ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ & ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ & ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ"

Transcript

1 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ & ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος

2 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μελέτη Πρωτοστομίων (σχηματισμός στόματος από τον εμβρυϊκό βλαστοπόρο) που διαιρούνται σε 2 μεγάλους κλάδους: τα Λοφοτροχόζωα και τα Εκδυσόζωα. Τα Λοφοτροχόζωα είναι ακοιλωματικά, αλλά και ψευδοκοιλωματικά* (ύπαρξη ψευδόκοιλου/εμβρυϊκού βλαστόκοιλου που παραμένει καθόλη τη διάρκεια της ανάπτυξης/βλαστοκοιλωματικού οργανισμοί). Είναι μικροσκοπικά, υδρόβια ζώα που ζουν ελεύθερα, αλλά και παρασιτικά π.χ. Ακανθοκέφαλα. *Το ψευδόκοιλο αποτελεί : - χώρο για την ανάπτυξη και διαφοροποίηση του πεπτικού, απεκκριτικού και γεννητικού συστήματος. - απλό μέσο κυκλοφορίας ή διανομής των υλικών σε ολόκληρο το σώμα. - χώρο αποθήκευσης άχρηστων προϊόντων μέχρι την τελική αποβολή τους - υδροστατικό σκελετό. Ψευδοκοιλωματική και ευκοιλωματική οργάνωση του σώματος (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition).

3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κλάδος Λοφοτροχόζωα 1. Φύλο: Γναθοστομουλίδια 2. Φύλο: Μικρογναθόζωα 3. Φύλο: Τροχοφόρα 4. Φύλο: Ακανθοκέφαλα 5. Φύλο: Γαστερότριχα 6. Φύλο: Κυκλιοφόρα 7. Φύλο: Ενδόπρωκτα 8. Φύλο: Εξώπρωκτα 9. Φύλο: Βραχιονόποδα 10. Φύλο: Φορωνίδια Σύνδερμα Γναθοφόρα (πρόγονοι με πολύπλοκες επιδερμικές γνάθους, εκτός από τα Ακανθοκέφαλα) Λοφοφόρα (συσκευή πρόσληψης τροφής με κεραίες σε σχήμα πέταλου)

4 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κλάδος Εκδυσόζωα Περιλαμβάνονται τα φύλα που παρουσιάζουν έκδυση (απόρριψη νεκρής εξωτερικής στιβάδας/επιδερμιδίου κατά την αύξηση), διαδικασία που ελέγχεται από την ορμόνη εκδυσόνη. Τα Εκδυσόζωα δεν περιλαμβάνουν κοινό σχέδιο οργάνωσης σώματος (Νηματώδεις, Νηματόμορφοι και Κινόρρυγχα = ψευδοκοιλωματικά Πρωτοστόμια Θωρακοφόρα = ψευδοκοιλωματικά ή/και ακοιλωματικά. Παναρθρόποδα = κοιλωματικά. (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition).

5 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ Φύλο: Γναθοστομουλίδια (80 είδη) - Λεπτεπίλεπτα σκωληκόμορφα με μήκος <2 mm. - Ζουν σε λεπτά αμμώδη παραλιακά ιζήματα και στη λάσπη (μεσοπαραλιακή ζώνη μέχρι μεγάλα βάθη). - Ιδιαίτερη αντοχή στην έλλειψη οξυγόνου. A Πρόσακος Σάκος Όρχεις Πόρος αρσενικού - Κυκλική και σπειροειδής συμπεριφορά κίνησης/κολύμβησης. - Ύπαρξη βλεφαρίδων στην επιδερμίδα (1 βλεφαρίδα/κύτταρο). B Γνάθοι Έντερο Ωοθήκη Στυλίσκος - Ύπαρξη ζεύγους φαρυγγικών γνάθων για πρόσληψη τροφής (βακτήρια, μύκητες). - Ακοιλωματικό σώμα και απουσία κυκλοφορικού συστήματος. - Κυρίως πρώτανδρα ή σύγχρονα ερμαφρόδιτα. Gnathostoma jenneri & G. paradoxa (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

6 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ Φύλο: Μικρογναθόζωα (αντιπρόσωπος Limnognathia maerski) - Μικροσκοπικά με μήκος 142 μm, ενδοψαμμιτικά (ανάμεσα στους κόκκους της άμμου). 3 ζεύγη πολύπλοκων σιαγόνων - Διμερές κεφάλι, θώρακας και κοιλιά με κοντή ουρά. - 3 ζεύγη πολύπλοκων σιαγόνων και 2 ζεύγη πρωτονεφριδίων. - Κυτταρική επιδερμίδα με ραχιαίες πλάκες (απουσία κοιλιακών). - Μαξιλαράκι προσκόλλησης: κοιλιακή βλεφαρίδα που παράγει συγκολλητική ουσία. - Έχουν βρεθεί μόνο θηλυκά άτομα (πιθανή η παρθενογένεση). - Κίνηση με ερπυσμό ή κολυμβητική. Limnognathia maerski (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

7 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ Φύλο: Τροχοφόρα Σύνδερμα (περίπου 2000 είδη) - Διαθέτουν στεφάνι με βλεφαρίδες (στέμμα). - Μήκος που ποικίλει (40 μm-3 mm, μm). - Βενθικά, ανάμεσα στους κόκκους της άμμου, πελαγικά ή παρασιτικά. - Ποικίλη σωματική μορφή (σφαιρικά, επιμήκη). - Είναι ψευδοκοιλωματικά. Philodina της ομοταξίας Βδελλοειδή (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

8 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ Φύλο: Τροχοφόρα Σύνδερμα (περίπου 2000 είδη) Εξωτερικά χαρακτηριστικά - Βλεφαριδοφόρο στέμμα στο κεφάλι, στόμα, κορμός και ουρά ή πόδι (4 δάκτυλα). - Ινώδες στρώμα μέσα στην επιδερμίδα που σχηματίζει θώρακα. - Πόδι με ποδικούς αδένες (όργανο προσκόλλησης). - Μετακίνηση με τη βοήθεια του ποδιού και των βλεφαρίδων του στέμματος. Philodina (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

9 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ Φύλο: Τροχοφόρα Σύνδερμα (περίπου 2000 είδη) Εσωτερικά χαρακτηριστικά - Συγκυτιακή επιδερμίδα κάτω από το επιδερμίδιο και υποεπιδερμικοί μύες. - Πλήρες πεπτικό σύστημα και φάρυγγας (μάσταξ) που φέρει σκληρές γνάθους (τροφοί). - Ζεύγος πρωτονεφριδιακών σωληνίσκων με φλογοκύτταρα και ύπαρξη αμάρας. - Δίλοβος εγκέφαλος με αισθητήρια όργανα (ζεύγος οπτικών κηλίδων, σμήριγγες και θηλές, βλεφαριδοφόρα βοθρία και κεραίες). Philodina (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

10 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ Φύλο: Τροχοφόρα Σύνδερμα (περίπου 2000 είδη) Αναπαραγωγή - Δίοικα είδη, γονοχωριστικά (ομοταξίες Βδελλοειδή και Μονογόναδα). Μικτικά αυγά: ικανότητα απλοειδών αυγών να γονιμοποιούνται με τον πυρήνα του σπέρματος, προς διπλοειδές έμβρυο. Αμικτικά αυγά: διπλοειδή αυγά που αναπτύσονται με παρθενογένεση. - Ύπαρξη βλαστοβιτελλάριων σε θηλυκό αναπαραγωγικό σύστημα (συνδυασμός ωοθηκών και λεκιθικών αδένων), ωαγωγών και αμάρας. - Βδελλοειδή: Μόνο θηλυκά άτομα που παράγουν διπλοειδή αυγά και εκκολάπτονται θηλυκά άτομα (παρθενογένεση). - Σεισονίδες: παραγωγή απλοειδών αυγών από τα θηλυκά άτομα και εκκόλαψη θηλυκών και αρσενικών ατόμων, μετά από γονιμοποίηση (εγγενής αναπαραγωγή). Μονογόναδα: - Διπλοειδή θηλυκά που παράγουν διπλοειδή αμικτικά αυγά με λεπτό κέλυφος (αναπτύσσονται με παρθενογένεση) και εκκολάπτονται διπλοειδή θηλυκά. - Υπό την περιβαλλοντική πίεση (π.χ. συνωστισμός, δίαιτα ή φωτοπερίοδος) τα Μονογόναδα εμφανίζουν κυκλικό πρότυπο αναπαραγωγής Αμικτικά αυγά διπλοειδή μικτικά θηλυκά και παραγωγή απλοειδών μικτικών αυγών με κέλυφος Απλοειδή μικτικά αυγά Απλοειδή αρσενικά άτομα (μη γονιμοποίηση απλοειδών) Αυγά διάπαυσης (μετά από γονιμοποίηση των απλοειδών)

11 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ ΜΙΤΩΣΗ ΜΙΤΩΣΗ Αυγό Αμικτικό θηλυκό Αυγό Αμικτικό θηλυκό ΔΙΠΛΟΕΙΔΗΣ ΠΑΡΘΕΝΟΓΕΝΕΣΗ Αμικτικό θηλυκό Αυγό Αμικτικό θηλυκό Αυγό ΜΙΤΩΣΗ Ερέθισμα μίξης ΜΙΤΩΣΗ Αυγό διάπαυσης ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΓΓΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Απλοειδές αυγό Μικτικό θηλυκό ΜΕΙΩΣΗ Σπερματοζωάριο Αυγό Αγονιμοποίητο απλοειδές αυγό Αρσενικό Αναπαραγωγικά πρότυπα Μονογονάδων π.χ. Philodina (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

12 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ Φύλο: Ακανθοκέφαλα Σύνδερμα (>1100 είδη με παγκόσμια εξάπλωση) - Παρασιτικά είδη των ψαριών, πουλιών και θηλαστικών (μήκος <2 mm μέχρι >1 m), με ανάπτυξη προνυμφών στο σώμα Αρθροπόδων (Καρκινοειδή και Έντομα). - Αμφίπλευρα πεπλατυσμένο σώμα με πολυάριθμες εγκάρσιες πτυχώσεις. - Είναι ψευδοκοιλωματικά. Κυλινδρική αποσυρόμενη προβοσκίδα με κυρτές άκανθες προσκόλλησης Ακανθοκέφαλος Leptorhynchoides thecatus (πηγή:

13 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ Φύλο: Ακανθοκέφαλα Σύνδερμα (>1100 είδη με παγκόσμια εξάπλωση) Μορφή & Λειτουργία - Συγκυτιακό τοίχωμα σώματος με διάτρητη επιφάνεια (αύξηση επιφάνειας σωματικού καλύμματος). - Το σωματικό κάλυμμα διαθέτει ένα δίκτυο διακλαδισμένων αγωγών με υγρό (σύστημα χασμάτων), το οποίο διευκολύνει την ανταλλαγή των αερίων και των θρεπτικών ουσιών. - Δεν υπάρχει κυκλοφορικό σύστημα και καρδιά. - Δεν υπάρχει αναπνευστικό και πεπτικό σύστημα. - Μπορεί να διαθέτουν ένα ζεύγος πρωτονεφριδίων με φλογοκύτταρα. - Νευρικό σύστημα με ένα κεντρικό γάγγλιο στην προβοσκίδα (παρουσία αισθητηρίων απολήξεων). Ενήλικα Ακανθοκέφαλα και δομή αναπαραγωγικού στο θηλυκό άτομο (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

14 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ Φύλο: Ακανθοκέφαλα Σύνδερμα (>1100 είδη με παγκόσμια εξάπλωση) Μορφή & Λειτουργία - Γονοχωριστικά είδη (ζεύγος όρχεων στα αρσενικά και ζεύγος συνδετικών σάκων στα θηλυκά άτομα). - Μηχανισμός διαλογής στον κώδωνα της μήτρας: τα αναπτυγμένα (κελυφωτά) έμβρυα περνάνε από τη μήτρα προς το εξωτερικό, ενώ τα ανώριμα συγκρατούνται για περεταίρω ωρίμανση. Ενήλικα Ακανθοκέφαλα και δομή αναπαραγωγικού στο θηλυκό άτομο (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

15 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ Φύλο: Ακανθοκέφαλα Σύνδερμα (>1100 είδη με παγκόσμια εξάπλωση) Μορφή & Λειτουργία Δομή Προβοσκίδας - Φέρει σειρές κυρτών αγκίστρων προσκόλλησης στον ξενιστή. - Προσφύεται στην περιοχή του αυχένα, μέσα σε θήκη (μύες απόσυρσης). - Ύπαρξη 2 υδραυλικών σάκων (λημνίσκοι) που λειτουργούν ως δεξαμενές χασματικού υγρού. Αναδιπλωμένη προβοσκίδα Άγκιστρα Μύες απόσυρσης προβοσκίδας Στρώμα μυών Κάλυμμα σώματος Χάσματα Θήκη προβοσκίδας Λημνίσκος Εισέλκοντες μύες θήκης προβοσκίδας Θήκη προβοσκίδας Λημνίσκος Γάγγλιο Ψευδόκοιλο Εισέλκοντες μύες θήκης προβοσκίδας Προβοσκίδα σε απόσυρση (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition) Προβοσκίδα σε εξώθηση (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

16 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ Φύλο: Ακανθοκέφαλα Σύνδερμα (>1100 είδη με παγκόσμια εξάπλωση) Χαρακτηριστικό Ακανθοκέφαλο παράσιτο: Macracanthorhynchus hirudinaceus Ακάνθωρ Κυστάκανθος (προνύμφη σε σκαραβαίο Phyllophaga) (νεαρό άτομο σε ξενιστή) Είσοδος με τροφή στον ξενιστή Προσβολή σκαθαριών Αυγά με περιττώματα

17 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 3. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Φύλο: Κυκλιοφόρα (3 είδη, τα 2 περιγραφικά άγνωστα) - Ζουν στα στοματικά εξαρτήματα (σμήριγγες) θαλάσσιων Δεκαπόδων Καρκινοειδών στο Βόρειο Ημισφαίριο. - Σώμα ακοιλωματικό (επιδερμίδα που περιβάλλεται από επιδερμίδιο). - Κύκλος ζωής με εγγενή και αγενή φάση (προνύμφες Πανδώρας). Χαρακτηριστικό Κυκλιοφόρο: Symbion pandora (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

18 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 3. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Φύλο: Γαστερότριχα ( είδη) - Μικρά, κοιλιακά πεπλατυσμένα ζώα (1-3 mm). - Δεν έχουν στέμμα και μάστακα. - Διαθέτουν σώμα με σμήριγγες ή έλυτρα. - Απαντούν σε γλυκά, υφάλμυρα και αλμυρά νερά. - Είναι Ακοιλωματικά. Πηγή: Κοινό Γαστερότριχο Chaetonotus simrothic (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

19 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 3. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Φύλο: Γαστερότριχα ( είδη) Μορφή & Λειτουργία - Λοβωτό κεφάλι με βλεφαρίδες και επιμηκυσμένη ή/και δισχιδής ουρά. - Φέρει μερικώς συγκυτιακή επιδερμίδα κάτω από το επιδερμίδιο και λείους μύες. - Σωλήνες προσκόλλησης εκκρίνουν ουσίες για την προσκόλληση στο υπόστρωμα (σύστημα διπλών αδένων, όπως οι Στροβιλιστικοί Πλατυέλμινθες. - Δεν υπάρχει εξειδικευμένο αναπνευστικό και κυκλοφορικό σύστημα (ανταλλαγή αερίων με απλή διάχυση). - Πλήρες πεπτικό σύστημα (τροφή: φύκη, πρωτόζωα και οργανικά θρύμματα) με εξωτερική πέψη. - Πρωτονεφρίδια με σωληνοκύτταρα αντί για φλογοκύτταρα (ένα μαστίγιο αντί για πολλά που φέρουν τα φλογοκύτταρα). - Νευρικό σύστημα (εγκέφαλος και ζεύγος πλευρικών νεύρων) και αισθητήρια όργανα (συνήθως λείπουν οι οπτικές κηλίδες) παρόμοια με των Τροχοφόρων. - Είναι ερμαφρόδιτα (τυπικά παρθενογενετικά θηλυκά άτομα).

20 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 3. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Φύλο: Γαστερότριχα ( είδη) Κοινό Γαστερότριχο Chaetonotus simrothic (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

21 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 3. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Φύλο: Ενδόπρωκτα (150 είδη) - Ζουν προσκολλημένα (μονήρη και/ή αποικιακά πάνω σε όστρακα και φύκη, ή ομοσιτικά σε Δακτυλιοσκώληκες, π.χ. Loxosoma) και μοιάζουν με τα Υδρόζωα (μήκος 3 mm). - Φέρουν βλεφαριδωτές κεραίες. - Θαλάσσιες μορφές (με εξαίρεση το γένος Urnatella). - Είναι ψευδοκοιλωματικά. Urnatella του γλυκού νερού σε αποικία (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition) Loxosomella μονήρες (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

22 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 3. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Φύλο: Ενδόπρωκτα (150 είδη) Μορφή & Λειτουργία - Κυπελλοειδές σώμα (κάλυκας) με στέμμα ή στεφάνη βλεφαριδοφόρων κεραίων (8-10 κεραίες) και μίσχο προσκόλλησης (φέρει αδένες). - Σωματικό τοίχωμα με επιδερμίδιο, κυτταρική επιδερμίδα και επιμήκεις μύες. - Είναι αιωρηματοφάγα (τροφή: πρωτόζωα, διάτομα και οργανικά θρύμματα). - Πέψη και απορρόφηση στον στόμαχο και το έντερο και αποβολή περιττωμάτων από την έδρα. - Ζεύγος πρωτονεφριδίων μέσα στο ψευδόκοιλο. - Καλά ανεπτυγμένο νευρικό σύστημα/γάγγλιο και αισθητήριες σμήριγγες. - Δίοικα και μόνοικα είδη (πρώτανδρα ερμαφρόδιτα). - Κολυμβητική προνύμφη και προσκολλημένο ενήλικο (ζωϊδιο). Urnatella του γλυκού νερού σε αποικία (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition) Loxosomella μονήρες (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

23 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 4. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ - ΛΟΦΟΦΟΡΑ Χαρακτηριστικό όργανο πρόσληψης της τροφής (Λοφοφόρος: βλεφαριδοφόρες κεραίες υπεύθυνες για τη σύλληψη της τροφής και την ανταλλαγή των αναπνευστικών αερίων). Φύλο: Εξώπρωκτα (Βρυόζωα: 4500 είδη) - Οργανισμοί των γλυκών και αλμυρών νερών (μήκους 0,5 mm με εξωσκελετό) πάνω σε σκληρές επιφάνειες (μόνιμα προσκολλημένα και/ή με αργή έρπυση). - Σχηματίζουν αποικίες (π.χ. Membranipora). - Είναι κοιλωματικά. Εξώπρωκτο του γλυκού νερού Plumatella repens (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition) Θαλάσσιο Εξώπρωκτο Electra pilosa (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

24 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 4. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ - ΛΟΦΟΦΟΡΑ Χαρακτηριστικό όργανο πρόσληψης της τροφής (Λοφοφόρος: βλεφαριδοφόρες κεραίες υπεύθυνες για τη σύλληψη της τροφής και την ανταλλαγή των αναπνευστικών αερίων) Φύλο: Εξώπρωκτα (Βρυόζωα: 4500 είδη) - Οργανισμοί των γλυκών και αλμυρών νερών (μήκους 0,5 mm με εξωσκελετό) πάνω σε σκληρές επιφάνειες (μόνιμα προσκολλημένα και/ή με αργή έρπυση). - Σχηματίζουν αποικίες (π.χ. Membranipora) Μορφή & Λειτουργία - Κάθε άτομο (ζωϊδιο*) της αποικίας ζει μέσα στη ζωοικία και αποτελείται από ένα τροφικό πολυπίδιο και ένα κυστίδιο που σχηματίζει θήκη. - Πολυπίδιο: λοφοφόρος, πεπτικός σωλήνας, μύες και νευρικά κέντρα. - Κυστίδιο: σωματικό τοίχωμα και εξωσκελετός. - Τα πολυπίδια εκτινάσσονται από τους θαλάμους για τη σύλληψη τη ς τροφής. - Εξωκυτταρική πέψη της τροφής στο στομάχι αρχικά και στη συνέχεια ενδοκυτταρική πέψη στο έντερο. - Απουσία αναπνευστικού, κυκλοφορικού και απεκκριτικού συστήματος, καθώς και εξειδικευμένων αισθητήριων οργάνων. - Ερμαφρόδιτα με δυνατότητα επώασης αυγών σε ωοοικία (διαφοροποιημένη ζωοικία ανάπτυξης εμβρύου). - Πολυεμβρυονία: αγενής αναπαραγωγή εμβρύων από ένα αρχικό έμβρυο.

25 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 4. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ - ΛΟΦΟΦΟΡΑ Χαρακτηριστικό όργανο πρόσληψης της τροφής (Λοφοφόρος: βλεφαριδοφόρες κεραίες υπεύθυνες για τη σύλληψη της τροφής και την ανταλλαγή των αναπνευστικών αερίων) Φύλο: Εξώπρωκτα (Βρυόζωα: 4500 είδη) *Τύποι Ζωϊδίων: 1. Τροφοζωϊδια (άτομα για διατροφή) 2. Ετεροζωϊδια (ανίκανα για διατροφή) 2.1 Πτηνοειδές (προφύλαξη αποικίας από μικροοργανισμούς) 2.2 Παλλοειδές (απομάκρυνση ξένων σωματιδίων) Παλλωειδές ζωϊδιο Εξώπρωκτο του γλυκού νερού Plumatella repens (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition) Θαλάσσιο Εξώπρωκτο Electra pilosa (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

26 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 4. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ - ΛΟΦΟΦΟΡΑ Χαρακτηριστικό όργανο πρόσληψης της τροφής (Λοφοφόρος: βλεφαριδοφόρες κεραίες υπεύθυνες για τη σύλληψη της τροφής και την ανταλλαγή των αναπνευστικών αερίων) Φύλο: Εξώπρωκτα (Βρυόζωα: 4500 είδη) Σκελετικά υπολλείμματα αποικίας Membranipora (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

27 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 4. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ - ΛΟΦΟΦΟΡΑ Φύλο: Βραχιονόποδα (κοινή ονομασία: Λύχνοι, 325 είδη) - Ζωντανά απολιθώματα (π.χ. γένος Lingula) από την εποχή του Ορδοβίκιου. - Προσκολλημένες, βενθικές, θαλάσσιες μορφές που φέρουν όστρακο (ραχιαία και κοιλιακή θυρίδα, μήκος 5-80 mm). - Το σώμα καταλαμβάνει μόνο το οπίσθιο τμήμα του χώρου μεταξύ των 2 θυρίδων του οστράκου. - Φέρει πεταλοειδές λοφοφόρο στο πρόσθιο τμήμα της μανδυακής κοιλότητας με βλεφαριδωτές κεραίες (τροφή: οργανικά θρύμματα και φύκη). - Φέρει ένα ή δύο ζεύγη νεφριδίων και ανοικτό κυκλοφορικό σύστημα με συσταλτή καρδιά. - Γονοχωριστικά είδη με εξωτερική γονιμοποίηση. - Είναι κοιλωματικά. Ομοταξίες Βραχιονόποδων: Αρθρωτά π.χ. Terebratella Άναρθρα π.χ. Lingula & Glottidia Συσπαστός μίσχος Terebratella (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition) Lingula

28 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 4. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ - ΛΟΦΟΦΟΡΑ Φύλο: Βραχιονόποδα (κοινή ονομασία: Λύχνοι, 325 είδη) Δομή Αρθρωτού Βραχιονοπόδου Κοίλωμα Στόμα Κοιλιακή θυρίδα μίσχου Μανδύας Στόμα Βλεφαριδωτή τροφική αύλακα Έντερο Νεφρίδιο Στομάχι Πεπτικός αδένας Μυς Γονάδα Πλευρικός βραχίονας λοφοφόρου Σπειροειδές τμήμα λοφοφόρου Ραχιαία θυρίδα Μίσχος (έξοδος από κοιλιακή θυρίδα) (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

29 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΓΝΑΘΟΦΟΡΑ- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 4. ΛΟΦΟΤΡΟΧΟΖΩΑ - ΛΟΦΟΦΟΡΑ Φύλο: Φορωνίδια ( 20 είδη) - Μικροί σκωληκοειδής οργανισμοί (μήκος <30 cm) στο βυθό παραλιακών εύκρατων περιοχών. - - Κίνηση οργανισμού μέσα σε ένα δερματώδη ή χιτινώδη σωλήνα. - Σύλληψη τροφής με λοφοφόρο (τροφή: οργανικά θρύμματα και πλαγκτόν). - Σωματικό τοίχωμα με επιδερμίδιο, επιδερμίδα και επιμήκεις ή/και κυκλικούς μύες. - Φέρουν εκτενές σύστημα συσταλτών αιμοφόρων αγγείων (κλειστό κυκλοφορικό σύστημα), απουσία καρδιάς και αίμα με αιμοσφαιρίνη σε εμπύρηνα κύτταρα. - Φέρουν ζεύγος πρωτονεφριδίων και γιγαντιαία κινητική νευρική ίνα στην επιδερμίδα. - Ερμαφρόδιτα ή γονοχωριστικά (εξωτερική και/ή εσωτερική γονιμοποίηση), ενώ παρατηρείται και αγενής αναπαραγωγή (2 είδη). - Ακτινότροχος: ελεύθερη κολυμβητική προνύμφη. - Είναι κοιλωματικά. Εσωτερική δομή Phoronis (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

30 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος Νηματώδης Trichinella spiralis (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

31 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 1. ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ-ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ Περιλαμβάνονται τα φύλα που παρουσιάζουν έκδυση (απόρριψη νεκρής εξωτερικής στιβάδας/επιδερμιδίου κατά την αύξηση), διαδικασία που ελέγχεται από την ορμόνη εκδυσόνη. Τα Εκδυσόζωα δεν περιλαμβάνουν κοινό σχέδιο οργάνωσης σώματος (Νηματώδεις, Νηματόμορφοι και Κινόρρυγχα = ψευδοκοιλωματικά Πρωτοστόμια Θωρακοφόρα = ψευδοκοιλωματικά ή/και ακοιλωματικά. Παναρθρόποδα = κοιλωματικά ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νηματοειδή Παναρθρόποδα Νηματώδεις Νηματόμορφοι Κινόρρυγχα Πριαπουλίδια Θωρακοφόρα Ονυχοφόρα Βραδύπορα Αρθρόποδα

32 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 1.2 ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματώδεις (στρόγγυλοι σκώληκες, είδη) Σκώληκες της θάλασσας, των γλυκών νερών και του εδάφους με παγκόσμια εξάπλωση. Ικανότητα παρασιτισμού σε ζώα και σε φυτά (παρασιτική ομάδα του ανθρώπου). Τρέφονται με βακτήρια, ζύμες, υφές μυκήτων και φύκη (ελεύθεροι διαβιούντες Νηματώδεις), σαπροζωϊκοί ή κοπροζωϊκοί, χυμούς φυτών, καθώς και με Τροχόζωα, Βραδύπορα, μικρούς Δακτυλιοσκώληκες και άλλους Νηματώδεις (σαρκοφάγα είδη Νηματώδων). Νηματώδες Strongyloides sp. (πηγή:

33 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματώδεις (στρόγγυλοι σκώληκες, είδη) 2.1 Μορφή και Λειτουργία - Χαρακτηρίζονται από: κυλινδρικό σώμα. εύκαμπτο ακυτταρικό επιδερμίδιο. έλλειψη κινητών βλεφαρίδων ή μαστιγίων. ασυνήθιστα χαρακτηριστικά των σωματικών μυών. κίνηση προς τον επιμήκη άξονα. ευτέλεια (σταθερός αριθμός τμημάτων). Θηλυκός Νηματώδεις Ascaris sp. (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

34 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματώδεις (στρόγγυλοι σκώληκες, είδη) 2.1 Μορφή και Λειτουργία - Πεπτικό σύστημα (στόμα μυώδης φάρυγγας μακρύ έντερο κοντό απευθυσμένο ακραία έδρα). - Δεν φέρουν πρωτονεφρίδια. - Απεκκριτικό σύστημα με αδενικά κύτταρα και αγωγούς. Θηλυκός Νηματώδεις Ascaris sp. (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

35 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματώδεις (στρόγγυλοι σκώληκες, είδη) 2.1 Μορφή και Λειτουργία - Μύες κάτω από την επιδερμίδα και σύσπαση μόνο κατά μήκος (τοποθετημένοι σε 4 δέσμες ή τεταρτημόρια. - Υγρό ψευδόκοιλο δρα ως υδροστατικός σκελετός (περιέχει όλα τα όργανα του σώματος). - Ύπαρξη νευρικού συστήματος (δακτύλιος νευρικού ιστού και γάγγλια γύρω από το φάρυγγα και νευρικά σχοινία). Θηλυκό και αρσενικό άτομο Αscaris sp. (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

36 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματώδεις (στρόγγυλοι σκώληκες, είδη) 2.1 Μορφή και Λειτουργία - Άτρακτος (ινώδες τμήμα) και κυτταρικό σώμα (σαρκοπλασματικό μη συσταλτό τμήμα) σε κάθε μυϊκό κύτταρο. Δομή μυϊκού κυττάρου (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

37 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματώδεις (στρόγγυλοι σκώληκες, είδη) 2.1 Μορφή και Λειτουργία - Το ενήλικο στάδιο ορισμένων Νηματώδων παρουσιάζει αναερόβιο μεταβολισμό (απουσία κύκλου του Krebs και κυτοχρώματος, ενέργεια από γλυκόλυση). - Γονοχωριστικά είδη με συζευκτικές άκανθες και εσωτερική γονιμοποίηση, άμεση ανάπτυξη εμβρύου. - Τα σπερματοζωάρια των Νηματώδων δεν φέρουν μαστίγιο και ακρόσωμα (κινούνται με αμοιβαδοειδείς κινήσεις στο σώμα του θηλυκού). Δομή συζευκτικής άκανθας σε αρσενικό άτομο Ascaris sp. (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

38 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματώδεις (στρόγγυλοι σκώληκες, είδη) 2.1 Μορφή και Λειτουργία - Ύπαρξη αισθητήριων οργάνων (αμφίδια και φασμίδια (στα παρασιτικά είδη): ζεύγος πολύπλοκων αισθητήριων οργάνων σε κάθε πλευρά της κεφαλής). Δομή αμφιδίου στον Νηματώδη Caenorhabditis elegans (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

39 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματώδεις (στρόγγυλοι σκώληκες, είδη) 2.2 Χαρακτηριστικοί Παρασιτικοί Νηματώδεις του Ανθρώπου Ascaris lumbricoides (η μεγάλη ασκαρίδα των Ανθρώπων) - Περίπου 1,2 δισεκατομμύρια ανθρώπων είναι προσβεβλημένοι παγκοσμίως. - Ο άνθρωπος προσβάλλεται μέσω της πρόσληψης μολυσμένης τροφής (κατάποση αυγών με έμβρυα). - Τα παιδιά παρουσιάζουν μεγαλύτερο ρυθμό προσβολής. - Μπορεί να προκαλέσουν πνευμονία, κοιλιακά συμπτώματα, απόφραξη και/ή διάτρηση του εντέρου Ascaris lumbricoides (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

40 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματώδεις (στρόγγυλοι σκώληκες, είδη) 2.2 Χαρακτηριστικοί Παρασιτικοί Νηματώδεις του Ανθρώπου Ancylostoma duodenale & Necator americanus (Αγκυλόστομοι) - Το οπίσθιο άκρο τους κάμπτεται σαν άγκιστρο. - Προσβολή ατόμων μέσω επαφής του δέρματος με μολυσμένο χώμα (είσοδος νεαρών αγκυλόστομων στο αίμα πνεύμονες έντερο). - Απομυζούν αίμα από το βλεννογόνο του εντέρου (διάτρηση βλεννογόνου με στοματικές πλάκες). - Μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές μολύνσεις σε άτομα με αναιμία. - Σε νεαρά άτομα μπορεί να προκαλέσουν πνευματική και σωματική καθυστέρηση και σημαντικές ενεργειακές απώλειες. Στοματικές πλάκες σε Αγκυλόστομο σκώληκα (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

41 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματώδεις (στρόγγυλοι σκώληκες, είδη) 2.2 Χαρακτηριστικοί Παρασιτικοί Νηματώδεις του Ανθρώπου Ancylostoma duodenale & Necator americanus (Αγκυλόστομοι) Μόλυνση ανθρώπου μέσω της στοματικής οδού Είσοδος νεαρών ατόμων στο κυκλοφορικό σύστημα πνεύμονες έντερο Μετανάστευση νεαρών ατόμων στους πνεύμονες Είσοδος νεαρών ατόμων από το δέρμα Ανάπτυξη μολυσματικού ατόμου στο έδαφος Εκκόλαψη νεαρού ατόμου (1 ο στάδιο) Ανάπτυξη ενήλικων ατόμων στο λεπτό έντερο και παραγωγή αυγών Αυγά σε περιττώματα Ανάπτυξη εμβρύου

42 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματώδεις (στρόγγυλοι σκώληκες, είδη) 2.2 Χαρακτηριστικοί Παρασιτικοί Νηματώδεις του Ανθρώπου Trichinella spiralis (Τριχίνα) - Προκαλεί την ασθένεια της Τριχίνωσης (προσβολή βλεννογόνου του λεπτού εντέρου κυκλοφορικό σύστημα κύτταρα σκελετικών μυών (δημιουργία τροφοκυττάρων και θρέψη Νηματώδους) θάνατος. Δημιουργία τροφοκυττάρων (κύστεις) σε κύτταρων σκελετικών μυών που προσβλήθηκαν από Trichinella spiralis (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

43 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματώδεις (στρόγγυλοι σκώληκες, είδη) 2.2 Χαρακτηριστικοί Παρασιτικοί Νηματώδεις του Ανθρώπου Enterobius vermicularis (Οξύουροι) - Τα ενήλικα παράσιτα ζουν στο παχύ έντερο και στο τυφλό. - Μεταναστεύουν στην περιοχή του πρωκτού και αποθέτουν τα αυγά τους. - Προκαλούν φαγούρα και εύκολα μολύνουν το περιβάλλον γύρω τους. - Αντιμετωπίζονται με κοινή φαρμακευτική αγωγή* όλων των μελών της οικογένειας. *Κοινό φάρμακο: Vermox στα φαρμακεία Οξύουρος Enterobius vermicularis και αυγά στην περιοχή του πρωκτού (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

44 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 2. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματώδεις (στρόγγυλοι σκώληκες, είδη) 2.2 Χαρακτηριστικοί Παρασιτικοί Νηματώδεις του Ανθρώπου Φιλάριοι Σκώληκες (Wuchereria bancrofti, Dirofilaria immitis) - Περίπου 120 εκατομμύρια άνθρωποι στις τροπικές περιοχές μολύνονται από φιλάριους σκώληκες (Wuchereria bancrofti, W. malayi). - Αποτελούν μάστιγα της ανθρωπότητας. - Ζουν στο λεμφικό σύστημα και προκαλούν φλεγμονή και απόφραξή του. - Υπεύθυνα για την ελεφαντίαση (υπερβολική αύξηση συνδετικού ιστού και έντονη διόγκωση των προσβεβλημένων τμημάτων, π.χ. πόδια), την ογκοκερκίαση. - Dirofilaria immitis : σκώληκας του σκύλου και άλλων κυνοειδών (μεταφέρεται από κουνούπια). Ελεφαντίαση από Wuchereria bancrofti (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition) Dirofilaria immitis στη δεξία κοιλία της καρδιάς σκύλου (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

45 Κύκλος ζωής του Wuchereria bancrofti Ανάπτυξη μικροφιλάριων σε μολυσματικά ανήλικα άτομα στο αιμόκοιλο των κουνουπιών Είσοδος μολυσματικών ενήλικων στον άνθρωπο Είσοδος μικροφιλάριων σε κουνούπι, μέσω της κατάποσης αίματος ανθρώπου Μετανάστευση φιλάριων στους λεμφαδένες, μέσω των λεμφικών αγγείων Μετανάστευση στην κυκλοφορία του αίματος Λεμφαδένας Σύζευξη και γένεση μικροφιλάριων Προσαγωγό λεμφικό αγγείο Γεννητική ωρίμανση ενήλικων φιλάριων σε προσαγωγά λεμφικά αγγεία

46 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος Έξοδος Νηματόμορφου σκώληκα Paragordius tricuspidatus από τον ξενιστή του γρύλλο Nematobius sylvestris (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition) 3. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματόμορφοι (Κοινή ονομασία: σκουλίκια-νηματότριχες, 350 είδη) 3.1 Μορφή και Λειτουργία - Θεωρούνται αδελφό τάξο των Νηματωδών (όμοια δομή επιδερμιδίου, παρουσία επιδερμικών χορδών, ύπαρξη επίμηκων μυών και παρόμοιο νευρικό σύστημα). - Είναι επιμήκεις, λεπτοί με κυλινδρικό σώμα (διάμετρος 0,5-3 mm, μήκος μέχρι και 1 m). - Μπορεί να φέρουν 2 ή 3 ουραίους λοβούς στο οπίσθιο τμήμα του σώματος. - Υποτυπώδες πεπτικό σύστημα.

47 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος Έξοδος Νηματόμορφου σκώληκα Paragordius tricuspidatus από τον ξενιστή του γρύλλο Nematobius sylvestris (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition) 3. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Νηματόμορφοι (Κοινή ονομασία: σκουλίκια-νηματότριχες, 350 είδη) 3.1 Μορφή και Λειτουργία - Αποτελούν παράσιτα των Αρθροπόδων, από τα οποία οι προνύμφες απορροφούν την τροφή τους. - Έλλειψη κυκλοφορικού, αναπνευστικού και απεκκριτικού συστήματος. - Γονοχωριστικά είδη.

48 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 4. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Κιννόρυγχα ( 79 θαλάσσια είδη, μη κολυμβητικά) - Ζουν στην άμμο ή λάσπη, καθώς και σε φύκη, σπόγγους και άλλα ασπόνδυλα. Antigomonas sp. (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

49 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 4. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Κιννόρυγχα ( 79 θαλάσσια είδη, μη κολυμβητικά) 4.1 Μορφή και Λειτουργία - Το σώμα τους διαιρείται σε κεφάλι (στεφάνη με 5-7 σειρές αγκαθιών και μικρή συσταλτή προβοσκίδα), αυχένα και κορμό (με 11 μεταμερή που φέρουν αγκάθια και επιδερμικές πλάκες). - H μεταμέρεια είναι επιφανειακή. Στόμα Φάρυγγας Στομάχι-έντερο - Τα αγκάθια ονομάζονται σκαλίδες και φέρουν βλεφαριδιφόρα κύτταρα. - Αντίθετα από τους Νηματώδεις, φέρουν κυκλικούς, επιμήκεις και λοξές μυϊκές δέσμες. - Πλήρες πεπτικό σύστημα (στόμα φάρυγγας οισοφάγος μη βλεφαριδοφόρο μεσέντερο οπισθέντερο έδρα). - Τρέφονται με διάτομα ή οργανικό υλικό. Άκανθα Ωοθήκη Πρωτονεφρίδιο Νεφριδιοπόρος - Απεκκριτικό σύστημα με πρωτονεφρίδια και πολυπύρηνα σωληνοκύτταρα (8-9 μεταμερίδιο). - Νευρικό σύστημα με πολύλοβο εγκέφαλο, κοιλιακό νευρικό σχοινί με γάγγλια. Echinoderes sp. (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

50 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 4. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Κιννόρυγχα ( 79 θαλάσσια είδη, μη κολυμβητικά) 4.1 Μορφή και Λειτουργία - Οπτικές κηλίδες και αισθητήριες σμήριγγες. - Γονοχωριστικά είδη με ζεύγη γονάδων και αγωγών. - Φέρουν 6 στάδια νεαρών ατόμων και ένα ενήλικο άτομο (δεν υφίσταται έκδυση). Στόμα Φάρυγγας Στομάχι-έντερο Ωοθήκη Άκανθα Πρωτονεφρίδιο Νεφριδιοπόρος Echinoderes sp. (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

51 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 5. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Πριαπουλίδια (16 είδη) - Απαντούν στις ψυχρότερες θάλασσες και στα δύο ημισφαίρια. - Ζουν στην άμμο και στη λάσπη του πυθμένα. - Τρέφονται με οργανικά θρύμματα. Priapulus caudatus (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

52 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 5. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Πριαπουλίδια (16 είδη) 5.1 Μορφή και Λειτουργία - Φέρουν κυλινδρικό σώμα (μήκος cm, Halicryptus higginsi 39 cm). - Διεισδύοντα και σαρκοφάγα (τρέφονται με μαλακά ασπόνδυλα, π.χ. Πολύχαιτους). - Σώμα με εσώστροφη προβοσκίδα (εσωτερικά με θηλές και εξωτερικά με σκαλίδες στην περιοχή του στόματος), κορμό (όχι μεταμερικός, δακτυλιοειδή επιφανειακά τμήματα, καλύπτεται από φύματα που λειτoυργούν ως αισθητήριες δομές) και 1-2 ουραία εξαρτήματα. Στόμα Προβοσκίδα Φάρυγγας Εισέλκοντες μύες Έντερο - Έδρα και ουρογεννητικοί πόροι στο οπίσθιο τμήμα. - Πεπτικό σύστημα με μυώδη φάρυγγα, έντερο και απηυθυσμένο. - Νευρικός δακτύλιος και μεσοκοιλιακό νευρικό σχοινίο. - Υπάρχουν αμοιβαδοκύτταρα και αιμοσφαίρια με αιμοερυθρίνη. - Γονοχωριστικά με εξωτερική γονιμοποίηση και ύπαρξη θωρακοφόρου προνύμφης. Ουρογεννητικός αγωγός Ουρογεννητικό όργανο Ορθό Ουραίο εξάρτημα Εσωτερικές δομές Priapulus sp. (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

53 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 5. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Θωρακοφόρα (11 είδη) - Μικροσκοπικά ζώα (μήκος 0,1-0,25 mm) που καλύπτονται από μια εξωτερική προστατευτική θήκη (θώρακας). - Προσκολλώνται στους κόκκους άμμου της θάλασσας και παρουσιάζουν παγκόσμια εξάπλωση. Nanoloricus mysticus (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

54 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 5. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Θωρακοφόρα (11 είδη) 5.1 Μορφή και Λειτουργία - Το σώμα αποτελείται από 5 περιοχές: o Στοματικός κώνος o Κεφάλι (φέρει 9 δακτυλίους με σκαλίδες και εγκέφαλος) ή εσώστροφη προβοσκίδα o Αυχένα o Θώρακα (χονδρές επιδερμιδιακές πλάκες, λεπτό ή αναδιπλώμενο) o Κοιλιά (προστατεύεται από το θώρακα) - Γονοχωριστικά είδη με διμορφισμό (αρσενικό και θηλυκό). Στόμα - Πραγματοποιείται σύζευξη και προκύπτει προνύμφη, γνωστή ως προνύμφη του Higgins (ικανότητα έκδυσης και μετατροπής σε ενήλικο άτομο). - Οι βενθικές προνύμφες φέρουν δάκτυλα, τα οποία απουσιάζουν από τις πελαγικές. Άκανθα θώρακα Θώρακας Όρχις Έντερο Έδρα Ενήλικο Θωρακοφόρο Nanoloricus mysticus (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

55 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 5. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Θωρακοφόρα (11 είδη) νέα είδη σε ανοξικές συνθήκες) o Ανακάλυψη 3 νέων ειδών (Spinoloricus, Rugiloricus and Pliciloricus) σε βάθος > 3000 m στην θάλασσα της Αταλάντης (Μεσόγειος). o Η ύπαρξη υδρογονοσωμάτων αντί μιτοχονδρίων τα επιτρέπει να διαβιούν σε περιβάλλον χωρίς της ύπαρξη οξυγόνου και φωτός. o Το μήκος τους δεν ξεπερνά το 1 mm. Spinoloricus cinzia (πηγή: Πηγή:

56 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 6. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Ονυχοφόρα * (κοινές ονομασίες: βελούδινα/ βαδιστικά σκουλήκια, 70 είδη) - Χερσαία, κρυπτόβια ζώα των τροπικών, υποτροπικών και εύκρατων περιοχών με υγρασία, μήκους 0,5-15 cm. - Τρέφονται με κάμπιες, έντομα, σκουλήκια και σαλιγκάρια, καθώς και με τερμίτες. * Ανήκουν στον κλάδο Παναρθρόποδα, μαζί με τα Αρθρόποδα και τα Βραδύπορα. Στα Παναρθρόποδα: Υπάρχει αυξημένο αιμόκοιλο, στη θέση του κοιλώματος (επενδύεται από εξωκυττάρια θεμέλια ουσία) Το αίμα εισέρχεται στο αιμόκοιλο και περιβρέχει τα εσωτερικά όργανα (ανοιχτό κυκλοφορικό σύστημα) Υπάρχει μυώδης καρδιά Ονυχοφόρο Peripatus sp. (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

57 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 6. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Ονυχοφόρα * (11 είδη) 5.1 Μορφή και Λειτουργία - Σώμα σχεδόν κυλινδρικό, χωρίς εξωτερική μεταμέρεια, με μαλακό βελούδινο σώμα (επιδερμίδιο από χιτίνη και πρωτεϊνες) το οποίο καλύπτεται από μικροσκοπικά φυμάτια. - Φέρουν ζεύγη εξαρτημάτων (ζεύγος κεραίων με οφθαλμούς και ζεύγος άνω γνάθων στο κεφάλι). - Φέρουν στοματικές θηλές και πόδια (14-43 ζεύγη ποδιών, χωρίς άρθρα, με κυρτά νύχια).

58 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 6. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Ονυχοφόρα * (11 είδη) 5.1 Μορφή και Λειτουργία - Φέρουν μυώδες τοίχωμα και αιμόκοιλο με ατελή διαχωρισμό σε διαμερίσματα (όπως τα Αρθρόποδα). - Βλεννογόνοι αδένες στις πλευρές της σωματικής κοιλότητας εκτινάσσουν πίδακες κολλώδους υγρού (μέσω των στοματικών θηλών). - Πεπτικό σύστημα (στόμα με δόντι φάρυγγας οισοφάγος ευθύς πεπτικός σωλήνας, ζεύγος νεφριδίων σε κάθε τμήμα που φέρει πόδια). - Φέρουν διακλαδισμένο σύστημα τραχείων και διάσπαρτα, ανοιχτά αναπνευστικά στίγματα (ανοίγματα προς το εξωτερικό) για την αναπνοή. - Σωνηνοειδής καρδιά μέσα σε περικαρδιακό διάκενο - Νευρικό σύστημα με μορφή «σκάλας» (2 κοιλιακά νευρικά σχοινία κατά μήκος του σώματος και εγκέφαλος). - Αισθητήρια όργανα (οφθαλμοί, γευστικές άκανθες, απτικές θηλές, υγροσκοπικοί υποδοχείς). - Δίοικα είδη με ένα ζεύγος αναπαραγωγικών οργάνων (ωοτόκα, ωοζωοτόκα ή ζωοτόκα).

59 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 6. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Βραδύπορα * (900 είδη) - Μικροί οργανισμοί στο λεπτό στρώμα του νερού που περιβάλλει τα βρύα και τις λειχήνες, σε φύκη του γλυκού νερού, καθώς και στα κενά μεταξύ των κόκκων της άμμου στη θάλασσα. - Φέρουν επίμηκες, κυλινδρικό ή ελλειψοειδές σώμα, χωρίς μεταμέρεια. - Κεφάλι και κορμός με 4 ζεύγη κοντών και χοντρών ποδιών (χωρίς άρθρα με 4-8 κυρτά νύχια). - Μη χιτινώδες επιδερμίδιο στο σώμα. - Πεπτικό σύστημα (στόμα φάρυγγας οισοφάγος έντερο ορθό έδρα) και απεκκριτικοί αδένες (μαλπιγγιανά σωληνάρια). Υδρόβιο Βραδύπορο Pseudobiotus sp. (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

60 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΕΚΔΥΣΟΖΩΑ Νταϊλιάνης Στέφανος 6. ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ/ΦΥΛΟ: Βραδύπορα * (900 είδη) - Δεν υπάρχουν βλεφαρίδες, αναπνευστικό και κυκλοφορικό σύστημα (ανταλλαγή αερίων από επιφάνεια σώματος). - Γονοχωριστικά είδη με ικανότητα σύζευξης. - Ικανότητα κρυπτοβίωσης: Λανθάνουσα κατάσταση υπό δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες π.χ. ακραίες θερμοκρασίες, έλλειψη οξυγόνου κλπ. (μειωμένος μεταβολισμός, μείωση υδατικού περιεχόμενου από 85% σε 3%, αδράνεια οργανισμού). Υδρόβιο Βραδύπορο Pseudobiotus sp. (πηγή: Hickman et al., 14 th Edition)

61 Ευχαριστώ για την προσοχή σας

2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο

2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο 2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο Απολιθώματα πολλά και σε όλο το γεωλογικό χρόνο Οικοσυστήματα Μέγεθος Διάρκεια ζωής Θηρευτές χρήσεις από τον άνθρωπο κόσμηματα τέχνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. Ζωολογία Ι. -Ανατοµ ή σε χερσαίο γαστερόποδο-

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. Ζωολογία Ι. -Ανατοµ ή σε χερσαίο γαστερόποδο- ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Ζωολογία Ι -Ανατοµ ή σε χερσαίο γαστερόποδο- Υπεύθυνος µαθήµατος: Καθ. Μυλωνάς Μωυσής Επιµέλεια σηµειώσεων: Παρµακέλης Άρης ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό Ερωτήσεις θεωρίας 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό 1. Ποια είναι τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού; Τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο επιθηλιακός, ο μυικός, ο

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

Β) ΜΕΡΟΠΛΑΓΚΤΟ. 1) ΠΡΟΝΥΜΦΕΣ ΚΑΡΚΙΝΟΕΙΔΩΝ : περιλαμβάνει δύο κύριες κατηγορίες :

Β) ΜΕΡΟΠΛΑΓΚΤΟ. 1) ΠΡΟΝΥΜΦΕΣ ΚΑΡΚΙΝΟΕΙΔΩΝ : περιλαμβάνει δύο κύριες κατηγορίες : 50 Β) ΜΕΡΟΠΛΑΓΚΤΟ 1) ΠΡΟΝΥΜΦΕΣ ΚΑΡΚΙΝΟΕΙΔΩΝ : περιλαμβάνει δύο κύριες κατηγορίες : α) Δεκάποδα (αστακοί, γαρίδες, καβούρια) β) Θυσσανόποδα (καρκινοειδή που ζούνε προσκολλημένα σε σκληρές επιφάνειες του

Διαβάστε περισσότερα

XI. Το Βασίλειο των Ζώων

XI. Το Βασίλειο των Ζώων XI. Το Βασίλειο των Ζώων Μέρος 1 ο Lycosa praegrandis με τα μωρά της πάνω στη ράχη της Γιατί έχει ενδιαφέρον; Οσο και αν η ζωολογία μοιάζει συχνά «εκτός μόδας», είναι ένα κεφαλαιώδες κομμάτι γνώσης που

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Μετάζωα: Τα πολυκύτταρα ζώα

Μετάζωα: Τα πολυκύτταρα ζώα Μετάζωα: Τα πολυκύτταρα ζώα Εικόνες: από Ολοκληρωμένες Αρχές Ζωολογίας, Hickman et al. 2002 (εκτός και αν δίνεται άλλη πηγή) Γ. Κουμουνδούρος ΒΙΟΛ-260 Βιοποικιλότητα - Ζώα Από τα πρωτόζωα στα μετάζωα:

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Τα νεογνά των φυτοφάγων θηλαστικών, όπως της γίδας, γεννιούνται με τρίχωμα. Τα μάτια τους είναι ανοιχτά και μπορούν αμέσως να περπατήσουν. Αντίθετα, τα νεογνά των σαρκοφάγων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ. Επαφή, Αναγνώριση & Πρόσδεσητου σπερματοζωαρίου στο ωάριο ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΥΛΑΚΩΣΗ

ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ. Επαφή, Αναγνώριση & Πρόσδεσητου σπερματοζωαρίου στο ωάριο ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΥΛΑΚΩΣΗ ΔΙΑΛΕΞΗ 2. BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΑΥΛΑΚΩΣΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ Μιχάλης Παυλίδης (pavlidis@biology.uoc.gr) Hράκλειο, Νοέμβριος 2013 ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* 1. Επαφή, αναγνώριση & πρόσδεση σπερματοζωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ ΙΑΛΕΞΗ 5. ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ Ι ΑΣΚΩΝ Μιχάλης Παυλίδης (pavlidis@biology.uoc.gr) Ηράκλειο, Νοέμβριος 2012 1 ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ Ισοζύγιο νερού και ωσμωρύθμιση Ρύθμιση των εξωκυττάριων υγρών

Διαβάστε περισσότερα

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ ΙΑΛΕΞΗ 2. ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ - ΑΥΛΑΚΩΣΗ Ι ΑΣΚΩΝ Μιχάλης Παυλίδης (pavlidis@biology.uoc.gr) Hράκλειο, Νοέμβριος 2012 1 ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ* 1. 2. 3. 4. Επαφή, αναγνώριση & πρόσδεση σπερματοζωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος Προγραμματισμός Διδακτέας Ύλης Βιολογίας Α Γυμνασίου 2012-2013 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Ενότητα Δραστηριότητες Βασικές Έννοιες Δ/κές Π/δοι Γνωριμία Εισαγωγικές σελίδες Γνωριμία με το βιβλίο μου 1 1 Ενότητα 1: Η Βιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΑΥΛΑΚΩΣΗ Αυλάκωση ονομάζεται η διαίρεση του ζυγωτού Η πρώτη μιτωτική διαίρεση σε 2 κύτταρα γίνεται 30 ώρες μετά τη γονιμοποίηση Ακολουθούν πολλές μιτωτικές διαιρέσεις και 5 7 μέρες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η µέλισσα είναι έντοµο ολοµετάβολο και για την ολοκλήρωση του βιολογικού της κύκλου διέρχεται από τα στάδια του αυγού, της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ ΚΑΙ ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Τα οστά είναι μια στερεά μορφή συνδετικού ιστού, σχηματίζουν το μεγαλύτερο μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μετα μετ βολική ενεργο ενεργο ο π ίηση

Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μετα μετ βολική ενεργο ενεργο ο π ίηση Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μεταβολική ενεργοποίηση του αυγού ανακατατάξεις στα συστατικά του αυγού σχηματισμός του διπλοειδή πυρήνα του ζυγωτού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ, ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ, ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ, ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ 1. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Το σώµα της µέλισσας χωρίζεται σε 3 διακριτά µέρη: την κεφαλή, το θώρακα και την κοιλία. Σε κάθε ένα από αυτά βρίσκονται διάφορα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετωπίζοντας τη διροφιλαρίωση των σκύλων

Αντιμετωπίζοντας τη διροφιλαρίωση των σκύλων Αντιμετωπίζοντας τη διροφιλαρίωση των σκύλων Ένα τσίμπημα είναι αρκετό Τι είναι η διροφιλαρίωση? Η διροφιλαρίωση (γνωστή και ως σκουλήκι της καρδιάς) είναι μια νόσος που πλήττει κυρίως τους σκύλους. Μεταδίδεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις εργαστηρίου

Σημειώσεις εργαστηρίου Σημειώσεις εργαστηρίου Ανατομή του χερσαίου γαστερόποδου Cantareus aspersus Δρ. Κατερίνα Βαρδινογιάννη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης Πανεπιστήμιο Κρήτης Ηράκλειο 2014 Ανατομή χερσαίου γαστερόποδου Cantareus

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 Τάξη : Γ Γυμνασίου Βαθμός : Μάθημα : Βιολογία Ημερομηνία : 4 / 09/ 2009 Υπογραφή καθηγητή :... Διάρκεια : ΟΝΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

πρωτοστόμια δευτεροστόμια Δακτυλιοσκώληκες Μαλάκια Αρθρόποδα Ονυχοφόρα Χαιτόγναθα Εχινόδερμα Ημιχορδωτά Χορδωτά Αμπουλακράρια

πρωτοστόμια δευτεροστόμια Δακτυλιοσκώληκες Μαλάκια Αρθρόποδα Ονυχοφόρα Χαιτόγναθα Εχινόδερμα Ημιχορδωτά Χορδωτά Αμπουλακράρια πρωτοστόμια Δακτυλιοσκώληκες Μαλάκια Αρθρόποδα Ονυχοφόρα δευτεροστόμια Χαιτόγναθα Εχινόδερμα Ημιχορδωτά Χορδωτά Αμπουλακράρια Τα περισσότερα πλαγκτονικοί θαλάσσιοι θηρευτές Πολύ παλιοί οργανισμοί (τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Κάρτες Προσδιορισµού των ζώων του γλυκού νερού

Κάρτες Προσδιορισµού των ζώων του γλυκού νερού Κάρτες Προσδιορισµού των ζώων του γλυκού νερού Barbara Bis Καθ. Βιολογίας, Τµ. Λιµνολογίας και Οικολογίας Ασπονδύλων, Ινστιτούτο Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Προστασίας, Πανεπιστήµιο Łódž, Πολωνία Grażyna

Διαβάστε περισσότερα

Οι οργανισμοί των εσωτερικών υδάτων (συνέχεια.)

Οι οργανισμοί των εσωτερικών υδάτων (συνέχεια.) Οι οργανισμοί των εσωτερικών υδάτων (συνέχεια.) 6) ΤΡΟΧΟΖΩΑ Eίναι οργανισμοί μικρού μεγέθους (από 0.05 έως 0.1 mm) Έχουν βλεφαρίδες τις οποίες κινούν για να φέρουν την τροφή κοντά τους δίνοντας την αίσθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.1. Τα χαρακτηριστικά των οργανισμών 1. Ποια τα κοινά χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισμών; Οι οργανισμοί τρέφονται Αναπνέουν Απεκκρίνουν Αναπαράγονται Αναπτύσσονται

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Σχέδιο εργασίας της Α τάξης Γελ. Πελοπίου Υπεύθυνος καθηγητής: Παπαδημητρίου Νικόλαος Αναπνοή Μέλη : Αγγελόπουλος Γιάννης Τσιπολίτης Γιώργος Η αναπνοή σε επίπεδο οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. (α) Να ονομάσετε τα αγγεία Α και Β. (β) Πώς είναι προσαρμοσμένο το αγγείο Γ για να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί το

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Από το κύτταρο στον οργανισμό

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Από το κύτταρο στον οργανισμό 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Από το κύτταρο στον οργανισμό ΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΙ Τα κύτταρα του ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ είναι μερικά τρισεκατομμύρια (περίπου 10 13 ) ΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΙ Τα κύτταρα του ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πόσα αβγά γεννούν τα ψάρια;

Πόσα αβγά γεννούν τα ψάρια; Πόσα αβγά γεννούν τα ψάρια; Περιγραφή πειράματος Αποστολούδα Ο. 1,Ιωακειμίδου Α. 1, Κάλλου Σ. 1, Βακουφτσής Δ 2, Βαρελτζής Γ. 2, Γαβρίδης Δ. 2 Γεροντίδης Δ. 2, Δρακάκης Ε. 2, Ζαχαριάδης Σ. 2, Θεοδοσιάδης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Ι. Γενικά Α. Η κοιλία είναι το τµήµα του κόρµου που βρίσκεται µεταξύ του θώρακα (διάφραγµα) προς τα πάνω και της πυέλου (είσοδο της µικρής πυέλου) προς τα κάτω. Η πύελος

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ημερομηνία και Ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 20 Μαΐου 2013 07:30-10:30

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία!

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! Διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γενικής Παιδείας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 15/3/2015 Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! ΘΕΜΑ Α Να αντιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./ /2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Αισθητήρια όργανα - αισθήσεις ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική Σώματος Ι. Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της μάλαξης στους ιστούς και στα διάφορα όργανα του ανθρώπινου σώματος εξαρτώνται :

Αισθητική Σώματος Ι. Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της μάλαξης στους ιστούς και στα διάφορα όργανα του ανθρώπινου σώματος εξαρτώνται : ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΛΑΞΗΣ Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της μάλαξης στους ιστούς και στα διάφορα όργανα του ανθρώπινου σώματος εξαρτώνται : από το είδος των εφαρμοζόμενων χειρισμών. από την εφαρμοζόμενη

Διαβάστε περισσότερα

EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA. Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια

EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA. Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια λειτουργίες κάλυψη επένδυση > εσωτερικών εξωτερικών επιφανειών & αυλών

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ενότητα 3: Εσωτερική μορφολογία & φυσιολογία των εντόμων Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1. Πείραμα Griffith (1928) Βακτήριο πνευμονιόκοκκου (Diplococcus pneumoniae) Χωρίς κάλυμμα Με κάλυμμα (αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης.

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. (α) Να ονομάσετε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΚΝΣ: πολυσύνθετο σύστηµα πολλές από τις λειτουργίες του αδιευκρίνιστες Πρώτες ανατοµικές µελέτες Αριστοτέλης και Γαληνός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών 1 Ο οιστρικός κύκλος Πρόοιστρος Οίστρος Μέτοιστρος Δίοιστρος 2 Πρόοιστρος Ημέρα 17 με 20 Εκφύλιση του ωχρού σωματίου του προηγούμενου οιστρικού κύκλου και μείωση της συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Γεννητικό Σύστημα. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon

Γεννητικό Σύστημα. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon Γεννητικό Σύστημα Ioannis Lazarettos MD PhD Γεννητικό Σύστημα Άνδρα 2 Γεννητικό Σύστημα Άνδρα Όρχεις (Γεννητικοί Αδένες) Εκφορητική Οδός Σπέρματος Επιδιδυμίδα Σπερματικός Πόρος Σπερματοδόχος Κύστη Εκσπερματικός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ(40 μονάδες) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: / / 2009 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ώρες(βιολογία-χημεία) Όνομα μαθητή /

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια)

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια) Λειτουργίες Πλασµατική µεµβράνη οριοθέτηση του κυττάρου εκλεκτική διαπερατότητα ή ηµιπερατότητα αναγνώριση και υποδοχή µηνυµάτων πρόσληψη και αποβολή ουσιών Πλασµατική µεµβράνη Ιδιότητες σταθερότητα ρευστότητα

Διαβάστε περισσότερα

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου 5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ H άρθρωση του ώμου Μαθητής Μ. Γεώργιος Ανατομία ώμου Τα κύρια οστά του ώμου είναι το βραχιόνιο και η ωμοπλάτη.η αρθρική κοιλότητα προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE)

ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE) econteplusproject Organic.Edunet ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών,

Διαβάστε περισσότερα

Νοσεμίαση των μελισσών Ανδρέας Φυλακτού Κτηνίατρος

Νοσεμίαση των μελισσών Ανδρέας Φυλακτού Κτηνίατρος Νοσεμίαση των μελισσών Ανδρέας Φυλακτού Κτηνίατρος Η Νοζεμίαση είναι παρασιτική ασθένεια των μελισσών που οφείλεται σε δύο πρωτόζωα (μικροσπορίδια) το Nosema apis και το Nosema ceranae. Το Nosema ceranae

Διαβάστε περισσότερα

Novartis Animal Health Inc. Σελίδα 1 από 5 MILBEMAX σκύλοι / κουτάβια SEP. 2007 Φύλλο Οδηγιών Χρήσεως (after Renewal) ΕΣΩΚΛΕΙΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ

Novartis Animal Health Inc. Σελίδα 1 από 5 MILBEMAX σκύλοι / κουτάβια SEP. 2007 Φύλλο Οδηγιών Χρήσεως (after Renewal) ΕΣΩΚΛΕΙΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ Novartis Animal Health Inc. Σελίδα 1 από 5 ΕΣΩΚΛΕΙΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ Δισκία για μικρόσωμους σκύλους και κουτάβια 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Θωρακικό τοίχωμα Κ. Αλπαντάκη Θώρακας Γενική επισκόπηση Σχετικοί όροι Θώρακας Θωρακικός κλωβός Θωρακικό τοίχωμα Θωρακική κοιλότητα Σχετικοί όροι Θώρακας Περιοχή του σώματος

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους. Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος

ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους. Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος Τιπεριλαμβάνει; Ρινική κοιλότητα Φάρυγγας Λάρυγγας Τραχεία Βρογχιόλια Βρόγχοι Κυψελίδες Όριοανώτερου κατώτερουασ Φωνητικές χορδές Λάρυγγας

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Α1 γ Α2 α Α3 α Α4 β Α5 γ ΘΕΜΑ Β Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1) Το οικοσύστηµα είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ανακαλύπτοντας τον μικρόκοσμο των ζωντανών οργανισμών

Ανακαλύπτοντας τον μικρόκοσμο των ζωντανών οργανισμών Μυστήριο στο σχολείο Πέπλο μυστηρίου καλύπτει τη μαζική απουσία μαθητών/τριών από το σχολείο. Ιδιαίτερα, τα τμήματα Α8 και Γ9 έχουν, σχεδόν αδειάσει. Μη φανταστείτε ότι άρχισαν να απουσιάζουν όλοι ταυτόχρονα.

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικολογικη επισκεψη

Γυναικολογικη επισκεψη Γυναικολογικη επισκεψη ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΩ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟ; Η πρώτη επίσκεψη στο γυναικολόγο είναι πολύ σημαντική όχι μόνο για τις κοπέλες που έχουν ξεκινήσει τη σεξουαλική τους ζωή,

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Αρθρώσεις Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Ανάλογα με το είδος αυτού του ιστού και τον τρόπο συμμετοχής του, καθορίζεται η κινητικότητα των οστών που συνδέονται.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην τεχνική Προσανατολισμός εικόνων, θέση εξεταζομένου Ορολογία ΥΓ κριτήρια Προετοιμασία ασθενούς Κλινικές εφαρμογές

Εισαγωγή στην τεχνική Προσανατολισμός εικόνων, θέση εξεταζομένου Ορολογία ΥΓ κριτήρια Προετοιμασία ασθενούς Κλινικές εφαρμογές Εισαγωγή στην τεχνική Προσανατολισμός εικόνων, θέση εξεταζομένου Ορολογία ΥΓ κριτήρια Προετοιμασία ασθενούς Κλινικές εφαρμογές Απαιτείται δεξιότητα και εμπειρία, συγχρονισμός κινήσεων χεριού & οφθαλμού

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΦΩΤΗΣ Χ. ΤΖΕΡΜΠΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Στόχοι του μαθήματος Αντίληψη της προέλευσης των αρτηριών της κεφαλής και του τραχήλου.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 3. Τι γνωρίζετε για τον πυρήνα του ευκαρυωτικού κυττάρου;

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 3. Τι γνωρίζετε για τον πυρήνα του ευκαρυωτικού κυττάρου; ΒΙΟΛΟΓΙΑ 1,Να αντιστοιχίσετε της όρους της αριστερής στήλης με τις προτάσεις της δεξιάς στήλης: α. κυτταρική μεμβράνη 1. πολλαπλασιάζονται με εκβλάστηση β. αμοιβάδα 2.κέντρα παραγωγής ενέργειας γ. μιτοχόνδρια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ Δρ. Γεώργιος Χώτος Καθηγητής «Η Ιχθυοπανίδα των λιμνοθαλασσών» Στις λιμνοθάλασσες

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του

Διαβάστε περισσότερα

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ ΙΑΛΕΞΗ 1. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Ι ΑΣΚΩΝ Μιχάλης Παυλίδης (pavlidis@biology.uoc.gr) Ηράκλειο, Νοέμβριος 2012 1 ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Πως από το γονιμοποιημένο

Διαβάστε περισσότερα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Ο καρπός φέρει και προστατεύει τα σπέρματα: μια βοηθητική δομή του κύκλου ζωής των ανθοφύτων Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Σπέρματα και Καρποί Γονιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σκελετός της Πυέλου

Ο Σκελετός της Πυέλου Ο Σκελετός της Πυέλου E Johnson Αν. Καθηγήτρια Εργαστήριο Ανατοµίας Η Πύελος το κατώτερο σηµείο του κορµού προς τα κάτω συνέχεια της κοιλιάς η πυελική κοιλότητα = κατώτερο τµήµα της κοιλιακής χώρας εντοπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Pronilen Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης

Pronilen Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης Σύνθεση: Ανά ml: Λουπροστιόλη 7,50 mg Είδη ζώων: Αγελάδες, μοσχίδες, φοράδες, πρόβατα. Φαρμακολογικές ιδιότητες: Η λουπροστιόλη είναι ένα συνθετικό ανάλογο της προσταγλανδίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Να προσλαμβάνουν με την τροφή τους ένα μικρό θερμιδικό πλεόνασμα, δηλαδή λίγο περισσότερες θερμίδες από αυτές που είναι απαραίτητες για τη συντήρηση του σωματικού τους βάρους. Να προτιμούν τα φυτικά (ακόρεστα)

Διαβάστε περισσότερα

Ηεξάπλωσητου«Λαγοκέφαλου» (Lagocephalus sceleratus) στις Ελληνικές θάλασσες. Π. Περιστεράκη, ΕΛ.ΚΕ.ΘΕ.

Ηεξάπλωσητου«Λαγοκέφαλου» (Lagocephalus sceleratus) στις Ελληνικές θάλασσες. Π. Περιστεράκη, ΕΛ.ΚΕ.ΘΕ. Ηεξάπλωσητου«Λαγοκέφαλου» (Lagocephalus sceleratus) στις Ελληνικές θάλασσες Π. Περιστεράκη, ΕΛ.ΚΕ.ΘΕ. Πολλά είδη ψαριών έχουν εισβάλλει στην Μεσόγειο από το κανάλι του Σουέζ αλλά και το Γιβραλτάρ και έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Εδώ και χρόνια υπάρχει ένας βομβαρδισμός από πληροφορίες οτι το αυγό, που είναι πλούσιο σε χοληστερόλη, μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, τον κίνδυνο δημιουργίας αρτηριοσκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα