ΑΡΗΣΟΣΔΛΖ. (Πξφζσπα: θελνζέηεο, Α θαη Β (εζνπνηνί)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΗΣΟΣΔΛΖ. (Πξφζσπα: θελνζέηεο, Α θαη Β (εζνπνηνί)"

Transcript

1 Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης (Καηά ηελ δηάξθεηα ηεο πξφβαο) ΑΡΗΣΟΣΔΛΖ (Πξφζσπα: θελνζέηεο, Α θαη Β (εζνπνηνί) Α: εγψ δελ έρσ θαλέλα απνιχησο πξφβιεκα, ζαο είπα, λα ην θάλσ φπσο ην ιέηε. Δζείο είζηε ν ζθελνζέηεο, εζείο απνθαζίδεηε. Δπηκέλσ, φκσο, φηη απηφ πνπ ζέιεη λα πεη ν ζπγγξαθέαο Σκηνοθέτης: Υέζηεθα ηη ζέιεη λα πεη ν ζπγγξαθέαο Β: Μα, απηφο δελ έγξαςε ην έξγν; Σκηνοθέτης. Καη ινηπφλ; Α: Αλ δελ μέξεη απηφο Σκηνοθέτης: Πάληα ην έιεγα φηη ζα πξέπεη λα αιιάμεη ε εθπαίδεπζε ησλ εζνπνηψλ. Γελ αξθεί νη δξακαηηθέο ζρνιέο λα θξνληίδνπλ λα βγάδνπλ θαινχο εζνπνηνχο. Υξεηάδεηαη αθφκε λα πξνζθέξνπλ ζηνπο ζπνπδαζηέο ησλ πιαηχηεξε κφξθσζε, αθνχ ε απνζηνιή απηψλ κεηά ζα είλαη λα δηδάζθνπλ, λα εθπαηδεχνπλ άιινπο αλζξψπνπο, λα δηακνξθψλνπλ ραξαθηήξεο, λα πνηνχλ ήζνο, φπσο ιέλε. Καη γηα λα ην θάλνπλ απηφ, πξνθαλψο απαηηείηαη λα έρνπλ θαιέο βάζεηο, λα δηαζέηνπλ έγθπξεο γλψζεηο Β: Να γίλνκε, δειαδή, επηζηήκνλεο; Σκηνοθέτης: Απηφ θαηάιαβεο, εζχ; Δγψ απιψο είπα φηη, πέξα απφ ηελ ίδηα ηελ ηέρλε ηεο ππνθξηηηθήο θαη φζα ηελ ππνζηεξίδνπλ φπσο ε νξζνθσλία, ε γλψζε ηεο αλαηνκίαο ηνπ ζψκαηνο θαη ν έιεγρνο ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ, ε θίλεζε, ν ρνξφο, ην ηξαγνχδη, ν εζνπνηφο θαιφ είλαη λα έρεη ππφςε ηνπ θαη θάπνηα άιια αθφκε πξάγκαηα πνπ ζα κπνξνχζαλ λα ηνπ αλνίμνπλ ηνλ νξίδνληα ηνπ κπαινχ ηνπ. Β: Μα, εκείο ζηελ ζρνιή θάλακε θαη ηζηνξία ηνπ ζεάηξνπ θαη πνίεζε Σκηνοθέτης: Καιά ηψξα... Καη ζε άιιεο ζρνιέο, κπνξψ λα ζνπ πσ, δελ θάλνπλ νχηε θη απηά. Δγψ, φκσο, ελλνψ ε κφξθσζε πνπ νη ζρνιέο ζα πξνζθέξνπλ ζηνπο ζπνπδαζηέο ησλ λα κελ είλαη έλα απιφ παζάιεηκκα γχξσ απφ ηελ ηζηνξία ηνπ ζεάηξνπ θαη ηελ πνίεζε, πνπ ιεο φηη θάλαηε, αιιά λα είλαη ζπζηεκαηηθή, θαη ε ζπκβνιή ηεο γηα ηελ απφθηεζε ηνπ δηπιψκαηνο ηεο ππνθξηηηθήο λα είλαη νπζηαζηηθή φρη, φπσο ζπκβαίλεη ηψξα, δηαθνζκεηηθή. Κάπνηνο, αο πνχκε, πνπ ζα κπνξνχζε λα θαλεί εμαηξεηηθά ρξήζηκνο ζε έλαλ εζνπνηφ, πνπ ζα ηνλ βνεζνχζε λα πξνζεγγίζεη θαιχηεξα έλα ζεαηξηθφ έξγν θαη λα ρεηξηζηεί, έηζη, κε κεγαιχηεξε επηηπρία ηνλ ξφιν ηνπ είλαη ν Αξηζηνηέιεο. Α: Ο Αξηζηνηέιεο; Μα απηφο ήηαλ ζθνηαδηζηήο. 1

2 Σκηνοθέτης: Ση έθαλε, ιέεη; Α: Απηφο δελ ήηαλ πνπ ζηνλ κεζαίσλα κε ηηο απαξραησκέλεο ζεσξίεο ηνπ θξάηεζε δέζκηα ηελ γλψζε θαη δελ ηελ άθεζε λα αλαπηπρζεί; Σκηνοθέτης: Σν φηη ζηνλ κεζαίσλα ν Αξηζηνηέιεο ζεσξήζεθε απζεληία θαη νη επηζηήκνλεο θαη νη δηαλννχκελνη ηεο επνρήο εθείλεο θξεκάζηεθαλ θπξηνιεθηηθά απφ ηηο απφςεηο ηνπ, είλαη γεγνλφο. Αιιά έθηαηγε γη απηφ ν Αξηζηνηέιεο ή κήπσο ε αθέιεηα ησλ επηζηεκφλσλ θαη ησλ δηαλννπκέλσλ λα ράβνπλ φ,ηη είρε πεη ν Αξηζηνηέιεο ρσξίο λα εμεηάδνπλ αλ απηφ ήηαλ αιήζεηα; Θα ζνπ πσ θάηη λα γειάζεηο. Β: Ση, αλέθδνην; Σκηνοθέτης: ρη πξφθεηηαη γηα πξαγκαηηθφ πεξηζηαηηθφ. Κάπνηε ν πνιχο Γαιηιαίνο, άλζξσπνο επθπήο, πνπ δελ δερφηαλ ηίπνηε ρσξίο λα δηεξεπλήζεη πξνεγνπκέλσο, δηαπίζησζε φηη δελ ήηαλ ζσζηή ε ζεσξία ηνπ Αξηζηνηέιε, ζχκθσλα κε ηελ νπνία ε επηηάρπλζε ησλ ζσκάησλ εμαξηάηαη απφ ην βάξνο ηνπο. ηαλ ην αλαθνίλσζε ζηνπο ζπλαδέιθνπο ηνπ, ηνπο θαζεγεηέο ζην παλεπηζηήκην ηεο Πίδαο, κφλν πνπ δελ ηνλ πήξαλ κε ηηο ιεκνλφθνππεο. Δπεηδή, φκσο, ν Γαιηιαίνο ήηαλ δηαβνιάθνο, κηα κέξα αλέβεθε ζηνλ πχξγν ηεο Πίδαο θαη ηελ ψξα πνπ πεξλνχζαλ απφ θάησ νη κεγαινζρήκνλεο ζπλάδειθνί ηνπ άθεζε λα πέζνπλ κπξνζηά ηνπο δχν κεηαιιηθέο ζθαίξεο δηαθνξεηηθνχ βάξνπο ε θαζεκία ηνπο, πνπ έθηαζαλ ζην έδαθνο, φκσο, ηαπηφρξνλα. Οη θαζεγεηέο ήηαλ θπζηθφ λα ηξνκάμνπλ. Θα κπνξνχζαλ νη κεηαιιηθέο ζθαίξεο, αλ ηνπο είραλ βξεη, λα ηνπο έρνπλ ζθνηψζεη. Ο Γαιηιαίνο, μεθαξδηζκέλνο ζηα γέιηα, ηνπο θψλαμε απφ εθεί πάλσ πνπ ήηαλ: «είδαηε, θχξηνη ζπλάδειθνη, νη κεηαιιηθέο ζθαίξεο έπεζαλ ηαπηφρξνλα, ραλ παξφηη είραλ δηαθνξεηηθφ βάξνο. Έθαλε ιάζνο ν Αξηζηνηέιεο ζαο». Οη θαζεγεηέο, αθνχ πεξίκελαλ ιίγν λα ζπλέιζνπλ απφ ηνλ ηξνκάξα ηνπο, ηη λνκίδεηο φηη ηνπ απάληεζαλ. «Γελ κπνξεί ν Αξηζηνηέιεο λα έθαλε ιάζνο. Κάπνην πξφβιεκα ππάξρεη κε ηα κάηηα καο». Ο Αξηζηνηέιεο έθηαηγε, ινηπφλ, γηα ηελ ζηξαβνκάξα ησλ αλζξψπσλ ζηνλ κεζαίσλα ή ε βιαθεία ηνπο; Κνηηάμηε, αζθαιψο φζα είπε ν Αξηζηνηέιεο δελ είλαη φια ηνπο ζσζηά. Αιίκνλν! Καη ε πεξίθεκε ζεσξία ηεο ζρεηηθφηεηαο ηνπ Ατλζηάηλ θάπνηε ζα μεπεξαζηεί. Δίλαη ε κνίξα θάζε ζεσξίαο κέζα ζηελ εμέιημε ηεο επηζηήκεο λα δηαςεχδεηαη θαη λα αληηθαζίζηαηαη απφ θάπνηα άιιε πην ζσζηή. Απηφ, φκσο, δελ ζεκαίλεη φηη ν Αξηζηνηέιεο σο ηψξα δελ είπε θαη πνιχ ζεκαληηθά πξάγκαηα πνπ ζε έλαλ εζνπνηφ, (ζηνλ Α) φπσο εζχ, δελ ζα κπνξνχζαλ λα θαλνχλ ρξήζηκα. Α: Μα, ν Αξηζηνηέιεο λνκίδσ πσο ήηαλ επηζηήκνλαο, θηιφζνθνο Έηζη δελ είλαη ; Ση ζρέζε έρεη κε ην ζέαηξν; Β: Έια ξε, πνπ δελ έρεη Γελ ζπκάζαη ζην ιχθεην πνπ καζαίλακε «έζηηλ νπλ ηξαγσδία κίκεζηο πξάμεσο ζπνπδαίαο θαη ηειείαο». Ο νξηζκφο ηνπ Αξηζηνηέιε γηα ηελ ηξαγσδία! Α: Δ, θαιά, ηψξα Απφ ην λα πεηάμεη θαλείο έλαλ νξηζκφ γηα ηελ ηξαγσδία κέρξη λα ηνλ θάλνκε θαη ζεκείν αλαθνξάο ζην ζέαηξν ππάξρεη ηεξάζηηα δηαθνξά. (ζηνλ ζθελνζέηε) Έηζη δελ είλαη; Σκηνοθέτης: Άθνπ. Ο Αξηζηνηέιεο ήηαλ έλαο δηαλννχκελνο κε πνιιά-πνιιά ελδηαθέξνληα. Οη έξεπλέο ηνπ μεθηλνχζαλ απφ ηα νξπθηά, ηα θπηά θαη ηα δψα θη 2

3 έθηαλαλ σο ηελ ςπρή καο, ηα άζηξα θαη ηνλ ζεφ. Γελ μέξσ αλ ππήξμε ζηελ επνρή ηνπ ηνκέαο ηεο γλψζεο θαη, γεληθφηεξα, ηεο αλζξψπηλεο δξαζηεξηφηεηαο πνπ λα κελ αζρνιήζεθε. Μέζα, ινηπφλ, ζε φια απηά πνπ ηνπ θίλεζαλ ην ελδηαθέξνλ ήηαλ αζθαιψο θαη ην ζέαηξν. Μάιηζηα, είρε Α: Μηζφ γηαηί απφ αιινχ μεθηλήζακε θαη θηάζακε ζηνλ Αξηζηνηέιε θαη ηηο πνιπζρηδείο έξεπλέο ηνπ, κε απνηέιεζκα λα θηλδπλεχνκε λα ράζνκε ηνλ αξρηθφ ζηφρν καο. Σν εξψηεκα ήηαλ αλ ζα πξέπεη λα αθνχζνκε ηνλ ζπγγξαθέα πνπ έγξαςε ην έξγν. Δγψ ιέσ: λαη, θαη εζείο: φρη. Ο Αξηζηνηέιεο; Σκηνοθέτης: Ο Αξηζηνηέιεο, λα ην μεθαζαξίζνκε, δελ έβαιε θαλέλα ηέηνην εξψηεκα, γηα λα πξνζπαζήζεη λα ην αληηκεησπίζεη θηφιαο. Παξφια απηά νη απφςεηο ηνπ γηα ηελ ηέρλε γεληθά θαη, αθφκε, πην γεληθά, γηα ηνλ ηξφπν πνπ ζθέθηεηαη θαη ελεξγεί ν άλζξσπνο κπνξνχλ λα καο βνεζήζνπλ λα δηακνξθψζνκε κηα θαιχηεξε αληίιεςε ζρεηηθά κε ηνλ ξφιν ηνπ ζπγγξαθέα. Β: Δγψ, δελ μέξσ, αιιά φιε απηή ηελ ζπδήηεζε ηελ βξίζθσ πεξηηηή κελ πσ, κάιηζηα, έσο θαη βιαπηηθή. Ο εζνπνηφο, πηζηεχσ, πξέπεη λα είλαη πεγαίνο. ζν θνξηψλεηαη κε γλψζεηο θαη «νδεγίεο πξνο λαπηηιινκέλνπο», ηφζν αηνλεί ην ηαιέλην ηνπ, ράλεη ηελ απζεληηθφηεηά ηνπ, ηελ δπλαηφηεηα ηνπ απηνζρεδηαζκνχ. Δκέλα μέξεηε ηη ζα κε θαηαμίσλε πξαγκαηηθά σο εζνπνηφ; Να έβγαηλα ζηελ ζθελή θαη, εθεί πνπ ζα πεξίκελαλ νη ζεαηέο λα ηνπο παξνπζηάζσ ηνλ ξφιν πνπ είρα εηνηκάζεη, λα ηνπο αηθληδίαδα πξνηείλνληάο ηνπο λα κνπ πνπλ εθείλνη ηη ζα ήζειαλ λα ηνπο ππνδπζψ, λα κνπ έιεγαλ, δειαδή, κε ιίγα ιφγηα κηα ππφζεζε, θαη εγψ, απηνζρεδηάδνληαο αηάθα θαη επηηφπνπ, λα ηελ αλαπαξηζηνχζα ζηελ ζθελή. Σκηνοθέτης: Πφζν, κα πφζν αζψνο είζαη. Δηιηθξηλά, αλ λνκίδεηο φηη ν απηνζρεδηαζκφο έξρεηαη απφ ην πνπζελά, είζαη βαζηά λπρησκέλνο. Ο άλζξσπνο πνπ εθεχξε ηνλ απηνζρεδηαζκφ, ν Γνξγίαο, ν αξραίνο ζνθηζηήο, ζηηο πφιεηο πνπ επηζθεπηφηαλ γηα λα δηδάμεη ηελ ηέρλε ηεο ξεηνξηθήο θαη λα βγάιεη, έηζη, ην ςσκί ηνπ, ζπλήζηδε φπνηε πήγαηλε ζην ζηάδην λα πξνθαιεί ηνπο ζεαηέο πνπ είραλ έιζεη λα ζαπκάζνπλ ηελ ξεηνξηθή ηθαλφηεηά ηνπ ιέγνληάο ηνπο «πξνβάιιαηε», πέζηε κνπ, δειαδή, γηα πνην πξάγκα ζέιεηε λα ζαο κηιήζσ θαη είκαη έηνηκνο λα αληαπνθξηζψ. Καηαιαβαίλεηο, φκσο, ηη δνπιεηά ζα πξέπεη λα είρε παηήζεη απηφο πξνεγνπκέλσο, γηα λα θηάζεη ζην ζεκείν λα απηνζρεδηάδεη κε ηφζε επθνιία, πφζν βαζηά ζα πξέπεη λα είρε κειεηήζεη θαη ζηελ παξακηθξή ιεπηνκέξεηα ηνπο πηζαλνχο ηξφπνπο αληίδξαζεο πνπ ζα έπξεπε λα πξνβεί ζηηο ελδερφκελεο πξνθιήζεηο πνπ ζα κπνξνχζε λα ηνπ ζέζεη θαλείο; Σίπνηα, αγαπεηέ κνπ, δελ γίλεηαη εθ ηνπ κεδελφο. Καηά ζπλέπεηα, κε θνβάζαη φηη ε κειέηε θαη ε απφθηεζε γλψζεσλ ζα θαηαζηξέςεη ην πεγαίν ηαιέλην ζνπ. (ζηνλ Α) Μπνξείο, ινηπφλ, άθνβα, ζην δήηεκα ηεο ζρέζεο ηνπ ζπγγξαθέα κε ην έξγν ηνπ, πνπ ζε απαζρνιεί, λα ζπκβνπιεπηείο ηνλ Αξηζηνηέιε. Α: Να ηνλ ζπκβνπιεπηψ, πψο; Απηφ πξνυπνζέηεη φηη έρσ ππφςε ηνπ ηη έρεη πεη ν άλζξσπνο. Κη εγψ, δπζηπρψο, απφ Αξηζηνηέιε έρσ καχξα κεζάλπρηα. Δθηφο πηα θη αλ Σκηνοθέτης: Ωξαία, ινηπφλ, αο ππνζέζνκε φηη, ελψ βξίζθεζαη κέζα ζε έλαλ ρψξν κε πνιχ θφζκν, ζε έλα ιεσθνξείν, αο πνχκε, βιέπεηο θάπνηνλ λα θιέβεη ην πνξηνθφιη απφ ηνλ δηπιαλφ ηνπ. 3

4 Β: Καιά, ηη ζρέζε έρεη ηψξα απηφ κε ην ζέκα πνπ ζπδεηάκε; Σκηνοθέτης: (ζηνλ Α) Ση ζα έθαλεο; Α: Δπεηδή ην έρσ πάζεη θαη μέξσ ηη είλαη λα έξρεηαη ν άιινο κε ην έηζη ζέισ λα ζνπ απνζπά θάηη πνπ ζνπ αλήθεη ρσξίο λα ππνινγίδεη αλ ην έρεηο αλάγθε, αλ θαίγεζαη πνπ ην ράλεηο, εηιηθξηλά, ζα ηνπ έζπαγα ηα κνχηξα ή, έζησ, ζα θψλαδα λα ηνλ βνπηήμνπλ λα ηνλ πάλε «κέζα». Σκηνοθέτης: (ζηνλ Β) Κη ζπ; Β: Δγψ, ηη; Σκηνοθέτης: Θα αληηδξνχζεο κε ηνλ ίδην ηξφπν; Β: Δμαξηάηαη. Αλ ήμεξα φηη έθιεςε ην πνξηνθφιη, γηαηί ήζειε λα πάεη λα πηεη ην θξαπεδάθη ηνπ κε ηνπο θίινπο ηνπ ε, λαη ζα ηνπ θεξλφκνπλ κε ηνλ ίδην θαη ρεηξφηεξν ηξφπν. Αλ, φκσο, ν άλζξσπνο απηφο είρε δεηήζεη παληνχ δνπιεηά θαη ηνπ είραλ θιείζεη ηηο πφξηεο θαη ρξεηαδφηαλ επεηγφλησο ρξήκαηα γηα λα πάξεη, αο πνχκε, θάξκαθα, ηφηε ην πξάγκα αιιάδεη. Ζ ζηάζε κνπ απέλαληη ζε απηφλ ηνλ θιέθηε δελ κπνξεί λα είλαη ε ίδηα κε ηελ ζπκπεξηθνξά κνπ γηα ηνλ θιέθηε πνπ βάδεη ρέξη ζηα μέλα ιεθηά γηα λα πηεη ην θξαπεδάθη ηνπ. Έηζη δελ είλαη; Σκηνοθέτης: Ναη, βέβαηα. Ο Αξηζηνηέιεο είρε επηζεκάλεη ην γεγνλφο φηη ζηελ πξάμε ν δξάζηεο είλαη κνλίκσο παξψλ, πξάγκα πνπ ζεκαίλεη φηη, φηαλ θαη φπνηε θξίλνκε κηα πξάμε, είκαζηε ππνρξεσκέλνη λα παίξλνκε ππφςε καο ηα θίλεηξα, ηηο πξνζέζεηο θαη ηηο ζπλζήθεο βάζεη ησλ νπνίσλ ελήξγεζε ν δξάζηεο, ν άλζξσπνο πνπ ηελ ηέιεζε. Γελ είλαη ζσζηφ, φπσο είπεο, λα βάδνκε ζην ίδην ηζνπβάιη ηελ πξάμε ηεο θινπήο ηελ νπνία θάλεη θάπνηνο γηα λα πάεη λα πηεη ην θξαπεδάθη ηνπ θαη ηελ πξάμε ηεο θινπήο ηελ νπνία θάλεη θαλείο ζηελ απειπηζία ηνπ λα βξεη ρξήκαηα γηα λα αγνξάζεη θάξκαθα. Ζ πξάμε, ιέεη ν Αξηζηνηέιεο, δελ είλαη ζαλ ηελ πνίεζε, φπνπ πνζψο καο ελδηαθέξεη ν δεκηνπξγφο. Α: Γηαηί εηδηθά απφ φιε ηελ ινγνηερλία ε αλαθνξά ζηελ πνίεζε θαη φρη ζε άιια είδε ηεο ην κπζηζηφξεκα, ην δηήγεκα ή ε λνπβέια, αο πνχκε; Σκηνοθέτης: ρη, φρη, πξφζεμε ηελ αξραηφηεηα ε πνίεζε δελ ηαπηηδφηαλ κε ην είδνο ηεο ινγνηερλίαο κε ην νπνίν ηελ ζπλδένκε εκείο ζήκεξα. Πεξηιακβαλφηαλ ζε απηήλ, βέβαηα, θαη ην ινγνηερληθφ είδνο πνπ ελλννχκε εκείο ζήκεξα, ν έκκεηξνο ιφγνο, δειαδή αιιά φρη κφλν απηφ. ηελ πνίεζε ππαγφηαλ νηηδήπνηε κπνξεί λα θαηαζθεπάζεη ν άλζξσπνο απφ κηα πνιπζξφλα, κηα αζπίδα ή κηα ρχηξα έσο έλα άγαικα, έλα ζεαηξηθφ έξγν ή κηα ζεσξία. Β: Ωξαία, ινηπφλ. Αλ ε πνίεζε είλαη φια φζα κπνξεί λα θαηαζθεπάζεη ν άλζξσπνο πψο κπνξνχκε, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, φπσο είπαηε, λα αγλνήζνκε ηνλ δεκηνπξγφ ηνπο. Ζ πνιπζξφλα πνπ θαζφζαζηε είλαη δεκηνχξγεκα ελφο ηερλίηε, δελ έγηλε κφλε ηεο. Έηζη δελ είλαη; Σκηνοθέτης: αθψο. 4

5 Β: Σφηε ηη καο ιέεη ν Αξηζηνηέιεο λα δηαγξάςνκε ηνλ θαηαζθεπαζηή ηεο. Σκηνοθέτης: Κνίηα, ε πνιπζξφλα απηή πνπ θάζνκαη είλαη, ζαο δηαβεβαηψ, εμαηξεηηθή. Σελ αγφξαζα πξηλ απφ 20 πεξίπνπ ρξφληα έμσ απφ ηα Γηάλλελα, ζε έλα παδάξη. Μνπ άξεζε ην ζρήκα ηεο θαη ην ρξψκα ηεο. Σειηθά, απνδείρζεθε θαη πνιχ βνιηθή εηδηθά, κάιηζηα γηα ηελ κέζε κνπ, ε νπνία ρξφληα ηψξα κε ηαιαηπσξεί. Με μεθνπξάδεη, δελ θαληάδεζηε πφζν, φηαλ θάζνκαη πάλσ ηεο. Απηφο είλαη θαη ν ιφγνο πνπ ηελ ηξαβάσ καδί κνπ θαη ζηελ δνπιεηά, φπνηε ζθελνζεηψ. Σψξα ην πνηνο ηελ έθηηαμε, ην αγλνψ παληειψο. Καη δελ κε ελδηαθέξεη, άιισζηε. Δηιηθξηλά, πεο ηε κνπ: ζα άιιαδε ηίπνηε, αλ ήμεξα πνηνο θαη θάησ απφ πνηεο ζπλζήθεο ηελ θαηαζθεχαζε; Θα γηλφηαλ ηφηε θαιχηεξε; Δίλαη απηφ, αθξηβψο, πνπ, ζε αληίζεζε πξνο ηελ πξάμε, επηζήκαλε ν Αξηζηνηέιεο ζρεηηθά κε ηελ πνίεζε. ηη, δειαδή, θάζε πξντφλ ηεο πνίεζεο, θάζε θαηαζθεχαζκα απφ ηελ ζηηγκή πνπ ζα θχγεη απφ ηα ρέξηα ηνπ δεκηνπξγνχ ηνπ απηνλνκείηαη θαη θξίλεηαη πιένλ απφ κφλν ηνπ ρσξίο λα ρξεηάδεηαη θακηά αλαθνξά ζηνλ άλζξσπν πνπ ην παξήγαγε θαη θακηά λχμε ζηηο ζπλζήθεο θάησ απφ ηηο νπνίεο ην δεκηνχξγεζε. Κη απηφ ηζρχεη φρη κφλν κε ηηο θαξέθιεο, ηηο πνιπζξφλεο, ηα ηξαπέδηα, ηηο ρχηξεο, ηηο αζπίδεο θαη ηα άιια πιηθά θαηαζθεπάζκαηα, αιιά ζπκβαίλεη επίζεο κε ηα πλεπκαηηθά δεκηνπξγήκαηα φπσο ηα έξγα ηέρλεο, αο πνχκε. Πφζα έξγα ηέρλεο, αιήζεηα, πνπ ζπκβαίλεη λα αγλννχκε ηνπο δεκηνπξγνχο ησλ, δελ ηα ζαπκάδνκε. Ή, γηα λα ζαο ην πσ αιιηψο: ε Αληηγφλε ηνπ νθνθιή δελ ζα είρε ηελ ίδηα αμία θαη ζηελ πεξίπησζε πνπ ζα είρε θηάζεη ζε καο ζαλ έλα έξγν αγλψζηνπ ζπγγξαθέα; Γελ ζα εμαθνινπζνχζε ην έξγν λα εθπέκπεη ηα ίδηα κελχκαηα, λα δεκηνπξγεί ηα ίδηα δηιήκκαηα, λα πξνζθέξεη ηηο ίδηεο αλαγλψζεηο, λα πξνθαιεί ηα ίδηα ζπλαηζζήκαηα, λα καο παξέρεη ηελ ίδηα απφιαπζε; (ζηνλ Α) Δίλαη κε απηήλ ηελ έλλνηα, πνπ ζνπ έιεγα πξνεγνπκέλσο, φηη ζην έξγν πνπ αλεβάδνκε δελ κε ελδηαθέξεη ηη κπνξεί λα ιέεη ν ζπγγξαθέαο, φπσο κνπ είλαη παληειψο αδηάθνξν πνηνο έθηηαμε ηελ ππέξνρε απηή πνιπζξφλα κνπ. Σα πάληα βξίζθνληαη κέζα ζην ίδην δεκηνχξγεκα είηε πξφθεηηαη γηα έλα έξγν ηέρλεο, φπσο ην έξγν πνπ αλεβάδνκε, είηε γηα ρξεζηηθφ αληηθείκελν, φπσο ε πνιπζξφλα κνπ. Α: Έηζη, φκσο, ν Αξηζηνηέιεο, αλ απηά πνπ ιέηε αλαθέξνληαη ζε απηφλ, θαίλεηαη λα εμηζψλεη ηα έξγα ηεο ηέρλεο κε ηηο πνιπζξφλεο, ηηο θαηζαξφιεο θαη ηα ρηιηάδεο άιια πξάγκαηα πνπ κεηαρεηξηδφκαζηε ζηελ δσή καο γηα λα θαιχπηνκε ηηο αλάγθεο καο. Γηα κέλα, απηφ, αλ ζπκβαίλεη πξάγκαηη έηζη, είλαη απειπηζηηθφ. Οπζηαζηηθά, κε ηνλ ηξφπν απηφλ θαηαξγείηαη ε δηάζηαζε θαη ε απφιαπζε πνπ, πέξα απφ ηελ πεδή θαη κνλφηνλα επαλαιακβαλφκελε δσή, κπνξεί λα καο πξνζθέξεη ε ηέρλε. Β: Πξαγκαηηθά, ζα ήηαλ ηξαγηθφ λα εμηζψλακε ηελ ηέρλε κε φ,ηη ζπλαληάκε ζηελ δσή καο. Σν έλησζα απηφ, μέξεηε, θάπνηε, φηαλ πξηλ απφ κεξηθά ρξφληα μέζπαζε κηα δηακάρε ζην ρσξηφ κνπ γηα έλα δέληξν. Δθεί, ινηπφλ, κπξνζηά ζην ζπίηη ελφο γεξάθνπ, πνπ δνχζε κφλνο ηνπ, ππήξρε κηα νμηά θαθνκνηξηαζκέλε θαη ζηξαβή απφ ηα πνιιά ρξφληα πνπ βάξαηλαλ επάλσ ηεο, ε νπνία κε ηηο ξίδεο ηεο θάζε ιίγν θαη ιηγάθη έζπαγε ηηο πιάθεο ηνπ πεδνδξνκίνπ ηνπ θαη κε ηα θιαδηά ηεο ηνπ είρε θξάμεη νιφθιεξν ην έλα παξάζπξν θαη πήγαηλε λα ζθεπάζεη θαη ην άιιν. Πνηέ ν γεξάθνο δελ είρε δεκηνπξγήζεη πξφβιεκα ζε θαλέλαλ. ηαλ, φκσο, απνθάζηζε λα μεξηδψζεη ηελ νμηά, πνπ είρε γίλεη βάζαλν ζηελ δσή ηνπ, μεζεθψζεθαλ φινη ελαληίνλ ηνπ, γηαηί, έηζη, ιέγαλε, ην ρσξηφ ζα έραλε θάηη απφ ηελ θπζηνγλσκία θαη ηελ νκνξθηά ηνπ. Μάηαηα πξνζπαζνχζε ν γεξάθνο, κφλνο ελαληίνλ φισλ, λα ηνπο πείζεη γηα ην δξάκα πνπ πεξλνχζε εμαηηίαο ηεο νμηάο. Μέρξη πνπ ζην ηέινο, απνθακσκέλνο θαη εμαληιεκέλνο, είπε θάηη ζηελ απειπηζία ηνπ, πνπ δελ μέξσ αλ έθηαζε ζηα απηηά 5

6 θαλελφο απφ ηνπο έμαιινπο ζπγρσξηαλνχο κνπ, αιιά εκέλα κνπ εληππψζεθε αζφξπβα θαη αλεμίηεια ζηελ κλήκε. Αλ κνπ ιέγαηε, ςέιιηζε, λα δσγξαθίζσ ην ζπίηη κνπ λα είζηε βέβαηνη φηη δελ ζα παξέιεηπα λα θπηέςσ κπξνζηά ηνπ θαη ηελ νμηά απηή ηελ γεξαζκέλε, ηελ ζηξαβή, ηελ θαθνκνηξηαζκέλε νμηά. Άιιν, φκσο, ε ηέρλε πνπ ράξε ζηελ καγεία ηεο κπνξεί θαη ην πην απνθξνπζηηθφ πξάγκα λα καο θάλεη φρη απιψο λα ην αλερηνχκε αιιά θαη λα ην απνιαχζνκε, θη άιιν ε δσή πνπ καο πλίγεη κέζα ζηελ κηδέξηα ηεο θαη ηηο δπζθνιίεο ηεο. Κη εδψ γηα εκέλα, θαηέιεμε κε παξάπνλν ν γεξάθνο, ην πξφβιεκα κε ηελ νμηά έρεη λα θάλεη κε ηελ δσή κνπ. Απνξψ, ινηπφλ, πψο απηφ πνπ ν απιντθφο γέξνο απφ ην ρσξηφ κνπ είρε θαηαλνήζεη, φηη, δειαδή, ε ηέρλε θαη ε δσή δελ εμηζψλνληαη, δελ κπφξεζε λα ην θαηαιάβεη ν πάλζνθνο Αξηζηνηέιεο. Σκηνοθέτης: Καη πνηνο ζνπ είπε φηη ν Αξηζηνηέιεο ηαχηηδε ηελ ηέρλε κε ηελ δσή. Α: Δζείο δελ καο είπαηε κφιηο ιίγν πξηλ φηη θάζε δεκηνχξγεκα ηνπ αλζξψπνπ, θάζε αληηθείκελν ηεο πνίεζεο, γηα λα κεηαρεηξηζηψ ην αξραηνειιεληθφ ιεθηηθφ ηδίσκα, είηε είλαη έξγν ηέρλεο είηε ρξεζηηθφ αληηθείκελν ηεο θαζεκεξηλήο δσήο καο είλαη εμίζνπ απηφλνκν θαη αλεμάξηεην απφ ηνλ δεκηνπξγφ ηνπ; Απηφ δελ είλαη έλαο ιφγνο, γηα λα ππνζέζνκε φηη ε ηέρλε θαη ε δσή ηαπηίδνληαη; Δθηφο πηα θη αλ πξφθεηηαη γηα δηθή ζαο άπνςε, θη εκείο θαθψο θαηαιάβακε φηη ηελ απνδίδεηε ζηνλ Αξηζηνηέιε. Σφηε πάσ πάζν. Σκηνοθέτης: Ζξέκεζε. Πνιιέο θνξέο, μέξεηο, ηα πξάγκαηα, φζν δηαθνξεηηθά θη αλ καο παξνπζηάδνληαη ζην ηέινο, δελ απνθιείεηαη πξνεγνπκέλσο κέρξηο ελφο ζεκείνπ λα πεγαίλνπλ ρέξη-ρέξη, λα κνηάδνπλ κεηαμχ ηνπο. Καλέλαο, αζθαιψο, δελ κπνξεί λα πεη φηη ην ιηνληάξη θαη ν ιαγφο είλαη ην ίδην. Παξφια απηά θαη ηα δπν απηά πιάζκαηα ηεο θχζεο είλαη δψα ζειαζηηθά, ηεηξάπνδα, έρνπλ νπξά, ηξίρσκα θαη έλα ζσξφ άιια θνηλά ραξαθηεξηζηηθά, πνπ καο ππνρξεψλνπλ λα ηα εμνκνηψλνκε. Μέρξηο ελφο ζεκείνπ, φκσο. Γηαηί απφ θεη θαη κεηά μερσξίδνπλ θαη γίλνληαη εληειψο αιιηψηηθα ην έλα απφ ην άιιν. Έηζη, ζην ηέινο ν ιηνληάξη καο παξνπζηάδεηαη ζαλ έλα αξπαθηηθφ ζεξίν, έηνηκν αλά πάζα ζηηγκή λα επηηεζεί ζην ζχκα ηνπ θαη λα ην θαηαζπαξάμεη, ζε αληίζεζε κε ηνλ ιαγφ πνπ εκθαλίδεηαη ζαλ έλα δεηιφ δσάθη πνπ ζε πξψηε επθαηξία θνηηάεη λα πάεη λα ρσζεί ζηελ ηξχπα ηνπ γηα λα γιηηψζεη. Κάπσο έηζη πξέπεη λα αληηκεησπίδνκε θαη πξντφληα ηεο πνίεζεο, ηα αληηθείκελα ηεο θαηαζθεπαζηηθήο ηθαλφηεηαο ηνπ αλζξψπνπ. ια ηνπο, είηε πξφθεηηαη γηα έξγα ηέρλεο είηε γηα ρξεζηηθά αληηθείκελα ηεο δσήο καο, σο έλα ζεκείν, θαζφζνλ είλαη δεκηνπξγήκαηα ηνπ αλζξψπνπ, γίλνληαη ηελ ζηηγκή πνπ θεχγνπλ απφ ηα ρέξηα ηνπ δεκηνπξγνχ ηνπο απηφλνκα, θαη απφ ηελ άπνςε απηή εμνκνηψλνληαη. Απφ θεη θαη πέξα, φκσο, κεηά ηελ απηνλφκεζή ηνπο, επηζεκαίλεη ν Αξηζηνηέιεο, ηα έξγα ηεο ηέρλεο απνκαθξχλνληαη απφ ηα ρξεζηηθά αληηθείκελα ηεο δσήο καο, παίξλνπλ άιιε θαηεχζπλζε, έρνπλ δηαθνξεηηθή απνζηνιή, επηηεινχλ μερσξηζηέο ιεηηνπξγίεο. Α: Πψο, δειαδή, γίλεηαη απηφ; Έηζη, μαθληθά ηα πξάγκαηα κφλα ηνπο απνθαζίδνπλ λα απνρσξηζηνχλ ηα κελ απφ ηα δε; Απηφ κνπ ζπκίδεη ηνπο πακςπρηζηέο, πνπ ιέλε πσο ηα πξάγκαηα έρνπλ κέζα ηνπο ςπρή, ε νπνία ηα θάλεη λα ζθέπηνληαη θαη λα ζπκπεξηθέξνληαη ζαλ εκάο ηνπο αλζξψπνπο. Ήηαλ πακςπρηζηήο, ινηπφλ, ν Αξηζηνηέιεο; Σκηνοθέτης: ε πιεξνθνξψ φηη ήηαλ έλαο πνιχ πξνζγεησκέλνο ζηελ πξαγκαηηθφηεηα άλζξσπνο, ν νπνίνο ζηεξηδφηαλ ζηελ εκπεηξία θαη ηηο δπλάκεηο ηνπ λνπ. Έλαο ζθιεξφο νξζνινγηζηήο, ζα έιεγα. Γελ αξθεί παξά λα δεη θαλείο ηα 6

7 ζπγγξάκκαηά ηνπ Υσξηζκέλα ζε ελφηεηεο, ζε θεθάιαηα, ζε ππνθεθάιαηα, ζε παξαγξάθνπο θαη γξακκέλα κε ζπζηεκαηηθφ, απζηεξφ, μεξφ, ιηηφ ηξφπν, φπσο ηαηξηάδεη ζε έλαλ επηζηήκνλα. Αθφκα θη φηαλ κηιάεη γηα κεηαθπζηθά δεηήκαηα ή ηνλ Θεφ, κηιάεη κε βάζε ηελ εκπεηξία θαη ηελ ινγηθή. Β: Σέινο πάλησλ, ην εξψηεκά καο είλαη κε πνην θξηηήξην ή κε πνηα θξηηήξηα, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, μερσξίδνκε ηα έξγα ηέρλεο απφ ηα άιια αληηθείκελα πνπ θαηαζθεπάδεη ν άλζξσπνο. Α: Δγψ θαηαιαβαίλσ ηνλ ξφιν ηεο πνιπζξφλαο, φηη δειαδή απηή ππάξρεη γηα λα θαζφκαζηε επάλσ ηεο θαη λα μεθνπξαδφκαζηε. Κη απηφ ππνζέησ ηζρχεη θαη κε φια ηα άιια ρξεζηηθά αληηθείκελα πνπ θηηάρλεη ν άλζξσπνο, κε ηα κνιχβηα πνπ ηα έρνκε γηα λα γξάθνκε, κε ηα ςπγεία πνπ ππάξρνπλ γηα λα δηαηεξνχκε ηα ηξφθηκά καο, κε ηελ ζθάια πνπ ηελ ρξεζηκνπνηνχκε γηα λα θηάλνκε παξαπάλσ απφ εθεί πνπ καο επηηξέπεη ην θπζηθφ χςνο καο, θ.ιπ., θι.π.. ια απηά ηα θαηαζθεπάδεη ν άλζξσπνο, γηα λα ηθαλνπνηεί δηάθνξεο αλάγθεο ή επηζπκίεο ηνπ. Κη απηφ λνκίδσ είλαη ην θξηηήξην γηα λα μερσξίδνκε ηα ρξεζηηθά αληηθείκελα απφ ηα έξγα ηέρλεο. Σκηνοθέτης: Μα ην ίδην κπνξνχκε λα πνχκε θαη γηα ηα έξγα ηέρλεο. ηαλ πεγαίλσ ζην ζέαηξν ή ζε κηα έθζεζε δσγξαθηθήο ή φηαλ πηάλσ λα δηαβάζσ έλα ινγνηερληθφ βηβιίν, ηθαλνπνηψ θάπνηα αλάγθε ή επηζπκία κνπ. Έηζη δελ είλαη; Γηαθνξεηηθά δελ ζα είρα θαλέλαλ ιφγν λα επηδηψμσ λα έιζσ ζε επαθή κε έλα έξγν ηέρλεο, φπσο λα πάσ λα παξαθνινπζήζσ κηα ζεαηξηθή παξάζηαζε ή λα θαζίζσ λα δηαβάζσ έλα κπζηζηφξεκα. Άξα θάηη άιιν, θαη φρη θάπνηα αλάγθε ή επηζπκία καο, πξέπεη λα είλαη ην θξηηήξην, γηα λα μερσξίζνκε ηα έξγα ηέρλεο απφ ηα ππφινηπα θαηαζθεπάζκαηα ηνπ αλζξψπνπ. Γελ λνκίδεηε; Α: Γελ μέξσ Δγψ ηελ γλψκε κνπ είπα Απφ θεη θαη πέξα, ηψξα Β: Σέινο πάλησλ κπνξείηε λα καο πείηε ηη είλαη εθείλν πνπ, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, καο ππνρξεψλεη λα μερσξίδνκε ηα έξγα ηεο ηέρλεο απφ άιια πξάγκαηα πνπ θαηαζθεπάδεη ν άλζξσπνο Σκηνοθέτης: Πξνζέμεηε. Ο Αξηζηνηέιεο επηζήκαλε φηη πξάγκαηα, φπσο νη θαξέθιεο, νη ρχηξεο, νη πνιπζξφλεο, ηα κνιχβηα, ηα ζπίηηα, δελ ππάξρνπλ εθ θχζεσο, αιιά έξρνληαη κεηά, ράξε ζηελ πνηεηηθή δξαζηεξηφηεηα, ηελ δεκηνπξγηθή, δειαδή, ηθαλφηεηα ησλ θαηαζθεπαζηψλ ηνπο, λα πξνζηεζνχλ ζηα πξάγκαηα πνπ ππάξρνπλ ζηελ θχζε, λα ζπκπιεξψζνπλ, κε άιια ιφγηα, ηελ θχζε. Αληίζεηα, ηα έξγα ηέρλεο δελ πξνζζέηνπλ ηίπνηε ζηελ θχζε. Έλαο δσγξαθηθφο πίλαθαο, γηα παξάδεηγκα, πνπ παξηζηάλεη κηα πνιπζξφλα ηελ πνιπζξφλα κνπ απηή, αο ππνζέζνκε, γηα λα είκαη πην ζπγθεθξηκέλνο δελ πξνζζέηεη ηίπνηε ζηελ θχζε. Ζ πνιπζξφλα κνπ ππήξρε πξηλ απνηππσζεί ζηνλ πίλαθα. Ο δσγξάθνο απιψο κηκείηαη θάηη πνπ ήδε ππάξρεη, ζε αληίζεζε κε ηνλ καξαγθφ πνπ, φηαλ θαηαζθεπάδεη κηα πνιπζξφλ, θηηάρλεη θάηη πνπ δελ ππήξρε πξηλ. Έηζη, ηα πξάγκαηα πνπ κπνξεί λα δεκηνπξγήζεη ν άλζξσπνο, ν Αξηζηνηέιεο ηα ρσξίδεη ζε δπν θαηεγνξίεο: ζε εθείλα πνπ απνηεινχλ πξνζζήθεο ζηελ θχζε θαη ζε εθείλα πνπ ζπληζηνχλ απιψο αλαπαξαζηάζεηο, κηκήζεηο πξαγκάησλ πνπ ήδε ππάξρνπλ γχξσ καο. Καη εθείλα κελ ηα νπνία απνηεινχλ πξνζζήθεο ηα ππάγεη ζε φ,ηη νλνκάδεη βάλαπζεο ηέρλεο, φπσο είλαη ε μπινπξγηθή ή ε κεηαιινπξγηθή θ.ιπ., ελψ εθείλα πνπ ζπληζηνχλ απιψο κηκήζεηο πξαγκάησλ πνπ ήδε ππάξρνπλ ηα 7

8 ηνπνζεηεί ζε φ,ηη απνθαιεί θαιέο ηέρλεο, φπσο ε δσγξαθηθή, ε γιππηηθή, ε κνπζηθή Β: Πξνθαλψο θαη ην ζέαηξν. Έηζη; Σκηνοθέτης: Αζθαιψο θαη ην ζέαηξν. Μα γηα ηελ ηξαγσδία, πνπ απνηεινχζε ηελ θνξπθαία κνξθή ζεάηξνπ ζηελ ειιεληθή αξραηφηεηα, δελ ήηαλ πνπ είπε ν Αξηζηνηέιεο φηη είλαη κίκεζηο πξάμεσο; Σν αλέθεξεο ν ίδηνο πξνεγνπκέλσο. Α: Γελ μέξσ, ηη λα πσ, ληψζσ απνγνήηεπζε κε φζα πεξί ζεάηξνπ ιέεη ν Αξηζηνηέιεο. Γηα κέλα, ην ζέαηξν είλαη έλα παξάζπξν πνπ, αλνίγνληάο ην, ζνπ απνθαιχπηεη έλαλ εληειψο άιιν θφζκν απφ απηφλ κέζα ζηνλ νπνίν δνχκε. Σν λα ιέεη, ινηπφλ, θαλείο φηη ην ζέαηξν κηκείηαη απιψο θαηαζηάζεηο θαη γεγνλφηα απφ ηελ δσή κνπ αθνχγεηαη πνχ θηελφ. Β: Δγψ, ζα έιεγα θάηη αθφκε πην βαξχ: φηη, έηζη, νπζηαζηηθά ην ζέαηξν θαηαληάεη: εληειψο πεξηηηφ. Σκηνοθέτης: Γηαηί ην ιεο απηφ; Β: Μα αλ ην ζέαηξν κηκείηαη απιψο ηελ δσή, γηαηί λα κελ πεξηνξηζηνχκε ζηελ ίδηα ηελ δσή, πνπ είλαη θαη απζεληηθή; Α: Δγψ ζα έιεγα φηη ε κίκεζε φρη κφλν δελ κπνξεί λα παξάγεη ηέρλε θαη λα απνηειέζεη, έηζη, ηελ δεκηνπξγηθή δχλακε ηνπ ζεάηξνπ, αιιά είλαη ελδερφκελν λα νδεγήζεη θαη ζε αθξαία, ηξαγηθά απνηειέζκαηα; Με ην λα κηκεζεί θαλείο γεγνλφηα θαη θαηαζηάζεηο ηεο δσήο φρη κφλν δελ πεηπραίλεη λα μεθεχγεη έζησ θη έλαλ πφλην απφ απηήλ, αιιά απελαληίαο είλαη ελδερφκελν λα πέζεη ζχκα ησλ ζθνηεηλψλ θαη θαθψλ δπλάκεψλ ηεο. Σηο πξνάιιεο ζα δηαβάζαηε ζηηο εθεκεξίδεο ή ζα ην είδαηε ζηηο εηδήζεηο ζηελ ηειεφξαζε πνπ έλα παηδί θξεκάζηεθε ζηελ πξνζπάζεηα λα κηκεζεί ηελ εθηέιεζε δη απαγρνληζκνχ ελφο πνιηηηθνχ θξαηνχκελνπ ζε θάπνηα θπιαθή ρψξα ηνπ ηξίηνπ θφζκνπ,. Σκηνοθέτης: ηγά, γηαηί λνκίδσ πσο ην παξαηξαβήμαηε. Ζ κίκεζε γηα ηελ ηέρλε θαη, εηδηθφηεξα, γηα ηνλ ζέαηξν πνπ ελδηαθέξεη εκάο πεξηζζφηεξν, κπνξεί αζθαιψο λα απνηειέζεη δεκηνπξγηθή δχλακε Πφηε, φκσο; Κάησ απφ νξηζκέλεο πξνυπνζέζεηο. Ζ δσή είλαη ηπθιή, κε ηελ έλλνηα φηη πξφθεηηαη γηα έλα ζπλνλζχιεπκα γεγνλφησλ αζχλδεησλ κεηαμχ ηνπο, πνπ ην έλα δελ παξαπέκπεη ζην άιιν, ζε αληίζεζε κε ην ζέαηξν, πνπ απνηειεί έλα νξγαλσκέλν ζχλνιν επεηζνδίσλ πνπ ην έλα, θαλεξά ή άδεια, ζρεηίδεηαη κε ην άιιν πξνο ράξηλ ελφο ηειηθνχ ζθνπνχ. Έηζη ην ίδην γεγνλφο, πνπ ζηελ δσή κάο εκθαλίδεηαη, αο πνχκε, απνθξνπζηηθφ, ζην ζέαηξν, θαζψο δειαδή ην παξαθνινπζνχκε επί ζθελήο ζηελ αιιεινπρία ησλ επεηζνδίσλ πνπ ζπλζέηνπλ ηελ ππφζεζε ηνπ έξγνπ, κπνξεί λα παξνπζηαζηεί ζηα κάηηα καο ηειείσο αιιηψηηθα, ζαλ θάηη πνπ κπνξεί λα καο δηεγείξεη ηειείσο δηαθνξεηηθά ζπλαηζζήκαηα. ηαλ, γηα παξάδεηγκα, ζηελ δσή απηνθηνλεί έλα αγαπεκέλν καο πξφζσπν, είλαη γηα καο έλα ζιηβεξφ γεγνλφο, θάηη πνπ καο αλαζηαηψλεη θαη καο πξνμελεί απνζηξνθή, έλα ζπκβάλ πνπ ζέινκε λα απσζήζνκε, λα απνβάιινκε απφ ηελ ζθέςε καο. Σν ίδην γεγνλφο ζην ζέαηξν, φκσο, ε απηνθηνλία, ζπγθεθξηκέλα, ηνπ Αίκσλα θαη ηεο Δπξπδίθεο ζηελ ηξαγσδία ηνπ νθνθιή «Αληηγφλε» καο παξνπζηάδεηαη ζαλ έλα γεγνλφο έπξεπε λα γίλεη γηαηί, δηαθνξεηηθά δελ ζα είρε αθπξσζεί ε επηθξάηεζε ηνπ 8

9 αλζξψπηλνπ λφκνπ πάλσ ζηνλ ζείν λφκν, ηελ νπνία ήζειε λα επηβάιεη ν Κξέσλ ν αλππνρψξεηνο Κξέσλ σο ηελ ψξα πνπ απηνθηνλνχλ ν γηνο ηνπ θαη ε γπλαίθα ηνπ. Α: Γηαηί, φκσο; Πνχ νθείιεηαη ε κεηαζηξνθή απφ θάηη πνπ είλαη απνθξνπζηηθφ ζηελ δσή ζε θάηη πνπ ζην ζέαηξν απνθηά ζεηηθή ζεκαζία; Σκηνοθέτης: Γηαηί πίζσ απφ έλα ζεαηξηθφ έξγν ππάξρεη ν ζπγγξαθέαο, ν νπνίνο ηνπνζεηεί ηα γεγνλφηα δπζάξεζηα θαη επράξηζηα, νδπλεξά θαη αλψδπλα ην έλα δίπια ζην άιιν κε ηέηνην ηξφπν, ψζηε λα επηηεπρζεί ηειηθά θάπνηνο ζηφρνο. Β: Πνπ είλαη, πνηνο; Α: (ζηνλ Β) Με ζπγρσξείο, έρεηο δίθην πνπ βάδεηο ην εξψηεκα απηφ θαη είλαη πνιχ ζεκαληηθφ, αιιά πξνεγνπκέλσο ππάξρεη θάηη άιιν πνπ λνκίδσ φηη ζα πξέπεη λα μεθαζαξίζνκε, γηαηί, αιιηψο, πνιχ θνβάκαη φηη ζα ηα παίμσ. (ζηνλ ζθελνζέηε). Δζείο πξνεγνπκέλσο δελ ιέγαηε φηη, φηαλ θξίλνκε έλα ζεαηξηθφ έξγν, δελ έρνκε θαλέλαλ ιφγν λα ξσηάκε γηα ηηο πξνζέζεηο θαη ηηο ζθέςεηο ηνπ ζπγγξαθέα; Σψξα, φκσο, ιέηε φηη γηα ηελ αιιεινπρία ησλ γεγνλφησλ πνπ ζπλζέηνπλ ην έξγν θαη ηελ απφιεμή ηεο ζε έλαλ ηειηθφ ζηφρν απνθιεηζηηθφο θαη απφιπηνο ξπζκηζηήο είλαη ν ζπγγξαθέαο. Ση απφ ηα δπν ζα πξέπεη λα πηζηέςνκε, ηειηθά; Σκηνοθέτης: Γελ θαηαιαβαίλσ πνχ βξίζθεηαη ε δπζθνιία ζνπ. Καλέλαο, θαη θπζηθά νχηε ν Αξηζηνηέιεο, ακθηζβεηεί ην γεγνλφο φηη δεκηνπξγφο ηνπ έξγνπ είλαη ν ζπγγξαθέαο θαη θαλέλαο άιινο, φηη απηφο είλαη πνπ απνθαζίδεη πψο ζηελ πνξεία ηνπ έξγνπ ζα εμειηρζνχλ ηα γεγνλφηα θαη νη θαηαζηάζεηο, γηα λα επηηεπρζεί ν ηειηθφο ζηφρνο ηνπ. Ζ απφιπηε θπξηαξρία ηνπ ζπγγξαθέα, φκσο, ηζρχεη φζν ν ζπγγξαθέαο βξίζθεηαη ζηελ δηαδηθαζία ηεο δεκηνπξγίαο ηνπ. Απηφο, δειαδή, ζην δηάζηεκα πνπ ζπλζέηεη ην έξγν ηνπ, είλαη πνπ απνθαζίδεη κφλνο ηνπ γηα ην πψο θαη ην γηαηί. Απφ ηελ ζηηγκή, φκσο, ιέεη ν Αξηζηνηέιεο, πνπ ν ζπγγξαθέαο ζα νινθιεξψζεη ην έξγν ηνπ, απηφ απηνλνκείηαη. Παξαδίδνληάο καο ην είλαη ζαο λα καο ιέεη: «Κπξίεο θαη θχξηνη, ηδνχ έλα έξγν φπσο ην ζθέθηεθα θαη ην έγξαςα εγψ, πιελ φκσο αλήθεη ζηελ δηθαηνδνζία ηνπ θαζελφο θαη ηεο θαζεκηάο απφ ζαο λα ην πξνζεγγίζεη θαη λα ην εθηηκήζεη δηαθνξεηηθά φπσο θξίλεη θαιχηεξα». Δίλαη, ζα έιεγα, ζαλ έλαο επηπινπνηφο λα έρεη θηηάμεη έλα πνιχ σξαίν γξαθείν, αιιά εγψ, θέξλνληάο ην ζην ζπίηη κνπ, λα θξίλσ φηη είλαη θαιχηεξα, αληί γηα γξαθείν, λα ην ρξεζηκνπνηήζσ ζαλ βνεζεηηθφ ηξαπέδη ζηελ ηξαπεδαξία κνπ. Ζ ρξήζε απηή ηνπ επίπινπ απφ κέλα δελ αλαηξεί ηελ πξφζεζε ηνπ θαηαζθεπαζηή ηνπ, αθνχ είλαη δπλαηφλ πάληνηε είηε εγψ ζε κηα άιιε θάζε ηεο δσήο κνπ είηε θάπνηνο άιινο ζηελ θπξηφηεηα ηνπ νπνίνπ ζα κπνξνχζε λα πεξηέιζεη ην έπηπιν απηφ, λα ην ρξεζηκνπνηήζνκε πάιη ζαλ γξαθείν. Απιψο, ε πξφζεζε ηνπ επηπινπνηνχ λα θαηαζθεπάζεη έλα γξαθείν δελ είλαη δεζκεπηηθή γηα καο, αθνχ κπνξνχκε πάληνηε λα απνθαζίζνκε λα ην αμηνπνηήζνκε αιιηψο. Αιιά, ζα ζε παξαθαινχζα, λα κελ επηκείλνκε άιιν ζην δήηεκα απηφ, γηαηί φζν ςεηξίδνκε ηελ κατκνχ ζην ηέινο ζα καο θάλε νη ςείξεο. Β: πκθσλψ. Θα έιεγα, ινηπφλ, λα επαλέιζνκε ζην εξψηεκα πνπ έβαια πξνεγνπκέλσο: ηη επηδηψθεη, ηειηθά, λα πεηχρεη κε ην έξγν ηνπ ζην ζέαηξν ν ζπγγξαθέαο. Σκηνοθέτης: Σελ θάζαξζε! Σν ιέεη θαζαξά ν Αξηζηνηέιεο. Να θχγνκε, δειαδή, κεηά ην ηέινο ηεο παξάζηαζεο, έρνληαο κέζα ζηελ ςπρή καο ιηγφηεξεο θαθίεο θαη 9

10 ιηγφηεξα ειαηηψκαηα απφ ηηο θαθίεο θαη ηα ειαηηψκαηα πνπ ληψζνκε λα καο πλίγνπλ ζηελ θαζεκεξηλή δσή καο, λα γίλνκε πην θαζαξνί κέζα καο, θαιχηεξνη απφ εθείλν πνπ ήκαζηαλ ζηελ αξρή, πξηλ μεθηλήζεη ε παξάζηαζε ηνπ έξγνπ πνπ ήξζακε λα δνχκε. Α: Α, απηή, ινηπφλ, είλαη ε πεξίθεκε θάζαξζε. Σελ αθνχσ λα ηελ αλαθέξνπλ απφ δσ θη απφ εθεί ρσξίο λα κπνξψ λα ζρεκαηίζσ κηα ζαθή εηθφλα ηνπ ηη ελλνεί ν Αξηζηνηέιεο. Σκηνοθέτης: Ζ αιήζεηα, βέβαηα, είλαη φηη ν ίδηνο ν Αξηζηνηέιεο δελ καο εμεγεί ηη αθξηβψο ελλνεί κε ηνλ φξν «θάζαξζε». Δλψ, δειαδή, κεηά ηελ δηαηχπσζε ηνπ νξηζκνχ ηνπ γηα ηελ ηξαγσδία αλαιχεη ηα ραξαθηεξηζηηθά ηεο ηελ ππφζεζε ηνπ έξγνπ, ηελ κίκεζε θ.ιπ., δελ ιέεη ηίπνηε γηα ηελ θάζαξζε, ζηελ νπνία νθείιεη λα ζηνρεχεη ηειηθά ν ζπγγξαθέαο. Θέιεηο γηαηί ράζεθε ην ζρεηηθφ απφζπαζκα, ζέιεηο γηαηί ην ζεψξεζε πεξηηηφ λα ηελ αλαιχζεη Πνηνο μέξεη. Οη κειεηεηέο ηνπ, πάλησο, κέζα απφ ηελ δσή ηνπ θαη ηελ θηινζνθηθή δηδαζθαιία ηνπ πξνζπάζεζαλ λα θαηαιάβνπλ πψο ελλννχζε ηελ θάζαξζε. Βέβαηα, απφ ηελ ζηηγκή πνπ δελ έρνκε ηελ ίδηα ηελ άπνςε ηνπ Αξηζηνηέιε γηα ηελ θάζαξζε Β: δηθαηνχηαη λα έρεη θαλείο επηθπιάμεηο γηα θάζε εξκελεία πνπ ηεο απνδίδνπλ. Απνιχησο θαηαλνεηφ απηφ. Αο κε θσιχζνκε, φκσο, ζε έλα θαζαξά ζεσξεηηθφ δήηεκα ην νπνίν, άιισζηε, (απεπζπλφκελνο ζηνλ Α) εκάο ηνπιάρηζηνλ δελ καο αθνξά θη αο πάκε ζηελ νπζία Α: Δκέλα, δελ μέξσ, αιιά ε ιέμε «θάζαξζε» κνπ ζπκίδεη ην θαζάξζην, ηηο ηακπιέηεο πνπ ε γηαγηά κνπ, φηαλ έρεη δπζθνηιηφηεηα, ηηο παίξλεη γηα λα ελεξγείηαη Σκηνοθέτης: Μελ ην θνξντδεχεηο Α: πγλψκε, δελ ήζεια λα ππνβαζκίζσ ηελ ζπδήηεζε Σκηνοθέτης: Ίζα-ίζα πνπ ελλννχζα ην αληίζεην. πλδένληαο ηελ θάζαξζε κε έλα θάξκαθν, φπσο ην θαζάξζην, ην νπνίν κπνξεί λα απνθαηαζηήζεη ηελ ηζνξξνπία ηνπ νξγαληζκνχ καο θαη λα καο θάλεη λα ληψζνκε πγηείο, έπεζεο θνληά ζηελ έλλνηα πνπ ππνηίζεηαη φηη απέδηδε ζηελ θάζαξζε ν Αξηζηνηέιεο, ζηελ νπνία, θαηά ηελ γλψκε ηνπ, πξέπεη λα ζηνρεχεη ηειηθά ε ηξαγσδία. Πξφθεηηαη, πξάγκαηη, γηα έλαλ φξν πνπ ζα πξέπεη λα ηνλ παξέιαβε απφ ηελ ηαηξηθή. Κη απηφ, ίζσο, δηθαηνινγείηαη απφ ην γεγνλφο φηη ν παηέξαο ηνπ ήηαλ γηαηξφο θαη κάιηζηα φρη ηπραίνο.. Ήηαλ γηαηξφο ηνπ βαζηιηά ηεο Μαθεδνλίαο Ακχληα Β, ηνπ παππνχ ηνπ Μεγάινπ Αιεμάλδξνπ θαη είρε αμηφινγε ζπγγξαθηθή δξάζε. Τπεξεθαλεπφηαλ λα ιέεη δε πσο είρε πξφγνλφ ηνπ ηνλ κπζηθφ γηαηξφ Μαράνλα, ηνλ γην ηνπ Αζθιεπηάδε. Αιιά θαη γηα ηελ κεηέξα ηνπ Αξηζηνηέιε ιέγαλε φηη αλήθε ζην γέλνο ησλ Αζθιεπηάδσλ. Εψληαο, ινηπφλ, ν Αξηζηνηέιεο ζε έλα νηθνγελεηαθφ πεξηβάιινλ κε ηφζε καθξά παξάδνζε ηελ ηαηξηθή, ήηαλ επφκελν, φπσο θαηαιαβαίλεηε, λα επεξεαζηεί ε ζθέςε ηνπ απφ έλλνηεο θαη ζεκαζίεο ηεο επηζηήκεο ηεο ηαηξηθήο. Γπζηπρψο, ν Αξηζηνηέιεο είρε ηελ αηπρία λα ράζεη λσξίο θαη ηνπο δχν γνλείο ηνπ. Δπεηδή, φκσο, θαη ζηα πην δπζάξεζηα πξάγκαηα πνπ κπνξεί λα καο ζπκβνχλ είλαη δπλαηφλ λα ππάξρεη θαη ε ζεηηθή πιεπξά, ν Αξηζηνηέιεο, κπνξνχκε λα πνχκε φηη κέζα ζηελ δπζηπρία ηνπ, ζηάζεθε ηπρεξφο. Κη απηφ, γηαηί, φηαλ έκεηλε νξθαλφο, ν άλζξσπνο πνπ αλέιαβε ηελ αλαηξνθή ηνπ, έλαο θίινο ηνπ παηέξα ηνπ, ζθέθηεθε λα ηνλ ζηείιεη λεαξφ, 17 ρξφλσλ, λα ζπνπδάζεη ζηελ 10

11 Αθαδεκία ηνπ Πιάησλα, ζηελ νπνία έκεηλε κέρξη πνπ πέζαλε ν Πιάησλ 20 νιφθιεξα ρξφληα. Γηα ζθεθηείηε, λα κελ ηα είρε θέξεη ε κνίξα λα πάεη ν Αξηζηνηέιεο ζηελ Αθαδεκία λα ζεηεχζεη ηφζν θαηξφ αλάκεζα ζε μερσξηζηνχο θηινζφθνπο Θα είρε άξαγε, αλ ηα πξάγκαηα δελ είραλ εμειηρζεί έηζη, αζρνιεζεί κε ηφζε επηκέιεηα κε ηελ θηινζνθία, γηα λα γίλεη απηφο πνπ έγηλε έηζη, ψζηε λα κηιάκε εκείο απφςε γη απηφλ; Β: Καη γηα ηελ θάζαξζε. Σκηνοθέτης: Καη γηα ηελ θάζαξζε, αζθαιψο. Σελ νπνία, φκσο, ζα πξέπεη λα ηνπνζεηήζνκε ζην γεληθφηεξν πιαίζην ηεο θηινζνθηθήο δηδαζθαιίαο ηνπ. Να κελ πεξηνξηζηνχκε, δειαδή, ζηνλ παξαιιειηζκφ αλάκεζα ζηελ θάζαξζε ηεο ςπρήο καο απφ θαθίεο θαη ειαηηψκαηα θαη αδπλακίεο, ηελ νπνία κπνξεί λα επηθέξεη ε ηξαγσδία, θαη ζηελ θάζαξζε Α: Ννκίδσ φηη ηελ θάζαξζε απηή ηεο ςπρήο καο ζα κπνξνχζε λα ηελ πξνζθέξεη φρη κφλν ε ηξαγσδία, αιιά θαη θάζε άιιν είδνο ζεαηξηθήο γξαθήο. Ίζσο, ζα έιεγα, θαη θάζε έξγν ηέρλεο. Θπκάκαη, φηαλ πξηλ απφ 3-4 ρξφληα, πνπ είρα πάεη ζηελ Καπέια ηζηίλα, ζην Βαηηθαλφ, θαη αληίθξηζα ηελ νξνθή κε ηηο δσγξαθηθέο δεκηνπξγίεο ηνπ Μηραήι Άγγεινπ ηη αλάηαζε έλησζα ζηελ ςπρή κνπ αλ λα θαζαξίζηεθα κέζα κνπ απφ θάζε κηθξφηεηα Σκηνοθέτης: Ζ ηέρλε, γεληθά, ζα ζπκθσλνχζα καδί ζνπ, έρεη απηή ηελ θαζαξηηθή δχλακε, ηελ νπνία ν Αξηζηνηέιεο επηζήκαλε ζε ζρέζε κε ηελ ηξαγσδία.. Θα ήζεια, φκσο, λα επηκείλσ ζε απηφ πνπ έιεγα πξηλ φηη δειαδή ηνλ παξαιιειηζκφ αλάκεζα ζηελ θάζαξζε ηεο ςπρήο καο απφ ηηο θαθίεο θαη ηα ειαηηψκαηα, ηελ νπνία κπνξεί λα καο πξνζθέξεη ε ηξαγσδία, θαη ζηελ θάζαξζε ηνπ νξγαληζκνχ καο απφ ηηο βιαβεξέο θαη λνζνγφλεο νπζίεο, ηελ νπνία κπνξεί λα καο εμαζθαιίζνπλ ηα θάξκαθα θαη ε αγσγή πνπ καο πξνηείλεη ν γηαηξφο, ηνλ παξαιιειηζκφ απηφλ, ινηπφλ, θαιφ είλαη λα ηνλ δνχκε γεληθφηεξα ζηνλ νξίδνληα ησλ θηινζνθηθψλ αληηιήςεσλ ηνπ Αξηζηνηέιε. Β: Γειαδή; Σκηνοθέτης: Κνίηα, βαζηθή πεπνίζεζε ηνπ Αξηζηνηέιε ήηαλ φηη ην θαζεηί ζηνλ θφζκν ππεξεηεί θάπνην ζθνπφ, ππάξρεη γηα θάπνην ιφγν. Έηζη, νηηδήπνηε απνθαζίζνκε λα θάλνκε, ην θάλνκε γηα θάπνην ζθνπφ, γηαηί ζηνρεχνκε ζε θάηη άιιν πέξα απφ απηφ πνπ θάλνκε. Α: Μήπσο ζα κπνξνχζαηε λα γίλεηαη πην ζαθήο. ηελ πξφβα καο ζπλεζίδεηε λα ρξεζηκνπνηείηε παξαδείγκαηα. Κη απηφ ζαο δηαβεβαηψ καο βνεζάεη πνιχ λα θαηαιάβνκε ηη ζέιεηε λα καο πείηε. Ίζσο, αλ θάλαηε ην ίδην ηψξα Σκηνοθέτης: Πνιχ σξαία. Αο πάξνκε, ινηπφλ, ζαλ παξάδεηγκα ηελ θαξέθια απηή. Ξεθηλψληαο ν ηερλίηεο λα ηελ θηηάμεη κπνξνχκε λα θαληαζηνχκε φηη είρε κπξνζηά ηνπ έλαλ θνξκφ αθαηέξγαζηνπ μχινπ. ηελ θάζε απηή ηεο δεκηνπξγίαο φια είλαη αλνηρηά σο πξνο ηη πξφθεηηαη λα αθνινπζήζεη. Απφ ηνλ θνξκφ ηνπ αθαηέξγαζηνχ μχινπ ζα κπνξνχζε λα γίλεη κηα μχιηλε πφξηα, έλα μχιηλν ηξαπέδη, κηα μχιηλε ζθάια, κηα μχιηλε εηαδέξα, κηα μχιηλε βάξθα θαη άιια πνιιά-πνιιά μχιηλα πξάγκαηα. Θέινληαο αθξηβψο λα δείμεη απηφ ην πέιαγνο ησλ δπλαηνηήησλ πνπ ζπλεπάγεηαη ην αθαηέξγαζην μχιν, αιιά θαη θάζε άιιν είδνο αθαηέξγαζηεο χιεο φπσο έλαο 11

12 αδηακφξθσηνο φγθνο κεηάιινπ απφ φπνπ κπνξνχλ λα θαηαζθεπαζηνχλ έλα ζσξφ κεηαιιηθά πξάγκαηα, απφ κηα κεηαιιηθή θαηζαξφια, αο πνχκε, έσο κηα κεηαιιηθή αζπίδα, ή έλα αζρεκάηηζην θνκκάηη καξκάξνπ, απφ ην νπνίν είλαη δπλαηφλ λα δεκηνπξγεζνχλ έλα καξκάξηλν άγαικα, έλαο καξκάξηλνο θίνλαο θαη πιήζνο άιισλ πξαγκάησλ απφ κάξκαξν ν Αξηζηνηέιεο ηελ αθαηέξγαζηε χιε, πνπ απνηειεί ηελ βάζε, ηελ πξψηε αηηία, γηα λα δεκηνπξγεζεί ηειηθά έλα πξάγκα, ηελ ραξαθηεξίδεη «δπλάκεη νλ», θάηη δειαδή πνπ είλαη δπλαηφλ λα γίλεη ρηιηάδεο πξάγκαηα, ρσξίο ζηελ πξαγκαηηθφηεηα αθφκε φκσο δελ είλαη ηίπνηε απφ απηά. Γηα λα γίλεη θάηη ε αθαηέξγαζηε χιε είηε πξφθεηηαη γηα έλαλ θνξκφ αθαηέξγαζηνπ μχινπ είηε γηα έλαλ αδηακφξθσην φγθν κεηάιινπ είηε γηα έλα αζρεκάηηζην θνκκάηη καξκάξνπ, ζα πξέπεη απηή λα πάξεη κηα ζπγθεθξηκέλε κνξθή. Απφ ηελ ζηηγκή, δειαδή, πνπ ν θνξκφο ηνπ αθαηέξγαζηνπ μχινπ πάξεη ηελ κνξθή ηεο θαξέθιαο απηήο γίλεηαη ζηελ πξαγκαηηθφηεηα κηα θαξέθια, παχνληαο ζπγρξφλσο, λα έρεη ηελ δπλαηφηεηα λα είλαη νπνηνδήπνηε άιιν μχιηλν πξάγκα. Ζ κνξθή, ράξε ζηελ νπνία ε αθαηέξγαζηε χιε απφ κηα απεξηφξηζηε δπλαηφηεηα πξαγκάησλ κεηαηξέπεηαη ζε κηα ζπγθεθξηκέλε πξαγκαηηθφηεηα, πνπ γηα λα ρξεζηκνπνηήζσ ηα ιφγηα ηνπ Αξηζηνηέιε, απφ έλα δπλάκεη νλ κεηαβάιιεηαη ζε έλα ελεξγεία νλ, απνηειεί, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε ηελ δεχηεξε αηηία γηα λα δεκηνπξγεζεί θάηη. Δίλαη πξνθαλέο, σζηφζν, φηη ε κνξθή πνπ δίλεηαη ζηελ αθαηέξγαζηε χιε έηζη, ψζηε λα κεηαηξαπεί απηή απφ δπλάκεη νλ ζε ελεξγεία νλ, απφ κηα απεξηφξηζηε θαη απξνζδηφξηζηε δπλαηφηεηα ζε έλα ζπγθεθξηκέλν πξάγκα, δελ είλαη θάηη πνπ γίλεηαη απηνκάησο θαη σο δηα καγείαο. Απελαληίαο, ρξεηάδεηαη γη απηφ λα δνπιέςεη θάπνηνο, λα θαηαβάιιεη θάπνηα ελέξγεηα, ε νπνία απνηειεί ηελ ηξίηε αηηία γηα ηελ δεκηνπξγία ελφο πξάγκαηνο. Βέβαηα, ε ελέξγεηα πνπ ζα θαηαβάιεη θάπνηνο ν ηερλίηεο, ζπγθεθξηκέλα πξνθεηκέλνπ λα δψζεη ζην αθαηέξγαζην μχιν ηελ κνξθή πνπ ρξεηάδεηαη γηα λα θηηαρηεί ε θαξέθια, δελ είλαη αδέζπνηε, ηπραία θαη απξνγξακκάηηζηε, αιιά γίλεηαη βάζεη ελφο ζρεδίνπ, ελ νλφκαηη θάπνηνπ ζθνπνχ. Ο ηερλίηεο, δειαδή, παίξλνληαο ζηα ρέξηα ηνπ ην αθαηέξγαζην μχιν γηα λα δνπιέςεη πάλσ ηνπ έρεη ήδε βάιεη ζην κπαιφ ηνπ ζαλ ζηφρν λα θηηάμεη κηα θαξέθια, θαη ελ νλφκαηη ηνπ ζθνπνχ απηνχ εξγάδεηαη γηα λα δψζεη ηελ κνξθή εθείλε πνπ ζα κεηαηξέςεη ην αθαηέξγαζην μχιν ζε θαξέθια. Αλ ν ζηφρνο ηνπ δελ ήηαλ λα θηηάμεη κηα θαξέθια αιιά έλα ηξαπέδη, ε κνξθή πνπ ζα έδηλε ζην αθαηέξγαζην μχιν ζα ήηαλ ε κνξθή ηνπ ηξαπεδηνχ θαη φρη ηεο θαξέθιαο. Ο ζθνπφο, ινηπφλ, πνπ θαηεπζχλεη ηελ ελέξγεηα ηνπ δεκηνπξγνχ γηα λα πάξεη ε αθαηέξγαζηε χιε κηαλ νξηζκέλε κνξθή απνηειεί ηελ ηέηαξηε αηηία γηα ηελ δεκηνπξγία ελφο πξάγκαηνο. Α: Να ππνζέζσ, ζσζηά, φηη νη ηέζζαξηο αηηίεο ε αθαηέξγαζηε χιε, ε κνξθή, ε ελέξγεηα θαη ν ζθνπφο, πνπ καο είπαηε φηη, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, ρξεηάδνληαη γηα λα δεκηνπξγεζεί θάηη, δελ αθνξνχλ κφλν ηα ρξεζηηθά αληηθείκελα, φπσο ε θαξέθιεο ή ηα ηξαπέδηα, αιιά θαη γηα ηα έξγα ηέρλεο; Σκηνοθέτης: Βεβαίσο. Ο γιχπηεο, γηα παξάδεηγκα, έρνληαο ζαλ ζθνπφ λα δεκηνπξγήζεη έλα άγαικα, δηνρεηεχεη ηελ ελέξγεηά ηνπ ζην αθαηέξγαζην κάξκαξν, πξνθεηκέλνπ λα δψζεη ζε απηφ ηελ κνξθή ηνπ αγάικαηνο. Β: Άξα, ηελ ίδηα δηαδηθαζία ζα πξέπεη ηφηε λα αθνινπζεί, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, θαη ν ζπγγξαθέαο 12

13 Σκηνοθέτης: Πξνθαλψο, Απιψο απηφο ρξεζηκνπνηεί δηαθνξεηηθή χιε απφ εθείλε πνπ κεηαρεηξίδεηαη ν γιχπηεο. Αληί, αο πνχκε, γηα κάξκαξν, πνπ κεηαρεηξίδεηαη ν γιχπηεο, ν ζπγγξαθέαο ρξεζηκνπνηεί ηηο ιέμεηο. Β: Οη ιέμεηο, σζηφζν, έρνπλ λφεκα. Καη απφ ηελ ζηηγκή πνπ έρνπλ λφεκα δελ λνκίδσ φηη ζπληζηνχλ αθαηέξγαζηε χιε. Γηα ηηο άλαξζξεο θξαπγέο λαη ην θαηαιαβαίλσ λα πνχκε φηη είλαη αθαηέξγαζην πιηθφ, αιιά νη ιέμεηο; Πνιχ θνβάκαη φηη Σκηνοθέτης: Πξφζεμε, πξφζεμε... Σν λφεκα ηεο θάζε ιέμεο, ζα πξέπεη λα μέξεηο, δελ είλαη απφιπην, δελ είλαη ην ίδην παληνχ θαη πάληνηε, αιιά εμαξηάηαη απφ ην πεξηβάιινλ φπνπ ρξεζηκνπνηείηαη θαη ηνπο θαλφλεο θαη ηεο ζπλζήθεο πνπ ηζρχνπλ ζε απηφ. Άιιν πξάγκα ζεκαίλεη ιέμε «παηέξαο» φηαλ ηελ κεηαρεηξηδφκαζηε ζηελ θαζεκεξηλή επηθνηλσλία καο, θη άιιν πξάγκα πάεη λα πεη ε ίδηα ιέμε «παηέξαο» φηαλ ηελ ζπλαληάκε ζηελ Αγία Γξαθή φπνπ δειψλεη ηνλ Θεφ. ηελ θαζεκεξηλή επηθνηλσλία ηελ ρξεζηκνπνηψ γηα λα αλαθεξζψ ζηνλ άλζξσπν πνπ κε γέλλεζε, ν νπνίνο έρεη έλα νξηζκέλν χςνο, νξηζκέλν ρξψκα δέξκαηνο, καηηψλ θαη καιιηψλ θη άιια ηέηνηα ραξαθηεξηζηηθά πνπ αλαθέξνληαη ζην ζψκα ηνπ θαη πξνζδηνξίδνπλ ηελ θπζηθή παξνπζία ηνπ. ηελ Αγία Γξαθή, φκσο, ε ιέμε «παηέξαο» φπσο ρξεζηκνπνηείηαη ζε ζρέζε κε ηνλ ζεφ παξαπέκπεη ζε έλα άπιν νλ, ζε θάπνηνλ, δειαδή, πνπ δελ έρεη ζψκα θαη, σο εθ ηνχηνπ, δελ κπνξνχκε λα κηιάκε νχηε γηα ην χςνο ηνπ, νχηε ην ρξψκα ησλ καηηψλ ηνπ νχηε γηα θαλέλα άιιν ηέηνην ραξαθηεξηζηηθφ πνπ αλαθέξεηαη ζην ζψκα. Γηα λα έξζσ, ηψξα, αλ ζέιεηε, ζηα δηθά καο ηα ρσξάθηα, ην ζέαηξν, ζηελ ηξαγσδία ηνπ νθνθιή «Οηδίπνπο Σχξαλλνο» ν Οηδίπνπο, φηαλ αλαθαιχπηεη πσο είλαη ν θνληάο ηνπ παηέξα ηνπ θαη ν ζχδπγνο ηεο κάλαο ηνπ, απνθαζίδεη λα εθδηθεζεί ηελ γλψζε. Κη απηφ, γηαηί ε γλψζε είλαη ε αηηία ηεο δπζηπρίαο ηνπ, αθνχ, φζν αγλννχζε πσο ήηαλ εθείλνο πνπ ζθφησζε ηνλ παηέξα ηνπ θαη παληξεχηεθε ηελ κάλα ηνπ κπνξνχζε λα κελ ληψζεη θακηά ελνρή γηα ηνλ εαπηφ ηνπ. Γηα εθδηθεζεί, ινηπφλ, ηελ γλψζε, ηη θάλεη; Βγάδεη ηα κάηηα ηνπ. Γηαηί, φκσο, ηα κάηηα ηνπ, ζα πείηε; Γηφηη απφ ηα κέξε ηνπ νξγαληζκνχ καο ηα κάηηα ζπγγελεχνπλ πην πνιχ κε ηελ γλψζε, φπσο κπνξεί λα ην δηαπηζηψζεη θαλείο, αλ εμεηάζεη ηελ ζεκαζία ησλ ιέμεσλ πνπ κεηαρεηξηδφκαζηε γηα λα δειψζνκε ηηο ιεηηνπξγίεο ηεο γλψζεο θαη ηεο φξαζεο. Ζ ξίδα ηνπ ξήκαηνο «νίδα», πνπ ζεκαίλεη γλσξίδσ, θαη ε ξίδα ηνπ ξήκαηνο «νξψ», πνπ δειψλεη ηη θάλνκε κε ηα κάηηα είλαη ε ηδηα: ην ζέκα «ηδ». Δίλαη πξνθαλέο φηη ην λφεκα πνπ παίξλνπλ ηα κάηηα ζηελ ηξαγσδία ηνπ νθνθιή γηα ηνλ Οηδίπνδα είλαη δηαθνξεηηθφ απφ ην λφεκα πνπ έρνπλ, αο πνχκε, ηα κάηηα γηα ηνλ νθζαικίαηξν, δηαθνξεηηθφ απφ ην λφεκα πνπ έρνπλ ηα κάηηα γηα καο φηαλ αλαθεξφκαζηε ζε απηά ζαλ ηα φξγαλα κηαο απφ ηηο πέληε αηζζήζεηο καο, δηαθνξεηηθφ απφ ην λφεκα πνπ έρνπλ γηα θάπνηνλ ηα κάηηα ηεο αγαπεκέλεο ηνπ θ.ιπ., θ.ιπ. Οη ιέμεηο, ινηπφλ, ζε θάζε έξγν παίξλνπλ ην ηδηαίηεξν λφεκά ηνπο αθνχ ν ζπγγξαθέαο ηνπ ηηο επεμεξγαζηεί, πξνθεηκέλνπ λα ηθαλνπνηήζεη ηνλ ζθνπφ γηα ηνλ νπνίν απνθάζηζε λα γξάςεη ην έξγν ηνπ. Α: Άξα, αλ θαηάιαβα θαιά, απφ ηηο ηέζζαξηο αηηίεο ηελ αθαηέξγαζηε χιε, ηελ κνξθή, ηελ ελέξγεηα θαη ηνλ ζθνπφ, πνπ ππνζηήξημε ν Αξηζηνηέιεο φηη ρξεηάδνληαη γηα λα δεκηνπξγεζεί έλα έξγν ηέρλεο ή έλα αληηθείκελν πξαθηηθήο ρξήζεο, ε πην ζεκαληηθή ζα πξέπεη λα είλαη ν ζθνπφο. Ή δελ είλαη έηζη; Σκηνοθέτης: ρη, έηζη είλαη. Οπζηαζηηθά ην θάζε δεκηνχξγεκα είηε πξφθεηηαη γηα ρξεζηηθφ αληηθείκελν είηε γηα έξγν ηέρλεο δελ είλαη ηίπνηε άιιν παξά ε πξαγκαηνπνίεζε ηνπ ζθνπνχ ηνπ δεκηνπξγνχ ηνπ. Φαληαζηείηε θάπνηνλ πνπ 13

14 ζθνπεχεη λα θαηαζθεπάζεη έλα ηξαπέδη. Πξηλ αξρίζεη λα δνπιεχεη πάλσ ζην αθαηέξγαζην μχιν, πξνθεηκέλνπ λα ηνπ δψζεη ηελ κνξθή πνπ ρξεηάδεηαη γηα λα πξαγκαηνπνηεζεί ν ζθνπφο ηνπ, δελ ππάξρεη ηίπνηε άιιν παξά κφλν ν ζθνπφο πνπ έρεη ζην κπαιφ ηνπ ν ηερλίηεο. ζν, φκσο, ν ηερλίηεο δνπιεχεη πάλσ ζην μχιν δίλνληάο ηνπ πξννδεπηηθά ηελ κνξθή ηνπ ηξαπεδηνχ, ν ζθνπφο απφ ην κπαιφ ηνπ ηερλίηε γιηζηξάεη ζηγά-ζηγά θη αζφξπβα πάλσ ζην μχιν. Έηζη, φηαλ ν ηερλίηεο ζα δψζεη ηελ ηειηθή κνξθή ζην μχιν θαη ζα γίλεη πιένλ ην ηξαπέδη πνπ είρε ζρεδηάζεη ζην κπαιφ ηνπ, ν ζθνπφο ζα έρεη κεηαθεξζεί νινθιεξσηηθά απφ ην κπαιφ ηνπ ζηελ χιε, ζην μχιν πνπ επεμεξγάζηεθε. Σφηε ην ηξαπέδη πνπ είρε ζθνπφ λα θαηαζθεπάζεη ν ηερλίηεο κπνξνχκε λα πνχκε, φπσο επηζεκαίλεη ν Αξηζηνηέιεο, φηη «έζρε ην ηέινο» ηνπ, φηη πέηπρε ηνλ ζθνπφ ηνπ, απφθηεζε, δειαδή, «εληειέρεηα», ελέηαμε, κε άιια ιφγηα, κέζα ηνπ ηνλ ζθνπφ γηα ηνλ νπνίν πξέπεη λα ππάξρεη. Γηα ην πξάγκα ε εληειέρεηα, ε ελζσκάησζε κέζα ζε απηφ ηνχ ζθνπνχ ηεο χπαξμήο ηνπ, ζπληζηά ηελ νπζία ηνπ, ε νπνία αληηδηαζηέιιεηαη πξνο ηα άιια ραξαθηεξηζηηθά, ηα «θαηά ζπκβεβεθφο» γλσξίζκαηά ηνπ, φπσο ηα απνθαιεί ν Αξηζηνηέιεο. Β: ηγά-ζηγά, γηαηί καο πήγαηε πνιχ βαζηά ζηα λεξά ηεο θηινζνθίαο θαη θηλδπλεχνκε λα πληγνχκε. Έρνπλ δίθην, ηειηθά, πνπ ιέλε φηη ε θηινζνθία είλαη ζηξπθλή. Σκηνοθέτης: Έια ηψξα, κελ είζαη ππεξβνιηθφο. Λίγε θαιή ζέιεζε θαη ππνκνλή ρξεηάδεηαη Β: Μα ηη ιέηε Δδψ αθνχσ γηα νπζίεο, γηα πψο ηα είπαηε θαηά ζπκβεβεθφο γλσξίζκαηα, γηα εληειέρεηα ια απηά (ζηνλ Α) δελ μέξσ γηα ζέλα (ζηνλ ζθελνζέηε), αιιά εκέλα ηνπιάρηζηνλ κνπ θαίλνληαη θηλέδηθα. Σκηνοθέτης: Ήξεκα, ήξεκα. Πξφζεμε. Σα πξάγκαηα πνπ παξαηεξνχκε γχξσ καο έρνπλ ην θαζέλα ηνπο νξηζκέλα ραξαθηεξηζηηθά, ράξε ζηα νπνία κπνξνχκε λα μερσξίδνκε ην έλα πξάγκα απφ ην άιιν. Ο Αξηζηνηέιεο ρσξίδεη ηα ραξαθηεξηζηηθά ησλ πξαγκάησλ ζε δχν θαηεγνξίεο. ε εθείλα πνπ είλαη αλαγθαία γηα ηα πξάγκαηα, κε ηελ έλλνηα φηη, αλ εμαθαληζηνχλ, παχνπλ λα ππάξρνπλ θαη ηα πξάγκαηα, θαη ζε εθείλα πνπ βξίζθνληαη ηπραία ή ζπκπησκαηηθά ζηα πξάγκαηα έηζη, πνπ, αλ εμαθαληζηνχλ ή αληηθαηαζηαζνχλ απφ άιια ραξαθηεξηζηηθά, ηα πξάγκαηα ζα εμαθνινπζνχλ λα ππάξρνπλ. Σα αλαγθαία ραξαθηεξηζηηθά ησλ πξαγκάησλ, εθείλα δειαδή ρσξίο ηα νπνία δελ κπνξνχλ λα ππάξρνπλ ηα πξάγκαηα, ζπληζηνχλ, ιέεη ν Αξηζηνηέιεο, ηηο νπζίεο ησλ πξαγκάησλ, ελψ ηα άιια ραξαθηεξηζηηθά πνπ δελ είλαη απαξαίηεηα γηα ηελ χπαξμε ησλ πξαγκάησλ ζεσξεί φηη ππάξρνπλ ζηα πξάγκαηα θαηά ζπκβεβεθφο, θαηά ζχκπησζε, θαηά ηχρε. Να, απηφ ην ηξαπέδη, αο πνχκε. Αλ ηνπ αιιάμνκε ην ρξψκα, ζα πάςεη λα είλαη ηξαπέδη; Πεο κνπ. Β: ρη, βέβαηα. Σκηνοθέτης: Κη αλ ηνπ αιιάμνκε ην ζρήκα θαη αληί γηα ηεηξάγσλν ην θάλνκε παξαιιειφγξακκν ή αλ ηνπ αιιάμνκε ηα πφδηα θαη απφ ηέζζαξα ηα θάλνκε δχν ή πέληε, ζα πάςεη λα είλαη ηξαπέδη; Β: Αζθαιψο φρη. Σκηνοθέτης: Δ ινηπφλ, φια απηά ηα γλσξίζκαηα απφ ηα νπνία δελ επεξεάδεηαη ε χπαξμε ησλ πξαγκάησλ, κε άιια ιφγηα φια ηα ζπκβεβεθφο ραξαθηεξηζηηθά είλαη, 14

15 ζχκθσλα κε ηνλ Αξηζηνηέιε, δεπηεξεχνπζαο ζεκαζίαο. Αληίζεηα, αλ ην ηξαπέδη απηφ ην δηαιχζσ θαη ην θάλσ κηα ζηνίβα απφ ζαλίδεο ζα εμαθνινπζεί λα ππάξρεη ζαλ ηξαπέδη; Β. Μα ξσηάηε θηφιαο; Έλα ηξαπέδη, αλ ην έρνκε πάξεη γηα ηελ ηξαπεδαξία καο, ην έρνκε γηα λα ηξψκε επάλσ ηνπ, αλ ην αγνξάζακε γηα γξαθείν, ην πήξακε γηα λα γξάθνκε επάλσ ηνπ Με κηα ζηνίβα, φκσο, απφ ζαλίδεο δελ κπνξνχκε λα θάλνκε ηίπνηε απφ απηά πνπ θάλνκε κε έλα ηξαπέδη είηε απηφ είλαη γξαθείν είηε ηξαπέδη ηξαπεδαξίαο είηε δελ μέξσ ηη άιιν Σκηνοθέτης: Σν είπεο πνιχ σξαία, ινηπφλ. Σν ηξαπέδη, απφ ηελ ζηηγκή πνπ δηαιπζεί θαη κεηαηξαπεί ζε κηα ζηνίβα απφ ζαλίδεο, ράλεη ηνλ ζθνπφ γηα ηνλ νπνίν ππήξρε, ηνλ ζθνπφ πνπ είρε θξνληίζεη λα ελζσκαησζεί κέζα ζε απηφ ν θαηαζθεπαζηήο ηνπ, ηελ εληειέρεηα, πνπ, ζε ηειεπηαία αλάιπζε, απνηειεί θαη ηελ νπζία ηνπ, ην ραξαθηεξηζηηθφ εθείλν πνπ, αλ ραζεί, παχεη λα ππάξρεη θαη ην ηξαπέδη. Κη απηφ, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, ηζρχεη κε θάζε άιιν πξάγκα: νπζία ηνπ είλαη ε εληειέρεηά ηνπ. (ζηνλ Β) Πνχ είλαη, ινηπφλ, ε δπζθνιία κε ηελ θηινζνθία πνπ παξαπνληέζαη. Δ; Α: Δθείλν, πάλησο, πνπ βιέπσ εγψ είλαη φηη θαηαιήγνκε πάληνηε ζηνλ ζθνπφ κε ηνλ έλαλ ή ηνλ άιιν ηξφπν, είηε φπσο καο πεξηγξάςαηε πξηλ ζαλ κηα απφ ηηο αηηίεο ηεο δεκηνπξγίαο είηε φπσο καο είπαηε ηψξα κφιηο ζαλ εληειέρεηα, Γελ μέξσ αιιά ν Αξηζηνηέιεο κνπ δίλεη ηελ εληχπσζε φηη ήηαλ θνιιεκέλνο κε ηνλ ζθνπφ, ζαλ λα ζέιεη λα καο πεη φηη δελ κπνξεί λα γίλεη ηίπνηε νχηε, θαηά ζπλέπεηα, λα ζθεθηνχκε θάηη ρσξίο λα ππάξρεη απφ πίζσ θάπνηνο ζθνπφο. Σκηνοθέτης: Πνιχ ζσζηή επηζήκαλζε. Ο ζθνπφο, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, πξάγκαηη δηαδξακαηίδεη πξσηαγσληζηηθφ ξφιν ζηελ δσή καο, είλαη ν ξπζκηζηηθφο παξάγνληαο γηα νηηδήπνηε θάλνκε ή γηα φ,ηη καο ζπκβεί. Απηφ, βέβαηα, είλαη θάηη πνπ θαίλεηαη λα ην αγλννχκε παληειψο θαη λα ςάρλνκε λα βξνχκε γηα ηα γεγνλφηα άιιεο αηηίεο πνπ, ζηελ πξαγκαηηθφηεηα, δελ έρνπλ θακηά ζρέζε κε απηά. Β: Γελ θαηαιαβαίλσ... Ση αθξηβψο ελλνείηε; Σκηνοθέτης: Αο ππνζέζνκε φηη θάπνηνο ζέιεη λα αγνξάζεη εθεκεξίδα απφ ην πεξίπηεξν πνπ βξίζθεηαη ζηελ ζηξνθή, ζην απέλαληη πεδνδξφκην. Καζψο, ινηπφλ, δηαζρίδεη ηνλ δξφκν, πξνθεηκέλνπ λα εθηειέζεη ηνλ ζθνπφ ηνπ, έξρεηαη έλα απηνθίλεην κε ηιηγγηψδε ηαρχηεηα ηνλ ρηππάεη. Σν εξψηεκα είλαη: πνηα είλαη ε αηηία ηνπ αηπρήκαηνο. Β: Πξνθαλψο ε ηιηγγηψδεο ηαρχηεηα πνπ έηξερε ν νδεγφο. Α: Ή κπνξεί, επεηδή είπαηε φηη ην πεξίπηεξν ήηαλ ζε ζηξνθή, λα κελ είρε θαιή νξαηφηεηα ν νδεγφο θαη λα ήηαλ απηή ε αηηία γηα ην αηχρεκα Σκηνοθέτης: Κη εγψ κπνξψ λα πσ φηη ππήξρε θάπνηα ιαθνχβα ζηνλ δξφκν θαη φηη, ζηελ πξνζπάζεηά ηνπ ν νδεγφο λα ηελ απνθχγεη, έραζε ηνλ έιεγρν ηνπ απηνθηλήηνπ, κε απνηέιεζκα λα παξαζχξεη ηνλ αλππνςίαζην πεδφ 15

16 Α: Ή κπνξεί αθφκε λα θηαίεη ε αθεξεκάδα ηνπ ζχκαηνο, φηη, αλ πξφζερε πεξηζζφηεξν θαζψο δηέζρηδε ηνλ δξφκν, ελδερνκέλσο λα είρε απνθχγεη ην απηνθίλεην Σκηνοθέτης: ια απηά πνπ ιέκε εδψ κπνξεί λα είλαη ζσζηά, θαη ίζσο, ςάρλνληαο πεξηζζφηεξν, λα βξίζθακε θη άιιεο αηηίεο γηα ην αηχρεκα. Σίπνηε απφ απηά, φκσο, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, δελ ζα είρε ζρέζε κε ην αηχρεκα ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ πεδνχ, αλ απηφο δελ είρε απνθαζίζεη, δελ είρε βάιεη ζαλ ζθνπφ λα πάεη λα αγνξάζεη εθεκεξίδα απφ ην πεξίπηεξν απέλαληη. Γελ πάεη ν νδεγφο λα έηξερε κε ηιηγγηψδε ηαρχηεηα, δελ πάεη ν νδεγφο λα είδε ηελ ιαθθνχβα ζηνλ δξφκν θαη λα πξνζπάζεζε λα ηελ απνθχγεη, δελ πάεη λα κελ είρε θαιή νξαηφηεηα ν νδεγφο, δελ πάεη ν πεδφο ηελ ζπγθεθξηκέλε εθείλε ζηηγκή λα ήηαλ αθεξεκέλνο, δελ πάεη λα είρε ζπκβεί νηηδήπνηε, ν ζπγθεθξηκέλνο άλζξσπνο δελ ζα είρε παξαζπξζεί απφ ην ζπγθεθξηκέλν απηνθίλεην, αλ απηφο δελ είρε βάιεη ζαλ ζθνπφ λα πάεη λα αγνξάζεη εθεκεξίδα απφ ην πεξίπηεξν ζηελ απέλαληη πιεπξά ηνπ δξφκνπ. Σν θαζεηί, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, εμαξηάηαη απφ θάπνηνλ ζθνπφ. Οη άλζξσπνη θαηαζθεπάδνπλ ζπίηηα, γηα λα γιηηψζνπλ απφ ηηο ηαιαηπσξίεο θαη ηνπο θηλδχλνπο πνπ ζα αληηκεηψπηδαλ αλ δνχζαλ έμσ ζηελ θχζε, θάλνπλ νηθνδνκηθά πιηθά γηα λα ρηίδνπλ ζπίηηα, θηηάρλνπλ εξγαιεία γηα λα παξάγνπλ, κεηαμχ άιισλ, νηθνδνκηθά πιηθά, θαη νχησ θαζεμήο. Με άιια ιφγηα, ππάξρεη κηα αιπζίδα ζθνπψλ, φπνπ ν έλαο ζθνπφο παξαπέκπεη ζηνλ άιιν. Ζ αιπζίδα απηή, φκσο, ιέεη ν Αξηζηνηέιεο, δελ κπνξεί λα είλαη αηέιεησηε, θάπνπ ζα πξέπεη λα θαηαιήγεη. αλ έζραηε απφιεμε ζηελ αιπζίδα ησλ ζθνπψλ ν Αξηζηνηέιεο ζεσξεί ηελ επδαηκνλία. Οηηδήπνηε ζέινκε λα πεηχρνκε ζηελ δσή καο φπσο πγεία, ιεθηά, δνπιεηά, θνηλσληθή θαηαμίσζε ην επηδηψθνκε γηαηί, εμαζθαιίδνληάο ην, πεξηκέλνκε φηη ζα γίλνκε επηπρηζκέλνη. Α: Γελ ζα δηαθσλνχζα κε ηνλ Αξηζηνηέιε φηη ν ηειηθφο ζηφρνο ζηελ δσή ηνπ αλζξψπνπ είλαη επδαηκνλία. Ση είλαη, φκσο, ε επδαηκνλία; Μπνξείηε λα κνπ πείηε; Δίλαη ηφζν αζαθέο ην πεξηερφκελφ ηεο θαη πεξηιακβάλεη ηφζν αληηθαηηθά πξάγκαηα ζηνπο θφιπνπο ηεο, πνπ, εηιηθξηλά, αλαξσηηέκαη αλ έρεη λφεκα λα κηιάκε θαζφινπ γηα ηελ επδαηκνλία. Αθφκα θαη απηφ πνπ είλαη απηνλφεην γηα λα πεηο φηη θάπνηνο είλαη επηπρηζκέλνο κπνξεί λα ζην αληηθξνχζεη θαλείο. Σν λα πεξλάο θαιά ζηελ δσή ζνπ, αίθλεο, ζα κπνξνχζακε λα ζπκθσλήζνκε φηη είλαη φηη είλαη έλαο θαιφο νξηζκφο ηεο επδαηκνλίαο. Β: Καη ηη ζα πεη λα πεξλάο θαιά ζηελ δσή ζνπ. Πνηνο ην νξίδεη απηφ; Δζχ ν ίδηνο; Ο άιινο; Ο παξάιινο; Πνηνο; Α: Απηφ αθξηβψο ζέισ λα πσ: φηη αθφκε θη εθείλν πνπ θαίλεηαη απηνλφεην είλαη ακθηζβεηήζηκν. Κη απηφ δελ ην ιέσ έηζη ζεσξεηηθά, αιιά είλαη θάηη πνπ ην δηαπίζησζα απφ πξνζσπηθή εκπεηξία. ηελ νηθνγέλεηά κνπ, ζπγθεθξηκέλα, ηα πξάγκαηα ιίγν πνιχ ήηαλ πάληνηε νκαιά. Μνλαδηθή κέξηκλα ζην ζπίηη καο ζπκάκαη ήηαλ έλαο ζείνο κνπ, αδειθφο ηνπ παηέξα κνπ, ν πνπ απνθάζηζε θάπνηα ζηηγκή κεηά ηηο ζπνπδέο ηνπ λα γίλεη κνλαρφο. Ζ νηθνγέλεηά κνπ ρσξίο λα είλαη ελαληίνλ ηεο εθθιεζίαο δελ είρε ηδηαίηεξε ζρέζε καδί ηεο. Ο παηέξαο κνπ πάληα έιεγε πσο ν ζείνο κνπ, πνπ εηδηθά απηφο δελ είρε δείμεη πνηέ ηνπ πξηλ θάπνην μερσξηζηφ ελδηαθέξνλ γηα ηελ εθθιεζία, ζα πξέπεη λα παξαζχξζεθε απφ θάπνηα ρξηζηηαληθή νξγάλσζε ζηνλ Καλαδά, φπνπ είρε πάεη γηα λα ζπλερίζεη ηηο ζπνπδέο ηνπ. Δλ πάζε πεξηπηψζεη, νη δηθνί κνπ, απφ ηελ ζηηγκή πνπ θαηάιαβαλ φηη ε απφθαζε ηνπ ζείνπ λα αθνζησζεί ζηελ εθθιεζία ήηαλ ακεηάθιεηε, ζέιεζαλ λα ηνπ ζπκπαξαζηαζνχλ κε θάζε ηξφπν 16

17 λα θξνληίζνπλ λα ηνπνζεηεί ζε θάπνην κνλαζηήξη φζν γίλεηαη πην θνληά καο, λα ηνπ έρνπλ μερσξηζηφ δσκάηην γηα λα θνηκάηαη φπνηε εξρφηαλ γηα δνπιεηέο ηνπ ζηελ Αζήλα, λα ηνλ εληζρχνπλ νηθνλνκηθά φπνηε ρξεηαδφηαλ λα αγνξάζεη θάηη Μέρξη πνπ ν ζείνο απνθάζηζε λα πάεη ζε θάπνπ ζην ηλά, γηα λα έιζεη πην θνληά ζηνλ Θεφ. ηα γξάκκαηα πνπ αξαηά θαη πνχ καο έζηειλε απφ ην κνλαζηήξη δελ παξέιεηπε λα καο ιέεη φηη πεξλνχζε θαιά θαη λα κελ αλεζπρνχκε γη απηφλ. Ζ θαηάζηαζε, φκσο, ήηαλ ηειείσο δηαθνξεηηθή απφ απηήλ πνπ ήζειε λα καο παξνπζηάζεη. Σν δηαπίζησζε ν παηέξαο κνπ, φηαλ θάπνηε πήγε λα ηνλ επηζθεθηεί. Σνλ είδε λα θνπβαιάεη κέζα ζην ιηνπχξη ηεξάζηηεο πέηξεο γηα λα ρηίζνπλ ηνίρνπο ζην κνλαζηήξη, βξφκηθν θαη ηαιαηπσξεκέλν απφ ηελ θαθνπρία, ηζρλφ, λα ηξέθεηαη κε ρφξηα πνπ κάδεπε απφ δσ θη απφ θεη. Ο ζείνο κνπ ζπλερίδεη απφ ην ηλά, φπνπ εμαθνινπζεί λα βξίζθεηαη, λα καο ζηέιλεη αξαηά θαη πνχ γξάκκαηα δηαβεβαηψλνληάο καο πάληνηε πφζν θαιά πεξλάεη θαη λα κελ αλεζπρνχκε γη απηφλ, θη παηέξαο κνπ, ηνλ ζπκάκαη, θάζε θνξά πνπ δηαβάδεη ηα γξάκκαηα ηνπ ζείνπ, θνπλάεη ην θεθάιη ηνπ κε ιχπε θαη δπζπηζηία. Πεξλάεη θαιά ν ζείνο ή φρη; Πνηνο ζα καο ην πεη απηφ; Β: Γη απηφ, επηκέλσ, ε επδαηκνλία είλαη κηα απηαπάηε θαη ηίπνηε άιιν. Μηιάκε γη απηήλ μέξνληαο φηη δελ ππάξρεη. Δίκαη πεξίεξγνο, πψο ν δηθαηνινγεί Αξηζηνηέιεο ηελ χπαξμή ηεο. Σκηνοθέτης: Πξψηα απφ φια, ε επδαηκνλία, γηα ηνλ Αξηζηνηέιε, δελ είλαη έλα νξφζεκν ζηελ δσή καο. Ξέξεηε πνιινί λνκίδνπλ φηη ε επδαηκνλία καο πεξηκέλεη θάπνπ εηο ηαο δπζκάο ηνπ βίνπ καο έηνηκε λα καο ππνδερζεί ή λα καο θιείζεη ηελ πφξηα αλάινγα κε ηελ δηαρείξηζε πνπ ζα έρνκε θάλεη ζηελ δσή καο. Ζ επδαηκνλία, φκσο, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, είλαη κηα θαηάζηαζε πνπ ζα πξέπεη λα θξνληίδεη θαλείο λα ηελ θαηαθηά ζε θάζε ζηηγκή ηεο δσήο ηνπ. Καη γηα λα ην πεηχρεη απηφ, ρξεηάδεηαη λα ζπκπεξηθέξεηαη κε έλαλ νξηζκέλν ηξφπν. Σν εξψηεκα, γηα ηνλ Αξηζηνηέιε, δελ είλαη ηη πξέπεη λα θάλεη θαλείο γηα λα γίλεη επηπρηζκέλνο, λα ηξψεη, αο πνχκε, κφλν ρφξηα θαη θπηηθέο ηξνθέο, αιιά πψο πξέπεη λα ελεξγεί γηα λα γίλεη επηπρηζκέλνο. Έλαο ρνξηνθάγνο θη έλαο θξεαηνθάγνο κπνξνχλ εμίζνπ λα είλαη επηπρηζκέλνη, αξθεί λα αθνινπζνχλ ηελ ζσζηή κέζνδν. Α. Καη πνηα είλαη απηή ε κέζνδνο; Σκηνοθέτης: Ζ κεζφηεηα, ε κέζε νδφο! Αλεμάξηεηα απφ ην πνηα είλαη ε δίαηηα πνπ αθνινπζεί θαλείο, αλεμάξηεηα, αο πνχκε, απφ ην αλ είλαη ρνξηνθάγνο ή θξεαηνθάγνο, δελ κπνξεί λα είλαη επηπρηζκέλνο αλ ηξψεη ππεξβνιηθά πνιχ ή ππεξβνιηθά ιίγν. ηελ κηα πεξίπησζε ππάξρεη θίλδπλνο λα βαξπζηνκαρηάζεη θαη λα ληψζεη δπζθνξία, ελψ ζηελ άιιε ζα εμαθνινπζεί λα πεηλάεη. Θα πξέπεη, αλ ζέιεη λα απνιακβάλεη ηελ ηξνθή ηνπ θαη λα αηζζάλεηαη επηπρηζκέλνο, λα ηξψεη ηφζν ψζηε απηφ πνπ ηξψεη λα κελ είλαη νχηε παξά πνιχ νχηε πνιχ ιίγν, αιιά λα είλαη θάπνπ ζηελ κέζε κεηαμχ ησλ δχν απηψλ άθξσλ. Β: Ναη, αιιά γηα λα θάεη θαλείο κεηξεκέλα, νχηε πάξα πνιχ νχηε πνιχ ιίγν, ζα πξέπεη πξνεγνπκέλσο λα έρεη λα θάεη. Θέισ λα πσ δειαδή φηη γηα ηελ επδαηκνλία δελ αξθεί ε κεζφηεηα πνπ ιέεη ν Αξηζηνηέιεο, αιιά ρξεηάδνληαη θη άιια πξάγκαηα, φπσο ε νηθνλνκηθή επάξθεηα, ε ραξά, ε αλαγλψξηζε απφ ηνλ άιιν. Σκηνοθέτης: Μα ζε απηφ δελ δηαθσλεί ν Αξηζηνηέιεο. Έλαο άλζξσπνο, ιέεη, πνπ δεη ζηελ απφιπηε θηψρεηα, θάπνηνο πνπ ηαιαηπσξείηαη ζηνλ ηξνρφ ηνπ 17

18 βαζαληζηεξίνπ ή ηνλ έρνπλ βξεη αβάζηαρηεο ζπκθνξέο δελ κπνξεί, φζν κεηξεκέλα θη αλ ρεηξίδεηαη ηηο ππνζέζεηο ηνπ, λα είλαη επηπρηζκέλνο. Β: Σν είπα απηφ, γηαηί Σκηνοθέτης: Μηζφ ιεπηφ, ζε παξαθαιψ Γηαηί, πέξα απφ ηελ κεζφηεηα θαη ηα πιηθά αγαζά, φπσο ε νηθνλνκηθή επάξθεηα, ε ραξά ή ε θνηλσληθή αλαγλψξηζε, ππάξρεη θάηη αθφκε, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, ζρεηηθά κε ηελ επδαηκνλία, κηα αλαγθαία παξάκεηξφο ηεο. Πξφθεηηαη, ζπγθεθξηκέλα, γηα ηελ εζηθή ζπκπεξηθνξά καο. Δίλαη γεγνλφο φηη, ζηελ ζπλείδεζε ησλ πην πνιιψλ απφ καο, γηα λα κελ πσ φισλ καο, ε εζηθή κε ηηο ππνρξεψζεηο πνπ καο ππαγνξεχεη είλαη ελνριεηηθή. Γελ καο αξέζεη λα καο ιέλε ηη πξέπεη λα θάλνκε, νπφηε, θάλνληαο πξάγκαηα πνπ καο επηβάιινληαη, αηζζαλφκαζηε δπζθνξία. Μπνξνχκε, βέβαηα, λα αγλνήζνκε λα θάλνκε φ,ηη καο ιέλε πσο νθείινκε λα θάλνκε. Αιιά, ηφηε, ληψζνκε εθηεζεηκέλνη απέλαληη ζηνπο άιινπο ππνθέξνληαο, έηζη, απφ ην βάξνο ηεο ελνρήο. Ο Αξηζηνηέιεο, φκσο, αληίζεηα πξνο ηελ αξλεηηθή απηή εηθφλα ηεο εζηθήο, ζεσξεί ηελ εζηθή ηνλ αλαγθαίν φξν γηα ηελ επδαηκνλία, ηελ απαξαίηεηε πξνυπφζεζε γηα λα γίλνκε επηπρηζκέλνη. Πψο κπνξεί, αιήζεηα, αλαξσηηέηαη, έλαο εζηθά επηιήςηκνο άλζξσπνο, έλαο δεηιφο, παξαδείγκαηνο ράξηλ, λα είλαη επηπρηζκέλνο. Κη φια ηα θαιά ηνπ θφζκνπ λα έρεη απηφο, δελ κπνξεί λα ληψζεη επηπρηζκέλνο, φηαλ ζε θάζε βήκα ηνπ ηξέκεη ηνλ ίζθην ηνπ, φηαλ δελ εζπράδεη πνηέ ηνπ, φηαλ βξίζθεηαη θάησ απφ ηελ δηαξθή απεηιή ηνπ θφβνπ. Μφλν ν ελάξεηνο άλζξσπνο, ινηπφλ ν αλδξείνο, ν ηίκηνο, ν πξάνο, γεληθά ν θάηνρνο ησλ αξεηψλ, κπνξεί λα είλαη επηπρηζκέλνο. Μεηαμχ ησλ αξεηψλ θαη ηεο επδαηκνλίαο ππάξρεη, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, ζπγγέλεηα πνπ ηηο θέξλεη θνληά, πνιχ θνληά, ηφζν θνληά, ψζηε λα είλαη αλαπφζπαζηεο. Α: Μπα, θαη πνην είλαη απηφ ην θνηλφ ζηνηρείν; Σκηνοθέτης: πσο ε επδαηκνλία, ε θάζε αξεηή είλαη κεζφηεηα κεηαμχ δχν αθξνηήησλ, κεηαμχ κηαο έιιεηςεο θαη κηαο ππεξβνιήο. Ζ αλδξεία, γηα παξάδεηγκα, ιέεη ν Αξηζηνηέιεο, είλαη κεζφηεηα κεηαμχ ηεο δεηιίαο, πνπ είλαη έιιεηςε, θαη ηνπ ζξάζνπο, πνπ είλαη ππεξβνιή, ε πξαφηεηα βξίζθεηαη αλάκεζα ζηελ αδηαθνξία θαη ηελ αγξηφηεηα, ε ζσθξνζχλε είλαη κεζφηεηα κεηαμχ ηεο αλαηζζεζίαο θαη ηεο αθνιαζίαο, θαη νχησ θαζεμήο κε ηηο ππφινηπεο αξεηέο. Β: Γελ μέξσ αιιά φια απηά πνπ θαίλνληαη ηφζν ηερληθά, ηφζν θηηαρηά Δγψ, φηαλ αληηκεησπίδσ θάπνην εζηθφ πξφβιεκα, μέξσ πφζν βαζαλίδνκαη γηα λα δσ ηη πξέπεη λα θάλσ. Κη έξρεηαη ν Αξηζηνηέιεο κε κηα ςπρξαηκία πνπ ζθνηψλεη λα καο πεη: «κελ ηαξάδεζηε. Αθνινπζήζηε ηελ κεζφηεηα, θαη είζαζηε κέζα». Μα αλ ήηαλ ηα πξάγκαηα ηφζν απιά, ηφηε φινη ζα ήκαζηαλ αλδξείνη, ηίκηνη, θηιεχζπιαρλνη Γελ ζα ππήξραλ θαθνί άλζξσπνη. Σκηνοθέτης: Μα, πνηνο είπε φηη ην λα γίλεη θαλείο ελάξεηνο είλαη, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, εχθνιε ππφζεζε. Κνίηα, φκσο, ζα πξέπεη λα μερσξίζνκε δπν πξάγκαηα. Άιιν είλαη λα πεξηγξάςεηο θάηη πνπ θάλεη θάπνηνο θη άιιν πξάγκα ην θάλεη θαλείο. Αο ζθεθηνχκε ηελ πεξίπησζε πνπ έλαο θαζθαληέξ θάλεη κε ηελ κνηνζπθιέηα ηνπ έλα ηεξάζηην άικα ζην αέξα πνπ καο αθήζεη άλαπδνπο. Έλαο επηζηήκνλαο κπνξεί, βάζεη ησλ λφκσλ ηεο θχζεο, λα καο πεξηγξάςεη πψο πξαγκαηνπνίεζε ην άικα ηνπ ν θαζθαληέξ ρσξίο λα πάζεη ηίπνηε, λα καο εμεγήζεη, αο πνχκε, ηνλ ξφιν πνπ έπαημαλ ε αληίζηαζε ηνπ αέξα, ε θιήζε ηνπ ζψκαηφο ηνπ θαηά ηηο δηάθνξεο θάζεηο ηνπ 18

19 άικαηνο, ε ζέζε ηεο κεραλήο θαη ν ηξφπνο ηελ ρεηξίζηεθε θ.ιπ., θ.ιπ. Αθνχγνληαο ηελ πεξηγξαθή ηνπ επηζηήκνλα θαηαιαβαίλνκε φηη ν θαζθαληέξ, ελεξγψληαο βάζεη ησλ λφκσλ ηεο θχζεο, έθαλε θάηη πνιχ θπζηθφ θαη απιφ. Απηφ, φκσο, δελ ζεκαίλεη φηη κπνξεί ν θαζέλαο καο λα πάξεη κηα κνηνζπθιέηα θαη λα θάλεη ην ίδην άικα. Ο θαζθαληέξ, γηα λα θηάζεη ζην ζεκείν λα ην πξαγκαηνπνηήζεη κε επηηπρία, ρξεηάζηεθε πξνεγνπκέλσο λα αζθεζεί, θαη, ζηελ δηάξθεηα ηεο εμάζθεζήο ηνπ, λα απνηχρεη πνιιέο-πνιιέο θνξέο, θαη, ελδερνκέλσο, λα ζπάζεη θαη πφδηα θαη ρέξηα θαη πιεπξά. Σν ίδην ζπκβαίλεη, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, θαη κε ηηο αξεηέο. Πεξηγξάθνληάο ηεο νξίδεη κελ ηελ θαζεκηά ηνπο ζαλ κεζφηεηα κεηαμχ δπν αθξνηήησλ, ζαλ θάηη πνπ βξίζθεηαη κεηαμχ κηαο ππεξβνιήο θαη κηαο έιιεηςεο, αιιά, γηα λα πεηχρεη ηελ κεζφηεηα απηή θάπνηνο, ρξεηάδεηαη λα αζθεζεί. Σν λα δείμεη θαλείο αλδξεία ηπραία κηα θνξά κφλν, επεηδή νη ζπλζήθεο θαη νη θαηαζηάζεηο ζπλεγφξεζαλ ζε απηφ, δελ ζεκαίλεη φηη είλαη θαη αλδξείνο. Οθείιεη, γηα λα κπνξεί λα ζεσξεζεί αλδξείνο, λα απνδεηθλχεη ηελ αλδξεία ηνπ θάζε θνξά πνπ πξνθαιείηαη λα ηελ δείμεη. ινη κπνξεί λα ζπκθσλήζνκε φηη ε αλδξεία είλαη κεζφηεηα κεηαμχ ηεο δεηιίαο θαη ηνπ ζξάζνπο, αιιά ιίγνη, ειάρηζηνη κπνξνχλ λα πξάηηνπλ ζχκθσλα κε ηελ κεζφηεηα απηή θαη λα είλαη αλδξείνη. Καη απηνί νη ιίγνη είλαη εθείλνη πνπ έρνπλ ππνζηεί ηελ ζρεηηθή άζθεζε, απηφ πνπ ν Αξηζηνηέιεο νλνκάδεη «έμε», ε νπνία ηνπο επηηξέπεη λα είλαη έηνηκνη λα ζπκπεξηθεξζνχλ σο αλδξείνη, φπνηε ε πεξίζηαζε ην απαηηεί. Σν ίδην ηζρχεη θαη κε ηηο άιιεο αξεηέο πνπ θαζνξίδνπλ ηελ εζηθή ζπκπεξηθνξά καο. Απφ ηελ άπνςε απηή, ινηπφλ, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, ε εζηθή, θαζφζνλ απαηηεί ηελ δηθή καο άζθεζε ρσξηζηά, απνηειεί αγψληζκα πξνζσπηθφ ηνπ θαζελφο καο. Γηα ηνλ Αξηζηνηέιε, ηίπνηε ζρεηηθά κε ηηο εζηθέο αξεηέο δελ είλαη δεδνκέλν, νιφθιεξε ε εζηθή ζαλ έλα θνκκάηη ηεο θνηλσληθήο δσήο καο δελ είλαη δεδνκέλε, αιιά εμαξηάηαη απφ ηελ δξάζε ηνπ θαζελφο καο ρσξηζηά. Α: Γειαδή ζπγλψκε ηψξα πνπ ην ιέσ κπνξεί λα είλαη βιαθεία απηφ αιιά έηζη κνπ ήξζε ηψξα ζην θεθάιη Αλ, δειαδή, πεο φηη γηλφηαλ κηα γεληθή ζπκθσλία θαη απνθάζηδαλ φινη νη άλζξσπνη λα πάςνπλ λα εμαζθνχληαη ζηηο εζηθέο αξεηέο, ηελ ζηηγκή, κάιηζηα, πνπ, φπσο είπαηε πξνεγνπκέλσο ε εζηθή, φπσο θαη λα ην θάλνκε, είλαη ελνριεηηθή, ε εζηθή ηφηε ζα εμαθαληδφηαλ; Β: Μα ζα κπνξνχζε λα ππάξμεη θνηλσλία ρσξίο ηηκηφηεηα, ρσξίο εηιηθξίλεηα, ρσξίο κεγαινζπκία, ρσξίο θαινζχλε ; Σφηε ζα θαηαληνχζακε κηα δνχγθια, φπνπ ν έλαο ζα πξνζπαζνχζε λα θαηαζπαξάμεη ηνλ άιιν. Σκηνοθέτης: πκθσλψ φηη ρσξίο ηελ εζηθή ε δσή καο ζα γηλφηαλ θφιαζε. Ζ εζηθή, αζθαιψο, θαηά ηνλ Αξηζηνηέιε, καο είλαη απαξαίηεηε γηαηί λα καο πξνζηαηεχεη απφ ηηο απζαηξεζίεο πνπ ζα κεηέηξεπαλ ηελ θνηλσλία καο ζε δνχγθια. Απηφ, φκσο, δελ ζεκαίλεη φηη ε εζηθή ππάξρεη κέζα ζην D.N.A καο. Ζ εζηθή, ιέεη ν Αξηζηνηέιεο αξρίδεη απφ εθεί πνπ παχεη λα ππάξρεη ε θηιία. Μεηαμχ ησλ θίισλ δελ ρσξάεη ην εζηθφ πξέπεη. Α: Μα ηη ιέηε, ηψξα Σκηνοθέτης: Πξφζεμε, θάπνηε ζηελ αξραία Ρψκε, φηαλ θαηαδηθάζηεθε ν Σηβέξηνο Γξάθρνο, νη αληίπαινί ηνπ, κεηαμχ ησλ αλζξψπσλ ηεο εκπηζηνζχλεο ηνπ πνπ θπλεγνχζαλ, ζπλέιαβαλ θαη ηνλ θαιχηεξν θίιν ηνπ, ηνλ Γάην Βιφζην. Καζψο ηνλ αλέθξηλαλ, ηνλ ξψηεζαλ ηη ζα κπνξνχζε λα θάλεη γηα ράξε ηνπ θίινπ ηνπ. Ο Βιφζηνο, απάληεζε: «ηα πάληα». «Πψο ηα πάληα» απφξεζαλ νη αλαθξηηέο ηνπ, «δειαδή, αλ ζνπ 19

20 έιεγε λα θάςεηο ηνπο λανχο καο, ζα ην έθαλεο;» «Μα πνηέ δελ ζα κνπ έιεγε λα δηαπξάμσ ηέηνηα αζέβεηα», απνθξίζεθε ν Βιφζηνο. «Κη αλ ζνπ έιεγε λα ην θάλεηο;» επέκεηλαλ νη αλαθξηηέο ηνπ. «Θα ην έθαλα» απάληεζε ςχρξαηκα ν Βιφζηνο. αο αλέθεξα ηελ ηζηνξία απηή γηα λα ζαο δείμσ φηη κεηαμχ ησλ θίισλ δελ κπαίλεη ην δήηεκα αλ πξέπεη ή δελ πξέπεη λα θάλεη θάηη ν έλαο απφ ηνπο δπν απζφξκεηα θαη ρσξίο θαλέλα ελδνηαζκφ ν θίινο ζε θάζε πεξίπησζε πξάηηεη εθείλν πνπ ηνπ ππαγνξεχεη ε ζρέζε ηεο θηιίαο ηνπ κε θάπνηνλ ζπλάλζξσπφ ηνπ, έζησ θαη αλ ε πξάμε ηνπ απηή μέξεη φηη παξαβηάδεη θάπνηα εζηθή αξεηή. Ζ ακθηβνιία σο πξνο ην αλ πξέπεη λα ζπκπεξηθεξζεί θαλείο έηζη ή αιιηψο πξνθχπηεη φηαλ απηφο βξεζεί έμσ πηα απφ ηελ ζρέζε ηεο θηιίαο. Καηά ηνλ Αξηζηνηέιε, κεηά ην ηέινο, πέξα απφ ηα φξηα ηεο θηιίαο, αξρίδεη πιένλ λα πξνβιεκαηίδεηαη θαλείο σο πξνο ην ηη πξέπεη λα θάλεη θαη λα κάρεηαη λα αληαπνθξηζεί ζηηο εζηθέο ππνρξεψζεηο ηνπ, πξνθεηκέλνπ, έηζη, λα θεξδίζεη ηελ επδαηκνλία, πνπ, απνηειεί ηνλ ηειηθφ ζηφρν ζηελ δσή καο. Β: Αιήζεηα, επεηδή βιέπσ φηη ν Αξηζηνηέιεο, κίιεζε κε ηφζε εκκνλή γηα ηελ επδαηκνλία, ν ίδηνο ππήξμε επηπρηζκέλνο; Σκηνοθέτης: Ση κπνξείο λα πεηο γηα έλαλ άλζξσπν πνπ δελ κπφξεζε λα βξεη ζηελ δσή ηνπ έλαλ κφληκν ηφπν εγθαηάζηαζεο. Καηέβεθε λεαξνχιεο, φπσο ζαο είπα, απφ ηελ παηξίδα ηνπ, ηα ηάγηξα ηεο Υαιθηδηθήο, ζηελ Αζήλα, απφ φπνπ χζηεξα απφ 20 ρξφληα, φηαλ, κεηά ηνλ ζάλαην ηνπ δαζθάινπ ηνπ, ηνπ Πιάησλα, ηνπ ηδξπηή ηεο Αθαδεκίαο, απέηπρε λα αλαιάβεη ηελ δηεχζπλζή ηεο, αλαγθάζηεθε πάιη λα θχγεη θαη λα πάεη ζηα παξάιηα ηεο Μηθξάο Αζίαο γηα λα δηδάμεη ζηελ Άζζν, απφ φπνπ πάιη χζηεξα απφ 3 ρξφληα έθπγε θαη πήγε απέλαληη ζηελ Μπηηιήλε, φπνπ δίδαμε επί 3 ρξφληα, γηα λα θχγεη θαη πάιη απφ εθεί θαη, χζηεξα απφ πξφζθιεζε ηνπ βαζηιηά ηεο Μαθεδνλίαο Φηιίππνπ λα δηδάμεη ηνλ γην ηνπ Αιέμαλδξν, λα πάεη ζηελ απιή ηνπ, γηα λα θχγεη θαη πάιη απφ εθεί χζηεξα απφ 6 ρξφληα θαη λα θαηέβεη ζηελ Αζήλα, φπνπ κε ρξήκαηα πνπ ηνπ πξφζθεξε ν Αιέμαλδξνο ίδξπζε ηελ δηθή ηνπ θηινζνθηθή ζρνιή, ην Λχθεην, ην νπνίν, χζηεξα απφ 13 ρξφληα δηδαζθαιίαο θαη έξεπλαο, αλαγθάζηεθε λα εγθαηαιείςεη, πξνθεηκέλνπ λα απνθχγεη ηελ δίθε πνπ ηνλ έζπξαλ νη Αζελαίνη γηα λα εθδηθεζνχλ ζην πξφζσπφ ηνπ ηνπο Μαθεδφλεο κεηά ηνλ ζάλαην ηνπ εγέηε ηνπο Μεγάινπ Αιεμάλδξνπ θαη λα πάεη ζηελ Υαιθίδα, φπνπ πέζαλε χζηεξα απφ ζηνκαρηθφ λφζεκα. Β: Παξφια απηά δελ κπνξείο λα μέξεηο αλ νη ηαιαηπσξίεο πνπ δεη θαλείο είλαη πξαγκαηηθά ζεκάδη ηεο δπζηπρίαο ηνπ. Γελ κπνξείο λα μέξεηο πψο πεξλάλε κέζα ηνπ Αλ γιηζηξψληαο ζηελ ςπρή ηνπ ηνλ ζπκπαξαζχξνπλ ζηελ κηδέξηα ηνπο ή αλ, αληίζεηα, δηεηζδχνληαο κέζα ηνπ γίλνληαη ε αθνξκή γηα λα αληηδξάζεη, λα ζέιεη λα ηηο μεπεξάζεη θαη έηζη, ζηελ πξνζπάζεηά ηνπ λα ηηο αληηκεησπίζεη, ε δσή ηνπ λα απνθηήζεη ραξίζκαηα πνπ ηνπ δίλνπλ ην δηθαίσκα λα πεη «λαη, είκαη επηπρηζκέλνο». Σν ιέσ απηφ γηαηί ην έρσ δήζεη ν ίδηνο νξηζκέλεο θνξέο ζηελ δσή κνπ. Σκηνοθέτης: Γελ ζα δηαθσλήζσ καδί ζνπ. ρη, δελ ζα κπνξνχζα λα πσ κε βεβαηφηεηα φηη ν Αξηζηνηέιεο, αλαγθαζκέλνο απφ ηηο ζπλζήθεο ή δησγκέλνο απφ ηνπο ζπλαλζξψπνπο ηνπ λα δεη πεξηπιαλψκελνο, ήηαλ ηειηθά δπζηπρηζκέλνο. Δθείλν φκσο, πνπ κπνξεί λα ππνζηεξηρζεί είλαη πσο, φζν θη αλ ηα πξάγκαηα ζηελ δσή ηνπ ηνχ πήγαλ ζηξαβά, δελ έραζε ηελ εζηθή επαηζζεζία ηνπ, ε νπνία, φπσο είπακε πξηλ, απνηειεί ηελ αλαγθαία πξνυπφζεζε ηεο επηπρίαο καο. Α: Καη κε πνην ηξφπν έδεημε ηελ εζηθή επαηζζεζία ηνπ; 20

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΧΚΡΑΣΗ. Πξφζσπα: Καζεγεηήο παλεπηζηεκίνπ, Α, Β θαη Γ (θνηηεηέο)

ΧΚΡΑΣΗ. Πξφζσπα: Καζεγεηήο παλεπηζηεκίνπ, Α, Β θαη Γ (θνηηεηέο) Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης ΧΚΡΑΣΗ Πξφζσπα: Καζεγεηήο παλεπηζηεκίνπ, Α, Β θαη Γ (θνηηεηέο) (ην γξαθείν, ζην ζπίηη ηνπ θαζεγεηή) ΚΑΘΗΓΗΣΗ: Καιψο ηνπο Β: Σα θαζίθηα Αιιά ηη πεξηκέλεηο απφ θαζηζηφκνπηξα Ννκίδνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΔΙΣΟ. Πξφζσπα: Καζεγεηήο (κεζήιηθαο), Α, Β, Γ, (λένη πνηεηέο)

ΗΡΑΚΛΔΙΣΟ. Πξφζσπα: Καζεγεηήο (κεζήιηθαο), Α, Β, Γ, (λένη πνηεηέο) Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης ΗΡΑΚΛΔΙΣΟ Πξφζσπα: Καζεγεηήο (κεζήιηθαο), Α, Β, Γ, (λένη πνηεηέο) (ην κπαθγθξάνπλη, ζε βίληεν δξφκνπ κε δέληξα, θπξίσο θππαξίζηα, ν νπνίν εθηείλεηαη ζε φιν ην κήθνο ηεο ζθελήο. Δπί

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ Α.Να γξάςεηε ηα ηππηθά ζηάδηα ηεο αλαγλώξηζεο ζηελ Οδύζζεηα. Το θέμα της αναγνώρισης είναι συχνό, ιδιαίτερα στις τελευταίες ραψωδίες του έπους, δηλαδή από τότε που ο Οδυσσέας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ 14 Σεπηεκβξίνπ Ση γηνξηάδνπκε ηελ εκέξα ηεο ύςσζεο ηνπ Σηκίνπ ηαπξνύ (1/6) Τν έηνο 326 ε Αγία Ειέλε πήγε ζηελ Ιεξνπζαιήκ γηα λα πξνζθπλήζεη ηνπο Αγίνπο Τόπνπο θαη λα επραξηζηήζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΕΝΑ Γάκεζα κηα Κεμηθάλα, γάκεζα κηα Ηλδή, γάκεζα κηα Θαλαδντλδηάλα, γάκεζα καχξεο, γάκεζα Θηλέδεο, γάκεζα Γεξκαλίδεο, Οσζίδεο, γάκεζα φιεο ηηο θπιέο. Απηφο ήηαλ έλαο απφ ηνπο ζηφρνπο πνπ

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

Δανιή Εζδράς Πρόεδρος Ελληνικού Τμήμαηος ηοσ ΔΟΜ (Διεθνής Οργανιζμός Μεηανάζηεσζης) Διαπολιηιζμική ζσμβοσλεσηική

Δανιή Εζδράς Πρόεδρος Ελληνικού Τμήμαηος ηοσ ΔΟΜ (Διεθνής Οργανιζμός Μεηανάζηεσζης) Διαπολιηιζμική ζσμβοσλεσηική Δανιή Εζδράς Πρόεδρος Ελληνικού Τμήμαηος ηοσ ΔΟΜ (Διεθνής Οργανιζμός Μεηανάζηεσζης) Διαπολιηιζμική ζσμβοσλεσηική Ρν trafficking, ίζσο είλαη φηη ρεηξφηεξν ππάξρεη απηή ηε ζηηγκή ζηνλ θφζκν, ρσξίο λα έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Α ο υ ι ς ε κ ς ξ μ ι κ ή ρ ύ μ θ ε ρ η 6 Τ ξ μ έ α π ΘΘΘ, X ώ ο ξ π κ α ι Δ π ι κ ξ ι μ χ μ ί α Η έ μ α : Διδάρκξμςεπ: Τξ εύοξπ ςξσ ξοίξσ Ιεοαμεικόπ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ. Θέμα : Ο «θάναηορ ηος Θεού» ζηη θιλοζοθία ηος Nietzsche. (Έπγα: Τάδε έθη Ζαραηούζηρα και Χαρούμενη Επιζηήμη)

ΜΕΣΑΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ. Θέμα : Ο «θάναηορ ηος Θεού» ζηη θιλοζοθία ηος Nietzsche. (Έπγα: Τάδε έθη Ζαραηούζηρα και Χαρούμενη Επιζηήμη) Αριζηοηέλειο Πανεπιζηήμιο Θεζζαλονίκης Φιλοζοθική τολή Σμήμα Φιλοζοθίας και Παιδαγωγικής Πρόγραμμα Μεηαπηστιακών ποσδών ηοσ Σομέα Φιλοζοθίας Νικολαΐδοσ Σριανηαθσλλένια ΜΕΣΑΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ Θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Οη αλζξώπηλεο ζρέζεηο

Οη αλζξώπηλεο ζρέζεηο Οη αλζξώπηλεο ζρέζεηο 2010-2011 Οκαδηθή εξγαζία Θξεζθεπηηθά Ση 1 Επηκέιεηα: θ.μνπδνύξε Άλλα Γηαηί ζηηο κέξεο καο νη άλζξωπνη δελ έρνπλ θαιέο ζρέζεηο κεηαμύ ηνπο; Σηηο κέξεο καο νη άλζξσπνη δελ έρνπλ θαιέο

Διαβάστε περισσότερα

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ 1 ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάημε θηλεηηθώλ δεμηηήησλ θαη ηθαληεηηθή εθηέιεζε ξηζκέλσλ α αηέ Σηχ :1 και 4 Γλώζε ηε άζα κε δάηια ζηελ εηζθαίξηζε. Ειδιώξει Πειεχμεα Χ 1. Τα αηδηά λα κάζλ ηελ άζα κε δάηια. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

Οι πόλοι μαρ μέζα ζηην οικογένεια Τα δικαιώμαηα και οι ςποσπεώζειρ μαρ. Ομαδική Δπγαζία Κοινωνική και Πολιηική Αγωγή.

Οι πόλοι μαρ μέζα ζηην οικογένεια Τα δικαιώμαηα και οι ςποσπεώζειρ μαρ. Ομαδική Δπγαζία Κοινωνική και Πολιηική Αγωγή. Οι πόλοι μαρ μέζα ζηην οικογένεια Τα δικαιώμαηα και οι ςποσπεώζειρ μαρ Ομαδική Δπγαζία Κοινωνική και Πολιηική Αγωγή Ση 2 2010-2011 Δπιμέλεια: κ. Μοςζούπη Άννα Οι πόλοι μαρ μέζα ζηην οικογένεια Γηαβάδσ

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές βίας: trafficking

Μορθές βίας: trafficking Ηραθιής Μοζθώθ Εκπεηρογλώκφλ Σύκβοσιος ΥΠΕΞ / Εζληθός Σσληοληζηηθός & Εποπηηθός Μεταληζκός Καηαποιέκεζες Εκπορίας Αλζρώπφλ Μορθές βίας: trafficking (Ο ειζηγηηής ζσζηήνεηαι και ζηηά από κάποιον/-α να πει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος τοσ Διεσθσντή μέσα στο στολείο

Ο ρόλος τοσ Διεσθσντή μέσα στο στολείο Ο ρόλος τοσ Διεσθσντή μέσα στο στολείο Υαηξεηίδσ θαη εγψ κε ηε ζεηξά κνπ φινπο θαη ηδηαίηεξα ηνπο κειινληηθνχο εγέηεο ησλ ζρνιείσλ καο! ήκεξα έρσ θιηζεί λα κηιήζσ γηα ηελ θαζεκεξηλή πξαγκαηηθφηεηα ηνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΞΝΟΓΔΗΝ ΞΑΗΓΔΗΑΠ, ΓΗΑ ΒΗΝ ΚΑΘΖΠΖΠ ΘΑΗ ΘΟΖΠΘΔΚΑΡΩΛ ΞΟΑΘΡΗΘΑ

ΞΝΟΓΔΗΝ ΞΑΗΓΔΗΑΠ, ΓΗΑ ΒΗΝ ΚΑΘΖΠΖΠ ΘΑΗ ΘΟΖΠΘΔΚΑΡΩΛ ΞΟΑΘΡΗΘΑ ΞΝΟΓΔΗΝ ΞΑΗΓΔΗΑΠ, ΓΗΑ ΒΗΝ ΚΑΘΖΠΖΠ ΘΑΗ ΘΟΖΠΘΔΚΑΡΩΛ ΞΟΑΘΡΗΘΑ ΠΕΖΡΖΠΖΠ ΠΡΟΝΓΓΙΖΠ ΡΟΑΞΔΕΖΠ ΓΗΑ ΡΗΠ ΓΝΚΔΠ ΑΞΑΠΣΝΙΖΠΖΠ ΘΑΗ ΠΡΑΓΗΝΓΟΝΚΗΑΠ (ΓΑΠΡΑ) ΡΩΛ ΑΔΗ Πάτρα ΠΑΡΑΚΔΥΗ 17 ΓΔΚΔΜΒΡΙΟΥ 2010 ΞΝΟΓΔΗΝ ΞΑΗΓΔΗΑΠ, ΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο «Αιεζήο Λόγνο», γξακκέλνο ην 178 κ.χ., ζώδεηαη ζρεδόλ απηνύζηνο ράξε ζηνλ ρξηζηηαλό θαηερεηή Ωξηγέλε ν νπνίνο, πξνθεηκέλνπ λα αληηθξνύζεη ηνλ

Ο «Αιεζήο Λόγνο», γξακκέλνο ην 178 κ.χ., ζώδεηαη ζρεδόλ απηνύζηνο ράξε ζηνλ ρξηζηηαλό θαηερεηή Ωξηγέλε ν νπνίνο, πξνθεηκέλνπ λα αληηθξνύζεη ηνλ ΚΈΛΟ Αληθήρ Λόγορ Ο «Αιεζήο Λόγνο», γξακκέλνο ην 178 κ.χ., ζώδεηαη ζρεδόλ απηνύζηνο ράξε ζηνλ ρξηζηηαλό θαηερεηή Ωξηγέλε ν νπνίνο, πξνθεηκέλνπ λα αληηθξνύζεη ηνλ Κέιζν, ηνλ παξέζεζε κέζα ζην απνινγεηηθό

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 Επίπεδο Α1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Έλαο θίινο ζαο ζάο πξνζθαιεί ζηε βάθηηζε ηεο θόξεο ηνπ. Γηαβάζηε ην πξνζθιεηήξην θαη ζεκεηώζηε ( ) θάησ από ην ΩΣΟ γηα ηηο πξνηάζεηο

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ Α. Αεπόβια ικανόηηηα: ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ 1. Φόλλοος ζηα δύο καλάθια: νη αζιεηέο είλαη απέλαληη από ηα ηακπιώ ζε δπν γξακκέο. Οη πξώηνη έρνπλ από κηα κπάια. Με ην ζύλζεκα θάλνπλ θόιιννπ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ. Κνχηξαο Μ. Μπνχηζηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2011

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ. Κνχηξαο Μ. Μπνχηζηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2011 ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ Κνύηξαο Μ Μπνύηηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ Σεεηψεηο παξαδφεσλ «Σηαηηηηθή ΙΙ» Μ Κνχηξαο Μ Μπνχηηθαο Σεεηψεηο παξαδφεσλ

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

Σπλαηζζεκαηηθή Ννεκνζύλε ησλ Παηδηώλ

Σπλαηζζεκαηηθή Ννεκνζύλε ησλ Παηδηώλ Σπλαηζζεκαηηθή Ννεκνζύλε ησλ Παηδηώλ Τη πεξηιακβάλεη ην κελνύ Τη είλαη ε ζπλαηζζεκαηηθή αγωγή Πνηα είλαη ηα νθέιε Πωο ηελ εθαξκόδνπκε Σηξαηεγηθέο Δξωηεκαηνιόγηα Βηωκαηηθέο δξαζηεξηόηεηεο Σπδήηεζε Γηάιιεηκα

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

Μοσζική Μπαρόκ - Θωάννης Σεβαζηιανός Μπατ (1685 1750)

Μοσζική Μπαρόκ - Θωάννης Σεβαζηιανός Μπατ (1685 1750) Μοσζική Μπαρόκ - Θωάννης Σεβαζηιανός Μπατ (1685 1750) Δημιοσργός: Ζωή Τζιλίκη Λεηςία 1745. Δίκαη 60 ρξνλώλ θαη έρσ απνθηήζεη κεγάιε θήκε ζαλ νξγαλίζηαο, ηζεκπαιίζηαο, θάληνξαο ζηελ εθθιεζία ηνπ Αγίνπ Θσκά,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΦΑΛΙΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΤΠΟΤ ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Ηκεξνκελία: Τξίηε, 5 Απξηιίνπ 2011

ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΦΑΛΙΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΤΠΟΤ ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Ηκεξνκελία: Τξίηε, 5 Απξηιίνπ 2011 ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΦΑΛΙΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΤΠΟΤ ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ Ηκεξνκελία: Τξίηε, 5 Απξηιίνπ 2011 Θέκα: ςνένηεςξη ηηρ Τποςπγού Επγαζίαρ και Κοινωνικήρ Αζθάλιζηρ, Λούκαρ Σ. Καηζέλη, ζηο παδιοθωνικό ζηαθμό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ

ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ Μεγάιε επηηπρία ζεκείωζε ε θνηλή εθδήιωζε γηα ηελ θνπή πίηαο γηα ην 2009, ηνπ Παλειιήληνπ πλδέζκνπ Δπηρεηξήζεωλ Πξνζηαζίαο Πεξηβάιινληνο (ΠΑΔΠΠΔ) θαη ηεο Διιεληθήο Δηαηξίαο

Διαβάστε περισσότερα

Mσρτώ Γραγώνα-Μονάτοσ Ο Αριστοτέλης τότε και τώρα: Από τη Φύση, στον Λόγο και τον Άνθρωπο.

Mσρτώ Γραγώνα-Μονάτοσ Ο Αριστοτέλης τότε και τώρα: Από τη Φύση, στον Λόγο και τον Άνθρωπο. Mσρτώ Γραγώνα-Μονάτοσ Ο Αριστοτέλης τότε και τώρα: Από τη Φύση, στον Λόγο και τον Άνθρωπο. Μπνξεί ν αηψλαο πνπ άξρηζε κε ηε γέλλεζε ηνπ Πεξηθιή θαη ηειείσζε ζρεδφλ κε ην ηέινο ηνπ Πεινπνλλεζηαθνχ Πνιέκνπ

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

αθώου παιχνιδιού που περιέχει και ηο πείραγμα, ή ακόμα και κάποια ζωμαηική επαθή ζηη ΔΙΑΡΚΕΙΑ και ηην ΕΝΤΑΣΗ - 2 -

αθώου παιχνιδιού που περιέχει και ηο πείραγμα, ή ακόμα και κάποια ζωμαηική επαθή ζηη ΔΙΑΡΚΕΙΑ και ηην ΕΝΤΑΣΗ - 2 - Η είδεζε έξρεηαη απφ ηνλ Βφιν. Μεξίδα γνλέσλ θαη θαζεγεηψλ ηνπ 2νπ ΓΔΛ Νέαο Ισλίαο πξνηείλνπλ λα ηνπνζεηεζνχλ θάγθεια αλάκεζα ζην 2ν ΓΔΛ Ν. Ισλίαο θαη ην 2ν ΔΠΑΛ Ν. Ισλίαο, πνπ ζπζηεγάδνληαη ζηνλ ίδην

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

Κρίςη για τουσ Μουςουλμάνουσ που εορτάζουν τα Χριςτοφγεννα και ςτολίζουν τα ςπίτια τουσ με μπαλόνια

Κρίςη για τουσ Μουςουλμάνουσ που εορτάζουν τα Χριςτοφγεννα και ςτολίζουν τα ςπίτια τουσ με μπαλόνια Κρίςη για τουσ Μουςουλμάνουσ που εορτάζουν τα Χριςτοφγεννα και ςτολίζουν τα ςπίτια τουσ με μπαλόνια [ يوناين Greek ] Ελληνικά Σεΐχης Μωχάμμαντ μπιν Σάλιχ Αλ-Μουνάτζιντ Μετάφραςη : EUROPEAN ISLAMIC RESEARCH

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

Δπώλπκν Όλνκα Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε

Δπώλπκν  Όλνκα  Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο  Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε A.K. 0279 Δπώλπκν Υαξίδεκνο Όλνκα Γηώξγνο Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Υαξίηνο Σόπνο γελλήζεωο Κεθηζηά Ζκεξνκελία γελλήζεωο 1924 Ζκεξνκελία ζαλάηνπ 11 Απξηιίνπ 1996 Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Ήηαλ ν πξωηόηνθνο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΡΡΟΗ & ΑΤΣΟΠΕΠΟΙΘΗΗ Δωρεάν e-book

ΕΠΙΡΡΟΗ & ΑΤΣΟΠΕΠΟΙΘΗΗ Δωρεάν e-book Γιώργοσ Προφέτησ ΕΠΙΡΡΟΗ & ΑΤΣΟΠΕΠΟΙΘΗΗ Δωρεάν e-book Μάθετε τουσ νόμουσ και τα «μυςτικά» τησ προςωπικήσ επιρροήσ και αποκτήςτε μεγαλφτερη αυτοπεποίθηςη και καλφτερα αποτελζςματα ςτισ πωλήςεισ, την επιχειρηματικότητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

1. Η απιή αξκνληθή ηαιάλησζε πνπ εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη πιάηνο Α = 20 cm θαη

1. Η απιή αξκνληθή ηαιάλησζε πνπ εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη πιάηνο Α = 20 cm θαη ΛΤΜΔΝΔ ΑΚΖΔΗ ΣΖΝ ΔΤΡΔΖ ΑΡΥΗΚΖ ΦΑΖ 1. Η αιή αξκνληθή ηαιάλησζε ν εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη ιάηνο Α = cm θαη ζρλόηεηα f = 5 Hz. Τε ρξνληθή ζηηγκή = ην κηθξό ζώκα δηέξρεηαη αό ηε ζέζε ανκάθξλζεο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ: ΖΘΗΚΖ ΚΑΗ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΦΗΛΟΟΦΗΑ ΘΔΜΑ: ΣΟ ΠΡΟΒΛΖΜΑ ΣΖ ΑΤΣΟΓΝΧΗΑ ΣΖΝ ΦΗΛΟΟΦΗΚΖ ΤΜΒΟΤΛΔΤΣΗΚΖ ΚΑΗ ΣΖΝ ΓΝΧΣΗΚΖ ΦΤΥΟΛΟΓΗΑ

ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ: ΖΘΗΚΖ ΚΑΗ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΦΗΛΟΟΦΗΑ ΘΔΜΑ: ΣΟ ΠΡΟΒΛΖΜΑ ΣΖ ΑΤΣΟΓΝΧΗΑ ΣΖΝ ΦΗΛΟΟΦΗΚΖ ΤΜΒΟΤΛΔΤΣΗΚΖ ΚΑΗ ΣΖΝ ΓΝΧΣΗΚΖ ΦΤΥΟΛΟΓΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΣΜΖΜΑ ΦΗΛΟΟΦΗΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ: ΖΘΗΚΖ ΚΑΗ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΦΗΛΟΟΦΗΑ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΜΗΥΑΛΖ ΠΑΡΟΤΖ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΘΔΜΑ: ΣΟ ΠΡΟΒΛΖΜΑ ΣΖ ΑΤΣΟΓΝΧΗΑ ΣΖΝ ΦΗΛΟΟΦΗΚΖ ΤΜΒΟΤΛΔΤΣΗΚΖ ΚΑΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30

Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30 Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30 Ηκεξνκελία: Αξηζκόο κεηξώνπ: Όλνκα Αζζελνύο: Ηκεξνκελία Γέλλεζεο: Ηιηθία: + Έηη Μήνερ πληεξεηηθή ζεξαπεία Μεηεγρεηξνπξγηθή παξαθνινύζεζε 3 μήνερ 6 μήνερ 1 σπόνορ σπόνια 3

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαθιζηώνηας μια ηρασμαηιζμένη εικόνα εασηού: Το ζωμαηικό έλλειμμα και η επίδραζη ηοσ γονεϊκού καθρεθηίζμαηος

Αποκαθιζηώνηας μια ηρασμαηιζμένη εικόνα εασηού: Το ζωμαηικό έλλειμμα και η επίδραζη ηοσ γονεϊκού καθρεθηίζμαηος ISSN 2241-2638 (print) ISSN 2241-2778 (online) ΣΕΙΡΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αποκαθιζηώνηας μια ηρασμαηιζμένη εικόνα εασηού: Το ζωμαηικό έλλειμμα και η επίδραζη ηοσ γονεϊκού καθρεθηίζμαηος Αναστασία Αναστασοπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Τν crossover καλώδιο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ζπλδεζνύλ δπν ππνινγηζηέο κεηαμύ ηνπο θαη αλ θηηάμνπλ έλα κηθξό ηνπηθό δίθηπν(lan). Έλα LAN κπνξεί λα είλαη ηόζν

Διαβάστε περισσότερα

«Ζ Φόληζζα»- Αιέμαλδξνο Παπαδηακάληεο. Μέξνο A. Δξσηήζεηο

«Ζ Φόληζζα»- Αιέμαλδξνο Παπαδηακάληεο. Μέξνο A. Δξσηήζεηο Μέξνο A 1. Πεξηγξάςηε ην δσκάηην ζην νπνίν βξίζθεηαη ε Φξαγθνγηαλλνύ κε ην κσξό θαη ηε ιερώλα; 2. Πεξηγξάςηε ηελ νηθνγελεηαθή θαηάζηαζε θαη θπξίσο ηνπο γνλείο ηεο. 3. Τη ζπλέβε ζηε Γειραξώ, ηε κεηέξα ηεο

Διαβάστε περισσότερα

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger 1 θύιιν ζθνιηάηαο 2 πξάζα 150 γξ. bacon 150 γξ. θέηα ΓΧΓΧΝΗ 100 γξ. γξαβηέξα ΓΧΓΧΝΗ 1 θ.ζ. ειαηόιαδν Κόβνπκε ηα πξάζα ζε ιεπηέο ξνδέιεο. Κόβνπκε ην bacon

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΖΜΖΣΡΖ ΛΔΣΗΟ ΠΟΤ ΓΝΩΡΗΑ. Πξνζσπηθή ζεκείσζε κεηά ηελ πξψηε επίζθεςε ζην ζπίηη ηνπ Γεκήηξε Λέηζηνπ, ηελ Σεηάξηε 12/12/2007.

Ο ΓΖΜΖΣΡΖ ΛΔΣΗΟ ΠΟΤ ΓΝΩΡΗΑ. Πξνζσπηθή ζεκείσζε κεηά ηελ πξψηε επίζθεςε ζην ζπίηη ηνπ Γεκήηξε Λέηζηνπ, ηελ Σεηάξηε 12/12/2007. Ο ΓΖΜΖΣΡΖ ΛΔΣΗΟ ΠΟΤ ΓΝΩΡΗΑ Πρόλογος Πξνζσπηθή ζεκείσζε κεηά ηελ πξψηε επίζθεςε ζην ζπίηη ηνπ Γεκήηξε Λέηζηνπ, ηελ Σεηάξηε 12/12/2007. αλ ζήκεξα, πξηλ απφ 97 ρξφληα, ζηηο 12 Γεθεκβξίνπ ηνπ 1910, αλήκεξα

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα.

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα. Καηαζηάζεηο ηεο ύιεο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΗΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΟΗ ΦΤΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 1: ΔΗΑΓΧΓΖ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4: ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

VI ΔΠΙΛΔΓΜΔΝΑ ΑΝΔΚΓΟΣΑ (350) Ξεθηλψ παξαζέηνληαο εδψ ηα πέληε πξψηα αλέθδνηα γηα λα αλνίμεη ε φξεμε ησλ αλαγλσζηψλ.

VI ΔΠΙΛΔΓΜΔΝΑ ΑΝΔΚΓΟΣΑ (350) Ξεθηλψ παξαζέηνληαο εδψ ηα πέληε πξψηα αλέθδνηα γηα λα αλνίμεη ε φξεμε ησλ αλαγλσζηψλ. VI ΔΠΙΛΔΓΜΔΝΑ ΑΝΔΚΓΟΣΑ (350) Ξεθηλψ παξαζέηνληαο εδψ ηα πέληε πξψηα αλέθδνηα γηα λα αλνίμεη ε φξεμε ησλ αλαγλσζηψλ. Πέληε αλέθδνηα Α) Μηα θπξία πνπ έκελε δίπια ζε κηα γέθπξα απ φπνπ πεξλνχζε θάζε βξάδπ

Διαβάστε περισσότερα

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε 2. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 3. Έληππν νηθνλνκηθήο πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα

Διαβάστε περισσότερα

Φαινομενολογική-Υπαπξιακή τςσοθεπαπεία: Το επώτημα τηρ ύπαπξηρ

Φαινομενολογική-Υπαπξιακή τςσοθεπαπεία: Το επώτημα τηρ ύπαπξηρ Θαλάζεο Γεσξγάο Φαινομενολογική-Υπαπξιακή τςσοθεπαπεία: Το επώτημα τηρ ύπαπξηρ Denn das Fragen ist die Frommigkeit des Denkens (Γηαηί ην εξσηάλ είλαη ε επιάβεηα ηεο Νφεζεο) Δίλαη δχζθνιν λα κηιήζεη θαλείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑ ΠΡΩΣΑ ΣΑΓΙΑ ΔΞΔΛΙΞΗ ΣΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ. Σι είναι ηο παιδί;

ΣΑ ΠΡΩΣΑ ΣΑΓΙΑ ΔΞΔΛΙΞΗ ΣΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ. Σι είναι ηο παιδί; ΣΑ ΠΡΩΣΑ ΣΑΓΙΑ ΔΞΔΛΙΞΗ ΣΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ Σι είναι ηο παιδί; Καη αξρήλ ην παηδί,- ζα-πξέπεη λα ην δνχκε ζαλ μερσξηζηή πξνζσπηθφηεηα. Δίλαη πηα απφ φινπο παξαδεθηφ, φηη ην παηδί δελ είλαη έλαο ελήιηθαο δηαθέξεη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3: Ζ ΘΔΡΜΟΣΖΣΑ ΓΗΑΓΗΓΔΣΑΗ ΜΔ ΑΚΣΗΝΟΒΟΛΗΑ

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3: Ζ ΘΔΡΜΟΣΖΣΑ ΓΗΑΓΗΓΔΣΑΗ ΜΔ ΑΚΣΗΝΟΒΟΛΗΑ 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 3: ΘΔΡΜΟΚΡΑΗΑ - ΘΔΡΜΟΣΖΣΑ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3: Ζ ΘΔΡΜΟΣΖΣΑ ΓΗΑΓΗΓΔΣΑΗ ΜΔ ΑΚΣΗΝΟΒΟΛΗΑ ΓΗΑΡΚΔΗΑ: 1 δηδαθηηθή ώξα ΓΗΓΑΚΣΗΚΟΗ ΣΟΥΟΗ: Να δηαπηζηώζνπλ νη καζεηέο πεηξακαηηθά

Διαβάστε περισσότερα

17 Ννέκβξε ηνπ 73. Με ξσηάο αλ Άλλα Μηα ρνύθηα είζηε Ακνύζηαθα παηδηά ηόρν ζαο βάιαλε θαη ζαο ππξνβνιάλε «Είκαζηε αδέιθηα» ηνπο θσλάδεηε Κη απηνί

17 Ννέκβξε ηνπ 73. Με ξσηάο αλ Άλλα Μηα ρνύθηα είζηε Ακνύζηαθα παηδηά ηόρν ζαο βάιαλε θαη ζαο ππξνβνιάλε «Είκαζηε αδέιθηα» ηνπο θσλάδεηε Κη απηνί 17 Ννέκβξε ηνπ 73. Με ξσηάο αλ Άλλα Μηα ρνύθηα είζηε Ακνύζηαθα παηδηά ηόρν ζαο βάιαλε θαη ζαο ππξνβνιάλε «Είκαζηε αδέιθηα» ηνπο θσλάδεηε Κη απηνί ππξνβνιάλε θη εζάο θη όζνπο αθνύλε ηη ηνπο ιέηε Μόλν κε

Διαβάστε περισσότερα

Άθως Όθωνος Ιατρος Ομοιοπαθητικης Ιατρικης

Άθως Όθωνος Ιατρος Ομοιοπαθητικης Ιατρικης Οδηγός για Εφήβους και Γονείς Σεξ, Έρωτας και Αγάπη Άθως Όθωνος Ιατρος Ομοιοπαθητικης Ιατρικης 2 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 ΔΗΑΓΧΓΖ 1.1 Ζ αθνξκή: «ε ζηξηκκέλε θαζεγήηξηα ηεο Βηνινγίαο» 1.2 Ζ ζεκαζία ηνπ θιίκαηνο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ο Ι Ο Ε Ι Ν Α Ι Ο Δ Η Μ Ι Ο Τ Ρ Γ Ο ;

Π Ο Ι Ο Ε Ι Ν Α Ι Ο Δ Η Μ Ι Ο Τ Ρ Γ Ο ; Π Ο Ι Ο Ε Ι Ν Α Ι Ο Δ Η Μ Ι Ο Τ Ρ Γ Ο ; Σα Υαπακηηπιζηικά Γνωπίζμαηα ηος Οςπάνιος Παηέπα μαρ 1 Paul S. L. Johnson ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ Ο ΔΗΜΙΟΤΡΓΟ; Σα Υαξαθηεξηζηηθά Γλσξίζκαηα ηνπ Οπξάληνπ Παηέξα καο Βθδφζεηο ΏΡΟΣΡΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

θαη αλ Αλ επηηξεπόηαλ ην ηζηγάξν ζηα ζρνιεία άκα θαηεβάδαλ ηηο ηηκέο ζηα θπιηθεία αλ επηδνηνύζαλ εθδξνκέο ηα ππνπξγεία ΩΩΩ! Επηπρία!

θαη αλ Αλ επηηξεπόηαλ ην ηζηγάξν ζηα ζρνιεία άκα θαηεβάδαλ ηηο ηηκέο ζηα θπιηθεία αλ επηδνηνύζαλ εθδξνκέο ηα ππνπξγεία ΩΩΩ! Επηπρία! εκ: Ο Δπηχρεο (ή «Mister raps») είλαη ν καζεηήο πνπ ζην 1 ν pdf απηνχ ηνπ ζάηη είπακε φηη ηξαγoχδεζε (ή κάιινλ «ξαπάξεζε») ην «ηγά κελ θιάςσ ζηγά κε θνβεζψ» (κε ξεθξαίλ απφ ρνξσδία). Πξηλ ηνλ αθνχζσ ζε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα