Φυσικό Μονοπώλιο Γιατί υπάρχουν μονοπώλια; Είδαμε πως συμπεριφέρεται ένας μονοπωλητής που παράγει ένα ομοιογενές προϊόν για το οποίο χρεώνει μία μόνο

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φυσικό Μονοπώλιο Γιατί υπάρχουν μονοπώλια; Είδαμε πως συμπεριφέρεται ένας μονοπωλητής που παράγει ένα ομοιογενές προϊόν για το οποίο χρεώνει μία μόνο"

Transcript

1 Μονοπώλιο: Θέματα Κώστας Ρουμανιάς Ο.Π.Α. Τμήμα Δ. Ε. Ο. Σ. 23 Δεκεμβρίου 2012 Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

2 Φυσικό Μονοπώλιο Γιατί υπάρχουν μονοπώλια; Είδαμε πως συμπεριφέρεται ένας μονοπωλητής που παράγει ένα ομοιογενές προϊόν για το οποίο χρεώνει μία μόνο τιμή σε όλους τους καταναλωτές. Και είδαμε τις επιπτώσεις που έχει στην ευημερία. Γιατί όμως παρατηρούνται μονοπωλιακές αγορές; Φυσικό μονοπώλιο: Μια αγορά στην οποία η παραγωγή ενός επιπέδου προϊόντος Q επιτυγχάνεται με χαμηλότερο μέσο κόστος (πιο φτηνά) από έναν παραγωγό απ ό,τι με περισσότερους. Εξωτερικότητες δικτύου. Σε πολλές αγορές, όσο μεγαλύτερο είναι το δίκτυο πελατών, τόσο μεγαλύτερη η αξία του προϊόντος που αγοράζουν. Π.χ. σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, όσο περισσότεροι είναι οι υπάρχοντες χρήστες, τόσο πιο χρήσιμη είναι η υπηρεσία για κάθε χρήστη. (σκεφτείτε τη χρησιμότητα μιας υπηρεσίας κοινωνικής δικτύωσης με μόνο 10 χρήστες...). Τέτοιες αγορές τείνουν να εμφανίζουν μονοπωλιακή δομή γιατί αν ένα πάροχος μεγαλώσει αρκετά, όλοι οι αγοραστές θα τον προτιμούν. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

3 Φυσικό Μονοπώλιο Γιατί υπάρχουν μονοπώλια; Νομικοί λόγοι. Συχνά υπάρχουν νομικές προβλέψεις που δίνουν σε παραγωγούς μονοπωλιακά δικαιώματα για κάποιο χρονικό διάστημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι πατέντες που το κάνουν ώστε να δώσουν κίνητρα επένδυσης σε έρευνα, επιβραβεύοντας την επιτυχή έρευνα με μονοπωλιακή εκμετάλλευση της αγοράς για κάποιο διάστημα. Πιο πολλά γιαυτό στο μάθημα της Ρύθμισης Αγορών. Στρατηγικά εμπόδια: Αν σε κάποια αγορά επιχειρεί ένας μονοπωλητής, αυτός μπορεί να δρα στρατηγικά για να εμποδίσει ανταγωνιστικές επιχειρήσεις να εισέλθουν στον κλάδο. Στο μάθημα της Βιομηχανικής Οργάνωσης θα δείτε πολλές τέτοιες πρακτικές. Εμείς θα εξετάσουμε σύντομα τα φυσικά μονοπώλια. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

4 Φυσικό Μονοπώλιο Φυσικά μονοπώλια Ο όρος φυσικό μονοπώλιο υποδηλοί μια αγορά στην οποία ο ανταγωνισμός δεν είναι δυνατός. Επίσης, υπαινίσσεται ότι μπορεί να μην είναι ούτε επιθυμητός. Διάκριση μεταξύ μονοπωλίου υπό το πρίσμα της θετικής ανάλυσης και μονοπωλίου υπό το πρίσμα κανονιστικής ανάλυσης. Η θετική ανάλυση προβλέπει ότι θα υπάρχει μία μόνο επιχείρηση στην αγορά. Η κανονιστική ότι το μέσο κόστος ελαχιστοποιείται όταν δρα μόνο μια επιχείρηση. Οι δύο έννοιες (κανονιστική-θετική) αλληλοεπικαλύπτονται αλλά δεν ταυτίζονται. Π.χ. μια αγορά με στοιχεία φυσικού μονοπωλίου υπό την κανονιστική έννοια, αν δε ρυθμιστεί θα είναι ολιγοπωλιακή. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

5 Φυσικό Μονοπώλιο Φυσικά μονοπώλια και φθίνον μέσο κόστος Η πιο εύκολη περίπτωση για να καταλάβουμε το φυσικό μονοπώλιο είναι μια αγορά με φθίνον μέσο κόστος. Στο σχήμα 1, δείτε μια τέτοια αγορά. Αν θέλουμε να καλύψουμε ζήτηση ύψους Q 0 σε μια τέτοια αγορά, είναι ξεκάθαρο ότι ο φθηνότερος τρόπος είναι με μια μόνο επιχείρηση. Ενα μονοπώλιο θα είχε μέσο κόστος C 0 για επίπεδο προϊόντος Q 0. Αν όμως θέλαμε να καλύψουμε ζήτηση ύψους Q 0 με δύο επιχειρήσεις, η κάθε μία θα έπρεπε να παραγάγει λιγότερο από Q 0. Ας πούμε ότι η επιχείρηση 1 θα έπρεπε να παραγάγει Q 1. Το μέσο κόστος της θα ήταν C 1 > C 0. Κάτι ανάλογο θα συνέβαινε και με την επιχείρηση 2. Επομένως, συνολικά το μέσο κόστος για να επιτύχουμε επίπεδο παραγωγής Q 0 με περισσότερες της μίας επιχειρήσεις, θα ήταν υψηλότερο. Μια τέτοια αγορά είναι φυσικό μονοπώλιο. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

6 Φυσικό Μονοπώλιο C 1 C 0 AC(Q) Q 1 Q 0 Q Σχήμα : Φθίνον κόστος και φυσικό μονοπώλιο. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

7 Φυσικό Μονοπώλιο Φυσικά μονοπώλια και μέσο κόστος Άρα κάθε αγορά με φθίνον μέσο κόστος είναι φυσικό μονοπώλιο. Συμβαίνει και το αντίστροφο; Κάθε φυσικό μονοπώλιο, πρέπει να είναι αγορά στην οποία οι επιχειρήσεις έχουν φθίνον κόστος; Εν γένει όχι. Θα μπορούσε το κόστος να ανέρχεται για κάποια σημεία ζήτησης και η αγορά να είναι φυσικό μονοπώλιο. Στο σχήμα 2 βλέπουμε μια αγορά με το σύνηθες μέσο κόστος: στην αρχή φθίνον και μετά αύξον. Η αγορά αυτή μέχρι ενός σημείου ζήτησης είναι φυσικό μονοπώλιο. Για να το δείτε προσέξτε ότι για Q 1, είτε παραγάγουμε με μία επιχείρηση (που θα παραγάγει Q 1, είτε με δύο (από Q 1 2 ), το μέσο κόστος είναι το ίδιο. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

8 Φυσικό Μονοπώλιο Φυσικά μονοπώλια και μέσο κόστος Αλλά κάθε ποσότητα Q < Q 1 θα παράγεται πιο φτηνά από μία επιχείρηση απ ό,τι θα παράγεται από 2 επιχειρήσεις. Για να το δείτε παρατηρήστε ότι το μέσο κόστος αν παραγάγουμε λίγο λιγότερο από Q 1 (αλλά στο αύξον τμήμα της καμπύλης AC(Q)), είναι μικρότερο από AC(Q 1 ). Αν όμως «σπάγαμε» την παραγωγή στα 2, η κάθε μία επιχείρηση θα παρήγαγε Q 0 2, με μέσο κόστος AC ( ) ( Q 0 2 > AC Q1 ) 2 = AC(Q1 ). Άρα για επίπεδα παραγωγής Q λίγο μικρότερα από Q 1, ένας μονοπωλητής παράγει με C 0 < AC(Q 1 ), ενώ δύο παραγωγοί θα παρήγαγαν με C 2 > AC(Q 1 ). Επομένως για επίπεδα παραγωγής έως Q 1 η αγορά είναι φυσικό μονοπώλιο. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

9 Φυσικό Μονοπώλιο AC(Q) C 2 C 1 C 0 Q 0 2 Q 1 2 Q 0 Q 1 Q Σχήμα : Κόστος και φυσικό μονοπώλιο. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

10 Φυσικό Μονοπώλιο Φυσικά μονοπώλια και μέσο κόστος Μπορούμε σχετικά εύκολα να δείξουμε ότι παραγωγή από δύο επιχειρήσεις που παράγουν συνολικά Q 1 (όχι ισόποσα) είναι ακόμα πιο ακριβή. Για επίπεδα παραγωγής Q > Q 1, με ανάλογη συλλογιστική, είναι πιο φτηνά να παραγάγουμε με δύο επιχειρήσεις. Άρα έως Q 1 η αγορά είναι φυσικό μονοπώλιο και από Q 1 και πέρα η αγορά παράγει πιο φθηνά με περισσότερες επιχειρήσεις. Αυτό εξηγεί γιατί σε μικρές αγορές (φθίνον μέρος της AC), συχνά εμφανίζεται ένας μονοπωλητής, ενώ σε μεγαλύτερες περισσότερες εταιρίες. Παράδειγμα τηλεπικοινωνιακοί δορυφόροι στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι μονοπώλιο. Στη μεγαλύτερη αγορά των Η.Π.Α., παρατηρούμε περισσότερες επιχειρήσεις. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

11 Μονοπώλιο και κέρδη Μονοπωλιακά κέρδη Μιλήσαμε για πλεόνασμα του μονοπωλητή, αλλά το πλεόνασμα δεν είναι απαραίτητα ίσο με τα κέρδη. Το πλεόνασμα είναι στην ουσία τα λειτουργικά του κέρδη. Είναι ό,τι βρίσκεται πάνω από την καμπύλη κόστους και κάτω από την τιμή, δηλαδή το πόσο συνολικά εισπράτει περισσότερο από το λειτουργικό του κόστος. Πιθανά σταθερά κόστη (που έχουν συχνά τα μονοπώλια) δεν φαίνονται εξετάζοντας την καμπύλη οριακού κόστους (και συνεπώς το πλεόνασμα). Είναι απαραίτητο το μονοπώλιο να έχει κέρδη; Είδαμε ότι τιμολογεί πάνω από το οριακό κόστος. Αλλά για να δούμε τα κέρδη του πρέπει να συγκρίνουμε την τιμή με το μέσο κόστος του μονοπωλητή. Στο σχήμα βλέπετε ένα μονοπωλητή που έχει κέρδη. Τα κέρδη του ανά μονάδα προϊόντος είναι η διαφορά τιμής P M και μέσου κόστους AC M. Τα συνολικά του κέρδη είναι ίσα με την κίτρινη περιοχή. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

12 Μονοπώλιο και κέρδη MC(Q) AC(Q) P M AC M MR(Q) P (Q) Q M Q Σχήμα : Κέρδη μονοπωλίου. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

13 Μονοπώλιο και κέρδη Μονοπωλιακά κέρδη Θα μπορούσαμε να φανταστούμε μία περίπτωση στην οποία ο μονοπωλητής έχει μηδενικά κέρδη. Στο σχήμα ;;, ο μονοπωλητής παράγει Q M. Σε αυτό το επίπεδο παραγωγής, η τιμή ισούται με το μέσο κόστος (P M = AC(Q M )). Σε αυτήν την περίπτωση τα κέρδη του μονοπωλητή είναι μηδενικά. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

14 Μονοπώλιο και κέρδη MC(Q) AC(Q) P M = AC(Q M ) MR(Q) P (Q) Q M Q Σχήμα : Μονοπωλητής με μηδενικά κέρδη. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

15 Μονοπώλιο και κέρδη Μονοπωλιακά κέρδη Αν το μέσο κόστος βρίσκεται πάνω από την καμπύλη ζήτησης (P(Q)), τότε θα έχει ζημίες. Στο σχήμα 5, φαίνεται η περίπτωση μονοπωλίου με ζημιές. Θα μπορούσατε να φανταστείτε μια περίπτωση κατά την οποία ένα μονοπώλιο έχει ζημιές; (Σκεφτείτε ότι θα μπορούσε ένας μονοπωλητής να προγραμματίσει και πραγματοποιήσει μια επένδυση, αλλά η ζήτηση να μεταβληθεί). Στο σχήμα 5 απεικονίζεται η περίπτωση ζημιών. Οι συνολικές ζημίες ισούνται με τη μωβ περιοχή. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

16 Μονοπώλιο και κέρδη AC M MC(Q) AC(Q) P M MR(Q) P (Q) Q M Q Σχήμα : Μονοπωλητής με ζημιές. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

17 Διάκριση τιμών Ως τώρα υποθέσαμε ότι ένας μονοπωλητής χρεώνει ενιαία τιμή για κάθε μονάδα προϊόντος που πουλάει. Αυτό αφήνει τον αγοραστή με κάποιο πλεόνασμα όπως είδαμε (μικρότερο απ ό,τι στον τέλειο ανταγωνισμό). Συχνά παρατηρείται ένας μονοπωλητής να πουλάει το ίδιο προϊόν σε διαφορετικές τιμές (είτε στον ίδιο αγοραστή, είτε σε διαφορετικές ομάδες αγοραστών) Παραδείγματα: Οι μαιευτήρες λαμβάνουν ως αμοιβή για τον τοκετό, την αμοιβή που λαμβάνει και το μαιευτήριο για το δωμάτιο. Ετσι όποιος κλείνει ακριβό δωμάτιο, πληρώνει ακριβά και το γιατρό για την ίδια υπηρεσία. Το ίδιο προϊόν πωλείται πιο ακριβά στην Ελλάδα απ ό,τι στο Βέλγιο (με ίδια κόστη μεταφοράς). Ο ίδιος καταναλωτής πληρώνει 0 για τα πρώτα 100 sms και 5 λεπτά για κάθε ένα από τα επόμενα. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

18 Διάκριση τιμών Η διάκριση τιμών είναι πρακτική του μονοπωλητή που αποσκοπεί στην απόσπαση μεγαλύτερου πλεονάσματος από τον καταναλωτή. Δείτε στο σχήμα παρακάτω τις δύο περιοχές (πράσινη=πλεόνασμα καταναλωτή, μωβ=νεκρή ζημία) που είναι διαφυγόν που με κατάλληλη τιμολόγηση μπορεί να περάσει στο μονοπωλητή. Ορισμός Διάκριση τιμών έχουμε όταν δύο μονάδες του ίδιου αγαθού πωλούνται σε διαφορετικές τιμές, είτε στον ίδιο καταναλωτή, είτε σε διαφορετικούς καταναλωτές. Προσοχή: για να έχουμε διάκριση τιμών, δεν λαμβάνουμε υπόψιν διαφορά τιμών λόγω κόστους. Π.χ. το να στείλω νερό που εμφιαλώνω στο Λουτράκι είναι πολύ πιο φτηνό στην Κόρινθο απ ό,τι στο Καστελόριζο. Αν η διαφορά οφείλεται σε διαφορά κόστους και μόνο, τότε αυτό δε το θεωρούμε διάκριση τιμών. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

19 P M AC M MC(Q) MR(Q) P (Q) Q M Q Σχήμα : Ανεκμετάλλευτο πλεόνασμα για το Μονοπωλητή. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

20 Διάκριση τιμών Για να είναι δυνατόν να γίνει διάκριση τιμών θα πρέπει να συντρέχουν δύο απαραίτητες προϋποθέσεις: 1 Η επιχείρηση/οι επιχειρήσεις να έχουν δύναμη αγοράς. Δύναμη αγοράς ονομάζουμε τη δυνατότητα/ικανότητα μιας επιχείρησης να αυξήσει την τιμή του προϊόντος της πάνω από το οριακό της κόστος. 2 Επίσης απαραίτητη προϋπόθεση για να γίνεται διάκριση τιμών είναι να μην υπάρχει δυνατότητα διαμεσολάβησης (arbitrage). Με τον όρο arbitrage εννοούμε τη δυνατότητα επενδυτών όταν βλέπουν διαφορά στις τιμές να αγοράζουν από την αγορά με τη χαμηλή τιμή και να πωλούν στην αγορά με την υψηλή τιμή. Προφανώς αν κάτι τέτοιο είναι δυνατόν, ο μονοπωλητής δε θα μπορεί να διατηρήσει τις διαφορετικές τιμές για το προϊόν του. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

21 Διάκριση τιμών Γιατί όμως να μην είναι δυνατόν το arbitrage; Υπάρχει μια σειρά πιθανών λόγων 1 Εγγυήσεις. Κάποιες εταιρίες δε δέχονται εγγυήσεις για προϊόντα τους που έχουν αγοραστεί σε άλλη χώρα. Ετσι, ένα ψυγείο στην Ελλάδα, ακόμα κι αν είναι πιο φτηνό, αποτελεί πρόβλημα για έναν Ιταλό καταναλωτή γιατί αν χαλάσει, είναι άκυρη η εγγύησή του. Με αυτόν τον τρόπο κάποιες εταιρίες εμποδίζουν το arbitrage και συντηρούν τη διάκριση τιμών. 2 Υψηλά κόστη συναλλαγών: αν για να αγοράσω και να μεταπωλήσω, το κόστος είναι μεγαλύτερο από τη διαφορά τιμής, δεν είναι δυνατόν το arbitrage. 3 Σύμβαση μη μεταπώλησης (π.χ. σε εκπαιδευτικό software). Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

22 Διάκριση τιμών Γιατί όμως να μην είναι δυνατόν το arbitrage; Υπάρχει μια σειρά πιθανών λόγων: 4 Ιδιαίτερα ευφάνταστες πρακτικές. Π.χ. νόθευση προϊόντος: Πλαστικά που χρησιμοποιούνται για βιομηχανική χρήση (χονδρική) και για οδοντιατρική χρήση (σε υψηλότερη τιμή). Οι εταιρίες πωλούν φθηνά για βιομηχανική χρήση αλλά νοθεύουν το πλαστικό με δηλητήριο (αρσενικό) ώστε να μη μπορεί να μεταπωληθεί στην αγορά των οδοντοτεχητών! 5 Νομικοί λόγοι μπορεί να απαγορεύουν τη μεταπώληση σε άλλους (π.χ. απαγορεύεται η μεταπώληση/χρήση φοιτητικού εισητηρίου από μη φοιτητές). Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

23 Είδη διάκρισης τιμών Χωρίζουμε τη διάκριση τιμών σε τρεις κατηγορίες: 1 Διάκριση τιμών 1ου βαθμού ή τέλεια διάκριση τιμών: Η κάθε μονάδα προϊόντος πωλείται στην πιο υψηλή δυνατή αποτίμησή της. Βοηθάει να καταλάβουμε τις επιπτώσεις της διάκρισης τιμών στην ευημερία. 2 Διάκριση τιμών 2ου βαθμού: το ίδιο προϊόν πωλείται σε διαφορετικές τιμές στον ίδιο καταναλωτή. Π.χ. εκπτώσεις ανάλογα με την ποσότητα: ο ίδιος καταναλωτής αγοράζει σε διαφορετική τιμή 5 από 100 μπουκάλια Coca Cola. 3 Διάκριση τιμών 3ου βαθμού: πώληση του προϊόντος σε διαφορετική τιμή για διαφορετικές ομάδες καταναλωτών/ γεωγραφικές περιοχές. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

24 Τέλεια διάκριση τιμών 1 Στην τέλεια διάκριση τιμών η κάθε μονάδα προϊόντος πωλείται στην πιο υψηλή αποτίμησή της. Ας διατάξουμε τις μονάδες προϊόντος ανάλογα με το πόσο τις αποτιμούν οι καταναλωτές κατά φθίνουσα σειρά. Ετσι η μεγαλύτερη δυνατή αποτίμηση v 1 μπαίνει πρώτη, δίπλα η αμέσως υψηλότερη αποτίμηση v 2 κ.ο.κ. στο παρακάτω σχήμα. 2 Ετσι για την πρώτη μονάδα προϊόντος ο καταναλωτής πληρώνει v 1. Για τη δεύτερη v 2 κλπ. 3 Το πλεόνασμα του καταναλωτή είναι η τιμή κάθε μονάδας μείον το οριακό της κόστος. Δηλαδή η σκιασμένη πράσινη περιοχή. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

25 MC(Q) v 1 v 2 v 3 v 4... Q Σχήμα : Τέλεια διάκριση τιμών. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

26 Τέλεια διάκριση τιμών και ευημερία Ας εξετάσουμε την τέλεια διάκριση τιμών και τις επιπτώσεις της στην ευημερία. Στο σχήμα παρακάτω βλέπουμε ότι η τέλεια διάκριση τιμών καταλήγει στα επίπεδα παραγωγής του τέλειου ανταγωνισμού: πωλούνται τόσες μονάδες προϊόντος ώστε το οριακό κόστος να τμήσει την καμπύλη ζήτησης. Ολο το πλεόνασμα περνά στο μονοπωλητή. Συγκρίνετε στα σχήματα παρακάτω το συνολικό πλεόνασμα με τέλειο ανταγωνισμό και με τέλεια διάκριση τιμών. Στον τέλειο ανταγωνισμό είναι ίσο με τις δύο περιοχές (πλεόνασμα καταναλωτή και παραγωγού). Με τέλεια διάκριση τιμών είναι όλη η μωβ περιοχή που είναι πλεόνασμα του μονοπωλίου. Η ποσότητα που παράγεται είναι η ποσότητα του τέλειου ανταγωνισμού και το συνολικό πλεόνασμα είναι το ίδιο! Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

27 MC(Q) P C P (Q) Q C Q Σχήμα : Συνολικό πλεόνασμα υπό τέλειο ανταγωνισμό. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

28 MC(Q) P C P (Q) Q C Q Σχήμα : Συνολικό πλεόνασμα με τέλεια διάκριση τιμών. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

29 Τέλεια διάκριση τιμών και ευημερία Συνεπώς ένας μονοπωλητής που κάνει τέλεια διάκριση τιμών δεν επιφέρει νεκρή ζημία. Αυτό δε σημαίνει ασφαλώς ότι η τέλεια διάκριση τιμών είναι επιθυμητή: Με την τέλεια διάκριση τιμών συντελείται αναδιανομή όλου του πλεονάσματος προς όφελος του μονοπωλητή. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

30 Διάκριση τιμών 2ου βαθμού Στη διάκριση τιμών δευτέρου βαθμού, ένας καταναλωτής πληρώνει διαφορετικές τιμές ανάλογα με την ποσότητα αγαθών που καταναλώνει. Παράδειγμα είναι η τιμολόγηση 2 ή 3 μερών: Τιμολόγηση εταιριών τηλεφωνίας: μηδενική τιμή για τα πρώτα 100 λεπτά και τιμή 0.5 για τηλεφωνήματα αν ξεπεραστούν τα 100 λεπτά το μήνα. Δε θα προχωρήσουμε περισσότερο στη διάκριση τιμών 2ου βαθμού. Θα δείτε αρκετά πιο εκτενή ανάλυση στη Βιομηχανική Οικονομική. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

31 Διάκριση τιμών 3ου βαθμού Κάποιες φορές ένας μονοπωλητής μπορεί να εντοπίσει και να ξεχωρίσει ομάδες καταναλωτών με διαφορετική ζήτηση. Αν είναι σε θέση να απαγορεύσει το arbitrage μεταξύ τους, τότε αυξάνει το πλεόνασμά του αν τους χρεώσει διαφορετική τιμή. Υποθέστε ότι υπάρχουν δύο ομάδες καταναλωτών η 1 και η 2 με αντίστροφες συναρτήσεις ζήτησης P 1 (q 1 ) και P 2 (q 2 ). Και υποθέστε ότι ο μονοπωλητής μπορεί να ξεχωρίσει τις δύο αγορές (δηλαδή να πωλήσει ποσότητα στη μία ξεχωριστά από την άλλη χωρίς δυνατότητα μεταπώλησης ή ισοδύναμα να χρεώσει διαφορετικές τιμές). Τα κέρδη του μονοπωλητή είναι το άθροισμα των κερδών από τις δύο αγορές (υποθέστε σταθερό MC): π M = P 1 (q 1 )q 1 cq 1 + P 2 (q 2 )q 2 (1) Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

32 Διάκριση τιμών 3ου βαθμού Παραγωγίζοντας τη συνάρτηση κερδών ως προς q 1 και q 2, λαμβάνουμε τις συνθήκες πρώτης τάξης για μεγιστοποίηση των κερδών: MR 1 (q 1 ) = P 1 (q 1 )q 1 + P 1 (q 1 ) = c (2) MR 2 (q 2 ) = P 2 (q 2 )q 2 + P 2 (q 2 ) = c (3) Βγάζοντας κοινό παράγοντα σε κάθε μία από τις (2) και (3) τα P 1 (q 1 ) και P 2 (q 2 ) αντίστοιχα, λαμβάνουμε: P 1 (1 1 ɛ 1 ) = P 2 (1 1 ɛ 2 ) = c (4) όπου ɛ i είναι η ελαστικότητα ζήτησης της αγοράς i. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

33 Διάκριση τιμών 3ου βαθμού Η (4) είναι ένας εναλλακτικός τρόπος να εκφράσουμε τη σχέση τιμής και ελαστικότητας στο μονοπώλιο: Οσο πιο ελαστική είναι μια αγορά (ɛ ), η τιμή τείνει στην ανταγωνιστική τιμή. Οσο η ελαστικότητα πέφτει, η μονοπωλιακή τιμή ανεβαίνει. Από τη σχέση (4), φαίνεται ότι η αγορά με τη λιγότερο ελαστική ζήτηση θα πληρώνει τη μεγαλύτερη τιμή. Παρακάτω βλέπουμε τη διάκριση τιμών διαγραμματικά. Απεικονίζουμε την ποσότητα της αγοράς 1 από το μηδέν προς τα δεξιά και την ποσότητα της αγοράς 2 από το 0 προς τα αριστερά: Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

34 P M 1 P M 2 MC(Q) P 2 (q 2 ) MR 1 (q 1 ) MR 2 (q 2 ) P 1 (q 1 ) q 2 q M 2 q M 1 q 1 Σχήμα : Διάκριση τιμών 3ου βαθμού. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

35 Μονοπώλιο, διάκριση τιμών 3ου βαθμού Πώς συγκρίνεται ένας μονοπωλητής που κάνει διάκριση τιμών 3ου βαθμού με ένα μονοπωλητή που χρεώνει ενιαία τιμή; Τα κέρδη του μονοπωλητή αυξάνονται: Αφού ο μονοπωλητής μπορεί να χρεώσει ενιαία τιμή και στις δύο αγορές, αλλά δεν το κάνει, σημαίνει ότι η διάκριση τιμών αυξάνει τα κέρδη του σε σχέση με την ενιαία τιμή. Οι καταναλωτές με ελαστική ζήτηση ευνοούνται (η τιμή της αγοράς με ελαστική ζήτηση πέφτει). Οι καταναλωτές στην αγορά με την ανελαστική ζήτηση είναι σε χειρότερη θέση τώρα (η τιμή στην αγορά αυτή ανεβαίνει). Αφού άλλοι ευνοούνται ενώ η θέση άλλων επιδεινώνεται, το συνολικό αποτέλεσμα για την ευημερία δε μπορεί να προσδιοριστεί. Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μονοπώλιο: Θέματα 23 Δεκεμβρίου / 35

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 Διάλεξη 6 Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 1 Πώς πρέπει να τιμολογεί ένα μονοπώλιο; Μέχρι στιγμής το μονοπώλιο έχει θεωρηθεί σαν μια επιχείρηση η οποία πωλεί το προϊόν της σε κάθε πελάτη στην ίδια τιμή. Δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Notes. Notes. Notes. Notes

Notes. Notes. Notes. Notes Αγορές - Κώστας Ρουμανιάς Ο.Π.Α. Τμήμα Δ. Ε. Ο. Σ. 6 Δεκεμβρίου 2012 Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Αγορές - 6 Δεκεμβρίου 2012 1 / 26 Ως τώρα, υποθέσαμε ότι οι αγορές είναι ανταγωνιστικές. Μία συνέπεια των

Διαβάστε περισσότερα

10/3/17. Κεφάλαιο 26 Μονοπωλιακή συμπεριφόρά. Μικροοικονομική. Πώς πρέπει να τιµολογεί ένα µονοπώλιο; Πολιτικές διάκρισης τιµών

10/3/17. Κεφάλαιο 26 Μονοπωλιακή συμπεριφόρά. Μικροοικονομική. Πώς πρέπει να τιµολογεί ένα µονοπώλιο; Πολιτικές διάκρισης τιµών /3/7 HL R. VRIN Μικροοικονομική Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση Κεφάλαιο 26 Μονοπωλιακή συμπεριφόρά Πώς πρέπει να τιµολογεί ένα µονοπώλιο; Μέχρι τώρα, αντιμετωπίζουμε ένα μονοπώλιο ως μια εταιρεία η

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονοµική Θεωρία. Μονοπώλιο. Μονοπώλιο. Μονοπώλιο. Notes. Notes. Notes. Notes. Κώστας Ρουµανιάς. 23 Σεπτεµβρίου 2014

Μικροοικονοµική Θεωρία. Μονοπώλιο. Μονοπώλιο. Μονοπώλιο. Notes. Notes. Notes. Notes. Κώστας Ρουµανιάς. 23 Σεπτεµβρίου 2014 Μικροοικονοµική Θεωρία Κώστας Ρουµανιάς Ο.Π.Α. Τµήµα. Ε. Ο. Σ. 23 Σεπτεµβρίου 2014 Κώστας Ρουµανιάς (.Ε.Ο.Σ.) Μικροοικονοµική Θεωρία 23 Σεπτεµβρίου 2014 1 / 26 Ως τώρα, υποθέσαµε ότι οι αγορές είναι ανταγωνιστικές.

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση Τιμών. Διαφοροποίηση Τιμών Κλωνάρης Στάθης

Διαφοροποίηση Τιμών. Διαφοροποίηση Τιμών Κλωνάρης Στάθης Οι περισσότερες εταιρίες χρεώνουν διαφορετικές τιμές σε διαφορετικές ομάδες καταναλωτών για το ίδιο ακριβώς προϊόν ή υπηρεσία. Αυτό ονομάζεται Διαφοροποίηση τιμών και σε αυτή την ανασκόπηση θα επικεντρωθούμε

Διαβάστε περισσότερα

HAL R. VARIAN. Μικροοικονομική. Μια σύγχρονη προσέγγιση. 3 η έκδοση

HAL R. VARIAN. Μικροοικονομική. Μια σύγχρονη προσέγγιση. 3 η έκδοση HAL R. VARIAN Μικροοικονομική Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση Κεφάλαιο 26 Μονοπωλιακή συμπεριφόρά Πώς πρέπει να τιµολογεί ένα µονοπώλιο; Μέχρι τώρα, αντιμετωπίζουμε ένα μονοπώλιο ως μια εταιρεία η οποία

Διαβάστε περισσότερα

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα.

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα. Μονοπώλιο Μια επιχείρηση θεωρείται ότι ένα µονοπώλιο, εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα ρ ης, χ. Πως δηµιουργούνται τα µονοπώλια Ο βασικός λόγος ύπαρξης

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπώλιο. Μονοπώλιο Κλωνάρης Στάθης

Μονοπώλιο. Μονοπώλιο Κλωνάρης Στάθης Μονοπωλιακή επιχείρηση είναι μια επιχείρηση που είναι ο μοναδικός παραγωγός ενός προϊόντος, το οποίο δεν έχει στενά υποκατάστατα. Ένας κλάδος που ελέγχεται από μία μονοπωλιακή επιχείρηση είναι γνωστός

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΠΡΩΤΟΥ ΠΑΚΕΤΟΥ. max. ( ) (16 ) Q Q = +. [1]

ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΠΡΩΤΟΥ ΠΑΚΕΤΟΥ. max. ( ) (16 ) Q Q = +. [1] ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΠΡΩΤΟΥ ΠΑΚΕΤΟΥ Θέµα ο. (α) Η µονοπωλιακή επιχείρηση µεγιστοποιεί το κέρδος της οποίο δίνεται από τη συνάρτηση π µε τύπο π ( ) = (6 ), δηλαδή λύνει το πρόβληµα max. π ( ) = (6 ) π '( ) =

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1 ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Κεφάλαιο 8 Ε. Σαρτζετάκης Διαφορισμός τιμών Τιμολόγησηότανηεπιχείρησηέχειισχυρήθέσηστηναγορά: διαφορισμός τιμών Οι επιχειρήσεις οι οποίες έχουν σε κάποιο βαθμό δύναμη σε κάποια αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Κεφάλαιο 12 Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών! Μονοπώλιο είναι η κατάσταση στην οποία µια µόνο επιχείρηση εξυπηρετεί ολόκληρη την αγορά! Ο µονοπωλητής σε αντίθεση µε την ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ-ΜΑΘΗΜΑ ENATO ΤΙΜΕΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος 2011-2012 ΕΠΙΧ Μικροοικονοµική ιαφάνεια 1 Χαρακτηριστικά του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 11

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 11 Μονοπώλιο Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αρ. Διάλεξης: 11 Βασική αιτία δημιουργίας Μονοπωλίου Η πλήρως ανταγωνιστική επιχείρηση θεωρεί τις τιμές ως δεδομένες, ενώ αντίθετα η μονοπωλιακή επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

Διάκριση Τιμών. p, MR, MC. p Μ Μ Ε. p *

Διάκριση Τιμών. p, MR, MC. p Μ Μ Ε. p * Διάκριση Τιμών - Μέχρι τώρα, υποθέσαμε ότι η μονοπωλιακή επιχείρηση πουλάει όλες τις μονάδες του αγαθού σε μια ενιαία τιμή (uniform price) p. Μονοπωλιακή Ισορροπία: Σημείο Μ (q,p ). p, R, C Α p 0 Ζ C(

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπώλιο. Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 10

Μονοπώλιο. Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 10 Μονοπώλιο Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αρ. Διάλεξης: 10 Η πλήρως ανταγωνιστική επιχείρηση θεωρεί τις τιμές ως δεδομένες, ενώ αντίθετα η μονοπωλιακή επιχείρηση διαμορφώνει τις τιμές. Μια επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΜΕ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η: Ανάλυση του Ανταγωνισμού με βάση την Οικονομική Θεωρία

ΜΙΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΜΕ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η: Ανάλυση του Ανταγωνισμού με βάση την Οικονομική Θεωρία ΜΙΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΜΕ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η: Ανάλυση του Ανταγωνισμού με βάση την Οικονομική Θεωρία ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ Ας υποθέσουμε ότι έχουμε ένα αγαθό το οποίο δημιουργεί κατά την παραγωγή ή την κατανάλωσή του έναν ρύπο, και ας υποθέσουμε ότι για κάθε μία μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α Ερώτηση Α1 Η ερώτηση Α.1 περιλαμβάνει 2 υπό-ερωτήσεις. α) Υποθέστε ότι η παραγωγική δραστηριότητα μιας επιχείρησης επηρεάζει αρνητικά την παραγωγική δραστηριότητα άλλων επιχειρήσεων. Εξηγήστε,

Διαβάστε περισσότερα

25. Μία τυπική επιχείρηση που λειτουργεί σε καθεστώς τέλειου ανταγωνισμού, στη μακροχρόνια θέση ισορροπίας της: α. πραγματοποιεί θετικά οικονομικά κέρδη. β. πραγματοποιεί μηδενικά οικονομικά κέρδη. γ.

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις :

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : Κεφάλαιο 1. ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : α) Υπάρχουν πολλές εταιρίες οι

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Εφαρμοσμένη Ανάλυση, VA 16, 23

Διάλεξη 3. Εφαρμοσμένη Ανάλυση, VA 16, 23 Διάλεξη 3 Εφαρμοσμένη Ανάλυση, VA 16, 23 Φόροι επί της ποσότητας Ένας φόρος επί της ποσότητας, που αντιστοιχεί σε t ανά μονάδα προϊόντος, είναι ένας φόρος t, ο οποίος πληρώνεται ανά μονάδα αγοραζόμενης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II)

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II) Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της παρουσίασης έχουν ληφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η επιστήμη της επιλογής υπό περιορισμούς

Η επιστήμη της επιλογής υπό περιορισμούς ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 26/2/2010 1 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η επιστήμη της επιλογής υπό περιορισμούς 26/2/2010 2 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η μελέτη των επιλογών τις οποίες κάνουν οι μικρο-μονάδες μιας οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 5. Αναποτελεσματικότητα Μονοπωλίου VA 24

Διάλεξη 5. Αναποτελεσματικότητα Μονοπωλίου VA 24 Διάλεξη 5 Αναποτελεσματικότητα Μονοπωλίου VA 24 1 Αποτελεσματικότητα κατά Pareto Μια οικονομική κατάσταση είναι αποτελεσματική κατά Pareto αν δεν υπάρχει τρόπος βελτίωσης της θέσης ενός ατόμου χωρίς να

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Εξετάσεις περιόδου Ιουνίου-Ιουλίου 011 1 Ιουλίου 011 Νίκος Θεοχαράκης

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η. Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η. Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής Ζητήματα που θα εξεταστούν: Ποια είναι η έννοια και πως ορίζεται το πλεόνασμα του καταναλωτή και

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια Οικονοµική Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου µόνο Τµήµα Ι.

ηµόσια Οικονοµική Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου µόνο Τµήµα Ι. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2013-2014 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Εξεταστική περίοδος Απριλίου Εξέταση στο µάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Notes. Notes. Notes. Notes

Notes. Notes. Notes. Notes Κώστας Ρουμανιάς Ο.Π.Α. Τμήμα Δ. Ε. Ο. Σ. 26 Μαΐου 2012 Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) 26 Μαΐου 2012 1 / 19 Εως τώρα τα αγαθά που θεωρήσαμε ότι καταναλώνει ο καταναλωτής ήταν ιδιωτικά αγαθά. Με απλά λόγια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Αρ. Διάλεξης: 12

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Αρ. Διάλεξης: 12 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός Αρ. Διάλεξης: 12 Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός Ο Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός αναφέρεται στην διάρθρωση της αγοράς εκείνης η οποία βρίσκεται μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Νίκος Θεοχαράκης Διάλεξη 8 Ιανουάριος 2014 Μορφές αγοράς 1. Τέλειος ανταγωνισμός [Perfect competition] 2. Μονοπωλιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ. Η δοµή της αγοράς και οι πρακτικές τιµολόγησης

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ. Η δοµή της αγοράς και οι πρακτικές τιµολόγησης ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ Η δοµή της αγοράς και οι πρακτικές τιµολόγησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η δοµή της αγοράς: Τέλειος ανταγωνισµός, µονοπώλιο και µονοπωλιακός ανταγωνισµός Η δοµή της αγοράς Περισσότερος αντα αγωνισµός Τέλειος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Σεπτεμβρίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Εξεταστική περίοδος Σεπτεμβρίου Η

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών 1. Έστω ότι μία οικονομία, που βρίσκεται πάνω στην καμπύλη των παραγωγικών της δυνατοτήτων, παράγει σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή 10 τόνους υφάσματος και 00 τόνους τροφίμων.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης

Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Προπτυχιακό Πρόγραμμα Ακαδημαϊκό Έτος: 2016-2017 Διδάσκων: Δρ. Γρηγόριος Παινέσης Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων Ι Ατελής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Τομέας Πολιτικής Οικονομίας

Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Τομέας Πολιτικής Οικονομίας Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Τομέας Πολιτικής Οικονομίας Άσκηση στο μάθημα «Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση» Νίκος Θεοχαράκης

Διαβάστε περισσότερα

Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης

Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Προπτυχιακό Πρόγραμμα Ακαδημαϊκό Έτος: 2016-2017 Διδάσκων: Δρ. Γρηγόριος Παινέσης Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων Ι Δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

10/3/17. Μικροοικονομικ ή Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση. Κεφάλαιο 25 Μονοπώλιο. Τέλειο µονοπώλιο. Γιατί µονοπώλια;

10/3/17. Μικροοικονομικ ή Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση. Κεφάλαιο 25 Μονοπώλιο. Τέλειο µονοπώλιο. Γιατί µονοπώλια; HAL R. VARIAN Μικροοικονομικ ή Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση Κεφάλαιο 25 Μονοπώλιο Τέλειο µονοπώλιο Μια μονοπωλιακή αγορά έχει έναν μόνο πωλητή. Η καμπύλη ζήτησης του μονοπωλητή είναι η (με κλίση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH» ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

Διαβάστε περισσότερα

Notes. Notes. Notes. Notes. p = MC(q) = 0 p = dc(q) dq

Notes. Notes. Notes. Notes. p = MC(q) = 0 p = dc(q) dq Αγορές - Τέλειος Ανταγωνισμός Κώστας Ρουμανιάς Ο.Π.Α. Τμήμα Δ. Ε. Ο. Σ. 22 Δεκεμβρίου 211 Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Αγορές - Τέλειος Ανταγωνισμός 22 Δεκεμβρίου 211 1 / 25 Προσφορά προϊόντος από επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ: ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Δομή της αγοράς Ισορροπία της Μονοπωλιακής επιχείρησης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Διδάσκων: Λαζαρίδης Παναγιώτης Μαθησιακοί Στόχοι Γνώση και κατανόηση της βραχυχρόνιας

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρόλεξα και ασκήσεις για το βιβλίο:

Σταυρόλεξα και ασκήσεις για το βιβλίο: Σταυρόλεξα και ασκήσεις για το βιβλίο: Norwood, F. Bailey και Lusk, Jayson L. (2013) Μάρκετινγκ και Τιμές Αγροτικών Προϊόντων. Broken Hill Publishers Ltd. 1 Πίνακας περιεχομένων Κεφάλαιο 1: Βασικές γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β1) Υποθέστε ότι στη θέση ισορροπίας της αγοράς ενός αγαθού η ζήτησή του ως προς την τιμή του είναι ελαστική. Μία μείωση της προσφοράς του αγαθού, με όλους τους άλλους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

13 Το μονοπώλιο Η έννοια του μονοπωλίου στη μικροοικονομική Σε ποιους λόγους οφείλεται η ύπαρξη μονοπωλιακών κλάδων

13 Το μονοπώλιο Η έννοια του μονοπωλίου στη μικροοικονομική Σε ποιους λόγους οφείλεται η ύπαρξη μονοπωλιακών κλάδων 13 Το μονοπώλιο Σκοπός Στο κεφάλαιο αυτό εξηγείται με λεπτομέρειες το υπόδειγμα του μονοπωλίου. Προσδοκώμενα αποτελέσματα Όταν θα έχετε μελετήσει το κεφάλαιο αυτό, θα γνωρίζετε: Ποιες είναι οι διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 Ν. ΠΑΝΤΕΛΗ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 1 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 ΚΟΣΤΗ Ν.

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά).

Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά). Ζήτηση και Προσφορά ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά). Ανταγωνιστικές Αγορές: Είναιοιαγορές,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Επισκόπηση Τύποι οικονομιών κλίμακας Τύποι ατελούς ανταγωνισμού Ολιγοπώλιο και μονοπώλιο Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Μονοπωλιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία ΙΙ: Μονοπωλιακός ανταγωνισμός

Μικροοικονομία ΙΙ: Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Μικροοικονομία ΙΙ: Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Ρεβέκκα Χριστοπούλου Εαρινό εξάμηνο 2017 Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διαφοροποίηση προϊόντων Μέχρι τώρα περιγράψαμε: τον πλήρη ανταγωνισμό ως μια αγορά με πολλούς

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΟ. Ολιγοπώλιο Κλωνάρης Στάθης

ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΟ. Ολιγοπώλιο Κλωνάρης Στάθης ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΟ Ονομάζεται η δομή της αγοράς που χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη σχετικά μικρού αριθμού επιχειρήσεων αλλά μεγάλες σε μέγεθος σχετικά με την αγορά που εξυπηρετούν. Οι ολιγοπωλιακές επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Ημερομηνία παράδοσης: Ερωτήσεις πολλαπλών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπώλιο. U(q, m) = B(q) + m γραμμικές (οιωνεί) w i αρχική του αγαθού m

Μονοπώλιο. U(q, m) = B(q) + m γραμμικές (οιωνεί) w i αρχική του αγαθού m Μονοπώλιο 1. Χωρίς διάκριση τιμών Καταναλωτές Χ D (P) U(, m) = B() + m γραμμικές (οιωνεί) w i αρχική του αγαθού m Καταναλωτές λήπτες τιμών Παραγωγοί : 1 επιχείρηση Γνωρίζει Χ D (P) ή P D () Έχει συνάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 5: Μορφές αγοράς Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 5: Μορφές αγοράς Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Μικροοικονομική Ι Ενότητα # 5: Μορφές αγοράς Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Στο κεφάλαιο αυτό εξετάζονται τέσσερις βασικές μορφές οργάνωσης της αγοράς: ο πλήρης ανταγωνισμός, το μονοπώλιο, το ολιγοπώλιο και ο μονοπωλιακός

Διαβάστε περισσότερα

HAL R. VARIAN. Μικροοικονομικ ή. Μια σύγχρονη προσέγγιση. 3 η έκδοση

HAL R. VARIAN. Μικροοικονομικ ή. Μια σύγχρονη προσέγγιση. 3 η έκδοση HAL R. VARIAN Μικροοικονομικ ή Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση Κεφάλαιο 25 Μονοπώλιο Τέλειο µονοπώλιο Μια μονοπωλιακή αγορά έχει έναν μόνο πωλητή. Η καμπύλη ζήτησης του μονοπωλητή είναι η (με κλίση

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστική αγορά-εφαρμογές

Ανταγωνιστική αγορά-εφαρμογές Ανταγωνιστική αγορά-εφαρμογές 1. Παρακίνηση: Στήριξη τιμών αγροτικών προϊόντων 2. Νεκρή ζημία: «Μία αγορά τέλειου ανταγωνισμού χωρίς παρέμβαση μεγιστοποιεί τι συνολικό πλεόνασμα» 3. Κυβερνητική παρέμβαση:

Διαβάστε περισσότερα

q = O αριθµός των αγοραστών φ = Το κόστος ανάπτυξης µ = Το κόστος µεταφοράς λογισµικού σε έναν καταναλωτή TC(q) = Το συνολικό κόστος

q = O αριθµός των αγοραστών φ = Το κόστος ανάπτυξης µ = Το κόστος µεταφοράς λογισµικού σε έναν καταναλωτή TC(q) = Το συνολικό κόστος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θα µπορούσαµε να πούµε ότι το λογισµικό αποτελείται από bits που αποθηκεύονται στις συσκευές αποθήκευσης του ηλεκτρονικού υπολογιστή και από λογισµικά πακέτα που σχεδιάστηκαν για να

Διαβάστε περισσότερα

Τόμος Γ - Δημόσια Οικονομική

Τόμος Γ - Δημόσια Οικονομική Τόμος Γ - Δημόσια Οικονομική 1. Η καμπύλη δυνατοτήτων χρησιμότητας δύο καταναλωτών, του Α και του Β, δίνεται από τη σχέση 2U A + U B = 250, όπου U A είναι η χρησιμότητα του καταναλωτή Α, και U B είναι

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές 4. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΖΗΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ζήτηση εργασίας στο σύνολο της οικονομίας ορίζεται ως ο αριθμός εργαζομένων που οι επιχειρήσεις επιθυμούν να απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΩΛΙΑΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ, ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΑ, ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ

ΜΟΝΟΠΩΛΙΑΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ, ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΑ, ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΜΟΝΟΠΩΛΙΑΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ, ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΑ, ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Κεφάλαιο 7 Ε. Σαρτζετάκης Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Η μορφή αγοράς του μονοπωλιακού ανταγωνισμού περιέχει στοιχεία πλήρους ανταγωνισμού (ελεύθερη

Διαβάστε περισσότερα

3. Ανταγωνισμός ως προς τις Τιμές: Το Υπόδειγμα Bertrand

3. Ανταγωνισμός ως προς τις Τιμές: Το Υπόδειγμα Bertrand 3. Ανταγωνισμός ως προς τις Τιμές: Το Υπόδειγμα ertrand - To υπόδειγμα Cournot υποθέτει ότι κάθε επιχείρηση επιλέγει την παραγόμενη ποσότητα προϊόντος, ενώ στην πραγματικότητα οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερο πακέτο ασκήσεων και λύσεων

Δεύτερο πακέτο ασκήσεων και λύσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 04-05 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μάθημα: Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Δεύτερο πακέτο ασκήσεων και λύσεων Αντιστοιχούν τέσσερις μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

5.1.1 Η ΖΗΤΗΣΗ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

5.1.1 Η ΖΗΤΗΣΗ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 5.1 ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Ο κλάδος των Τηλεπικοινωνιών είναι από τους ταχέως αναπτυσσόµενους κλάδους σχεδόν σε κάθε χώρα. Οι υπηρεσίες τέτοιου είδους αποτελούν το πιο απλό

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπωλιακή Ισορροπία - Αν η αγορά του αγαθού Α είναι πλήρως ανταγωνιστική, τότε η ατομική επιχείρηση θεωρεί δεδομένη την τιμή (p) και, επομένως,

Μονοπωλιακή Ισορροπία - Αν η αγορά του αγαθού Α είναι πλήρως ανταγωνιστική, τότε η ατομική επιχείρηση θεωρεί δεδομένη την τιμή (p) και, επομένως, Μονοπωλιακή Ισορροπία - Αν η αγορά του αγαθού Α είναι πλήρως ανταγωνιστική, τότε η ατομική επιχείρηση θεωρεί δεδομένη την τιμή (p) και, επομένως, αντιμετωπίζει μια πλήρως ελαστική (οριζόντια) καμπύλη ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Διάκριση Τιμών 3 ου Βαθμού: Κατάτμηση της Αγοράς

Διάκριση Τιμών 3 ου Βαθμού: Κατάτμηση της Αγοράς Διάκριση Τιμών 3 ου Βαθμού: Κατάτμηση της Αγοράς (arket Segmentation ή ultimarket Price iscrimination) -H διάκριση τιμών 1 ου βαθμού προϋποθέτει ότι η μονοπωλιακή επιχείρηση γνωρίζει τις ατομικές συναρτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 14. Προσφορά επιχείρησης

Διάλεξη 14. Προσφορά επιχείρησης Προσφορά επιχείρησης Διάλεξη 14 Προσφορά επιχείρησης Πώς αποφασίζει µια επιχείρηση για το πόσο θα παραγάγει; Αυτό εξαρτάται από: Την τεχνολογία της επιχείρησης Το περιβάλλον της αγοράς Τις επιδιώξεις της

Διαβάστε περισσότερα

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της προσφοράς προσδιορίζει την τιμή και την ποσότητα ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Νεκρού Σημείου Σημειώσεις

Ανάλυση Νεκρού Σημείου Σημειώσεις Ανάλυση Νεκρού Σημείου Σημειώσεις ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Αν. Καθ. Δημήτρης Ασκούνης Εισαγωγή Η ανάλυση του Νεκρού Σημείου είναι ένα σπουδαίο χρηματοοικονομικό μέσο και αποτελεί βασικά μια αναλυτική

Διαβάστε περισσότερα

(2B) Επιλογή Προϊόντος της Μονοπωλιακής Επιχείρησης

(2B) Επιλογή Προϊόντος της Μονοπωλιακής Επιχείρησης (2B) Επιλογή Προϊόντος της Μονοπωλιακής Επιχείρησης - Αν η αγορά του προϊόντος είναι µονοπωλιακή, η επιχείρηση επιλέγει την τιµή (p) του προϊόντος κατά τρόπο ώστε να µεγιστοποιεί τα κέρδη της θεωρώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 5ο

ΦΥΣΙΚΟ ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 5ο ΦΥΣΙΚΟ ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Κεφάλαιο 5ο Εισαγωγή Στο προηγούµενο κεφάλαιο εξετάσαµε τις πολιτικές προστασίας ανταγωνισµού, δηλαδή παρεµβάσεις για την ενίσχυση ή προστασία του επιπέδου του ανταγωνισµού. Στο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Μέρος Β. Καθ. Π. Κάπρος ΕΜΠ 2003

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Μέρος Β. Καθ. Π. Κάπρος ΕΜΠ 2003 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Μέρος Β Καθ. Π. Κάπρος ΕΜΠ 2003 ΑΘΡΟΙΣΤΙΚΗ ΖΗΤΗΣΗ & ΠΡΟΣΦΟΡΑ 1. Αθροιστική Καµπύλη Ζήτησης 2. Ειδικές Περιπτώσεις 3. Ελαστικότητα τιµής της ζήτησης 4. Εισόδηµα, απάνη, Έσοδο

Διαβάστε περισσότερα

Mικροοικονοµικές Πολιτικές της ΕΕ. Χρυσοβαλάντου Μήλλιου Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Mικροοικονοµικές Πολιτικές της ΕΕ. Χρυσοβαλάντου Μήλλιου Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Mικροοικονοµικές Πολιτικές της ΕΕ Χρυσοβαλάντου Μήλλιου Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 2. Οικονοµική Θεµελίωση: Δοµές Αγοράς Χ. Μήλλιου - ΟΠΑ 2 Αγορά Τι είναι η αγορά; Στην αγορά κάθε προϊόντος υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. x 300 = = = Άσκηση 3.1

Κεφάλαιο 3. x 300 = = = Άσκηση 3.1 Άσκηση. Κεφάλαιο Έστω χ η πόσοτητα ενός αγαθού που παράγει μια επιχείρηση. Η κάθε μονάδα αυτής της ποσότητας μπορεί να πουλήθει στην τιμή που δίνεται από τη συνάρτηση P = 00. Το συνολικό κόστος για την

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικές στο Υπόδειγμα Cournot

Κριτικές στο Υπόδειγμα Cournot Κριτικές στο Υπόδειγμα Cournot -To υπόδειγμα Cournot έχει υποστεί τρία είδη κριτικής: () Το υπόδειγμα Cournot υποθέτει ότι κάθε επιχείρηση μεγιστοποιεί μόνο τα δικά της κέρδη και, επομένως, δε λαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ 1 Η. Ζήτηση, Προσφορά, Ελαστικότητες και Ισορροπία

ΔΙΑΛΕΞΗ 1 Η. Ζήτηση, Προσφορά, Ελαστικότητες και Ισορροπία ΔΙΑΛΕΞΗ 1 Η Ζήτηση, Προσφορά, Ελαστικότητες και Ισορροπία Μάθημα : Πολιτική Οικονομία και Δημόσια Οικονομική 1 Τί είναι αγορά; Είναι μια ομάδα αγοραστών και πωλητών ενός συγκεκριμένου αγαθού ή υπηρεσίας.

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας. Οικονομικά της ευημερίας 3/9/2017. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας. Οικονομικά της ευημερίας 3/9/2017. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης Περίγραμμα Διάλεξη Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης Συνθήκες για αποτελεσματικότητα κατά areto Συνθήκες για ισορροπία σε ανταγωνιστικές αγορές Το πρώτο θεώρημα των οικονομικών της ευημερίας Το δεύτερο θεώρημα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ανάλυση Νεκρού Σημείου Σημειώσεις. Σημασία Νεκρού Σημείου

Εισαγωγή. Ανάλυση Νεκρού Σημείου Σημειώσεις. Σημασία Νεκρού Σημείου Εισαγωγή Ανάλυση Νεκρού Σημείου Σημειώσεις ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Αν. Καθ. ημήτρης Ασκούνης Η ανάλυση του Νεκρού Σημείου είναι ένα σπουδαίο χρηματοοικονομικό μέσο και αποτελεί βασικά μια αναλυτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος 2016-17 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass) 1 ιάλεξη2 Ανταγωνισμός, οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Βασική θεωρία Ολιγοπωλιακού ανταγωνισµού

Βασική θεωρία Ολιγοπωλιακού ανταγωνισµού Βασική θεωρία Ολιγοπωλιακού ανταγωνισµού Οµοιογενή Προϊόντα Ισορροπία Courot-Nash Έστω δυοπώλιο µε συνάρτηση ζήτησης: ( ) a b a, b > 0 () Βέβαια ισχύει ότι: + () Ακόµα υποθέτουµε ότι η τεχνολογία παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9. Ολιγοπώλιο και αρχιτεκτονική των επιχειρήσεων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9. Ολιγοπώλιο και αρχιτεκτονική των επιχειρήσεων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Ολιγοπώλιο και αρχιτεκτονική των επιχειρήσεων Ολιγοπώλιο Υπάρχουν ελάχιστοι πωλητές ενός προϊόντος Ο ανταγωνισµός δεν στηρίζεται µόνο στην τιµή Υπάρχουν εµπόδια εισόδου (στον κλάδο) υοπώλιο:

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 15. Βραχυχρόνια προσφορά. Προσφορά κλάδου. Προσφορά από ανταγωνιστικό κλάδο

Διάλεξη 15. Βραχυχρόνια προσφορά. Προσφορά κλάδου. Προσφορά από ανταγωνιστικό κλάδο από ανταγωνιστικό κλάδο Διάλεξη 15 κλάδου Πώς συνδυάζονται οι αποφάσεις προσφοράς των πολλών ιδιωτικών επιχειρήσεων σε µια ανταγωνιστική αγορά για να βρούµε την καµπύλη προσφοράς ενός κλάδου;!1!2 1 2 από

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή: Το κόστος της φορολογίας. Copyright 2006 Thomson Learning

Εφαρμογή: Το κόστος της φορολογίας. Copyright 2006 Thomson Learning Εφαρμογή: Το κόστος της φορολογίας 8 Copyright 2006 Thomson Learning Copyright 2004 South-Western Εικόνα Οι επιπτώσεις ενός φόρου Τιμή Τιμή που πληρώνουν οι αγοραστές Μέγεθος (ύψος) του φόρου Προσφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Δομή της αγοράς Μονοπώλιο και Διάκριση Τιμών Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Διδάσκων: Λαζαρίδης Παναγιώτης Μαθησιακοί Στόχοι Γνώση και κατανόηση της έννοιας της διάκρισης

Διαβάστε περισσότερα

Ολιγοπώλιο Με ιαφοροποιηµένο Προϊόν 1

Ολιγοπώλιο Με ιαφοροποιηµένο Προϊόν 1 Ολιγοπώλιο Με ιαφοροποιηµένο Προϊόν 1 Βασική ιάκριση: Προϊόντα κάθετα διαφοροποιηµένα (κοινός δείκτης ποιότητας) Προϊόντα οριζόντια διαφοροποιηµένα (δεν υπάρχει κοινός δείκτης ποιότητας) Προϊόντα Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε την αυτοαξιολόγησή

Διαβάστε περισσότερα

Proslipsis.gr ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002

Proslipsis.gr ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Proslipsis.gr ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 09 ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΩΝ EΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ «Γνωστικό Αντικείµενο»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Συμπληρωματικές Ασκήσεις (Διαλέξεις 10-13) Ερώτηση 1.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλευτική Οικονομία

Μεταλλευτική Οικονομία Μεταλλευτική Οικονομία Ενότητα 4: Δομή αγοράς Διαμόρφωση Τιμών Δ. Καλιαμπάκος - Δ. Δαμίγος Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος των δημοσίων επιχειρήσεων είναι η άριστη κατανομή των παραγωγικών πόρων που σκοπό έχει το παραγόμενο προϊόν να προσφέρεται σε προσιτή τιμή και σε επαρκή ποσότητα λαμβανομένου υπόψη του κόστους παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 13. Φορολογία και διανομή του εισοδήματος

Διάλεξη 13. Φορολογία και διανομή του εισοδήματος Διάλεξη 13 Φορολογία και διανομή του εισοδήματος 1 Γενικά Υπάρχουν δύο βασικές έννοιες για το πως επιμερίζεται το φορολογικό βάρος: Νομική επίπτωση Με βάση το νόμο το βάρος του φόρου το φέρει εκείνος που

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Δομή της αγοράς Ισορροπία της Μονοπωλιακής επιχείρησης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Διδάσκων: Λαζαρίδης Παναγιώτης Μαθησιακοί Στόχοι Γνώση και κατανόηση της βραχυχρόνιας

Διαβάστε περισσότερα