Σενάριο 12: Μεντελική Κληρονομικότητα Γενετική ποικιλότητα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σενάριο 12: Μεντελική Κληρονομικότητα Γενετική ποικιλότητα"

Transcript

1 Σενάριο 12: Μεντελική Κληρονομικότητα Γενετική ποικιλότητα Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Μεντελική Κληρονομικότητα Γνωστικό Αντικείμενο: Βιολογία Διδακτική Ενότητα: Κληρονομικότητα Γενετική ποικιλότητα Τάξη: Γ' Γυμνασίου Διάρκεια: 4 ώρες Δραστηριότητα 1: Τα πειράματα του Μέντελ Στη δραστηριότητα αυτή θα σας δοθεί η δυνατότητα να αναπαράγετε τα πειράματα του Μέντελ και να καταλήξετε στους δύο γνωστούς νόμους της κληρονομικότητας, μέσα από τη διερεύνηση και την ανακάλυψη. Στην αρχή του μαθήματος, ο/η εκπαιδευτικός θα σας χωρίσει σε ομάδες τριών τεσσάρων ατόμων. Βήμα 1ο Με ποιον τρόπο πιστεύετε ότι κληρονομούνται τα χαρακτηριστικά στους ανθρώπους; Σελίδα 1

2 Μπορείτε να αναφέρετε κάποιο παράδειγμα χαρακτηριστικού που πιστεύετε ότι κληρονομήσατε από τους παππούδες σας, χωρίς αυτό να έχει μεταβιβαστεί πρώτα στους γονείς σας;... Τι χρησιμότητα πιστεύετε ότι μπορεί να έχει η γνώση των κανόνων της κληρονομικότητας στη ζωή των ανθρώπων; Βήμα 2ο Ποιος ήταν ο Μέντελ; Όνομα: Γκρέγκορ Μέντελ Χώρα καταγωγής: Αυστρία Επάγγελμα: Μοναχός Χρονολογία γέννησης: 1822 Χόμπυ: Η μελέτη της κληρονομικότητας στα είδη Ακολούθησε το Μέντελ! Αν ήσαστε στη θέση του Μέντελ, έχοντας τα τεχνικά μέσα της τότε εποχής, με ποιους τρόπους θα μπορούσατε να πειραματιστείτε με την κληρονομικότητα χρησιμοποιώντας φυτά; Σελίδα 2

3 Τι προβλήματα εντοπίζετε στις ιδέες των συμμαθητών σας και τις δικές σας; Έχετε να προτείνετε λύσεις; Βήμα 3ο Τι έκανε όμως ο Μέντελ; Ο Μέντελ διάλεξε ως φυτά τα μοσχομπίζελα και επικεντρώθηκε σε ένα δυο χαρακτηριστικά τους τη φορά, ώστε να μην γίνει πολύ περίπλοκη η επεξεργασία των αποτελεσμάτων. Διάλεξε φυτά από καθαρές ποικιλίες, τις οποίες κατόπιν ο ίδιος διασταύρωσε. Προστάτεψε τα φυτά από τα έντομα σκεπάζοντάς τα και έτσι ανέλαβε ο ίδιος τη γονιμοποίηση των φυτών, επιλέγοντας τους γονείς που επιθυμούσε. Χρησιμοποίησε μεγάλο αριθμό φυτών, ώστε τα αποτελέσματά του να αποτελούν ένα σημαντικό στατιστικό δείγμα. Ο καθηγητής σας ή η καθηγήτριά σας έχει να σας αναφέρει κι άλλες ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τα πειράματα του Μέντελ. Ποιες ομοιότητες εντοπίζετε στη μεθοδολογία του Μέντελ και σ αυτή που προτείνατε εσείς; Ποιες διαφορές; Βήμα 4ο 1ο Πείραμα του Μέντελ Σελίδα 3

4 Τώρα, ήρθε η ώρα να αναπαράγετε το πείραμα του Μέντελ που αφορά στο μονοϋβριδισμό. Ανοίξτε τον υποφάκελο «1ο Πείραμα του Μέντελ», ο οποίος βρίσκεται στη διαδρομή «Τα έγγραφά μου \Σενάριο_12_Μαθητής». Κάντε κλικ στο αρχείο index και παρατηρήστε την οθόνη της προσομοίωσης. Εικόνα 12 - Πατήστε το πλήκτρο Run για να εκκινήσετε την προσομοίωση. Αντίστοιχα, με το πλήκτρο Stop, μπορούν να τη σταματήσετε. Κάντε κλικ στο βελάκι από την εργαλειοθήκη αριστερά και κατόπιν επιλέξτε ένα-ένα τα δύο φυτά (ψηλό χαμηλό) και σύρτε τα στις ευδιάκριτες θέσεις για την πρώτη διασταύρωση. Απόγονοι πρώτης γενιάς Διασταυρώστε αρχικά ένα ψηλό φυτό με ένα κοντό φυτό. Τι χαρακτηριστικά έχουν οι απόγονοί τους; Ποιο από τα χαρακτηριστικά που αφορούν το ύψος του φυτού είναι κυρίαρχο (επικρατές); Σελίδα 4

5 Βήμα 5ο Στη συνέχεια, θα περάσουμε στη δεύτερη φάση του πειράματος. Επιλέξτε δύο από τους απόγονους και διασταυρώστε τους μεταξύ τους. Εικόνα 12 - Έχοντας επιλεγμένο το βελάκι από την εργαλειοθήκη αριστερά, επιλέξτε δύο από τους απογόνους της πρώτης γενιάς και σύρτε τους στις ευδιάκριτες θέσεις για τη δεύτερη διασταύρωση. Αν επιθυμείτε να αλλάξετε τον αριθμό των απογόνων στη δεύτερη διασταύρωση, σταματήστε την εκτέλεση της προσομοίωσης και πατήστε Reset για να την επαναφέρετε στην αρχική κατάσταση. Για να σβήσετε θέσεις απογόνων, κάντε κλικ στη γομολάστιχα από την εργαλειοθήκη αριστερά και κατόπιν επιλέξτε τις θέσεις που θέλετε να σβήσετε. Για να λειτουργήσει ορθά η προσομοίωση θα πρέπει να σβήσετε τις θέσεις μία μία από το τέλος (κάτω, δεξιά) προς την αρχή, ώστε να μη δημιουργηθούν κενά. Για να προσθέσετε πάλι θέσεις απογόνων, κάντε κλικ στο βελάκι, επιλέξτε τα κατάλληλα παραλληλόγραμμα για την αρχή, τη μέση και το τέλος των θέσεων και Σελίδα 5

6 τοποθετήστε τα με τη σειρά από την αρχή (πάνω, αριστερά) προς το τέλος, ώστε να μη δημιουργηθούν κενά. Απόγονοι δεύτερης γενιάς Τι παρατηρείτε για τους απόγονους δεύτερης γενιάς; Μοιάζουν με τους «γονείς» τους; Ναι Όχι Ποια εξήγηση μπορείτε να δώσετε για την εμφάνιση των απογόνων; Βήμα 6ο Τώρα, ήρθε η ώρα να παρατηρήσετε την αναλογία στην εμφάνιση των απόγονων. Ανοίγοντας τις ιδιότητες της προσομοίωσης μετά την ολοκλήρωση του πειράματος, μπορείτε να δείτε τον καταμερισμό των δύο χαρακτηριστικών. Εικόνα 12 Πατήστε Stop για να σταματήσετε την προσομοίωση. Κατόπιν, κάντε κλικ στο βελάκι δίπλα από τον τίτλο της προσομοίωσης και επιλέξτε «Επεξεργαστής ιδιοτήτων προσομοίωσης». Η αναλογία των απογόνων δεύτερης γενιάς Σελίδα 6

7 Κάνοντας μια μικρή επεξεργασία στα νούμερα, καταλήξτε σε μια αναλογία ακεραίων ή σε ένα ποσοστό για την εμφάνιση κάθε χαρακτηριστικού. Συγκρίνετε τα αποτελέσματα στα οποία κατέληξε η ομάδα σας με αυτά των άλλων ομάδων. Υπάρχουν διαφορές; Ναι ή όχι και γιατί; Τι ρόλο παίζει κατά την άποψή σας ο συνολικός αριθμός των απογόνων; Η επιστημονική διαδικασία Επιλέξτε ένα σχετικά μεγάλο αριθμό απογόνων με τον τρόπο που περιγράφηκε παραπάνω. Κατόπιν εκτελέστε το πείραμα 5 φορές. Στη συνέχεια, θα πρέπει να επεξεργαστείτε τα αποτελέσματα χωριστά και να βγάλετε το μέσο όρο των ποσοστών. 1ο πείραμα Κοντοί απόγονοι:... Αναλογία ακεραίων:... Ψηλοί απόγονοι:... Ποσοστά:... 2ο πείραμα Κοντοί απόγονοι:... Αναλογία ακεραίων:... Ψηλοί απόγονοι:... Ποσοστά:... 3ο πείραμα Κοντοί απόγονοι:... Αναλογία ακεραίων:... Ψηλοί απόγονοι:... Ποσοστά:... 4ο πείραμα Κοντοί απόγονοι:... Αναλογία ακεραίων:... Ψηλοί απόγονοι:... Ποσοστά:... Σελίδα 7

8 5ο πείραμα Κοντοί απόγονοι:... Αναλογία ακεραίων:... Ψηλοί απόγονοι:... Ποσοστά:... Μέσος όρος: Αναλογία ακεραίων:... Ποσοστά:... Συγκρίνετε τα αποτελέσματα στα οποία κατέληξε η ομάδα σας με αυτά των άλλων ομάδων. Υπάρχουν τώρα διαφορές; Ναι ή όχι και γιατί; Περιγράψτε τη διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθείται κατά την άποψή σας κατά τη διενέργεια πειραμάτων. Βήμα 7ο 2ο Πείραμα του Μέντελ Στη συνέχεια, θα περάσετε στην πραγματοποίηση του δεύτερου πειράματος του Μέντελ. Ανοίξτε τον υποφάκελο «2ο Πείραμα του Μέντελ», που βρίσκεται στη διαδρομή «Τα έγγραφά μου\σενάριο_12_μαθητής». Κάντε κλικ στο αρχείο index και παρατηρήστε την οθόνη της προσομοίωσης. Σελίδα 8

9 Εικόνα 12 Πατήστε το πλήκτρο Run για να εκκινήσετε την προσομοίωση. Αντίστοιχα, με το πλήκτρο Stop, μπορείτε να τη σταματήσετε. Κάντε κλικ στο βελάκι από την εργαλειοθήκη αριστερά και κατόπιν επιλέξτε έναν-έναν τους σπόρους που συμβολίζουν τα δύο φυτά (πράσινο, ζαρωμένο κίτρινο, λείο) σύρτε τα στις ευδιάκριτες θέσεις για την πρώτη διασταύρωση. Απόγονοι πρώτης γενιάς Διασταυρώστε αρχικά το φυτό με τους κίτρινους, λείους σπόρους με το φυτό με τους πράσινους, ζαρωμένους. Τι χαρακτηριστικά έχουν οι απόγονοί τους; Ποια από τα χαρακτηριστικά που αφορούν τους σπόρους του φυτού είναι κυρίαρχα (επικρατή); Σελίδα 9

10 Βήμα 8ο Μπορείτε να προβλέψετε την έκβαση του δεύτερου μέρους του πειράματος; Απόγονοι δεύτερης γενιάς Τώρα ας πραγματοποιήσουμε το πείραμα! Όπως και στην πρώτη προσομοίωση, έτσι και σ' αυτήν μπορείτε να επέμβετε στον αριθμό απογόνων της δεύτερης γενιάς προσθέτοντας και αφαιρώντας θέσεις απογόνων κάτω από τη δεύτερη διασταύρωση. Επιλέξτε τον αριθμό απογόνων που πιστεύετε ότι θα σας δώσει το καλύτερο αποτέλεσμα. Για να σβήσετε θέσεις απογόνων, κάντε κλικ στη γομολάστιχα από την εργαλειοθήκη αριστερά και κατόπιν επιλέξτε τις θέσεις που θέλετε να σβήσετε. Για να λειτουργήσει ορθά η προσομοίωση θα πρέπει να σβήσετε τις θέσεις μία μία από το τέλος (κάτω, δεξιά) προς την αρχή, ώστε να μη δημιουργηθούν κενά. Για να προσθέσετε πάλι θέσεις απογόνων, κάντε κλικ στο βελάκι, επιλέξτε τα κατάλληλα παραλληλόγραμμα για την αρχή, τη μέση και το τέλος των θέσεων και τοποθετήστε τα με τη σειρά από την αρχή (πάνω, αριστερά) προς το τέλος, ώστε να μη δημιουργηθούν κενά. Σελίδα 10

11 Εικόνα 12 Τώρα, έχοντας επιλεγμένο το βελάκι από την εργαλειοθήκη αριστερά, επιλέξτε δύο από τους απογόνους της πρώτης γενιάς και σύρτε τους στις ευδιάκριτες θέσεις για τη δεύτερη διασταύρωση. Τι είδους απόγονοι προκύπτουν; Γιατί πιστεύετε ότι παρουσιάστηκαν οι ενδιάμεσοι φαινότυποι; Αν επικεντρωθείτε σε ένα μόνο χαρακτηριστικό των σπόρων, ποιες είναι οι παρουσιαζόμενες αναλογίες; Κίτρινο Πράσινο:... Λείο Ζαρωμένο:... Συμπεράσματα: Σελίδα 11

12 Δραστηριότητα 2: Μονοϋβριδικές διασταυρώσεις Στη δραστηριότητα αυτή θα ανακαλύψετε τι κρύβεται πίσω από τον 1ο νόμο του Μέντελ, σε επίπεδο γονιδίων. Επίσης, θα σας δοθεί η δυνατότητα να εξασκηθείτε στις ανθρώπινες μονοϋβριδικές διασταυρώσεις, προβλέποντας το χρώμα των ματιών των απογόνων. Βήμα 1ο Ανοίξτε τον υποφάκελο «Μονοϋβριδικές Διασταυρώσεις», ο οποίος βρίσκεται στη διαδρομή «Τα έγγραφά μου\σενάριο_12_μαθητής». Κάντε κλικ στο αρχείο index και παρατηρήστε την οθόνη της προσομοίωσης. Εικόνα 12 Πατήστε το πλήκτρο Run για να εκκινήσετε την προσομοίωση. Αντίστοιχα, με το πλήκτρο Stop, μπορείτε να τη σταματήσετε. Κάντε κλικ στους αριθμούς από το 1 έως το 6, για να παρακολουθήσετε την αντίστοιχη διασταύρωση. Ποια από τις εικονιζόμενες διασταυρώσεις πιστεύετε ότι αφορά αυτή που πραγματοποιήθηκε κατά το 1ο πείραμα του Μέντελ; Σελίδα 12

13 Επιλέξτε τη διασταύρωση αυτή και παρακολουθήστε τη βήμα προς βήμα. Για να το επιτύχετε αυτό, πατήστε το κίτρινο βελάκι που εμφανίζει βηματικά τη διαδικασία. Εικόνα 12 Με κλικ στο κουμπί Επιστροφή, επανέρχεστε στην αρχική σελίδα. Βήμα 2ο Φαινότυποι Γονότυποι Υπολογίστε την αναλογία στην εμφάνιση του χαρακτηριστικού στους απόγονους δεύτερης γενιάς. Μπορείτε να δώσετε τη δική σας ερμηνεία για το λόγο για τον οποίο παρατηρούμε αυτή την αναλογία; Ας υποθέσουμε ότι έχουμε έναν απόγονο από μια διασταύρωση δεύτερης γενιάς. Τι πιθανότητα έχει να είναι ψηλό φυτό; Σελίδα 13

14 Εμφανίζεται κι άλλος απόγονος. Τι πιθανότητα έχει αυτός να είναι ψηλό φυτό; Υπάρχει τρόπος να προβλέψουμε με σιγουριά το φαινότυπο του τρίτου στη σειρά απογόνου; Γιατί; Βήμα 3ο Ετερόζυγοι Ομόζυγοι Τώρα, πραγματοποιήστε και τη διασταύρωση 5. Σε τι διαφέρει αυτή η διασταύρωση από την προηγούμενη; Αν δε γνωρίζουμε τους γονότυπους των αρχικών γονέων, πώς θα μπορούσαμε να διαπιστώσουμε αν αυτοί είναι ομόζυγοι ή ετερόζυγοι; Αν από τη διασταύρωση προκύψουν δύο απόγονοι πρώτης γενιάς και αυτοί είναι ψηλά φυτά, μπορούμε να βγάλουμε συμπέρασμα για τους γονότυπους των γονέων; Σε ποια περίπτωση θα μπορούσαμε να έχουμε απόλυτη βεβαιότητα για το γονότυπο των γονέων; Βήμα 4ο Σελίδα 14

15 Τώρα, ανοίξτε τον υποφάκελο «Μεντελική Κληρονομικότητα στους Ανθρώπινους Οργανισμούς», ο οποίος βρίσκεται στη διαδρομή «Τα έγγραφά μου\σενάριο_12_μαθητής». Κάντε κλικ στο αρχείο index και παρατήστε την οθόνη της προσομοίωσης. Τα ανθρώπινα μάτια Στη συγκεκριμένη προσομοίωση θεωρούμε τα γονίδια που ελέγχουν το χρώμα των ματιών στον άνθρωπο. Για τις ανάγκες των ασκήσεων κάνουμε την απλούστευση να θεωρήσουμε ότι το χρώμα οφείλεται σε δύο αλληλόμορφα, το Β και το b. Οι πιθανοί φαινότυποι είναι δύο: τα καστανά και τα γαλανά μάτια. Το Β ελέγχει την εμφάνιση των καστανών ματιών και είναι επικρατές. Θα χρησιμοποιήσετε την προσομοίωση για να αναπαράγετε τη διασταύρωση που περιγράφεται παρακάτω. Πατήστε το πλήκτρο Run για να εκκινήσετε την προσομοίωση. Επιλέξτε το εικονίδιο που εμφανίζει το γονότυπο και το φαινότυπο του πρώτου γονέα από την εικονοθήκη στα αριστερά και σύρτε το στην αντίστοιχη θέση της πρώτης διασταύρωσης. Επαναλάβετε το ίδιο για το δεύτερο γονέα. Σελίδα 15

16 Εικόνα 12 Κατόπιν, σύρτε τους γονότυπους και φαινοτύπους των πιθανών απογόνων και τοποθετήστε τους στις τέσσερις θέσεις κάτω από τους γονείς. Κάντε κλικ στο κουμπί «Έλεγχος 1ης γενιάς» και η προσομοίωση ελέγχει την ορθότητα της πρόβλεψης των απογόνων. Στη συνέχεια ακολουθήστε την ίδια διαδικασία για τη δεύτερη διασταύρωση. Για να καθαρίσετε το πεδίο εργασίας και να ξεκινήσετε με νέα διασταύρωση, πατήστε το πλήκτρο Reset. Ένας άντρας με καστανά μάτια παντρεύεται μια γυναίκα με γαλανά και αποκτούν τρία παιδιά. Τα δύο από τα παιδιά έχουν γαλανά μάτια και το ένα καστανά. 1. Ποιος είναι ο γονότυπος της γυναίκας; 2. Ποιος είναι ο γονότυπος του άντρα; 3. Ποια διασταύρωση αντιστοιχεί σ' αυτή την περίπτωση; Σελίδα 16

17 4. Επιλέξτε τη διασταύρωση που αντιστοιχεί σ' αυτή την περίπτωση και συμπληρώστε τους απογόνους πρώτης γενιάς. 5. Τι αναλογία προβλέπεται στους απογόνους πρώτης γενιάς; 6. Τα παιδιά που απέκτησε το ζευγάρι παραβιάζουν αυτή την αναλογία; Γιατί; 7. Μπορείτε να γνωρίζετε με βεβαιότητα τους γονότυπους κάθε ενός από τα τρία αυτά παιδιά; 8. Το παιδί με τα καστανά μάτια παντρεύεται μια γυναίκα με καστανά. Υπάρχει πιθανότητα να αποκτήσουν παιδιά με γαλανά μάτια; Κάτω από ποιες προϋποθέσεις; 9. Πραγματοποίησε αυτή τη διασταύρωση και υπολόγισε τις πιθανότητες να εμφανίσουν γαλανά μάτια τα παιδιά τους. Βήμα 5ο Ο καθηγητής ή η καθηγήτριά σας θα σας αναθέσει να ασχοληθείτε με μια από τις ακόλουθες ασκήσεις: Α. Η Καίτη έχει γαλανά μάτια. Παντρεύτηκε το Χριστόφορο που έχει καστανά μάτια. Και τα τρία παιδιά τους έχουν καστανά μάτια. Η Μαρία έχει καστανά μάτια, παντρεύτηκε τον Αντώνη που είναι αδελφός του Χριστόφορου και έχει κι αυτός καστανά μάτια. Απέκτησαν δύο παιδιά με γαλανά μάτια. Πώς μπορείτε να το εξηγήσετε αυτό; Πραγματοποιείστε τις παραπάνω διασταυρώσεις. Σελίδα 17

18 Β. Η Λουκία έχει γαλανά μάτια, όπως και όλη η οικογένειά της (η μητέρα της, ο πατέρας της και ο αδελφός της). Η Ανθή έχει γαλανά μάτια αλλά όλη η υπόλοιπη οικογένειά της (παππούδες, γιαγιάδες, γονείς) έχουν καστανά. Ποια από τις δυο έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να αποκτήσει παιδιά με γαλανά μάτια, αν παντρευτούν και οι δύο άντρες με καστανά; Πραγματοποιείστε τις ανάλογες διασταυρώσεις. Γ. Ο Πέτρος προέρχεται από μια οικογένεια, όπου όλοι έχουν καστανά μάτια (παππούδες, γιαγιάδες, γονείς). Ωστόσο, αυτός έχει γαλανά μάτια. Ο Αργύρης είναι ακριβώς στην αντίθετη θέση. Και οι δύο γονείς του έχουν γαλανά μάτια αλλά αυτός έχει καστανά. Ποιος από τους δύο είναι σίγουρα υιοθετημένος; Γιατί; Πραγματοποιείστε τις ανάλογες διασταυρώσεις. Δ. Η Άσα προέρχεται από μια φυλή, όπου το γνώρισμα των γαλανών ματιών δεν έχει παρατηρηθεί για αιώνες. Μπορεί να αποκτήσει παιδιά με γαλανά μάτια αν παντρευτεί κάποιο άτομο που δεν ανήκει στη φυλή της; Τι άτομο θα πρέπει να είναι αυτό; Μπορεί να αποκτήσει εγγόνια με γαλανά μάτια; Γιατί; Πραγματοποιείστε τις ανάλογες διασταυρώσεις. Απάντηση Βήμα 6ο Πολλαπλά αλληλόμορφα Τι μπορεί να συμβεί στην περίπτωση που έχουμε τρία και όχι δύο αλληλόμορφα στα γονίδια, τα οποία ελέγχουν ένα συγκεκριμένο γνώρισμα; Σελίδα 18

19 Αυτή δεν είναι μια υποθετική ερώτηση, καθώς αυτό ακριβώς συμβαίνει στα αλληλόμορφα που καθορίζουν τις ομάδες αίματος στον άνθρωπο. Τα δύο αλληλόμορφα είναι και τα δύο επικρατή και συμβολίζονται με Α και Β. Το τρίτο αλληλόμορφο είναι υπολειπόμενο και συμβολίζεται με Ο. Πόσοι και ποιοι είναι οι πιθανοί γονότυποι με αυτά τα αλληλόμορφα; Εντοπίστε και συμπληρώστε τη στήλη «Γονότυπος» του Πίνακα 1 με όλους τους πιθανούς συνδυασμούς των παραπάνω αλληλόμορφων ανά δύο: Πίνακας 1 Γονότυπος Ομάδα Τώρα προβλέψτε τους φαινοτύπους για κάθε περίπτωση και συμπληρώστε τη στήλη «Ομάδα» στον πίνακα 1. Θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας ποια από τα αλληλόμορφα είναι επικρατή και ποια υπολειπόμενα. Ποια ιδιομορφία παρατηρείτε στους πιθανούς φαινότυπους;.... Για ποιο λόγο παρουσιάζεται αυτή η ιδιομορφία; Βήμα 7ο Σελίδα 19

20 Τώρα θα πειραματιστείτε με διασταυρώσεις που αφορούν την ομάδα αίματος. Ανοίξτε τον υποφάκελο «Ομάδες Αίματος», ο οποίος βρίσκεται στη διαδρομή «Τα έγγραφά μου\σενάριο_12_μαθητής». Κάντε κλικ στο αρχείο index και παρατηρήστε την οθόνη της προσομοίωσης. Τοποθετήστε τους γονείς στο χώρο εργασίας της προσομοίωσης και δείτε τους πιθανούς συνδυασμούς αλληλόμορφων στους απόγονούς τους. Εικόνα 12 - Πατήστε το πλήκτρο Run για να εκκινήσετε την προσομοίωση. Αντίστοιχα, με το πλήκτρο Stop, μπορείτε να τη σταματήσετε. Επιλέξτε το εικονίδιο που εμφανίζει την ομάδα αίματος του πρώτου γονέα και σύρτε το στο πεδίο εργασίας. Κατόπιν επιλέξτε το δεύτερο γονέα με τον ίδιο τρόπο και τοποθετήστε τον στα αριστερά του πρώτου. Αυτόματα εμφανίζεται ο συνδυασμός των πιθανών απογόνων. Μπορείτε να πραγματοποιήσετε όσες διασταυρώσεις επιθυμείτε, μέχρι να γεμίσει το πεδίο εργασίας. Για να καθαρίσετε το πεδίο εργασίας και να ξεκινήσετε εκ νέου, πατήστε το πλήκτρο Reset. Σελίδα 20

21 Η ομάδα αίματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επιβεβαίωση πατρότητας. Φυσικά ο έλεγχος DNA είναι πολύ πιο αξιόπιστη μέθοδος αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να έχουμε πολύ εύκολα τον αποκλεισμό κάποιου ως πατέρα ενός παιδιού, απλά με τον έλεγχο της ομάδας αίματος. Ο καθηγητής ή η καθηγήτριά σας θα σας αναθέσει να ασχοληθείτε με μια από τις ακόλουθες περιπτώσεις αμφισβήτησης πατρότητας: Α. Ο Παύλος έχει ομάδα αίματος Α και η γυναίκα του η Ράνια Β. Απέκτησαν το πρώτο τους παιδί και αυτό έχει ομάδα αίματος Ο. Ο Παύλος είναι έξαλλος και αμφισβητεί την πατρότητα του παιδιού. Έχει δίκιο; Β. Ο Θανάσης έχει ομάδα αίματος Β. Η γυναίκα του ομάδα αίματος Ο. Το πρώτο τους παιδί έχει ομάδα αίματος Ο. Η μητέρα του Θανάση τον συμβούλεψε να αμφισβητήσει την πατρότητα του παιδιού καθώς τόσο αυτή όσο και ο πατέρας του Θανάση έχουν ομάδα αίματος ΑΒ. Έχει δίκιο; Γ. Ο Τάσος έχει ομάδα αίματος ΑΒ και η σύζυγός του Ο. Το παιδί τους έχει ομάδα αίματος επίσης ΑΒ, οπότε ο Τάσος είναι σίγουρος για την πατρότητα. Έχει δίκιο; Δ. Η Αφροδίτη έχει ομάδα αίματος Β. Η μητέρα της είχε ομάδα αίματος Ο. Δεν θέλει τα παιδιά της να έχουν ομάδα αίματος Ο για να μην αντιμετωπίσουν πρόβλημα με τις μεταγγίσεις. Τι σύζυγο θα πρέπει να διαλέξει, ώστε να είναι 100% σίγουρη ότι δε θα γεννήσει παιδί με ομάδα αίματος Ο; Στη συνέχεια, κάθε ομάδα παρουσιάζει σύντομα το πρόβλημα που της τέθηκε, δίνει την απάντηση και την αναλύει, εκτελώντας τις διασταυρώσεις με τη βοήθεια της προσομοίωσης. Απάντηση Σελίδα 21

22 Βήμα 8ο Ιδιότητες ομάδων αίματος Οι ομάδες αίματος καθορίζονται από την ύπαρξη συγκεκριμένων αντιγόνων στο αίμα. Τα αντιγόνα αυτά είναι τα Α και τα Β. Στην ομάδα Α είναι παρόντα τα αντιγόνα Α, στην ομάδα Β τα αντιγόνα Β, στην ομάδα ΑΒ τα δύο ενώ στην ομάδα Ο δεν υπάρχει κανένα από τα δύο. Κάθε ομάδα αίματος έχει και αντισώματα, τα οποία εξουδετερώνουν όλα τα αντιγόνα εκτός από αυτά που είναι παρόντα στο πλάσμα. Έτσι, η ομάδα Α έχει αντισώματα Αντί-Β. Μπορείτε να συμπληρώσετε τον Πίνακα 3, σύμφωνα με τα παραπάνω; Πίνακας 2 Ομάδα Αντιγόνα Α Αντιγόνα Β Αντισώματα Αντί-Α Αντισώματα Αντί-Β Α Β ΑΒ Ο Τώρα, κάθε ομάδα να αναλάβει μια από τις ομάδες αίματος και θα εξετάσει μια προς μία όλες τις πιθανότητες μεταγγίσεων με δότες από άλλες ομάδες. Θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας ότι αν η ομάδα του λήπτη έχει αντισώματα που εξουδετερώνουν αυτά της ομάδας του δότη, τότε προκαλείται πρόβλημα, καθώς τα αντισώματα αυτά θα επιτεθούν και θα εξουδετερώσουν το αίμα που θα μεταγγιστεί. Συμπληρώστε τον πίνακα για την ομάδα που αναλάβατε: Σελίδα 22

23 Πίνακας 3 Ομάδα λήπτη... Ομάδα δότη Ανακοινώστε τα συμπεράσματά σας και χρησιμοποιήστε τα αποτελέσματα των υπολοίπων ομάδων για να συμπληρώσετε το γενικό πίνακα συμβατών μεταγγίσεων: Πίνακας 4 Ομάδες λήπτη Ομάδες δότη Α Β ΑΒ Ο Α Β ΑΒ Ο Βιβλιογραφία και διευθύνσεις στο Διαδίκτυο: arkers.html Σελίδα 23

AgentSheets: Εκπαιδευτικό Εργαλείο ανάπτυξης αλληλεπιδραστικών προσομοιώσεων και δραστηριοτήτων για το Ελληνικό Σχολείο

AgentSheets: Εκπαιδευτικό Εργαλείο ανάπτυξης αλληλεπιδραστικών προσομοιώσεων και δραστηριοτήτων για το Ελληνικό Σχολείο Ανάπτυξη Εκπαιδευτικού Λογισμικού και Ολοκληρωμένων Εκπαιδευτικών Πακέτων για τα Ελληνικά σχολεία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης & Διάθεση Προϊόντων Εκπαιδευτικού Λογισμικού στα Σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Παρεμβάσεις του Ανθρώπου στο Περιβάλλον Γνωστικό Αντικείμενο: Βιολογία Διδακτική Ενότητα: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης 8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Γνωστικό Αντικείμενο: Μελέτη Περιβάλλοντος Διδακτική Ενότητα: Μεταβολές καταστάσεων της

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου

Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Επιμέλεια: Δημήτρης Κοτρόπουλος ΘΕΜΑ A Να γράψετε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις A1 έως A5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Κεφάλαιο 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΘΕΜΑ 1 ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση χων ομόλογων χρωμοσωμάτων

Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση χων ομόλογων χρωμοσωμάτων ΚεφόΑηιο 5 ΜενδεΠική κπηρονουικότηϊα 1. Συμπληρώστε με τις κατάλληλες λέξεις τα κενά στο κείμενο: Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση των ομόλογων χρωμοσωμάτων και ελέγχουν την ίδια ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Ασκήσεων ΚΕΦ. 5ο

Μεθοδολογία Ασκήσεων ΚΕΦ. 5ο Μεθοδολογία Ασκσεων ΚΕΦ. 5ο Θα πρέπει να γνωρίζετε τα ακόλουθα: Γαμέτες. Κάθε γαμέτης περιέχει μόνο το ένα αλληλόμορφο από κάθε ζευγάρι γονιδίων. Όταν τα γονίδια βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη ομόλογων

Διαβάστε περισσότερα

4. Μεταδοτικές Ασθένειες

4. Μεταδοτικές Ασθένειες 4. Μεταδοτικές Ασθένειες Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Μεταδοτικές Ασθένειες Γνωστικό Αντικείμενο: Ερευνώ το Φυσικό Κόσμο Διδακτική Ενότητα: Ο ανθρώπινος οργανισμός Τάξη: Ε' Δημοτικού Διάρκεια: 2 ώρες Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ AAT TCG CGA TTCC

ΓΕΝΕΤΙΚΗ AAT TCG CGA TTCC ΓΕΝΕΤΙΚΗ 1. Το πιο κάτω γενεαλογικό δέντρο δείχνει τον τρόπο κληρονόμησης μιας ασθένειας σε μια οικογένεια. Τα μαυρισμένα τετράγωνα συμβολίζουν αρσενικά άτομα με την πάθηση και οι μαυρισμένοι κύκλοι θηλυκά

Διαβάστε περισσότερα

Μεντελική γενετική. Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum).

Μεντελική γενετική. Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum). Μεντελική γενετική Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum). Φαινότυπος και Γονότυπος Η φυσική εκδήλωση (φαινότυπος) της γενετικής σύστασης (γονότυπος) επηρεάζεται από τις αλληλεπιδράσεις με άλλα

Διαβάστε περισσότερα

-ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ- Α. Εύρεση γαμετών

-ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ- Α. Εύρεση γαμετών -ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ- Α. Εύρεση γαμετών Για να βρίσκετε σωστά τους γαμέτες και να σχηματίζονται όλοι οι συνδυασμοί αλληλομόρφων σε αυτούς πρέπει να θυμάστε ότι κάθε γαμέτης περιέχει μόνο ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία

Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία Διαγώνισμα 2014-15 Ενδεικτικές απαντήσεις Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία Βιολογία Κατεύθυνσης Εξεταζόμενο μάθημα Γ Λυκείου Τάξη Θέμα 1 ο : 1 α, 2 γ, 3 ε, 4 α, 5 ε Θέμα 2 ο : Α. Η απεικόνιση των μεταφασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΣΗ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΑΠΟ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΓΝΩΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ (ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ)

ΕΥΡΕΣΗ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΑΠΟ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΓΝΩΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ (ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ) ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΕΥΡΕΣΗ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΑΠΟ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΓΝΩΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ (ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ) 1. Στις αλεπούδες το ασηµόµαυρο χρώµα του τριχώµατος καθορίζεται από ένα υπολειπόµενο αλληλόµορφο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 5ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 5ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 5ο ΜΟΝΟΫΒΡΙΔΙΣΜΟΣ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗ-ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΑ 1. Διασταυρώνονται δυο μοσχομπίζελα, το ένα με κανονικό σχήμα καρπού και το άλλο με περιεσφιγμένο σχήμα. Να βρεθεί

Διαβάστε περισσότερα

1. Το ηλεκτρικό ρεύμα και τα ηλεκτρικά κυκλώματα

1. Το ηλεκτρικό ρεύμα και τα ηλεκτρικά κυκλώματα 1. Το ηλεκτρικό ρεύμα και τα ηλεκτρικά κυκλώματα Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Το ηλεκτρικό ρεύμα και τα ηλεκτρικά κυκλώματα Γνωστικό Αντικείμενο: Ερευνώ το Φυσικό Κόσμο Διδακτική Ενότητα: Ηλεκτρισμός Τάξη: Ε'

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΔΙΫΒΡΙΔΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α 1. Από τη διασταύρωση μοσχομπίζελων προκύπτουν στην επόμενη γενιά τα εξής άτομα: 110 άτομα με κίτρινο χρώμα σπέρματος και ιώδες χρώμα άνθους. 109 άτομα με

Διαβάστε περισσότερα

B5-Κεφάλαιο 5: Μεντελική κληρονομικότητα

B5-Κεφάλαιο 5: Μεντελική κληρονομικότητα A) Ερωτήσεις με πολλές πιθανές απαντήσεις Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα ή τα γράμματα που αντιστοιχούν στη σωστή φράση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση, αν υπάρχει. 1. Από οποιοδήποτε φαινότυπο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΜΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΓΕΝΕΤΙΚΗ 1) Γονιδιακές μεταλλάξεις, χρωμοσωμικές

Διαβάστε περισσότερα

Στην αυτοσωμική υπολειπόμενη κληρονομικότητα: κυστική ίνωση Στη φυλοσύνδετη υπολειπόμενη κληρονομικότητα: αιμορροφιλία

Στην αυτοσωμική υπολειπόμενη κληρονομικότητα: κυστική ίνωση Στη φυλοσύνδετη υπολειπόμενη κληρονομικότητα: αιμορροφιλία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1-2-2015 ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. γ Α3. β Α4. γ Α5. δ ΘΕΜΑ B B1. Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1. στ 2. ζ 3. ε 4. α 5. δ 6. β 7. γ Β2. Τα άτομα μπορεί να χαρακτηρίζονται ως φορείς στην αυτοσωμική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΜΟΝΟΫΒΡΙΔΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α 1. Αν διασταυρωθούν άτομα μοσχομπίζελου με κίτρινο χρώμα σπέρματος ποιες θα είναι οι φαινοτυπικές και γονοτυπικές αναλογίας της γενιάς; Κ=κίτρινο, κ=πράσινο,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΠ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18/09/2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Η Χαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ(40 μονάδες) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: / / 2009 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ώρες(βιολογία-χημεία) Όνομα μαθητή /

Διαβάστε περισσότερα

Σε τι αναφέρεται η αναλογία 9:3:3:1 του διυβριδισμού και υπό ποιες προϋποθέσεις ισχύει;

Σε τι αναφέρεται η αναλογία 9:3:3:1 του διυβριδισμού και υπό ποιες προϋποθέσεις ισχύει; Σημειώστε τον αριθμό των χρωματίδων που υπάρχουν σε ένα κύτταρο του ανθρώπου 1)που μόλις έχει προκύψει από μίτωση 2)στη μετάφαση της μείωσης ΙΙ και 3)στην πρόφαση της μίτωσης. Σε τι αναφέρεται η αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Γενετική Τα πειράματα του Mendel

Δασική Γενετική Τα πειράματα του Mendel Δασική Γενετική Τα πειράματα του Mendel Χειμερινό εξάμηνο 2014-2015 Παράδοξο... Οι απόγονοι μοιάζουν στους γονείς τους Δεν είναι όμως ακριβώς ίδιοι, ούτε με τους γονείς τους, ούτε μεταξύ τους Κληρονομικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΠ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 8/09/06 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Μαλικλάρι Ελένη

Εισηγήτρια: Μαλικλάρι Ελένη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΕΡΑΤΕΑΣ ΤΜΗΜΑ: Γ3 29/12/14 Εργασία Β Τριμήνου στη Βιολογία Θέμα: Οι γενετικές αναλύσεις και η διατύπωση των νόμων του Μέντελ Εισηγήτρια: Μαλικλάρι Ελένη Υπεύθυνος Καθηγητής: κ. Κεραμάρης Κων/νος

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε σίγουροι πως έχετε ακούσει πολλές φορές ότι τα παιδιά παίρνουν από 7 γενιές. Αυτό αποτέλεσε αφετηρία για την παρουσίαση μας με θέμα τη

Είμαστε σίγουροι πως έχετε ακούσει πολλές φορές ότι τα παιδιά παίρνουν από 7 γενιές. Αυτό αποτέλεσε αφετηρία για την παρουσίαση μας με θέμα τη Είμαστε σίγουροι πως έχετε ακούσει πολλές φορές ότι τα παιδιά παίρνουν από 7 γενιές. Αυτό αποτέλεσε αφετηρία για την παρουσίαση μας με θέμα τη κληρονομικότητα στον άνθρωπο. 1 Καταρχήν, η πρώτη επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1.1 Η γαλακτοζαιμία στον άνθρωπο είναι ασθένεια που οφείλεται σε υποτελές γονίδιο και κληρονομείται με απλό Μεντελικό τρόπο.

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1.1 Η γαλακτοζαιμία στον άνθρωπο είναι ασθένεια που οφείλεται σε υποτελές γονίδιο και κληρονομείται με απλό Μεντελικό τρόπο. ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1.1 Η γαλακτοζαιμία στον άνθρωπο είναι ασθένεια που οφείλεται σε υποτελές γονίδιο και κληρονομείται με απλό Μεντελικό τρόπο. Μια γυναίκα της οποίας ο πατέρας έπασχε από γαλακτοζαιμία θέλει να

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1.Να τοποθετήσετε τους παρακάτω όρους από τον πιο απλό στον πιο σύνθετο: σύστηµα οργάνων κύτταρο ιστός, οργανισµός όργανο. 2.Να φτιάξετε µια τροφική αλυσίδα µε τους παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

B.3 Σχολικό βιβλίο, σελίδες : «Θεραπευτικά. χημειοθεραπείας.»

B.3 Σχολικό βιβλίο, σελίδες : «Θεραπευτικά. χημειοθεραπείας.» 23 Ιουνίου 2014 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Γενικών Λυκείων ΘΕΜΑ Α Α.1 γ Α.2 β Α.3 β Α.4 δ Α.5 α ΘΕΜΑ Β B.1 Σχολικό βιβλίο, σελίδα 34: «Η αλληλουχία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ.5 ΜΕΝΤΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΕΦ.5 ΜΕΝΤΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΕΦ.5 ΜΕΝΤΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 5.1. Σε ποια στοιχεία οφείλεται η επιτυχία των πειραμάτων του Mendel; 5.2. Τι είναι ο γονότυπος ; Πως μπορούμε να βρούμε το γονότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 22 Μαΐου 2015 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Γενικών Λυκείων ΘΕΜΑ Α Α.1. β Α.2. γ Α.3. α Α.4. δ Α.5. γ ΘΕΜΑ B B.1. 1. A 2. B 3. B 4. A 5. A 6. A 7. B 8.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΕΝ ΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΕΝ ΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΕΝ ΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ 00 ΗΜΕΡΗΣΙΟ. Από τη διασταύρωση ενός λευκού µ ένα µαύρο ποντικό όλοι οι απόγονοι είναι γκρίζοι. Τα γονίδια που καθορίζουν το χρώµα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. α Α2. γ Α3. δ Α4. β Α5. γ ΘΕΜΑ Β Β1. Σελ. 120 «Τα κύτταρα των οργάνων να είναι επιτυχείς» Β2. Σελ. 136 «Το 1997 γέννησε την Dolly»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗ ΜΙΧΟΠΟΥΛΟΥ. Γενετική του Φύλου Ι ασκήσεις

ΕΦΗ ΜΙΧΟΠΟΥΛΟΥ. Γενετική του Φύλου Ι ασκήσεις Γενετική του Φύλου Ι ασκήσεις 1. Δώστε το φύλο των πιο κάτω ατόμων στη Drosophila: α) ΑΑΧΧΧΧ, β) ΑΑΑΑΧΧΧ, γ) ΑΑΑΧ δ) ΑΑΑΑΧΧΧΧ, ε) ΑΑΧΧΥ. Υπολογίζουμε την αναλογία Χ/Α. Υπερράρεν (0,5) Άρρεν Μεσόφυλο (1)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 01-06-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 01-06-2004 ΘΕΜΑ 1ο 1. δ, ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 01-06-2004 2. β, 3. β, 4. γ, 5. δ. ΘΕΜΑ2ο 1. Σχολικό βιβλίο, σελίδα 31: «Υπάρχουν τέσσερα είδη μορίων RNA και το μεταφέρει στη θέση της πρωτεϊνοσύνθεσης».

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1-2-4-5-6 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις 1-5 και δίπλα του τη λέξη Σωστό αν η πρόταση είναι σωστή,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΜΟΝΟΫΒΡΙΔΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας διπλοειδής οργανισμός με 4 ζεύγη ανεξάρτητων γονιδίων έχει γονότυπο ΑΑ ΒΒ Γγ Δδ. Ποια και πόσα είδη γαμετών είναι δυνατόν να δημιουργηθούν από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 5.3 Η ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ. 1o ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΤΩΣΗ.

ΚΕΦ. 5.3 Η ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ. 1o ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΤΩΣΗ. ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦ. 5.3 Η ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ 1o ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΤΩΣΗ 1 η ραστηριότητα : ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ υ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

Για το χρώµα σπέρµατος επικρατής είναι η ιδιότητα κίτρινο και η υπολειπόµενη το πράσινο. Συµβολίζουµε: Κ:Κίτρινο κ: Πράσινο Κ>κ

Για το χρώµα σπέρµατος επικρατής είναι η ιδιότητα κίτρινο και η υπολειπόµενη το πράσινο. Συµβολίζουµε: Κ:Κίτρινο κ: Πράσινο Κ>κ Απαντήσεις Βιολογία Κατεύθυνσης 2011 ΘΕΜΑ Α Α1 α Α2 δ Α3 γ Α4 β Α5 β ΘΕΜΑ Β Β1 Σελ. 13 «Το 1928 γίνεται αυτό» Β2 Σελ 101 «βλάβες στους επιδιορθωτικά ένζυµα» (Χωρίς να απαιτείται θα θεωρηθεί σωστό να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗ ΜΙΧΟΠΟΥΛΟΥ. Αλληλεπιδράσεις γονιδίων Ι ασκήσεις

ΕΦΗ ΜΙΧΟΠΟΥΛΟΥ. Αλληλεπιδράσεις γονιδίων Ι ασκήσεις Αλληλεπιδράσεις γονιδίων Ι ασκήσεις 1. Στους σκύλους Labrador ένα θηλυκό άτομο με καστανό χρωματισμό διασταυρώθηκε με αρσενικό που είχε χρυσαφί χρωματισμό. Όλοι οι F1 απόγονοι είχαν μαύρο χρωματισμό. Η

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc Utopia Publishing, All rights reserved

Κεφάλαιο 5. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc Utopia Publishing, All rights reserved Κεφάλαιο 5 Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved Μια ανασκόπηση ΓΕΝΕΤΙΚΗ Cardinalis cardinalis Cardinalis sinuatus 2011 Utopia Publishing, All rights reserved

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κύριο ΤΡΙΓΚΑ ΓΕΩΡΓΙΟ του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κύριο ΤΡΙΓΚΑ ΓΕΩΡΓΙΟ του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κύριο ΤΡΙΓΚΑ ΓΕΩΡΓΙΟ του ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ www.orionidef.gr ΘΕΜΑ A Α1. α Α2. δ Α3. γ Α4. β Α5. β ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΔΙΫΒΡΙΔΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α 1. Από τη διασταύρωση μοσχομπίζελων προκύπτουν στην επόμενη γενιά τα εξής άτομα: 110 άτομα με χρώμα σπέρματος και ιώδες χρώμα άνθους. 109 άτομα με χρώμα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Γενιές χαρακτηριστικών!

Γενιές χαρακτηριστικών! Περίληψη Σε αυτή τη βιωματική δραστηριότητα οι μαθητές καταγράφουν τη μετάδοση χρωματιστών πομ-πομ σε τρείς γενιές. Οι μαθητές παρατηρούν ότι τα χαρακτηριστικά περνούν από γενιά σε γενιά και ότι τα αδέλφια

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 26 Μαΐου 2007 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Σάββατο, 26 Μαΐου 2007 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Σάββατο, 26 Μαΐου 2007 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1o Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή

Διαβάστε περισσότερα

1. Κατά τη µεταγραφή του DNA συντίθεται ένα α. δίκλωνο µόριο DNA. β. µονόκλωνο µόριο DNA. γ. δίκλωνο RNA. δ. µονόκλωνο RNA.

1. Κατά τη µεταγραφή του DNA συντίθεται ένα α. δίκλωνο µόριο DNA. β. µονόκλωνο µόριο DNA. γ. δίκλωνο RNA. δ. µονόκλωνο RNA. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΘΕΜΑ 1ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/06/2014

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/06/2014 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/06/2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 2 ΩΡΕΣ Ονοματεπώνυμο:...Τμήμα:... Αριθμός:...

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 13: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ

Σενάριο 13: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Σενάριο 13: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Γνωστικό Αντικείμενο: Πληροφορική Διδακτική Ενότητα: Ελέγχω-Προγραμματίζω τον Υπολογιστή Τάξη: Γ Γυμνασίου Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Βιολόγων της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Βιολόγων της Ώθησης ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Βιολόγων της Ώθησης 1 Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΟΤΗΤΑ- ΦΥΣΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΉ ΠΑΡΟΥΣΊΑΣΗ ΣΕΝΑΡΊΟΥ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΟΤΗΤΑ- ΦΥΣΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΉ ΠΑΡΟΥΣΊΑΣΗ ΣΕΝΑΡΊΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΚΡΙΤΣΙΝΙΩΤΗ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ 1.1. ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προσαρμοστικότητα- Φυσική Επιλογή 1.2. ΕΜΠΛΕΚΌΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΈΣ ΠΕΡΙΟΧΈΣ Εξέλιξη-Δαρβινική Θεωρία-Φυσική επιλογή ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΟΤΗΤΑ-

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες Οδηγίες για την Πλοήγηση στο Υποστηρικτικό Υλικό. Περιεχόμενα

Χρήσιμες Οδηγίες για την Πλοήγηση στο Υποστηρικτικό Υλικό. Περιεχόμενα Χρήσιμες Οδηγίες για την Πλοήγηση στο Υποστηρικτικό Υλικό Περιεχόμενα Βασικές απαιτήσεις... 2 Εγκατάσταση και Εκκίνηση... 2 Παράθυρο Πλοήγησης... 8 Πλήκτρα Ενεργειών του Πίνακα Πλοήγησης... 13 Πλήκτρα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Δημήτρης Κοτρόπουλος ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. γ Α3. γ Α4. δ Α5. δ ΘΕΜΑ B B1. Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1. στ 2. ζ 3. ε 4. α 5. δ 6. β 7. γ Β2.

Διαβάστε περισσότερα

1. σελ. 109 «Με τον όρο ζύμωση.. όπως πρωτεΐνες και αντιβιοτικά»

1. σελ. 109 «Με τον όρο ζύμωση.. όπως πρωτεΐνες και αντιβιοτικά» ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο 1. γ 2. γ 3. δ 4. α 5. β ΘΕΜΑ 2ο 1. σελ. 109 «Με τον όρο ζύμωση.. όπως πρωτεΐνες και αντιβιοτικά» 2. σελ. 119-120: «Θεραπευτικά. Τα αντισώματα μπορούν να

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗΣ ΜΕ ΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΦΥΛΛΟ ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗΣ ΜΕ ΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΛΛΟ ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗΣ ΜΕ ΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Βρίσκεσαι μπροστά σε ένα φύλλο εργασίας. Ακολούθησε τις οδηγίες που σου δίνει για να πραγματοποιήσεις μια σειρά από δραστηριότητες. Έτσι θα μάθεις να δουλεύεις

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενες λύσεις ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΙΟΥ 2015

Προτεινόμενες λύσεις ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΙΟΥ 2015 Πανελλήνιες 2015 Προτεινόμενες λύσεις ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΙΟΥ 2015 ΘΕΜΑ Α Α1- β Α2- γ Α3- α Α4- δ Α5- γ ΘΕΜΑ Β Β1. Α: σωματικά κύτταρα στην αρχή της μεσόφασης -> 1,4,5,6 Β: γαμέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α κ Θέµα 1 ο Από τις παρακάτω πολλαπλές απαντήσεις να επιλέξετε τη σωστή. 1. Αν ένα γονίδιο βακτηριακού DNA έχει µήκος 1500 ζεύγη βάσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) TETAPTH 4 IOYNIOY 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) TETAPTH 4 IOYNIOY 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Θέμα Α. Α.1. δ Α.2. γ Α.3. β Α.4. γ Α.5. β Θέμα Β. Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) TETAPTH 4 IOYNIOY 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: Β.1. 4 2 1-6 3-5 B.2. α.) DNA

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1, 2, 4, 5 και 6 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΚΕΦΑΛΑΙΑ,, 4, 5 και 6 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ: ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 0 / 0 / 06 ΘΕΜΑ Ο -γ -4 3-δ 4-δ 5-β ΘΕΜΑ Ο Α. Παρατηρούμενη Φ.Α

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Α1. α, Α2. γ, Α3. δ, Α4. β, Α5. γ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (30-05-2012) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Β Β1. Σελ.120 Τα µονοκλωνικά αντισώµατα χρησιµοποιούνται για την επιλογή οργάνων συµβατών για µεταµόσχευση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2014

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2014 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ : - ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2014 ΘΕΜΑ A Α1. δ Α2. γ Α3. β Α4. γ Α5. β ΘΕΜΑ B Β1. 4 2 1 6 3 5 Β2. α. DNA πολυμεράση β. Πριμόσωμα γ. DNA δεσμάση δ. DNA

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη Χρήση του Εκπαιδευτικού Κοινωνικού δικτύου

Οδηγίες για τη Χρήση του Εκπαιδευτικού Κοινωνικού δικτύου Οδηγίες για τη Χρήση του Εκπαιδευτικού Κοινωνικού δικτύου Χαρπαντίδου Ζαχαρούλα Επιμορφώτρια Β επιπέδου ΠΕ 19-20 Υπεύθυνη ΚΕ.ΠΛΗ.ΝΕ.Τ. Δράμας 2014 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία για το Edmodo.. 3 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μιχάλης Αργύρης

ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μιχάλης Αργύρης ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μιχάλης Αργύρης 1 Λόγοι και αναλογίες Περίληψη Οι μαθητές έχουν στη διάθεσή τους μια υπολογιστική οντότητα, ένα καγκουρό του οποίου το μέγεθος μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 17/02/2013 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΙΟΥ 2012 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΙΟΥ 2012 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΙΟΥ 2012 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α 1 : α Α 2 : γ Α 3 : δ Α 4 : β Α 5 : γ ΘΕΜΑ Β Β 1 : σελ. 120 σχολικού: >. Β 2 :

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ 2007-8 www.cyprusbiology.com 1 ΕΝΟΤΗΤΑ Α. ΠΩΣ ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΖΩΗ ιαιώνιση των ειδών 1. Ποια είναι τα µέρη του σπερµατοζωαρίου; 2. Να συµπληρώσετε τις ενδείξεις του πιο κάτω σχήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΑ ΔΕΝΔΡΑ ΟΜΑΔΑ Α 1. Η Ιωάννα έχει βραχυδαχτυλία όπως επίσης και τα 2 μεγαλύτερα αδέλφια της που είναι ομοζυγωτικοί δίδυμοι. Οι άλλες δύο μικρότερες αδελφές της έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικό Λογισμικό

Οδοντιατρικό Λογισμικό Οδοντιατρικό Λογισμικό Με το παρόν εγχειρίδιο, θα μάθετε απλά και γρήγορα, τις βασικές λειτουργίες της εφαρμογής, ώστε να ξεκινήσετε άμεσα τη χρήση της, ενώ στην ενότητα για προχωρημένους χρήστες, θα ανακαλύψετε

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 14: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή

Σενάριο 14: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή Σενάριο 14: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή Γνωστικό Αντικείμενο: Πληροφορική Διδακτική Ενότητα: Ελέγχω-Προγραμματίζω τον Υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Τοιχογραφία με χαρακτηριστικά αλόγων (4.000 π.χ.)

κεφάλαιο Τοιχογραφία με χαρακτηριστικά αλόγων (4.000 π.χ.) Μενδελική κληρονομικότητα κεφάλαιο 5 Τοιχογραφία με χαρακτηριστικά αλόγων (4.000 π.χ.) 5. Μενδελική κληρονομικότητα Το ενδιαφέρον για την κληρονομικότητα είναι πολύ παλιό, σχεδόν όσο και η ύπαρξη του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση.

Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση. Κεφάλαιο 4: Γενετική Α. Αντιγραφή - Μεταγραφή - Μετάφραση του DNA Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση. 1. Τι είναι κωδικόνιο; 2. Που γίνεται η σύνθεση πρωτεϊνών στο κύτταρο;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. σύγχρονο. Θέμα Α. Α.1. δ. Α.2. γ. Α.3. β. Α.4. γ. Α.5. β. Θέμα Β.

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. σύγχρονο. Θέμα Α. Α.1. δ. Α.2. γ. Α.3. β. Α.4. γ. Α.5. β. Θέμα Β. Θέμα Α. Α.1. δ Α.2. γ Α.3. β Α.4. γ Α.5. β Θέμα Β. TETAPTH 4 OYNIOY 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: Β.1. 4 2 1-6 3-5 B.2. α.) ) DNA πολυμεράσες β.) ) πριμόσωμα γ.) ) DNA δεσμάση δ.) ) DNA ελικάσες ε.) ) RNA

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ως φορείς κλωνοποίησης χρησιμοποιούνται:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ως φορείς κλωνοποίησης χρησιμοποιούνται: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/03/12 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ως φορείς κλωνοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΒΗΜΑ 1 Ο. Θα εμφανιστεί το λογότυπο του προγράμματος.. ..και μετά από λίγο ένα παράθυρο με τίτλο Προβολές CMap Tools. [1]

ΣΚΟΠΟΙ ΒΗΜΑ 1 Ο. Θα εμφανιστεί το λογότυπο του προγράμματος.. ..και μετά από λίγο ένα παράθυρο με τίτλο Προβολές CMap Tools. [1] ΦΥΛΛΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2 Κεφάλαιο: 1 ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Ενότητα: 1.5 ΜΕ ΤΙ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Εμπλεκόμενες έννοιες: Πληροφορική Ονοματεπώνυμο: Τμήμα: Ομάδα: ΣΚΟΠΟΙ Να μάθετε πως θα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2012 (ΟΜΑΔΑ Α)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2012 (ΟΜΑΔΑ Α) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2012 (ΟΜΑΔΑ Α) ΘΕΜΑ Α (Μονάδες 25) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: Α1. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. Α1. δ Α2. γ Α3. β Α4. γ Α5. β ΘΕΜΑ Β. Β1. 4-2-1-6-3-5 Β2. α) DNA πολυμεράσες β) πριμόσωμα γ) DNA δεσμάσεις δ) DNA ελικάσες ε) RNA πολυμεράσες Β3. σελ 98:

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία προσανατολισμού

Βιολογία προσανατολισμού Βιολογία προσανατολισμού Α. 1. β. 2. γ. 3. γ. 4. α. 5. δ. ΘΕΜΑ Α ΘΕΜΑ Β Β1. Σχολικό βιβλίο σελ. 131 «Το βακτήριο... στο σώμα των φυτών.» Β2.1 Ε, 2 Δ, 3 Α, 4 Β Β3. Σχολικό βιβλίο σελ. 108 «Η θερμοκρασία..

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ' ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ' ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Κ.Ε.Κ. EROWY: τηλ 210-6147001 EROWY ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: τηλ 210-6147002 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ' ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Φέρει το χαρακτηριστικό. Δε φέρει το χαρακτηριστικό

Φέρει το χαρακτηριστικό. Δε φέρει το χαρακτηριστικό Απαντήσεις στο μάθημα της Βιολογίας Κατεύθυνσης ΘΕΜΑ 1 Ο 1. γ 2. γ 3. δ 4. α 5. β ΘΕΜΑ 2 Ο 1.σχολικό βιβλίο σελ. 109 «Με τον όρο ζύμωση και αντιβιοτικά» 2.σχολικό βιβλίο σελ. 119-120 «Τα αντισώματα μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Γενετική Εισαγωγή: Βασικές έννοιες

Δασική Γενετική Εισαγωγή: Βασικές έννοιες Δασική Γενετική Εισαγωγή: Βασικές έννοιες Χειμερινό εξάμηνο 2014-2015 Γενετική Πειραματική επιστήμη της κληρονομικότητας Προέκυψε από την ανάγκη κατανόησης της κληρονόμησης οικονομικά σημαντικών χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4.1 ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4.3 Ζευγάρια Παιδιά

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4.1 ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4.3 Ζευγάρια Παιδιά ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4.1 Στο σιτάρι, φυτά με κόκκινους σπόρους διασταυρώθηκαν με φυτά που είχαν λευκούς. Όλοι οι απόγονοι είχαν κόκκινους σπόρους. Μετά από την αυτογονιμοποίηση των φυτών της F 1, πήραμε στην F 2 :

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ 1 ο ΑΠΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΥ ΕΝΙΑΙΥ ΛΥΚΕΙΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΥΝΙΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΜΕΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΛΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ 1 (δ) µονόκλωνο RNA 2. (β) αντίγραφα των mrna όλων των γονιδίων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α ΘΕΜΑ Β ΘΕΜΑ Γ. Α1. δ. Α2. γ. Α3. β. Α4. γ. Α5. β Β1. Η σωστή σειρά είναι: 4,2,1,6,3,5. Β2. α. DNA πολυμεράση. β. Πριμόσωμα. γ.

ΘΕΜΑ Α ΘΕΜΑ Β ΘΕΜΑ Γ. Α1. δ. Α2. γ. Α3. β. Α4. γ. Α5. β Β1. Η σωστή σειρά είναι: 4,2,1,6,3,5. Β2. α. DNA πολυμεράση. β. Πριμόσωμα. γ. ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ(ΟΜΑ Α Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. δ Α2. γ Α3. β Α4. γ Α5. β ΘΕΜΑ Β Β1. Η σωστή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ 27 5 2016 Α1. β Α2. β Α3. δ Α4. γ Α5. γ ΘΕΜΑ Β Β1. 1 Α 2 Γ 3 Α 4 Β 5 Α 6 Α 7 Γ Β2. Σχολ. βιβλίο σελ. 20 με την παλιά έκδοση ή σελ. 24 με τη νέα έκδοση : «Τα

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 18 Μαίου Απαντήσεις Θεμάτων ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 18 Μαίου Απαντήσεις Θεμάτων ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 18 Μαίου 2011 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Α1. Κατά τη λανθάνουσα φάση σε μια κλειστή καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Tρίτη, 1 η Ιουνίου 2004 ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Tρίτη, 1 η Ιουνίου 2004 ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Tρίτη, 1 η Ιουνίου 2004 ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 1Α. Να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση που

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις στα θέματα βιολογίας θετικής κατεύθυνσης 2015

Απαντήσεις στα θέματα βιολογίας θετικής κατεύθυνσης 2015 Απαντήσεις στα θέματα βιολογίας θετικής κατεύθυνσης 2015 Θέμα Α Α1. β Α2. γ Α3. α Α4. δ Α5. γ Θέμα Β Β1. 1. Α 2. Β 3. Β 4. Α 5. Α 6. Α 7. Β 8. Β Β2. Το σύμπλοκο που δημιουργείται μετά την πρόσδεση του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 5.1 ΠΡΟΒΛΗΜΑ 5.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑ 5.3

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 5.1 ΠΡΟΒΛΗΜΑ 5.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑ 5.3 ΠΡΟΒΛΗΜΑ 5.1 Στα ποντίκια το σκούρο μάτι απαιτεί την ταυτόχρονη παρουσία των υπερεχόντων αλληλομόρφων γονιδίων R και Q. Ζώα ομοζυγωτικά για ένα από τα δύο ή και τα δύο υποτελή αλληλόμορφα έχουν ανοιχτόχρωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 24 Μαΐου 2013. Απαντήσεις Θεμάτων

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 24 Μαΐου 2013. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 24 Μαΐου 2013 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Α1. Βασική μονάδα οργάνωσης αποτελεί το Γ. νουκλεόσωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Τα γονίδια Ι Α και i που καθορίζουν τις ομάδες αίματος:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. ε Α2. στ Α3. ε Α4. β Α5. δ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. ε Α2. στ Α3. ε Α4. β Α5. δ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. ε Α2. στ Α3. ε Α4. β Α5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. Η απάντηση περιλαμβάνεται στις σελ. 90 91 σχολικού βιβλίου από το παράδειγμα της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας πολλές ομοιότητες με την αρχική.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 24 Μαΐου 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Γενικών Λυκείων ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. α Α4. δ Α5. α ΘΕΜΑ B B1. Η διαδικασία που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ στα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ στα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ στα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1: γ Α2: β Α3: α Α4: δ Α5: α ΘΕΜΑ Β Β1: σελ. 123 από: «Η διαδικασία που ακολουθείται. Εισάγονται πάλι σ αυτόν». Β2: σελ. 133 από:

Διαβάστε περισσότερα