القای الکترو مغناطیسی القای الکترومغناطیسی القای الکترومغناطیسی اساس تولید انرژی الکتریکی در همۀ نیروگاههای برق است با اتالف کم منتقل کنند.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "القای الکترو مغناطیسی القای الکترومغناطیسی القای الکترومغناطیسی اساس تولید انرژی الکتریکی در همۀ نیروگاههای برق است با اتالف کم منتقل کنند."

Transcript

1 القای الکترو مغناطیسی 4 القای الکترومغناطیسی القای الکترومغناطیسی اساس تولید انرژی الکتریکی در همۀ نیروگاههای برق است که جریان متناوب را تولید منتقل و توزیع میکنند. چالش مهم مهندسان برق طراحی و ساخت سامانههایی است که به کمک آنها توان الکتریکی را بهطور مؤثر و با اتالف کم منتقل کنند. 107

2 فصل 4 یک تکه سیم مسی را به صورت سیملوله یا پیچه دور یک مداد بپیچید. اگر این پیچه را در مداری قرار دهید خواهید دید که رفتاری کامال متفاوت از یک تکه سیم راست خواهد داشت. در یک موتور بنزینی اتومبیل پیچه ای شبیه این باعث می شود باتری 12 ولتی اتومبیل هزاران ولت اختالف پتانسیل برای تولید جرقه در سر شمع ها تأمین کند و موتور اتومبیل را به راه اندازد. پیچه های دیگری شبیه این برای روشن کردن المپ های کم مصرف یا مهتابی به کار می روند. پیچه های بزرگی که زیر سطح خیابان های شهری برای کنترل رفت و آمد و به کار انداختن چراغ های راهنمایی قرار داده می شوند نیز نمونه دیگری از کاربرد القای الکترومغناطیسی است که در این فصل با آن آشنا خواهیم شد. 4 1 پدیدۀ القای الکترومغناطیسی در فیزیک 1 و آزمایشگاه دیدیم که با استفاده از روش القای الکتریکی می توان اجسام رسانا را باردار کرد. در فصل گذشته نیز با پدیده القای مغناطیسی آشنا شدیم. در مورد اول بر اثر القا بار الکتریکی در ماده رسانا پدیدار می شود. در مورد دوم بر اثر القا در ماده فرومغناطیسی خاصیت مغناطیسی به وجود می آید. پدیده القایی دیگری نیز وجود دارد که در آن جریان الکتریکی در یک رسانا القا می شود. این پدیده را القای الکترومغناطیسی می نامند. با انجام آزمایش زیر با این پدیده آشنا می شوید. آزمایش 4 ١ وسیله های آزمایش: میلی آمپرسنج صفر وسط )گالوانومتر( آهنربای میله ای سیملوله یا پیچه و سیم رابط شرح آزمایش: 1 با سیملوله و گالوانومتر مداری مانند شکل زیر را ببندید. 2 قطب N آهنربای میله ای را مطابق شکل به سیملوله نزدیک کنید. مشاهدات خود را هنگام انجام دادن این عمل یادداشت کنید. 3 قطب N آهنربای میله ای را نزدیک سیملوله نگه دارید. سپس آن را از سیملوله دور کنید مشاهده خود را بنویسید. 4 بندهای 2 و 3 را با قطب S آهنربا نیز انجام دهید. 5 آزمایش باال را در حالی انجام دهید که آهنربا ثابت باشد و سیملوله نسبت به آن دور و نزدیک شود آیا در نتیجه آزمایش تغییری رخ می دهد توضیح دهید. 108

3 در سال 1831 میالدی مایکل فارادی دانشمند انگلیسی و تقریبا همزمان با او جوزف هانری دانشمند امریکایی با انجام دادن آزمایش هایی مانند آزمایش 4 1 دریافتند که هنگام دور و نزدیک کردن آهنربا به پیچه عقربه میلی آمپرسنج منحرف می شود و عبور جریانی را از مدار نشان می دهد مانند وقتی که مولد در مدار وجود داشته باشد. یعنی با حرکت آهنربا نسبت به پیچه یک جریان الکتریکی در مدار القا می شود. این پدیده را القای الکترومغناطیسی و جریان تولید شده را جریان الکتریکی القایی می نامند. القای الکترومغناطیسی اساس کار مول د جریان متناوب دینام مبدل ها و بسیاری از وسیله های الکتریکی است. دور یا نزدیک شدن آهنربا به پیچه باعث تغییر میدان مغناطیسی در محل پیچه می شود )شکل 4 1 ( و همین امر جریان الکتریکی را در پیچه القا می کند. پس می توان چنین نتیجه گرفت که تغییر اندازه میدان مغناطیسی در محل یک مدار بسته باعث القای جریان الکتریکی در آن مدار می شود. آزمایش نشان می دهد که عالوه بر روش گفته شده به روش های دیگر نیز می توان در یک پیچه جریان الکتریکی القا کرد. اگر پیچه ای از یک سیم انعطاف پذیر را مطابق شکل 4 2 در میدان مغناطیسی یکنواخت B قرار دهیم سپس شکل پیچه را تغییر دهیم تا مساحت حلقه آن تغییر کند خواهیم دید که در هنگام این کار نیز جریان الکتریکی در پیچه القا می شود. می توان نتیجه گرفت که: تغییر مساحت مدار بسته در میدان مغناطیسی نیز می تواند جریان القایی در مدار تولید کند. القای الکترو مغناطیسی شکل 4 1 با حرکت آهنربا بهطرف سیملوله یا پیچه گالوانومتر جریان القایی را نشان میدهد. جهت حرکت آهنربا )الف( )درونسو( )ب( شکل 4 2 با تغییر مساحت پیچه در میدان مغناطیسی جریان الکتریکی در پیچه القا می شود. B با انجام دادن فعالیت زیر با یک روش دیگر تولید جریان القایی آشنا می شوید. فعالیت 4 1 یک آهنربای میله ای را در نزدیکی پیچه ای قرار دهید. بدون تغییر فاصله آهنربا از پیچه آن را بچرخانید. هر تغییری را که در گالوانومتر مشاهده می کنید گزارش دهید. 109

4 با چرخاندن پیچه در میدان مغناطیسی یکنواخت مطابق شکل 4 3 اندازه میدان مغناطیسی و مساحت حلقه مدار تغییر نمی کند ولی زاویه بین میدان مغناطیسی و سطح پیچه تغییر می کند. از این فع الیت می توان نتیجه گرفت که: تغییر زاویه بین پیچه و راستای میدان مغناطیسی نیز سبب برقراری جریان الکتریکی القایی می شود. فصل 4 B )درونسو( مثال 4 ١ دریافت خود را از شکل های زیر بنویسید. شکل 4 3 هنگام چرخش پیچه در میدان مغناطیسی و تغییر زاویۀ بین پیچه و میدان مغناطیسی جریان الکتریکی در پیچه القا می شود. )الف( )ب( پاسخ: در شکل الف با ورود آهنربا به پیچه جریانی در آن القا شده است. در شکل ب آهنربا با همان شرایط قسمت الف وارد پیچه ای با تعداد دور بیشتر شده است. در نتیجه همان طور که در شکل نیز دیده می شود جریان بزرگ تری در پیچه القا شده است. پرسش 4 ١ دریافت خود را از شکل های زیر بنویسید. )الف( )ب( 110

5 القای الکترو مغناطیسی B 4 2 شار مغناطیسی در آزمایش های قبل دیدیم که بر اثر تغییر میدان مغناطیسی در حلقه تغییر مساحت حلقه و یا تغییر زاویه بین سطح حلقه و جهت میدان مغناطیسی جریان الکتریکی در پیچه القا می شود. کمیت موسوم به شار مغناطیسی این سه کمیت را دربر دارد. این کمیت نرده ای به صورت زیر معرفی می شود. فرض کنید حلقه ای به مساحت A مطابق شکل 4 4 در میدان مغناطیسی یکنواخت B قرار دارد. شار میدان مغناطیسی یکنواخت ١ که از سطح حلقه می گذرد به صورت زیر تعریف و با نماد Φ نشان داده می شود. 4( 1 ) Φ=BAcosθ که در آن θ زاویه بین بردار میدان مغناطیسی B و نیم خط عمود بر سطح حلقه است )این نیم خط را می توان به طور اختیاری در هر یک از دو طرف سطح حلقه رسم کرد ولی پس از انتخاب نباید جهت آن را عوض کرد(. یکای شار مغناطیسی در S و بر )Wb( است. از معادله 4 1 چنین برمی آید: 1Wb=1T*1m 2 مثال 4 2 الف( شار مغناطیسی عبوری از سطح یک قاب مستطیلی شکل به ابعاد 20 cm*30 cm را بهدست آورید که نیمخط عمود بر آن با میدان مغناطیسی یکنواخت 100 G مطابق شکل الف زاویه 60 میسازد. ب( اگر این قاب را بچرخانیم بهطوری که زاویه نیمخط عمود بر آن با خطهای میدان مغناطیسی از 60 به 30 کاهش یابد شار مغناطیسی چقدر تغییر میکند پاسخ: الف( مطابق شکل الف زاویه بین خطهای میدان و نیمخط عمود بر سطح برابر 60 است. بنابراین داریم: A=30*20=600cm 2 =6*10-2 m 2 B=100G=10-2 T Φ=BAcosθ=(10-2 T)*(6*10-2 m 2 )cos60 =3*10-4 Wb ب( در وضعیت شکل ب 30=ʹθ است. به این ترتیب داریم: Φʹ=BAcosθʹ=(10-2 T)*(6*10-2 m 2 )cos30 Φʹ=5/2*10-4 Wb به این ترتیب تغییر شار حاصل از این چرخش برابر است با: Φ = Φʹ - Φ = 5/2 * 10-4 Wb -3 * 10-4 Wb Φ = 2/2 * 10-4 Wb نیم خط عمود بر سطح حلقه شکل 4 4 نیم خط عمود بر سطح B با میدان مغناطیسی یکنواخت A زاویۀ θ می سازد. B B A θ N N N )الف( )ب( 111 ١ اگر میدان مغناطیسی یکنواخت نباشد رابطه مربوط به شار مغناطیسی پیچیده تر می شود که فراتر از سطح این کتاب است.

6 فصل 4 تمرین 4 1 B حلقهای به مساحت 50 cm 2 مطابق شکل روبهرو در یک میدان مغناطیسی یکنواخت B قرار دارد بهطوری که خطهای میدان مغناطیسی B بر سطح حلقه عمودند. اگر اندازه میدان مغناطیسی بدون تغییر جهت به 0/03 T افزایش یابد شار مغناطیسی عبوری از سطح حلقه چقدر تغییر میکند تا اینجا دیدیم که تغییر هر یک از کمیت های B A و زاویه بین B و نیم خط عمود بر سطح پیچه باعث تغییر شار مغناطیسی می شود و تغییر شار مغناطیسی جریان الکتریکی القایی در مدار به وجود می آورد. این وضعیت درست شبیه به حالتی است که یک مول د در مدار باشد و نیروی محرکه آن جریانی در مدار ایجاد کرده باشد. عالوه بر این آزمایش نشان می دهد که هرچه تغییر شار سریع تر باشد جریان القایی بزرگ تر خواهد شد مثال در آزمایش های مربوط به شکل های 4 2 تا 4 4 هرچه حرکتی که باعث تغییر شار مغناطیسی می شود سریع تر انجام شود عقربه گالوانومتر بیشتر منحرف می شود و این نشان می دهد که جریان القایی بزرگ تری به وجود آمده است. قانون القای الکترومغناطیسی فارادی که موضوع بخش بعدی است نشان می دهد که هنگام تغییر شار مغناطیسی یک نیروی محرکه الکتریکی که آن را نیروی محرکه القایی می نامیم در پیچه ایجاد می شود. 4 3 قانون القای الکترومغناطیسی فارادی عامل مشترک در تمام اثرهای القای الکترومغناطیسی که در بخش قبل دیدیم تغییر شار مغناطیسی عبوری از یک مدار بسته است. بنابر قانون فارادی هرگاه شار مغناطیسی ای که از مدار بسته ای می گذرد تغییر کند نیروی محرکه ای در آن القا می شود که بزرگی آن با آهنگ تغییر شار مغناطیسی متناسب است یعنی هرچه آهنگ تغییر شار مغناطیسی بیشتر باشد نیروی محرکه القایی و در نتیجه جریان القایی تولید شده در مدار بیشتر خواهد بود. قانون فارادی را برای یک مدار بسته تک حلقه می توان با رابطه زیر بیان کرد. E dφ dt 4( 2 ) = مایکل فارادی ) ( پسر یک آهنگر انگلیسی بود. به گفته خود او:»تحصیالت من بسیار معمولی بود. خواندن را کمی بیشتر از حد مقدماتی و نوشتن و ریاضیات را در حد شاگرد یک مدرسه روزانه می دانستم. ساعت های خارج از مدرسه من در خانه و خیابان ها می گذشت.«او در سن ١٢ سالگی به عنوان شاگرد در یک کتاب فروشی مشغول به کار شد. پس از آن با یک صحاف همکاری داشت. فارادی 19 ساله بود که به او اجازه داده شد تا در جلسه سخنرانی س رهمفری دیوی که در مؤسسه سلطنتی لندن برگزار می شد حضور یابد. مؤسسه سلطنتی یک مرکز مهم پژوهش و آموزش علوم بود. فارادی به شدت عالقه مند علوم شد و پیش خود به تحصیل علم شیمی پرداخت. در سال 1813 تقاضای شغلی در مؤسسه سلطنتی کرد و دیوی او را به عنوان یک همکار در امور پژوهشی استخدام کرد. فارادی به زودی نبوغ خود را به عنوان یک آزمایشگر نشان داد. او مقاله های مهمی در شیمی خواص مغناطیسی الکتریسیته و نور نوشت و سرانجام به عنوان رئیس مؤسسه سلطنتی برگزیده شد. فارادی را به سبب کشف های بسیارش یکی از بزرگ ترین دانشمندان تجربی عصر خود می دانند. d Φ آهنگ تغییر شار مغناطیسی )یعنی در این رابطه E نیروی محرکه القایی بر حسب ولت و dt مشتق شار نسبت به زمان( برحسب وبر بر ثانیه ( Wb ) است. s 112

7 اگر مدار از پیچه ای با N دور مشابه تشکیل شده باشد قانون القای فارادی به صورت زیر نوشته می شود: القای الکترو مغناطیسی dφ E = N dt ) 4 3 ( اگر مقاومت پیچه برابر R باشد جریان القا شده در آن از رابطه زیر محاسبه می شود: E R NdΦ R dt 4( ٤ ) = = همچنین اگر شار مغناطیسی که از پیچه می گذرد در بازه زمانی t به اندازه Φ تغییر کرده باشد آهنگ متوسط تغییر شار مغناطیسی در بازه زمانی t با Φ t متوسط )که با E نمایش داده می شود( در این پیچه از رابطه زیر به دست می آید: متناسب خواهد بود. نیروی محرکه القایی Φ E = N t 4( ٥ ) همان طور که از رابطه ) 4 ٤ ( دیده می شود هرچه مقاومت پیچه یا مداری که در آن شار مغناطیسی تغییر می کند بیشتر باشد جریان القایی کوچک تر می شود. الزم به توجه است که برای پیدا کردن جریان القایی متوسط در پیچه به جای رابطه 4 ٤ باید از رابطه استفاده کنیم. N Φ = R t مثال 4 3 پیچه ای شامل 200 دور که مساحت هر حلقه آن 24 cm 2 است مطابق شکل روبه رو بین قطب های یک آهنربای الکتریکی قرار گرفته است که میدان مغناطیسی یکنواخت تولید می کند. خط های میدان بر سطح پیچه عمودند. اگر بزرگی میدان B در بازه زمانی 3/2 ms از 0/18 T به 0/22 T افزایش یابد الف( اندازه نیروی محرکه القایی متوسط ایجاد شده در پیچه چقدر است ب( اگر مقاومت پیچه 10 Ω باشد اندازه جریان القایی متوسط که از پیچه می گذرد چقدر است پاسخ: الف( با توجه به داده های مسئله داریم: S N B دور N=200, A= 24cm 2 =24*10-4 m 2, θ=0 B 1 =0/18T, B 2 =0/22T, t=3/2ms=3/2*10-3 s, E=? ابتدا شار مغناطیسی را در دو حالت اولیه و نهایی پیدا می کنیم. Φ 1 =B 1 Acosθ=(0/18T)(24*10-4 m 2 )cos0 4/3*10-4 Wb 113

8 فصل 4 Φ 2 =B 2 Acosθ=(0/22T)(24*10-4 m 2 )cos0 5/3*10-4 Wb تغییر شار مغناطیسی برابر است با: Φ=Φ 2 -Φ 1 =(5/3*10-4 Wb)-(4/3*10-4 Wb)=1/0*10-4 Wb با قرار دادن این مقدار و دادههای باال در رابطه 4 5 داریم: و اندازه آن برابر است با: ب( اندازه جریان متوسط که در پیچه برقرار می شود برابر است با: E =-(200) ( 1 / 0 10 Wb) =-6/2V Φ = N t E = -6/2 V=6/2V 4 3 ( 3 / 2 10 s) = E /R=(6/2V)/(10Ω)=0/62A مثال 4 4 شکل روبه رو رسانای U شکلی را درون میدان مغناطیسی یکنواخت B به بزرگی 0/18 T نشان می دهد که عمود بر صفحه شکل و رو به بیرون است. میله ای فلزی )سیم لغزنده( به طول 20= cm بین دو بازوی رسانا قرار دارد و مداری را تشکیل می دهد. میله را با سرعت ثابت 20=v m/s به طرف راست حرکت می دهیم. بزرگی نیروی محرکه القایی را پیدا کنید. پاسخ: با حرکت میله فلزی و به دلیل افزایش سطح حلقه شار )برونسو( B v مغناطیسی تغییر می کند. چون میدان مغناطیسی در سطح حلقه یکنواخت است پس می توانیم شار مغناطیسی را از رابط ه Φ=BAcosθ محاسبه کنیم. از طرفی زاویه نیم خط عمود بر سطح حلقه با جهت میدان B صفر است )0=θ(. در نتیجه.Φ=BA از قانون القای فارادی داریم: dφ d(ba) da ε= = = B dt dt dt l )برونسو( B v vdt da برای محاسبه da/dt توجه کنید که میله فلزی لغزنده در مدت dt مسافت vdt را طی می کند )شکل روبه رو( و سطح حلقه به مقدار da= vdt افزایش می یابد. به این ترتیب نیروی محرکه القا شده برابر است با: vdt E= B = Bv dt با قرار دادن مقادیر داده شده در رابطه باال داریم: E=-(0/18T)(20*10-2 m)(20m/s)= -0/72V و اندازه آن برابر است با: E =0/72V=720mV 114

9 القای الکترو مغناطیسی توجه کنید که به علت ثابت بودن سرعت میله لغزنده نیروی محرکه القایی ثابت است. از این رو رسانای U شکل با سیم لغزنده یک مولد جریان مستقیم است. سرانجام چون میله از رسانای U شکل خارج و تماس آن قطع و جریان متوقف می شود این وسیله کاربرد چندانی ندارد. Φ(Wb) _ E (V) A B 0 t 1 = 10 t 2 = 30 Φ(Wb) C t 3 = 40 t(s) t(s) مثال 4 5 تغییرات شار مغناطیسی برحسب زمان که از یک حلقه میگذرد در نمودار شکل روبهرو داده شده است. نمودار نیروی محرکه القا شده در حلقه را برحسب زمان (s) t رسم کنید. پاسخ: نمودار شار مغناطیسی برحسب زمان نشان میدهد که در بازه زمانی 0 تا t 1 شار بهصورت خطی افزایش مییابد. dφ در نتیجه در این بازه نیروی محرکه القایی که برابر است با = E dt مقداری ثابت )برابر شیب خط )OA و منفی خواهد داشت و برابر است با ولت. در بازه زمانی t 1 تا t 2 شار ثابت مانده است. بنابراین 0= Φ d و نیروی محرکه القایی در این بازه برابر صفر است. در بازه زمانی dt t 2 تا t3 شار بهصورت خطی کاهش یافته است 0< Φ d در نتیجه نیروی dt محرکه القایی در این بازه مثبت و برابر است با 4-10 ولت. نمودار نیروی محرکه القایی برحسب زمان در شکل روبهرو رسم شده است. A=120cm 2 تمرین 4 2 میدان مغناطیسی بین قطب های آهنربای الکتریکی شکل روبه رو که بر سطح حلقه عمود است با زمان تغییر می کند و در مدت 0/5=t s از 0/28+ T به 0/12- T می رسد )تغییر عالمت نشان می دهد که جهت میدان B وارون شده است(. الف( اندازه نیروی محرکه القایی متوسط در حلقه را به دست آورید. ب( اگر مقاومت حلقه 2 Ω باشد بزرگی جریان القایی در حلقه را پیدا کنید. 115

10 فصل 4 پرسش 4 2 سرعت سنج دوچرخه های مسابقه ای شامل یک آهنربای کوچک و یک پیچه است. آهنربا به یکی از پره های چرخ جلو و پیچه به دو شاخ فرمان متصل است )شکل روبه رو(. دو سر پیچه با سیم های رسانا به سرعت سنج )که در واقع یک رایانه کوچک است( وصل شده است. به نظر شما سرعت سنج دوچرخه چگونه کار می کند این موضوع را در گروه خود به بحث بگذارید و نتیجه را به کالس درس ارائه دهید. سیم به طرف سرعت سنج دو شاخ جلو پیچه آهنربا فن اوری و کاربرد کارت های اعتباری و دستگاه های کارت خوان نوار مغناطیسی پشت کارت های اعتباری حاوی میلیارد ها ذره فرومغناطیسی )آهنربای بسیار کوچک( است که نوعی چسب خاص آنها را به هم متصل می کند. داده ها را که به صورت دودویی یا صفر و یک به رمز درآورده اند در این ذره های مغناطیسی ذخیره می کنند )شکل الف(. وقتی کارت اعتباری شما درون دستگاه کارت خوان کشیده می شود میدان مغناطیسی ناشی از ذره های مغناطیسی روی پیچه تعبیه شده در دستگاه کارت خوان اثر می گذارد و جریان اندکی را در آن القا می کنند )شکل ب(. این جریان بسیار کوچک توسط دستگاه دیگری تقویت و داده های ذخیره شده در آن رمزگشایی می شود. پس از رمزگشایی داده ها دستور موردنظر انجام می شود. )الف( ذره های فرومغناطیسی که درواقع هرکدام آهنربای بسیار کوچکی هستند داده ها را به صورت صفر یا یک در خود ذخیره می کنند. در نوار مغناطیسی پشت هر کارت میلیارد ها ذرۀ فرومغناطیسی وجود دارد. کارت خوان )ب( با کشیدن کارت در دستگاه کارت خوان میدان مغناطیسی ناشی از ذره های فرومغناطیسی جریان اندکی در پیچۀ تعبیه شده در دستگاه کارت خوان القا می کنند. معاینۀ مغز با نیروهای محرکۀ القایی برانگیزش مغناطیسی فرا جمجمه ای )TMS( ١ روشی برای بررسی عملکرد بخش های مختلف مغز است. در این روش پیچه ای روی سر شخص بیمار قرار داده می شود که جریان الکتریکی متغیری از آن می گذرد و در نتیجه میدان مغناطیسی متغیری تولید می کند. این میدان نیروی محرکه القایی به وجود می آورد و باعث فعالیت الکتریکی مغز در ناحیه ای می شود که در زیر پیچه قرار دارد. با مشاهده واکنش TMS مغز )مثال اینکه کدام عضله ها به علت برانگیزش بخش خاصی از مغز حرکت می کنند( پزشک می تواند شرایط عصب شناختی مختلفی را بیازماید. مطالعۀ آزاد پیچه میدان مغناطیسی (TMS) Transcranial Magnetic Simulation ١ 116

11 القای الکترو مغناطیسی 4 4 قانون لنز سه سال پس از آنکه فارادی قانون القای الکترومغناطیسی را ارائه کرد هاینریش لنز دانشمند روس تبار در سال 1834 میالدی قاعده ای را موسوم به قانون لنز برای تعیین جهت جریان القایی در یک مدار پیشنهاد کرد. قانون لنز حاکی از آن است که: جریان حاصل از نیروی محرکه القایی در یک مدار یا پیچه در جهتی است که آثار مغناطیسی ناشی از آن با عامل به وجودآورنده جریان القایی یعنی تغییر شار مغناطیسی مخالفت می کند. عالمت منفی در رابطه 4 5 نشان دهنده همین مخالفت است که دلیل آن توسط قانون لنز بیان می شود. توضیح دقیق تر این مطلب فراتر از سطح این کتاب است و در اینجا تنها به ذکر مثال هایی از چگونگی استفاده از قانون لنز برای تعیین جهت جریان القایی اکتفا می کنیم. شکل 4 5 الف آهنربایی را در حال نزدیک شدن به یک حلقه رسانا نشان می دهد. همان طور که دیده می شود جریان در حلقه در جهتی القا شده است که میدان مغناطیسی حلقه با نزدیک شدن آهنربا به حلقه مخالفت می کند )شکل 4 5 ب(. جهت حرکت آهنربا شکل 4 ٥ الف( با نزدیک شدن آهنربا به حلقۀ رسانا در آن جریان القایی ایجاد می شود. ب( جریان حاصل از نیروی محرکۀ القایی در حلقه در جهتی است که با نزدیک شدن آهنربا مخالفت می کند. در شکل ب برای سادگی آهنربا نشان داده نشده است. S N N S )ب( )الف( همچنین اگر مطابق شکل 4 6 الف قطب N آهنربا را از حلقه رسانا دور کنیم باز هم جریان القایی در جهتی خواهد بود که میدان مغناطیسی تولید شده توسط حلقه در مقابل قطب N آهنربا قطب S ایجاد و ربایش بین این دو قطب با دور شدن قطب N آهنربا مخالفت کند )شکل 4 6 ب(. جهت حرکت آهنربا شکل 4 ٦ الف( با دور شدن آهنربا از حلقه جریانی در آن القا می شود. ب( میدان مغناطیسی حاصل از جریان القایی در حلقه با دور شدن آهنربا از حلقه مخالفت می کند. در شکل ب برای سادگی آهنربا نشان داده نشده است. S N S N )ب( )الف( پرسش 4 3 با توجه به جهت جریان القایی در هر یک از شکل های الف و ب و با توجه به قانون لنز در هر مورد توضیح دهید که آیا آهنربا رو به باال حرکت می کند یا رو به پایین. )الف( )ب( 117

12 فصل 4 اثر دیامغناطیسی مطالعۀ آزاد در فصل قبل با مواد پارامغناطیسی و فرومغناطیسی آشنا شدیم. همان طور که دیدیم در این مواد هر اتم دارای یک دو قطبی مغناطیسی دائمی است. از دیدگاه فیزیک کالسیک گردش هر الکترون به دور هسته اتم را می توان به صورت یک حلقه بسیار کوچک جریان درنظر گرفت. هرگاه ماده ای در یک میدان مغناطیسی خارجی قرار گیرد بنابرقانون لنز در این حلقه های کوچک جریان یک میدان مغناطیسی در خالف جهت میدان مغناطیسی خارجی القا می شود. به این ویژگی که در اتم های همه مواد در حضور یک میدان مغناطیسی خارجی رخ می دهد پدیده یا اثر دیامغناطیسی گفته می شود. اثر دیامغناطیسی در موادی که اتم های آن دارای دو قطبی های مغناطیسی دائم نباشند بهتر نمایان می شود. این اثر در مواد ف رو مغناطیسی و پارامغناطیسی نمود کمتری دارد زیرا اثر دو قطبی های مغناطیسی دائم این گونه مواد بسیار بیشتر از اثر دو قطبی های القایی است که براثر میدان مغناطیسی خارجی در اتم های ماده القا می شود. در موادی نظیر بیسموت جیوه نقره سرب مس نمک طعام و شیشه اثر دیامغناطیسی به خوبی نمایان می شود. به همین جهت به این گونه مواد مواد دیامغناطیسی نیز گفته می شود. شکل 4 7 تصویری از چند القاگر در اندازه ها و شکل های متفاوت رئوستا القاگر مولد A E شکل 4 8 مداری ساده برای بررسی اثر خودالقایی در یک القاگر 4 5 القاگرها و اثر خودالقایی در فصل 2 دیدیم که در فضای بین صفحههای یک خازن میدان الکتریکی ایجاد میشود و انرژی الکتریکی توسط همین میدان در خازن ذخیره میشود. به همین ترتیب میتوان از القاگر که در ادامه معرفی خواهد شد برای تولید میدان مغناطیسی دلخواه و همچنین ذخیره انرژی مغناطیسی توسط میدان مغناطیسی استفاده کرد. افزون بر این القاگر مانند مقاومت و خازن یکی از اجزای ضروری مدارهای الکترونیکی است. در مدار جریان مستقیم القاگر به پایا نگهداشتن جریان در برابر افت و خیزهای emf اعمال شده کمک میکند در مدار جریان متناوب )که در پایان همین فصل با آن آشنا خواهید شد( القاگر از تغییرات جریان که سریعتر از مقدار تعیین شده باشد جلوگیری میکند. شکل 4 7 تصویر چند القاگر را در اندازهها و شکلهای متفاوت نشان میدهد. نماد مداری معمول برای القاگر بهصورت است. برای بررسی اثر خودالقایی در یک القاگر مداری را مطابق شکل 4 8 درنظر بگیرید. این مدار شامل یک مولد )باتری( یک رئوستا و القاگری است که بهطور متوالی به یکدیگر بسته شدهاند. با تغییر مقاومت رئوستا جریان در مدار تغییر میکند )چرا (. تغییر جریان در مدار سبب تغییر جریان عبوری از القاگر میشود و در نتیجه شار مغناطیسی عبوری از القاگر تغییر میکند. این فرایند سبب القای نیروی محرکه خودالقایی در القاگر میشود که بنا به قانون لنز با هرگونه تغییر جریان عبوری از آن مخالفت میکند. این پدیده که میتواند در هر القاگری )از قبیل پیچه یا سیملوله( رخ دهد اثر خودالقایی نامیده میشود. 118

13 در مدار شکل 4 8 بنابه قانون لنز جهت نیروی محرکه خودالقایی چنان است که می خواهد مانع تغییر شار مغناطیسی ای شود که مولد ایجاد می کند. برای مثال اگر مقاومت رئوستا کاهش یابد جریان و در نتیجه شار مغناطیسی عبوری از القاگر می خواهد افزایش یابد. در نتیجه نیروی محرکه خودالقایی در جهتی ایجاد می شود که با افزایش شار مخالفت می کند. به عبارت دیگر در این حالت نیروی محرکه خودالقایی معادل نیروی محرکه باتری ای عمل می کند که در جهت مخالف مولد در مدار قرار گرفته باشد )شکل 4 9 (. القای الکترو مغناطیسی مولد رئوستا A E E L شکل 4 9 اثر خودالقایی سبب می شود که القاگر مانند مولدی با نیروی محرکۀ E L در مدار عمل کند. پرسش 4 4 فرض کنید در مدار شکل 4 9 به جای کاهش مقاومت رئوستا مقاومت آن را افزایش دهیم. دلیل ایجاد نیروی محرک ه خودالقایی و جهت آن را مورد بحث قرار دهید. آزمایش 4 2 وسیله های آزمایش: المپ نئون )المپ فازمتری( القاگر )1000 دور یا باالتر( باتری 9 ولتی سیم رابط شرح آزمایش: 1 مداری مطابق شکل روبه رو ببندید. 2 سر آزاد سیم رابط را به طور پی درپی به قطب دیگر باتری تماس داده و جدا کنید. دلیل آنچه را مشاهده می کنید در گروه خود به بحث بگذارید و نتیجه را به کالس ارائه دهید. توجه: مطابق شکل به جای القاگر می توانید از القاگر المپ های مهتابی )که به اشتباه ترانس نامیده می شوند( استفاده کنید. القاگر انتقال انرژی الکتریکی و آذرخش برخورد آذرخش به بخشی از یک سامانه انتقال توان الکتریکی )برق( موجب افزایش ناگهانی ولتاژ می شود و می تواند به اجزای سامانه و هر چیز دیگری که به آن وصل باشد )برای مثال وسیله های برقی خانگی( آسیب برساند. برای کمینه کردن این آثار القاگرهای بزرگی را در مسیر سامان ه انتقال قرار می دهند. این کار باعث می شود که یک القاگر با هر تغییر سریع در جریان مخالفت کند و آن را فرو نشاند! مطالعۀ آزاد 119

14

15 مثال 4 8 القای الکترو مغناطیسی شکل روبهرو سیملولهای حامل جریان به طول l و سطح مقطع A را نشان میدهد که از N حلقه نزدیک به هم تشکیل شده است. ضریب خودالقایی این سیملوله را پیدا کنید. l پاسخ: در فصل 3 دیدیم که میدان مغناطیسی درون سیملوله حامل جریان از رابطه زیر بهدست میآید: N B = µ 0 l با توجه به اینکه میدان مغناطیسی درون سیملوله یکنواخت و موازی با محور آن است شار مغناطیسی حاصل از آن که از سیملوله میگذرد برابر است با: NA Φ= BA =µ 0 l با تغییر جریان شار مغناطیسی عبوری از سیملوله نیز تغییر می کند. در این صورت نیروی محرکه خودالقایی برابر است با: E dφ L = N dt N حلقه سطح مقطع A E L d NA = N ( µ ) dt 0 l 2 N A d = µ 0 l dt L = µ 2 NA 0 l یا از مقایسه این رابطه با رابطه 4 ٦ داریم: همان طورکه انتظار داشتیم این رابطه نشان می دهد که القاییدگی یا ضریب خودالقایی یک القاگر تنها تابع ویژگی های ساختاری آن است. توجه: در فصل 3 دیدیم که اگر سیملوله هسته داشته باشد میدان مغناطیسی حاصل از آن تقویت می شود. به همین دلیل وجود هسته درون القاگر نیز سبب تقویت القاییدگی آن می شود و درنتیجه برای سیملوله دارای هسته داریم: L= Kµ NA 0 l در این رابطه K ضریبی بدون یکا است که به جنس شکل هندسی و ابعاد هسته داخل سیملوله بستگی دارد و به آن تراوایی مغناطیسی هسته می گویند. مثال 4 9 ضریب خودالقایی سیملوله بدون هسته به طول 50cm و سطح مقطع 10cm 2 متشکل از ٢٠٠٠ حلقه نزدیک به هم را پیدا کنید. پاسخ: از داده های مسئله داریم: دور N=2000 و A=10cm 2 =10*10-4 m 2 و = 50cm =0/5٠m L =?

16 فصل 4 با استفاده از نتیجه مثال 4 ٨ و قراردادن مقادیر باال در آن داریم: NA 7 ( 2000) ( 10 m) L =µ 0 = ( 4π 10 T.m / A) l 0/ 50m 2 = 10 H = 10 mh تمرین 4 3 دو سیملوله بدون هسته با سطح مقطع و تعداد دور یکسان را در نظر بگیرید. اگر طول یکی از سیملوله ها دو برابر دیگری باشد نسبت ضریب خودالقایی آنها را محاسبه کنید. القای متقابل: دو پیچه مجاور هم را مطابق شکل 4 ١٠ در نظر بگیرید. جریان عبوری در پیچه ١ میدان مغناطیسی B را به وجود می آورد و درنتیجه این میدان یک شار مغناطیسی از پیچ ه ٢ می گذراند. اگر جریان در پیچه ١ تغییر کند شار عبوری از پیچه ٢ نیز تغییر می کند بنابر قانون فارادی این تغییر شار نیروی محرکه ای در پیچه ٢ القا می کند. این فرایند القای متقابل نامیده می شود و به کمک آن می توان انرژی را از پیچه ای به پیچه دیگر منتقل کرد. گالوانومتر شکل 4 ١٠ با تغییر جریان عبوری از القا گر L 1 شار مغناطیسی عبوری از القا گر L 2 نیز تغییر می کند. این تغییر شار مغناطیسی یک نیروی محرک ۀ القایی در القا گر L 2 تولید می کند که می توان جریان ناشی از آن را با یک گالوانومتر مشاهده کرد. L 1 L 2 هانری ) ١٨٧٨ ١٧٩٧ ( هانری در آمریکا به دنیا آمد. او در خانواده فقیری می زیست و از جوانی مجبور بود کار کند و درنتیجه تحصیالت مرتبی نداشت. او در سیزده سالگی شاگرد ساعت سازی شد و شبانه به تحصیل می پرداخت. پس از آن با کوشش بسیار توانست در یکی از مدارس روستایی به شغل معلمی بپردازد. سپس به تحصیل طب و مهندسی عالقه مند شد و سرانجام به سمت استاد ریاضیات و فیزیک انتخاب گردید. او از سال ١٨٦٨ تا پایان عمر ریاست آکادمی ملی علوم را عهده دار بود. او تجربیات زیادی در مورد الکترومغناطیس داشت و با پیچیدن سیم های ظریف عایق بندی شده به تعداد زیاد به دور هسته های آهنی آهنرباهای الکتریکی پرقدرتی را ساخت. سپس موفق به کشف پدیده خودالقایی شد. او همچنان یک موتور الکتریکی ساخت که بعدا در تلگراف مورد استفاده زیادی قرار گرفت. یکای القاییدگی به احترام او هانری نامیده می شود. اگر در شرایط آرمانی تمام شار مغناطیسی پیچه ١ از پیچه ٢ بگذرد ضریب القای متقابل که آن را با نماد M نشان میدهند از رابطه =M LL 1 2 بهدست میآید. 122

17 القای الکترو مغناطیسی کاربرد القاگرها در المپ های فلوئورسان مطالعۀ آزاد چون القاگرها با تغییرات جریان مخالفت می کنند نقش مهمی در المپ های فلوئورسان )موسوم به المپ های مهتابی( دارند )شکل روبه رو(. در این المپ ها جریان الکتریکی از گازی که فضای درون المپ را پر کرده است می گذرد گاز را یونیده می کند و باعث درخشش آن می شود ولی گاز یونیده یک رسانای کامال غیراهمی است. هرچه جریان بیشتر باشد گاز را بیشتر یونیده می کند و مقاومت آن کمتر می شود. اگر ولتاژ به حد کافی باالیی به گاز اعمال شود جریان می تواند بسیار زیاد شود و به مدار بیرونی المپ فلوئورسان آسیب برساند. برای جلوگیری از این مسئله یک القاگر یا متعادل کننده مغناطیسی را به طور متوالی با المپ فلوئورسان می بندند تا مانع افزایش زیاد جریان شود. متعادل کننده همچنین امکان کار المپ فلوئورسان با ولتاژ متناوب را فراهم می سازد. این ولتاژ به طور سینوسی تغییر می کند به طوری که با توجه به ویژگی های برق تولیدی در ایران در هر ثانیه ولتاژ یکصد بار به طور لحظه ای صفر می شود. اگر متعادل کننده وجود نداشته باشد با صفرشدن ولتاژ گاز داخل المپ به سرعت وایونیده )غیریونیده( و المپ خاموش می شود. متعادل کننده نیروی محرکه خودالقایی جریان را برقرار می سازد و المپ را روشن نگه می دارد. مقاومت با جریان : انرژی تلف شده است. a b R القاگر با جریان : انرژی ذخیره شده است. a b R شکل 4 ١1 مقاومت قطعهای است که در آن انرژی بهطور غیرقابل برگشت تلف میشود. برخالف آن انرژی ذخیره شده در القاگر حامل جریان را میتوان وقتی جریان به صفر کاهش مییابد بازیافت کرد. 4 ٦ انرژی ذخیره شده در القاگر وقتی در دو سر القاگری اختالف پتانسیل برقرار شود مولد به القاگر انرژی می دهد. بخشی از این انرژی در مقاومت الکتریکی سیم های القاگر به صورت گرما تلف و بقیه آن در میدان مغناطیسی القاگر ذخیره می شود که مقدار آن از رابطه زیر به دست می آید: 1 U = L 2 2 4( ٧ ) الزم است توجه کنید که رفتار مقاومت و القاگر را به لحاظ انرژی اشتباه نگیرید )شکل 4 ١١ (. هنگام عبور جریان از مقاومت انرژی وارد آن می شود جریان چه پایا باشد و چه تغییر کند این انرژی در مقاومت به صورت گرما تلف می شود. برخالف آن انرژی تنها وقتی وارد یک القاگر آرمانی با مقاومت صفر می شود که جریان در آن افزایش یابد. این انرژی تلف نمی شود بلکه در القاگر ذخیره شده و هنگام کاهش جریان آزاد می شود. هنگام عبور جریان پایا از یک القاگر انرژی به آن وارد یا از آن خارج نمی شود. 123

18 فصل 4 مثال 4 10 متخصصان صنعت برق عالقه مندند راه های مؤثری را برای ذخیره انرژی الکتریکی تولیدی در ساعت های کم مصرف بیابند تا با استفاده از آن نیاز مشترکان را در ساعت های پرمصرف تأمین کنند. یک ایده این است که: شاید بتوان از یک القاگر بزرگ استفاده کرد. ضریب خودالقایی این القاگر چقدر باشد تا بتواند ١kW.h انرژی الکتریکی را در پیچه حامل جریان 200A ذخیره کند پاسخ: مقدار انرژی ذخیره شده مورد نیاز U=1kW.h و جریان =200A داده شده است. از معادله 4 ٧ ضریب خودالقایی L را به دست می آوریم: 3 6 U = 1kW. h = ( 1 10 W)( 3600s) = 3 / 6 10 J 1 2 2U U = L L = / 6 10 J L= = 180H 2 ( 200 A) 6 همان طور که نتیجه باال نشان می دهد ضریب خودالقایی الزم صدها هزار برابر بیشتر از ضریب خودالقایی یک القاگر معمولی است که در آزمایشگاه از آن استفاده می کنیم. سیم های معمولی که حامل 200A جریان اند برای اجتناب از اتالف ناخواسته انرژی ناشی از گرمای R 2 t باید قطر بزرگی داشته باشند تا مقاومت القاگر پایین بیاید. درنتیجه اندازه یک القاگر 180H که از سیم های معمولی ساخته شده باشد باید خیلی بزرگ )به اندازه یک اتاق بزرگ( باشد. با توجه به فن اوری های موجود این طرح غیرعملی است و توجیه اقتصادی ندارد. تمرین 4 4 سیملوله بدون هسته به طول 25cm و مساحت سطح مقطع 0/5cm 2 شامل 400 حلقه حامل جریان 1/5A است. مطلوب است: الف( ضریب خودالقایی سیملوله ب( انرژی ذخیره شده در القاگر انرژی میدان مغناطیسی نقش مؤثری در دستگاه های احتراق اتومبیل های با موتور بنزینی دارد. پیچه اولیه با حدود 250 دور به باتری اتومبیل بسته شده است و میدان مغناطیسی قوی ای تولید می کند. این پیچه را یک پیچه ثانویه با 2500 دور سیم خیلی نازک احاطه کرده است. هنگام جرقه زدن شمع برای انفجار جریان در پیچه اولیه قطع می شود و میدان مغناطیسی به سرعت به صفر فرو می افتد و نیروی محرکه ده ها هزار ولتی در پیچه ثانویه القا می کند. درنتیجه انرژی ذخیره شده در میدان مغناطیسی به صورت جریان لحظه ای بسیار زیاد از پیچه ثانویه به طرف شمع می رود و جرقه ای تولید می کند که سبب احتراق مخلوط سوخت هوا در سیلندرهای موتور می شود )شکل روبه رو(. مطالعۀ آزاد انرژی الزم برای جرقه زدن شمع اتومبیل از انرژی مغناطیسی ذخیره شده در پیچۀ احتراق تأمین می شود. 124

19 القای الکترو مغناطیسی R )الف( R )ب( شکل 4 ١2 الف( مدار سادۀ جریان مستقیم و ب( مدار سادۀ جریان متناوب 4 ٧ جریان متناوب در سال ١٨٨٠ میالدی بحث های داغی بین دو مخترع درباره بهترین روش توزیع توان الکتریکی صورت گرفت. توماس ادیسون موافق جریان مستقیم )dc( یعنی جریانی بود که با زمان تغییر نمی کند. جورج وستینگهاوس از جریان متناوب )ac( حمایت می کرد که در آن ولتاژ و جریان به طور سینوسی تغییر می کند. سرانجام وستینگهاوس پیروز شد و پس از آن بیشتر وسایل خانگی و سامانه های توزیع برق با جریان متناوب کار می کنند. شکل 4 ١٢ دو مدار ساده جریان مستقیم و جریان متناوب را نشان می دهد. همان طورکه می بینید جهت جریان در مدار جریان مستقیم مشخص است درحالی که در مدار جریان متناوب به دلیل تغییر جهت جریان برحسب زمان نمی توان جهت مشخص و دائمی را برای جریان در نظر گرفت. تمامی نیروگاه های تولید برق در دنیا و از جمله ایران جریان متناوب تولید می کنند که تابعی سینوسی از زمان است و به همین دلیل جریان متناوب سینوسی نامیده می شود )شکل 4 ١٣ (. جریان صفر جریان منفی جریان مثبت t شکل 4 ١3 جریان متناوب سینوسی متداولترین شکل جریان متناوب است. y یکی از کاربردهای مهم القای الکترومغناطیسی تولید جریان متناوب است. دیدیم که برای تولید نیروی محرکه القایی باید شار عبوری از مدار تغییر کند و شار مغناطیسی که از یک پیچه می گذرد از رابطه Φ=ABcosα محاسبه می شود که در آن α زاویه بین نیم خط عمود بر سطح پیچه و میدان مغناطیسی است. ساده ترین راه برای تغییر شار تغییر زاویه α است. به همین دلیل متداول ترین روش تولید جریان القایی تغییر زاویه α است. شکل 4 ١٤ پیچه ای را نشان می دهد که می تواند در میدان مغناطیسی یکنواخت دور محور x بچرخد. محور y را منطبق بر راستای میدان مغناطیسی انتخاب کرده ایم. شفت میدان مغناطیسی N پیچه زغال ها شکل 4 ١4 اجزای یک مول د )ژنراتور( سادۀ.ac حرکت مکانیکی از طریق میلگردان سبب چرخیدن پیچه در میدان مغناطیسی میشود و جریان متناوبی را در مدار بهوجود میآورد. R 125 x حلقههای لغزان )رینگها( S

20 فصل 4 یا: اگر زمان یک دور چرخش پیچه T ثانیه باشد پیچه در مدت t ثانیه به اندازه t T دور خواهد چرخید. هر دور کامل برابر ٢π رادیان است. درنتیجه اگر پیچه در لحظه 0= t در وضعیت عمود بر میدان مغناطیسی )0= α( باشد پس از گذشت t ثانیه زاویه α برابر است با: t رادیان α= 2 π T 2 π را با ω نمایش T یعنی زمان چرخش یک دور کامل را»دوره«یا»زمان تناوب«مینامند. T میدهند و به آن بسامد زاویهای میگویند. درنتیجه داریم: α =ωt به این ترتیب شار مغناطیسی Φ =ABcosα که در لحظه t از پیچه عبور میکند برابر است با: Φ =ABcosωt نیروی محرکه القاشده در پیچه با توجه به قانون فارادی از رابطه 4 ٣ محاسبه میشود: dφ d(cosωt) E= N = NAB dt dt E =NABωsinωt یعنی نیروی محرکه ای که در پیچه القا می شود با زمان تغییر می کند. بیشترین مقدار این نیروی محرکه مربوط به زمانی است که برای آن sinωt=1 باشد و برابر است با E m =NABω درنتیجه می توانیم بنویسیم: 4( ) ٨ sinωt E = E m این رابطه نشان میدهد که نیروی محرکه القاشده بهطور دورهای تغییر میکند. اگر مقاومت مدار برابر R باشد جریان حاصل از این نیروی محرکه از رابطه زیر بهدست میآید: = E = Em sin ωt R R این رابطه نشان میدهد که جریان نیز با زمان تغییر میکند. بیشترین مقدار جریانی که از مدار m میگذرد مربوط به زمانی است که sinωt=1 باشد و برابر است با = E. درنتیجه میتوانیم بنویسیم: m R 4( ٩ ( = m sinωt رابطه 4 ٩ نشان می دهد که جریان الکتریکی تولید شده در مدار پیچه به طور سینوسی تغییر می کند. به چنین جریانی جریان متناوب می گوییم. نمودار این جریان برحسب زمان در یک دوره در شکل 4 ١٥ رسم شده است. 126

21 القای الکترو مغناطیسی m شکل 4 ١5 نمودار جریان متناوب سینوسی در یک دوره 3 4 T 0 T T T 4 2 m t اکنون خواهیم دید که چگونه جریان متناوب سینوسی توسط مولد در یک چرخه کامل تولید می شود. این موضوع در شکل 4 ١٦ در چهار مرحله یا به عبارت دیگر چهار ربع چرخه نشان داده شده است. درt=0 سطح پیچه بر خطوط میدان مغناطیسی عمود است و جریانی در مدار وجود ندارد. پیچه به اندازه 1 4 دور می چرخد تا در وضعیت شکل 4 ١٦ الف قرار بگیرد. در حین این چرخش شار مغناطیسی عبوری از پیچه تغییر می کند و جریان از صفر به مقدار بیشینه مثبت می رسد )اولین ربع چرخه(. پیچه به چرخیدن ادامه می دهد تا در وضعیت شکل 4 ١٦ ب قرار بگیرد.درنتیجه جریان از مقدار بیشینه مثبت به صفر می رسد )دومین ربع چرخه(. پس از آن پیچه از وضعیت شکل 4 ١٦ ب به وضعیت شکل 4 16 پ می رسد. در حین این چرخش جریان از صفر به مقدار بیشینه منفی می رسد )سومین ربع چرخه(. سرانجام پیچه یک ربع دور دیگر می چرخد و یک چرخه کامل طی می کند و به وضعیت شکل 4 ١٦ ت می رسد. درنتیجه جریان از مقدار بیشینه منفی به صفر می رسد. این حرکت به طور متناوب )پی در پی( در پیچه ادامه می یابد و جریان متناوب تولید می کند. )الف( )ب( شکل ٤ 16 تولید جریان متناوب در یک چرخۀ کامل 127 )پ( )ت(

22 در نیروگاه های تولید برق برای تولید جریان متناوب از مولدهای خاصی استفاده می شود که به آنها مولدهای صنعتی جریان متناوب می گویند. در مولدهای صنعتی پیچه ها ساکن اند و آهنربای الکتریکی در آنها می چرخد )شکل 4 ١٧ (. در ایران بسامد برق تولید شده 50Hz است که این عدد نشان می دهد آهنربای الکتریکی در هر ثانیه ٥٠ مرتبه به طور کامل در پیچه می چرخد. فصل 4 جریان مستقیم )به طرف آهنربای الکتریکی( جریان متناوب )به طرف خطوط انتقال( )الف( )ب( (A) مثال 4 11 شکل 4 ١7 الف( در مولدهای صنعتی با چرخیدن آهنربای الکتریکی بین پیچه ها جریان متناوب تولید می شود. ب( نمایی از مولدهای صنعتی تولید برق شکل روبه رو نمودار جریان متناوب سینوسی را نشان می دهد که یک مولد جریان متناوب تولید کرده است. معادله جریان برحسب زمان را بنویسید. پاسخ: چون ربع چرخه در 5 ms طی شده است دوره تناوب برابر T = 20ms است و در نتیجه بسامد زاویه ای برابر است با: t(ms) 2π 2πrad ω= = = 100π rad / s T s با توجه به نمودار بیشینه جریان برابر m = 4A است. به این ترتیب از رابطه 4 ٩ داریم: = 4sin100πt توجه کنید که رابطه باال برحسب یکاهای S نوشته شده است. تمرین 4 5 معادله جریان زمان یک مولد جریان متناوب برحسب یکاهای S بهصورت زیر است: = 2 * 10-3 sin120πt لحظه t = 1 s چقدر است الف( مقدار جریان در 30 ب( نمودار جریان برحسب زمان را در یک چرخه کامل رسم کنید. 128

23 مبدل ها: یکی از امتیازهای مهم توزیع توان الکتریکی ac بر dc آن است که افزایش و کاهش ولتاژ ac بسیار آسان تر از dc است. در انتقال توان در فاصله های دور می خواهیم تا حد امکان از ولتاژ هرچه باالتر و جریان هرچه کمتری استفاده کنیم این کار اتالف R 2 را در خط های انتقال کم می کند و می توان از سیم های نازک تری استفاده و در مصرف مواد اولیه صرفه جویی کرد. خط های انتقال توان الکتریکی به طور معمول از ولتاژهای در حدود ٤٠٠ کیلوولت استفاده می کنند )شکل 4 ١٨(. از طرف دیگر مالحظات ایمنی و الزامات عایق بندی در ساخت وسایل خانگی و صنعتی ولتاژهای به نسبت پایین تری را ضروری می کند. ولتاژ استاندارد برای سیم کشی خانگی در ایران و بسیاری از کشورهای دیگر 220 V است. تبدیل ولتاژ مورد نیاز با استفاده از مبدل ها صورت می گیرد. القای الکترو مغناطیسی خطوط انتقال ولتاژ باال شکل 4 ١٨ قبل از انتقال توان الکتریکی مبدل کاهنده مبدل کاهنده مبدل افزاینده از نیروگاهها مبدلهای افزاینده ولتاژ را تا حدود ٤٠٠ کیلوولت افزایش میدهند. در انتهای مسیر مبدلهای کاهنده ولتاژ را کاهش می دهند تا با امنیت بیشتر به محل مصرف برسد. 12kV 400kV 8kV ٢٢٠V V 2 )ولتاژ خروجی( شکل 4 ١٩ مبدلی شامل دو پیچه با تعداد دورهای متفاوت را نشان می دهد که به دور یک هسته آهنی )فرومغناطیس نرم( پیچیده شده اند )پیچه ها نسبت به هسته عایق بندی شده اند(. در عمل پیچه اولیه با N 1 دور به یک مولد جریان متناوب بسته شده است که ولتاژ آن V 1 است. پیچه ثانویه با N 2 دور به مصرف کننده ای وصل شده است که ولتاژ V 2 را تأمین کند. برای یک مبدل آرمانی که مقاومت پیچه های آن ناچیز است رابطه زیر برقرار است: هستۀ آهنی V ١ )ولتاژ ورودی( N ١ )دور( N 2 )دور( شکل 4 ١٩ یک مبدل آرمانی شامل دو پیچه که روی یک هستۀ آهنی پیچیده شده اند. V V N = N ) 4 ) 10 مثال 4 12 شکل روبه رو یک مبدل ٢٢٠ ولت به ١٢ ولت را نشان می دهد. تعداد دورهای پیچه ثانویه را پیدا کنید. پاسخ: با توجه به داده های روی شکل داریم: V 1 = 220V و N 1 و دور = 8000 V 2 = 12V و N 2 =? با جای گذاری این مقادیر در رابطه 4 10 داریم: برق شهر 240V 8000 دور V V N = N 12V V N N V = 2 دور =

24 فصل 4 پرسش ها 1 قطب N یک آهنربا را مطابق شکل روبه رو به یک حلقه رسانا نزدیک می کنیم. جهت جریان القایی را در حلقه مشخص کنید. 2 دو آهنربای میله ای مشابه را به طور قائم از ارتفاع معینی نزدیک سطح زمین رها می کنیم )شکل روبه رو(. اگر سطح زمین در محل برخورد آهنرباها نرم باشد مقدار فرورفتگی آهنرباها را در زمین با یکدیگر مقایسه کنید. )تأثیر میدان مغناطیسی زمین روی آهنرباها را نادیده بگیرید.( حلقۀ رسانا ثابت 3 جهت جریان القایی در هریک از حلقه های رسانای نشان داده شده در شکل روبه رو در چه جهتی است در حال کاهش در حال افزایش )الف( )ب( )پ( 4 شکل روبه رو سیملوله حامل جریانی را نشان می دهد که در حال دور شدن از یک حلقه رساناست. جهت جریان القایی را در حلقه با ذکر دلیل تعیین کنید. جهت حرکت سیملوله حلقۀ رسانا 5 اگر در مدار شکل روبه رو مقاومت رئوستا افزایش یابد جهت جریان القایی را در حلقه رسانا با ذکر دلیل تعیین کنید. حلقۀ رسانا باتری رئوستا 130

25 القای الکترو مغناطیسی v v 6 دو حلقه رسانا در مجاورت یک سیم دراز حامل جریان ثابت قرار دارند این دو حلقه با سرعت ثابت ولی جهت های متفاوت مطابق شکل روبه رو حرکت می کنند. جهت جریان القایی را در هر حلقه با ذکر دلیل تعیین کنید. B درونسو 7 حلقه رسانای مستطیل شکلی را مطابق شکل روبه رو به طرف راست می کشیم و از میدان مغناطیسی درونسویی خارج می کنیم. جهت جریان القایی در حلقه در چه جهتی است جهت حرکت حلقه B 8 شکل روبه رو رسانای U شکلی را درون میدان مغناطیسی یکنواخت B که عمود بر صفحه شکل و روبه داخل صفحه است نشان می دهد. وقتی میله فلزی CD به طرف راست حرکت کند جهت جریان القایی در مدار در چه جهتی است جهت حرکت درونسو C D S N S 9 در مدار نشان داده شده در شکل روبه رو جهت جریان القایی را در مقاومت R در هریک از دو حالت زیر با ذکر دلیل پیدا کنید: الف( در لحظه بستن کلید S ب( در لحظه باز کردن کلید S. 10 شکل روبه رو مداری را نشان می دهد که شامل یک القاگر )سیملوله( باتری رئوستا و آمپرسنج که به طور متوالی به یکدیگر بسته شده اند. اگر بخواهیم بدون تغییر ولتاژ مولد انرژی ذخیره شده در القاگر را زیاد کنیم چه راه هایی پیشنهاد می کنید 11 شکل روبه رو ساختمان یک بادسنج را نشان می دهد. اگر این بادسنج را روی بام خانه نصب کنیم به هنگام وزیدن باد میله آن می چرخد و ولت سنج عددی را نشان می دهد. الف( چرا چرخش میله سبب انحراف عقربه ولت سنج می شود ب( آیا با افزایش سرعت باد عددی که ولت سنج نشان می دهد تغییر می کند چرا پ( برای بهبود و افزایش دقت کار دستگاه دو پیشنهاد ارائه دهید. رئوستا A B القا گر باتری کاسه های پالستیکی ولت سنج جریان متناوب میله استوانه هسته آهنربا سیم پیچ E a R b 131

26 فصل 4 مسئله ها v B 1 حلقه فلزی مستطیلی شکلی به ابعاد 3cm * 3cm مطابق شکل روبه رو با سرعت ثابت 2m/s وارد میدان مغناطیسی یکنواخت 0/02T می شود و از طرف دیگر آن خارج می شود. نمودار شاری که از حلقه می گذرد و همچنین نیروی محرکه القا شده در آن را برحسب زمان رسم کنید. درونسو 10cm B R A 2 در مدار شکل روبه رو با افزایش شار مغناطیسی عبوری از القاگر )پیچه( در مدت 20ms جریانی که آمپرسنج می خواند از صفر به 0/1A می رسد. اگر ضریب خودالقایی القاگر 0/5H باشد بزرگی نیروی محرکه خودالقایی توسط القاگر چند ولت است B 3 سطح مقطع و طول سیملوله شکل روبه رو به ترتیب 20cm 2 و 80cm است. اگر این سیملوله از ١٠٠٠ حلقه نزدیک به هم تشکیل شده باشد الف( ضریب خودالقایی آن را پیدا کنید. ب( چه جریانی از سیملوله بگذرد تا در میدان مغناطیسی آن 4J انرژی ذخیره شود 4 پیچه ای که دارای ١٠٠٠ حلقه است عمود بر میدان مغناطیسی یکنواختی که اندازه آن 0/04T و جهت آن از راست به چپ است قرار دارد. میدان مغناطیسی در مدت 0/01s تغییر می کند و به 0/04T در خالف جهت اولیه می رسد. اگر سطح هر حلقه پیچه 50cm 2 باشد الف( اندازه نیروی محرکه القایی متوسط در پیچه را حساب کنید. ب( شکلی برای پیچه رسم کنید و جهت جریان القایی را روی این شکل تعیین کنید. 5 شکل زیر هواپیمایی را نشان می دهد که در راستای افق درون میدان مغناطیسی زمین در حال حرکت است. نیروی محرکه الکتریکی بین دو طرف انتهایی بال های هواپیما را که به فاصله l از یکدیگر واقع اند پیدا کنید. فرض کنید v = 200m/s l = 30m B = 50μT و θ. = 30 º )راهنمایی: به مثال ٤ ٤ توجه کنید.( v l B 132

27 القای الکترو مغناطیسی 6 پیچه ای با سطح مقطع 30cm 2 و متشکل از ١٠٠٠ حلقه در ابتدا بر میدان مغناطیسی زمین عمود است. اگر در مدت 0/02s پیچه بچرخد و موازی میدان مغناطیسی زمین قرار بگیرد نیروی محرکه متوسط القایی در آن چقدر است اندازه میدان زمین را 0/5G درنظر بگیرید. 7 اگر شار مغناطیسی عبوری از حلقه ای مطابق رابطه زیر )در )S تغییر کند بزرگی نیروی محرکه القایی در حلقه در لحظه t = 2s چقدر است Φ B = (4t 2 + 3t - 1) * جریان متناوبی که بیشینه آن 2A و دوره آن 0/02s است از یک رسانای ٥ اهمی میگذرد. الف( در چه لحظههایی جریان بیشینه است در این لحظهها نیروی محرکه القایی چقدر است لحظه t = 1 s جریان چقدر است ب( در در مبدل آرمانی شکل زیر اگر بیشینه ولتاژ دوسر مقاومت R برابر ٦V باشد بیشینه ولتاژ مولد چقدر است 11 دور 18 دور R 133

28 پیوست عملیات چهارگانه با رقم های بامعنا در محاسبه ها چنانچه تعداد رقم های بامعنای عددهایی که به کمک آنها یکی از عمل های چهارگانه )جمع تفریق ضرب و تقسیم( انجام می دهیم برابر نباشند حاصل عملیات باید به گونه ای بیان شود که دق تی بیشتر از دق ت عددهای اندازه گیری شده را بیان نکند. اگر بخواهیم دو مقدار 58/3 m و 13/24 m را با هم جمع کنیم باید توجه داشته باشیم که عدد اول با دق ت 0/1 متر اندازه گیری شده است یعنی رقم غیرقطعی آن )٣( دارای دق ت از مرتبه دهم متر است و عدد دوم با دق ت 0/1 متر اندازه گیری شده است و رقم غیرقطعی آن )٤( دارای دق ت از مرتبه صدم متر است. اگر حاصل جمع این دو مقدار را برابر 71/54 m بیان کنیم دق ت یکصدم متر را برای عدد اول هم به کار برده ایم. در حالی که در اندازه گیری اول دقت ما تا دهم متر بوده است. حاصل جمع این دو عدد را باید برابر 71/5 m بیان کنیم. یعنی عدد ٥ را بزرگ ترین مرتبه عدم قطعیت دارد نگاهداشته ایم و از رقم ٤ صرف نظر کرده ایم. برای اجتناب از هرگونه اشتباه در بیان نتیجه محاسبه های عددهای بامعنا تعداد رقم های بامعنای حاصل عملیات را به کمک قاعده های کلی زیر تعیین می کنیم: ١ تعداد رقم های بامعنا که از ضرب یا تقسیم چند عدد به دست می آید باید برابر باشد با تعداد رقم های بامعنای عددی که کمترین تعداد رقم های بامعنا را دارد. ٢ هنگام جمع )یا تفریق( مرتبه آخرین رقم سمت راست حاصل جمع )یا حاصل تفریق( برابر با مرتبه آخرین رقم سمت راست بامعنای عددی است که مرتبه غیرقطعی آن بیشتر است یعنی دقت اندازه گیری آن کمتر بوده است. به بیان دیگر در هنگام جمع )یا تفریق( عددها که با یک یکا بیان شده اند تعداد رقم های پشت ممیز عدد حاصل باید برابر تعداد رقم های پشت ممیز عددی باشد که کمترین رقم بعد از ممیز دارد. مثال شعاع یک کره 12/5 cm برآورد شده است. حجم این کره را محاسبه کنید. V = 4 پاسخ: ٣ πr3 V = 4 ( 3/14) (12/5cm) 3 ٣ V = 8177/083333cm 3 با توجه به اینکه شعاع کره با سه رقم بامعنا بیان شده است حجم کره برابر * 10 3 cm 3 8/17 خواهد بود. 134

29 پیوست پیوست مثال جمع زیر را انجام دهید. 4/326kg + 25/13kg پاسخ: مقدار عدد اول با دق ت هزارم کیلوگرم و مقدار دومی تا صدم کیلوگرم دق ت دارد. درنتیجه مرتبه رقم غیرقطعی در عدد دوم بیشتر است و رقم غیرقطعی حاصل جمع باید با دق ت صدم بیان شود. در نتیجه خواهیم داشت: 4/32kg + 25/13kg = 29/45kg در هنگام جمع و یا تفریق دو عدد که یکای آنها یکسان نیست باید بدون آنکه در تعداد رقم های بامعنای آنها تغییری ایجاد شود ابتدا همه را برحسب یکای مشترکی بنویسیم. آنگاه با توجه به قاعده کلی که بیان شد محاسبه موردنظر را انجام دهیم. مثال یک سنگ 2/5 کیلوگرمی را درون یک جعبه 264 گرمی قرار می دهیم. جرم کل چند گرم می شود پاسخ: ابتدا هردو عدد را برحسب یکای گرم و به صورت توان یکسان ده می نویسیم. m 1 = 2/5kg = 2/5 * 10 3 g m 2 = 264g = 0/264 * 10 3 g m = m 1 + m 2 m = 2/5 * 10 3 g + 0/264 * 10 3 g = 2/8 * 10 3 g در نوشتن حاصل جمع ضمن به کارگیری قاعده بیان شده از روش گرد کردن نیز استفاده کرده ایم و حاصل جمع را به جای /764 به صورت /8 نوشته ایم. برخی از رابطهها ضریبهای ثابتی دارند که از محاسبه بهدست نیامدهاند. مانند عدد ٢ در رابطه زیر )عرض مستطیل + طول مستطیل( = ٢ )محیط مستطیل( 4 = حجم کره یا عددهای ٤ و ٣ در رابطه ٣ πr3 اینگونه ضریبها که رقم غیرقطعی ندارند به هنگام تعیین تعداد رقمهای بامعنای حاصل یک محاسبه درنظر گرفته نمیشوند. 135

30 واژه نامۀ فارسی انگلیسی Electric current جرىان الکترىکى Equivalent resistance مقاومت معادل Faraday's law of electromagnetic induction قانون القاى الکترومغناطىسى فارادی Ferromagnetism فرومغناطىس Horseshoe magnet آهنرباى نعلىشکل nclination angle زاوىه شیب nduced current جرىان القاىى nductance ضرىب خودالقاىى )القاىىدگى( nductor القاگر nsulator عاىق nternal resistance مقاومت درونى ron core هسته آهنى Kirochhoff's laws قانونهاى کىرشهف Lenz's law قانون لنز Loop حلقه Macroscopic quantities کم ىتهاى ماکروسکوپىک Magnetic axis محور مغناطىسى Magnetic dipole دوقطبى مغناطىسى Magnetic domain حوزه مغناطىسى Magnetic energy انرژى مغناطىسى Magnetic f ield lines خطهاى مىدان مغناطىسى Magnetic f ield مىدان مغناطىسى Magnetic f lux شار مغناطىسى Magnetic induction القاى مغناطىسى Alternating Current جرىان متناوب Angular frequency بسامد زاوىهاى Attraction رباىش Bar magnet آهنرباى مىلهاى Capacitance ظرفىت Coeff icient of resistivity ضرىب دماىى مقاومت وىژه Coil پىچه Capacitor خازن Conservation of charge پاىستگى بار Cosmic ray پرتو کىهانى Coulomb s Law قانون کولن Cycle چرخه Declination Angle زاوىه میل Dielectric constant ثابت دىالکترىک Eff iciency بازده Electric breakdown فروریزش الکتریکی Electric dipole دوقطبى الکترىکى Electric f ield lines خطهاى مىدان الکترىکى Electric f ield مىدان الکترىکى Electric force نىروى الکترىکى Electric motor موتور الکترىکى Electric potential energy انرژى پتانسىل الکترىکى Electric resistance مقاومت الکترىکى (E.M.F.) Electro Motive Force نىروى محرکه الکترىکى Electromagnetic induction القاى الکترومغناطىسى 136

31 پیوست Resistor مقاومت Rheostat رئوستا Right hand rule قاعده دست راست Self - induction خودالقاىى Series circuits مدارهاى متوالى Solenoid سىملوله South pole قطب جنوب Surface charge density چگالى سطحى بار Temporary magnet آهنرباى موق ت Thermal equilibrium تعادل گرماىى to charge پرکردن شارژ )خازن( to discharge خالى کردن )خازن( Variable resistor مقاومت متغىر Voltage drop افت پتانسىل Magnetic permeability تراواىى مغناطىسى Mechanism سازوکار Net charge بار خالص Node گره Nor th pole قطب شمال Parallel circuits مدارهاى موازى plate capacitor parallel خازن تخت )خازن با صفحههاى موازى( Paramagnetism پارامغناطىس Permanent magnet آهنرباى دائمى Permitivity ضرىب گذردهى Polarized قطبىده Potential difference اختالف پتانسىل Relative magnetic permeability تراواىى نسبى مغناطىسى Repulsion رانش Resistivity مقاومت وىژه 137

32 منابع فارسى فهرست منابع 1 مبانى فىزىک )جلدهای اول و دوم( وىرایش دهم دىوىد هالىدى رابرت رزنىک و یرل واکر ترجمه محمد رضا خوش بىن خوش نظر. 2 فىزىک دانشگاهى )جلدهای اول و دوم( وىراىش دوازدهم و سیزدهم سیزر زیمانسکی ىانگ و فرىدمن ترجمه اعظم پورقاضی روح الله خلیلی بروجنی محمدتقی فالحی مروستی مؤسسه نشر علوم نوین. 3 درک فىزىک با روىکرد تصوىرى برىان آرنولد ترجمه روح الله خلىلى بروجنى و مرىم عباسىان. چاپ سوم 1392 انتشارات مدرسه. 4 حرارت و ترمودىنامىک مارک زىمانسکى و رىچارد دىتمن ترجمه حسىن توتونچى حسن شرىفىان عطار و محمدهادى هادى زاده چاپ اول 1364 مرکز نشر دانشگاهى. 5 دوره درسی فیزیک )جلد اول( گ.س.لندسبرگ ترجمه لطیف کاشیگر و دیگران چاپ اول ١٣٧٤ انتشارات فاطمی. 6 اصول فیزیک )جلد اول( هانس سی. اوهانیان ترجمه یوسف امیر ارجمند و نادر رابط چاپ اول ١٣٨٣ مرکز نشر دانشگاهی. 7 فىزىک مفهومی ویرایش دهم پ ل جی. هیوئیت ترجمه منیژه رهبر چاپ اول ١٣٨٨ انتشارات فاطمی. ٨ فیزیک مارچلو آلونسو و ادوارد جی. فین ترجمه لطیف کاشیگر چاپ اول 1367 مرکز نشر دانشگاهی. ٩ دانشنامه فیزیک جان ریگدن و دیگران ترجمه محمدابراهیم ابوکاظمی و دیگران چاپ اول ١٣٨١ مرکز تحصیالت تکمیلی زنجان و بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی. ١٠ نمایش هیجان انگیز فیزیک ویرایش دوم یرل واکر ترجمه محمدرضا خوش بین خوش نظر و رسول جعفری نژاد چاپ اول ١٣٩١. منابع انگلیسى 1. Mc Graw - Hill Dictionary of scientif ic and technical terms, Parker, Fourth edition, 1989, McGraw - Hill. 2. Holt Physics, Serway and Faughn, 1999, Holt Rinehart and Winston. 3. Physics, Giambattista and Richardson, Second Edition, 2008, Mc Graw- Hill. 4. University Physics,Wolfgang Bauer and Gray D.Westfall, 2011, Mc Graw - Hill. 5. Physics, Eugene Hecht, Second Edition, 1997, Brooks / Cole Publishing Company. 6. University Physics, Hugh D. Young, 1992, Addison - Wesley. 7. Physics, Douglas C. Giancoli, 7th Edition, 2014, Prentice - Hall nternational. 8. Principles of Physics, Frank J. Blatt, 1989, Allyn and Bacon. 9. ntroduction to physics, John D. Cutnell and Kenneth W. Johnson, 9th Edition, 2013, John Wiley & Sons. 10. Contemporay College, Edwin Jones and Richard Childers, 2001, Mc Graw-Hill. 11. Glencoe physics, Paul W.Zizewitz, 2000, McGraw- Hill. 138

تلفات خط انتقال ابررسی یک شبکة قدرت با 2 به شبکة شکل زیر توجه کنید. ژنراتور فرضیات شبکه: میباشد. تلفات خط انتقال با مربع توان انتقالی متناسب

تلفات خط انتقال ابررسی یک شبکة قدرت با 2 به شبکة شکل زیر توجه کنید. ژنراتور فرضیات شبکه: میباشد. تلفات خط انتقال با مربع توان انتقالی متناسب تلفات خط انتقال ابررسی یک شبکة قدرت با 2 به شبکة شکل زیر توجه کنید. ژنراتور فرضیات شبکه: این شبکه دارای دو واحد کامال یکسان آنها 400 MW میباشد. است تلفات خط انتقال با مربع توان انتقالی متناسب و حداکثر

Διαβάστε περισσότερα

مسائل فیزیک هالیدی & رزنیک

مسائل فیزیک هالیدی & رزنیک حرکت در مسیر مستقیم )حرکت یک بعدی( حمیدرضا طهماسبی سرعت متوسط و تندی متوسط 1. هنگام یک عطسه ی شدید چشمان شما ممکن است برای 0.50s بسته شود. اگر شما درون خودرویی در حال رانندگی با سرعت 90km/h باشید ماشین

Διαβάστε περισσότερα

جریان الکتریکی و مدارهای جریان مستقیم ماهی الکتریکی برای بیهوش کردن شکار و دور کردن شکارچی به آنها شوک الکتریکی میدهد.

جریان الکتریکی و مدارهای جریان مستقیم ماهی الکتریکی برای بیهوش کردن شکار و دور کردن شکارچی به آنها شوک الکتریکی میدهد. فصل 2 جریان الکتریکی و مدارهای جریان مستقیم 2 ماهی الکتریکی برای بیهوش کردن شکار و دور کردن شکارچی به آنها شوک الکتریکی میدهد. این ولتاژ از سلولهای بیولوژیک پولکیشکلی حاصل میشود که در واقع مثل یک باتری

Διαβάστε περισσότερα

فصل 5 :اصل گسترش و اعداد فازی

فصل 5 :اصل گسترش و اعداد فازی فصل 5 :اصل گسترش و اعداد فازی : 1-5 اصل گسترش در ریاضیات معمولی یکی از مهمترین ابزارها تابع می باشد.تابع یک نوع رابطه خاص می باشد رابطه ای که در نمایش زوج مرتبی عنصر اول تکراری نداشته باشد.معموال تابع

Διαβάστε περισσότερα

موتورهای تکفاز ساختمان موتورهای تک فاز دوخازنی را توضیح دهد. منحنی مشخصه گشتاور سرعت موتور تک فاز با خازن راه انداز را تشریح کند.

موتورهای تکفاز ساختمان موتورهای تک فاز دوخازنی را توضیح دهد. منحنی مشخصه گشتاور سرعت موتور تک فاز با خازن راه انداز را تشریح کند. 5 موتورهای تک فاز 183 موتورهای تکفاز هدف های رفتاری: نحوه تولید میدان مغناطیسی در یک استاتور با یک و دو سیم پیچ را بررسی نماید. لزوم استفاده از سیم پیچ کمکی در موتورهای تک فاز را توضیح دهد. ساختمان داخلی

Διαβάστε περισσότερα

جریان الکتریکی مقاومت الکتریکی و مدارهای الکتریکی باشند پاسخ در همین فصل.

جریان الکتریکی مقاومت الکتریکی و مدارهای الکتریکی باشند پاسخ در همین فصل. 3 جریان الکتریکی مقاومت الکتریکی و مدارهای الکتریکی در یک مدار پیچیده نظیر آن چه که در این تخته ی مدار است آیا می توان چند مقاومت الکتریکی متفاوت را به گونه ای به هم متصل کرد که جملگی اختالف پتانسیل یکسانی

Διαβάστε περισσότερα

عوامل جلوگیری کننده از موازی سازی عبارتند از : 1.هزینه I/O 2.هماهنگی/رقابت

عوامل جلوگیری کننده از موازی سازی عبارتند از : 1.هزینه I/O 2.هماهنگی/رقابت عوامل جلوگیری کننده از موازی سازی عبارتند از :.هزینه I/O.هماهنگی/رقابت ممکن است یک برنامه sequential بهتر از یک برنامه موازی باشد بطور مثال یک عدد 000 رقمی به توان یک عدد طوالنی اینکه الگوریتم را چگونه

Διαβάστε περισσότερα

حجمهای کروی: فعالیت فعالیت 1 به اطراف خود)کالس خانه خیابان و ( به دقت نگاه کنید. در حجمهای هندسی نوع آن را تعیین کنید.

حجمهای کروی: فعالیت فعالیت 1 به اطراف خود)کالس خانه خیابان و ( به دقت نگاه کنید. در حجمهای هندسی نوع آن را تعیین کنید. حجم های هندسی فعالیت به اطراف خود)کالس خانه خیابان و ( به دقت نگاه کنید. آیا چیزی پیدا میکنید که حجم نداشته باشد در تصویر مقابل چه نوع حجمهایی را میبینید آیا همه آنها شکل هندسی دارند آیا میتوانید یک طبقهبندی

Διαβάστε περισσότερα

نکنید... بخوانید خالء علمی خود را پر کنید و دانش خودتان را ارائه دهید.

نکنید... بخوانید خالء علمی خود را پر کنید و دانش خودتان را ارائه دهید. گزارش کار آزمایشگاه صنعتی... مکانیک سیاالت ( رینولدز افت فشار ) دانشجویان : فردین احمدی محمد جاللی سعید شادخواطر شاهین غالمی گروه یکشنبه ساعت 2::0 الی رینولدز هدف : بررسی نوع حرکت سیال تئوری : یکی از انواع

Διαβάστε περισσότερα

کنترل جریان موتور سوي یچ رلوکتانس در سرعت هاي بالا بر مبناي back-emf

کنترل جریان موتور سوي یچ رلوکتانس در سرعت هاي بالا بر مبناي back-emf No. F-13-AAA- کنترل جریان موتور سوي یچ رلوکتانس در سرعت هاي بالا بر مبناي back-emf علی آشورنژادمقدم دانشگاه صنعتی اصفهان قاین ایران aliashoornm@gmail.com جواداسدالهی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گناباد قاین

Διαβάστε περισσότερα

فصل ٤ انتگرال کند. در چنین روشی برای محاسبه دایره از درج چندضلعیهای منتظم در درون دایره استفاده میشود

فصل ٤ انتگرال کند. در چنین روشی برای محاسبه دایره از درج چندضلعیهای منتظم در درون دایره استفاده میشود فصل ٤ انتگرال ٤ ١ مسأله مساحت فرمولهای مربوط به مساحت چندضلعیها نظیر مربع مستطیل مثلث و ذوزنقه از زمانهای شروع تمدنهای نخستین به خوبی شناخته شده بوده است. با اینحال مسأله یافتن فرمولی برای بعضی نواحی که

Διαβάστε περισσότερα

هدف از این آزمایش آشنایی با برخی قضایاي ساده و در عین حال مهم مدار از قبیل قانون اهم جمع آثار مدار تونن و نورتن

هدف از این آزمایش آشنایی با برخی قضایاي ساده و در عین حال مهم مدار از قبیل قانون اهم جمع آثار مدار تونن و نورتن آزما ی ش سوم: ربرسی اقنون ا ه م و قوانین ولتاژ و جریان اهی کیرشهف قوانین میسقت ولتاژ و میسقت جریان ربرسی مدا ر تونن و نورتن قضیه ااقتنل حدا کثر توان و ربرسی مدا ر پ ل و تس ون هدف از این آزمایش آشنایی با

Διαβάστε περισσότερα

٣ الکتریسیته آیا می دانید در یک آذرخش چند هزار آمپر جریان الکتریکی ایجاد می شود

٣ الکتریسیته آیا می دانید در یک آذرخش چند هزار آمپر جریان الکتریکی ایجاد می شود ٣ الکتریسیته آیا می دانید در یک آذرخش چند هزار آمپر جریان الکتریکی ایجاد می شود الکتریسیته نامی است که به گستره وسیعی از پدیده های الکتریکی به شکل های مختلف داده می شود. این پدیده ها تقریبا اساس کار بسیاری

Διαβάστε περισσότερα

جریان نامی...

جریان نامی... مقاومت نقطه نوترال (NGR) مشخصات فنی فهرست مطالب 5 5... معرفی کلی... مشخصات... 1-2- ولتاژ سیستم... 2-2- ولتاژ نامی... -2- جریان نامی... -2- مقدار مقاومت -5-2 زمان... -2- جریان پیوسته... 7-2- ضریب دماي مقاومت...

Διαβάστε περισσότερα

مطالعه تجربی بر انجماد سریع با استفاده از تکنیک جدید فراصوت

مطالعه تجربی بر انجماد سریع با استفاده از تکنیک جدید فراصوت مطالعه تجربی بر انجماد سریع با استفاده از تکنیک جدید فراصوت ایمان باقرپور دانشگاه آزاد اسالمی واحد سروستان باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان سروستان ایران bagherpour.put@gmail.com چکیده: نرخ انجماد یکی از

Διαβάστε περισσότερα

پنج ره: Command History

پنج ره: Command History هب انم زیدان اپک فهرست مطا ل ب مع ر ف ی رنم ازفار م تل ب:... 11 آش نا ی ی با محی ط ا صل ی رنم ازفار م تل ب:... 11 11... پنج ره: Command History وه ارجای د ست ورات رد م تل ب:... 11 نح نو شت ن د ست ورات

Διαβάστε περισσότερα

طراحی و بهینه سازی موتور سنکرون سه فاز مغناطیس دائم با آهنربای داخلی جهت کاربرد های سرعت پایین

طراحی و بهینه سازی موتور سنکرون سه فاز مغناطیس دائم با آهنربای داخلی جهت کاربرد های سرعت پایین همایش ملی مهندسی برق و توسعه پایدار موسسه آموزش عالی خاوران طراحی و بهینه سازی موتور سنکرون سه فاز مغناطیس دائم با آهنربای داخلی جهت کاربرد های سرعت پایین حمیدرضا قلی نژاد سید اصغرغالمیان 1- دانشجو کارشناسی

Διαβάστε περισσότερα

بررسی تاثیر آنیزوتروپی مقاومت در تعیین خصوصیات مقاومتی

بررسی تاثیر آنیزوتروپی مقاومت در تعیین خصوصیات مقاومتی بررسی تاثیر آنیزوتروپی مقاومت در تعیین خصوصیات مقاومتی سنگ های ناحیه معدن شماره 1 گل گهر فصلنامه پژوهشی - شماره 12- تابستان 1393 و سعید کریمی نسب 4 حسین زارع 3 محسن رحمانی 2 فرهاد حاجی حیدری 1 چكيده آنیزوتروپی

Διαβάστε περισσότερα

يﺮﻫز ﺖﺠﺣ ﺐﺳﺎﻨﺗ ﺚﺤﺒﻣ.ﺪﯿﺘﺴﻫ ﺎﻨﺷآ ﯽﯾاﺪﺘﺑا ﻊﻄﻘﻣ زا ﺐﺳﺎﻨﺗ ﺚﺤﺒﻣ ﺎﺑ ﺎﻤﺷ ﺰﯾﺰﻋ زﻮﻣآ ﺶﻧاد ﺪ

يﺮﻫز ﺖﺠﺣ ﺐﺳﺎﻨﺗ ﺚﺤﺒﻣ.ﺪﯿﺘﺴﻫ ﺎﻨﺷآ ﯽﯾاﺪﺘﺑا ﻊﻄﻘﻣ زا ﺐﺳﺎﻨﺗ ﺚﺤﺒﻣ ﺎﺑ ﺎﻤﺷ ﺰﯾﺰﻋ زﻮﻣآ ﺶﻧاد ﺪ مبحث تناسب حجت زهري دانش آموز عزیز شما با مبحث تناسب از مقطع ابتدایی آشنا هستید. تناسب نوعی رابطه بین اعداد است که در آن اعداد و کمیتها به دو صورت می توانند با یکدیگر نسبت داشته باشند. مدل : تناسب مستقیم:

Διαβάστε περισσότερα

طیف نگاری رامان ( Spectroscopy ) Raman

طیف نگاری رامان ( Spectroscopy ) Raman روش های نوین آنالیز مواد طیف نگاری رامان ( Spectroscopy ) Raman مقدمه : در سال 8291 اسپکتروسکوپی رامان بر اساس مشاهدات دانشمند هندی C.V.Raman به همراه Krishnam در مورد پرتوهایی که در اثر برخورد به یک مایع

Διαβάστε περισσότερα

بررسی تاثیر ادوات مختلف FACTS بر پایداري ولتاژ

بررسی تاثیر ادوات مختلف FACTS بر پایداري ولتاژ بررسی تاثیر ادوات مختلف FACTS بر پایداري ولتاژ 3 2 1 حمید فتاحی حمدي عبدي و آرش زرینی تبار 1 دانشجوي کارشناسی ارشد علوم تحقیقات کرمانشاه en.hamidfattahi@gmail.com 2 گروه برق دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه

Διαβάστε περισσότερα

دهمین همایش بین المللی انرژی

دهمین همایش بین المللی انرژی طراحی و بهینه سازی ژنراتور سنکرون مغناطیس دائم برای کاربرد انرژی تجدید پذیر هیدرودینامیکی با استفاده از الگوریتم مورچگان امیر نیک بخش - سید اصغر غالمیان دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل

Διαβάστε περισσότερα

ﺎﻫﻪﻨﯾﺰﻫ ﺰﯿﻟﺎﻧآ سﺎﺳا ﺮﺑ ﺎﻫ ﻪﻟﻮﻟ یدﺎﺼﺘﻗا ﺮﻄﻗ ﻪﺒﺳﺎﺤﻣ یاﺮﺑ ﻪﻄﺑار

ﺎﻫﻪﻨﯾﺰﻫ ﺰﯿﻟﺎﻧآ سﺎﺳا ﺮﺑ ﺎﻫ ﻪﻟﻮﻟ یدﺎﺼﺘﻗا ﺮﻄﻗ ﻪﺒﺳﺎﺤﻣ یاﺮﺑ ﻪﻄﺑار اراي ه رابطهای برای محاسبه قطر اقتصادی لوله ها بر اساس آنالیز هزینهها در ایران چکیده در تحقیق حاضر تعیین قطر بهینه اقتصادی براساس هزینه های موثر روی اجرای عملیات لوله کشی در ایران مورد مطالعه قرار گرفته

Διαβάστε περισσότερα

الگوهای عددی فعاليت 1 شکل ها به همین ترتیب ادامه پیدا می کنند. با توجه به آن جدول را کامل کنید. ابتدا شکل های چهارم و پنجم را رسم کنید.

الگوهای عددی فعاليت 1 شکل ها به همین ترتیب ادامه پیدا می کنند. با توجه به آن جدول را کامل کنید. ابتدا شکل های چهارم و پنجم را رسم کنید. الگوهای عددی فعاليت 1 شکل ها به همین ترتیب ادامه پیدا می کنند. با توجه به آن جدول را کامل کنید. ابتدا شکل های چهارم و پنجم را رسم کنید. (١) (٢) (٣) 1 شماره شکل 2 3 4 5 6 7 8 9 10 3 تعداد چوب کبريت 5 با

Διαβάστε περισσότερα

مطالعه اثرات سینتیک هاي شیمیایی برروي احتراق در کوره هاي متخلخل

مطالعه اثرات سینتیک هاي شیمیایی برروي احتراق در کوره هاي متخلخل مطالعه اثرات سینتیک هاي شیمیایی برروي احتراق در کوره هاي متخلخل نگین معلمی خیاوي 1* سیامک حسین پور 2 دانشگاه تربیت مدرس تهران (negin.moallemi@modares.ac.ir) * چکیده در تحقیق حاضر احتراق پیش آمیخته هوا/متان

Διαβάστε περισσότερα

بررسی تا ثیر اندازه ذرات رسوبات بستر بر آبشستگی تکیه گاه هاي پل

بررسی تا ثیر اندازه ذرات رسوبات بستر بر آبشستگی تکیه گاه هاي پل » اولین همایش ملی چالشهاي منابع آب و کشاورزي «انجمنا بیاریوزهکشیایران- دانشگاها زاداسلامیواحدخوراسگان اصفهان- 17 بهمن 1392 بررسی تا ثیر اندازه ذرات رسوبات بستر بر آبشستگی تکیه گاه هاي پل علی رضا طوباي

Διαβάστε περισσότερα

مقایسه رادارهایRAR و SAR

مقایسه رادارهایRAR و SAR مقایسه رادارهایRAR و SAR نویسنده :آمنه رجب پور بوشهری دانشگاه آزاد اسالمی واحد بوشهر کارشناسی ارشد گروه علمی مهندسی برق در این مقاله rajabpour342@yahoo.com نام ارائهدهنده: آمنه رجب پور بوشهری کد مقاله

Διαβάστε περισσότερα

آموزش اتوکد (AutoCAD)

آموزش اتوکد (AutoCAD) آموزش اتوکد (AutoCAD) تهیه و تنظیم: سید مسعود توفیقی اسفهالن ایمیل: Captain_k2@yahoo.com سامانه پیام کوتاه: 30002105000010 وبسایت: آموزش اتوکد (AUTOCAD) فهرست آموزش نرم افزار اتوکد )AutoCAD( درس اول: -

Διαβάστε περισσότερα

اندازهگیري جریانهاي بزرگ در آزمایشگاه جریان قوي با استفاده از کویل روگوفسکی

اندازهگیري جریانهاي بزرگ در آزمایشگاه جریان قوي با استفاده از کویل روگوفسکی No. 3-F-TRN-766 جریانهاي بزرگ در آزمایشگاه جریان قوي با استفاده از کویل روگوفسکی محمد حامد صمیمی سلمان محسنی حسین محسنی موسسە پژوهشی فشارقوي الکتریکی دانشکدة مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران تهران ایران

Διαβάστε περισσότερα

آموزش نرم افزار MATLAB

آموزش نرم افزار MATLAB آموزش نرم افزار MATLAB فهرست مطالب فصل اول : آشنایی با و کار با ماتریس ها فصل دوم : محاسبات سیمبولیک و چند جمله ای ها فصل سوم : کنترل جریان محاسبات )ساختارهای شرطی و حلقه ها( فصل چهارم : ترسیم نمودارهای

Διαβάστε περισσότερα

دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم-گروه فیزیک جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد فیزیک ماده چگال عنوان استاد راهنما : جناب آقای دکتر محمد اسماعیل عظیم عراقی

دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم-گروه فیزیک جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد فیزیک ماده چگال عنوان استاد راهنما : جناب آقای دکتر محمد اسماعیل عظیم عراقی دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم-گروه فیزیک جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد فیزیک ماده چگال عنوان ریخت شناسی PANI/BrAlPc در ابعاد نانو و به کارگیری آن به عنوان حسگر گازی استاد راهنما : جناب آقای دکتر محمد اسماعیل

Διαβάστε περισσότερα

الگوریتم هوشمند تخصیص منابع برای برون سپاری وظایف در محیط رایانش ابری سیار

الگوریتم هوشمند تخصیص منابع برای برون سپاری وظایف در محیط رایانش ابری سیار الگوریتم هوشمند تخصیص منابع برای برون سپاری وظایف در محیط رایانش ابری سیار شیما رشیدی 1 و سعید شریفیان 2 1 دانشکده مهندسی برق دانشگاه امیرکبیر )پلی تکنیک تهران( Shima.Rashidi@aut.ac.ir دانشکده مهندسی برق

Διαβάστε περισσότερα

طراحی پایدارساز سیستم قدرت بر اساس تي وري کنترل حالت لغزشی فازي

طراحی پایدارساز سیستم قدرت بر اساس تي وري کنترل حالت لغزشی فازي طراحی پایدارساز سیستم قدرت بر اساس تي وري کنترل حالت لغزشی فازي 3 حامد کریمی حسنآبادي غضنفر شاهقلیان سید حمید محمودیان دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد Hamed.karimi35@yahoo.com دانشگاه آزاد اسلامی واحد

Διαβάστε περισσότερα

فصل چهارم رنگ در تصویر و ویدیو علم رنگها نور و طیف رنگ توابع تطبیق رنگ صفحات نمایشگر رنگی نمایشگر CRT و تصحیح گاما مدل های رنگ در تصاویر و ویدئو

فصل چهارم رنگ در تصویر و ویدیو علم رنگها نور و طیف رنگ توابع تطبیق رنگ صفحات نمایشگر رنگی نمایشگر CRT و تصحیح گاما مدل های رنگ در تصاویر و ویدئو فصل چهارم رنگ در تصویر و ویدیو علم رنگها نور و طیف رنگ توابع تطبیق رنگ صفحات نمایشگر رنگی نمایشگر CRT و تصحیح گاما مدل های رنگ در تصاویر و ویدئو 1 علم رنگ ها نور و طیف رنگ 2 علم رنگ ها نور: نور یک موج

Διαβάστε περισσότερα

دانشکده فنی امام خمینی بهشهر عنوان : نگارنده : استاد راهنما :

دانشکده فنی امام خمینی بهشهر عنوان : نگارنده : استاد راهنما : دانشکده فنی امام خمینی بهشهر پایان نامه دوره کاردانی گرایش نرم افزار عنوان : پردازش تصویر و کاربرد آن در شناسایی آفات گیاهی نگارنده : امیر محمد پورحسین استاد راهنما : مهندس یوسف استادی زمستان 19 2 چکیده

Διαβάστε περισσότερα

Archive of SID. yahoo.com چکيده مقدمه

Archive of SID.    yahoo.com چکيده مقدمه اثر تقويت پايه هاى پل بتن مسلح با استفاده از ورقهاى فولادى در برابر مولفه قاي م زلزله دکتر علیرضا رهایی- مهندس ابراهیم چینی فروش دانشگاه صنعتی امیرکبیر مهدی آرزومندی دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی زلزله

Διαβάστε περισσότερα

ﻰﺿﺎﻳﺭ ﻥﺎﺘﺴﺑﺩ ﻢﺸﺷ ۱۳۹١

ﻰﺿﺎﻳﺭ ﻥﺎﺘﺴﺑﺩ ﻢﺸﺷ ۱۳۹١ رياضى ششم دبستان ۱۳۹١ وزارت آموزش و پرورش سازمان پژوهش و برنامه ريزی آموزشی برنامهريزی محتوا و نظارت بر تا ليف: دفتر تا ليف کتابهای درسی ابتدايی و متوسطه نظری نام کتاب: رياضی ششم دبستان ۳۴/۶ مو ل فان:

Διαβάστε περισσότερα

دینامیک آئروسل ها خواص جنبشی آئروسل ها

دینامیک آئروسل ها خواص جنبشی آئروسل ها دینامیک آئروسل ها جلسه 9 خواص جنبشی آئروسل ها مکانیکی ته نشینی اینرسیایی نفوذ الکتریکی نوری فرایند ترکم ذرات کواگوالسیون چگالش 1 سرعت ته نشینی ρ : article density (kg/m3) d : article diameter (m), g: acceleration

Διαβάστε περισσότερα

Archive of SID چكيده مقدمه است. 1 منظور سیستمهای از نظر است. سطح HLII علاوه بر HLI سیستم انتقال را روش تحلیلی مستقیم روش شبیه سازی آماری

Archive of SID چكيده مقدمه است. 1 منظور سیستمهای از نظر است. سطح HLII علاوه بر HLI سیستم انتقال را روش تحلیلی مستقیم روش شبیه سازی آماری ه ب ٦٥٣ نشريه دانشكده فني جلد ۴۱ شماره ۵ ا ذرماه ۱۳۸۶ از صفحه ۶۵۳ تا ۶۶۲ ارزيابي قابليت اطمينان توليد در بازار برق رقابتي كامل چكيده ١ حسين هارون ا بادي محمود رضا حقي فام ٢* و ٣ محمود فتوحي فيروزا باد

Διαβάστε περισσότερα

با طلا چکیده. به همراه اکسایش حرارتی در هوا در دماي o C و در قطعات با پایه گسیل میدانی الکترون دارد [7-6]. در

با طلا چکیده. به همراه اکسایش حرارتی در هوا در دماي o C و در قطعات با پایه گسیل میدانی الکترون دارد [7-6]. در 19 مجلهي پژوهش سیستمهاي بسذرهاي دورهي اول شمارهي زمستان 1390 بررسی خواص گسیل میدانی آرایهي نانوسیمه يا با طلا اکسید روي آلاییده شده چکیده * و رامین یوسفی فرید جمالیشینی 1 1 گروه فیزیک دانشگاه آزاد اسلامی

Διαβάστε περισσότερα

بسمه تعالی راهنمای تعمیرات و نگهداری تجهیزات الکتریکی

بسمه تعالی راهنمای تعمیرات و نگهداری تجهیزات الکتریکی X100RM1H/2/2 بسمه تعالی پراید 132 با پلتفرم جدید راهنمای تعمیرات و نگهداری تجهیزات الکتریکی 3 فهرست پیشگفتار... 5 ابزارهای عیب یابی سیستمهای الکتریکی... 7 دسته چراغ وبرف پاک کن... 10 کلیدهای پشت صفحه

Διαβάστε περισσότερα

تاثیر بار سطحی الکترودها روي برهم کنش جذبی یا دفعی پروتي ینها چکیده: الیاس علیپور هدایت االله قورچیان

تاثیر بار سطحی الکترودها روي برهم کنش جذبی یا دفعی پروتي ینها چکیده: الیاس علیپور هدایت االله قورچیان تاثیر بار سطحی الکترودها روي برهم کنش جذبی یا دفعی پروتي ینها * الیاس علیپور هدایت االله قورچیان تهران دانشگاه تهران مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک "این مقاله در مجموعه سمینارهاي تحصیلات تکمیلی بیوفیزیک

Διαβάστε περισσότερα

طراحی بهینه یک ریز شبکه مبتنی بر انرژی های تجدیدپذیر برای یک منطقه ای روستائی در استان خراسان رضوی

طراحی بهینه یک ریز شبکه مبتنی بر انرژی های تجدیدپذیر برای یک منطقه ای روستائی در استان خراسان رضوی No. F-5-AAA- طراحی بهینه یک ریز شبکه مبتنی بر انرژی های تجدیدپذیر برای یک منطقه ای روستائی در استان خراسان رضوی عبداله امیری شرکت توزیع برق خراسان رضوی- دانشگاه صنعتی امیرکبیر مشهد ایران مرتضی محمدی اردهالی

Διαβάστε περισσότερα

نورپردازی طبیعی در خانه های سنتی کاشان نمونۀ موردی: خانۀ عامری ها

نورپردازی طبیعی در خانه های سنتی کاشان نمونۀ موردی: خانۀ عامری ها نورپردازی طبیعی در خانه های سنتی کاشان نمونۀ موردی: خانۀ عامری ها منصوره طاهباز* شهربانو جلیلیان** فاطمه موسوی*** مرضیه کاظمزاده**** تاریخ دریافت: 92/04/29 تاریخ پذیرش: 92/12/01 87 چکیده بهره برداری از

Διαβάστε περισσότερα

روش علمی است که برای جمع آوری تلخیص تجزیه و تحلیل تفسیر و بطور کلی برای مطالعه و بررسی مشاهدات بکار گرفته می شود

روش علمی است که برای جمع آوری تلخیص تجزیه و تحلیل تفسیر و بطور کلی برای مطالعه و بررسی مشاهدات بکار گرفته می شود آ م ا ر و ا ح ت م ا ال ت روش علمی است که برای جمع آوری تلخیص تجزیه و تحلیل تفسیر و بطور کلی برای مطالعه و بررسی مشاهدات بکار گرفته می شود 1- برای تبدیل داده ها به اطالعات 2- برای بررسی صحت و سقم فرضیات

Διαβάστε περισσότερα

تهیه و تنظیم : طیبه معظمی

تهیه و تنظیم : طیبه معظمی آمارزیستی مقدماتی تهیه و تنظیم : طیبه معظمی 2931 بیش تر مردم با واژه آماربه مفهومی که جهت ثبت و نمایش اطالعات به کار می رود و در یک مفهوم وسیع تر ارائه پاره ای از مشخصات عددی چون میانگین درصدها و... است

Διαβάστε περισσότερα

متلب سایت MatlabSite.com

متلب سایت MatlabSite.com بهبود پایداري گذراي توربین بادي سرعت متغیر مجهز به ژنراتور القایی دوتغذیه اي با بهرهگیري از کنترل کننده فازي علی اصغر صمدي علی مالکی مصطفی جزایري دانشکدهي برق و کامپیوتر دانشگاه سمنان a.a.amadi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

FACTS Flexible AC Transmission Systems

FACTS Flexible AC Transmission Systems انعطافپذير AC انرژي انتقال سيستمهاي FACTS Flexible AC Transmission Systems ادوات FACTS خالصه درس 1- مشکالت خط انتقال شامل موارد زیر است: A( مشکالت بی باری )افزایش ولتاژ انتهای خط - کاهش پایداری( B( مشکالت

Διαβάστε περισσότερα

تنظیم پارامتر اندیکاتور های تحلیل تکنیکال با استفاده از بهینه سازی چندهدفه گروه ذرات و سیستم استنتاج تطبیقی فازی-عصبی

تنظیم پارامتر اندیکاتور های تحلیل تکنیکال با استفاده از بهینه سازی چندهدفه گروه ذرات و سیستم استنتاج تطبیقی فازی-عصبی فصلنامه علمي پژوهشي دانش سرمايهگذاري سال چهارم/ شماره پانزدهم/ پايیز 1931 تنظیم پارامتر اندیکاتور های تحلیل تکنیکال با استفاده از بهینه سازی چندهدفه گروه ذرات و سیستم استنتاج تطبیقی فازی-عصبی ابراهیم عباسی

Διαβάστε περισσότερα

عاطفه بابائی دانشآموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علوم اقتصادی تهران. چکیده

عاطفه بابائی دانشآموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علوم اقتصادی تهران. چکیده یادگیری تقویتی در سیستمهای چندعامله عاطفه بابائی غیرهمکار دانشآموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علوم اقتصادی تهران a.babaee44@gmail.com چکیده یکی از مسائلی که در زمینه تحقیقات سیستمهای چندعامله مورد توجه قرار

Διαβάστε περισσότερα

هلول و هتسوپ لدب م ١ لکش

هلول و هتسوپ لدب م ١ لکش دوفازي با كيفيت صورت مخلوط به اواپراتور به 1- در اواپراتور كولر يك اتومبيل مبرد R 134a با دبي 0.08kg/s جريان دارد. ورودي مبرد مي شود و محيط بيرون در دماي 25 o C وارد از روي اواپراتور از بخار اشباع است.

Διαβάστε περισσότερα

بسمه تعالي راهنماي تعميرات و سرويس S300 سوخت رسانی

بسمه تعالي راهنماي تعميرات و سرويس S300 سوخت رسانی بسمه تعالي راهنماي تعميرات و سرويس S300 سوخت رسانی 3 فهرست 5 پیشگفتار فصل اول - سیستم سوخت رسانی 9 اقدامات احتیاطی 10 ابزار مخصوص 13 بررسی سیستم سوخت 14 انژکتور و ریل سوخت 18 فیلتر سوخت 23 باک سوخت 27

Διαβάστε περισσότερα

ی ن ل ض ا ف ب ی ر غ ن ق و ش ه ی ض ر م ی ) ل و ئ س م ه د ن س ی و ن ( ا ی ن ل ض ا ف ب ی ر غ 1-

ی ن ل ض ا ف ب ی ر غ ن ق و ش ه ی ض ر م ی ) ل و ئ س م ه د ن س ی و ن ( ا ی ن ل ض ا ف ب ی ر غ 1- ر د ی ا ه ل ی ب ق ی م و ق ب ص ع ت ای ه ی ر ی گ ت ه ج و ی ل ح م ت ا ح ی ج ر ت ر ی ث أ ت ل ی ل ح ت و ن ی ی ب ت زابل) ن ا ت س ر ه ش ب آ ت ش پ ش خ ب و ی ز ک ر م ش خ ب : ی د ر و م ه ع ل ا ط م ( ن ا ر ا ی ه

Διαβάστε περισσότερα

ﯽﺤﻄﺳ ﯽﺘﺨﺳﺰﯾر یور ﺮﺑ ناﺪﻧد

ﯽﺤﻄﺳ ﯽﺘﺨﺳﺰﯾر یور ﺮﺑ ناﺪﻧد 31 مجله دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد سال 1386 جلد 31 شماره 1 و 2 مقایسه آزمایشگاهی اثر دو ماده سفیدکننده دندان بر روی ریزسختی سطحی کامپوزیت مایکرو هایبرید دکتر زهرا خاموردی*# دکتر شاهین کسرایی*

Διαβάστε περισσότερα

R = V / i ( Ω.m كربن **

R = V / i ( Ω.m كربن ** مقاومت مقاومت ويژه و رسانندگي اگر سرهاي هر يك از دو ميله مسي و چوبي را كه از نظر هندسي مشابهند به اختلاف پتانسيل يكساني وصل كنيم جريانهاي حاصل در ا نها بسيار متفاوت خواهد بود. مشخصهاي از رسانا كه در اينجا

Διαβάστε περισσότερα

جريان ديفرانسيلي CDBA

جريان ديفرانسيلي CDBA پياده سازي فيلترهاي آنالوگ مد جرياني با استفاده از DTA محرم حسين پور و بابك قصاب زاده اهرابي گروه مهندسي برق الكترونيك- دانشگاه آزاد اسلامي واحد تبريز babakahrabi@gmail.com m.hosseinpour.n@gmail.com چكيده

Διαβάστε περισσότερα

يادگيري تقويتي براساس معماري عملگر- نقاد در سيستم هاي چند عامله براي کنترل ترافيک

يادگيري تقويتي براساس معماري عملگر- نقاد در سيستم هاي چند عامله براي کنترل ترافيک يادگيري تقويتي براساس معماري عملگر- نقاد در سيستم هاي چند عامله براي کنترل ترافيک محمد سعدي مسگري 2 حميد مطيعيان 1 محمد اصالني *1 9 دانشجوي دکتري سیستمهاي اطالعات مکاني- دانشکده مهندسي نقشهبرداري- دانشگاه

Διαβάστε περισσότερα

اکتساب مهارت در یادگیری تقویتی و الگوریتمهای آن

اکتساب مهارت در یادگیری تقویتی و الگوریتمهای آن کنفرانس ملی فناوری انرژی و داده با رویكرد مهندسی برق و کامپیوتر Natinal Cnference f Technlgy, Energy and Data n Electrical & Cmputer Engineering کونفرانسی نهتهوهیی فهناوهری هێز و دهیتا به روانگه ئهندازیاری

Διαβάστε περισσότερα

بررسی تاثیر رژیمهای رطوبتی بر روی گیاه نعنا فلفلی piperita) (Mentha

بررسی تاثیر رژیمهای رطوبتی بر روی گیاه نعنا فلفلی piperita) (Mentha بررسی تاثیر رژیمهای رطوبتی بر روی گیاه نعنا فلفلی piperita) (Mentha رحیم حداد 1 * بهارا رستمی نیا 2 بهور اصغری 1,*-نویسنده مسئول:دانشیارگروه بیوتکنولوژ ی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه بین امللی

Διαβάστε περισσότερα

قسمت اول دکتر حسن فارسیجانی امیر شعبانی سید محمد رضا ترابی پور

قسمت اول دکتر حسن فارسیجانی امیر شعبانی سید محمد رضا ترابی پور بررسی نقش عوامل حیاتی در طراحی محصول جهت رسیدن به تولید در کالس جهانی»مورد کاوی : صنعت خودروسازی«قسمت اول h-farsi@sbu.ac.ir shabani.dp@gmail.com torabipour@hotmail.com 1 دکتر حسن فارسیجانی امیر شعبانی

Διαβάστε περισσότερα

پایش دمای سطح زمین و بررسی رابطه کاربری اراضی با دمای سطح با استفاده از تصویر سنجنده ETMو OLI )مطالعه موردی: استان قم(

پایش دمای سطح زمین و بررسی رابطه کاربری اراضی با دمای سطح با استفاده از تصویر سنجنده ETMو OLI )مطالعه موردی: استان قم( پایش دمای سطح زمین و بررسی رابطه کاربری اراضی با دمای + سطح با استفاده از تصویر سنجنده ETMو OLI )مطالعه موردی: استان قم( علی سرکارگراردکانی 4 مرضیه حاجیلو 1 سید علی المدرسی 2 نسیم زرنگ 3 1.دانشجوی کارشناسی

Διαβάστε περισσότερα

عالمت های اختصاری مربوط به زمان و دفعات دارو دادن

عالمت های اختصاری مربوط به زمان و دفعات دارو دادن عالمت اختصاری H(hr) min AM PM MD MN q q.h q.2h Qd BD,BID TDS QID HS a.c p.c PRN Stat عالمت های اختصاری مربوط به زمان و دفعات دارو دادن معادل انگلیسی معادل فارسی Hour ساعت Minute دقیقه Ante Meridiem از

Διαβάστε περισσότερα

(POWER MOSFET) اهداف: اسيلوسكوپ ولوم ديود خازن سلف مقاومت مقاومت POWER MOSFET V(DC)/3A 12V (DC) ± DC/DC PWM Driver & Opto 100K IRF840

(POWER MOSFET) اهداف: اسيلوسكوپ ولوم ديود خازن سلف مقاومت مقاومت POWER MOSFET V(DC)/3A 12V (DC) ± DC/DC PWM Driver & Opto 100K IRF840 منابع تغذيه متغير با مبدل DC به DC (POWER MOSFET) با ترانز يستور اهداف: ( بررسی Transistor) POWER MOSFET (Metal Oxide Semiconductor Field Effect براي كليد زني 2) بررسي مبدل DC به.DC كاهنده. 3) بررسي مبدل

Διαβάστε περισσότερα

1. مقدمه دریا نوعی موجبر

1. مقدمه دریا نوعی موجبر فيزيك زمين و فضا دوره 34 شماره 1 بهار 1431 صفحة 131-181 مطالعۀ آزمایشگاهی تأثیر امواج درونی بر روی انتشار امواج صوتی و محمد اکبری نسب 4 حامد دلدار 1 عباسعلی علی اکبری بیدختی 2* وحید چگینی 3 1. دانشجوی

Διαβάστε περισσότερα

FNT 9672 T FNT 9672 ET FNT 9672 XT

FNT 9672 T FNT 9672 ET FNT 9672 XT Refrigerator یخچال Ψυγείο Hladnjak FNT 9672 T FNT 9672 ET FNT 9672 XT Bedienungsanleitung Operating instructions Please read this manual first! Dear Customer, We hope that your product, which has been

Διαβάστε περισσότερα

ارزیابی وضعیت راندمان انتقال آب در کانالهاي بتنی شبکه آبیاري دشت گرمسار و بررسی شرایط بهبود آن

ارزیابی وضعیت راندمان انتقال آب در کانالهاي بتنی شبکه آبیاري دشت گرمسار و بررسی شرایط بهبود آن » اولین همایش ملی چالشهاي منابع آب و کشاورزي «انجمن آبیاري و زهکشی ایران دانشگاه آزاد اسلامی واحدخوراسگان اصفهان 24 بهمن 392 ارزیابی وضعیت راندمان انتقال آب در کانالهاي بتنی شبکه آبیاري دشت گرمسار و بررسی

Διαβάστε περισσότερα

چگونگي عملكرد درايوهاي كنترل كننده دور موتورهاي الكتريكي بازرس فني برق واحد فني و مهندسي سيمان خاش

چگونگي عملكرد درايوهاي كنترل كننده دور موتورهاي الكتريكي بازرس فني برق واحد فني و مهندسي سيمان خاش مهندس وحيد گودرزي چگونگي عملكرد درايوهاي كنترل كننده دور موتورهاي الكتريكي بازرس فني برق واحد فني و مهندسي سيمان خاش 1- مقدمه موتوره ای DC اولین وس یله تبدیل ان رژی الکتریکی به ان رژی مکانیکی بودند. موتورهای

Διαβάστε περισσότερα

LUMO و HOMO یهای انرژ پراکندگی انرژی. پل :)polyethylenedioxythiophene( polystyrene

LUMO و HOMO یهای انرژ پراکندگی انرژی. پل :)polyethylenedioxythiophene( polystyrene سلولهای آلی خورشیدی تودهای اتصاالت پایه بر فولرین پلیمر- از نامتجانس رفیعی محمد مترجم: رهای پلیم از که خورشیدیای لهای سلو راندمان اخیر سال ده در درصد ۹ به درصد ۱ از شدهاند ساخته فولرین مشتقات با مخلوطشده

Διαβάστε περισσότερα

دکتر رسول نظري 1 دکتر حمید قاسمی 2 زهرا سهرابی 3 چکیده

دکتر رسول نظري 1 دکتر حمید قاسمی 2 زهرا سهرابی 3 چکیده پذیرش: 92/11/27 دریافت: 92/05/16 ص ص: 93-102 چکیده مقدمه و هدف: شناخت و بررسی رابطه بین مهارت هاي ارتباطی سبکهاي رهبري فرهنگ سازمانی و اثربخشی مدیران در سازمان ه يا ورزشی: مدلسازي معادلات ساختاري دکتر

Διαβάστε περισσότερα

ميثم اقتداري بروجني دانشده ي برق دانشگاه يزد 1_ مقدمه

ميثم اقتداري بروجني دانشده ي برق دانشگاه يزد 1_ مقدمه ي ا کنترل سرعت موتور القايي با استفاده از شبکه ي عصبي ميثم اقتداري بروجني دانشده ي برق دانشگاه يزد meysameghtedari@yahoo.com است. چکيده: در اين مقاله ابتدا مقدمه اي در مورد ويژگي هاي موتورهاي القايي وکنترل

Διαβάστε περισσότερα

»عوامل موثر بر بهکارگیری سازوکارهای مدیریت پایدار آب در بین کشاورزان شهرستان اسالمآباد غرب«

»عوامل موثر بر بهکارگیری سازوکارهای مدیریت پایدار آب در بین کشاورزان شهرستان اسالمآباد غرب« »عوامل موثر بر بهکارگیری سازوکارهای مدیریت پایدار آب در بین کشاورزان شهرستان اسالمآباد غرب«چکیده بحران آب و کمآبی در کشور کشاورزان را ناچار ساخته است تا با استفاده از سازوکارهای مدیریتی به شکل پایدارتری

Διαβάστε περισσότερα

ازالگوريتم ژنتيك. DTW,Genetic Algorithm,Feature Vector,Isolated Word Recognition دهد.

ازالگوريتم ژنتيك. DTW,Genetic Algorithm,Feature Vector,Isolated Word Recognition دهد. اراي ه روشي جديد در بهينه سازي سيستم هاي پردازش گفتار با استفاده ازالگوريتم ژنتيك ع يل اكبر برنگي ايمان اسمعيل زاده و هومن نبوتي مركز تحقيقات سجاد aliakbar_berangi@yahoo.com imanesmaailzadeh@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

اهمیت میترینگ در شرکت ملی نفت ایران وضعیت موجود و چشم انداز آتی بررسی موردی برخی از اشکاالت پیش آمده در عملیات پرووینگ عادی و نشانی:

اهمیت میترینگ در شرکت ملی نفت ایران وضعیت موجود و چشم انداز آتی بررسی موردی برخی از اشکاالت پیش آمده در عملیات پرووینگ عادی و نشانی: M E T R O L O G Y ماهنامه علمی تخصصی و ترویجی مرکز ملی اندازه شناسی سازمان ملی استاندارد ایران مرکز ملی اندازه شناسی صاحب امتیاز: سازمان ملی استاندارد ایران مدیر مسئول: نیره پیروزبخت شورای سیاست گذاری:

Διαβάστε περισσότερα

بررسی اثر صمغ دانه ریحان بر روی پایداری رفتار رئولوژیکی و اندازه ذرات امولسیونهای ایزوله پروتئین آب پنیری

بررسی اثر صمغ دانه ریحان بر روی پایداری رفتار رئولوژیکی و اندازه ذرات امولسیونهای ایزوله پروتئین آب پنیری و 2 و 2 مهسا خرمي و همکاران نشريه فرآوري و نگهداري مواد غذايي جلد پنجم شماره اول 19 19-991 http://ejfpp.gau.ac.ir بررسی اثر صمغ دانه ریحان بر روی پایداری رفتار رئولوژیکی و اندازه ذرات امولسیونهای ایزوله

Διαβάστε περισσότερα

٢٢٢ ٣٩٣ ﻥﺎﺘﺴﺑﺎﺗ ﻭ ﺭﺎﻬﺑ ﻢ / ﻫﺩﺭﺎﻬﭼ ﻩﺭﺎﻤﺷ ﻢ / ﺘ ﺸﻫ ﻝﺎﺳ ﻲﻨﻓ ﺖﺷﺍﺩﺩﺎﻳ ﻱ ﻪﻃ

٢٢٢ ٣٩٣ ﻥﺎﺘﺴﺑﺎﺗ ﻭ ﺭﺎﻬﺑ ﻢ / ﻫﺩﺭﺎﻬﭼ ﻩﺭﺎﻤﺷ ﻢ / ﺘ ﺸﻫ ﻝﺎﺳ ﻲﻨﻓ ﺖﺷﺍﺩﺩﺎﻳ ﻱ ﻪﻃ مجله پژوهش ا ب ايران سال هشتم/ شماره چهاردهم/ بهار و تابستان (٢١٧-٢٢٢) ١٣٩٣ يادداشت فني بررسي ا زمايشگاهي تعيين رابطه عمق جريان غليظ در محل غوطهوري ٢ *١ حسن گليج و مهدي قمشي چکيده جريانهاي غليظ در اثر

Διαβάστε περισσότερα

به نام خداوند جان و خرد

به نام خداوند جان و خرد قطره دریاست اگر با دریاست به نام خداوند جان و خرد ور نه او قطره و دریا دریاست صاحب امتیاز: انجمن صنفی شرکت های اتوماسیون صنعتی مدیر مسئول: مهندس محمدحسن درویش سردبیر: مهندس وحید تیموری شورای سردبیری)به

Διαβάστε περισσότερα

ﻲﺘﻳﻮﻘﺗ يﺮﻴﮔدﺎﻳ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ نآ لﺎﻘﺘﻧا و ﺶﻧاد يزﺎﺳ دﺮﺠﻣ

ﻲﺘﻳﻮﻘﺗ يﺮﻴﮔدﺎﻳ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ نآ لﺎﻘﺘﻧا و ﺶﻧاد يزﺎﺳ دﺮﺠﻣ مجرد سازي دانش و انتقال آن با استفاده از يادگيري تقويتي 1 نرجس زارع 2 مجيد نيلي احمدآبادي 1 احمدرضا ولي 2 مريم سادات ميريان mmirian@ut.ac.ir ar.vali@gmail.com mnili@ut.ac.ir zare.narjes@gmail.com 1- دانشگاه

Διαβάστε περισσότερα

در پمپهای فشار قوی که جریان شعاعی غالب بوده و بدلیل دور باالی پمپها پتانسیل

در پمپهای فشار قوی که جریان شعاعی غالب بوده و بدلیل دور باالی پمپها پتانسیل فصل اول انتخاب پمپ و مشخصات مخزن پمپاژ مقدمه هدف از این فصل ارائه مطالبی در خصوص شناخت پمپها و اصول کار آنها و ارائه روابط مربوطه نمیباشد بخصوص که در این مورد کتب ارزشمندی ارائه شده است بلکه این فصل با

Διαβάστε περισσότερα

بررسی عوامل تاثیر گذار بر فعالیت جسمانی در نوجوانان شهر قزوین: کاربردي از تي وري رفتار برنامه ریزي شده

بررسی عوامل تاثیر گذار بر فعالیت جسمانی در نوجوانان شهر قزوین: کاربردي از تي وري رفتار برنامه ریزي شده Journal of North Khorasan University of Medical Sciences Autumn 0;4():449456 مجله دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی پاییز 9 449456:()4 بررسی عوامل تاثیر گذار بر فعالیت جسمانی در نوجوانان شهر قزوین: کاربردي

Διαβάστε περισσότερα

From the SelectedWorks of Dr. Marjan Mohammadjafari. Marjan Mohammadjafari, Dr. Available at:

From the SelectedWorks of Dr. Marjan Mohammadjafari. Marjan Mohammadjafari, Dr. Available at: From the SelectedWorks of Dr. Marjan Mohammadjafari 2013 طراحی سیستم های صنعتی 3 Marjan Mohammadjafari, Dr Available at: http://works.bepress.com/marjan_mohammadjafari/59/ گرداورنده : دکتر مرجان محمد جعفری

Διαβάστε περισσότερα

سنتز پروسکایت نانو بلورین به روش سل- ژل. Synthesis of nanocrystalline Sr Y 0.07 TiO 3±δ by sol-gel method

سنتز پروسکایت نانو بلورین به روش سل- ژل. Synthesis of nanocrystalline Sr Y 0.07 TiO 3±δ by sol-gel method سنتز پروسکایت نانو بلورین (یک خط فاصله اندازه 6) Sr 0.895 Y 0.07 TiO 3±δ (یک خط فاصله اندازه 6) (یک خط فاصله اندازه 6) 3 2* زهرا رجایی محمدرضا محمدي احمد ساعتچی (یک خط فاصله اندازه 6) جلد 3 شماره 2 تابستان

Διαβάστε περισσότερα

مروری بر روش های اندازه گيري ويژگي هاي حسی

مروری بر روش های اندازه گيري ويژگي هاي حسی سال چهارم شماره 4 شماره پیاپي 13 صفحه 13-22 1393 ISSN: 2151-7162 مروری بر روش های اندازه گيري ويژگي هاي حسی A Review on Methods of Measurement of Sensory Attributes * راضیه جعفری تهران مؤسسه پژوهشی علوم

Διαβάστε περισσότερα

ش ز و م آ ت ی ر ی د م د ش ر ا س ا ن ش ر ا ک. 4

ش ز و م آ ت ی ر ی د م د ش ر ا س ا ن ش ر ا ک. 4 ي ش ز و م آ ت ي ر ي د م و ی ر ب ه ر ه م ا ن ل ص ف ر ا س م ر گ د ح ا و ي م ال س ا د ا ز آ ه ا گ ش ن ا د 3931 تابستان 2 ه ر ا م ش. م ت ش ه ل ا س 9 4-5 6 ص ص ه ل خ ا د م م د ع و ی ل د ا ب ت ن ی ر ف آ ل و

Διαβάστε περισσότερα

In recent years, significant developments have been made in using water-swollen

In recent years, significant developments have been made in using water-swollen Polymerization Quarterly, 2013 Volume 2, Nunber 4 Pages 16-27 ISSN: 2252-0449 Hydrogels as Controlled Drug Delivery Carriers Sepideh Khoee *, Maryam Kardani Faculty of Science, Department of Chemistry,

Διαβάστε περισσότερα

- تنش: ( ) kgf / cm. Pa 10. Δ L=δ. ε= = L σ= Eε. kg/cm MPa) 21 / 10. l Fdx. A δ= ε ν= = z ε y =ε z = νεx

- تنش: ( ) kgf / cm. Pa 10. Δ L=δ. ε= = L σ= Eε. kg/cm MPa) 21 / 10. l Fdx. A δ= ε ν= = z ε y =ε z = νεx مقامت مصالح N = m α Δ Δ - تنش كرنش: - يادآري تعاريف: - تنش: Δ.cos α =τ تنش برشي Δ Δ.sin α =σ تنش عمدي (نرمال) Δ - احدها: احدهاي تنش همان احدهاي فشار ميباشند.,K,M,... / N kgf / cm 9 8 = m - كرنش: عبارتست

Διαβάστε περισσότερα

نادرگرب ماجنا اب ینزخم تایصوصخ یسررب یاهرگ ناشن قیفلت و یا هزرل یاه هداد نیدایم زا یکی رد کورس دنزاس رد یا هزرل ناریا برغ بونج یتفن

نادرگرب ماجنا اب ینزخم تایصوصخ یسررب یاهرگ ناشن قیفلت و یا هزرل یاه هداد نیدایم زا یکی رد کورس دنزاس رد یا هزرل ناریا برغ بونج یتفن 75 شماره 20 برگردان انجام با مخزنی خصوصیات بررسی نشانگرهای تلفیق و لرزهای دادههای میادین از یکی در سروک سازند در های لرز ایران غرب جنوب نفتی 3 بیدهندی مجیدنبی و 2 کمالی محمدرضا 1* امیرزاده مریم تهران تحقیقات

Διαβάστε περισσότερα

بررسی رابطه انعطافپذیری های چندگانه و عملکرد سازمانها در فرآیند برنامهریزی راهبردی

بررسی رابطه انعطافپذیری های چندگانه و عملکرد سازمانها در فرآیند برنامهریزی راهبردی بررسی رابطه انعطافپذیری های چندگانه و عملکرد سازمانها در فرآیند برنامهریزی راهبردی احمد علي يزدان پناه: نويسنده مسئول دکتری تحقیق در عملیات استاد یار گروه پژوهشهای آماری و فناوری اطالعات مؤسسه پژوهش و

Διαβάστε περισσότερα

بررسی و مقایسه ترکیبهاي شیمیایی اسانس اندامهاي مختلف گیاه

بررسی و مقایسه ترکیبهاي شیمیایی اسانس اندامهاي مختلف گیاه فصلنامه اکوفیتوشیمی گیاهان دارویی شماره پیاپی سال سوم شماره 4 زمستان 394 (گزارش کوتاه) بررسی و مقایسه ترکیبهاي شیمیایی اسانس اندامهاي مختلف گیاه Ledeb. Helichrysum pallasii (Spreng.) در رویشگاه طبیعی استان

Διαβάστε περισσότερα

مقدمه دسته بندي دوم روش هاي عددي دامنه محدود اهداف: هاي چندجمله اي رهيافت هاي محاسباتي: سعي و خطا دامنه نامحدود

مقدمه دسته بندي دوم روش هاي عددي دامنه محدود اهداف: هاي چندجمله اي رهيافت هاي محاسباتي: سعي و خطا دامنه نامحدود اهداف: محاسبه ريشه دستگاه دسته عدم وابسته معادالت ريشه هاي چندجمله اي معادالت غيرخطي بندي وابستگي به روش به مشتق مشتق تابع مقدمه غير خطي هاي عددي تابع دسته بندي دوم روش هاي عددي دامنه محدود دامنه نامحدود

Διαβάστε περισσότερα

رياضي 1 و 2 تابع مثال: مثال: 2= ميباشد. R f. f:x Y Y=

رياضي 1 و 2 تابع مثال: مثال: 2= ميباشد. R f. f:x Y Y= رياضي و رياضي و تابع تعريف تابع: متغير y را تابعي از متغير در حوزه تعريف D گويند اگر به ازاي هر از اين حوزه يا دامنه مقدار معيني براي متغير y متناظر باشد. يا براي هر ) y و ( و ) y و ( داشته باشيم ) (y

Διαβάστε περισσότερα

- چكيده

- چكيده استخرهاي بي انتها راهكاري جديد جهت كاهش مصرف آب و انرژي در استخرهاي شنا امين محكمي سيما پوست فروش فرد عبدالرحمان نوروزي شركت ديبا دژ پارس شيراز بلوارپاسدارن نبش خ شهيد محلاتي- شركت ديبا دژ پارس شيراز بلوارپاسدارن

Διαβάστε περισσότερα

طراحي کنترلکننده موتور 5 HP PMDC به روش معيارهاي تقريبي در کنترل کالسيک 1. مقدمه

طراحي کنترلکننده موتور 5 HP PMDC به روش معيارهاي تقريبي در کنترل کالسيک 1. مقدمه طراحي کنترلکننده موتور 5 HP PMDC به روش معيارهاي تقريبي در کنترل کالسيک محمدانصاری مسعوداصغری 1- دانشگاه آزاد اسالمی واحد بحنورد گروه برق بجنورد ایران کارشناسی ارشد مهندسی برق قدرت 2- دانشگاه آزاد اسالمی

Διαβάστε περισσότερα

ﻲﻜﻴﻧﺎﻜﻣ و ﻲﻜﻳﺰﻴﻓ ﺐﻳاﺮﺿ دروآﺮﺑ رد يا هزﺮﻟ بﺮﺨﻣ ﺮﻴﻏ يﺎﻫ شور زا هدﺎﻔﺘﺳا نﺎﻏﺎﻧ ﻪﻘﻄﻨﻣ ﺮﺑ هﮋﻳو ﻲﺷﺮﮕﻧ ﺎﺑ ﺎﻫ ﮓﻨﺳ هدﻮﺗ هداز ﻊﻴﻔﺷ ﺎﻳدﺎﻧ

ﻲﻜﻴﻧﺎﻜﻣ و ﻲﻜﻳﺰﻴﻓ ﺐﻳاﺮﺿ دروآﺮﺑ رد يا هزﺮﻟ بﺮﺨﻣ ﺮﻴﻏ يﺎﻫ شور زا هدﺎﻔﺘﺳا نﺎﻏﺎﻧ ﻪﻘﻄﻨﻣ ﺮﺑ هﮋﻳو ﻲﺷﺮﮕﻧ ﺎﺑ ﺎﻫ ﮓﻨﺳ هدﻮﺗ هداز ﻊﻴﻔﺷ ﺎﻳدﺎﻧ بخش اول: ويژگي هاي مهندسي سنگ ها و خاك ها استفاده از روش هاي غير مخرب لرزه اي در برآورد ضرايب فيزيكي و مكانيكي توده سنگ ها با نگرشي ويژه بر منطقه ناغان ناديا شفيع زاده كارشناس ارشد مكانيك سنگ مهندسين مشاور

Διαβάστε περισσότερα

Archive of SID. چكيده واژههاي كليدي: 1- مقدمه 3/3) و. گرديده است.

Archive of SID.  چكيده واژههاي كليدي: 1- مقدمه 3/3) و. گرديده است. و 1 بررسي و مطالعه عملكرد سنسورگازي ساخته شده از پوشش نانوسيمي اكسيد روي چكيده 2 1 * امين نكوبين مصطفي خديوي 2- كارشناس ارشد دانشگاه آزاد اسلامي واحد نجف آباد باشگاه پژوهشگران جوان نجف آباد ايران * nekoubin@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Quick and Accurate Computation of Voltage Stability Margin Using PV Curve Approximation

Quick and Accurate Computation of Voltage Stability Margin Using PV Curve Approximation مجله مهندسي برق دانشگاه تبريز جلد شماره شماره پياپي 6 محاسبه سريع و دقيق حاشيه پايداري ولتاژ با تقريب منحني PV فريد کرباليي استاديار شهريار عباسي دانشجو دکتري حسين صابري دانشجو کارشناسي ارشد - دانشکده

Διαβάστε περισσότερα

شماره 11. پاییز و زمستان صص تأثیر آموزش هوش هیجانی بر پرخاشگری استرس و بهزیستی روانشناختی ورزشکاران نخبه

شماره 11. پاییز و زمستان صص تأثیر آموزش هوش هیجانی بر پرخاشگری استرس و بهزیستی روانشناختی ورزشکاران نخبه رفتار حرکتی شماره. پاییز و زمستان 93. صص -3 تأثیر آموزش هوش هیجانی بر پرخاشگری استرس و بهزیستی روانشناختی ورزشکاران نخبه بهنام ملکی حسن محمدزاده اکبر قوامی 3 تاریخ دریافت مقاله: 93//9 تاریخ پذیرش مقاله:

Διαβάστε περισσότερα

چكيده SPT دارد.

چكيده SPT دارد. ارايه يك روش چيدمان خلاقانه جديد براي زمانبندي دسترسي به شبكه جهت كاهش انجام درخواستها سهراب خانمحمدي سولماز عبدالهي زاد استاد گروه مهندسي كنترل دانشگاه تبريز تبريز ايران Khamohammadi.sohrab@tabrizu.ac.ir

Διαβάστε περισσότερα

مطالعه شاخصها و خصوصیات جوانه زنی بذر و استقرار دانه رست گیاه دارویی یافته / دوره چهاردهم / شماره / 2 بهار / 91 ویژه نامه گیاهان دارویی

مطالعه شاخصها و خصوصیات جوانه زنی بذر و استقرار دانه رست گیاه دارویی یافته / دوره چهاردهم / شماره / 2 بهار / 91 ویژه نامه گیاهان دارویی فصلنامه علمي پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي لرستان مطالعه شاخصها و خصوصیات جوانه زنی بذر و استقرار دانه رست گیاه دارویی مورد L) (Myrtus communis احمد اسماعیلی 1 و 2 حمیدرضا عیسوند 1 عبدالحسین رضاي ی نژاد 3

Διαβάστε περισσότερα

96 ﺎﺗ 92 تﺎﺤﻔﺻ / 1383 نﺎﺘﺴﻣز و ﺰﯿﯾﺎﭘ / 14 هرﺎﻤﺷ / ﻢﺸﺷ لﺎﺳ / نﺎﮔﺮﮔ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﻤﻠﻋ ﻪﻠﺠﻣ

96 ﺎﺗ 92 تﺎﺤﻔﺻ / 1383 نﺎﺘﺴﻣز و ﺰﯿﯾﺎﭘ / 14 هرﺎﻤﺷ / ﻢﺸﺷ لﺎﺳ / نﺎﮔﺮﮔ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﻤﻠﻋ ﻪﻠﺠﻣ / 92 مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان / سال ششم / شماره / 14 پاییز و زمستان / 1383 صفحات 92 تا 96 تا ثیر آتروپین هیوسین و پرومتازین بر طول مراحل و سرعت پیشرفت زایمان در چندزایان فروغالسادات مرتضوی محمدحسن

Διαβάστε περισσότερα