Συµπληρωµατικές σηµειώσεις για το εργαστήριο του

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συµπληρωµατικές σηµειώσεις για το εργαστήριο του"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ & ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΡΙΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΩΝ Εµµανουήλ Αδαµίδης, Επίκουρος Καθηγητής Συµπληρωµατικές σηµειώσεις για το εργαστήριο του µαθήµατος Οργάνωση Παραγωγής Ι

2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι παρούσες σηµειώσεις είναι συµπληρωµατικές ως προς το εργαστήριο του µαθήµατος Οργάνωση Παραγωγής Ι. Αρχικά πραγµατοποιείται µια αναφορά στις σύγχρονες τάσεις της εκπαίδευσης και παρουσιάζεται επίσης ο στόχος του µαθήµατος Οργάνωση Παραγωγής Ι. Ακολουθεί ο ορισµός της προσοµοίωσης και της µοντελοποίησης και παρουσιάζεται η διαδικασία πραγµατοποίησης αυτών. Στη συνέχεια γίνεται µια εκτενής περιγραφή του περιβάλλοντος προσοµοίωσης EXTEND της Imagine That! το οποίο παρουσιάζεται στα πλαίσια του εργαστηρίου. Το κείµενο που αφορά το EXTEND είναι παρουσίαση των βασικότερων σηµείων του εγχειριδίου του προγράµµατος. Το εγχειρίδιο βρίσκεται σε πλήρη µορφή, στην αγγλική γλώσσα, στην επιλογή Help του προγράµµατος. Οι σηµειώσεις ολοκληρώνονται µε τη παράθεση ενός παραδείγµατος.. Το παρόν κείµενο αποτελεί τη σπουδαστική εργασία των φοιτητών Γιαννακόπουλο Γιώργο και Αργυρίου Μαρία του τµήµατος Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 1

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. Τάσεις στην εκπαίδευση Τα τελευταία χρόνια δύο τάσεις χαρακτηρίζουν την εκπαίδευση. Μία τάση για εξατοµικευµένη µάθηση ( individualised learning ), δηλαδή, µάθηση που ( αυτό ) προσαρµόζεται στις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε εκπαιδευόµενου και µια αυξητική τάση χρησιµοποίησης εκπαιδευτικής τεχνολογίας, ιδιαίτερα χρησιµοποίηση Η/Υ τόσο στη µαζική, όσο και στην εξατοµικευµένη µάθηση. Το πρόβληµα όµως είναι ότι στην πλειοψηφία της η εκπαίδευση ( διαδικασίες µάθησης ) παραµένουν οι ίδιες και η τεχνολογία απλά χρησιµοποιείται ως εποπτικό όργανο στις ίδιες διαδικασίες. Β. ιαδικασίες µάθησης Σε γενικές γραµµές µπορούµε να διακρίνουµε τρεις διαδικασίες µάθησης. 1. Αφοµοίωση περιεχοµένου: Είναι η κλασική διαδικασία που ακολουθείται στα περισσότερα σχολεία και πανεπιστήµια και που, στην ουσία, στοχεύει, µέσω µαθηµάτων / διαλέξεων, διαβάσµατος, WWW, multimedia, κ.λ.π., στην αποθήκευση γνώσεων στο µυαλό των εκπαιδευόµενων. Το πρόβληµα µε αυτή τη διαδικασία είναι ότι το περιεχόµενο ξεχνιέται µε την πάροδο του χρόνου και µε κανένα τρόπο δεν ενδυναµώνεται η ικανότητα σκέψης. 2. Αφοµοίωση σχέσεων «παθητική» κατανόηση: H διαδικασία αυτή στοχεύει στην αφοµοίωση των σχέσεων µεταξύ των διαφόρων εννοιών του περιεχοµένου ( γεγονότα, δεδοµένα, ορισµοί, κ.λ.π.) Στην ουσία, αυτό που γίνεται είναι αποθήκευση στο µυαλό σχέσεων που δίδονται από κάποιον άλλον ( καθηγητή, βιβλίο, s/w ). Τα τελικά αποτελέσµατα και τα προβλήµατα αυτής της διαδικασίας µάθησης είναι τα ίδια µε την αφοµοίωση περιεχοµένου, απλά παρατηρούνται σε µικρότερο βαθµό. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 2

4 3. Ανάπτυξη κατανόησης: Η διαδικασία αυτή έχει ως στόχο την ανακάλυψη των σχέσεων µεταξύ των διαφόρων χαρακτηριστικών, γεγονότων, δεδοµένων, κ.λ.π. από τους ίδιους τους εκπαιδευόµενους. Με την εκτέλεση αυτής της µαθησιακής διαδικασίας, οι εκπαιδευόµενοι κτίζουν τη γνώση τους σιγά -σιγά σύµφωνα µε τις ιδιαίτερες µαθησιακές ανάγκες τους και, επιπλέον, αναπτύσσουν τη σκέψη τους. Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα µε τη χρησιµοποίηση συστηµάτων CBLE ( Computer Based Learning Enviroment) που βασίζονται στη συστηµική µοντελοποίηση και προσοµοίωση, η διαδικασία αυτή χρησιµοποιείται όλο και περισσότερο τόσο σε κλασικά περιβάλλοντα µάθησης όσο και στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Γ. Είδη µάθησης 1. Συµβολική / αφηρηµένη µάθηση: Συνίσταται στην παρουσίαση ενός συνόλου γνώσεων στους διδασκόµενους, το οποίο καλούνται να αφοµοιώσουν. Αυτό το είδος σχετίζεται κυρίως µε τις διαδικασίες της αφοµοίωσης περιεχοµένου και της παθητικής κατανόησης. 2. Εµπειρική µάθηση: Ξεκινά από τη δράση ( πρακτική άσκηση, απόκτηση εµπειριών ), που ακολουθείται από την ταξινόµηση, µελέτη και ανάλυση των δεδοµένων που προέκυψαν, από όπου αντλούνται γενικές αρχές και συµπεράσµατα. Σχετίζεται κυρίως µε την ενεργό µαθησιακή διαδικασία και την ανάπτυξη κατανόησης.. Computer Based Learning Enviroments Ένα περιβάλλον µάθησης CBLE που χρησιµοποιεί την προσοµοίωση στοχεύει στον συνδυασµό των δύο ειδών µάθησης εκµεταλλευόµενο την άµεση σχέση που υπάρχει µεταξύ της δράσης και της σκέψης: H σκέψη επιζητά τη δράση για να «δοκιµαστεί» και να επιβεβαιωθεί η γνώση και η δράση επιζητά τη σκέψη για να οργανώσει τις εµπειρίες και να τις µετατρέψει σε γνώση. Ο κύκλος µάθησης στον οποίο στηρίζεται ένα CBLE ξεκινά από την ανακάλυψη του προβλήµατος, προχωρά στην εύρεση της λύσης (ή µιας λύσης ), συνεχίζει στην ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 3

5 υλοποίηση της λύσης µέσω κάποιων ενεργειών / επεµβάσεων, µέχρι την σκέψη γύρω από τα αποτελέσµατα αυτών των ενεργειών. Από τεχνική άποψη, ένα CBLE αποτελείται από δύο µέρη : - Ένα δυναµικό µοντέλο προσοµοίωσης τύπου system dynamics. - Μια interface µε δυνατότητες µη γραµµικής πλοήγησης, η οποία χρησιµοποιείται για την επικοινωνία του χρήστη µε το µοντέλο. Interface µε σύστηµα πλοήγησης υναµικό µοντέλο System dynamics Ε. Οργάνωση παραγωγής I Στόχος του µαθήµατος είναι να εισάγει τους φοιτητές στις βασικές έννοιες της διοίκησης της παραγωγής. Το µάθηµα χωρίζεται σε τρεις βασικές ενότητες: 1. Γνωριµία µε το χώρο παραγωγής ( εργοστάσιο ) Παρουσιάζονται οι βασικές έννοιες της διαδικασίας παραγωγής καθώς και οι διάφοροί της τύποι µε τα χαρακτηριστικά τους που σχετίζονται µε τον όγκο της παραγωγής, την ευελιξία του εξοπλισµού και το εύρος της γκάµας των προϊόντων που παράγονται. Επιπλέον, παρουσιάζονται οι έννοιες που σχετίζονται µε την χωροταξία των παραπάνω διαδικασιών στο χώρο του εργοστασίου. 2. Ο προγραµµατισµός και ο έλεγχος της παραγωγής Παρουσιάζονται τα ιεραρχικά στάδια του γενικευµένου προγραµµατισµού και ελέγχου της παραγωγής και τα τρία πλέον διαδεδοµένα συστήµατα προγραµµατισµού και ελέγχου: το MRP, το JIT και το OPT επιπλέον παρουσιάζονται και κάποιες βασικές έννοιες της συντήρησης. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 4

6 3. Μέτρηση της απόδοσης και εισαγωγή στη βελτίωση παραγωγής Παρουσιάζονται παραδοσιακές και σύγχρονες µετρήσεις της απόδοσης ενός εργοστασίου καθώς και ολοκληρωµένα συστήµατα µετρήσεων. Γίνεται µια εισαγωγή στις προσεγγίσεις και τα προγράµµατα βελτίωσης. Η φύση του µαθήµατος δεν είναι τέτοια που να βασίζεται σε αξιώµατα αλλά αυτό που έχει σηµασία είναι η αλληλοσυσχέτιση διαφόρων εννοιών και µετρήσεων. Για να καταλάβει κανείς αυτές τις αλληλοσυσχετίσεις χρειάζεται τη χρησιµοποίηση της προσοµοίωσης. Το εργαστήριο προσοµοίωσης στοχεύει στην καλύτερη εµπέδωση των εννοιών που παρουσιάζονται στη θεωρία και κυρίως στην καλύτερη κατανόηση των σχέσεων που διέπουν τις διάφορες έννοιες. 1.ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ 1.1 Τι είναι η προσοµοίωση Προσοµοίωση είναι η τεχνική που, µε τη χρήση ενός µοντέλου, δίνει τη δυνατότητα σε κάποιον να πάρει αποφάσεις σχετικά µε τη δοµή και τις παραµέτρους ενός πραγµατικού συστήµατος. Είναι µέθοδος πειραµατισµού για τη διερεύνηση και την εξαγωγή συµπερασµάτων που αφορούν υπαρκτά συστήµατα εξαλείφοντας την ανάγκη πειραµατισµών µε τα πραγµατικά συστήµατα. 1.2 Η προσοµοίωση ως εργαλείο ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 5

7 Η προσοµοίωση είναι τεχνική-εργαλείο για επίλυση προβληµάτων. Χρησιµοποιείται για την κατανόηση του προβλήµατος, βοηθάει στην εύρεση πιθανών λύσεων και αποτελεί σηµαντικό εργαλείο για την αξιολόγησή τους και την πρόβλεψη, αφού µετατρέπει τα δεδοµένα σε γνώση και τη γνώση σε εµπειρία. 1.3 Η σηµασία της προσοµοίωσης στον κόσµο των επιχειρήσεων Σήµερα, την εποχή της ευελιξίας και του µεγάλου ανταγωνισµού, ο κύκλος ζωής των κάθε είδους συστηµάτων συρρικνώνεται ραγδαία ενώ οι απαιτήσεις απόδοσής τους αυξάνονται εκθετικά. Κάθε διαδικασία/ σύστηµα ακολουθεί δυναµική συµπεριφορά ενώ, τα περισσότερα συστήµατα είναι στοχαστικά, δηλαδή, η συµπεριφορά τους επηρεάζεται από γεγονότα που η εµφάνισή τους και η φύση τους είναι απρόβλεπτη. Η ανάλυση ενός στοχαστικού συστήµατος χωρίς τη χρήση της προσοµοίωσης είναι εξαιρετικά πολύπλοκη και αυξάνει εκθετικά µε τον αριθµό των στοχαστικών µεταβλητών και των αµοιβαίων σχέσεων µεταξύ τους. Η κάθε επιχείρηση είναι ένα τέτοιο πολύπλοκο σύστηµα κοινωνικής, οικονοµικής και τεχνολογικής φύσης που αποτελείται από πολλά υποσυστήµατα της ίδιας πολυπλοκότητας. Η προσοµοίωση και εδώ είναι απαραίτητο εργαλείο και η δυνατότητα εκµετάλλευσής της αποτελεί, σίγουρα, ανταγωνιστικό πλεονέκτηµα, µιας και απαιτείται λεπτοµερής σχεδιασµός και βελτιστοποίηση αυτών των συστηµάτων. Επιπλέον, η προσοµοίωση µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την καλύτερη κατανόηση εξωτερικών-για την επιχείρηση-συστηµάτων, όπως είναι η αγορά, το τεχνοοικονοµικο-πολιτικό περιβάλλον και η επίδρασή του στην επιχείρηση. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 6

8 1.4 Που χρησιµοποιείται η προσοµοίωση -Σχεδιασµός νέου συστήµατος: Στη διαδικασία σχεδιασµού ενός πολύπλοκου δυναµικού συστήµατος ο µελετητής µπορεί να πειραµατιστεί µε τα µοντέλα του υπό κατασκευήν συστήµατος µέσω της προσοµοίωσης, να αναδείξει κρυµµένα προβλήµατα και να διαλέξει µεταξύ διαφόρων εναλλακτικών λύσεων έχοντας µια εικόνα για το πώς συµπεριφέρεται το τελικό σύστηµα στην κάθε επιλογή του. -Αλλαγές / βελτιώσεις σε υπάρχον σύστηµα : Εδώ, η διαφορά είναι ότι µερικά µέρη του συστήµατος θεωρούνται δεδοµένα και αµετάβλητα. Συνεπώς, οι πειραµατισµοί αφορούν µόνο κάποια µέρη του ήδη υπάρχοντος συστήµατος όπως π.χ. η επέκταση ενός εργοστασίου, η εισαγωγή ενός νέου προϊόντος και η βελτίωση µιας διαδικασίας. - ιαχείριση συστήµατος : Η προσοµοίωση βοηθάει το στέλεχος της επιχείρησης στην εύρεση του καλύτερου τρόπου ελέγχου της ροής των διαφόρων οντοτήτων και στη µέτρηση παραµέτρων που δεν είναι δυνατό να µετρηθούν πάνω στο πραγµατικό σύστηµα. -Κοστολόγηση προϊόντων και υπηρεσιών : Η προσοµοίωση βοηθάει όχι µόνο στον ακριβή υπολογισµό του κόστους ενός προϊόντος ή µιας υπηρεσίας, αλλά, επιπλέον, δίνει τη δυνατότητα εύρεσης των επεµβάσεων-αλλαγών που πρέπει να γίνουν στην παραγωγική διαδικασία για να επιτευχθεί ένα συγκεκριµένο κόστος-στόχος. -Εκπαίδευση : Η προσοµοίωση είναι το σηµαντικότερο και δηµοφιλέστερο εποπτικό όργανο στελεχών και εργαζοµένων. -Πωλήσεις ηµόσιες σχέσεις : Η προσοµοίωση µπορεί να χρησιµοποιηθεί στο βιοµηχανικό marketing και τις πωλήσεις ως δυναµικό επικοινωνιακό υλικό, αφού µπορεί να δείξει στον υποψήφιο πελάτη τα αποτελέσµατα της αγοράς εγκατάστασης της προτεινόµενης λύσης. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 7

9 1.5 Τι είναι το µοντέλο ενός συστήµατος Το µοντέλο ορίζεται ως µια απλοποιηµένη αναπαράσταση των σχέσεων που υπάρχουν µεταξύ των µερών του συστήµατος. Ο σκοπός της µοντελοποίησης είναι η κατανόηση, η πρόβλεψη, ή / και η βελτίωση της συνολικής συµπεριφοράς του συστήµατος που είναι συνάρτηση αυτών των σχέσεων. Σε κάθε περίπτωση το µοντέλο αποτελεί προσέγγιση της συµπεριφοράς του πραγµατικού συστήµατος αναφορικά µε το αντικείµενο του ενδιαφέροντος. 1.6 Είδη µοντέλων Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να κατατάξει κανείς τα διάφορα είδη µοντέλων που υπάρχουν. Έχοντας ως στόχο τη λήψη αποφάσεων βάσει ενός µοντέλου, µπορούµε να τα κατατάξουµε σε τέσσερα είδη:συµβολικά, αναλυτικά, agent-based και προσοµοίωσης. Ενδεικτικά, στα µοντέλα προσοµοίωσης, ανάλογα µε το επίπεδο αναπαράστασης, οι σχέσεις µεταξύ των µερών-στοιχείων ενός συστήµατος αναπαρίστανται στον υπολογιστή ως µοντέλο που έχει τη δυνατότητα να αναπαράγει την ίδια µε το πραγµατικό σύστηµα συµπεριφορά. Με τη µέθοδο της προσοµοίωσης, η εύρεση της βέλτιστης λύσης (αν και όταν είναι το ζητούµενο) µπορεί να επιτευχθεί µέσω πειραµατισµών. 1.7 Συνεχή µοντέλα και µοντέλα διακριτών γεγονότων ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 8

10 Ένα συνεχές µοντέλο αναπαριστά ένα σύστηµα σε ένα επίπεδο αφαίρεσης όπου η κατάσταση του µοντέλου καταγράφεται σε τακτά (µικρά) χρονικά διαστήµατα. Έτσι δίδεται η εντύπωση ότι η κατάσταση του συστήµατος-µοντέλου αλλάζει συνεχώς µε το χρόνο. Από την άλλη µεριά ένα µοντέλο διακριτών γεγονότων αναπαριστά το σύστηµα σε ένα επίπεδο αφαίρεσης όπου το σύστηµα αλλάζει (διακριτές) καταστάσεις σύµφωνα µε την εµφάνιση διάφορων διακριτών εσωτερικών ή εξωτερικών γεγονότων που συµβαίνουν σε ακανόνιστα χρονικά διαστήµατα. 1.8 Η µοντελοποίηση των λειτουργιών της επιχείρησης Στα σύγχρονα εργαλεία προσοµοίωσης, η ανάπτυξη του µοντέλου γίνεται από διάφορα παραµετροποιηµένα δοµικά στοιχεία (blocks) που αναπαριστούν δραστηριότητες και πόρους της επιχείρησης. Τα στοιχεία της επιχείρησης που µοντελοποιούνται ως ανεξάρτητες, αρχικά τουλάχιστον, µονάδες είναι: -Οι οντότητες που κινούνται στην επιχείρηση(πελάτες, έγγραφα, προϊόντα κ.λπ.) -Οι διάφοροι πόροι που απαιτούνται για την εκτέλεση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης -Η κίνηση των οντοτήτων και των πόρων από δραστηριότητα σε δραστηριότητα -Οι κατευθύνσεις της κίνησης των οντοτήτων και πόρων -Η επεξεργασία των οντοτήτων µε τη χρήση πόρων -Η διαθεσιµότητα των πόρων µέσω κάποιας προγραµµατισµένης λογικής -Η περίοδος προετοιµασίας των πόρων (setup) ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 9

11 -Οι διάφορες βλάβες ή γενικά εξαιρέσεις, στη λειτουργία ή/ και διαθεσιµότητα των πόρων και οι σχετικοί χρόνοι -Η λογική των αποφάσεων που κινούν τη ροή των πόρων, οντοτήτων κ.λ.π. µέσα στο σύστηµα Όλα αυτά εξετάζονται στο πλαίσιο του περιβάλλοντος προσοµοίωσης EXTEND και στις βιβλιοθήκες του MANUFACTURING και BPR, τα οποία θα παρουσιαστούν λεπτοµερώς στην ενότητα Η διαδικασία µοντελοποίησης και προσοµοίωσης I. Ορισµός του σκοπού και των στόχων της προσοµοίωσης: Ο σκοπός και οι στόχοι του έργου καθορίζουν σε µεγάλο βαθµό την πορεία και το είδος των επόµενων βηµάτων. Αν ο αναλυτής κατασκευαστής του µοντέλου και ο τελικός χρήστης ενδιαφερόµενος είναι διαφορετικά πρόσωπα, θα πρέπει, σε αυτή τη φάση, να ευθυγραµµιστούν µε τυπικές διαδικασίες (έγγραφα) σχετικά µε το σκοπό και τα αναµενόµενα αποτελέσµατα του έργου. II. Κατανόηση και καταγραφή των περιορισµών: Σε αυτή τη φάση γίνεται µια προσεκτική θεώρηση του πόσο µακριά αξίζει να προχωρήσει κανείς στο συγκεκριµένο έργο, σε σχέση µε την αξία των τελικών αποτελεσµάτων. Ανάλογα µε τη δυσκολία και το βαθµό λεπτοµέρειας και ανάλυσης που απαιτείται καταρτίζεται και ο προϋπολογισµός του έργου για τα χρήµατα, το χρόνο και τους άλλους πόρους (εργαζόµενους, υπολογιστές, κ.λ.π.) που πρόκειται να χρησιµοποιηθούν. III. Κατασκευή πρόχειρου µοντέλου: Το πρόχειρο µοντέλο είναι ένα χονδρικό, στατικό (µη εκτελέσιµο) µοντέλο σχεδιασµένο µε το χέρι. Οι σηµαντικές µεταβλητές και πληροφορίες που θα ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 10

12 χρησιµοποιηθούν στα επόµενα βήµατα, θα πρέπει να βρίσκονται πάνω στο πρόχειρο µοντέλο, στις ανάλογες περιοχές. IV. Συλλογή δεδοµένων: Στο στάδιο αυτό, καθορίζονται τα όρια του µοντέλου (χρόνος και χώρος), ο απαιτούµενος βαθµός λεπτοµέρειας και τα σηµαντικότερα χαρακτηριστικά των οντοτήτων και των πόρων του συστήµατος που σχετίζονται άµεσα µε το σκοπό του έργου. Επίσης, καθορίζονται και οι εσωτερικές και οι εξωτερικές µεταβλητές αποφάσεων του µοντέλου. Τις περισσότερες φορές τα δεδοµένα είναι σε τέτοια µορφή που δεν µπορούν να χρησιµοποιηθούν αµέσως στο µοντέλο. Ειδικά οι µετρήσεις τυχαίων φαινοµένων θα πρέπει να παρασταθούν είτε ως θεωρητικές κατανοµές πιθανοτήτων, είτε ως εµπειρικές κατανοµές. IV.I Πιθανοκατανοµές Μια πιθανοκατανοµή είναι µια οµάδα από τιµές ή µετρήσεις που δείχνουν τη σχετική συχνότητα µε την οποία συµβαίνει ή πρόκειται να συµβεί ένα γεγονός. Τα στοχαστικά µοντέλα προσοµοίωσης χρησιµοποιούν πιθανοκατανοµές για τη µοντελοποίηση τυχαίων γεγονότων (π.χ. χρόνος µεταξύ δύο διαδοχικών βλαβών κ.α. ). Μια πιθανοκατανοµή είναι διακριτή όταν έχει ένα πεπερασµένο αριθµό τιµών. Συνεχής είναι όταν έχει έναν άπειρο αριθµό τιµών χ ( τιµές των οποίων η πιθανότητα να εµφανιστούν κατανέµεται σύµφωνα µε την κατανοµή. ). IV.II Εµπειρική κατανοµή Η εµπειρική κατανοµή κατασκευάζεται από το µοντελοποιό βάσει των δεδοµένων που έχει συγκεντρώσει. Το διάστηµα των πιθανών τιµών χωρίζεται σε ίσα υποδιαστήµατα και υπολογίζεται η συχνότητα (αριθµός ) των δεδοµένων / µετρήσεων που εµπίπτουν στο κάθε διάστηµα. Παράδειγµα ( 152 παρατηρήσεις ) ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 11

13 ΧΡΟΝΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΕΠΙ ΙΟΡΘΩΣΗΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ (ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΟ) ΠΟΣΟΣΤΟ (MIN) ,5 16, ,7 38, ,7 57, ,5 72, ,2 81, ,6 88, ,6 92, ,3 96, ,6 98, ,3 100,0 IV.III Τυπικές (θεωρητικές ) κατανοµές Κατανοµή Bernoulli Η κατανοµή Bernoulli είναι µια διακριτή κατανοµή που χρησιµοποιείται για την αναπαράσταση φαινοµένων που διακρίνονται από δύο καταστάσεις. Χαρακτηρίζεται από µια παράµετρο την p που ορίζει την πιθανότητα να συµβεί η µία κατάσταση. Παραδείγµατα : αποδεκτό και µη αποδεκτό προϊόν, εργαζόµενος παρών ή απών. Κατανοµή Binomial Η κατανοµή Binomial ( δυονυµική ) είναι διακριτή κατανοµή που παριστάνει το αποτέλεσµα n προσπαθειών µε δύο πιθανές καταστάσεις. Ορίζεται από την πιθανότητα p να συµβεί κάτι σε n προσπάθειες. Παραδείγµατα είναι ο αριθµός των σκάρτων σε µια παρτίδα, ο αριθµός των πελατών ενός συγκεκριµένου είδους, κ.α. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 12

14 Κατανοµή Poisson Είναι διακριτή κατανοµή και παριστάνει την πιθανότητα που σχετίζεται µε ένα πεπερασµένο αριθµό επιτυχιών ( ή αφίξεων ) µέσα σε µια χρονική περίοδο. Ορίζεται από τη µέση τιµή λ. Παραδείγµατα είναι ο αριθµός των πελατών που φθάνουν σε µια τράπεζα σε µια ώρα, ο αριθµός των πρώτων υλών που καταφθάνουν προς επεξεργασία σε µια µέρα, κ.ά. Γεωµετρική κατανοµή Η γεωµετρική κατανοµή είναι και αυτή µια διακριτή κατανοµή που µοντελοποιεί τον αριθµό των προσπαθειών πριν συµβεί ένα γεγονός. Ορίζεται από την πιθανότητα p που έχει η κάθε προσπάθεια να καταλήξει στο επιθυµητό αποτέλεσµα. Φαινόµενα που περιγράφονται µε τη γεωµετρική κατανοµή είναι ο αριθµός των προϊόντων που ελέγχθηκαν πριν βρεθεί κάποιο σκάρτο και ο αριθµός των ιατρικών περιστατικών που αντιµετωπίσθηκαν πριν εµφανιστεί ένα συγκεκριµένο περιστατικό. ιακριτή ισοκατανοµή Είναι διακριτή κατανοµή που ορίζεται από τα όριά της και των αριθµό των δειγµάτων /σηµείων. Η χωροταξική διάταξη προϊόντων ή ενδιάµεσων πάνω σε µια µεταφορική ταινία, πολλές φορές, ακολουθεί διακριτή ισοκατανοµή. Ισοκατανοµή Είναι συνεχής κατανοµή που ορίζεται από το εύρος της ή από το ενδιάµεσο σηµείο και το µισό εύρος. Γενικά, είναι λίγα τα φαινόµενα στον κόσµο των οργανώσεων / επιχειρήσεων που ακολουθούν την ισοκατανοµή. Κανονική (Normal) κατανοµή Είναι συνεχής κατανοµή που ορίζεται από τη µέση τιµή και την τυπική απόκλιση. Χρησιµοποιείται για να παραστήσει χρόνους δραστηριότητας, µετρήσεις ή διάφορους τύπους σφαλµάτων. Κατανοµή Iognormal ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 13

15 Είναι και αυτή κανονική κατανοµή που ορίζεται από τη µέση τιµή και την τυπική απόκλιση. Χρησιµοποιείται για να παραστήσει χρόνους δραστηριότητας (κυρίως χειρωνακτικές εργασίες ). Εκθετική κατανοµή Λέγεται και αρνητική εκθετική κατανοµή (negative exponential distribution). Είναι η αντίστροφη της κατανοµής Poisson. ηλαδή, αν ένα φαινόµενο περιγράφεται µε την κατανοµή Poisson (ρυθµός µε τον οποίο συµβαίνει), ο χρόνος µεταξύ δύο διαδοχικών συµβάντων κατανέµεται σύµφωνα µε την εκθετική κατανοµή. Ο µέσος χρόνος αποτελεί την παράµετρο της κατανοµής. Κατανοµή Γάµα Είναι συνεχής κατανοµή που ορίζεται από δύο παραµέτρους: α και β. Όταν το α =1, η κατανοµή γίνεται εκθετική. Η κατανοµή Γάµα χρησιµοποιείται για την παράσταση του χρόνου που απαιτείται για την περάτωση µιας εργασίας από µια οµάδα εργαζοµένων. Κατανοµή Weibull Είναι συνεχής κατανοµή που χρησιµοποιείται για την αναπαράσταση µεταβλητών που σχετίζονται µε την αξιοπιστία. Ορίζεται από τις παραµέτρους α και β. Παριστάνει τον χρόνο ζωής µιας ηλεκτρικής συσκευής. Ο χρόνος περάτωσης µιας εργασίας µπορεί να µοντελοποιηθεί επίσης µε µια κατανοµή Weibull. Κατανοµή Βήτα Είναι συνεχής κατανοµή που ορίζεται από τις παραµέτρους α1 και α2. Οι τιµές που γεννούνται σύµφωνα µε αυτή την κατανοµή κυµαίνονται πάντα µεταξύ 0 και 1. Γι αυτό το λόγο χρησιµοποιείται για να παραστήσει φαινόµενα που περιγράφονται και κατανοούνται καλύτερα µε ποσοστά, π.χ. το ποσοστό των προϊόντων που βρέθηκαν ελαττωµατικά σε µια παρτίδα. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 14

16 Κατανοµή Erlang Είναι ειδική περίπτωση τη κατανοµής Γάµα. Η παράµετρος κ είναι ισοδύναµη της παραµέτρου α της Γάµα. έχεται όµως µόνο θετικές τιµές. Γίνεται εκθετική όταν κ=1. Χαρακτηριστικό παράδειγµα : Μια συγκεκριµένη δραστηριότητα αποτελείται από 10 διαδοχικές ενέργειες των οποίων οι χρόνοι περάτωσης κατανέµονται εκθετικά µε µέσο όρο 2 sec. Ο χρόνος περάτωσης της συνολικής δραστηριότητας ακολουθεί κατανοµή Erlang µε µέσο χρόνο τα 20 sec ( 2* 10 ) και κ=10. Τριγωνική κατανοµή Είναι ιδιαίτερα χρήσιµη όταν έχουµε µόνο τρεις τιµές σχετικά µε µια δραστηριότητα. Όταν οι πληροφορίες µας σχετικά µε µια δραστηριότητα περιγράφονται µε τη φράση «Τις περισσότερες φορές παίρνει c χρόνο, αλλά ο χρόνος µπορεί να βρίσκεται στο διάστηµα a και b», η τριγωνική κατανοµή µπορεί να αναπαραστήσει αυτή τη δραστηριότητα. Η χρήση των καταλληλότερων κατανοµών ( είδος και παράµετροι ) είναι καθοριστική για τα αποτελέσµατα της προσοµοίωσης. εν πρέπει όµως να ξοδεύει κανείς υπερβολικό χρόνο για την εύρεση της κατανοµής που αντιπροσωπεύει κατά 100% τα δεδοµένα. Με την ανάλυση της ευαισθησίας µπορεί να βρει κανείς τις κατανοµές εισόδου που έχουν τη µεγαλύτερη επίδραση στη συµπεριφορά του µοντέλου. V. Κατασκευή πλήρους µοντέλου: Το τελικό (πλήρες) µοντέλο κτίζεται στον υπολογιστή σε κάποιο περιβάλλον προσοµοίωσης. Γενικά, δεν υπάρχει κάποια αυτοµατοποιηµένη διαδικασία/ µεθοδολογία ανάπτυξης του µοντέλου που να µπορεί να τη χρησιµοποιήσει ο κατασκευαστής του και να φτάσει βήµα βήµα από τις προδιαγραφές ή το πρόχειρο ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 15

17 µοντέλο στο πλήρες µοντέλο. Μπορεί όµως να ακολουθήσει κάποιες συµβουλές εµπειρικής φύσης που διευκολύνουν την κατασκευή του µοντέλου. o Τα blocks που µοντελοποιούν δραστηριότητες τοποθετούνται σύµφωνα µε τη χρονική σειρά εκτέλεσής τους. Ταυτόχρονες ή εναλλακτικές δραστηριότητες τοποθετούνται «εν παραλλήλω». o Προστίθενται οι διάφοροι πόροι του συστήµατος σε σχέση µε τις δραστηριότητες που συνοδεύουν. Μαζί τοποθετούνται και οι λογικές συνδέσεις τους (BATCH, UNBATCH). o Τέλος, προστίθεται η λογική των αποφάσεων. Συνήθως, αυτή αφορά τη ροή των οντοτήτων στο σύστηµα η οποία, µε τη σειρά της, καθορίζεται από τις τιµές των διαφόρων χαρακτηριστικών (attributes) των οντοτήτων. VI. Πειραµατισµοί προσοµοιώσεις: Η προσοµοίωση δε βρίσκει µόνη της τη βέλτιστη λύση ενός προβλήµατος. Το πρόβληµα είναι πώς µπορεί να ξέρει κανείς πόσους και ποιους συνδυασµούς παραµέτρων θα πρέπει να εξετάσει ώστε να είναι σίγουρος, ή σχεδόν σίγουρος, ότι η βέλτιστη (ή µια αποδεκτά βέλτιστη) λύση βρίσκεται µέσα στο σύνολο των λύσεων που πρέπει να εξεταστεί. Για τη λύση αυτού του προβλήµατος χρειάζεται να καταφύγουµε στη θεωρία σχεδιασµού πειραµάτων (experimental design theory). Στη θεωρία αυτή, οι παράµετροι εισόδου και οι αρχιτεκτονικές ενός µοντέλου ονοµάζονται παράγοντες (factors) και οι έξοδοι του µοντέλου αποκρίσεις (responses). Οι αποκρίσεις που σχετίζονται µε επιλεγµένα κριτήρια απόδοσης εξετάζονται για όλους τους πιθανούς συνδυασµούς των παραγόντων σε όλα τα επίπεδά τους. Κάθε τέτοιος πιθανός συνδυασµός ονοµάζεται σηµείο σχεδιασµού (design point). Ο αριθµός των σηµείων σχεδιασµού σε ένα πείραµα ισούται µε 2!κ, όπου κ είναι ο αριθµός των παραγόντων. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 16

18 VII. Ανάλυση των αποτελεσµάτων: Το ζητούµενο στην ανάλυση των αποτελεσµάτων είναι να βρούµε πόσο κοντά στις πραγµατικές τιµές βρίσκονται οι εκτιµήσεις µας. Για να το βρούµε ακολουθούµε την παρακάτω διαδικασία : Μετά την εκτέλεση n προσοµοιώσεων βρίσκουµε τη µέση τιµή της παραµέτρου που µας ενδιαφέρει n Σ x i Η τυπική απόκλιση (s) είναι : _ i=1 x= n n - Σ [xi x ] 2 i=1 S= n - 1 Το µισό εύρος του διαστήµατος εµπιστοσύνης δίνεται από: hw = ( Q ) ( S / n ). Το Q βρίσκεται από στατιστικούς πίνακες και σχετίζεται µε το βαθµό εµπιστοσύνης. Το συνολικό εύρος εµπιστοσύνης είναι µεταξύ των ορίων x hw (κάτω όριο) και x + hw (πάνω όριο). Παράδειγµα Προσοµοίωση Χρόνος αναµονής ( min ) _ Μέσος χρόνος αναµονής X = 40.8 min Τυπική απόκλιση S = 4.55 min Από τους στατιστικούς πίνακες για 95% σιγουριά και δείγµα 5 µετρήσεων Q = Κάτω όριο x - hw = ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 17

19 Άνω όριο x + hw = Συµπεραίνουµε, λοιπόν, ότι είµαστε κατά 95% σίγουροι ότι ο αληθινός µέσος χρόνος αναµονής βρίσκεται µεταξύ και min. VIII. Παρουσίαση των αποτελεσµάτων 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ EXTEND 2.1 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Το EXTEND είναι ένα δυναµικό εργαλείο προσοµοίωσης. Χρησιµοποιώντας το µπορείς να δηµιουργήσεις δυναµικά µοντέλα από ένα ευρύ φάσµα πραγµατικών διαδικασιών «χτίζοντας» blocks, να ανακαλύψεις τις διαδικασίες που εµπλέκονται και να δεις πώς συσχετίζονται µεταξύ τους. Έπειτα, µπορείς να αλλάξεις τα δεδοµένα για να φτάσεις στη βέλτιστη λύση. Το EXTEND και η φαντασία σου είναι ό,τι χρειάζεσαι για να δηµιουργήσεις επαγγελµατικά µοντέλα που ανταποκρίνονται σε όλες τις επιχειρηµατικές, βιοµηχανικές και ακαδηµαϊκές σου ανάγκες ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Επιπλέον, το EXTEND: - δέχεται τη µοντελοποίηση συστηµάτων συνεχών και διακριτών γεγονότων, - χρησιµοποιεί τη γλώσσα προγραµµατισµού ModL, - χρησιµοποιεί τις υπάρχουσες σε αυτό βιβλιοθήκες ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Κατά τη διάρκεια µιας προσοµοίωσης, τα blocks τα οποία συνθέτουν ένα µοντέλο του EXTEND κάνουν υπολογισµούς που, γενικά, εξαρτώνται από τις εισόδους τους. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 18

20 Αφού κάνουν τους υπολογισµούς τους, τα blocks τοποθετούν τα αποτελέσµατα αυτών στις εξόδους τους έτσι ώστε να µπορούν να χρησιµοποιηθούν από τα άλλα blocks. Σ αυτό τον τύπο του συστήµατος θα πρέπει να υπάρχει ένα «πρώτο» block το οποίο να κάνει τους υπολογισµούς πριν από όλα τα άλλα που εξαρτώνται από τα αποτελέσµατά του. Αφού το block αυτό τελειώσει τους υπολογισµούς, τα άλλα θα πρέπει να κάνουν υπολογισµούς κατά τη σειρά και διεύθυνση των συνδέσεών τους. Αυτή η σειρά επαναλαµβάνεται σε κάθε βήµα / γεγονός της προσοµοίωσης. Οι κανόνες που το EXTEND χρησιµοποιεί για τη σειρά των υπολογισµών των blocks στα συνεχή µοντέλα είναι οι παρακάτω: Τα blocks που παράγουν εισόδους στην προσοµοίωση τοποθετούνται πρώτα. Για παράδειγµα, τα Input Data ή Constant blocks µε µόνο τις εξόδους τους συνδεδεµένες µε τις εισόδους των άλλων blocks πρέπει να µπουν πρώτα. Έπειτα, στο EXTEND ακολουθούν blocks τα οποία συνδέονται µε τα πρώτα, µε τη σειρά και κατεύθυνση των συνδέσεών τους. Τα µη συνδεδεµένα blocks και αυτά τα οποία έχουν µόνο εισόδους οι οποίες συνδέονται µε εισόδους ακολουθούν τον κανόνα left to right. ΚΑΝΟΝΑΣ LEFT TO RIGHT Το block που βρίσκεται πιο αριστερά υπολογίζεται σαν πρώτο από το EXTEND, το αµέσως επόµενο αριστερά σαν δεύτερο κ.λ.π. Τα blocks µε ισοδύναµα αριστερά άκρα τοποθετούνται σε σειρά το ένα κάτω από το άλλο. Αν το µοντέλο κατευθύνεται δεξιά και στη συνέχεια γυρίζει κάπου αριστερά τότε συνεχίζουν να υπολογίζονται τα τοποθετηµένα πιο αριστερά blocks. Πρέπει να είµαστε σίγουροι ότι τα blocks που υπολογίζουν τιµές είναι πιο αριστερά από αυτά που χρειάζονται αυτές τις τιµές, αλλιώς θα υπάρχει µια καθυστέρηση στους υπολογισµούς. Γενικά, η ροή της προσοµοίωσης γίνεται από τα αριστερά προς τα δεξιά. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 19

21 2.2 ΕΙΣΟ ΟΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥ EXTEND Για να βρεθούµε στο περιβάλλον του Extend πιέζουµε το αριστερό κουµπί του στο start και στη συνέχεια κάνουµε το ίδιο κατά σειρά στο programs, στο extend και στο extend students. 2.3 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ EXTEND Στο πάνω µέρος της οθόνης, εµφανίζεται µια σειρά που περιλαµβάνει το βασικό µενού εντολών του προγράµµατος (Σχήµα 1). Παρακάτω περιγράφεται αναλυτικά η λειτουργία κάποιων απαραίτητων εντολών: Σχήµα 1 File menu Open: Ανοίγει ένα ήδη υπάρχον µοντέλο ή ένα αρχείο. Όταν το EXTEND ανοίγει το µοντέλο, ανοίγει παράλληλα και όλες τις βιβλιοθήκες που χρησιµοποιούνται σε αυτό. Revert model: Επαναφέρει το µοντέλο ή το αρχείο στη µορφή που είχε «σωθεί» για τελευταία φορά. Save and save as: Σώζει το επιλεγµένο µοντέλο ή αρχείο στο δίσκο ή σε δισκέτα. ιαλέγουµε save για να σώσουµε ένα αρχείο µε ήδη καθορισµένο όνοµα και save as για να σώσουµε ένα αρχείο µε νέο όνοµα. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 20

22 Show page breaks: Μερικές φορές το µοντέλο που σχεδιάζουµε ξεπερνά σε µέγεθος την εικόνα του EXTEND που έχουµε στην οθόνη µας. Με αυτή την εντολή το πρόγραµµα µας δείχνει πώς ακριβώς κατανέµεται το µοντέλο σε κάθε σελίδα, αριθµώντας παράλληλα τις σελίδες αυτές. Αυτή είναι µια χρήσιµη εντολή, αφού µας βοηθάει στην εκτύπωση του µοντέλου. Print: Εκτυπώνει διάφορα µέρη του µοντέλου. Μπορεί να εκτυπώσει ολόκληρο το µοντέλο, διαγράµµατα, πληροφορίες που παίρνουµε από αυτά ή ξεχωριστά blocks. Library menu Open library: Ανοίγει ένα αρχείο βιβλιοθήκης. Εµφανίζει τις βιβλιοθήκες κατά αλφαβητική σειρά. Όταν επιλέγουµε µια βιβλιοθήκη τα blocks / υποµενού που περιέχονται σε αυτή εµφανίζονται σε λίστα στα δεξιά του µενού. Η πρώτη επιλογή στη λίστα των blocks για κάθε βιβλιοθήκη είναι το Open library window. Αυτή η εντολή ανοίγει ένα παράθυρο της βιβλιοθήκης που απεικονίζει τα στοιχεία της (blocks) σε αλφαβητική σειρά. Close library: Κλείνει µια βιβλιοθήκη που είναι ήδη ανοιχτή. εν µπορούµε να κλείσουµε µια βιβλιοθήκη της οποίας στοιχείο χρησιµοποιήσαµε ήδη στο µοντέλο µας. Run menu Run simulation: Αρχίζει µια προσοµοίωση. Η εντολή πρώτα ελέγχει κάθε block στο µοντέλο αν είναι συνδεδεµένο. Simulation setup: Καθορίζει τις παραµέτρους της προσοµοίωσης. Στη θέση End simulation at time καθορίζεται ο χρόνος προσοµοίωσης. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 21

23 Show animation: Προκαλεί τα block µε κίνηση να κινηθούν όταν η προσοµοίωση «τρέχει». Stop: Σταµατάει την προσοµοίωση. Pause: ιακόπτει προσωρινά την προσοµοίωση. Resume: Επαναρχίζει µια προσοµοίωση που έχει διακοπεί µε το pause. Ακριβώς κάτω από το παραπάνω µενού υπάρχει µια γραµµή επιλογών στην οποία είναι σηµαντικό να γνωρίζουµε την επιλογή Α που µας δίνει τη δυνατότητα να προσθέσουµε ένα δικό µας κείµενο στο µοντέλο. 2.4 ΠΩΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟΥΜΕ ΕΝΑ BLOCK ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ & ΠΩΣ ΤΟ ΣΥΝ ΕΟΥΜΕ ΜΕ ΕΝΑ ΑΛΛΟ Για να προσθέσω ένα block: Αρχικά, κλικάρουµε στο Library menu. Βρίσκουµε και επιλέγουµε τη βιβλιοθήκη στην οποία βρίσκεται το προς πρόσθεση block. Στο παράδειγµα που θα χρησιµοποιήσουµε επιλέγουµε τη βιβλιοθήκη Generic.LIX. Εµφανίζεται µπροστά µας µια στήλη µε διαφόρων ειδών blocks και έστω ότι επιλέγουµε, µε τη βοήθεια του mouse, το Input Random Number block. Το block µεταφέρεται, κρατώντας πατηµένο το κουµπί του mouse, στο µοντέλο µας και έχει τη µορφή που φαίνεται στο σχ.2. Rand 1 2 Σχήµα 2 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 22

Εργαστήριο Διοίκησης Παραγωγής & Έργων. Εισαγωγή στην προσομοίωση διεργασιών χρησιμοποιώντας το λογισμικό Extend

Εργαστήριο Διοίκησης Παραγωγής & Έργων. Εισαγωγή στην προσομοίωση διεργασιών χρησιμοποιώντας το λογισμικό Extend Εργαστήριο Διοίκησης Παραγωγής & Έργων Εισαγωγή στην προσομοίωση διεργασιών χρησιμοποιώντας το λογισμικό Extend ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ EXTEND Το Extend είναι ένα λογισμικό εικονικής προσομοίωσης που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΤΟ BIZAGI ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΤΟ BIZAGI ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ανάλυση - Προσομοίωση ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΤΟ BIZAGI ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 1 Προσομοίωση Η προσομοίωση είναι μέθοδος μελέτης ενός συστήματος και εξοικείωσης με τα χαρακτηριστικά του με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΕΡΜΕΝΤΖΗ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ 23/07 ΔΩΡΟΚΙΔΟΥ ΙΣΙΔΩΡΑ 46/07 ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΤ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Κ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι:

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι: ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Μια δομή δεδομένων στην πληροφορική, συχνά αναπαριστά οντότητες του φυσικού κόσμου στον υπολογιστή. Για την αναπαράσταση αυτή, δημιουργούμε πρώτα ένα αφηρημένο μοντέλο στο οποίο προσδιορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MATLAB- SIMULINK

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MATLAB- SIMULINK ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MATLAB- SIMULINK SIMULINK ρ. Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Καθηγητής ver. 0.2 10/2012 Εισαγωγή στο Simulink Το SIMULINK είναι ένα λογισµικό πακέτο που επιτρέπει τη µοντελοποίηση, προσοµοίωση οίωση

Διαβάστε περισσότερα

----------Εισαγωγή στη Χρήση του SPSS for Windows ------------- Σελίδα: 0------------

----------Εισαγωγή στη Χρήση του SPSS for Windows ------------- Σελίδα: 0------------ ----------Εισαγωγή στη Χρήση του SPSS for Windows ------------- Σελίδα: 0------------ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο 9.1 ηµιουργία µοντέλων πρόβλεψης 9.2 Απλή Γραµµική Παλινδρόµηση 9.3 Αναλυτικά για το ιάγραµµα ιασποράς

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τομέας Μαθηματικών, Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόμενα Εισαγωγή στο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδοµένων µε χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδοµένων µε χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδοµένων µε χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τοµέας Μαθηµατικών, Σχολή Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών και Φυσικών Επιστηµών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόµενα Εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

To SIMULINK του Matlab

To SIMULINK του Matlab ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Β ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΘ. Κ. ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΔΗΣ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ Χ. ΧΑΤΖΗΔΟΥΚΑΣ Τ.Θ. 472 54 124 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Μάθημα: ΡΥΘΜΙΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ακαδ.

Διαβάστε περισσότερα

ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ

ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Κεφάλαιο 1.3-1.4: Εισαγωγή Στον Προγραµµατισµό ( ιάλεξη 2) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Περιεχόµενα Εισαγωγικές Έννοιες - Ορισµοί Ο κύκλος ανάπτυξης προγράµµατος Παραδείγµατα Πότε χρησιµοποιούµε υπολογιστή?

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενες εργασίες Προγραμματισμού Διαδικτύου

Προτεινόμενες εργασίες Προγραμματισμού Διαδικτύου Προτεινόμενες εργασίες Προγραμματισμού Διαδικτύου Ιωάννης Γ. Τσούλος Εργασία Πρώτη - Αριθμομηχανή Με την χρήση του περιβάλλοντος AWT ή του SWING θα πρέπει να δημιουργηθεί αριθμομηχανή για την εκτέλεση

Διαβάστε περισσότερα

Atlantis - Νέο user interface

Atlantis - Νέο user interface New Desktop 1 Atlantis - Νέο user interface ATLANTIS - ΝΕΟ USER INTERFACE...2 ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ...3 ΓΡΑΜΜΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ...4 ΜΠΑΡΑ ΧΡΗΣΤΗ (USER TOOLBAR)...5 ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ...6 Κεντρικό μενού

Διαβάστε περισσότερα

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων.

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Atlantis MRP & MRP II MRP I Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Στις προβλέψεις αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαδικασιών. Source: Joe Schwarz, www.joyrides.com

Σχεδιασμός διαδικασιών. Source: Joe Schwarz, www.joyrides.com Σχεδιασμός διαδικασιών Source: Joe Schwarz, www.joyrides.com Σχεδιασμός διαδικασιών Σχεδιασμός διαδικασιών Σχεδιασμός δικτύου εφοδιασμού Στρατηγική παραγωγής Διάταξη και ροή Σχεδιασμός Διοίκηση παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικό κριτήριο χ 2

Στατιστικό κριτήριο χ 2 18 Μεθοδολογία Επιστηµονικής Έρευνας & Στατιστική Στατιστικό κριτήριο χ 2 Ο υπολογισµός του κριτηρίου χ 2 γίνεται µέσω του µενού [Statistics => Summarize => Crosstabs...]. Κατά τη συγκεκριµένη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Outlook Express-User Instructions.doc 1

Outlook Express-User Instructions.doc 1 Οδηγίες προς τους υπαλλήλους του ήµου Θεσσαλονίκης για την διαχείριση της ηλεκτρονικής τους αλληλογραφίας µε το Outlook Express (Ver 1.0 22-3-2011) (Για οποιοδήποτε πρόβληµα ή απορία επικοινωνήστε µε τον

Διαβάστε περισσότερα

2.3. Ασκήσεις σχ. βιβλίου σελίδας 100 104 Α ΟΜΑ ΑΣ

2.3. Ασκήσεις σχ. βιβλίου σελίδας 100 104 Α ΟΜΑ ΑΣ .3 Ασκήσεις σχ. βιβλίου σελίδας 00 04 Α ΟΜΑ ΑΣ. Έξι διαδοχικοί άρτιοι αριθµοί έχουν µέση τιµή. Να βρείτε τους αριθµούς και τη διάµεσό τους. Αν είναι ο ποιο µικρός άρτιος τότε οι ζητούµενοι αριθµοί θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

SPSS Statistical Package for the Social Sciences

SPSS Statistical Package for the Social Sciences SPSS Statistical Package for the Social Sciences Ξεκινώντας την εφαρμογή Εισαγωγή εδομένων Ορισμός Μεταβλητών Εισαγωγή περίπτωσης και μεταβλητής ιαγραφή περιπτώσεων ή και μεταβλητών ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ Αθανάσιος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 3 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 5 ΕΡΕΥΝΕΣ... 8

ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 3 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 5 ΕΡΕΥΝΕΣ... 8 Εγχειρίδιο Χρήσης Συστήµατος Έρευνες Στατιστικών Στοιχείων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 3 Λογική Ανάλυση Χρήσης Εφαρµογής... 3 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 5 ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΕΡΩΤΗΣΗΣ... 6 Επεξεργασία Ερώτησης... 7 ιαγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ιωνυµική Κατανοµή(Binomial)

ιωνυµική Κατανοµή(Binomial) ιωνυµική Κατανοµή(Binomial) ~B(n,p) n N και 0

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας

4.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας 4.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας 4.1.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας από βάση δεδομένων Όταν εκκινήσουμε τον Discoverer εμφανίζεται στην οθόνη μας το παράθυρο διαλόγου του βοηθητικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ζωγραφίζοντας µε τον υπολογιστή

ζωγραφίζοντας µε τον υπολογιστή ζωγραφίζοντας µε τον υπολογιστή Μια από τις εργασίες που µπορούµε να κάνουµε µε τον υπολογιστή είναι και η ζωγραφική. Για να γίνει όµως αυτό πρέπει ο υπολογιστής να είναι εφοδιασµένος µε το κατάλληλο πρόγραµµα.

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήµατα ιοίκησης Τµήµα Χρηµατοοικονοµικής και Ελεγκτικής Management Information Systems Εργαστήριο 4 ΤΕΙ Ηπείρου (Παράρτηµα Πρέβεζας)

Πληροφοριακά Συστήµατα ιοίκησης Τµήµα Χρηµατοοικονοµικής και Ελεγκτικής Management Information Systems Εργαστήριο 4 ΤΕΙ Ηπείρου (Παράρτηµα Πρέβεζας) Πληροφοριακά Συστήµατα ιοίκησης Τµήµα Χρηµατοοικονοµικής και Ελεγκτικής Management Information Systems Εργαστήριο 4 ΤΕΙ Ηπείρου (Παράρτηµα Πρέβεζας) ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: Προσοµοίωση (Simulation) και Τυχαίες µεταβλητές

Διαβάστε περισσότερα

Στην συνέχεια και στο επόµενο παράθυρο η εφαρµογή µας ζητάει να εισάγουµε το Username και το Password το οποίο σας έχει δοθεί από τον ΕΛΚΕ.

Στην συνέχεια και στο επόµενο παράθυρο η εφαρµογή µας ζητάει να εισάγουµε το Username και το Password το οποίο σας έχει δοθεί από τον ΕΛΚΕ. 1. Πρόσβαση Οδηγίες προγράµµατος διαχείρισης ανάλυσης χρόνου εργασίας (Time Sheet) Για να ξεκινήσετε την εφαρµογή, από την κεντρική σελίδα του ΕΛΚΕ (www.elke.aua.gr) και το µενού «ιαχείριση», Time Sheet

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι (Θ.Ε. ΠΛΗ 12) 6Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ - ΕΝΗΜΕΡΩΜΕΝΗ ΜΟΡΦΗ Ημερομηνία Αποστολής της εργασίας στον Φοιτητή 5 Μαϊου 2014

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία menu. To πρόγραµµα ακολουθεί µια κοινή και φιλική προς τον χρήστη φιλοσοφία menu σε όλες τις ενότητες της εφαρµογής. Όπως βλέπετε και στις πιο κάτω εικόνες, παρ όλο που αναφέρονται σε διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL INFO ECDL Expert Ένα ολοκληρωµένο Πρόγραµµα Πιστοποίησης γνώσεων πληροφορικής και δεξιοτήτων χρήσης Η/Υ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

SIMATIC MANAGER SIMATIC MANAGER

SIMATIC MANAGER SIMATIC MANAGER 1 Προγραμματισμός του PLC. 1. Γενικά Μια προσεκτική ματιά σε μια εγκατάσταση που θέλουμε να αυτοματοποιήσουμε, μας δείχνει ότι αυτή αποτελείται από επιμέρους τμήματα τα οποία είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.2 Γλώσσα Μηχανής 2.3 Εκτέλεση προγράµµατος 2.4 Αριθµητικές και λογικές εντολές 2.5 Επικοινωνία µε άλλες συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο (e-mail) είναι ένα σύστηµα που δίνει την δυνατότητα στον χρήστη να ανταλλάξει µηνύµατα αλλά και αρχεία µε κάποιον άλλο

Το Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο (e-mail) είναι ένα σύστηµα που δίνει την δυνατότητα στον χρήστη να ανταλλάξει µηνύµατα αλλά και αρχεία µε κάποιον άλλο Το Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο (e-mail) είναι ένα σύστηµα που δίνει την δυνατότητα στον χρήστη να ανταλλάξει µηνύµατα αλλά και αρχεία µε κάποιον άλλο χρήστη µέσω υπολογιστή άνετα γρήγορα και φτηνά. Για να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΜΟΝΗΣ 1

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΜΟΝΗΣ 1 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΜΟΝΗΣ 1 Συστήµατα αναµονής Οι ουρές αναµονής αποτελούν καθηµερινό και συνηθισµένο φαινόµενο και εµφανίζονται σε συστήµατα εξυπηρέτησης, στα οποία η ζήτηση για κάποια υπηρεσία δεν µπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

4.3. Γραµµικοί ταξινοµητές

4.3. Γραµµικοί ταξινοµητές Γραµµικοί ταξινοµητές Γραµµικός ταξινοµητής είναι ένα σύστηµα ταξινόµησης που χρησιµοποιεί γραµµικές διακριτικές συναρτήσεις Οι ταξινοµητές αυτοί αναπαρίστανται συχνά µε οµάδες κόµβων εντός των οποίων

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Υπολογιστικό Σύστημα Λειτουργικό Σύστημα Αποτελεί τη διασύνδεση μεταξύ του υλικού ενός υπολογιστή και του χρήστη (προγραμμάτων ή ανθρώπων). Είναι ένα πρόγραμμα (ή ένα σύνολο προγραμμάτων)

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Αυτομάτου Ελέγχου

Συστήματα Αυτομάτου Ελέγχου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ Καθ. Εφαρμογών: Σ. Βασιλειάδου Εργαστήριο Συστήματα Αυτομάτου Ελέγχου για Ηλεκτρολόγους Μηχανικούς Εργαστηριακές Ασκήσεις Χειμερινό

Διαβάστε περισσότερα

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xi 1 Αντικείμενα των Πιθανοτήτων και της Στατιστικής 1 1.1 Πιθανοτικά Πρότυπα και Αντικείμενο των Πιθανοτήτων, 1 1.2 Αντικείμενο της Στατιστικής, 3 1.3 Ο Ρόλος των Πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΛΙ Α 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΑΡΧΙΚΑ

ΣΕΛΙ Α 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΑΡΧΙΚΑ ΣΕΛΙ Α 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΑΡΧΙΚΑ Πως αλλάζω γλώσσα; 1 ος τρόπος Συνδυασµός πλήκτρων αριστερό Ctrl + Shift 2 ος τρόπος Από την ένδειξη γλώσσας στην γραµµή εργασιών Πως βάζω τον τόνο ; (Εφόσον βρίσκοµαι στα

Διαβάστε περισσότερα

AIRPORT SECURITY SIMULATION

AIRPORT SECURITY SIMULATION AIRPORT SECURITY SIMULATION ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΞΑΜΗΝΟ : ΣΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΣΟΜΟΊΩΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑΣ Ευχαριστίες,

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές ασκήσεις ΔΙΠ 50

Ενδεικτικές ασκήσεις ΔΙΠ 50 Ενδεικτικές ασκήσεις ΔΙΠ 50 Άσκηση 1 (άσκηση 1 1 ης εργασίας 2009-10) Σε ένα ράφι μιας βιβλιοθήκης τοποθετούνται με τυχαία σειρά 11 διαφορετικά βιβλία τεσσάρων θεματικών ενοτήτων. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

0 Οδηγίες σύνδεσης στο Π.Σ. - Λειτουργικό Σύστηµα Win XP 1 2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή... 4 2. Σύνδεση του netmod µε τον Η/Υ... 5 3. Εγκατάσταση του netmod σε windows XP... 8 4 Οδηγίες σύνδεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΏΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ GAMBIT

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΏΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ GAMBIT ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Α Κ Α Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ 2 0 1 1-2 0 1 2 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΏΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ GAMBIT Ο συγκεκριµένος οδηγός για το πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εφαρμογή Εκτύπωσης Ταξιθετικών Ετικετών 2000-2005

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εφαρμογή Εκτύπωσης Ταξιθετικών Ετικετών 2000-2005 Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Υπολογιστικό Κέντρο Βιβλιοθηκών Εφαρμογή Εκτύπωσης Ταξιθετικών Ετικετών 2000-2005 Σύντομο εγχειρίδιο χρήσης και λειτουργιών Εισαγωγή Το παρόν κείμενο στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΕΡΟΣ ΙΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ 36 ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Πολλές από τις αποφάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Singular Report Generator. Σχ 1 ηµιουργία Καταστάσεων SRG

Singular Report Generator. Σχ 1 ηµιουργία Καταστάσεων SRG Μια από τις πιο σηµαντικές ανάγκες που αντιµετωπίζει µια επιχείρηση κατά την εγκατάσταση ενός λογισµικού «πακέτου» (Οικονοµικής & Εµπορικής ιαχείρισης), είναι ο τρόπος µε τον οποίο πρέπει να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές Δικτύων & Πρωτόκολλα Ι

Αρχιτεκτονικές Δικτύων & Πρωτόκολλα Ι Αρχιτεκτονικές Δικτύων & Πρωτόκολλα Ι Ενότητα : Εισαγωγή στο εργαλείο προσομοίωσης δικτύων Riverbed Modeler - Προσομοίωση δικτύου Ethernet. Όνομα Καθηγητή : Δημήτριος Λυμπερόπουλος, Σπύρος Δενάζης Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ευ ομή. Εγχειρίδιο χρήσης του περιβάλλοντος LT125-dp

Ευ ομή. Εγχειρίδιο χρήσης του περιβάλλοντος LT125-dp Ευ ομή Εγχειρίδιο χρήσης του περιβάλλοντος LT125-dp Περιεχόμενα 1. Χειρισμός του περιβάλλοντος LT125-dp Εγκατάσταση & Τρέξιμο Χειρισμός της ψηφιακής εφαρμογής Πλοήγηση στο περιεχόμενο Αλλαγή του μεγέθους

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας 1 22 Λογισμικές εφαρμογές καταγραφής και αξιοποίησης πληροφοριών σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης

Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης Χρήστος Τσαγγάρης ΕΕ ΙΠ Τµήµατος Μαθηµατικών, Πανεπιστηµίου Αιγαίου Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης Η διαδικασία της επανάληψης είναι ιδιαίτερη συχνή, αφού πλήθος προβληµάτων µπορούν να επιλυθούν µε κατάλληλες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΧΡΗΣΗΣ ΣΤΟ DYNAMICS NAV INNOVERA ERP

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΧΡΗΣΗΣ ΣΤΟ DYNAMICS NAV INNOVERA ERP Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΧΡΗΣΗΣ ΣΤΟ DYNAMICS NAV INNOVERA ERP Για να κλείσουµε µία χρήση στο InnovEra ακολουθούµε τα παρακάτω βήµατα: Από το κεντρικό µενού επιλέγουµε διαδοχικά «Οικονοµική ιαχείριση», «Γενική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ. Άσκηση 1 Εφαρµογή Web

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ. Άσκηση 1 Εφαρµογή Web ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ Άσκηση 1 Εφαρµογή Web Α) Τα παραπάνω διαγράµµατα περιπτώσεων χρήσης ικανοποιούν τις απαιτήσεις του συστήµατος ως εξής: ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΧΡΗΣΗΣ Μόνο οι φοιτητές του συγκεκριµένου

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή του βασικού παραθύρου του Cubase SE3. Εικόνα 1

Περιγραφή του βασικού παραθύρου του Cubase SE3. Εικόνα 1 Περιγραφή του βασικού παραθύρου του Cubase SE3 Εικόνα 1 Transport panel Προετοιμασία και εκτέλεση ηχογράφησης σε ένα κανάλι MIDI και Quantize 1. Ανοίγουμε το Cubase, πηγαίνουμε στο μενού File και επιλέγουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εργαστηριακές Ασκήσεις στα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών

ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εργαστηριακές Ασκήσεις στα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ο : Εισαγωγή στα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών ArcMap (2/2) Μέρος 1: (συνέχεια από τα προηγούμενα) Κάνουμε κλικ το εικονίδιο Add Data στην γραμμή εργαλείων standard και επιλέγουμε το αρχείο/τα

Διαβάστε περισσότερα

Η-Υ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ. Εργαστήριο 1 Εισαγωγή στη C. Σοφία Μπαλτζή s.mpaltzi@di.uoa.gr

Η-Υ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ. Εργαστήριο 1 Εισαγωγή στη C. Σοφία Μπαλτζή s.mpaltzi@di.uoa.gr Η-Υ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Εργαστήριο 1 Εισαγωγή στη C Σοφία Μπαλτζή s.mpaltzi@di.uoa.gr Διαδικαστικά Ιστοσελίδα μαθήματος: http://eclass.uoa.gr/courses/f30/ Υποχρεωτική παρακολούθηση: Παρασκευή 14:00 16:00 στην

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού

Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού Σελίδα 1 από Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού Στο κεφάλαιο αυτό θα ασχοληθούµε µε τα βασικά θεωρήµατα του διαφορικού λογισµού καθώς και µε προβλήµατα που µπορούν να επιλυθούν χρησιµοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo;

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Η Logo είναι μία από τις πολλές γλώσσες προγραμματισμού. Κάθε γλώσσα προγραμματισμού έχει σκοπό τη δημιουργία προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2: ΔΟΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ C, ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΟΔΟΥ ΚΑΙ ΕΞΟΔΟΥ

ΑΣΚΗΣΗ 2: ΔΟΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ C, ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΟΔΟΥ ΚΑΙ ΕΞΟΔΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 2: ΔΟΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ C, ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΟΔΟΥ ΚΑΙ ΕΞΟΔΟΥ Σκοπός της Άσκησης Ο σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι η ανάλυση των βασικών χαρακτηριστικών της Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Προγραµµατισµός Παραγωγής Εισαγωγή Ορισµοί Προβλήµατα µίας µηχανής Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Ορισµός Προγραµµατισµού Παραγωγής Είδη προβληµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ : Η/Υ I (ενότητα WINDOWS) ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ : ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ, Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ : ΘΕΑΝΩ ΧΑΤΖΙΔΑΚΗ, Εργαστηριακό

Διαβάστε περισσότερα

7. Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ

7. Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ 7. Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ Για να αναπτυχθούν οι βασικές έννοιες της δυναμικής του εργοστασίου εισάγουμε εδώ ορισμένους όρους πέραν αυτών που έχουν ήδη αναφερθεί σε προηγούμενα Κεφάλαια π.χ. είδος,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιοχή Εργασίας του Flash

Η Περιοχή Εργασίας του Flash Η Περιοχή Εργασίας του Flash Η Λωρίδα Χρόνου και τα Επίπεδα Το Flash είναι εφαρμογή με την οποία φτιάχνουμε ταινίες όπως διαφημιστικά banners και διαδραστικές εφαρμογές οι οποίες περιέχουν κίνηση. Για

Διαβάστε περισσότερα

Γραµµικός Προγραµµατισµός - Μέθοδος Simplex

Γραµµικός Προγραµµατισµός - Μέθοδος Simplex Γραµµικός Προγραµµατισµός - Μέθοδος Simplex Η πλέον γνωστή και περισσότερο χρησιµοποιηµένη µέθοδος για την επίλυση ενός γενικού προβλήµατος γραµµικού προγραµµατισµού, είναι η µέθοδος Simplex η οποία αναπτύχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

o AND o IF o SUMPRODUCT

o AND o IF o SUMPRODUCT Πληροφοριακά Εργαστήριο Management 1 Information Συστήματα Systems Διοίκησης ΤΕΙ Τμήμα Ελεγκτικής Ηπείρου Χρηματοοικονομικής (Παράρτημα Πρέβεζας) και Αντικείµενο: Μοντελοποίηση προβλήµατος Θέµατα που καλύπτονται:

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινός Ρεπαντής Κολλέγιο Αθηνών 2010

Βυζαντινός Ρεπαντής Κολλέγιο Αθηνών 2010 Βυζαντινός Ρεπαντής Κολλέγιο Αθηνών 2010 Δημιουργία ενός απλού παιχνιδιού με το Gamemaker (μετάφραση από το http://www.stuffucanuse.com/downloads/gamemaker-introductionlessons/free_game_downloads_gamemaker.htm)

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΟΥΡΩΝ ΜΕ ΕΝΑΝ ΣΤΑΘΜΟ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ»

«ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΟΥΡΩΝ ΜΕ ΕΝΑΝ ΣΤΑΘΜΟ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩN «ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΟΥΡΩΝ ΜΕ ΕΝΑΝ ΣΤΑΘΜΟ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ» Της σπουδάστριας ΒΑΤΣΕΡΗ ΑΝΤΙΓΟΝΗ Επιβλέπων Δρ. ΓΕΡΟΝΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής ΚΑΒΑΛΑ 2005 Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εξαγωγής Συγκεντρωτικών Καταστάσεων. ΚΕΠΥΟ και Ηλεκτρονικού Ισοζυγίου. στο InnovEra 3 R2 για τον RTC client

Οδηγός Εξαγωγής Συγκεντρωτικών Καταστάσεων. ΚΕΠΥΟ και Ηλεκτρονικού Ισοζυγίου. στο InnovEra 3 R2 για τον RTC client Οδηγός Εξαγωγής Συγκεντρωτικών Καταστάσεων ΚΕΠΥΟ και Ηλεκτρονικού Ισοζυγίου στο InnovEra 3 R2 για τον RTC client Μελίσσια, 12 Ιουλίου 2012 1. ιαδικασία Εξαγωγής Συγκεντρωτικής Κατάστασης ΚΕΠΥΟ - ΜΥΦ 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ Τα τελευταία 25 χρόνια, τα προβλήµατα που σχετίζονται µε την διαχείριση της Γεωγραφικής Πληροφορίας αντιµετωπίζονται σε παγκόσµιο αλλά και εθνικό επίπεδο µε την βοήθεια των Γεωγραφικών

Διαβάστε περισσότερα

ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών

ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών ροµολόγηση πακέτων σε δίκτυα υπολογιστών Συµπληρωµατικές σηµειώσεις για το µάθηµα Αλγόριθµοι Επικοινωνιών Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 1 Εισαγωγή Οι παρακάτω σηµειώσεις παρουσιάζουν την ανάλυση του άπληστου

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμός Μαθηματικών με γραφικές παραστάσεις

Συνδυασμός Μαθηματικών με γραφικές παραστάσεις Το πρόγραμμα Origin Συνδυασμός Μαθηματικών με γραφικές παραστάσεις Δημιουργία γραφικής παράστασης συνάρτησης Για να δημιουργήσετε τη γραφική παράσταση από μια συνάρτηση επιλέξτε File-New-Graph To Origin

Διαβάστε περισσότερα

POWERPOINT 2003. Είναι το δημοφιλέστερο πρόγραμμα παρουσιάσεων.

POWERPOINT 2003. Είναι το δημοφιλέστερο πρόγραμμα παρουσιάσεων. POWERPOINT 2003 1. Τι είναι το PowerPoint (ppt)? Είναι το δημοφιλέστερο πρόγραμμα παρουσιάσεων. 2. Τι δυνατότητες έχει? Δημιουργία παρουσίασης. Μορφοποίηση παρουσίασης. Δημιουργία γραφικών. Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ιαγράµµατα Ελέγχου Ιδιοτήτων (Control Charts for Attributes)

ιαγράµµατα Ελέγχου Ιδιοτήτων (Control Charts for Attributes) ιαγράµµατα Ελέγχου Ιδιοτήτων (Control Charts for Attributes) Πολλά ΧΠ δεν µπορούν να αναπαρασταθούν αριθµητικά. Τα ΧΠ χαρακτηρίζονται συµµορφούµενα και µη-συµµορφούµενα. Τα ΧΠ τέτοιου είδους ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση ιακύµανσης Μονής Κατεύθυνσης

Ανάλυση ιακύµανσης Μονής Κατεύθυνσης 24 Μεθοδολογία Επιστηµονικής Έρευνας & Στατιστική Ανάλυση ιακύµανσης Μονής Κατεύθυνσης Όπως ακριβώς συνέβη και στο κριτήριο t, τα δεδοµένα µας θα πρέπει να έχουν οµαδοποιηθεί χρησιµοποιώντας µια αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ.

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1) Είσοδος στην εφαρμογή 2) Δημιουργία Περιόδου Υποβολής 2.α) Ακύρωση Περιόδου Υποβολής 3) Μέθοδος Υποβολής: Συμπλήρωση Φόρμας 3.α) Συμπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Computing and Information Systems Service. Windows XP

Computing and Information Systems Service. Windows XP Windows XP Όλοι οι υπολογιστές ανοικτής πρόσβασης στο Frederick χρησιµοποιούν Windows (2000 και XP), ένα λειτουργικό σύστηµα µε Γραφικό Περιβάλλον Εργασίας (Graphical User Interface), το οποίο χρησιµοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr I ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ i e ΜΕΡΟΣ Ι ΟΡΙΣΜΟΣ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Α Ορισμός Ο ορισμός του συνόλου των Μιγαδικών αριθμών (C) βασίζεται στις εξής παραδοχές: Υπάρχει ένας αριθμός i για τον οποίο ισχύει i Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Στα πλαίσια της ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ προσπαθούµε να προσεγγίσουµε τα χαρακτηριστικά ενός συνόλου (πληθυσµός) δια της µελέτης των χαρακτηριστικών αυτών επί ενός µικρού

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή Ο έλεγχος υποθέσεων αναφέρεται στις ιδιότητες µιας άγνωστης παραµέτρους του πληθυσµού: Ο κατηγορούµενος είναι αθώος

1. Εισαγωγή Ο έλεγχος υποθέσεων αναφέρεται στις ιδιότητες µιας άγνωστης παραµέτρους του πληθυσµού: Ο κατηγορούµενος είναι αθώος Έλεγχοι Υποθέσεων 1. Εισαγωγή Ο έλεγχος υποθέσεων αναφέρεται στις ιδιότητες µιας άγνωστης παραµέτρους του πληθυσµού: Ο κατηγορούµενος είναι αθώος µ = 100 Κάθε υπόθεση συνοδεύεται από µια εναλλακτική: Ο

Διαβάστε περισσότερα

Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885

Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885 CubisLITE Client Οδηγίες Χρήσεως Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Γενικά 1. Τι είναι ο CubisLITE Server 2. Τι είναι ο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Τηλεφωνικών Κλήσεων

ιαχείριση Τηλεφωνικών Κλήσεων ιαχείριση Τηλεφωνικών Κλήσεων 1 Διαχει ριση Τηλεφωνικω ν Κλη σεων ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ... 3 ΔΟΜΗ ΧΡΗΣΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΠΙ ΤΩΝ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΩΝ ΚΛΗΣΕΩΝ... 3 ΣΧΗΜΑΤΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ... 4 ΕΙΣΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΚΛΗΣΕΙΣ... 5

Διαβάστε περισσότερα

1. Πειραματική διάταξη

1. Πειραματική διάταξη 1. Πειραματική διάταξη 1.1 Περιγραφή της διάταξης Η διάταξη του πειράματος αποτελείται από έναν αερόδρομο και ένα ή δύο κινητά τα οποία είναι συζευγμένα μέσω ελατήριου. Η κίνηση των ταλαντωτών καταγράφεται

Διαβάστε περισσότερα

Τοµέας Εϖιµόρφωσης & Κατάρτισης

Τοµέας Εϖιµόρφωσης & Κατάρτισης ικαιούχος Φορέας Συµπράττοντες Επιστηµονικοί Φορείς Οδηγίες για την πιστοποίηση των εκπαιδευτικών Τοµέας Εϖιµόρφωσης & Κατάρτισης Αθήνα, Νοέµβριος 2010 Περιεχόµενα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ... 3 1.1 Η εξέταση...

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Τι είναι διαχείριση απαιτήσεων Ποια είναι η ροή των εργασιών στη φάση της καταγραφής των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C Στο εργαστήριο αυτό, θα ασχοληθούμε με δύο προγραμματιστικά περιβάλλοντα για τη γλώσσα C: τον gcc μεταγλωττιστή της C σε περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣMΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΣMΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΣΧΕΔΙΑΣMΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ Ι. Γιαννατσής ΣΧΕΔΙΑΣMΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ Σχεδιασμός Επιλογή Παραγωγικής παραγωγικής Διαδικασίας (πως) ικανότητας (πόσο)

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικοί Ελεγκτές

Βιομηχανικοί Ελεγκτές Βιομηχανικοί Ελεγκτές Σημειώσεις Εργαστηρίου Έλεγχος Στάθμης Δοχείου με P.I.D. Ελεγκτή Περιεχόμενα 1. Τρόπος Εισαγωγής στο πρόγραμμα εξομοίωσης. 2. Τρόπος λειτουργίας εξομοιωτή. 3. Αναγνώριση ιδιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή «Singular M.I.S I».

Εισαγωγή «Singular M.I.S I». Εισαγωγή Είναι γεγονός ότι µια από τις πιο σηµαντικές ανάγκες που αντιµετωπίζει µια επιχείρηση, κατά την εγκατάσταση ενός λογισµικού «πακέτου» (Οικονοµικής & Εµπορικής ιαχείρισης), είναι ο τρόπος µε τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Το teachers Web είναι µία ΝΕΑ Υπηρεσία που υποστηρίζεται από την Οµάδα Υποστήριξης του Πληροφοριακού Συστήµατος Γραµµατειών. Η υπηρεσία Teachers Web, προσφέρει στους διδάσκοντες χρήστες του συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργία Β.. ανειστική Βιβλιοθήκη Μάθηµα 5 Ορισµός σχέσεων - Σύνδεση πινάκων

ηµιουργία Β.. ανειστική Βιβλιοθήκη Μάθηµα 5 Ορισµός σχέσεων - Σύνδεση πινάκων Μάθηµα 5 ηµιουργία Β.. ανειστική Βιβλιοθήκη - Ορισµός σχέσεων - Σύνδεση πινάκων ηµιουργία Β.. ανειστική Βιβλιοθήκη Η ανειστική Βιβλιοθήκη θα αποτελέσει ένα απλό, αλλά ολοκληρωµένο παράδειγµα δηµιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΑΔΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ 9 ο ΜΑΘΗΜΑ ΟΜΑΔΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ Πότε κάνουμε ομαδοποίηση των παρατηρήσεων; Όταν το πλήθος των τιμών μιας μεταβλητής είναι αρκετά μεγάλο κάνουμε ομαδοποίηση των παρατηρήσεων. Αυτό συμβαίνει είτε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Χρήση τυχαίων µεταβλητών για την απεικόνιση εκβάσεων τυχαίου πειράµατος Κατανόηση της έννοιας κατανοµής πιθανοτήτων τυχαίας µεταβλητής Υπολογισµός της συνάρτηση κατανοµής πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η Μέτρηση Εργασίας (Work Measurement ή Time Study) έχει ως αντικείμενο τον προσδιορισμό του χρόνου που απαιτείται από ένα ειδικευμένο

Διαβάστε περισσότερα