Ανοζοπαθογένεια ηης θσμαηίωζης Μ.Τοσμπής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανοζοπαθογένεια ηης θσμαηίωζης Μ.Τοσμπής"

Transcript

1 Ανοζοπαθογένεια ηης θσμαηίωζης Μ.Τοσμπής Ο αλζξώπηλνο νξγαληζκόο είλαη εθηεζεηκέλνο ζε πιεζώξα παζνγόλσλ κηθξννξγαληζκώλ. Ζ εθιεθηηθή επηινγή ρηιηάδσλ εηώλ νδήγεζε ζηελ αλάπηπμε αλνζνινγηθνύ ζπζηήκαηνο, πνπ είλαη ηθαλό λα εμαιείςε ζρεδόλ όια ζηα εηζεξρόκελα ζηνλ νξγαληζκό βαθηήξηα, παξάζηηα θαη ηνύο. Παξά ηαύηα, ππάξρνπλ νξηζκέλα είδε, όπσο ηα κπθνβαθηεξίδηα, πνπ έρνπλ ηελ ηθαλόηεηα λα παξαθάκπηνπλ ην αλνζνινγηθό ζπζηεκα θαη λα πξνθαινύλ λόζεζε θαη πηζαλό ην ζαλαηό. Έλα εμ απηώλ είλαη ην κπθνβαθηεξίδην ηεο θπκαηίσζεο, πνπ ελνρνπνηείηαη γηα ηε κέρξη ηώξα κόιπλζε δύν δηζεθαηνκκπξίσλ, ηε λόζεζε ελλέα πεξίπνπ εθαηνκκπξίσλ θαη ην ζάλαην δύν πεξίπνπ εθαηνκκπξίσλ αηόκσλ εηεζίσο 1. Ζ θπκαηίσζε κεηαδίδεηαη αεξνγελώο από άηνκν ζε άηνκν. Διάρηζηνο αξηζκόο κπθνβαθηεξηδίσλ πνπ θζάλεη ζηηο θπςειίδεο είλαη ηθαλόο λα ππξνδνηήζεη κεραληζκνύο άκπλαο ηνπ αλζξώπηλνπ νξγαληζκνύ. ηα πεξηζζόηεξα άηνκα ε ηνπηθή ζύκθπηε αλνζία, πνπ αθνξά θαηά θύξην ζηα καθξνθάγα, επηηπγράλεη λα εμαιείςεη παληειώο ηα βξαδέσο αλαπηπζζόκελα κπθνβαθηεξίδηα. ε έλα κηθξό αιιά ζεκαληηθό πνζνζηό πεξηπηώζεσλ επαθήο κε ηα κπθνβαθηεξίδηα, ε ζύκθπηε άκπλα απνηπγράλεη λα ηα ειέγμεη. Σν ζπζζσξεπκέλν κεγάιν κπθνβαθηεξηδηαθό αληηγνληθό θνξηίν εθηεηζέκελν ζην αλνζνινγηθό ζύζηεκα νδεγεί ζηελ αλάπηπμε επίθηεηεο αλνζίαο. Ζ ηειεπηαία, πνπ ελνξρεζηξώλεηαη θπξίσο από ηα Σ ιεκθνθύηηαξα, ειέγρεη αιιά δελ εμαιείθεη ηε κόιπλζε. Δηζη κηα ζπλερόκελε πξνζηεπηηθή αλνζία είλαη απαξαίηεηε γηα ηνλ έιεγρν ησλ επίκνλσλ κπθνβαθηεξηδίσλ, πνπ όπσο πξναλαθέξζεθε είλαη παξόληα ζην έλα ηξίην πεξίπνπ ηεο αλζξσπόηεηαο 2. Ζ αιιειεπίδξαζε ησλ ελεξγνπνηεκέλσλ Σ ιεκθνθπηηάξσλ κε ηα κνιπζκέλα καθξνθάγα παίδεη θαίξην ξόιν ζηελ επίθηεηε αλνζία θαηά ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ. Αλακθίβνια ηα CD4+ Σ-ιεκθνθύηηαξα παίδνπλ ην θεληξηθόηεξν θαη νπζηαζηηθόηεξν ξόιν ζηελ άκπλα θαηά ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ. ε απηή θαίλεηαη λα παίδνπλ θάπνην ξόιν θαη άιινη ππνπιεζπζκνί ησλ Σ ιεκθνθπηηάξσλ, όπσο εηλαη ηα CD8+, ηα γδtcr+, θαη ηα CD1 νξηδόκελα Σ-ιεκθνθύηηαξα. Οη κεραληζκνί ζπκβνιήο όισλ απηώλ ησλ θπηηάξσλ ζηελ άκπλα θαηά ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ εξεπλώληαη επηζηακέλα. Από ην ζύλνιν ησλ θπηηαξνθηλώλ πνπ παξάγνληαη από απηά ν TNF-a, ε IL-12 θαη ε IFN-γ παίδνπλ θεληξηθό ξόιν, ηόζν θαηα ηε ξπζκηζηηθή όζν θαη θαηά ηελ ελεξγεηηθή θάζε ηεο αλνζνινγηθήο αληίδξαζεο θαηά ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ 3. Από ηελ άιιε ην κπθνβαθηεξίδην ρξεζηκνπνηεί ζεηξά κεραληζκώλ πνπ αληηζηξαηεύνληαη ηηο ακπληηθέο δπλάκεηο ηνπ μεληζηή θαη ζηνπο νπνίνπο ζπκπεξηιακβάλνληαη ε ηξνπνπνίεζε ησλ θαγνζσκάησλ, ε νπδεηεξνπνίεζε ησλ δξαζηηθώλ κνξίσλ ηνπ καθξνθάγνπ, ε πξόθιεζε έθθξηζεο θαηαζηαιηηθώλ θπηηαξνθηλώλ θαη ε παξέκβαζε ζηελ αληηγνλνπαξνπζίαζε πξνο ηα Σ ιεκθνθύηηαξα 3. Ζ ζρεηηθή ζεκαζία ηόζν ησλ ακπληηθώλ κεραληζκώλ ηνπ μεληζηή όζν θαη ησλ κεραληζκώλ δηαθπγήο ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ πηζαλό λα εμαξηώληαη από ηε θάζε ηεο κόιπλζεο. Μεηά ηε αξρηθή ζύκθεηε αλνζηαθή απάληεζε, αλαπηύζζζεηαη ε επίθηεηε αλνζία πξνθεηκέλνπ ειέγμεη ηα ηαρέσο αλαπηπζζόκελα κπθνβαθηεξίδηα. Αθνινπζεί κηα ρξόληα κλεκνληθή αλνζηαθή θάζε πνπ είλαη απαξαίηεηε γηα ηνλ έιεγρν θαη επηηήξεζε ησλ επίκνλσλ κπθνβαθηεξηδίσλ απνηξέπνληαο κηα πηζαλή επαλακόιπλζε. Σειηθά ε 1

2 ηζνξξνπία ηεο αιιειεπίδξαζεο ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ θαη ηνπ αλζξώπηλνπ νξγαληζκνύ θαζνξίδεηαη από ηελ αιιεεπίδξαζε ησλ Σ-ιεκθνθπηηάξσλ κε ηα κνιπζκελα καθξνθάγα. Ζ απνηπρία θαηά ηελ νμεία ή ρξόληα επίθηεηε αλνζηαθή απάληεζε έρεη ζαλ απνηέιεζκα ηελ αλάπηπμε θιηληθήο λόζνπ 3. Ζ αλνζνπαζνγέλεηα ηεο θπκαηίσζεο παξνπζηάδεη ζεκαληηθή πνιππινθόηεηα θαη ηδηαίηεξεο δπζθνιίεο γηα ηελ επαθξηβή δηεπθξίληζή ηεο. Γη απηό επηζηξαηεύνληαη ζρεηηθά δεδνκέλα πνπ αθνξνύλ όρη κόλν ζηνλ άλζξσπν αιιά θαη ζε κηα πιεηάδα πεηξακαηόδσσλ. Καηά ηε παξνύζα βξαρεία αλαθνξά ζα παξαηεζνύλ ηα λεώηεξα δεδνκέλα πνπ ππάξρνπλ ζρεηηθά κε ηνπο αλνζνπαζνγελεηηθνύο κεραληζκνύο ηεο θπκαηίσζεο. Σύμθσηη ανοζία Δίζνδνο εγθαηάζηαζε κπθνβαθηεξηδίνπ Ζ θπκαηίσζε κεηαδίδεηαη από άλζξσπν ζε άλζξσπν, θαηά θύξην ιόγν αεξνγελώο. Πεγή κόιπλζεο είλαη κόλν νη πάζρνληεο από θπκαηίσζε ηνπ αλαπλεπζηηθνύ. Φνξείο ηεο κεηάδνζεο είλαη ηα πξνεξρόκελα από ην αλαπλεπζηηθό ζύζηεκα κηθξνζηαγνλίδηα πνπ πεξηέρνπλ κπθνβαθηεξίδηα ηεο θπκαηίσζεο. Σα κνιπζκαηηθά ζηαγνλίδηα ηνπ αλαπλεπζηηθνύ παξάγνληαη όηαλ άηνκα πνπ πάζρνπλ από πλεπκνληθή θπκαηίσζε βήρνπλ, θηαξλίδνληαη, ηξαγνπδνύλ ή θαη νκηινύλ. Από ηα ίδηα άηνκα κπνξνύλ λα παξαρζνύλ κνιπζκαηηθά ζηαγνλίδηα θαηά ηηο δηαδηθαζίεο ζεξαπείαο κε εηζπλεόκελα θάξκαθα, πξόθιεζεο πηπέισλ θαη βξνγρνζθόπεζεο. Δπίζεο κηθξέο πηζαλόηεηεο δεκηνπξγίαο ηνπο ππάξρνπλ ζε εξγαζηήξηα όπνπ γίλεηαη επεμεξγαζία βηνινγηθώλ δεηγκάησλ. Σα παξαγόκελα από ην αλαπλεπζηηθό κεγάια ζηαγνλίδηα (κε δηάκεηξν > 5κ) αησξνύληαη ειάρηζηα ζην πεξηβάιινληα ρώξν θαη πέθηνπλ ζρεδόλ ακέζσο ζην δάπεδν. Δάλ εηζπλεπζζνύλ θαηαθξαηνύληαη ιόγσ κεγέζνπο ζηηο αλώηεξεο αλαπλεπζηηθέο νδνύο, από όπνπ απνβάιινληαη κε ηελ βνήζεηα ηνπ βιελλνθξνζζσηνύ κεραληζκνύ. Σα κηθξά ζηαγνλίδηα, δηακέηξνπ 1-5κ θαη πεξηέρνληα 1-2 κπθνβαθηεξίδηα, αησξνύληαη επί πνιύ ζην πεξηβάιινλ. Απηά ηα κηθξά ζηαγνλίδηα εηζπλεόκελα κπνξνύλ λα θζάζνπλ κέρξη ηηο θπςειίδεο 4. Ζ παζνγέλεηα ηεο θπκαηίσζεο αξρίδεη κε ηελ εγθαηάζηαζε ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ ζηηο θπςειίδεο. Ζ θαηαλνκή ησλ εηζπλεόκελσλ κνιπζκαηηθώλ κηθξνζηαγνληδίσλ θαζνξίδεηαη από ην πξόηππν ηνπ αεξηζκνύ ησλ πλεπκόλσλ. Έηζη ζπρλόηεξα εληνπίδνληαη ζηηο κέζεο θαη θαηώηεξεο πλεπκνληθέο δώλεο, ρσξίο λα απνθιείεηαη ε εληόπηζε ηνπο θαη ζηηο ππόινηπεο δώλεο. Σα παξόληα θπςειηδηθά καθξνθάγα θαγνθπηηαξώλνπλ ηα κπθνβαθηεξίδηα. Καηά ηελ πξώηε απηή θάζε, νη ζύκθπηνη ακπληηθνί κεραληζκνί ησλ καθξνθάγσλ θαίλεηαη λα παίδνπλ ζπνπδαίν ξόιν θαη λα θαζνξίδνπλ ζεκαληηθά ηελ πεξαηηέξσ παζνγελεηηθή εμέιημε. Σελ ζέζε απηή εληζρύνπλ πάκπνιια πεηξακαηηθά, θιηληθά θαη επηδεκηνινγηθά δεδνκέλα. Δπηά κέξεο κεηά ηελ πξσηνκόιπλζε ησλ πεηξακαηνδώσλ ηνπ Lurie, ν αξηζκόο ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ ζηνπο πλεύκνλεο ησλ αλζεθηηθώλ θνπλειηώλ είλαη θνξέο κηθξόηεξνο από όηη ζηνπο πλεύκνλεο ησλ επαίζζεησλ θνπλειηώλ 5. Ζ δηαθνξά απηή ππέξ ησλ αλζεθηηθώλ θνπλειηώλ απνδίδεηαη ζηε ζύκθπηε θαη όρη ζηελ επίθηεηε αλνζία πνπ εμαξηάηαη από ηα Σ ιεκθνθύηηαξα. Έρεη πξν πνιινύ αλαγλσξηζζεί όηη νξηζκέλνη πιεζπζκνί αλζξώπσλ είλαη ηδηαίηεξα 2

3 επαίζζεηνη ζηε θπκαηίσζε. Υαξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα ππήξμαλ νη Δζθηκώνη ηεο Β.Ακεξηθήο, νη Ηλδηάλνη Yanomami, νη απηόρζνλεο ηνπ Ακαδόληνπ θαη νη καύξνη ηεο Αθξηθήο θαη ησλ ΖΠΑ. Οη παξαηεξήζεηο απηέο νδήγεζαλ ζηελ ππόζεζε όηη ε θπκαηίσζε πξσηνεκθαλίζζεθε ζηελ Γ. Δπξώπε, όπνπ κε ηε πάξνδν ησλ εηώλ εληζρύζεθαλ νη κεραληζκνί ηεο ζύκθπηεο αλνζίαο έλαληη ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ηεο θπκαηίσζεο. Καηά ηελ επνρή ηεο εμεξεύλεζεο θαη απνηθηνθξαηίαο ε κεηαθίλεζε ησλ Δπξσπαίσλ πξνο ηελ αλαηνιή, δύζε θαη λόην εηζήγαγε ηε θπκαηίσζε ζε πιεζπζκνύο πνπ δελ δηέζεηαλ ηζρπξή ζύκθπηε αλνζία έλαληη ηεο λόζνπ κε απνηέιεζκα ηελ ύςηζηε λνζεξόηεηα θαη ζλεηόηεηα 6. ηηο αλαπηπγκέλεο ρώξεο ε επίπησζε ηεο θπκαηίσζεο παξνπζηάδεη ζαθή θπιεηηθή δηαθνξνπνίεζε πνπ δελ κπνξεί λα απνδνζεί ζε νηθνλνκηθνύο ή θνηλσληθνύο παξάγνληεο. Γηα παξάδεηγκα, ζε έξεπλα πνπ έγηλε ζε νίθνπο επγεξίαο ησλ ΖΠΑ θαη αθνξνύζε άηνκα πνπ εθηέζεθαλ ηζόηηκα ζε ελεξγό θπκαηίσζε, ε ζπρλόηεηα κεηαηξνπήο ηεο δεξκναληίδξαζεο θπκαηίλεο ήηαλ δηπιάζηα ζηνπο καύξνπο από όηη ζηνπο ιεπθνύο 7. Πξνθαλώο, θαηά ην πξώηκν απηό ζηάδην, νη ζύκθπηνη κεραληζκνί άκπλαο ησλ καύξσλ ήηαλ ιηγόηεξν απνηειεζκαηηθνί από όηη ησλ ιεπθώλ. ηελ ίδηα γξακκή βξίζθεηαη θαη ε εξγαζηεξηαθή παξαηήξεζε θαηά ηελ νπνία ηα καθξνθάγα ησλ Αθξν-Ακεξηθαλώλ αλέρνληαη πεξηζζόηεξν ηνλ ελδνθπηηάξην πνιιαπιαζηαζκό ησλ κνιπζκαηηθώλ κπθνβαθηεξηδίσλ 8. Από απηά ηα επηδεκηνινγηθά δεδνκέλα πξνέθπςε θαη ε ππόζεζε ηεο γελεηηθήο βάζεο ηεο αληίζηαζεο ζηε θπκαηίσζε. ρεηηθέο κειέηεο ζε πνληίθηα ελνρνπνίεζαλ ην γνλίδην nramp1 πνπ επζύλεηαη γηα ηε παξαγσγή ζπγθεθξηκέλεο πξσηεΐλεο από ηα καθξνθάγα θαη πνπ πξνζδίδεη αληνρή έλαληη ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ηεο θπκαηίσζεο. ηνλ άλζξσπν ην αλάινγν γνλίδην νλνκάδεηαη NRMP1. Σν πξσηετληθό πξντόλ απηνύ είλαη δηακεβξαληθόο κεηαθνξέαο ζηδήξνπ ησλ όςηκσλ ελδνζσκάησλ ησλ εξεκνύλησλ καθξνθάγσλ. Έρνπλ αλαγλσξηζζεί δηάθνξνη πνιπκνξθηζκνί ηνπ NRMP1 ζε πιεζπζκηαθέο κειέηεο δηαθόξσλ πεξηνρώλ ηνπ θόζκνπ, πνπ ζπζρεηίδνληαη κε απμεκέλν θίλδπλν κεηαθίλεζεο ηεο ινίκσμεο από ηε ιαλζάλνπζα ζηελ ελεξγό θάζε απηήο 9. Άιια γνλίδηα πνπ πηζαλόλ λα εκπιέθνληαη ζηε κεησκέλε ζύκθπηε αλνζία είλαη απηά ησλ ππνδνρέσλ ηεο βηηακίλεο D θαη ηνπ ζήκαηνο ηεο IFN-γ. Έρεη παξαηεξεζεί όηη ε επίθηεηε αλνζία πνπ πξνθαιείηαη κε ην εκβόιην BCG απνηξέπεη ηελ εκθάληζε ζηα πεηξακαηόδσα θαη ζηνλ άλζξσπν ησλ ζνβαξώλ θαη εθηεηακέλσλ κνξθώλ ηεο λόζνπ θαη όρη από ηελ πξσηνπαζή πλεπκνληθή θπκαηίσζε 10,11. Δπηπιένλ, ε θπζηθή επίθηεηε αλνζία δελ πξνθπιάζζεη από ηελ εμσγελή αλακόιπλζε ησλ πλεπκόλσλ. Έηζη, ηνπηθνί ζύκθπηνη ακπληηθνί κεραληζκνί πνπ δελ ζρεηίδνληαη άκεζα κε ηελ επίθηεηε αλνζία, εκπιέθνληαη ζηελ πξόιεςε θαη πξνζηαζία έλαληη ησλ κπθνβαθηεξηδηαθώλ πλεπκνληθώλ ινηκώμεσλ. Σέινο, γελεηηθέο κειέηεο έρνπλ δείμεη όηη ππάξρεη ζπζρέηηζε κεηαμύ ηεο θπκαηίσζεο θαη ηνπ πνιπκνξθηζκνύ δηαθόξσλ κπθνβαθηεξηδηαθώλ πξνηόλησλ 12 Καζήιωζε - Φαγνθπηηάξωζε Σα θπςειηδηθά καθξνθάγα είλαη ηα πξσηνγελή θύηηαξα πνπ εκπιέθνληαη ζηελ αξρηθή πξόζιεςε ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ. ηε ζπλέρεηα δελδξηηηθά θύηηαξα θαη κνλνπύξελα θύηηαξα ιακβάλνπλ κέξνο ζηε δηαδηθαζία ηεο θαγνθπηηαξώζεσο. Δπηπιένλ, ηα 3

4 κπθνβαθηεξίδηα κπνξεί λα πξνζιεθζνύλ θαη από κε εηδηθά θαγνθύηηαξα, όπσο είλαη ηα θπςειηδηθά επηζειηαθά θύηηαξα. Έλα πξώην βήκα πνπ πξνεγείηαη ηεο θαγνθπηηαξώζεσο είλαη ε πξνζθόιιεζε ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ επί ησλ θπςειηδηθώλ ηνηρσκάησλ θαη ησλ πξναλαθεξζέλησλ καθξνθάγσλ. Πηζηεύεηαη όηη ε απμεκέλε πξνζθόιιεζε ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ηεο θπκαηίσζεο επί ησλ θπηηάξσλ απηώλ αληηπξνζσπεύεη απμεκέλν θίλδπλν αλάπηπμεο θπκαηίσζεο. ηε δηαδηθαζία ηεο πξνζθνιιήζεσο θαίλεηαη λα παίδνπλ ζεκαληηθό ξόιν δηάθνξεο ζπιιεθηίλεο (collectins) ζηηο νπνίεο πεξηιακβάλνληαη επηθαλεηνδξαζηηθέο πξσηείλεο (Sp), ιεθηίλεο πξνζθνιιόκελεο ζε καλλόδε (MBLs) θαη ην C1q ηνπ ζπκπιεξώκαηνο. Πνην ζπγθεθξηκέλα ε επηθαλεηνδξαζηηθή πξσηείλε Α (Sp-A) επνδώλεη ηελ πξνζθόιιεζε θαη πξόζιεςε ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ από ηα καθξνθάγα, θπςειηδηθά επηζειηαθά θύηηαξα θαη νπδεηεξόθηια. Μάιηζηα αλαθέξεηαη όηη ζε HIV (+) άηνκα ε ζπγθέληξσζε ηεο Sp-A ζηνπο πλεύκνλεο είλαη απμεκέλε θαη ζπλδπάδεηαη κε ηξηπιάζηα ζπρλόηεηα πξνζθόιιεζεο ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ επί ησλ θπςειηδηθώλ καθξνθάγσλ 13. Αληίζεηα, κηα άιιε επηθαλεηνδξαζηηθή πξσηείλε, ε Sp-D, έρεη θαηαδεηρζεί όηη απνθιείεη ηελ πξνζθόιιεζε θαη πξόζιεςε κνιπζκαηηθώλ κπθνβαθηεξηδίσλ 14. H MBL ηνπ πιάζκαηνο επνδώλεη ηε θαγνθπηηάξσζε είηε έκκεζα κε ηελ ελεξγνπνίεζε ηνπ ζπκπιεξώκαηνο είηε άκεζα κέζσ άγλσζησλ ππνδνρέσλ. Ζ ζπγθέληξσζε ηεο ζην πιάζκα πνηθίιε ζηνπο δηάθνξνπο πιεζπζκνύο. Σνύην απνδίδεηαη ζε γελεηηθό πνιπκνξθηζκό ηνπ γνληδίνπ ηεο MBL. Γεληθά, ν γελεηηθόο πνιπκνξθηζκόο πνπ ζπλνδεύεηαη από απμεκέλε παξαγσγή MBL, θαίλεηαη λα πξνδηαζέηεη ζε αλάπηπμε θπκαηίσζεο. Πξάγκαηη ζε κηα κειέηε αλαθέξνληαη απμεκέλεο ζπγθεληξώζεηο ηεο MBL ζε αζζελείο κε ελεξγό θπκαηίσζε 15. Γηάθνξνη ππνδνρείο ηεο επηθάλεηαο ησλ καθξνθάγσλ θαη θπςειηδηθώλ επηζειηαθώλ θπηηάξσλ εκπιέθνληαη ζηε δηαδηθαζία πξνζθόιιεζεο θαη ηεο ελ ζπλερεία ελδνθπηηαξώζεσο ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ. Οη ζεκαληηθόηεξνη εκπιεθόκελνη ππνδνρείο ησλ καθξνθάγσλ είλαη θπξίσο νη ηνπ ζπκπιεξώκαηνο 1, 3, 4 (CR1, CR3, CR4) θαη ηεο καλλόδεο (MR). πκκεηνρή θαίλεηαη λα έρνπλ θαη νη ππνδνρείο ζάξσζεο (scavenger receptors, ScR), ηεο SP-A, ηνπ C ηύπνπ ιεθηίλεο. Οη ππνδνρείο ηλνλεθηίλεο εκπιέθνληαη ζηε πξόζιεςε ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ από ηα θπςειηδηθά επηζειηαθά θύηηαξα. Οη ππνδνρείο Fcγ πνπ απαληώληαη ζηελ επηθάλεηα ησλ καθξνθάγσλ θαη πνπ δηεθνιύλνπλ ηελ θαγνθπηηάξσζε ζσκαηηδίσλ επηθαιπκκέλσλ κε αλνζνζθαξίλεο G, θαίλεηαη λα παίδνπλ κηθξό ξόιν ζηελ θπκαηίσζε 16. Σα νςνλνπνηεκέλα κπθνβαθηεξίδηα θαζειώλνληαη θαη ελδνθπηηαξώλνληαη κέζσ ησλ ππνδνρέσλ ηνπ ζπκπιεξώκαηνο. Ζ ζεκαζία απηώλ ησλ ππνδνρέσλ θαηαθαίλεηαη επί απνθιεηζκνύ απηώλ. Γηα παξάδεηγκα επί απνθιεηζκνύ ηνπ CR1 ε θαγνθπηηάξσζε ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ κεηώλεηαη θαηά 70-80% 17. Οη ππνδνρείο CR3 θαη CR4 κπνξεί λα πξνζιακβάλνπλ θαη κε νςνλνπνηεκέλα κπθνβαθηεξίδηα. Οκσο, ηα ηειεπηαία θαζειώλνληαη θαηά θύξην ιόγν ζηνλ ππνδνρέα MR. Δπί απνθιεηζκνύ ηόζν ησλ CR όζν θαη ησλ MR ε θαγνθπηηάξσζε ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ζπλερίδεηαη κέζσ άιισλ ππνδνρέσλ, όπσο ησλ ScR-A 16. In vitro έρεη θαηαδεηρζεί όηη ε εκπινθή δηαθόξσλ ππνδνρέσλ ζηε πξόζιεςε ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ έρεη θαη δηαθνξεηηθέο ζπλέπεηεο. Γηα παξάδεηγκα ε ζπκκεηνρή ησλ ππνδνρέσλ CR θαη MR ππξνδνηεί κηθξή παξαγσγή ππεξνμεηδίνπ. Αληίζεηα ε εκπινθή ησλ Fcγ ζηε θαγνθπηηάξσζε έρεη ζαλ απνηέιεζκα έληνλε θιεγκνλώδε αληίδξαζε. 4

5 Αμηνζεκείσην είλαη ην γεγνλόο όηη ηα πνιύ ινηκνγόλα κπθνβαθηεξίδηα απνθεύγνπλ ηελ είζνδν ηνπο ζηα θύηηαξα κέζσ ησλ Fcγ ππνδνρέσλ. Οη MR εθθξάδνληαη ζε ώξηκα καθξνθάγα θαη επηηξέπνπλ ηελ πξόζιεςε ινηκνγόλσλ (H37Rv) θαη όρη κε ινηκνγόλσλ κπθνβαθηεξηδίσλ (H37Ra). Δπεηδή νη MR ππνξπζκίδνληαη από ηελ IFN-γ, θαίλεηαη όηη ν ξόινο ηνπο ζηε πξόζιεςε ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ πεξηνξίδεηαη ζηα πξώηκα ζηάδηα ηεο κόιπλζεο θαη ζε άηνκα κε αλνζνθαηαζηνιή. Παξόια απηά, ε πιεηνςεθία ησλ πεηξακαηηθώλ δεδνκέλσλ θαηαδεηθλύεη όηη ν ηύπνο ηνπ ππνδνρέα πνπ εκπιέθεηαη ζηελ είζνδν ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ζηα θύηηαξα κηθξό ξόιν παίδεη ζηελ ελδνθπηηάξηα επηβίσζή ηνπ 17. Ζ in vivo ζεκαζία όισλ ησλ αλσηέξσ παξακέλεη αθόκα πξνο δηεπθξίληζε. Αλαγλώξηζε κπθνβαθηεξηδίνπ από ηα καθξνθάγα Πέξαλ ηεο θαγνθπηηαξώζεσο, ε αλαγλώξηζε γεληθά ησλ κηθξνβίσλ ή ησλ πξντόλησλ ηνπο απνηειεί θξίζηκν βήκα πξνο κηα απνηειεζκαηηθή αληίδξαζε ηνπ μεληζηή. ηε δηαδηθαζία ηεο αλαγλώξηζεο πνπ γίλεηαη ζηα καθξνθάγα θαη δελδξηηηθά θύηηαξα, θαίξην ξόιν παίδνπλ νη πξνζνκνηάδνληεο κε δηόδηα ππνδνρείο (Toll-like Reseptors, TLR) πνπ αλήθνπλ ζηελ νκάδα ππνδνρέσλ αλαγλώξηζεο πξνηύπσλ (pattern recognition receptors, PRRs). Πξόθεηηαη γηα δηακεκβξαληθέο δνκέο ησλ νπνίσλ ην εμσθπηηάξην ηκήκα ελώλεηαη κε δηάθνξα ζπζηαηηθά ή πξντόληα ησλ κηθξνβίσλ, ελώ ην θπηηαξνπιαζκαηηθό ηνπο ηκήκα ζεκαηνδνηεί ηελ αλνζηαθή ελεξγνπνίεζε. Από ηνπο 13 TLR πνπ έρνπλ πεξηγξαθεί θαη ραξαθηεξηζζεί κέρξη ζήκεξα, ηξεηο κόλν (TLR2,TLR4,TLR9) θαίλεηαη λα παίδνπλ ζεκαληηθό ξόιν γηα ηελ αλαγλώξηζε ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ. Οη TLR2 θαη TLR4 πνπ βξίζθνληαη ζε ζπλάθεηα κε ππνδνρείο CD14. Οη TLR2 δεζκεύνπλ ιηπνπξσηεΐλεο (LM, LpqH), PIMs, STF θαη ιηπναξαπηλνκάλαλ (LΑΜ). Οη TLR4 δεζκεύνπλ LAM θαη HSP65. Οη TLR9 πηζαλόηαηα αλαγλσξίδνπλ ηκήκαηα ηνπ κπθνβαθηεξηδηαθνύ DNA. Ζ δέζκεπζε επνδώλεηαη θαη εληζρύεηαη κε ηελ επίδξαζε δηαθόξσλ παξαγόλησλ όπσο είλαη ε δεζκεπόκελε από ηελ βαθηεξηαθή ιηπνζαθραξίδε (LPS) πξσηεΐλε ηνπ πιάζκαηνο θαη νη δηαιπηνί CD14, όηαλ ηα ππεύζπλα θύηηαξα ζηεξνύληαη απηνύο 18,19. Μεηά ηε δέζκεπζε ησλ πξναλαθεξζέλησλ ζπζηαηηθώλ ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ππξνδνηνύληαη δηάθνξα θαλάιηα ζήκαηνο. ε απηά κεηέρεη ε πξσηεΐλε δηαθνξνπνίεζεο κπεινθπηηάξσλ MyD88 θαη άιια ελαιιαθηηθά κόξηα όπσο IRAK (IL-1 receptorassociated kinases), TRAF6 ( TNF receptor-associated factor 6), ΣΑΚ1 (TGFβ-activated protein kinase 1), θαη MAP ( mitogen-activated protein kinase). Σα κεηαθεξόκελα ζήκαηα ελεξγνπνηνύλ κεηαγξαθηθνύο παξάγνληεο, όπσο είλαη ν ΝF-kB θαη ν IRF-3 ( IFN-regulated factor-3), νη νπνίνη κε ηε ζεηξά ηνπο ζεκαηνδνηνύλ ηελ ελεξγνπνίεζε ηεο ζύκθπηεο αλνζίαο θαη θπξίσο ηε παξαγσγή πξνθιεγκνλσδώλ θπηηαξνθηλώλ (TNF, νη ΗL1β θαη IL-12) θαη ΝΟ 16,20,21. Πξόζθαηα βξέζεθε όηη ην αλεμάξηεην από ηελ MyC88 θαλάιη ελεξγνπνίεζεο ζρεηίδεηαη κε ηελ ελεξγνπνίεζε ηνπ κεραληζκνύ ηεο απηνθαγίαο. Καηά πόζν ε παξαηεξνύκελε επί ινηκώμεσο αληζνξξνπία κεηαμύ θαηαζηαιηηθώλ θαη κε θπηηαξνθηλώλ νθείιεηαη ζε ππξνδόηεζε ησλ TLR ππνδνρέσλ από ζπγθεθξηκέλα ζπζηαηηθά ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ δελ είλαη γλσζηό. Πάλησο, ν ξόινο ησλ TLR θαη ησλ πξνζαξκνζηηθώλ κνξίσλ ζηελ αλαγλώξηζε ηνπ ΜΣΒ ζηελ θαη ελεξγνπνίεζε ηεο ζύκθπηεο αλνζίαο θαίλεηαη θαη από ην γεγνλόο όηη πεηξακαηόδσα κε έιιεηςε απηώλ παξνπζηαδνληαη ηδηαίηεξα επάισηα ζην ΜΣΒ 22. 5

6 Πέξαλ ησλ TLR ζηελ αλαγλώξηζε ηνπ ΜΣΒ εκπιέθνληαη θαη άιινη ππνδνρείο αλαγλώξηζεο πξνηύπσλ. ε απηνύο πεξηιακβάλνληαη νη ππνδνρείο RIG-like, NOD-like (NLRs), θαη ιεθηίλεο C ηύπνπ 23. Οη NOD-like ππνδνρείο εληνπίδνληαη ζην θπηηαξόπιαζκα. Ο ηύπνο NOD2 απηώλ ελώλνληαη κε ην κνπξακύι-πεπηίδην (MDP) ηεο πεπηηδνγιπθάλεο ηνπ ΜΣΒ. Εώληα ΜΣΒ πνπ εληνπίδνληαη ζηα θαγνζώκαηα ελεξγνπνηνύλ ην θπηηαξνπιαζκαηηθό θαλάιη NOD2 πξνθαιώληαο βιάβε ζηε θαγνζσκηθή κεκβξάλε. Σν θαλάιη κε ηε ζεηξά ηνπ εκπιέθεηαη ζηε παξαγσγή πξνθιεγκνλσδώλ θπηηαξνθηλώλ. Πεηξακαηόδσα κε έιιεηςε ησλ NOD2 παξνπζηάδνπλ ειαηησκαηηθή παξαγσγή θπηηαξνθηλώλ θαη ΝΟ όηαλ πξνζβιεζνύλ κε ΜΣΒ 23. ηελ νηθνγέλεηα ησλ NLRs ζπκπεξηιακβάλνληαη θαη νη NLRP1, NLRP3 NLRCA (IPAF). Οη ζπγθεθξηκέλνη ππνδνρείο εκπιέθνληαη ζηε δεκηνπξγία δηαθόξσλ ηύπσλ θιεγκνλνζσκάησλ ηα νπνία κε ηξόπν εμαξηώκελν από ηε θαζπάζε-1 πξνθαινύλ ηελ έθθξηζε IL-1b θαη IL-18. Πξόζθαηεο έξεπλεο έρνπλ δείμεη όηη ηα ΜΣΒ αλαζηέιινπλ απηνύ ηνπ ηύπνπ ηελ έθθξηζε ησλ ζπγθεθξηκέλσλ θπηηαξνθηλώλ. Τπεύζπλν γηα απηή ηελ αλαζηνιή είλαη ην γνλίδην zmp1 πνπ θσδηθνπνηεί κηα θαζαξή κεηαιινπξσηεάζε Zn 2+. ηελ νκάδα ησλ ππνδνρέσλ ηεο ιεθηίλεο C ηύπνπ αλήθνπλ νη ηεο καλλόδεο πνπ πξναλαθέξζεθαλ θαη νη εηδηθνί γηα δελδξηηηθά θύηηαξα DC-SIGN (Dendritic cell-specific intercellular adhesion molecule-3 grabbing nonintegrin), νη dectin-1 θαη νη Mincle. Οη DC-SIGN απαληώληαη ζηα δελδξηηηθά θύηηαξα θαη δξνπλ σο ππνδνρείο αλαγλώξηζεο θαη πξνζθόιιεζεο κεηέρνληαο ζηε κεηαλάζηεπζε ησλ δελδξηηηθώλ θπηηάξσλ θαη ηελ επαθή ηνπο κε ηα Σ θύηηαξα. Αλαγλσξίδνπλ ηα ζπζηαηηθά ηνπ ΜΣΒ Man-LAM θαη LM. Μεηά ηελ έλσζε κε ηα κόξηα απηά νη DC-SIGN πξνάγνπλ αληηθιεγκνλώδε απάληεζε κέζσ σξίκαλζεο ησλ πξνζβιεκέλσλ δελδξηηηθώλ θπηηάξσλ θαη επαγσγή ηεο παξαγσγήο IL- 10. Ζ αλαγλώξηζε ησλ ΜΣΒ κέζσ ησλ ππνδνρέσλ dectin-1 πξνθαιεί ηελ έθθξαζε γνληδίσλ γηα TNF-α, IL-6 θαη IL-12. Πξόζθαηα θαηαδείρζεθε όηη νη ππνδνρείο Μincle αλαγλσξίδνπλ ην πιένλ αλνζνδηεγεξηηθό ζπζηαηηθό ηνπ ΜΣΒ, ηνλ TDM (cord factor) ηξνπνπνηώληαο έηζη ηελ ελεξγνπνίεζε ησλ καθξνθάγσλ 23. Γηα ηελ αλαγλώξηζε ινηπόλ ηνπ ΜΣΒ ρξεζηκνπνηνύληαη πνηθίινη ππνδνρείο. Οξηζκέλνη εληνπίδνληαη ζηε θπηηαξηθή ή ηελ θαγνζσκηθή κεκβξάλε (TLR, C-ηύπνπ ιεθηίλεο) θαη άιινη ζην θπηηαξόπιαζκα (NLR). Ζ ζπλεξγηθή ελεξγνπνίεζε απηώλ ησλ ππνδνρέσλ νδεγεί ζηε δόκεζε απνηειεζκαηηθήο αλνζηαθήο απάληεζεο. Γξαζηηθά κόξηα θαηά ηνπ ΜΤΒ απόηνθα ηεο αλαγλώξηζεο ηνπ Ζ αλαγλώξηζε ησλ ΜΣΒ από δηάθνξνπο ππνδνρείο πξνθαιεί ηελ έθθξαζε πνηθίισλ γνληδίσλ πνπ επάγνπλ ηελ άκπλα ηνπ μεληζηή. Αλαιύζεηο ηεο γνληδηαθήο έθθξαζεο πνληηθώλ κε ΜΣΒ κόιπλζε θαηαδεηθλύνπλ δηάθνξα TLR εμαξηώκελα γνλίδηα. ε απηά πεξηιακβάλνληαη ηα γνλίδηα VDR, Cyp27b1, Slp1, και Lcn2. Ζ ελεξγνπνίεζε ησλ TLR ππνδνρέσλ θαη θπξίσο ησλ TLR2, πξνθαιεί ηελ έθθξαζε ηνπ ππνδνρέα ηεο βηηακίλεο D (VDR) θαη ηεο πδξνμπιάζεο Cyp27b1. Ζ ηειεπηαία θαηαιύεη ηελ κεηαηξνπή ηεο πξνβηηακίλεο D ζε βηνελεξγό βηηακίλε D3. Δξεζηζκόο ησλ καθξνθάγσλ κε βηηακίλε D έρεη ζαλ απνηέιεζκα ηελ έθθξαζε ηνπ πεπηηδίνπ ηεο θαζειηζηδίλεο ε νπνία αζθεί αληηκπθνβαθηεξηδηαθή δξάζε 24. Ζ SLP1 είλαη εθθξηηηθόο αλαζηνιέαο ηεο ιεπθνθπηηαξηθήο πξσηεάζεο θαη παξάγεηαη από βξνγρηθά θαη επηζειηαθά θπςειηδηθά θύηηαξα θαζώο θαη από θπςειηδηθά 6

7 καθξνθάγα θαηά ηε πξώηκε θάζε ηεο κόιπλζεο ησλ πλεπκόλσλ κε ΜΣΒ. Σα πεηξακαηόδσα κε έιιεηςε ηνπ ραξαθηεξίδνληαη από επαηζζεζία ζηα ΜΣΒ. Ο ζπγθεθξηκέλνο παξάγνληαο πξνθαιεί δηάζπαζε ηνπ ηνηρώκαηνο ησλ ΜΣΒ 25. Ζ Lcn2 γλσζηή θαη σο ζηδεξνθαιίλε αλήθεη ζηελ νηθνγέλεηα ησλ ιηπνθαιηλώλ θαη έρεη ηελ ηθαλόηεηα λα ελώλεηαη κε κηθξά πδξνθνβηθά κόξηα, ηα ζηδεξνθόξα. Σα ηειεπηαία είλαη βαθηεξηαθά κόξην πνπ δεκηνπξγνύληαη ζε πεξηβάιινλ πησρό ζε ζίδεξν θαη δηεπθνιύλνπλ ηελ πξόζιεςε ζηδήξνπ από απηά. Ζ Lcn2 εθθξίλεηαη ζην θπςειηδηθό ρώξν από ηα επηζειηαθά θύηηαξα θαη θπςειηδηθά καθξνθάγα θαηά ηε πξώηκε θάζε ηεο ΜΣΒ κόιπλζεο. Δλδνθπηηαξώλεηαη ζηα θπςειηδηθά επηζειηαθά θύηηαξα, πεξηνξίδνληαο έηζη ηελ αλάπηπμε ησλ ΜΣΒ αθνύ ηνπο ζηεξεί ηνλ ζίδεξν 26. Έλα άιιν κόξην πνπ ζρεηίδεηαη κε ην ζίδεξν είλαη ε πξσηεΐλε Nramp1 πνπ θσδηθνπνηείηαη από ην Slc11a1. H Nramp1 θαηαθξαηεί δηζζελή ζίδεξν ζην ηνίρσκα ησλ θαγνζσκάησλ καθξάλ ησλ ΜΣΒ, ζπκβάιινληαο έηζη ζην πεξηνξηζκό ηεο αλάπηπμήο ηνπο. Ο ξόινο ηεο ζπγθεθξηκέλεο πξσηεΐλεο ζηε κπθνβαθηεξηδηαθή κόιπλζε δελ έρεη αθόκα δηεπθξηληζζεί 26. Απηνθαγία Ζ απηνθαγία αξρηθά ζεσξήζεθε σο κεραληζκόο νκνηόζηαζεο κε ηνλ νπνίν απνδίδνληαη ζηα ιπζνζώκαηα θπηηαξνπιαζκαηηθά ζπζηαηηθά γηα απνδόκεζε. Ζ δηαδηθαζία απηή παξέρεη ηε δπλαηόηεηα επαλαρξεζηκνπνίεζεο δνκηθώλ ζπζηαηηθώλ θαη πξνκήζεηαο ακηλνμέσλ ζε πεξηόδνπο αζηηίαο. Καηά ηα ηειεπηαία ρξόληα αλαγλσξίζηεθε όηη ν κεραληζκόο ηεο απηνθαγίαο αζθεί επξύηεξε ιεηηνπξγία ζηελ νπνία πεξηιακβάλεηαη ε αληηκηθξνβηαθή δξάζε θαη γεληθά ε αλνζηαθή αληίδξαζε. Έηζη ε απηνθαγία εκπιέθεηαη ζηελ εμάιεηςε ελδνθπηηάξησλ (ΜΣΒ, Shigella) θαη εμσθπηηάξησλ παζνγόλσλ πνπ πξνζβάιινπλ ηελ θπηηαξηθή κεκβξάλε (A streptococcus) 27. ηελ απηνθαγία παξαηεξνύληαη ηξεηο θάζεηο αλάπηπμεο, ε έλαξμε, ε πεξηραξάθσζε θαη ε σξίκαλζε, πνπ έρνπλ ζαλ απνηέιεζκα ηε δεκηνπξγία κεκβξαλώδνπο νξγαληδίνπ, ηνπ απηνθαγνζώκαηνο. ε απηό πεξηθιείνληαη αηειή νξγαλίδηα, κεγάια καθξνκνξηαθά αζξνίζκαηα, ελδνθπηηάξηα παζνγόλα θιπ. Σν απηνθαγόζσκα ζηε ζπλέρεηα ζπγρσλεύνληαη κε ιπζνζώκαηα δεκηνπξγνύκελνπ έηζη ηνπ απηνιπζνζώκαηνο. Έρεη πιένλ θαηαδεηρζεί όηη ε απηνθαγία πξνάγεη ηε ζύκθπηε αλνζία θαηά ηνπ ΜΣΒ επάγνληαο ηελ θαγνιπζνζσκηθή σξίκαλζε ζηα καθξνθάγα. Πξνζαξκνζηηθό κόξην θιεηδί γηα ηελ έλαξμε ηεο απηνθαγίαο είλαη ε LRG47 ( γλσζηή σο Irgm1 ζηα πνληίθηα θαη σο IRGM ζηνλ άλζξσπν). Σν ζπγθεθξηκέλν κόξην ελεξγνπνηείηαη από ηελ IFN-γ ή κέζσ ησλ LTR4 ππνδνρέσλ. Πεηξακαηόδσα κε έιιεηςε ηνπ LRG47 είλαη ηδηαίηεξα επάισηα ζηα ΜΣΒ 27. Παξαγωγή θπηηαξνθηλώλ Μεηά ηελ αλαγλώξηζε ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ηεο θπκαηίσζεο από ηα καθξνθάγα θαη ηα δελδξηηηθά θύηηαξα ππξνδνηείηαη κία θιεγκνλώδεο αληίδξαζε, ζηελ νπνία δηάθνξεο θπηηαξνθίλεο θαη ρεκεηνηαθηηθνί παξάγνληεο παίδνπλ θαίξην ξόιν. Μέζσ ηνπ πιέγκαηνο απηώλ ησλ παξαγόλησλ επηηπγράλεηαη ε ξύζκηζε θαη απηνξξύζκηζε ηεο όιεο αληίδξαζεο, πνπ απνζθνπεί ζηελ θαηαζηξνθή ή πεξηνξηζκό ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ. 7

8 Προθλεγμονώδεις κσηηαροκίνες. TNF-α Ο παξάγσλ λεθξώζεσο ησλ όγθσλ-α (Tumor Necrosis Factor-a, TNF-α) παξάγεηαη από ηα κνλνπύξελα, ηα καθξνθάγα θαη ηα δελδξηηηθά θύηηαξα κεηά από εξεζηζκό κε κπθνβαθηεξίδηα ή πξνηόληα απηώλ. Παίδεη ηδηαίηεξν ξόιν ζηελ ελεξγνπνίεζε ησλ καθξνθάγσλ, ζηνλ ζρεκαηηζκό ηνπ θνθθηώκαηνο θαη ζηε ξύζκηζε ηεο όιεο αλνζηαθήο απάληεζεο. Αλεπξίζθεηαη θπξίσο ζηνπο ηόπνπο εληόπηζεο ηεο λόζνπ. Ζ ζπζηεκαηηθή δηαζπνξά ηνπ TNF-α πηζαλό λα ελνρνπνηείηαη γηα αλεπηζύκεηεο θιεγκνλώδεηο εθδειώζεηο, όπσο είλαη ν ππξεηόο θαη ε απώιεηα βάξνπο. Καηά ην πξώηκν ζηάδην ηεο ζεξαπείαο, ε θιηληθή επηδείλσζε ηεο θπκαηίσζεο ζπζρεηίδεηαη κε αύμεζε ησλ επηπέδσλ ηνπ TNF-α ζην πιάζκα. Αληίζεηα, ε γξήγνξε βειηίσζε ηεο λόζνπ ζπζρεηίδεηαη κε ηαρεία κείσζε ησλ επηπέδσλ ηνπ. Σα πνληίθηα κε απνθιεηζκό ηνπ TNF-α ή ησλ ππνδνρέσλ TNF-αR p55 είλαη ηδηαίηεξα επαίζζεηα ζηε θπκαηίσζε. Δπίζεο, ζηνλ άλζξσπν ε ζύγρξνλε ζεξαπεία δηαθόξσλ λνζεκάησλ κε αληηζώκαηα έλαληη ηνπ TNF-α ζπζρεηίδεηαη κε απμεκέλε ζπρλόηεηα θπκαηίσζεο θαη κάιηζηα εθηεηακέλσλ ή θαη εμσπλεπκνληθώλ κνξθώλ απηήο 16,28. IL-1β. H ηληεξιεπθίλε-1β (Interleukin-1β, IL-1β) παξάγεηαη από ηα κνλνπύξελα, ηα καθξνθάγα θαη ηα δελδξηηηθά θύηηαξα σο πξν-il-1β. Μεηαηξέπεηαη ζε IL-1b κε ηε βνήζεηα ηεο θαζπάζεο-1 πνπ παξάγεηαη κεηά από εξεζηζκό κε ΜΣΒ ή αλαγλώξηζε πξνηόλησλ ηνπ από ηνπο ελδνπιαζκαηηθνύο ππνδνρείο NOD2. Αλεπξίζθεηαη θπξίσο ζηνπο ηόπνπο εληόπηζεο ηεο λόζνπ. Μεηά από θπκαηηθή κόιπλζε πνληηθώλ κε απνθιεηζκό ηεο IL-1 ή ησλ ππνδνρέσλ IL-1R ηύπνπ 1 παξαηεξείηαη ππέξκεηξε αλάπηπμε κπθνβαθηεξηδίσλ θαη ειαηησκαηηθόο ζρεκαηηζκόο θπκαηώκαηνο. ηνλ άλζξσπν ε απμεκέλε ζπγθέληξσζε ηεο IL-1b ζε ζρέζε κε απηή ηνπ θπζηθνύ αληαγσληζηή ηεο (IL-1Ra) πηζαλό λα ζπλδπάδεηαη κε πξνζηαζία έλαληη ησλ ζνβαξώλ κνξθώλ ηεο λόζνπ 16,28. IL-6. H ηληεξιεπθίλε-6 (IL-6) παξάγεηαη θαηά ηε πξώηκε θάζε ηεο λόζνπ ζην ηόπν εληόπηζήο ηεο θαη δηαζέηεη ηόζν πξνθιεγκνλώδε όζν θαη αληηθιεγκνλώδε δξάζε. Αλαζηέιιεη ηελ παξαγσγή ηνπ TNF-a θαη ηεο IL-1β θαη ππό απηή ηελ έλλνηα κπνξεί λα αζθεί βιαπηηθή επίδξαζε. Αλαθέξεηαη όκσο θαη επσθειήο δξάζε απηήο ζηε θπκαηίσζε. Γηα παξάδεηγκα, ηα αλεπαξθή ζε IL-6 πνληίθηα είλαη ηδηαίηεξα επαίζζεηα ζηε θπκαηίσζε θαη απηό απνδίδεηαη ζε ειιεηκκαηηθή παξαγσγή IFN-γ θαηά ην πξώηκν ζηάδην ηεο λόζνπ 16. IL-12. Ζ ηληεξιεπθίλε-12 είλαη εηεξνδηκεξήο απνηεινύκελε από δύν ππννκάδεο, ηελ p40 θαη p35. Δθθξίλεηαη από κνλνπύξελα, καθξνθάγα, νπδεηεξόθηια θαη δελδξηηηθά θύηηαξα. Πξνάγεη ηελ δηαθνξνπνίεζε ησλ Σ θπηηάξσλ ζε T βνεζεηηθά (Σ-helper 1, Th1) θαη ηε παξαγσγή ηεο IFN-γ κέζσ ηεο ελεξγνπνηήζεσο ησλ ππνδνρέσλ ηεο IL- 12Rβ1 θαη IL-12Rβ2. Πξόθεηηαη δειαδή γηα ξπζκηζηηθό παξάγνληα πνπ δηαζπλδέεη ηελ ζύκθπηε κε ηελ επίθηεηε αλνζηαθή απάληεζε έλαληη ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ θαη πνπ αζθεί ηελ πξνζηαηεπηηθή ηνπ δξάζε κέζσ ηεο επόδσζεο ηεο παξαγσγήο ηεο IFNγ.Αλεπξίζθεηαη ηόζν απηή όζν θαη νη ππνδνρείο ηεο ζηνπο ηόπνπο εληόπηζεο ηεο λόζνπ. Πεηξακαηόδσα κε απνθιεηζκό ηεο IL-12 παξνπζηάδνπλ κεγάιε επαηζζεζία έλαληη ηνπ ΜΣΒ 16,28. IL-18. Ζ ηληεξιεπθίλε 18 πνπ πξνζνκνηάδεη κε ηελ IL-1, πξνάγεη θαηά θύξην ιόγν ηελ παξαγσγή IFN-γ. Μέζσ απηήο ηεο δξάζεώο ηεο θαίλεηαη λα αζθεί πξνζηαηεπηηθό ξόιν έλαληη ηήο θπκαηίσζεο. Πνληίθηα κε απνθιεηζκό ηεο IL-18 είλαη ηδηαίηεξα επαίζζεηα ζην κπθνβαθηεξίδην ηεο θπκαηίσζεο θαη ζην BCG. Αληίζεηα, πνληίθηα κε ηδηαίηεξε 8

9 αλζεθηηθόηεηα έλαληη ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ηεο ιέπξαο ραξαθηεξίδνληαη από απμεκέλε έθθξαζε ηεο IL-18 16,29. IL-15. H ηληεξιεπθίλε (IL-15) πνπ πξνζνκνηάδεη κε ηελ IL-2 παξάγεηαη θαηά θύξην ιόγν ζηα καθξνθάγα θαη κνλνπύξελα. Πξνάγεη θαη απηή ηελ παξαγσγή ηεο IFN-γ. Ζ απμεκέλε έθθξαζε ηνπ mrna ηεο IL-15 ζπζρεηίδεηαη πεξηζζόηεξν κε ηελ αλνζνινγηθά ηζρπξή θπκαηηώδε ιέπξσζε παξά κε ηελ αλνζνινγηθά αλίζρπξε ιεπξσκαηώδε ιέπξσζε 16. IFN-γ. Ζ ηληεξθεξόλε-γ παίδεη ζπνπδαίν πξνζηαηεπηηθό ξόιν ζηε θπκαηίσζε. Παξάγεηαη θαηά αληηγνλνεμαξηώκελν ηξόπν κέζα ζηα πιαίζηα ηεο εηδηθήο αλνζίαο, αιιά θαη θαηά ηξόπν κε εηδηθό. Μεηά από δηέγεξζε κε θεθεζαξκέλε θπκαηίλε (PPD) in vitro ηα κε κνιπζκέλα κε κπθνβαθηεξίδηα άηνκα δελ παξνπζηάδνπλ παξαγσγή IFN-γ. Οκσο ε κόιπλζε κε κπθνβαθηεξίδην κνλνπύξελσλ θπηηάξσλ πνπ πξνέξρνληαη από PPD ζεηηθά ή αξλεηηθά άηνκα πξνθαιεί παξαγσγή IFN-γ κέζσ δηέγεξζεο ησλ Σ ιεκθνθπηηάξσλ. Ζ κε εηδηθή αληηγνλν-αλεμάξηεηε παξαγσγή ηεο IFN-γ πηζαλό λα παξνπζηάδεηαη θαηά ηα πξώηκα ζηάδηα ηεο λόζνπ θαη λα απαηηεί ηελ παξνπζία δηαθόξσλ παξαγόλησλ, όπσο είλαη ν TNF-α, ε IL-1β, ε IL-12 θαη ε IL-18. Σα θύηηαξα πνπ παξάγνπλ IFN-γ θαηά κε εηδηθό ηξόπν είλαη ηα θπζηθά θνληθά θύηηαξα (ΝΚ), ηα θπςειηδηθά καθξνθάγα, ηα γδιεκθνθύηηαξα θαη ηα CD1-πεξηνξηδόκελα ιεκθνθύηηαξα 16,28. Ανηιθλεγμονώδεις κσηηαροκίνες Σελ πξνθιεγκνλώδε αληίδξαζε πνπ ππξνδνηείηαη κε ηελ αλαγλώξηζε ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ αληαγσλίδνληαη δηάθνξνη αληηγιεγκνλώδεηο παξάγνληεο. Οη δηαιπηνί ππνδνρείο ηνπ TNF-α ηύπνπ Η θαη ΗΗ (stnf-α I/II) θαη ν αληαγσληζηήο ησλ ππνδνρέσλ ηεο IL-1 (IL-1Ra) παξεκπνδίδνπλ ηελ θαζήισζε ησλ ζρεηηθώλ θπηηαξνθηλώλ, δηαθόπηνληαο έηζη ηελ πεξαηηέξσ δηαδηθαζία δξάζεο ηνπο. Δπηπιένλ ε IL-4, ε IL-10 θαη ν απμεηηθόο παξάγσλ κεηακόξθσζεο (Transforming Growth Factor-β, TGF-β) ίζσο αλαζηέιινπλ ηελ παξαγσγή ησλ πξνθιεγκνλσδώλ θπηηαξνθηλώλ. IL-10. Ζ ηληεξιεπθίλε 10 παξάγεηαη από ηα καθξνθάγα θαη ηα Σ ιεκθνθύηηαξα.. ε αζζελείο κε θπκαηίσζε ην mrna ηεο IL-10 εθθξάδεηαη ζε θπθινθνξνύληα κνλνπύξελα, πιεπξηηηθό πγξό θαη βξνγρνθπςειηδηθό έθπιπκα. Απμεκέλε παξαγσγή ηεο δηαπηζηνύηαη ζε θπκαηηθνύο αζζελείο κε αλεξγία Ζ IL-10 αληαγσλίδεηαη ηελ πξνθιεγκνλώδε δηαδηθαζία κεηξηάδνληαο ηελ παξαγσγή ηεο IFN-γ, ηνπ TNF-α θαη ηεο IL-12 16,28. TGF-β. Απμεκέλε ζπγθέληξσζε ηνπ TGF-β αλεπξίζθεηαη ζηνπο ηόπνπο ησλ θπκαηηθώλ βιαβώλ. Ο TGF-β παξάγεηαη από ηα κνλνπύξελα θαη δελδξηηηθά θύηηαξα. Δλδηαθέξνλ παξνπζηάδεη ην γεγνλόο όηη ην LAM κνιπζκαηηθώλ κπθνβαθηεξηδίσλ πξνθαιεί εθιεθηηθή παξαγσγή ηνπ TGF-β. Αληαγσλίδεηαη ηελ αληηγνλν-παξνπζίαζε, θαηαζηέιιεη ηελ εμαξηώκελε από ηα Σ ιεκθνθύηηαξα αλνζία, αλαζηέιιεη ηελ παξαγσγή ηεο IFN-γ θαη άιισλ πξνθιεγκνλσδώλ θπηηαξνθηλώλ. Δπηπξόζζεηα, πηζαλό λα εκπιεθεηαη ζηε δηαδηθαζία ηεο ηζηηθήο θαηαζηξνθήο θαη ίλσζεο επεηδή πξνάγεη ηελ παξαγσγή θαη ελαπόζεζε θνιιαγελαζώλ θαη ζεκέιηαο νπζίαο θνιιαγόλνπ. Ο TGF-β πξνθαιεί εθιεθηηθή παξαγσγή ηεο IL-10, ελώ θαη νη δύν θπηηαξνθίλεο αζθνύλ ζπλεξγηθή δξάζε 16,28. IL-4. Ζ IL-4 θαηαζηέιιεη ηελ παξαγσγή IFN-γ θαη ηελ ελεξγνπνίεζε ησλ καθξνθάγσλ. Ζ ππεξέθθξαζε απηήο ζπζρεηίδεηαη κε απμεκέλε ηζηηθή θαηαζηξνθή ζε πεηξακαηόδσα 9

10 θαη κε ηελ ππάξμε ζπειαίσλ ζηνλ άλζξσπν. Οκσο δελ είλαη βέβαην ην θαηά πόζν είλαη ε αηηία ή ην απνηέιεζκα απηώλ ησλ βιαβώλ 16,28. Χεκεηνηαθηηθνί παξάγνληεο Οη ρεκεηνηαθηηθνί παξάγνληεο είλαη ππεύζπλνη γηα ηελ ζηξαηνιόγεζε θαη δηνρέηεπζε ησλ θιεγκνλσδώλ θπηηάξσλ ζην ηόπν ηεο ινίκσμεο. ηε θπκαηίσζε, από ηνπο 40 πεξίπνπ ππάξρνληεο ρεκεηνηαθηηθνύο παξάγνληεο, ηξεηο κειεηήζεθαλ πεξηζζόηεξν, ε IL- 8, ε ρεκεηνηαθηηθή πξσηείλε ησλ κνλνπύξελσλ (MCP-1) θαη νη RANTES. Ζ IL-8 παξάγεηαη από ηα καθξνθάγα θαη ηα πλεπκνληθά επηζειηαθά θύηηαξα. Έιθεη θαηά θύξην ιόγν νπδεηεξόθηια θαη ίζσο ιεκθνθύηηαξα. ε κεγάιν βαζκό ε παξαγσγή ηεο βξίζθεηαη ππό ησλ έιεγρν ηνπ TNF-α θαη IL-1β. Ζ (MCP-1) παξάγεηαη από ηα κνλνπύξελα θαη καθξνθάγα θαη αζθεί ηε δξάζε ηεο επί απηώλ ησλ θπηηάξσλ. ε πεηξακαηόδσα ε απνπζία ηεο αλαζηέιιεη ηνλ ζρεκαηηζκό θνθθηώκαηνο. Σέινο, νη RANTES παξάγνληαη από δηάθνξα θύηηαξα θαη αζθνύλ ηε δξάζε ηνπο κέζσ δηαθόξσλ ρεκεηνηαθηηθώλ ππνδνρέσλ. Καη νη ηξεηο παξάγνληεο αλεπξίζθνληαη ζε απμεκέλεο ζπγθεληξώζεηο ζην πιάζκα, ζην βξνγρνθπςειηδηθό έθπιπκα θαη ζην πιεπξηηηθό πγξό αζζελώλ κε θπκαηίσζε 16,28. Επίκηηηη ανοζία Αληηγνλν-παξνπζίαζε ζηα Τ ιεκθνθύηηαξα Μεηά ηελ θαγνθπηηάξσζε θαη ηελ αλαγλώξηζε ησλ ζπζηαηηθώλ πξνηόλησλ ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ από ηα κνλνπύξελα, καθξνθάγα θαη δελδξηηηθά θύηηαξα, αθνινπζεί ε παξνπζίαζε απηώλ ζηα ιεκθνθύηηαξα θαηά δηάθνξνπο εηδηθνύο ηξόπνπο. Σα θύξηα αληηγνλνπαξνπζηαζηηθά θύηηαξα είλαη ηα δελδξηηηθά θαη πνην ζπγθεθξηκέλα ηα CD11b hi CD11c hi. Ο ηόπνο έλαξμεο ηεο επίθηεηεο αλνζίαο πνπ ραξαθηεξίδεηαη από ηελ εηδηθή επαηζζεηνπνίεζε ησλ ιεκθνθπηηάξσλ είλαη νη επηρώξηνη ιεκθαδέλεο. H IL-12p40 πξνάγεη ηόζν ηε κεηαλάζηεπζε ησλ δελδξηηηθώλ θπηηάξσλ ζηνπο ιεκθαδέλεο όζν θαη ηελ αληηγνλνπαξνπζίαζε ζηα ιεκθνθύηηαξα 30. Σα ηειεπηαία παίδνπλ θαίξην ξόιν ζηελ άκπλα θαηά ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ είλαη ηα CD4. Δπηπξόζζεηα ηα CD8, ηα γ/δ Σ- ιεκθνθύηηαξα θαη ηα πεξηνξηδόκελα από ην CD1 ιεκθνθύηηαξα θαίλεηαη λα κεηέρνπλ ελεξγά ζηε δηακόξθσζε ηεο άκπλαο θαηά ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ 16,30,31. Σα CD4 ιεκθνθύηηαξα αλαγλσξίδνπλ κε ηνλ εηδηθό α/β ππνδνρέα ηνπο κπθνβαθηεξηδηαθά αληηγόλα ηα νπνία εηλαη ζπλδεδεκέλα κε κόξηα ηάμεσο ΗΗ ηνπ θύξηνπ ζπκπιέγκαηνο ηζηνζπκβαηόηεηαο (Major Ζistocompatibility Complex, MHC) πνπ εληνπίδνληαη ζηελ επηθάλεηα ησλ αληηγνλνπαξνπζηαζηηθώλ θπηηάξσλ. Μέρξη ζήκεξα έρνπλ αλαγλσξηζζεί αξθεηά κπθνβαθηεξηδηαθά αληηγόλα πνπ αλαγλσξίδνληαη κε απηή ηε δηαδηθαζία. ε απηά πεξηιακβάλνληαη νη KDa πξσηείλεο ηνπ ζπκπιέγκαηνο 85, νη 32 θαη 39 KDa, νη 19 θαη 38 KDa ιηπνπξσηείλεο, ην ΔSAT-6 θαη ην CFP-10 16,30,31. Μπθνβαθηεξηδηαθά αληηγόλα πνπ δηαθεύγνπλ από ηα θαγνζώκαηα δηαζπλδένληαη κε κόξηα MCH ηαμεσο Η θαη ζηε ζπλέρεηα εθθξάδνληαη ζηελ επηθάλεηα ησλ καθξνθάγσλ θαη ππόινηπσλ αληηγνλνπαξνπζηαζηηθώλ θπηηάξσλ. Σα θπηηαξνπιαζκαηηθά απηά κπθνβαθηεξηδηαθά αληηγόλα, πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα κε κόξηα MHC ηάμεσο Η αλαγλσξίδνπλ κε ηνπο ππνδνρείο ηνπο ηα CD8 ιεκθνθύηηαξα

11 Σα γδ Σ-ιεκθνθύηηαξα αλαγλσξίδνπλ κε ηνλ εηδηθό ππνδνρέα ηνπο κπθνβαθηεξηδηαθά αληηγόλα, πνπ θαίλεηαη λα είλαη δηαθνξεηηθά από απηά πνπ αλαγλσξίδνπλ ηα CD4 θαη CD8 ιεκθνθύηηαξα. Οη ζπλζήθεο αλαγλώξηζεο ησλ αληηγόλσλ θαη ε ελεξγνπνίεζήο ηνπο δηεξεπλόληαη επηζηακέλα 30,31. Δλαο άιινο ππνπιεζπζκόο ησλ Σ ιεκθνθπηηαξσλ πνπ κεηέρεη ζηελ άκπλα θαηά ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ηεο θπκαηίσζεο είλαη ηα πεξηνξηδόκελα από ην CD1 T-ιεκθνθύηηαξα. Πξόθεηηαη γηα ηνλ κηθξόηεξν ιεκθνθπηηαξηθό πιεζπζκό πνπ αλαγλσξίδεη θπξίσο ιηπνπξσηεηληθά αληηγόλα κέζσ ηνπ εηδηθνύ CD1 αβtcr ππνδνρέα ηνπο 16,30,31. Γίλεηαη ινηπόλ θαλεξό όηη ζηελ άκπλα θαηά ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ κεηέρνπλ δηάθνξνη ππνπιεζπζκνί ησλ Σ ιεκθνθπηηάξσλ. Γηαθνξνπνηνύληαη σο πξνο ην είδνο θαη ηνπο κεραληζκνύο αλαγλώξηζεο ησλ κπθνβαθηεξηδηαθώλ αληηγόλσλ. Φαίλεηαη όηη ε πνηθηιία ησλ κεηερόλησλ ιεκθνθπηηάξσλ απμάλεη ηνλ αξηζκό ησλ αλαγλσξηδόκελσλ κπθνβαθηεξηδηαθώλ αληηγόλσλ. Δπίζεο, ηα ζπγθεθξηκέλα ιεκθνθύηηαξα κπνξεί λα δηαθνξνπνηνύληαη θαη σο πξνο ην βαζκό ζπκκεηνρήο ηνπο ζηα δηάθνξα ζηάδηα ηεο αλνζηαθήο απάληεζεο. Δθθξίλνπλ IFN-γ θαη TNF-α, κπνξνύλ λα ιύζνπλ κνιπζκέλα θύηηαξα θαη λα βνεζήζνπλ ηα καθξνθάγα λα ειέγμνπλ ηνλ πνιιαπιαζηαζκό ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ. Δλεξγνπνίεζε Τ ιεκθνθπηηάξωλ CD4+ ιεκθνθύηηαξα. Από ην ζύλνιν ησλ ππνπιεζπζκώλ ησλ Σ ιεκθνθπηηάξσλ πνπ κεηέρνπλ ζηελ άκπλα θαηά ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ηεο θπκαηίσζεο, ηα CD4+ αλακθίβνια παίδνπλ ηνλ θεληξηθόηεξν θαη νπζηαζηηθόηεξν ξόιν. Γεληθά, ηα ελεξγνπνηεκέλα CD4+ ιεκθνθύηηαξα ελδπλακώλνπλ θαη εληζρύνπλ ηελ αλνζηαθή απάληεζε. Παξάγνπλ θαη εθθξίλνπλ IFN-γ θαη TNF α,β δηα ησλ νπνίσλ ελεξγνπνηνύλ ηα καθξνθάγα. Δπίζεο ηα ελεξγνπηεκέλα CD4 παξέρνπλ βνήζεηα ζηα γδ θαη CD8 ιεκθνθύηηαξα κέζσ ηεο έθθξηζεο IL-2. Δπηπξόζζεηα απνθηνύλ θαη θπηηαξνηνμηθέο ηδηόηεηεο, θαηαζηξέθνληαο έηζη ηα κνιπζκέλα κε κπθνβαθηεξίδηα καθξνθάγα 14,21,30,31. Τπάξρνπλ πηα αξθεηά δεδνκέλα πνπ αθνξνύλ ηόζν ζε πνληίθηα όζν θαη ζηνλ άλζξσπν όηη ηα CD4+ κε βνεζεηηθέο ηθαλόηεηεο (Σ-helper, Th) κπνξνύλ λα δηαθξηζνύλ ζε δύν θαηλνηππηθέο θαηεγνξίεο, ηα Th1 θαη Th2. Σα θύηηαξα απηά πξνέξρνληαη από ηα θαινύκελα Th0 ή αλελεξγά-ζησπεξά (null) θύηηαξα, ε δε δηαθνξνπνίεζε από ηα πξνγνληθά ηνπο θύηηαξα θαίλεηαη λα είλαη ππό ηνλ έιεγρν ηληεξιεπθηλώλ θαη ηδηαίηεξα ηεο IL-12. Σα Th1 θύηηαξα ραξαθηεξίδνληαη από ηελ ηθαλόηεηα παξαγσγήο IFN-γ θαη IL-2 κεηά από αληηγνληθό εξεζηζκό, ελώ ηα Th2 από ηελ ηθαλόηεηα παξαγσγήο IL-4, IL- 5 θαη IL-10. Γεληθά, ε αληίδξαζε Th1 ζπζρεηίδεηαη κε ηελ πξνζηαηεπηηθή αλνζία, ελώ ε Th2 ίζσο λα ζπλδέεηαη κε ειιεηκκαηηθή αλνζία 31. ην πεξηθεξηθό αίκα αζζελώλ κε πλεπκνληθή θπκαηίσζε κεηά απν αληηγνληθό εξεζηζκό παξαηεξείηαη θπξίσο αληίδξαζε ηύπνπ Th2. Αληίζεηα ζην πλεπκνληθό παξέγρπκα ε αληίδξαζε είλαη θπξίσο ηύπνπ Th1. Τπάξρεη δειαδή κηα δηακεξηζκαηνπνίεζε ηεο αλνζηαθήο απάληεζεο, κε επηθέληξσζε θαη ζπζζώξεπζε ησλ ακπληηθώλ δπλάκεσλ ζηνπο ηόπνπο ησλ θπκαηηθώλ βιαβώλ. Τπνζηεξίδεηαη όηη ε δύλακε ηεο Th1 αληίδξαζεο ζπζρεηίδεηαη κε δηάθνξεο θιηληθέο εθδειώζεηο ηεο λόζνπ. Γηα παξάδεηγκα, ρακειά επίπεδα IFN-γ ζην πεξηθεξηθό αίκα θαη ε απνπζία Σh1 ιεκθνθπηηαξώζεσο ζην πελπκνληθό παξέγρπκα ζπλδηάδνληαη κε ζνβαξέο θιηληθέο κνξθέο ηεο θπκαηίσζεο, όπσο εθηεηακέλε θαη ζπειαηώζδεο λόζνο. Αληίζεηα, ε 11

12 παξνπζία ιεκθνθπηηαξώζεσο ηύπνπ Th1 ζην πλεπκνληθό παξέγρπκα ζπζρεηίδεηαη κε πεξηνξηζκέλε θαη θιηληθά ήπηα λόζν 16,30,31. Σα ζρεηηθά κε ηελ έθθξαζε ηεο Th2 αληίδξαζεο ζηε θπκαηίσζε είλαη αληηθξνπόκελα. Απηό ελ πνιινίο απνδίδεηαη ζην όηη ν κηθξόο αξηζκόο ησλ Th2 mrna αληρλεύεηαη κόλν κε εηδηθή κέζνδν (RT-PCR), ελώ νη Th2 ηληεξιεπθίλεο είλαη βηνινγηθά δξαζηηθέο ζε ηόζν ρακειέο ζπγθεληξώζεηο πνπ δελ αληρλεύνληαη κε ELISA. Δπίζεο, ζηνπο αλζξώπνπο ε IL-4 πνπ απνηειεί έλα από ηνπο θύξηνπο εθπξνζώπνπο ηεο Th2 αληίδξαζεο, αλεπξίζθεηαη ππό δύν κνξθέο, ηελ αιεζή IL-4 θαη ηελ IL-4δ2 πνηθηιία απηήο. Με ηε ρξήζε ηεο RT-PCR θαη ηεο θπηηαξνκεηξίαο ξνήο δηαηίζεληαη πιένλ ζηνηρεία πνπ ππνζηεξίδνπλ όηη ε έθηαζε θαη ε ζνβαξόηεηα ηεο λόζνπ ζπζρεηίδνληαη κε απμεκέλε έθθξαζε ηεο IL-4 θαη ηεο IL-4δ2 31,32. CD8+ ιεκθνθύηηαξα. Σα CD8+ ιεκθνθύηηαξα απνηειεί ηνλ δεύηεξν ιεκθνθπηηαξηθό ππνπιεζπζκό πνπ κεηέρεη ζηελ άκπλα θαηά ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ. Όκσο ε έθηαζε θαη ν βαζκόο ηεο ζπκκεηνρήο ηνπο δελ έρνπλ αθόκα δηεπθξηληζζεί. Ο ιόγνο CD4/CD8 ζην βξνγρνθπςειηδηθό έθπιπκα αζζελώλ κε ελεξγό θπκαηίσζε αλαθέξεηαη κεησκέλνο ή αλεπεξέαζηνο., ελώ ε απμεκέλε παξνπζία CD8+ ιεκθνθπηηάξσλ ζπζρεηίδεηαη κε βξαδεία βειηίσζε ηεο λόζνπ. Σα ελεξγνπνηεκέλα CD8+ ιεκθνθύηηαξα εθθξίλνπλ IFN-γ, ζε κηθξόηεξεο όκσο πνζόηεηεο από όηη ηα CD4 ιεκθνθύηηαξα, θαζώο επίζεο θαη IL-4. Δπηπιένλ κπνξεί λα θαηαζηνύλ αθ ελόο κελ θπηηαξνηνμηθά γηα ηα κνιπζκέλα κνλνπύξελα θαη καθξνθάγα, αθ εηέξνπ δε άκεζα κηθξνβηνθηόλα. H granulysin θαη ε perforin πνπ δηαζέηνπλ θαη εθθξίλνπλ είλαη ζε ζέζε λα ζαλαηώλνπλ άκεζα ηα απειεπζεξνύκελα κπθνβαθηεξίδηα από ηα θαηαζηξακκέλα καθξνθάγα 16,,30. γδ ιεκθνθύηηαξα. Ο ξόινο ησλ γδ ιεκθνθπηηάξσλ ζηε θπκαηίσζε δελ είλαη πιήξσο δηεπθξηληζκέλνο. Σα πεξηζζόηεξα θπθινθνξνύληα γδ ιεκθνθπηηάξα εθθξάδνπλ ηα Vδ9 θαη Vδ2 ζηνηρεία ζηνλ ππνδνρέα ηνπο. Σα κπθνβαθηεξίδηα είλαη ζε ζέζε λα ελεξγνπνηνύλ ηα Vδ2+ θύηηαξα. Οπσο θαη ηα ελεξγνπνηεκέλα CD4 θαη CD8 ιεκθνθύηηαξα, έηζη θαη ηα ελεξγνπνηεκέλα γδ ιεκθνθύηηαξα εθθξίλνπλ IFN-γ, ζπκβάιινπλ ζηε θαηαζηξνθή ησλ κνιπζκέλσλ καθξνθάγσλ θαη ζηε κείσζε ηεο βησζηκόηεηαο ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ. Ζ απνπζία ησλ Vδ9Vδ2 T ιεκθνθπηηάξσλ από ηνπο πλεύκνλεο ή ην πεξηθεξηθό αίκα ζπζρεηίδεηαη κε εθεηακέλε λόζν 30. CD1-πεξηνξηδόκελα Τ ιεκθνθύηηαξα. Ο ξόινο ησλ CD1-πεξηνξηδόκελσλ Σ ιεκθνθπηηαξώλ ζηε θπκαηίσζε παξακέλεη αδηεπθξίληζηνο. Πάλησο, ελεξγνπνηνύκελα απηά ηα ιεκθνθύηηαξα εθθξίλνπλ IFN-γ θαη θαζίζηαληαη θπηηαξνηνμηθά γηα ηα κνιπζκέλα καθξνθάγα 16,30,31. Από ηα παξαπάλσ έγηλε θαλεξό όηη ν θύξηνο απνηειεζκαηηθόο κεραληζκόο ηεο θπηηαξηθήο αλνζίαο θαηά ηεο θπκαηίσζεο είλαη ε ελεξγνπνίεζε ησλ κνιπζκέλσλ κε κπθνβαθηεξίδηα καθξνθάγσλ. Απηό επηηπγράλεηαη θπξίσο κε ηελ δξάζε ηεο IFN-γ πνπ παξάγεηαη από ηνπο δηάθνξνπο ππνπιεζπζκνύο ησλ Σ-ιεκθνθπηηάξσλ θαη ηδηαίηεξα ησλ CD4+ βνεζεηηθώλ Σ ιεκθνθπηηάξσλ. Από ηελ άιιε, ε παξαγσγή ηεο IFN-γ βξίζθεηαη ππό ηνλ έιεγρν δηαθόξσλ ηληεξιεπθηλώλ, όπσο TNF-α, IL-1β, IL-12, IL-15 θαη IL-18, πνπ όιεο παξάγνληαη από ηα ελεξγνπνηεκέλα καθξνθάγα θαη δελδξηηηθά θύηηαξα. Παξαηεξείηαη δειαδή κηα αιιεινελίζρπζε ηεο ελεξγνπνίεζεο ησλ καθξνθάγσλ θαη Σ ιεκθνθπηηάξσλ πνπ ελδπλακώλεη ηελ απνηειεζκαηηθόηεηα ηεο αλνζηαθήο αληίδξαζεο θαηά ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ. 12

13 Μεραληζκνί θαηαζηξνθήο ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ από ην καθξνθάγν Ζ ηθαλόηεηα ησλ καθξνθάγσλ λα αλαζηέιινπλ ηελ αλάπηπμε ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ θαη λα ην θαηαζηξέθνπλ εμαξηάηαη από ην βαζκό ελεξγνπνίεζήο ηνπο. Οη κεραληζκνί κέζσ ησλ νπνίσλ επηηπγράλεηαη ε ελεξγνπνίεζε ησλ καθξνθάγσλ δελ είλαη επαθξηβώο γλσζηνί. Πηζαλόλ αθνξνύλ ηόζν ηε ζύκθπηε όζν θαη ηελ επίθηεηε αλνζία. Πάλησο είλαη βέβαην όηη δηάθνξεο ιεκθνθίλεο όπσο είλαη ε IFN-γ θαη ν TNF-α κεηέρνπλ ζηε δηαδηθαζία ηεο ελεξγνπνίεζεο ησλ καθξνθάγσλ. Δπηπξόζζεηα, ε βηηακίλε D θαίλεηαη λα δηαδξακαηίδεη ζεκαίλνληα ξόιν 16,23,,31. Οη κεραληζκνί θαηαζηξνθήο ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ από ηα καθξνθάγα ζηνλ άλζξσπν δελ είλαη αθόκα πιήξσο δηεπθξηληζκέλνη, παξά ηε πιεζώξα ησλ in vitro θαη πεηξακαηηθώλ δεδνκέλσλ. ηνπο επξέσο απνδεθηνύο κεραληζκνύο πεξηιακβάλνληαη ε παξαγσγή δξαζηηθώλ ελδηάκεζσλ ηνπ νμπγόλνπ (ROI) θαη ηνπ αδώηνπ (RNI), ε νμηλνπνίεζε ηνπ θαγνζώκαηνο θαη ε ζπγρώλεπζή ηνπ κε ην ιπζζνζσκάηην, θαη ε απόπησζε. ROI Ζ θαγνθπηηάξσζε ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ ελεξγνπνηεί ην έλδπκν NADPH-νμεηδάζε πνπ θαηαιύεη ηελ παξαγσγή ηνπ αληόληνο ηνπ ππεξνμεηδίνπ. Από ην ηειεπηαίν πξνέξρνληαη ειεύζεξεο ηνμηθέο ξίδεο όπσο είλαη ην ππεξνμείδην ηνπ νμπγόλνπ θιπ κε ηηο νπνίεο αλαζηέιιεηαη ν πνιιάπιαζηακόο ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ. ε πεηξακαηόδσα ε δπζιεηηνπξγία ηεο NADPH-νμεηδάζεο ζπζρεηίδεηαη κε απμεκέλε αλάπηπμε κπθνβαθηεξηδίσλ, θάηη πνπ ππνδειώλεη ζπκκεηνρή ησλ ROI ζηε θαηαζηξνθή ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ. Παξά ηαύηα, λεώηεξα δεδνκέλα ππνβαζκίδνπλ ην ξόιν ησλ ROI ζηε θαηαζηξνθή ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ. Απηό κπνξεί λα νθείιεηαη ζε δηάθνξνπο παξάγνληεο. Γηα παξάδεηγκα, ε θαγνγπθπηηάξσζε κέζσ ησλ ππνδνρέσλ MR δελ ελεξγνπνηεί ηελ παξαγσγή ξηδώλ νμπγόλνπ. Δπίζεο, δηάθνξα πξνηόληα ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ, όπσο νη ζνπιθαηίδεο θαη ην LAM δπλαηό λα θαηαζηέιινπλ ηελ παξαγσγή ή λα εμνπδεηξώλνπλ ηελ δξάζε ησλ ηνμηθώλ ξηδώλ ηνπ νμπγόλνπ 16,33. RNI Ο ξόινο ησλ RNI ζηε θαηαζηξνθή ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ, αλ θαη ακθηζβεηνύκελνο, θαίλεηαη λα είλαη ζεκαληηθόηεξνο από απηό ησλ ROI. Σα RNI παξάγνληαη από ηελ L- αξγηλίλε κέζσ ηεο ελεξγνπνίεζεο ΝΟ ζπλζεηάζεο. Μεηαμύ ησλ άιισλ ελδηάκεζσλ παξάγνληαη ΝΟ, ΝΟ2- θαη ΝΟ3- ηα νπνία ζπκβάιινπλ ζηελ αλαζηνιή ηεο αλάπηπμεο ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ. Ζ κόιπλζε αλζξώπηλσλ θπςειηδηθώλ καθξνθάγσλ κε κπθνβαθηεξίδην bovis BCG πξνθαιεί αύμεζε ηνπ mrna ηεο επαγώγηκεο ΝΟ ζπλζεηάζεο (inos), ελώ ε αλαζηνιή ηεο inos ζπλνδεύεηαη κε αύμεζε ηνπ κπθνβαθηεξηδηαθνύ πνιιαπιαζηαζκνύ. Δπίζεο ζε θπκαηηθνύο αζζελείο ηα θπςειηδηθά καθξνθάγα παξνπζηάδνπλ απμεκέλε παξαγσγή inos 16,34. Ομηλνπνίεζε ηνπ θαγνζώκαηνο θαη ε ζπγρώλεπζή ηνπ κε ην ιπζζνζωκάηην Μεηά ηε ελδνθπηηάξσζε ηα κπθνβαθηεξίδηα ηππηθά εληνπίδνληαη ζηα εηδηθά θαγνζώκαηα ηα νπνία πθίζηαληαη ζηαδηαθή νμηλνπνίεζε θαη ζηε ζπλέρεηα ζπγρώλεπζε κε ηα ιπζνζώκηα. Με ηελ δηαδηθαζία απηή αλαζηέιιεηαη ε αλάπηπμε ησλ κπθνβαθηεξηδώλ. Ζ πξσηείλε 1 ησλ καθξνθάγσλ πνπ ζρεηίδεηαη κε ηελ θπζηθή αληίζηαζε απηώλ (Natural resistance-associated macrophage protein, NRAMP1) θσδηθνπνηείηαη από ην Nramp1 13

14 γνλίδην (παιαηόηεξα Βcg γνλίδην). Δληνπίδεηαη ζηα ελδνζώκαηα ησλ κε ελεξγνπνηεκέλσλ καθξνθάγσλ θαη αλεπξίζθεηαη ζηα θαγνζώκαηα θαηά ηε θαγνθπηηάξσζε. Τπάξρνπλ ζαθείο ελδείμεηο πνπ ππνζηεξίδνπλ ην ελδερόκελν ε ζπγθεθξηκέλε πξσηεΐλε λα απνηειεί κεηαθνξέα κεηαιιηθώλ ηόλησλ θαη ηδηαίηεξα ζηδήξνπ, πνπ θνξξέλπηαη επί πςειώλ ζπγθεληξώζεσλ απηνύ. Σα κεηαιιηθά ηόληα εκπιέθνληαη ζηελ ελεξγνπνίεζε ησλ καθξνθάγσλ θαη ζηε παξαγσγή ηνμηθώλ αληηκηθξνβηαθώλ ξηδώλ. Ο ζίδεξνο απνηειεί ζεκαληηθό ζηνηρείν γηα ηελ αλάπηπμε ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ. Δρεη βεξεζεί όηη ην κπθνβαθηεξίδην ηεο θπκαηίσζεο δηαζέηεη θάπνην από ηα κέιε ηεο νηθνγέλεηαο Nramp (θαινύκελν Mramp) πνπ ελέρεη ζέζε κεηαθνξέα ζηδήξνπ θαη άιισλ κεηαιιηθώλ θαηηόλησλ θαη πνπ δξα ζε όμηλν θπξίσο πεξηβάιινλ, όπσο απηό ησλ θαγνζσκάησλ. Δηζη είλαη πνιύ πηζαλό ε Nramp1 θαη ε Mramp λα αληαγσλίδνληαη γηα ζίδεξν εληόο ηνπ θαγνζώκαηνο. Ζ έθβαζε απηνύ ηνπ αληαγσληζκνύ θαζνξίδεη ελ πνιινίο θαη ηελ πεξαηηέξσ ηύρε ηνπ πνιιαπιαζηαζκνύ ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ. Αμηνζεκείσην είλαη ην γεγνλόο όηη ε ππεξθόξησζε ζηδήξνπ απνηειεί παξάγνληα θηλδύλνπ αλάπηπμεο θπκαηίσζεο. ε πνληίθηα κεηαιιάμεηο ηνπ γνληδίνπ Nramp1 ζπλνδεύνληαη κε κεησκέλε σξίκαλζε θαη νμηλνπνίεζε ησλ θαγνζσκάησλ. Δπηπξόζζεηα, γελεηηθέο κειέηεο ζηνλ άλζξσπν δείρλνπλ όηη δηάθνξνη πνιπκνξθηζκνί ηνπ γνληδίνπ Nramp1 ζπζρεηίδνληαη, αλ θαη όρη ηζρπξά, κε επαηζζεζία έλαληη ηεο θπκαηίσζεο 12,16,33. Απόπηωζε. Ζ απόπησζε ησλ θαγνθπηηάξσλ ίζσο απνηειεί έλα αθόκα πηζαλό κεραληζκό πεξηνξηζκνύ ηεο αλάπηπμεο ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ. Πξόθεηηαη γηα πξνγξακκαηηζκέλν ζάλαην ηνπ θαγνθπηηάξνπ πνπ επεξεάδεη ηε βησζηκόηεηα ησλ ελδνθπηηάξησλ κπθνβαθηεξηδίσλ, θάηη πνπ δελ παξαηεξείηαη κε ηελ κε πξνγξακκαηηζκέλε θαηαζηξνθή ηνπ θαγθπηηάξνπ. Καηά ηε δηάξθεηα ηεο θπκαηηθήο κόιπλζεο ε απόπησζε νδεγεί ζε εγγελή έιεγρν ηεο πξώηκεο βαθηεξηαθήο αλάπηπμεο θαη δξα σο δεμακελή αληηγόλσλ πνπ δηεπθνιύλεη ηελ έλαξμε ηεο θπηηαξηθήο αλνζίαο κέζσ ηεο επαηζζεηνπνίεζεο ησλ δελδξηηηθώλ θπηηάξσλ. Ο ξόινο ηεο απόπησζεο δηεξεπλήζεθε κεξηθώο κε ηελ αλαθάιπςε ηνπ γνληδίνπ Irp1 ε παξνπζία ηνπ νπνίνπ πεξηνξίδεη ην πνιιαπιαζηαζκό ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ θαηνδεγεί ηα κνιπζκέλα καθξνθάγα ζηελ απόπησζε. Δπίζεο γηα ηελ πξόθιεζε ηεο απόπησζεο είλαη απαξαίηεηε ε παξνπζία ηνπ TNF-α. Ζ πξνζηαγιαλδίλε Δ2 πξνάγεη ηελ απόπησζε ελώ αληίζεηα ε ιηπνμπγελάζε Α4 ηελ θαηαζηέιιεη 36. Τξνπνπνίεζε ηεο αλνζηαθήο απάληεζεο από ην κπθνβαθηεξίδην Σν κπθνβαθηεξίδην ηεο θπκαηίσζεο επηζηξαηεύεη δηάθνξνπο κεραληζκνύο πξνθεηκέλνπ λα ηξνπνπνίεζε θαη λα αρξεζηεύζεη ηελ αλνζηαθή αληίδξαζε πνπ ζηξέθεηαη ελαληίνλ ηνπ. Ζ παξέκβαζε ηνπ αθνξά ηόζν ζηε ζύκθπηε όζν θαη ζηελ επίθηεηε αλνζία 16,31,33. ε κόιπλζε κε παζνγόλα κπθνβαθηεξίδηα πξνθαιείηαη κηθξόηεξνπ βαζκνύ απόπησζε από όηη ζε κόιπλζε κε εμαζζελεκέλα ή κε παζνγόλα κπθνβαθηεξίδηα. Απηό απνδίδεηαη ζε εθιεθηηθή πξόθιεζε παξαγσγήο θαη απειεπζέξσζεο δηαιπηώλ ππνδνρέσλ TNF-α από ην κπθνβαθηεξίδην δηα ησλ νπνίσλ εμνπδεηεξώλεηαη ε δξάζε ηνπ TNF-α. Ζ απειεπζέξσζε ησλ δηαιπηώλ ππνδνρέσλ ξπζκίδεηαη από ηελ IL-10. Έηζη, ηα παζνγόλα κπθνβαθηεξίδηα πηζαλό λα πξνθαινύλ παξαγσγή ηεο IL-10, πνπ νδεγεί ζε κεησκέλε δξαζηηθόηεηα ηνπ TNF-α θαη κείσζε ηεο απόπησζεο ησλ κνιπζκέλσλ θπηηάξσλ. Ζ ππεξέθθξαζε ηνπ fas ligand ζηα κνιπζκέλα καθξνθάγα θαη δηάθνξα πξντόληα ηνπ 14

15 κπθνβαθηεξηδίνπ, όπσο είλαη ην LAM είλαη δπλαηό λα κεηώλνπλ ηελ απόπησζε θαη άξα ην βαζκό θαηαζηξνθήο ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ 36. Όπσο πξναλαθέξζεθε ην κπθνβαθηεξίδην πξνζιακβάλεηαη από θύηηαξα πνπ δηαζέηνπλ θαγνθπηηαξηθέο ηθαλόηεηεο θαη πξσηίζησο από ηα θπςειηδηθά καθξνθάγα.. Παξακέλεη κέζα ζηα δεκηνπξγνύκελα θαγνζώκαηα θαη δελ δηαθεύγεη πξνο ην θπηηαξόπιαζκα. Αθνινύζσο, ηα θαγνζώκαηα ζπγρσλεύνληαη κε ηα ιπζνζώκαηα πνπ πεξηέρνπλ πιεζώξα ελδύκσλ θαη θπξίσο όμηλσλ πξσηεαζώλ θαηαζηξνθηθώλ γηα ην κπθνβαθηεξίδην. Σν ηειεπηαίν είλαη ζε ζέζε λα αθπξώζεη ηε δηαδηθαζία ηεο ζπγρώλεπζεο. Οη εκπιεθόκελνη κεραληζκνί είλαη ελ πνιινίο άγλσζηνη. Ζ πνιύπινθε δηαδηθαζία ηεο σξίκαλζεο ησλ θαγνζσκάησλ ειέγρεηαη από δηάθνξα κόξηα κεηαμύ ησλ νπνίσλ είλαη θαη κηθξέο GTP-άζεο, νη Rabs. Οη Rab 4, Rab 5 θαη Rab11 αληρλεύνληαη ζε πξώηκα θαγνζώκαηα, ελώ νη Rab7 θαη Rab9 ζηα ώςηκα θαγνζώκαηα. ύγρξνλεο κειέηεο έρνπλ δείμεη όηη θαηά ηε δηαδηθαζία σξίκαλζεο ε Rab5 κεηαηξέπεηαη ζε Rab7. ε πξώηκεο ζρεηηθέο κειέηεο παξαηεξήζεθε όηη ηα κπθνβαθηεξηδηαθά θαγνζώκαηα θέξνπλ Rab5 όρη όκσο θαη Rab7. Φαίλεηαη ινηπόλ όηη ην κπθνβαθηεξίδην, θαηά άγλσζην ελ πνιινίο κέρξη ηώξα ηξόπν, απνηξέπεη ηελ κεηαηξνπή ηνπ Rab5 ζε Rab7, κπινθάξνληαο έηζη ηε δηαδηθαζία ηεο θαγνιπζνζσκαηηθήο ζπγρώλεπζεο ή όπσο θαιείηαη ζήκεξα βηνγέλεζεο 37. Νεώηεξεο κειέηεο έρνπλ δείμεη όηη ζηελ απνηξνπή ηεο ζπγθεθξηκέλεο δηαδηθαζίαο εκπιέθνληαη δηάθνξα δξαζηηθά κόξηα πνπ ζπζρεηίδνληαη κε ηελ Rab5 θαη θπξίσο ε phosphatidylinositol 3-kinase (PI3K) hvps34, ην πξντόλ απηήο phosphatidylinositol 3- phosphate (PI3P) θαη κηα ζεηξά από πξσηεΐλεο πνπ ζπλδένληαη κε ηελ PI3P. Ζ ΡΗ3Ρ δεζκεύεη ζπγθεθξηκέλεο πξσηεΐλεο κε ιεηηνπξγηθέο ζέζεηο FYVE. Γύν από απηέο ην EEA1 (early endosomal autoantigen 1) θαη ε Ζrs (hepatocyte growth factor-regulated tyrosine kinase substrate), θαηαθξαηνύκελεο θαη απηό ην ηξόπν, βνεζνύλ ζηε ζπγρώλεπζε ησλ θαγνζσκάησλ κε ηα ιπζνζώκαηα. ε κόιπλζε κε παζνγόλα δώληα κπθνβαθηεξίδηα έρεη παξαηεξεζεί απειεπζέξσζε ηνπο θαη απνπζία ζπγρώλεπζεο. Σνύην απνδίδεηαη ζε απνδνκή ηεο ΡΗ3Ρ πνπ πξνθαιείηαη από κόξηα ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ 37. Τπό θπζηνινγηθέο ζπλζήθεο θαηά ηε θαγνθπηηαξσζε παξαηεξείηαη αύμεζε ηνπ ελδνθπηηάξηνπ Ca 2+ θαη ζπζζώξεπζε ηεο εμαξηώκελεο από ην Ca 2+ θαη ηε δεζκεύνπζα απηό θαικνδνπιίλε, θηλάζε ΗΗ (phoshorylated calcium/calmodulin-dependent kinase II) ζηε θπηηαξνπιαζκαηηθή επηθάλεηα ησλ θαγνζσκάησλ. Ζ ηειεπηαία επηζηξαηεύεη ηελ (PI3K) hvps34, πνπ όπσο πξναλαθέξζεθε είλαη ππεύζπλε γηα ηε παξαγσγή ηεο PI3P. Δίλαη ελδηαθέξνλ ην γεγνλόο όηη ε θαγνθπηηάξσζε δώλησλ κπθνβαθηεξηδίσλ δελ ζπλνδεύεηαη από αύμεζε ηνπ ελδνθπηηάξηνπ αζβεζηίνπ, κε απνηέιεζκα ηε κεησκέλε έθθξαζε ηεο PI3P 38. Μηα άιιε πξσηεΐλε, πνπ ζπζζσξεύεηαη θαηά ηξόπν ελεξγεηηθό ζηα κπθνβαθηεξηδηαθά θαγνζώκαηα, είλαη ε coronin 1, γλσζηή θαη σο TACO(tryptophan aspartate containing coat protein). Ζ ζπγθεθξηκέλε πξσηεΐλε, πνπ δηαζέηεη δξάζε F-αθηίλεο, θαίλεηαη λα ζρεκαηίδεη πξνζηαηεπηηθό θινηό γύξσ από ην θαγόζσκα απνθιείνληαο ηελ σξίκαλζε ή ζπγρώλεπζε ηνπ κε ηα ιπζνζώκαηα. Σα επξήκαηα απηά δελ επηβεβαηώζεθαλ ζε in vitro κειέηεο κε αλζξώπηλα θαγνθύηηαξα 39. Πνιιά ιηπίδηα ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ θαίλεηαη λα παίδνπλ ξόιν ζηε ηξνπνπνίεζε ησλ θπηηάξσλ ηνπ μεληζηή. Από ηα πιένλ ζεκαληηθά είλαη ην lipoarabinomannan (LAM) θαη ην glycosylated phosphatidylinositol lipoarabinomannan (ManLAM). Σν ηειεπηαίν, πνπ ζεσξείηαη αλάινγν ηνπ PI3P, έρεη βξεζεί όηη αλαζηέιιεη ηελ αύμεζε ηνπ ελδνθπηηάξηνπ 15

16 αζβεζηίνπ πνπ παξαηεξείηαη θαηά ηε θαγνθπηηάξσζε θαη όηη ζπκβάιιεη ζηελ αλαζηνιή ηεο σξίκαλζεο ησλ θαγνζσκάησλ. Πηζαλό λα αζθεί απηέο ηνπ ηηο δξάζεηο κεηώλνληαο ηε παξαγσγή ηεο PI3P ή αληαγσληδόκελν απηή ζηε δέζκεπζε ησλ πξσηεηλώλ κε ιεηηνπξγηθέο ζέζεηο FYVE 40. Ζ SapM είλαη ό δεύηεξνο παξάγνληαο ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ πνπ επεξεάδεη ηα επίπεδα ηνπ PI3P κέζα ζηα κπθνβαθηεξηδηαθά θαγνζώκαηα. Πξνζνκνηάδεη κε ηηο επθαξησηηθέο όμηλεο θσζθαηάζεο, θσδηθνπνηείηαη ζην γέλσκα ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ηεο θπκαηίσζεο θαη εθθξίλεηαη κέζα ζηα θαγνζώκαηα. Πξόθεηηαη ζηελ νπζία γηα PI3P θσζθαηάζε πνπ απνδνκή ηελ PI3P ηνπ μεληζηή θαη θαη επέθηαζε δπζθνιεύεη ή θαη απνθιείεη ηελ δεκηνπξγία ηνπ θαγνιπζνζώκαηνο. Ζ θαξκαθνινγθή αλαζηνιή ηεο SapM κείσλεη ηελ ηθαλόηεηα ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ λα δηαηεξνύλ θαγνζώκαηα ειεύζεξα PI3P θαη επηηαρύλεη ηελ δεκηνπξγία ησλ θαγνιπζνζσκάησλ 43. ε πεηξάκαηα κε αλζξώπηλα κνλνππξελα έρεη βξεζεί όηη ην LAM ελεξγνπνηεί ηελ θσζθαηάζε SHP-1 πνπ κε ηε ζεηξά ηεο ζπζρεηίδεηαη κε ηελ αλαζηνιή ησλ ελεξγνπνηνύκελσλ από κηηνγόλν θηλαζώλ. Έηζη κέζσ ηεο SHP-1 κπνξεί λα αζθεί πεξαηηέξσ αλαζηαιηηθή δξάζε, όπσο κείσζε ηνπ TNF-a, ηεο IL-12 θαη ησλ MHC II κνξίσλ ζε κνιπζκέλα καθξνθάγα 40. Μέρξη ζηηγκήο έρνπλ αλαγλσξηζζεί ηξεηο ηνπιάρηζην κπθνβαθηεξηδηαθέο πξσηείλεο πνπ ζπκκεηέρνπλ ζηε δηαδηθαζία επηβίσζεο ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ κέζα ζηα καθξνθάγα, ε πξναλαθεξζείζα εθθξηλόκελε όμηλε θσζθαηάζε ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ηεο θπκαηίσζεο (SapM), ε ηζνθηηξηθή ιπάζε (ICL) θαη ε πξσηεηληθή θηλάζε G (PknG). Ζ ζπκκεηνρή ηεο δεύηεξεο επηβεβαηώλεηαη εθ ηνπ απνηειέζκαηνο. Ζ απνπζία ηνπ γνληδίνπ ηεο ICL από ηα κπθνβαθηεξίδηα, ελώ δελ πεξηνξίδεη ηελ ηθαλόηεηα κόιπλζεο, ζπλδπάδεηαη κε κεησκέλε επηβίσζε επί ρξόληαο ινίκσμεο 41. Ζ PknG αλήθεη ζηελ νηθνγέλεηα ησλ Ser/Thr πξσηεηληθώλ θηλαζώλ θαη βξίζθεηαη θσδηθνπνηεκέλε ζην γέλσκα ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ ηεο θπκαηίσζεο. Πξόθεηηαη γηα θηλάζε κε απαξαίηεηε γηα ηε βησζηόηεηα θαη ηελ αλάπηπμε ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ έμσ από ηα καθξνθάγα. Δληνύηνηο, κεηά ηελ είζνδν ηνπ ζηα καθξνθάγα, θαίλεηαη λα είλαη απαξαίηεηε γηα ηελ απνηξνπή ηεο ζπγρώλεπζεο ησλ κπθνβαθηεξηδηαθώλ θαγνζσκάησλ κε ηα ιπζνζώκαηα. Δθθξηλόκελε από ηα κπθνβαθηεξίδηα κε άγλσζην κεραληζκό, ε PknG αληρλεύεηαη κέζα ζην θπηηαξόπιαζκα ησλ κνιπζκέλσλ θαγνθπηηάξσλ. Ζ θαηάξγεζε ηνπ ζρεηηθνύ γνληδίνπ ή ε απνπζία ηεο PknG, όπσο ζπκβαίλεη επί κνιύλζεσο κε κπθνβαθηεξίδην smegmatis, ηα παζνγόλα κπθνβαθηεξίδηα παξαδίδνληαη ηαρέσο ζηα ιπζνζώκαηα, όπνπ θαη απνδνκνύληαη. Δπίζεο, ην ίδην παξαηεξείηαη επί εηδηθνύ απνθιεηζκνύ ηεο PkhG 42. Σα κπθνβαθηεξίδηα, εθηόο από ηελ αλαζηνιή ηεο ζπγρώλεπζεο ησλ θαγνζσκάησλ κε ηα ιπζνζώκαηα, είλαη ζε ζέζε επίζεο λα δηαηεξνύλ ην ΡΖ ησλ κπθνβαθηεξηδηαθώλ θαγνζσκάησλ ζε πςειά επίπεδα (ΡΖ ) ζε ζρέζε κε απηό ησλ ιπζνζσκάησλ (PΖ 4.5). Σνύην ην επηηπγράλνπλ κε ελεξγό παξαγσγή H + ATP-αζώλ, δεκηνπξγώληαο έηζη αθαηάιιειν πεξηβάιιν γηα ηε δξάζε πνηθίισλ δαζηηθώλ νπζηώλ ησλ ιπζνζσκάησλ, πνπ ραξαθηεξηζηηθά δξνπλ ζε όμηλν πεξηβάιιν. Δπίζεο κέζσ ππεξνμεηδηθώλ δηζκνπηαζώλ θαη άιισλ ελδύκσλ πνπ παξάγνπλ, πηζαλό λα απνθεύγεηαη ε θαηαζηξνθή ηνπο κε κεραληζκνύο πνπ πεξηιακβάλνπλ ειεύζεξεο ξίδεο νμπγόλνπ ή νμείδηα ηνπ αδώηνπ 44. Πέξαλ ησλ αλσηέξσ, πνπ αθνξνύλ θπξίσο ζηε ζύκθπηε αλνζία, ηα κπθνβαθηεξίδηα δηαζέηνπλ θαη κηα πνηθηιία κεραληζκώλ επεξεαζκνύ ηεο επίθηεηεο αλνζίαο, κε απνηέιεζκα πάληνηε ηελ επηβίσζή ηνπο. Γηα παξάδεηγκα, παξάγνληεο πνπ πξόεξρνληαη 16

17 από ηα κπθνβαθηεξίδηα είλαη ζε ζέζε λα δηεγείξνπλ ηα καθξνθάγα θαηά ηέηνην ηξόπν ώζηε λα παξάγνπλ ππέξκεηξα θπηηαξνθίλεο πνπ αλαζηέιινπλ ηε ιεηηνπξγία ησλ Σ- ιεκθνθπηηάξσλ. ε απηέο πεξηιακβάλνληαη ε IL-10 θαη ν ΣGF-β1. Ζ επηθαιππηόκελε βηνινγηθή δξάζε ησλ δύν απηώλ θπηηαξνθηλώλ αθνξά ζηελ θαηαζηνιή ησλ Σ- ιεκθνθπηηάξσλ, ζηελ απελεξγνπνίεζε ησλ καθξνθάγσλ, ζηε ξύζκηζε ησλ πξνθιεγκνλσδώλ θπηηαξνθηλώλ θαη ζηε ηξνπνπνίεζε ηεο δηαδηθαζίαο ηεο αληηγνλνπαξνπζίαζεο. Ζ εθζεζεκαζκέλε παξαγσγή απηώλ ησλ θπηηαξνθηλώλ, πνπ παξαηεξείηαη ζε ελεξγό θπκαηίσζε, αλαζηέιιεη ηε δξάζε ησλ πξνθιεγκνλσδώλ θπηηαξνθηλώλ θαη επεξεάδεη άκεζα θαη αξλεηηθά ηε ιεηηνπξγία ησλ Σ- ιεκθνθπηηάξσλ 33,38,44,45. Με πνηνπο κεραληζκνύο επηηπγράλνληαη απηά είλαη άγλσζην. Ζ IFN-γ παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηελ απάληεζε ηνπ μεληζηή ζε κηα κεγάιε πνηθηιία παζνγόλσλ κηθξννξγαληζκώλ ζπκπεξηιακβαλνκέλνπ θαη ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ηεο θπκαηίσζεο. Δπί θπκαηηώζεσο ε IFN-γ απνηειεί θαίξην παξάγνληα ελεξγνπνίεζεο ησλ καθξνθάγσλ κέζσ ηεο πξόθιεζεο κεηάθξαζεο 200 θαη πιένλ γνληδίσλ. Αλάκεζα ζε απηά πεξηιακβάλνληαη γνλίδηα πνπ θσδηθνπνηνύλ ηε ζπλζεηάζε ηνπ ληηξηθνύ νμεηδίνπ ((NOS2) θαη ηεο θαγνθπηηαξηθήο νμεηδάζεο πνπ ζπλδένληαη κε ηα βιαπηηθά γηα ην κπθνβαθηεξίδηα ελδηάκεζα ηνπ αδώηνπ θαη ηνπ νμπγόλνπ αληίζηνηρα. Δπίζεο ε IFN-γ πξνάγεη ηελ αληηγνλνπαξνπζίαζε πξνο ηα CD4+ T-ιεκθνθύηηαξα κέζα από ηελ επόδσζε ηεο παξαγσγήο ησλ κνξίσλ MHC II. ηνπο ηόπνπο ηεο κόιπλζεο, αθόκα θαη κέζα ζηα θπκαηώκαηα ε IFN-γ αλεπξίζθεηαη ζε πςειά επίπεδα 44,47. Παξά ηαύηα νη ππξνδνηνύκελνη ζρεηηθνί κεραληζκνί θαηαζηξνθήο ησλ κπθνβαθηεξίσλ απνηπγράλνπλ λα ηα εμαιείςνπλ. Απηό απνδίδεηαη ελ κέξεη ζηελ εθιεθηηθή αλαζηνιή ηεο αληίδξαζεο ησλ καθξνθάγσλ ζηελ IFN-γ πνπ πηζαλό λα πξνθαιείηαη Μεηά ηε δεκηνπξγία ηνπ θαγνιπζνζώκαηνο νη πξσηείλεο ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ απνδνκνύληαη ζε πεπηίδηα. Σα κόξηα MHC II ζπγθεληξώλνληαη ζηα όςηκα θαγνιπζνζώκαηα θαη ζρεκαηίδνπλ ζπκπιέγκαηα κε ηα κπθνβαθηεξηδηαθά πεπηίδηα βνεζνύληνο θαη ηνπ όμηλνπ πεξηβάιινληνο. ηε ζπλέρεηα ηα ζππιέγκαηα κεηαθέξνληαη ζηελ επηθάλεηα ησλ θαγνθπηηάξσλ θαη παξνπζηάδνληαη ζηα CD4+ ιεκθνθύηηαξα. ε καθξνθάγα ηξσθηηθώλ αιιά θαη αλζξώπσλ, ε κόιπλζε κε κπθνβαθηεξίδηα ζπλνδεύεηαη από κεησκέλε έθθξαζε ησλ CIITA ( class II transactivator), ησλ ΜHC-II, αιιά θαη ησλ CD64(Fcγ RI), κεηά από εξεζηζκό κε IFN-γ. Δπίζεο κεηά από παξαηεηακέλε κόιπλζε ησλ καθξνθάγσλ κε κπθνβαθηεξηδία ηεο θπκαηίσζεο, ε πξνθαινύκελε από ηελ IFN-γ έθθξαζε ησλ CIITA θαη ΜΖC-ΗΗ αλαζηέιιεηαη, κε απνηέιεζκα ηελ κεησκέλε ζρεηηθή αληηγνλνπαξνπζίαζε πξνο ηα CD4+ Σ-ιεκθνθύηηαξα θαη θαη επέθηαζε ηεο εηδηθήο ελεξγνπνίεζήο ηνπο 48. Πξόζθαηεο έξεπλεο έρνπλ δείμεη όηη ηξία ηνπιάρηζην κόξηα ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ εκπιέθνληαη ζηε δηαδηθαζία αλαζηνιήο ηεο δξάζεο ηεο IFN-γ επί ησλ καθξνθάγσλ, ε ιηπνπξσηείλε 19kDa LpqH, ε ιηπνπξσηείλε 24kDa LprG, θαη ε πεπηηδνγιπθάλε magp. Ζ ηειεπηαία θαίλεηαη πηζαλό λα αζθεί ηε δξάζε ηεο κέζσ ησλ TLR4 ππνδνρέσλ θαηά ηξόπν αλεμάξηεην ηνπ MyD88. Οη ιηπνπξσηείλεο LpgH θαη LprG είλαη αγσληζηέο ησλ TLR2 ζε ζπλδπαζκό κε MyD88. Ζ νμεία ζεκαηνδόηεζε από ηνπο TLR2 έρεη ζαλ απνηέιεζκα ηελ έθθξηζε TNF-a θαη IL-12 πνπ πξνάγνπλ ηόζν ηελ ελεξγνπνίεζε ηεο ζύκθπηεο αλνζίαο όζν θαη ηελ αληηγηλνπαξνπζίαζε πξνο ηα CD4+ Σ-ιεκθνθύηηαξα θαη θαη επέθηαζε ηελ ελεξγνπνίεζή ηνπο. Αληίζεηα, ε παξαηεηακέλε έθζεζε ησλ ίδησλ καθξνθάγσλ ζηηο αλαθεξόκελεο ιηπνπξσηείλεο έρεη αλ απνηέιεζκα ηε ζεκαληηθή αλαζηνιή ηεο δηεξγαζίαο ηεο MHC-II αληηγόλν-επεμεξγαζίαο θαη παξνπζίαζεο. Σνύην 17

18 κπνξεί λα επηηπγράλεηαη κέζσ ηεο ελεξγνπνίεζεο ησλ TLR4 ππνδνρεσλ θαη ηε παξαγσγή αληηθιεγκνλσδώλ θπηηαξνθηλώλ 49. Από ηα αλσηέξσ πξνθύπηεη όηη ε ζεκαηνδνηεζε από ηηο ιηπνπξσηείλεο κέζσ ησλ TLR αληηπξνζσπεύεη έλα δίθνπν καραίξη γηα ηελ αληίδξαζε ηνπ μεληζηή ζε ρξόληα ελδνθπηηάαξηα παζνγόλα. Ζ βξαρεία ζεκαηνδόηεζε κέζσ ησλ TLR ελεξγνπνηεί ηα καθξνθάγα θαη απνηειεί ην έλαπζκα ηνπηθήο νμεία θιεγκνλώδνπο αληίδξαζεο πνπ βνεζά ζηνλ έιεγρν ηεο αξρηθήο κόιπλζεο. Αληίζεηα, ε παξαηεηακέλε ζεκαηνδόηεζε έρεη ζαλ απνηέιεζκα ηε έθπησζε ζεκαληηθώλ αλνζνινγηθώλ ιεηηνπξγηώλ, όπσο είλαη ε αληηγνλνπαξνπζίαζε. Ζ επηβίσζε θαη παξακνλή ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ ζηα καθξνθάγα ηνπ πξνζδίδεη ην πιενλέθηεκα, κέζα από ηε ρξήζε δηαθόξσλ ζπζηαηηθώλ κνξίσλ ηνπ, λα παξέκβεη θαη λα δηαθύγεη ησλ αλνζνινγηθώλ κεραληζκώλ. πκπεξαζκαηηθά κπνξνύκε λα πνύκε όηη ηα κπθνβαθηεξίδηα ρξεζηκνπνύλ πνηθίινπο κεραληζκνύο αλνζνδηαθπγήο πνπ δηαθνξνπνηύληαη αλάινγα κε ην ζηάδην ηεο θπκαηηθήο κόιπλζεο. Ζ ηξνπνπνίεζε ηνπ θαγνζώκαηνο θαη ε αλαζηνιή ησλ θαγνθπηηαξηθώλ κηθξνβηνθηόλσλ κεραληζκώλ είλαη θξίζηκα θαηά ηελ αξρηθή θάζε, πξν ηεο αλάπηπμεο ηεο επίθηεηεο αλνζίαο. Ζ παξαγσγή αλαζηαιηηθώλ θπηηαξνθηλώλ, όπσο είλαη ε IL-10 θαη ν TNF-b είλαη πεξηζζόηεξν έθδειε θαηά ηελ ελεξγό θπκαηίσζε, όπνπ ηα κπθνβαθηεξίδηα επηθξαηνύλ ησλ ακπληηθώλ κεραληζκώλ. Ζ αλαζηνιή ηεο MCH-II αληηγνλν παξνπζίαζεο θαίλεηαη λα είλαη ηδηαίηεξα ζεκαληηθή θαηά ηε ρξόληα θάζε ηεο κόιπλζεο. Σύνοψη Γηα ηελ αληηκεηώπηζε ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ, ν αλζξώπηλνο νξγαληζκόο επηζηξαηεύεη ζύκθπηνπο θαη επίθηεηνπο ακπληηθνύο κεραληζκνύο. Μεηά ηελ πξόζιεςε ησλ κπθνβαθηεξηδίσλ από ηα θπςειηδηθά καθξνθάγα αθνινπζνύλ δηάθνξα ζελάξηα. Έλα από απηά είλαη θαη ε θαηαζηξνθή ηνπο, νπόηε ζηε ζπλέρεηα δελ αλαπηύζζεηαη νπνηαδήπνηε επίθηεηε αλνζία. ηε πεξίπησζε πνπ ηα κπθνβαθηεξίδηα επηδήζνπλ θαη αλαπηπρζνύλ, αθνινπζεί κηα ηνπηθή κε εηδηθή θιεγκνλώδεο αληίδξαζε, πνπ ξπζκίδεηαη από έλα δίθηπν κεζνιαβεηηθώλ παξαγόλησλ. απηνύο πεξηιακβάλνληαη πξν- θαη αληη- θιεγκνλώδεηο θπηηαξνθίλεο θαη ρεκεηνηαθηηθνί παξάγνληεο. Καηά ηε θάζε απηή νη πεξηζζόηεξνη εκπιεθόκελνη παξάγνληεο πξνέξρνληαη θπξίσο από ηα θπςειηδηθά καθξνθάγα Σα ηειεπηαία είλαη επίζεο ππεύζπλα γηα ηελ παξνπζίαζε ησλ κπθνβαθηεξηδηαθώλ αληηγόλσλ ζηα Σ ιεκθνθύηηαξα. Με ηελ εηδηθή ελεξγνπνίεζε ησλ Σ ιεκθνθπηηάξσλ θαη ηελ πξνθαινύκελε εμ απηήο ζπζηξάηεπζε θαη άιισλ αλνζνξξπζκηζηηθώλ θπηηάξσλ θαη ελεξγνπνίεζε ησλ καθξνθάγσλ, δνκείηαη αξρηθά κηα νμεία επίθηεηε θπηηαξηθή αλνζία, πνπ απνζθνπεί ζηνλ έιεγρν ησλ ηαρέσο αλαπηπζζόκελσλ κπθνβαθηεξηδίσλ. Απηή αθνινπζείηαη από κηα κλεκνληθή αλνζηαθή θάζε, πνπ είλαη απαξαίηεηε γηα ηνλ έιεγρν ησλ επηδώλησλ θαη ιαζξνβηνύλησλ κπθνβαθηεξηδίσλ θαη ηελ επηηήξεζε γηα πηζαλή επαλακόιπλζε. Ζ ηθαλόηεηα ηνπ κπθνβαθηεξηδίνπ λα δηαθεύγεη ησλ ακπληηθώλ κεραληζκώλ θαη ε αλεπάξθεηα ηεο ζύκθπηεο ή ηεο επίθηεηεο θπηηαξηθήο αλνζίαο θαηά ηελ νμεία ή ρξόληα θάζε ηεο, έρεη ζαλ απνηέιεζκα ηελ θιηληθή εθδήισζε θαη δηαζπνξά ηεο θπκαηίσζεο. 18

19 Βιβλιογραθία 1. WHO/HTM/TB/ Raja A. Immunology tuberculosis. Indian J Med Res 2004; 120: Boom WH, Canaday DH, Fulton SA, Gegring AJ, Rojas RE, Torres M. Human immunity to M.tuberculosis: T cell subsets and antigen processing. Tuberculosis 2003; 83: Dannenberg AM, Rook GAW. Pathogenesis of pulmonary tuberculosis: an interplay of tissue-damaging and magrophage-activating immune responses- Dual mechanisms that control bacillary multiplication. In Tuberculosis: Pathogenesis, Protection and Control. Ed R.Bloom/ American Society for Microbiology 1994; pp Lurie MB, Abramson S, Heppleston AG. On the response of genetically resistant and susceptible rabbits to the quantitive inhalation of human-type tubercle bacilli and the nature of resistance to tuberculosis. J Exp Med 1952; 95: Sousa AO, Salem JI, Lee FK, Vercosa MC, Cruaud P, Bloom BR, LagrangePH, David HL. An epidemic of tuberculosis with a high rate of tuberculin anergy among a population previously unexposed to tuberculosis, the Yanomami Indians of the Brazilian Amazon. ProcNatl Acad Sci USA 1997;94: Stead WWJ, Senner W, Reddick WT, Lofgren JP. Racial differences in susceptibility to infection by Mycobacterium tuberculosis. N Engl J Med 1990; 322: Crowle AJ, Elkins N. Relative permissiveness of macrophages from black and white people for virulent tubercle bacilli. Infect Immun 1990; 58: Bellamy R, Ruwende C, Corrah T, McAdam KP, Whittle HC, Hill AV. Variations in the NRAMP1 gene and susceptibility to tuberculosis in West Africans. N Engl J Med 1998; 338: Colditz, GA, Brewer TF, Berkey CS, Wilson ME, Burdick E, Fineberg HV, Mosteller F.. Efficacy of BCG vaccine in the prevention of tuberculosis. Metaanalysis of the published literature. JAMA 1994; 271: North RJ, LaCourse R, Ryan L. Vaccinated mice remain more susceptible to Mycobacterium tuberculosis infection initiated via the respiratory route than via the intravenous route. Infect. Immun. 1999; 67: Bellamy R. Susceptibility to mycobacterial infections: The importance of host genetics. Genes and Immunol 2003; 4: Pasula RJR, Wright DL, Kachel, Martin WJ.. Surfactant protein A suppresses reactive nitrogen intermediates by alveolar macrophages in response to Mycobacterium tuberculosis. J Clin Investig 1999; 103: Ferguson JS, Voelker DR,. McCormack FX, Schlesinger LS. Surfactant protein D binds to Mycobacterium tuberculosis bacilli and lipoarabinomannan via carbohydrate-lectin interactions resulting in reduced phagocytosis of the bacteria by macrophages. J. Immunol 1999; 163: Selvaraj PP, Narayanan R, A. M. Reetha AM Association of functional mutant homozygotes of the mannose binding protein gene with susceptibility to pulmonary tuberculosis in India. Tuber. Lung Dis 1999; 79:

20 16. van Crevel R, Ottenhoff THM, van der Meer JWM. Innate immunity to mycobacterium tuberculosis. Clin Microb Rev 2002; Zimmerli S, Edwards S, and Ernst JD. Selective receptor blockade during phagocytosis does not alter the survival and growth of Mycobacterium tuberculosis in human macrophages, American Journal of Respiratory Cell and Molecular Biology, 1999; 15(6): Hemmi HO, Takeuchi,Kawai T, KaishoT, Sato S, Sanjo S, Matsumoto M, Hoshino K, Wagner H, Takeda K, Akira S. A Toll-like receptor recognizes bacterial DNA. Nature 2000; 408: Doherty ΣΜ. Arditi Μ. TB, or not TB: that is the question. Does TLR signaling hold the answer? J. Clin. Invest. 2004, 114: Underhill DM, Ozinsky A, Smith KD, Aderem A. Toll-like receptor-2 mediates mycobacteria-induced proinflammatory signaling in macrophages. Proc. Natl. Acad. Sci. USA 1999;96: Akira S. Toll like receptor signaling. Journal of Biological Chemistry, 2003; 278(40), Kleinnijenhuis J, Oosting M, Joosten LAB, Netea MG, Van Crevel R. Innate immune recognition of mycobacterium tuberculosis. Clinical and Developmental Immunology, 2011; ID , doi; 10, 1155/2011/ Saiga Ζ, Shimada Τ, Takeda K Innate Immune Effectors in Mycobacterial Infection. Clinical and Developmental Immunology, 2011; ID , doi; 10, 1155/2011/ Liu PT, Stenger S, Li H et al. Toll-like receptor triggering of a vitamin D- mediated human antimicrobial response. Science, 2006, 311(5768): Nishimura J, Saiga H, Sato S et al. Potent antimycobacterial activity of mouse secretory leukocyte protease inhibitor. Journal of Immunology, 2008, 180 (6): Saiga H, Nishimura J, Kuwata H et al., Lipocalin 2-dependent inhibition of mycobacterial growth in alveolar epithelium, Journal of Immunology, 2008, 181(12): Saitoh T and Akira S. Regulation of innate immune responses by autophagyrelated proteins. J Cell Biol. 2010, 189(6): Berrington W, Hawn T. Mycobacterium tuberculosis, macrophages, and the innate immune response: does common variation matter? Immunol Rev. 2007; 219: Vankayalapati R, Wizel B, Weis SE, Samten B, Girard WM, Barnes PF. Production of interleukin-18 in human tuberculosis. J Infect Dis 2000; 182: Cooper A. Cell-mediated immune responses in tuberculosis. Annu Rev Immunol 2009, 27: Boom WH, Canaday DH, Fulton SA, Gehring AJ, Rojas RE, Torres M. Human immunity to m.tuberculosis : T cell subsets and antigen processing.tuberculosis 2003; 83: Seah GT, Scott GM, Rook GAW. Type 2 cytokines gene activation and its relationship to extent of disease in patients with tuberculosis. J Infect Dis 2000; 181:

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

θαη ζηνλ πνιιαπιαζηαζκό ησλ αηκνπνηεηηθώλ πξνγνληθώλ θπηηάξσλ.

θαη ζηνλ πνιιαπιαζηαζκό ησλ αηκνπνηεηηθώλ πξνγνληθώλ θπηηάξσλ. ΥΗΜΕΙΟΚΙΝΕ Οη ρεκεηνθίλεο είλαη κηα νκάδα κηθξώλ πξσηετλώλ (Μ.Β. 8-10 kda) πνπ παίδνπλ ζεκαληηθό ξόιν ζηηο θιεγκνλώδεηο αληηδξάζεηο (απνηεινύλ ρεκεηνηαθηηθό παξάγνληα γηα ηα ιεπθνθύηηαξα, αλαθέξνληαη θαη

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο.

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο. ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ Ζ καγηά δπζνπνηίαο παξάγεηαη από ηελ θαιιηέξγεηα ηνπ Saccharomyces Cerevisiae θαη έρεη πςειή ζξεπηηθή αμία γηα ηελ δηαηξνθή ησλ δώσλ. Φαξαθηεξίδεηαη από: Υςειή πεξηεθηηθόηεηα ζε πξσηεΐλεο

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

Δηζαγσγή ζηελ Αλνζνινγία-Απηναλνζία

Δηζαγσγή ζηελ Αλνζνινγία-Απηναλνζία Δηζαγσγή ζηελ Αλνζνινγία-Απηναλνζία Μαζήκαηα Δηαηξείαο Ιαηξηθήο Βηνπαζνινγίαο Βνξείνπ Διιάδνο πεξίνδνο 2012-2013 Οκηιήηξηα: Γήκεηξα Σζνπθαιά Εηδηθεσόκελε ηαηρηθής βηοπαζοιογίας Γ.Ν. «Αγ. Παύιος», Θεζζαιολίθε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΟΓΟΥΔΑ Σ-ΛΔΜΦΟΚΤΣΣΑΡΟΤ

ΤΠΟΓΟΥΔΑ Σ-ΛΔΜΦΟΚΤΣΣΑΡΟΤ ΤΠΟΓΟΥΔΑ Σ-ΛΔΜΦΟΚΤΣΣΑΡΟΤ 6 Τα Τ-ιεκθνθύηηαξα παίδνπλ ζεκαληηθό ξόιν ζηελ αλνζηαθή απάληεζε έλαληη ηωλ πξωηεϊληθώλ αληηγόλωλ. Από ηε ζηηγκή πνπ όινη νη παζνγόλνη κηθξννξγαληζκνί πεξηέρνπλ πξωηεΐλεο, ηα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΙΚΣΗΣΗ ΑΝΟΙΑ. Δπίθηεηε αλνζία είλαη ε ηθαλόηεηα ηνπ αλζξώπνπ λα αλαπηύζζεη εηδηθή αληίζηαζε ζε ζπγθεθξηκέλνπο εηζβνιείο

ΔΠΙΚΣΗΣΗ ΑΝΟΙΑ. Δπίθηεηε αλνζία είλαη ε ηθαλόηεηα ηνπ αλζξώπνπ λα αλαπηύζζεη εηδηθή αληίζηαζε ζε ζπγθεθξηκέλνπο εηζβνιείο ΔΠΙΚΣΗΣΗ ΑΝΟΙΑ Δπίθηεηε αλνζία είλαη ε ηθαλόηεηα ηνπ αλζξώπνπ λα αλαπηύζζεη εηδηθή αληίζηαζε ζε ζπγθεθξηκέλνπο εηζβνιείο 1.Υπκηθή αλνζία γηα ηελ νπνία ππεύζπλα είλαη ηα Β-Λεκθνθύηηαξα θαη ηελ 2.Θπηηαξηθή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ Ζ ΚΑΚΖ ΘΡΔΦΖ Δπεξεάδεη: ηε κπτθή ηζρύ ησλ ζθειεηηθώλ κπώλ κε απνηέιεζκα ηε κεησκέλε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Γενεηική Καρδιαγγειακών Παθήζεων

Γενεηική Καρδιαγγειακών Παθήζεων Γενεηική Καρδιαγγειακών Παθήζεων Νίκορ Ππωτονοτάπιορ, MD, FESC, Νάξορ Η γελεηηθή ησλ θαξδηαγγεηαθώλ παζήζεσλ έρεη εμειηρζεί νπζηαζηηθά θαηά ηα ηειεπηαία είθνζη ρξόληα. Σε απηό ην ρξνληθό δηάζηεκα εμειίρζεθε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΘΕΜΑ 1 Ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 εως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

αναζήτηση σποκλινικής υσματίωσης και θεραπεία Καηεξίλα Μαξθνπνύινπ Δπηκειήηξηα Α 1ε Πλεπκνινγηθή Κιηληθή Ν. Γ.Παπαληθνιάνπ

αναζήτηση σποκλινικής υσματίωσης και θεραπεία Καηεξίλα Μαξθνπνύινπ Δπηκειήηξηα Α 1ε Πλεπκνινγηθή Κιηληθή Ν. Γ.Παπαληθνιάνπ αναζήτηση σποκλινικής υσματίωσης και θεραπεία Καηεξίλα Μαξθνπνύινπ Δπηκειήηξηα Α 1ε Πλεπκνινγηθή Κιηληθή Ν. Γ.Παπαληθνιάνπ Υπνθιηληθή/ιαλζάλνπζα ΤΒ Latent TB infection (LTBI) Μόιπλζε από ην Μπθνβαθηεξίδην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΨΗ ΚΑΙ ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΣΕ ΑΙΚ. ΠΔΣΡΟΥΔΙΛΟΤ

ΗΨΗ ΚΑΙ ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΣΕ ΑΙΚ. ΠΔΣΡΟΥΔΙΛΟΤ ΗΨΗ ΚΑΙ ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΣΕ ΑΙΚ. ΠΔΣΡΟΥΔΙΛΟΤ ΗΨΗ = SIRS + ΛΟΙΜΩΞΗ . SIRS = Systemic Inflammatory Response Syndrome Θεξκνθξαζία > 38 C ή < 36 C Καξδηαθή ζπρλόηεηα Αλαπλεπζηηθή πρλόηεηα Λεπθνθύηηαξα > 90/min

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Ioanna Tzoulaki MSc PhD Lecturer in Epidemiology University of Ioannina School of Medicine & Imperial College School of Medicine Καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΣΕ ΑΛΛΟΑΝΟΟΙ. (απηνάλνζνη, αιινάλνζνη)

ΑΝΟΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΣΕ ΑΛΛΟΑΝΟΟΙ. (απηνάλνζνη, αιινάλνζνη) ΑΝΟΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΣΕ (απηνάλνζνη, αιινάλνζνη) ΑΛΛΟΑΝΟΟΙ Καζε θύηηαξν δσληαλνπ νξγαληζκνύ δεί ζε γεηηλίαζε θαη ζπλεξγαζία κε όια ηα δηπιαλά ηνπ. Γηα λα επηηεπρζεί απηή ε θαιή γεηηλίαζε θαη ζπκβίσζε πξέπεη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

επαξθήο ζηαηηζηηθή ζπλάξηεζε, β) Έζησ η.δ. είλαη αλεμάξηεην ηνπ. Άξα πξόθεηηαη γηα 1 n

επαξθήο ζηαηηζηηθή ζπλάξηεζε, β) Έζησ η.δ. είλαη αλεμάξηεην ηνπ. Άξα πξόθεηηαη γηα 1 n . ΜΑΚΡΑ ΣΟΑ 7 & ΕΘΝ. ΑΝΣΙΣΑΕΩ (ΠΕΙΡΑΙΑ),. ΔΕΛΗΓΙΩΡΓΗ 06 Α (ΠΕΙΡΑΙΑ), 3. ΠΤΡΓΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ (ΑΘΗΝΑ). ΣΗΛ 040970,,, www.vtal.gr Επιλεγμένες Ασκήσεις. α) Έζησ η.δ. Ep. Να δεηρζεί όηη ε T,..., ~, 0

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης multiplex PCR ΜΘΥΑΛΗ ΚΟΤΣΘΛΘΕΡΗ, MD, Ph.D Καθηγηηής Πειραμαηικης Φσζιολογίας, Θαηρική τολή, Παν/μίοσ Αθηνών Η αλίρλεπζε ηεο ύπαξμεο

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ T A E K W O N D O Δ. ΠπθαξΨο ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ ΦΠΗΘΝΘΔΟΑΞΔΗΑ Ο Ρ Ι Μ Ο Φπζη(θ)νζεξαπεΫα εϋλαη ε επηζηϊκε, ε νπνϋα κόλν κε θπζηθψ κωζα θαη κεζόδνπο πξνζπαζεϋ λα ζεξαπεύζεη

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα.

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα. Καηαζηάζεηο ηεο ύιεο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΗΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΟΗ ΦΤΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 1: ΔΗΑΓΧΓΖ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4: ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ Α. Αεπόβια ικανόηηηα: ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ 1. Φόλλοος ζηα δύο καλάθια: νη αζιεηέο είλαη απέλαληη από ηα ηακπιώ ζε δπν γξακκέο. Οη πξώηνη έρνπλ από κηα κπάια. Με ην ζύλζεκα θάλνπλ θόιιννπ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Η επηινγή ηεο θαηάιιειεο κεγέζπλζεο ζην κηθξνζθόπην εμαξηάηαη από ην πξνο παξαηήξεζε αληηθείκελν. Η δπλαηόηεηα δηάθξηζεο ηωλ δηαθόξωλ ηκεκάηωλ ηνπ θπηηάξνπ νθείιεηαη ζην

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ Α.Να γξάςεηε ηα ηππηθά ζηάδηα ηεο αλαγλώξηζεο ζηελ Οδύζζεηα. Το θέμα της αναγνώρισης είναι συχνό, ιδιαίτερα στις τελευταίες ραψωδίες του έπους, δηλαδή από τότε που ο Οδυσσέας

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ 1 ΘΔΜΑ Α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ Να γπάτεηε ζηο ηεηπάδιό ζαρ ηον απιθμό καθεμιάρ από ηιρ παπακάηυ ημιηελείρ πποηάζειρ Α1 υρ Α5 και δίπλα ηο γπάμμα πος ανηιζηοισεί ζηη λέξη ή ηη θπάζη, πος ζςμπληπώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

Οξγαλνινγία Κηλεηή θάζε αέξην (άδσην ή ήιην)

Οξγαλνινγία Κηλεηή θάζε αέξην (άδσην ή ήιην) ΑΕΡΙΑ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ Οξγαλνινγία Κηλεηή θάζε αέξην (άδσην ή ήιην) 150-200 ν C 400 o C Δθαξκνγέο Πην εθιεθηηθή κέζνδνο γηα αλίρλεπζε πξνζκίμεσλ θαηά ηελ παξαγσγή Πνζνηηθόο πξνζδηνξηζκόο νπζηώλ πνπ ζηεξνύληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ Γξ. Γεκήηξηνο Καπεηάλνο Δπηκειεηήο Α Γαζηξεληεξνινγηθή Κιηληθή Γ.Ν. «Γεώξγηνο Παπαληθνιάνπ» Θεζζαινλίθε Γελ έρσ ζύγθξνπζε ζπκθεξόλησλ κε ηηο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ 2 ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ (Sleeve Gastrectomy) Εςάγγελορ Νάνορ Η Λαπαξνζθνπηθή Δπηκήθεο Γαζηξεθηνκή είλαη κηα λέα ρεηξνπξγηθή κέζνδνο αδπλαηίζκαηνο πνπ κπνξεί λα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ. Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ. Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ Αργσρώ Ιωάννοσ Λεμεσός 2012 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Τεύρνο 9 ν - Άξζξν 2 β

Τεύρνο 9 ν - Άξζξν 2 β Τεύρνο 9 ν - Άξζξν 2 β ΔΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΜΔΛΑΝΩΜΑΤΟΣ ΦΑΙΝΔΤΑΙ ΠΟΛΛΑ ΥΠΟΣΦΟΜΔΝΟ ΣΔ ΓΟΚΙΜΑΣΙΑ Φρηζιμοποιούμενο με ανοζο-ενιζτσηικό θάρμακο, ηο εμβόλιο παραηείνει ηην επιβίωζη καηά ζτεδόν 7 μήνες, ανακαλύπηει

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Βαζίιεο Μνύγηνο Καζεγεηήο βηνρεκείαο ηεο άζθεζεο ΤΔΦΑΑ ΑΠΘ http://users.auth.gr/mougios Η άζθεζε κεηώλεη ηνπο

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ 1 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ ΘΔΜΑ Α Να γξάςεηε ζην ηεηξάδηό ζαο ηνλ αξηζκό θαζεκηάο από ηηο παξαθάησ εκηηειείο πξνηάζεηο Α1 σο Α5 θαη δίπια ην γξάκκα πνπ αληηζηνηρεί ζηε ιέμε ή ηε θξάζε, πνπ ζπκπιεξώλεη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c.

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c. ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) y y z z t t Σν νπνίν νδεγεί ζην όηη = - π.(άηνπν), αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mikelson-Morley είλαη =. Δπίζεο y = y, z = z, t = t Σν νπνίν ( t

Διαβάστε περισσότερα

Master Class 3. Ο Ν.Ζανταρίδης προτείνει θέματα Μαθηματικών Γ Λσκειοσ ΘΕΜΑ 1.

Master Class 3. Ο Ν.Ζανταρίδης προτείνει θέματα Μαθηματικών Γ Λσκειοσ ΘΕΜΑ 1. ΘΕΜΑ. Γηα ηελ ζπλάξηεζε f : IR IR ηζρύεη + f() f(- ) = γηα θάζε IR. Να δείμεηε όηη f() =, ΙR. Να βξείηε ηελ εθαπηόκελε (ε) ηεο C f πνπ δηέξρεηαη από ην ζεκείν (-,-) 3. Να βξείηε ην εκβαδόλ Δ(α) ηνπ ρωξίνπ

Διαβάστε περισσότερα

απηνάλνζεο ινηκώμεηο ηα θάξκαθα θαη νη κεηαζηαηηθέο λόζνη

απηνάλνζεο ινηκώμεηο ηα θάξκαθα θαη νη κεηαζηαηηθέο λόζνη Oη πνην ζπρλέο αηηίεο επηλεθξηδηαθήο αλεπάξθεηαο είλαη νη απηνάλνζεο θαη ζε κηθξόηεξν βαζκό νη ινηκώμεηο ηα θάξκαθα θαη νη κεηαζηαηηθέο λόζνη Ληγόηεξν ζπρλέο αηηίεο είλαη: ΑΓΡΔΝΟΛΔΤΚΟΓΤΣΡΟΦΙΑ ΚΑΙ ΑΓΡΔΝΟΜΤΔΛΟΝΔΤΡΟΠΑΘΔΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30

Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30 Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30 Ηκεξνκελία: Αξηζκόο κεηξώνπ: Όλνκα Αζζελνύο: Ηκεξνκελία Γέλλεζεο: Ηιηθία: + Έηη Μήνερ πληεξεηηθή ζεξαπεία Μεηεγρεηξνπξγηθή παξαθνινύζεζε 3 μήνερ 6 μήνερ 1 σπόνορ σπόνια 3

Διαβάστε περισσότερα

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ 14 Σεπηεκβξίνπ Ση γηνξηάδνπκε ηελ εκέξα ηεο ύςσζεο ηνπ Σηκίνπ ηαπξνύ (1/6) Τν έηνο 326 ε Αγία Ειέλε πήγε ζηελ Ιεξνπζαιήκ γηα λα πξνζθπλήζεη ηνπο Αγίνπο Τόπνπο θαη λα επραξηζηήζεη

Διαβάστε περισσότερα

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Τν crossover καλώδιο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ζπλδεζνύλ δπν ππνινγηζηέο κεηαμύ ηνπο θαη αλ θηηάμνπλ έλα κηθξό ηνπηθό δίθηπν(lan). Έλα LAN κπνξεί λα είλαη ηόζν

Διαβάστε περισσότερα

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Α ο υ ι ς ε κ ς ξ μ ι κ ή ρ ύ μ θ ε ρ η 6 Τ ξ μ έ α π ΘΘΘ, X ώ ο ξ π κ α ι Δ π ι κ ξ ι μ χ μ ί α Η έ μ α : Διδάρκξμςεπ: Τξ εύοξπ ςξσ ξοίξσ Ιεοαμεικόπ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ Σε όια ηα πξνβιήκαηα πνπ ζα αληηκεηωπίζνπκε, ην ειαηήξην ζα είλαη αβαξέο θαη ζα ηθαλνπνηεί ην λόκν ηνπ Hooke (ηδαληθό ειαηήξην), δειαδή ε δύλακε πνπ αζθεί έλα ηδαληθό ειαηήξην έρεη

Διαβάστε περισσότερα

Μέηξα Αηνκηθήο Τγηεηλήο γηα ηελ Πξόιεςε & Αληηκεηώπηζε ηεο Νέαο Γξίπεο. ύξνο 15-10-2009

Μέηξα Αηνκηθήο Τγηεηλήο γηα ηελ Πξόιεςε & Αληηκεηώπηζε ηεο Νέαο Γξίπεο. ύξνο 15-10-2009 Μέηξα Αηνκηθήο Τγηεηλήο γηα ηελ Πξόιεςε & Αληηκεηώπηζε ηεο Νέαο Γξίπεο ύξνο 15-10-2009 Ση είλαη ε γξίπε? Ομεία αλαπλεπζηηθή λόζνο πνπ πξνθαιείηαη από ηνπ ηνύο ηεο γξίπεο (θπξίσο Α ή Β) Δκθαλίδεηαη ππό

Διαβάστε περισσότερα