فصل چهارم پیوند کوواالنسی و ترکیب های مولکولی

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "فصل چهارم پیوند کوواالنسی و ترکیب های مولکولی"

Transcript

1 فصل چهارم پیوند کوواالنسی و ترکیب های مولکولی 180

2 واحد یادگیری 1 روش تدریس پیشنهادی: دریافت مفهوم پرسش و پاسخ توصیه میشود که کارتهای زیر را که قبال تهیه و تکثیر کردهاید در اختیار گروهها قرار دهید و از آنها بخواهید با بررسی آنها مواد داده شده را در دو گروه دستهبندی کنند و برای هر گروه یک نام کلی ارائه دهند. هدفهای آموزشی انتظار میرود دانشآموز در پایان این واحد یادگیری: ١ با ترکیبهای مولکولی و مفهوم پیوند کوواالنسی آشنا شود. ٢ مهارت تشخیص ترکیب مولکولی را از ترکیب یونی کسب و در خود تقویت کند. ٣ با برخی ویژگیهای مواد مولکولی آشنا شود. 4 با نحوۀ تشکیل پیوندهای کوواالنسی آشنا شود. 5 تغییر انرژی هنگام تشکیل پیوند را درک کند. 6 با مفهوم فاصلۀ تعادلی پیوند آشنا شود. ارزشیابی تشخیصی ١ دو ترکیب مولکولی را نام ببرید و فرمول آنها را بنویسید. ٢ آیا امتها میتوانند الکترونهای خود را با هم به اشتراک بگذارند چرا ٣ هرگاه دو امت به هم نزدیک شوند یکدیگر را جذب میکنند یا دفع چرا I 2 ید جامد نارسانا 113 =نقطۀ ذوب Na 2 S 4 سدمی سولفات جامد درحالت محلول و مذاب رسانا است = 884 نقطۀ ذوب Kl پتاسیم کلرید جامد در حالت مذاب و محلول رساناست 771 = نقطۀ ذوب 3 6 استون مایع نارسانا 95 -= نقطۀ ذوب Mgl 2 منیزمی کلرید جامد درحالت محلول و مذاب رسانا است 714 = نقطۀ ذوب Nal سدمی کلرید جامد در حالت مذاب و محلول رساناست 8٠1 = نقطۀ ذوب N 2 نیتروژن گاز نارسانا 21٠-= نقطۀ ذوب l 2 کلر گاز نارسانا 1٠1 -= نقطۀ ذوب Al 2 3 آلومینیم اکسید جامد در حالت مذاب رساناست 2072 = نقطۀ ذوب 4 متان گاز نارسانا 182 -= نقطۀ ذوب 2 آب مایع نارسانا ٠= نقطۀ ذوب NaN 3 سدمی نیترات جامد در حالت مذاب و محلول رساناست 3٠7 = نقطۀ ذوب به دانش آموزان وقت کافی بدهید. سپس از یکی از گروه ها بخواهید جدول دسته بندی شدۀ خود را به سایر گروه ها نشان بدهد. گروه )...( 2 نارسانا گروه )...( 1 در حالت مذاب و محلول رسانا

3 پاسخ گروهها را بررسی کنید اما نام گروهها را بهطور مستقیم به دانشآموزان نگویید. برای یافنت نام مناسب برای گروهها پرسشهای زیر را به بحث بگذارید. ١ آیا ویژگیهای گروه ١ برای شما آشناست این ترکیبها به کدام دسته از مواد تعلق دارند ٢ در گروه دوم کدام ماده برای شما آشناست ٣ آیا نام پیوندهای موجود بنی امتهای آن را میدانید 4 با توجه به خواص هر گروه آیا میتوانید برای مواد این گروه یک نام پیشنهاد دهید 5 برای ساخته شدن ترکیب یونی آیا وجود فلز ضروری است برای ترکیبهای دستۀ دیگر چطور پاسخها را بشنوید اگر نام کوواالنسی یا مولکولی را پیشنهاد دادند نام ترکیبهای مولکولی را بپذیرید. در غیراینصورت آنها را راهنمایی کنید. سپس به کمک شکلهای صفحۀ 66 موضوع را جمعبندی کنید و توضیح دهید که در این فصل دربارۀ مولکولها مطالبی را یاد خواهند گرفت. حال آرایش الکترونی ١7 l را روی تابلو رسم کنید و این پرسش را مطرح کنید. مولکول کلر ( ٢ )l چگونه تشکیل شده است آیا امتهای کلر الکترون گرفتهاند آیا میتوانیم پیوند بنی امتهای کلر را کوواالنسی بنامیم اکنون انیمیشن مربوط به تشکیل پیوند کوواالنسی را منایش دهید و به گروهها فرصت دهید تا دربارۀ انیمیشن منایش داده شده در گروه بحث کنند. هر گروه چگونگی تشکیل این پیوند را به کالس ارائه دهد. نظرات آنان را بشنوید و مطالب مورد نیاز را روی تابلو یادداشت کنید. حال با نشان دادن تصویر صفحه 67 کتاب درسی از دانشآموزان بپرسید: ١ نیروهای جاذبه بنی دو امت در این شکل ناشی از چیست ٢ در کدامیک از حالتهای زیر احتمال تشکیل پیوند کوواالنسی وجود دارد نیروی جاذبه > نیروی دافعه نیروی دافعه > نیروی جاذبه ٣ آیا پس از تشکیل پیوند نیز نیروهای جاذبه بیشتر از دافعه هستند نظرات دانشآموزان را بشنوید و سپس دربارۀ انواع جاذبهها و دافعههای بنی دو امت توضیح کافی بدهید. اکنون از دانشآموزان بخواهید صفحات 67 و 68 را روخوانی کنند. 182

4 ارزشیابی پایانی ١ با توجه به شکل زیر بگویید کدام شکل نشان دهندۀ یک پیوند کوواالنسی است چرا شکل 1 2 ٢ ترکیب حاصل از کدام شکل نقطۀ جوش باالتری دارد ٣ در شکل زیر به جای Y و X واژه های مناسب قرار دهید. X Y + + شکل 2 183

5 واحد یادگیری 2 هدف های آموزشی l 2 Br 2 انتظار میرود دانشآموز در پایان این واحد یادگیری: ١ با برخی از عوامل مؤثر بر طول پیوند آشنا شود. ٢ اثر افزایش طول پیوند بر انرژی پیوند را درک کند. ٣ با پیوندهای کوواالنسی قطبی و ناقطبی آشنا شود. 4 توانایی تشخیص پیوندهای قطبی و ناقطبی و یونی را کسب و در خود تقویت کند. 5 مهارت تشخیص پیوند قطبی از ناقطبی را در خود تقویت کند. 6 مهارت مقایسه انرژی پیوندها را در خود تقویت کند. 7 بتواند چند پیوند را براساس خصلت یونی آنها مرتب کند. روش تدریس پیشنهادی: مشارکتی توصیه میشود برای شروع درس تصاویر مقابل را )که قبال به تعداد گروهها تهیه شده است( در اختیار گروهها قرار دهید و به آنها فرصت کافی بدهید تا با بررسی شکلها برداشت و نظر علمی خود را بیان کنند. حال نظر تک تک دانشآموزان )گروهها( را روی تابلو بنویسید. سپس با بحث و گفتوگوی هدایت شده هر یک را بررسی و تأیید یا اصالح کنید. در پایان از آنها بخواهید دربارۀ نتیجۀ این بحث یک جمله بنویسند. l 2 شکل 3 اکنون از دانشآموزان هر گروه بخواهید تا با توجه به تصاویر زیر و بحث و تبادل نظر دربارۀ آنها عامل دیگری برای کم یا زیاد بودن طول پیوند یا انرژی پیوند پیدا کنند و آن را در یک جمله بنویسند. پیوند ساده در اتم کربن پیوند دوگانه در اتم کربن پیوند سهگانه در اتم کربن شکل 4 ارزشیابی تشخیصی ١ از بنی ترکیبهای و Mgl ٢ ٢ 4 NaF کدام مولکولی و کدام یونی است ٢ آیا طول پیوند در F ٢ و Br ٢ یکسان است ٣ شکسنت کدام یک سادهتر است یک تکه چوب ٢0 سانتیمتری یا یک تکه چوب ٢ سانتیمتری 4 به نظر شما آیا در پیوند و کربن به یک اندازه از الکترونهای اشتراکی استفاده میکند 184

6 اکنون مطالب مربوط به انرژی پیوند و طول پیوند را جمعبندی کنید. از دانشآموزان بخواهید تا جدول صفحۀ 69 را بررسی کنند و هر گروه در یکی از موارد رابطهای بنی انرژی پیوند و طول پیوند بیان کند. * حال برای تثبیت یادگیری پاسخ پرسشهای زیر را از دانشآموزان بخواهید. ١ هر یک از پیوندهای ستون الف را به یکی از عددهای ستون ب ارتباط دهید و دلیل انتخاب خود را بنویسید. پیوند )الف( -N =N N طول پیوند )ب( ١47 )pm( ١١6 )pm( ١٢9 )pm( ٢ هر یک از اعداد ستون )پ( را به یکی از پیوندهای ستون )ت( ارتباط دهید و دلیل انتخاب خود را بنویسید. انرژی پیوند )پ( ٢٣7 )kj.mol -١ ( ٢١8 )kj.mol -١ ( ١9٣ )kj.mol -١ ( پیوند )ت( Br-F Br-Br Br-l در ادامه تصویرهای زیر را که نشاندهندۀ اثر میدان الکتریکی بر مولکولها است را در اختیار دانشآموزان قرار دهید )میتوانید از انیمیشن نیز استفاده کنید( و از آنها بخواهید به پرسشهای مطرح شده پاسخ دهند. برای مشاهدۀ انیمیشن )پویامنایی( به سایت گروه شیمی دفتر تألیف بخش راهنمای معلم مراجعه کنید. + + F 2 l F 2 l )١( )٢( )٣( )4( میدان الکتریکی وجود دارد میدان الکتریکی وجود ندارد شکل 5 185

7 ١ بنی هر یک از شکلهای ١ و ٢ چه شباهتی وجود دارد بنی شکلهای ٣ و 4 چطور ٢ میدان الکتریکی بر کدام مولکولها تأثیر داشته است ٣ تأثیر میدان را بر مولکول l توجیه کنید. پاسخهای آنها را بشنوید و مطالب مورد نیاز را روی تابلو یادداشت کنید و موضوع را جمعبندی کنید. اکنون تصویر زیر را به دانشآموزان نشان دهید و از آنها بخواهید دربارۀ تصویر گفتوگو کنند و علت اختالف آنها را بیان کنند. پاسخ آنها را بشنوید اما در بارۀ درستی آنها اظهارنظر نکنید. سپس از آنها بخواهید به پرسشهای زیر پاسخ دهند. 2 l ابر الکترونی مولکول l ابر الکترونی مولکول ٢ شکل 6 ١ با توجه به جدول صفحۀ 46 کتاب درسی اختالف الکترونگاتیوی امتهای تشکیلدهندۀ هر مولکول را حساب کنید. ٢ با توجه به شکل صفحۀ 7١ آیا میتوانید دو واژۀ»پیوند کوواالنسی قطبی و ناقطبی«را به هر یک از شکلها ارتباط دهید ٣ در کدام تصویر ابر الکترونی اشتراکی بنی دو امت بهطور یکنواخت توزیع شده است 4 با توجه به توزیع ابر الکترونی در مولکول l در کدام قسمت تراکم ابر الکترونی بیشتر است 5 اگر میزان تراکم ابر الکترونی را با -δ )بار جزئی( نشان دهیم. عالمت +δ و -δ را روی هر امت قرار دهید. 6 پیوند کوواالنسی قطبی و ناقطبی را در یک جمله تعریف کنید. 7 با توجه به جدول صفحۀ 46 تعینی کنید بیشترین اختالف الکترونگاتیوی بنی کدام دو عنصر است پیوند بنی این دو عنصر یونی است یا کوواالنسی در پایان از دانشآموزان بخواهید مطالب صفحات 70 و 7١ را روخوانی کنند. 186

8 ارزشیابی پایانی با استفاده از جدول صفحۀ 46 و شکل صفحۀ 77 کتاب درسی نوع پیوندها را در جدول زیر تعینی کنید. مولکول اختالف الکترونگاتیوی نوع پیوند یونی کوواالنسی ناقطبی کوواالنسی قطبی l Br ٢ Nal N ٢ بر دانش خود بیفزایید پیوندهای کوواالنسی قطبی و ناقطبی هنگامی که مولکولهای l در یک میدان الکتریکی بین دو صفحۀ یک خازن قرار میگیرند همانند یونها جهتگیری میکنند )شکل 7(. l مولکولهای l در حضور میدان جهتگیری میکنند. شکل 7. مقایسه جهت گیری مولکول دو اتمی قطبی بدون حضور میدان و در حضور میدان الکتریکی مولکول l تنها دارای یک پیوند کوواالنسی یگانه بین اتمهای و l است. شکل باال نشان میدهد که این مولکول از سرمنفی )کلر( به سوی صفحۀ مثبت و از سر مثبت به سوی صفحۀ منفی جهتگیری میکند این جهتگیری بر مقدار بارالکتریکیای که دو صفحۀ باردار میتوانند نگه دارند اثر میکند. بهچنین پیوندهای کوواالنسیای که درآن یک اتم جزئی بار الکتریکی مثبت و دیگری جزئی بار الکتریکی منفی دارد پیوند کوواالنسی قطبی میگویند. بدیهی است 187

9 هرچه تفاوت الکترونگاتیوی اتمهای شرکتکننده در پیوند بیشتر باشد قطبیت پیوند بیشتر و توزیع ابر الکترونهای پیوندی نامتقارنتر خواهد بود. این الگو نشان میدهد که پیوندهای تشکیل شده از دو اتم یکسان و یا دو اتم با اختالف الکترونگاتیوی ناچیز پیوند کوواالنسی ناقطبی است )شکل 8(. شکل 8. توزیع ابر الکترونی پیوندی میان دو هستۀ یکسان در مقایسه با دو هستۀ متفاوت جهتگیری مولکولهای قطبی مانند l در میدان الکتریکی میان دو صفحۀ خازن پایهای برای اندازهگیری گشتاور دو قطبی است. )فاصله( )بار( = گشتاور دو قطبی گشتاور دو قطبی مولکولهای ناقطبی مانند ٢ ٢ 4 l و... برابر با صفر است اما با افزایش قطبیت مولکول گشتاور دو قطبی افزایش مییابد. لینوس پاولینگ گشتاور دو قطبی را برای محاسبۀ میزان خصلت یونی یک پیوند کوواالنسی بهکار برد. برای نمونه اگر پیوند در هیدروژن کلرید صددرصد یونی باشد باید یونهای + و - l دارای یک واحد بارالکتریکی ) ١9-١0 6/١( باشند. از سوی دیگر طول پیوند -l برابر با ١٢7 pm است. بنابراین گشتاور دو قطبی - l + برابر است با: )فاصله( )بار( = گشتاور دو قطبی = )١/6 ١0-١9 ( )١/٢7 ١0-١0 m(=٢/0٣ ١0-٢9.m گشتاور دو قطبی را برای مولکولها با یکای دبای )D( بیان میکنند. اگر یک دبای )D( هم ارز با ٣0-.m ١0 ٣/٣4 باشد گشتاور دو قطبی - l + برابر است با: + l D.m = 2/ گشتاور دو قطبی 6 / 08D 30 3 / m گشتاور دو قطبی l که از آزمایش و اندازهگیری تجربی بهدستآمده برابر با 0٣/١ D است. بنابراین پیوند l نزدیک به ١6/9% خصلت یونی دارد. 188

10 گشتاور دو قطبی تجربی = درصد خصلت یونی پیوند کوواالنسی گشتاور دو قطبی نظری 100 1/ 03D = 100= % ١6/9 6 / 08D این نمونه نشان می دهد که شمار اندکی از پیوندها یونی و برخی کوواالنسی ناقطبی خالص اند. به دیگر سخن همۀ پیوندها در گسترۀ یونی تا کوواالنسی ناقطبی جای می گیرند. اگر مبنا تفاوت الکترونگاتیوی میان اتم های سازندۀ پیوند باشد نمودار زیر الگوی مناسبی برای پیوندهای یونی کوواالنسی قطبی و کوواالنسی ناقطبی است. الکترونگاتیوی و ماهیت پیوند یونی درصد یونی پیوند کوواالنسی اختالف الکترونگاتیوی شکل 9. درصد خصلت یونی بر حسب تفاوت الکترونگاتیوی در این نمودار F خصلت یونی بیش از %50 دارد به همین دلیل امروزه در منابع گوناگون دسته بندی زیر به کار می رود. پیوند یونی پیوند کوواالنسی قطبی پیوند کوواالنسی ناقطبی انتقال الکترون ها توزیع نامتقارن الکترونها توزیع یکنواخت الکترونها اختالف الکترونگاتیوی شکل 10. نوع پیوند براساس تفاوت الکترونگاتیوی اتم 189

11 میدانید که نماد شیمیایی عنصرها فرمولهای شیمیایی و معادلۀ شیمیایی بهترتیب هم ارز با حروف واژهها و جملهها )عبارتها( در زبان علمی شیمی هستند. هر معادلۀ شیمیایی موازنه شده نشان دهندۀ یک واکنش شیمیایی است که در آن با شکسته شدن برخی یا همۀ پیوندها در مواد واکنشدهنده و تشکیل پیوندهای جدید در فراوردهها آرایش اتمها و شیوۀ اتصال آنها به یکدیگر تغییر میکند. به واکنش زیر توجه کنید: انرژی آزاد شده به شکل گرما انرژی جذب شده امتها مرحله ١ مرحله ٢ شکسنت پیوند تشکیل پیوند واکنش Δ فراورده واکنش دهنده شکل 11. تغییر شیوه اتصال اتم ها به یکدیگر در یک واکنش شیمیایی چرا در این واکنش از تجزیۀ دو مولکول آب در پایان دو مولکول هیدروژن و یک مولکول اکسیژن تولید میشود و واکنش تا تولید چهار اتم هیدروژن و دو اتم اکسیژن متوقف نمیشود چه نیرویی اتمها را در مولکولهای ٢ ٢ و ٢ متصل به یکدیگر نگاه میدارد * پاسخ دانشآموزان به این پرسش عبارت است از وجود یک نیروی قوی یا پیوند شیمیایی به نام پیوند کوواالنسی! ولی این پاسخ دقیق و کاملی به پرسش شما نیست! پیوند کوواالنسی پیشوند»co«در زبان انگلیسی پیشوند»اشتراک«و واژۀ»Valence«هم ارز با»ظرفیت شیمیایی«است. به همین دلیل واژۀ»پیوند کوواالنسی«یادآور اشتراک الکترون های ظرفیت است. ساده ترین پیوند کوواالنسی پیوند میان دو اتم هیدروژن در مولکول ٢ است. هر اتم هیدروژن دارای یک پروتون و یک الکترون است. بین الکترون و پروتون در اتم هیدروژن دو نیروی کولنی )جاذبۀ الکترواستاتیک( و نیروی نیوتنی )جاذبۀ جرمی( وجود دارد. 2 e.e e F نیروی کولنی = = 2 2 r r F N=)m e.m p (/r 2 نیروی نیوتنی و F e ) 4 / 8 10 esu( = = F m.m ) 10 g() 1/ 8 10 g( N e p )esu( 2.g 2 190

12 * esu ١0 ٣ 9 ١ :esu یکای استات کولن برای اندازه گیری بار الکتریکی است. چون F بسیار بزرگ تر از F N است از این رو نیروهای کولنی اهمیت بیشتری دارند. انرژی پتانسیل کولنی )V( ناشی از F هم ارز است با: r :فاصلۀ میان بارهای الکتریکی همپوشانی زیاد )دافعه غالب( e V = r V 2 1 V یا r اگر دو اتم هیدروژن جدا از هم باشند انرژی الکترون در هر یک از آنها برابر با انرژی الکترون در حالت پایۀ )١=n( اتم هیدروژن است. با نزدیک شدن دو اتم به یکدیگر نیروهای جاذبه خودنمایی می کنند و آنها را بیشتر به هم نزدیک می کنند تا اینکه پس از همپوشانی ابر الکترونی پدید آمده از دو الکترون در فضای بین دو پروتون قرار می گیرند. این الگو نشان دهندۀ جذب دو پروتون به سوی چنین ابر الکترونی ای است با کاهش r مقدار افزایش مییابد در نتیجه ( (e =V نیز کاهش مییابد. r r کاهش انرژی پتانسیل این مجموعه هم ارز با کاهش محتوای انرژی آن و پایدارتر شدن است. این کاهش محتوای انرژی و یا افزایش پایداری نشان می دهد که دو اتم هیدروژن میل دارند با هم ترکیب شوند و یک مولکول پایدارتر ( ٢ ( تولیدکنند. نمودار زیر تغییر انرژی پتانسیل را برحسب فاصلۀ بین هسته هنگام تشکیل پیوند بین دو اتم هیدروژن نشان می دهد. بدون همپوشانی )بدون برهم کنش( اندکی همپوشانی )جاذبه غالب( حداکثر جاذبه انرژی پتانسیل 4٣6- کیلوژول بر مول )انرژی پیوند( فاصلۀ بنی هسته ها طول پیوند ) 75 پیکومتر( r)pm( شکل 12. نمودار انرژی پتانسیل برحسب فاصله میان هسته ها 191

13 هنگامی که دو اتم از یکدیگر دور باشند بهطوری که برهمکنشی نداشته باشند انرژی پتانسیل برابر با صفر است. با نزدیک شدن دو اتم به یکدیگر و خودنمایی جاذبه میان آنها انرژی پتانسیل کاهش مییابد. تا اینکه دافعه میان هستهها نیز خود را نشان میدهد. نزدیک شدن هستهها به یکدیگر تا جایی ادامه دارد که جاذبهها و دافعهها با یکدیگر برابری میکنند )تعادل( و انرژی پتانسیل به کمترین مقدار ممکن میرسد. این فاصلۀ تعادلی طول پیوند و انرژی آن نیز انرژی پیوند نام دارد. اگر فاصلۀ بین دو هسته از این مقدار کمتر شود )0 r( انرژی پتانسیل دافعه )به سمت مثبت نمودار( میان هستهها چیره شده ) V( و بسیار بزرگ خواهد شد )ناپایداری(. بنابراین پایدارترین حالت برای این مجموعه درفاصلۀ تعادلی هستهها و یا کمترین انرژی پتانسیل است. اینک به آسانی میتوان دریافت که چرا در واکنش گرماده فلز سدیم با آب گاز هیدروژن با مولکولهای ٢ تولید میشود نه اتمهای! * تنها باید به این نکته توجه داشت که در بیشتر موارد»طول پیوند با انرژی پیوند رابطۀ وارونه دارد«! برای نمونه پیوند F-F و l-l به ترتیب دارای طول پیوند ١4٣pm و ١99pm است ولی آنتالپی پیوند آنها به ترتیب ١57 و ٢4٣ کیلو ژول برمول است که از قاعدۀ»رابطۀ وارونه بین طول با انرژی پیوند«پیروی نمیکند! دلیل این است که گاهی تراکم زیاد ابر الکترونی روی اتمهای تشکیلدهندۀ پیوند در حجمکم )اتمهایF بسیارالکترونگاتیو بودهوحجمکمیدارند( نیرویدافعۀقابلمالحظهای پدید میآورد که باعث کاهش قدرت و درپی آن انرژی پیوند میشود. 192

14 واحد یادگیری 3 و 4 روش تدریس پیشنهادی توصیه میشود که به شرح زیر عمل کنید: ١ دانشآموزان صفحههای 7٣ 7٢ و 74 را تا ابتدای ساختار لوویس برای مولکولهای چند امتی در گروه خود روخوانی کنند. ٢ آرایش لوویس -l را روی تابلو رسم کنید و از آنها بخواهید l دربارۀ آن هرچه میدانند بیان کنند. ٣ پس از شنیدن نظر دانشآموزان موضوع را جمعبندی کنید و مفهوم و معنی ساختار لوویس را مجددا توضیح دهید. 4 از گروهها بخواهید تا منونۀ حل شدۀ صفحۀ 74 را بررسی کنند و بر اساس راهحل ارائه شده آرایش لوویس F 4 را رسم کنند. به آنها فرصت کافی بدهید فعالیت آنها را نظارت و در صورت نیاز راهنمایی کنید. 5 از دانشآموزان بخواهید»خود را بیازمایید«را به عنوان ارزشیابی مستمر پاسخ دهند. 6 سپس از دانشآموزان بخواهید منونۀ حل شدۀ صفحۀ 77 را در گروه خود بررسی کنند و براساس روش ارائه شده ساختار لوویس را رسم کنند )وقت کافی و نظارت را فراموش نکنید(. در پایان از گروهها بخواهید که آرایش لوویس گونههای زیر را در خانه رسم کنند و به کالس بیاورند. هدفهای آموزشی انتظار میرود دانشآموز در پایان این واحد یادگیری: ١ با آرایشهای الکترون نقطهای )لوویس( ذرههای شیمیایی آشنا شود. ٢ مهارت رسم آرایش لوویس ذرههایی را که در آنها امت مرکزی اکتت شده است در خود تقویت کند. ٣ با مفهوم الکترونهای پیوندی و ناپیوندی آشنا شود. ارزشیابی تشخیصی ١ مولکول چند الکترون ظرفیت دارد ٢ امت کربن در ترکیبهای خود چند پیوند میدهد ٣ آیا امت هیدروژن میتواند دو پیوند کوواالنسی تشکیل دهد N ٢ 4 N 2 + S N+ 4 S ٢ N Sil 4 SiF 4 F ٢ N3 N 2 S ٢ NF ٣ ٢ ٢ ٣ ٣ ٣ S ٢ N )در ٢ 4 l این ترکیب امت های N به هم وصل اند( l 4 PBr ٣ ٢ S 4 N ٣ S ٢ l ٢ راهنمایی: در اسیدهای اکسیژن دار هر امت به یک امت اکسیژن متصل است. در جلسۀ آینده با مشارکت دانش آموزان آرایش های لوویس باال را بررسی کنید و در پایان از آنها بخواهید که آرایش های درست را در قالب یک پوستر رسم کنند. در عنی حال یادآوری کنید که دانش آموزان همراه خود مقوا بیاورند. 193

15 امت عنصرهای تناوب سوم به دلیل برانگیختهشدن نسبت به امت عنصرهای همگروه خود در تناوب دوم میتوانند ظرفیت بیشتری برای تشکیل پیوند کوواالنسی داشته باشند. توجه کنید: هرگونه ارزشیابی دربارۀ آرایش لوویس اسیدهای اکسیژندار که تعداد آنها مشخص نیست مجاز نیست. برای منونه آرایش لوویس فسفرواسید و هیپوفسفرو اسید نباید بررسی شوند. بر دانش خود بیفزایید آرایش الکترون نقطهای )آرایش لوویس( آ ) آرایش لوویس مولکول و یونهایی که از قاعدۀ اکتت تبعیت میکنند. برای بهدست آوردن آرایش لوویس این دسته از مواد عالوه بر روش کتاب میتوان بهصورت زیر عمل کرد: ١ تعداد کل الکترون های الیۀ ظرفیت را حساب کنید. = تعداد کل الکترون های الیۀ ظرفیت تعداد بار مثبت - تعداد بار منفی + )تعداد هر اتم تعداد الکترون الیۀ ظرفیت آن اتم( ٢ تعداد کل الکترون های الزم برای اکتت شدن را به دست آورید: ٣ تعداد پیوندها را طبق رابطۀ زیر تعیین کنید: = تعداد کل الکترون های الزم برای اکتت شدن )تعداد سایر اتم ها 8( + )تعداد اتم های ٢( تعداد کل الکترون های الیۀ ظرفیت - تعداد کل الکترون های الزم برای اکتت شدن = تعداد پیوندها ٢ 4 اتم مرکزی را بنویسید و اتم های کناری را با این تعداد پیوند به آن متصل کنید. سپس تمام اتم ها را اکتت کنید. توجه: در رسم آرایش لوویس به قواعد زیر دقت کنید. ١ اتمهای هیدروژن و فلوئور همواره اتم کناری هستند. ٢ اگر اتمهای هالوژنها اتم کناری باشند یک پیوند میدهند. ٣ اتم اکسیژن میتواند یک یا دو پیوند بدهد )اکسیژن فقط در + ٣ و + N سه پیوند میدهد(. 4 اتم کربن همواره چهار پیوند میدهد )بهجز.) 5 اتم نیتروژن هیچگاه پنج پیوند نمیدهد. 194

16 برای نمونه برای رسم کردن آرایش لوویس یون آزید داریم: N 3 ٣ 5(+١=١6 (=تعداد کل e های ظرفیت )١ ٣ 8=٢4 =تعداد کل e های الزم برای اکتت شدن )٢ = 4 = تعداد پیوند ٣( چون اتمهای N N N کناری یکسانند باید اتمها N N N (N N N) پس پیوندهای اکتت شوند باقیمانده بهطور یکسان تقسیم میشود ٢ S 4 ٢ ١(+)6 ١(+)4 6(=٣٢ (=تعداد کل e های ظرفیت )١ ٢ ٢(+)5 8(=44 (=تعداد کل e های الزم برای اکتت شدن )٢ = 6 = تعداد پیوند ٣( 2 S اتمها باید اکتت شوند S در شکل زیر آرایش لوویس تعدادی از ترکیب های شیمیایی ارائه شده است. ( N ) ( N N ) 2 آ( 2 N 2 )یون سیانامید( ب( + 2 N )یون نیترونیوم( 3 B پ( ٣ ٢ )سوبواکسید( ت( 3 B 3 )یون بورات( l S l ث( ٣ B )یون پربورات( ج ) ٢ S ٢ l )سولفوریل کلرید( B (N N N N N) + :N 5 + چ( یون 195

17

18 ب( آرایش لوویس ذرههایی که از قاعدۀ اکتت تبعیت نمیکنند. این ذرهها را میتوان در دو دستۀ زیر بررسی کرد. 1 گونههایی که الیۀ ظرفیت اتم مرکزی در آنها کمتر از 8e دارد. برای رسم آرایش لوویس این ذرهها ابتدا تعداد eهای الیۀ ظرفیت را حساب کنید. سپس اتم مرکزی را بنویسید و اتمهای کناری را با یک پیوند به آن متصل کنید. در ادامه اتمهای کناری را اکتت کنید. سپس مطمئن شوید که تعداد الکترونهایی که در آرایش لوویس به کار بردهاید با تعداد eهای الیۀ ظرفیت برابر است. برای نمونه BF ٣ )هالوژن X=, ٣ )BX F B F F ٣ ١(+)7 ٣(=٢4 (=تعداد کل e های ظرفیت در آرایش لوویس BeFو ٢ All ٣ نیز اتم مرکزی از قاعدۀ اکتت تبعیت نمی کند: All ٣ BeF ٢ l Al l l F Be F * ( ٢ BeF بهصورت پلیمر و All ٣ بهصورت دیمر هستند(. 2 گونههایی که الیۀ ظرفیت اتم مرکزی در آنها بیش از 8e دارد. برای رسم آرایش لوویس این ذرهها همانند باال عمل کنید با این تفاوت که در مرحلۀ آخر پس از اکتت کردن اتمهای کناری باید تعداد الکترونهای چیده شده را بشمارید و اگر الکترونی اضافه باقی ماند آن را روی اتم مرکزی قرار دهید برای نمونه: ٣ 7(+١=٢٢e (=تعداد کل e های الیۀ ظرفیت )١ I 3 )یون تری یدید( ٢( I I I )١6e چیده شده است پس 6e هنوز باقی است.( ٣( I I I شکل صفحۀ بعد آرایش لوویس تعدادی از ذرههای شیمیایی که الیۀ ظرفیت اتم مرکزی آنها گسترش یافته و بیش از 8e دارد را نشان میدهد: 197

19 l l P l : F F S F l l F آ( SF 4 )گوگرد تترافلوئورید( ب( Pl 5 )هالوژن = X PX 5, فسفر پنتا کلرید فسفر پنتا هالید( F l F F F S F ت( lf ٣ )کلرتری فلوئورید( 2 ) Pl6, SiF 6 پ(, SF 6 ( )گوگرد هگزافلوئورید یون سیلیسیم هگزا فلوئورید F Xe F یون فسفر هگزاکلرید( F : F ث( XeF ٢ )زنون دی فلوئورید( ج( XeF 4 )زنون اکسی تترا فلوئورید( F F F F F Xe F مولکول هایی که الکترون فرد دارند از قاعدۀ هشت تایی تبعیت نمی کنند و ناپایدارند + N ۲ N برای نمونه نیتروژن N دی اکسید دارای ١7. N le + le ( N ) + N الکترون است. این مولکول با انجامدادن واکنش های زیر به آرایش پایدارتر میرسد. + l. N l * تعداد الکترون های الیۀ ظرفیت مولکول های l و lf 4 نیز فرد و. - l F F l. F F است و این ذره ها مانند رادیکال عمل می کنند. 198

20 فرمهای رزونانسی و ترتیب پایداری آنها جهت بررسی پایداری فرمهای رزونانسی به بار قراردادی نیاز داریم. مطابق تعریف بار قراردادی نشان میدهد که یک اتم در یک ترکیب چند الکترون از الکترونهای الیۀ ظرفیت خود کمتر یا بیشتر دارد. رابطۀ زیر نحوۀ محاسبه بار قراردادی را نشان میدهد. تعداد الکترون هایی که آن اتم در ترکیب دارد - تعداد الکترون های الیۀ ظرفیت اتم= بار قراردادی اتم به عبارت دیگر تعداد الکترونهای الیۀ ظرفیت اتم = بار قراردادی نصفتعدادالکترونهای + ناپیوندی روی آن اتم پیوندی آن اتم تعداد الکترونهای ( ) برای نمونه بار قراردادی اتم ها در چند گونه در زیر نشان داده شده است N N N N N آ ) ب( P 0 پ ) ت( N جمع بارهای قراردادی اتم ها در یک گونه با بار الکتریکی گونه برابر است. پایداری فرمهای رزونانسی از قواعد زیر پیروی میکند: ١ فرم رزونانسیای پایدارتر است که تمام اتمهای آن اکتت باشند. ٢ فرم رزونانسیای پایدارتر است که بار قراردادی نداشته باشد یا بار قراردادی کمتری داشته باشد. 199

21 ٣ هرچه پخش بار بیشتر باشد پایداری فرم رزونانسی بیشتر است. 4 فرم رزونانسیای پایدارتر است که بار منفی روی اتم الکترونگاتیوتر و بار مثبت روی اتم الکتروپوزیتیوتر باشد. به نمونههای زیر که درآن ترتیب پایداری فرمهای رزونانسی مقایسه شده است توجه کنید. آ( اتم کربن اکتت نیست. همۀ اتمها اکتتاند )پایدارتر(. مطابق قاعده ب( P 0 P 1 بار قراردادی دارد. بار قراردادی ندارد )پایدارتر(. مطابق قاعده 2 پ( N N N > N N N بارهای قراردادی بیشتر بارهای قراردادی کمتر پخششدهاند )پایدارتر(. مطابق قاعده 3 پخششدهاند. 1 0 N > ت( بار قراردادی منفی روی اتم الکترونگاتیوتر است )پایدارتر(. 0 1 بار قراردادی منفی روی N اتم الکتروپوزیتوتر است. مطابق قاعده 4 200

22 توجه کنید: مولکولهایی که قاعدۀ اکتت را نقض میکنند به دو دسته تقسیم میشوند. آ( مولکولهایی که الیۀ ظرفیت اتم مرکزی آنها کمتر از 8e دارند برای نمونه: BeX ٢ ٣ AlX ٣.)X= F,l,Br( BX این مولکولها در طبیعت به صورتهای مختلف پایدار میشوند. برای نمونه BeX ٢ بهصورت پلیمر و All ٣ بهصورت دیمر در طبیعت یافت میشوند. ب( مولکولهایی که الیۀ ظرفیت اتم مرکزی آنها بیش از 8e دارد این مولکولها پایدارند. از آنجا که تشکیل پیوند سبب آزاد شدن انرژی میشود گسترش الیۀ ظرفیت با تشکیل پیوندهای بیشتر همراه است. بههمین دلیل مولکولهایی مانند XeF 4 SF 6 Pl 5 و... پایدارند. هیبرید رزونانسی و مرتبۀ پیوند ترکیبهایی که بیش از یک فرم رزونانسی دارند در طبیعت به هیچ یک از این فرمها یافت منیشوند بلکه به صورت هیبریدی از فرمهای رزونانسی هستند. هیبرید رزونانسی در واقع فرم جدیدی است که با هر یک از فرمهای رزونانسی تفاوت دارد و توجیه کننده خواص فیزیکی و شیمیایی یک گونه است. در عنی حال فرمهای رزونانسی را میتوان برای مطالعه آرایش لوویس تعینی شکل هندسی و... بهکار برد. در شکل زیر فرمهای رزونانسی هیبرید رزونانسی مرتبۀ پیوند و بار قراردادی امتها برای N3,S ٣ ارائه شده است. 1 S S 2 S 1 2 S 2 3 فرم های رزونانسی 1 = 1 3 مرتبه پیوند هیبرید رزونانسی +2 8 e 3 تعداد الکترون های پیوندی = 201 S تعداد الکترون های ناپیوندی = 16 e 3

23

24 روش تدریس پیشنهادی واحد یادگیری 5 توصیه می شود که ساختارهای لوویس 3 را روی تابلو ترسیم کنید و از دانش آموزان بخواهید که به پرسش های زیر پاسخ دهند. ١ آیا در این دو آرایش لوویس متام امت ها اکتت اند ٢ آیا این دو آرایش لوویس باهم تفاوت دارند ٣ آیا امت های اکسیژن ستاره دار در دو ترکیب یکسان اند 4 فرض کنید دوربینی در اختیار دارید که می توانید از مولکول های اوزون عکس بگیرید. در آن صورت آیا اکسیژن ستاره دار در شکل )١( همواره پیوند یگانه خواهد داشت است. 5 آیا انرژی پیوندهای اکسیژن اکسیژن در مولکول اوزون برابر است 6 آیا طول پیوندهای اکسیژن اکسیژن در مولکول اوزون برابر است 7 آیا اساسا این دو آرایش لوویس برای اوزون وجود دارد پاسخ را بشنوید اما قضاوتی دربارۀ آنها نکنید. حال گزارش زیر را روی تابلو بنویسید. مطالعات دانشمندان نشان می دهد که: ١ انرژی پیوندهای اکسیژن اکسیژن در اوزون یکسان است. ٢ طول پیوندهای اکسیژن اکسیژن در اوزون یکسان است. ٣ طول پیوندهای اکسیژن اکسیژن در اوزون از یگانه کوتاه تر و از دوگانه بلندتر حال براساس این واقعیت مجددا پرسش های باال را بررسی کنید و پاسخ دهید. پس از شنیدن پاسخ ها موضوع را جمع بندی کنید و توضیح کاملی دربارۀ هیبرید رزونانسی و فرم های رزونانسی ارائه دهید. هدفهای آموزشی انتظار میرود دانشآموز در پایان این واحد یادگیری: ١ با فرمهای رزونانسی اوزون آشنا شود. ٢ مفهومهیبرید رزونانسی را درک کند. ٣ مفهوم پیوند داتیو را درک کند. 4 ایننکتهراکهپیوند داتیو اساسا یک پیوند کوواالنسی است درک کند. 5 مهارت نامگذاری ترکیبهای مولکولی را در خود تقویت کند. ارزشیابی تشخیصی ١ نام SF 4 چیست ٢ آیا برای تشکیل یک پیوند کوواالنسی همواره هر امت باید یک e به اشتراک بگذارد * * )١( )٢( استفاده از مثال گل رز صورتی و قاطر برای توضیح این پدیده بسیار مناسب است. در ادامه از دانش آموزان بخواهید صفحه های و 80 را نام گذاری و با استفاده از عدد اکسایش روخوانی کنند. پس از روخوانی مطالب با سخنرانی موضوع را جمع بندی کنید. 203

25 بر دانش خود بیفزایید نحوۀ محاسبه عدد اکسایش عدد اکسایش یک امت در یک گونه برابر با بارالکتریکی نسبیای است که به امت آن عنصر براساس اختالف الکترونگاتیوی با دیگر امتهای متصل به آن نسبت داده میشود. به کمک قواعد زیر میتوان عدد اکسایش را حساب کرد. ١ عدد اکسایش عنصرها در حالت آزاد برابر صفر است. ٢ عدد اکسایش فلزها در ترکیب همواره مثبت بوده و با بار الکتریکی کاتیون آنها در ترکیب برابر است )عدد اکسایش فلزهای واسطه متغیر است(. )+١( = عدد اکسایش K در ] 6 K[PF ٣ عدد اکسایش یون تکامتی با بار آن برابر است. N ٣- : )-٣( I - : )-١( و u ٢+ : )+٢( 4 فلوئور در متام ترکیبهایش عدد اکسایش ١- دارد. 5 عدد اکسایش هیدروژن در متام ترکیبهای کوواالنسی )١+( و در هیدریدها )١-( است. 6 عدد اکسایش اکسیژن در همه ترکیبها به جز F ٢ برابر با ٢- است. عدد ١ اکسایش اکسیژن در حالت پراکسید ١- و در حالت سوپراکسید - است )اکسیژن ٢ در حالت پراکسید همواره بهصورت وجود دارد(. 7 مجموع عددهای اکسایش امتهای یک گونه با بار الکتریکی آن گونه برابر است. برای منونه عدد اکسایش امتهای l و S در ترکیبهای سدمیپرکلرات و سولفوریل کلرید برابر است با: آ( عدد اکسایش l در Nal 4 )+١( + l + )4-٢( = 0 l = +7 ب( عدد اکسایش S در S 2 l 2 S + )٢-٢( + )٢-١( = 0 S = +6 8 هرگاه یک ترکیب یونی )با کاتیونها و آنیونهای چند امتی( دارای چند امت از یک عنصر )که اغلب امت مرکزی نیز هست( باشد برای یافنت عدد اکسایش بهتر است فرمول کاتیون را از آنیون جدا کنید سپس در هرکدام عدد اکسایش امت موردنظر را بهدست آورید. برای منونه عدد اکسایش N در آمونیوم نیترات برابر ١+ نیست بلکه نیتروژن دارای دو عدد اکسایش ٣- و 5+ است. 204

26 N 4 + : N + )4( = ١ N = -٣ N 4 N 3 N 3 - : N + )٣ ٢( = -١ N = +5 عدد اکسایش برخی از امت ها در ترکیب های زیر نشان داده شده است. N 2 آ( ب( Na 3 P 4 پ( - ٢-٣ +5 +٢ ت( 3 ث( 2 F 2 ج( l ١ 0 چ( BaMn 4 ح( Na 3 B 3 خ( S 2 l 2 +١ +٣ +6 د( N 2 l ذ( K 2 ١ )- ( +5 ٢ در جدول ١ برخی از ویژگی های اکسیدهای نیتروژن و عدد اکسایش نیتروژن در هریک از آنها ارائه شده است. جدول 1. ساختار و خواص اکسیدهای نیتروژن فرمول ترکیب نام ترکیب ساختار لوویس مدل فضاپرکن عدد اکسایش برخی از خواص N فیزیکی +٢ و 0 دینیتروژن اکسید نیتروژن )I( اکسید بی رنگ خنده آور بی هوش کننده N N N 2 +٢ نیتروژن اکسید نیتروژن )II( اکسید بیرنگ پارامغناطیس آالینده هوا پیامرسان بیوشیمیایی.N N +4 و +٢ دی نیتروژن تریاکسید نیتروژن ) III (اکسید قهوه ای متمایل به قرمز N N N

27 +4 نیتروژن دیاکسید نیتروژن )IV( اکسید قهوهای پارامغناطیس آالیندۀ سمی هوا. N N 2 دینیتروژن تترااکسید +4 نیتروژن )IV( اکسید بی رنگ N N N دینیتروژن پنتااکسید نیتروژن )V( بیرنگ جامد فرار N N N 2 ٥ اکسید گسترۀ عدد اکسایش با توجه به تعریف عدد اکسایش هرگاه ترکیب یک عنصر از گروه ١8 را یونی فرض کنیم )عنصر گروه ١8( میتواند حداکثر 8 e از دست بدهد بنابراین بیشترین مقدار عدد اکسایش برابر 8+ است که در ترکیب Xe 4 میتوان به Xe نسبت داد. همچننی کمترین مقدار عدد اکسایش برابر 4- خواهد بود. این عدد اکسایش در ترکیبهای عنصرهای گروه ١4 یافت میشود. جدولهای ٢ و ٣ عددهای اکسایش متداول و همچننی گسترۀ عدد اکسایش را در هریک از گروههای اصلی نشان میدهند. کمتر متداول متداول حالت اکسایش عدد امتی منودار عددهای اکسایش مهم برای عنصرهای اصلی 206

28 جدول 2. عددهای اکسایش متداول و مشاهده شدۀ عنصرهای اصلی ١4 ١5 ١6 ١ ٣-٢ -١ گسترۀ تغییر عدد اکسایش برای عنصرهای گروه ١4 تا ١7 در ترکیب های گوناگون جدول 3. عدد اکسایش و آرایش الیۀ ظرفیت عنصرهای واسطه عنصر گروه آرایش الیۀ ظرفیت عدد اکسایش 207

29 یافت شود. عنصرهای گروه ١٣ در ترکیب های خود عدد اکسایش 5+ ندارند. عنصر اکسیژن می تواند در یک ترکیب به هر دو حالت اکسید و پراکسید با توجه به دو واقعیت باال برای محاسبۀ عدد اکسایش در مواردی که ترکیب موردنظر ساختار پیچیده دارد باید از روش دیگری کمک گرفت. برای منونه عدد اکسایش B در NaB 3 و عدد اکسایش P در Na 2 P 2 8 چند است پاسخ: اگر مطابق قواعدی که گفته شد عدد اکسایش B را حساب کنیم دارمی: ١+ B + )٣-٢( = 0 B = +5 توجه کنید امت B به گروه ١٣ تعلق دارد. آیا عدد اکسایش 5+ برای B درست است خیر بنابراین میتوان نتیجه گرفت که عدد اکسایش امتهای اکسیژن همگی در NaB 3 برابر ٢- نیست. از اینرو برای یافنت عدد اکسایش B و اکسیژن باید به روش زیر عمل کنیم. ١ فرض کنید در این ترکیب امت اکسیژن به هر دو حالت ٢- و ١- یافت میشود. ٢ تعداد امتهای اکسیژن با عدد اکسایش ٢- را برابر a و تعداد امتهای اکسیژن با عدد اکسایش ١- را برابر b فرض کنید. در نتیجه: a: )-٢( NaB 3 b: )-١( از سوی دیگر با توجه به فرمول ترکیب میتوان نوشت: تعداد کل امتهای اکسیژن: = ٣ b a + جمع جبری عددهای اکسایش متام امتهای موجود در ترکیب )-٢ a( + ) -١ b( + )١( + )+٣( = 0 * عدد اکسایش بور در این ترکیب برابر ٣+ است زیرا به گروه ٣ اصلی تعلق دارد. از طرف دیگر اگر همۀ اکسیژنها عدد اکسایش ١- داشته باشند در آن صورت عدد اکسایش بور ٢+ میشود که مفهومی ندارد. حال با حل معادلۀ دو مجهولی باال می توان a و b را به دست آورد. a + b = ٣-٢a -b = -4 -a = -١ a = ١ b = ٢ 208

30 پس در این ترکیب یک امت اکسیژن به صورت ٢- و دو امت اکسیژن به صورت ١- است. به کمک این روش می توان آرایش لوویس ترکیب هایی با ساختار پیچیده را به دست آورد. برای منونه آرایش لوویس ترکیب های NaB 3 Na 2 P 2 8 ٥ Na 3 P 3 9 r و Na ٥ P 3 10 با این روش مشخص شده است. آ( سدمی بیس پراکسی فسفات Na 2 P 2 8 P 2 8 و + ٢Na نوشت. این منونه یک ترکیب یونی است که می توان آن را به صورت - ٢ پس باید تعداد امت های در حالت اکسید و پراکسید مشخص شود. به این منظور چننی a + b = 8 )١( فرض می کنیم: تعداد امت های در حالت اکسید = a تعداد امت های در حالت پراکسید = b و خواهیم داشت: از سوی دیگر با توجه به اینکه جمع جبری عددهای اکسایش عنصرهای یک گونۀ شیمیایی با بار آن گونه برابر است می توان نوشت: )-٢ a( + )-١ b( + )5 ٢( = -٢ )٢( عدد اکسایش عدد اکسایش عدد اکسایشP در اکسید در پراکسید از حل دو معادلۀ ١ و ٢ به تعداد اکسیژن ها که در حالت اکسید و پراکسید در a = 4 P 2 8 حضور دارند پی می برمی. ٢ - b = 4 P 2 8 به این ترتیب رسم می شود. و ساختار لوویس - ٢ 2 P P +, 2Na ب( سدمی بورات :Na 3 B 3-٢a - b + ٣ = -٣ a + b = ٣ 3 B +, 3Na 209

31 پ( سدمی پربورات :NaB 3-٢a - b + ٣ = -١ a + b = ٣ B +, Na ت( بیس پراکسی اکسوکروم r ٥-٢a - b + 6 = 0 a + b = 5-٢a - b + )٣ 5( = -٣ a + b = 9 r ث( تری سدمی تری متافسفات :Na 3 P P P P +, 3Na پس از تشخیص اینکه اکسیژن در یک ترکیب اکسید یا پراکسید تشکیل داده است میتوان آرایش لوویس آن ترکیب را رسم کرد. ج( سدمی تری فسفات :Na ٥ P 3 10-٢a - b + )٣ 5( = -5 a + b = ١0 5 P P P +, 5Na عدد اکسایش کربن در ترکیبهای آلی امت کربن در ترکیبهای آلی عددهای اکسایش گوناگون دارد در نتیجه برای تعینی عدد اکسایش هریک از امتهای کربن ابتدا باید ساختار گستردۀ ترکیب آلی را رسم کنید سپس با استفاده از رابطۀ زیر عدد اکسایش را بهدست بیاورید. = عدد اکسایش امت کربن در ترکیب آلی تعداد الکترونهای نسبت داده شده به آن تعداد الکترونهای الیۀ ظرفیت کربن 210

32 با جایگزینی تعداد الکترونهای الیۀ ظرفیت کربن در رابطۀ صفحۀ قبل خواهیم داشت: تعداد الکترونهای نسبت داده شده به آن امت در ترکیب آلی - 4 = عدد اکسایش کربن برای تعینی تعداد الکترونهای نسبت داده شده به کربن در یک ترکیب آلی از قواعد زیر کمک بگیرید: آ( الکترونهای پیوندی میان امتهای و برای امت کربن درنظر گرفته میشوند زیرا الکترونگاتیوی از بیشتر است. ب( الکترونهای پیوندی میان دو امت بهطور مساوی برای هریک از آنها درنظر گرفته میشوند. پ( الکترونگاتیوی از بیشتر است پس الکترونهای پیوندی میان این دو امت باید به امت اکسیژن نسبت داده شوند. ت( الکترونهای پیوندی میان N و نیز برای امت نیتروژن درنظر گرفته میشوند. در ادامه به کمک این قواعد عدد اکسایش امتهای کربن را در چند ترکیب آلی مشخص میکنیم. 3 +٣ = 4-)١+0+0( = 1 : عدد اکسایش 2 = 4 - )٢ +٢+٢+١( = -٣ 2 1 منونه 1 استیک اسید منونه آسپرین )استیل سالیسیلیک اسید( +٣ = 4-)١+0+0( = 1 : عدد اکسایش 2 = 4 - )٢ +١+١( = 0 3 = 4 - )١+٢ +٢+٢( = -٣ 4 = 4 - )٢ +١+0( = +١ 211 ٥ = 4 - )١ +٢+٢( = -١

33 منونه ویتامنی )آسکوربیک اسید( -١ = 4-)٢+٢+١+0( = 1 : عدد اکسایش 2 = 4 - )١+٢ +٢+١( = -٢ 3 = 4 - )١+٢ +١+0( = 0 4 = 4 - )0 +0+١( = +٣ ٥ = 4 - )١ +٢+0( = +١ منونه 4 عدد اکسایش بهمنظور نشان دادن مسیر جابهجایی و انتقال الکترونها در واکنشهای اکسایشکاهش تعریف میشود سینامالدهید +١ = 4-)١+0+٢( = 1 : عدد اکسایش 2 = 4 - )٢ +٢+١( = -١ 3 = 4 - )٢+١+١( = 0 منونه

34 آلیزارین +١ = 4-)٢+١+0( = 1 : عدد اکسایش 2 = 4-)٢+١+٢( = -١ امتهای کربن عددهای اکسایش متفاوت و متغیری را میتوانند اختیار کنند از اینرو منیتوان میانگنی عددهای اکسایش امتهای کربن را برای همه امتهای در یک ترکیب آلی بهکار برد. 3 = 4-)٢+١+١( = 0 4 = 4-)١+0+١( = +٢ چنانکه مشاهده میشود امتهای کربن عددهای اکسایش متفاوت و متغیری را میتوانند اختیار کنند از اینرو منیتوان میانگنی عددهای اکسایش امتهای کربن را برای همۀ امتهای در یک ترکیب آلی بهکار برد. شبیه این شرایط در ترکیبهای یونی نیز که چند امت از یک عنصر وجود دارد دیده میشود. برای منونه در سدمی تتراتیونات Na 2 S 4 6 دو امت گوگرد دارمی که عدد اکسایش یکی صفر است و دیگری عدد اکسایش 5+ دارد و منیتوان برای هردو امت عدد اکسایش میانگنی یعنی 5/٢+ را درنظر گرفت. روشی دیگر برای محاسبۀ عدد اکسایش 2 S S S S +, 2Na برای تعینی عدد اکسایش به کمک فرمول گستردۀ ترکیب میتوان به این روش نیز عمل کرد: * امتهای همسایه با امت موردنظر را درنظر بگیرید. * عدد اکسایش امت موردنظر را تعینی کنید. برای این منظور از این قاعدهها استفاده کنید: آ( برای دو امت یکسان که در کنار هم قرار دارند عدد اکسایش تعینی منیشود. ب( اگر امت اکسیژن فقط با یک امت دیگر پیوند داشته باشد عدد اکسایش ٢- دارد و عدد اکسایش امت متصل به آن ٢+ است. پ( اگر امت اکسیژن با دو امت پیوند داشته باشد عدد اکسایش ٢- است و به هر یک از امتهای متصل به آن عدد اکسایش ١ + نسبت میدهیم. ت( عدد اکسایش امت ١+ است پس عدد اکسایش امت به ازای هر متصل به آن )١-( درنظر گرفته میشود. 213

35 یک منونه دیگر در استیک اسید و سیتریک اسید چننی دارمی: = 1 عدد اکسایش عدد اکسایش در برابر + عدد اکسایش در برابر + عدد اکسایش در برابر = 0 + ٢ + ١ = +٣ = 2 عدد اکسایش عدد اکسایش در برابر + عدد اکسایش در برابر ها = -٣ + 0 = -٣

تئوری جامع ماشین بخش سوم جهت سادگی بحث یک ماشین سنکرون دو قطبی از نوع قطب برجسته مطالعه میشود.

تئوری جامع ماشین بخش سوم جهت سادگی بحث یک ماشین سنکرون دو قطبی از نوع قطب برجسته مطالعه میشود. مفاهیم اصلی جهت آنالیز ماشین های الکتریکی سه فاز محاسبه اندوکتانس سیمپیچیها و معادالت ولتاژ ماشین الف ) ماشین سنکرون جهت سادگی بحث یک ماشین سنکرون دو قطبی از نوع قطب برجسته مطالعه میشود. در حال حاضر از

Διαβάστε περισσότερα

تلفات خط انتقال ابررسی یک شبکة قدرت با 2 به شبکة شکل زیر توجه کنید. ژنراتور فرضیات شبکه: میباشد. تلفات خط انتقال با مربع توان انتقالی متناسب

تلفات خط انتقال ابررسی یک شبکة قدرت با 2 به شبکة شکل زیر توجه کنید. ژنراتور فرضیات شبکه: میباشد. تلفات خط انتقال با مربع توان انتقالی متناسب تلفات خط انتقال ابررسی یک شبکة قدرت با 2 به شبکة شکل زیر توجه کنید. ژنراتور فرضیات شبکه: این شبکه دارای دو واحد کامال یکسان آنها 400 MW میباشد. است تلفات خط انتقال با مربع توان انتقالی متناسب و حداکثر

Διαβάστε περισσότερα

ﯽﺳﻮﻃ ﺮﯿﺼﻧ ﻪﺟاﻮﺧ ﯽﺘﻌﻨﺻ هﺎﮕﺸﻧاد

ﯽﺳﻮﻃ ﺮﯿﺼﻧ ﻪﺟاﻮﺧ ﯽﺘﻌﻨﺻ هﺎﮕﺸﻧاد دانشگاه صنعتی خواجه نصیر طوسی دانشکده برق - گروه کنترل آزمایشگاه کنترل سیستمهای خطی گزارش کار نمونه تابستان 383 به نام خدا گزارش کار آزمایش اول عنوان آزمایش: آشنایی با نحوه پیاده سازی الکترونیکی فرایندها

Διαβάστε περισσότερα

فصل 5 :اصل گسترش و اعداد فازی

فصل 5 :اصل گسترش و اعداد فازی فصل 5 :اصل گسترش و اعداد فازی : 1-5 اصل گسترش در ریاضیات معمولی یکی از مهمترین ابزارها تابع می باشد.تابع یک نوع رابطه خاص می باشد رابطه ای که در نمایش زوج مرتبی عنصر اول تکراری نداشته باشد.معموال تابع

Διαβάστε περισσότερα

حجمهای کروی: فعالیت فعالیت 1 به اطراف خود)کالس خانه خیابان و ( به دقت نگاه کنید. در حجمهای هندسی نوع آن را تعیین کنید.

حجمهای کروی: فعالیت فعالیت 1 به اطراف خود)کالس خانه خیابان و ( به دقت نگاه کنید. در حجمهای هندسی نوع آن را تعیین کنید. حجم های هندسی فعالیت به اطراف خود)کالس خانه خیابان و ( به دقت نگاه کنید. آیا چیزی پیدا میکنید که حجم نداشته باشد در تصویر مقابل چه نوع حجمهایی را میبینید آیا همه آنها شکل هندسی دارند آیا میتوانید یک طبقهبندی

Διαβάστε περισσότερα

عوامل جلوگیری کننده از موازی سازی عبارتند از : 1.هزینه I/O 2.هماهنگی/رقابت

عوامل جلوگیری کننده از موازی سازی عبارتند از : 1.هزینه I/O 2.هماهنگی/رقابت عوامل جلوگیری کننده از موازی سازی عبارتند از :.هزینه I/O.هماهنگی/رقابت ممکن است یک برنامه sequential بهتر از یک برنامه موازی باشد بطور مثال یک عدد 000 رقمی به توان یک عدد طوالنی اینکه الگوریتم را چگونه

Διαβάστε περισσότερα

بسم الله الرحمن الرحیم دورۀ متوسطۀ اول

بسم الله الرحمن الرحیم دورۀ متوسطۀ اول بسم الله الرحمن الرحیم ریا ض ی 7 دورۀ متوسطۀ اول فهرست سخنی با دانش آموز فصل 1 راهبردهای حل مسئله فصل 2 عددهای صحیح معرفی عددهای عالمت دار جمع و تفریق عددهای صحیح )1 ) جمع و تفریق عددهای صحیح )2 ) ضرب

Διαβάστε περισσότερα

موتورهای تکفاز ساختمان موتورهای تک فاز دوخازنی را توضیح دهد. منحنی مشخصه گشتاور سرعت موتور تک فاز با خازن راه انداز را تشریح کند.

موتورهای تکفاز ساختمان موتورهای تک فاز دوخازنی را توضیح دهد. منحنی مشخصه گشتاور سرعت موتور تک فاز با خازن راه انداز را تشریح کند. 5 موتورهای تک فاز 183 موتورهای تکفاز هدف های رفتاری: نحوه تولید میدان مغناطیسی در یک استاتور با یک و دو سیم پیچ را بررسی نماید. لزوم استفاده از سیم پیچ کمکی در موتورهای تک فاز را توضیح دهد. ساختمان داخلی

Διαβάστε περισσότερα

دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم-گروه فیزیک جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد فیزیک ماده چگال عنوان استاد راهنما : جناب آقای دکتر محمد اسماعیل عظیم عراقی

دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم-گروه فیزیک جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد فیزیک ماده چگال عنوان استاد راهنما : جناب آقای دکتر محمد اسماعیل عظیم عراقی دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم-گروه فیزیک جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد فیزیک ماده چگال عنوان ریخت شناسی PANI/BrAlPc در ابعاد نانو و به کارگیری آن به عنوان حسگر گازی استاد راهنما : جناب آقای دکتر محمد اسماعیل

Διαβάστε περισσότερα

فصل ٤ انتگرال کند. در چنین روشی برای محاسبه دایره از درج چندضلعیهای منتظم در درون دایره استفاده میشود

فصل ٤ انتگرال کند. در چنین روشی برای محاسبه دایره از درج چندضلعیهای منتظم در درون دایره استفاده میشود فصل ٤ انتگرال ٤ ١ مسأله مساحت فرمولهای مربوط به مساحت چندضلعیها نظیر مربع مستطیل مثلث و ذوزنقه از زمانهای شروع تمدنهای نخستین به خوبی شناخته شده بوده است. با اینحال مسأله یافتن فرمولی برای بعضی نواحی که

Διαβάστε περισσότερα

هدف از این آزمایش آشنایی با برخی قضایاي ساده و در عین حال مهم مدار از قبیل قانون اهم جمع آثار مدار تونن و نورتن

هدف از این آزمایش آشنایی با برخی قضایاي ساده و در عین حال مهم مدار از قبیل قانون اهم جمع آثار مدار تونن و نورتن آزما ی ش سوم: ربرسی اقنون ا ه م و قوانین ولتاژ و جریان اهی کیرشهف قوانین میسقت ولتاژ و میسقت جریان ربرسی مدا ر تونن و نورتن قضیه ااقتنل حدا کثر توان و ربرسی مدا ر پ ل و تس ون هدف از این آزمایش آشنایی با

Διαβάστε περισσότερα

طیف نگاری رامان ( Spectroscopy ) Raman

طیف نگاری رامان ( Spectroscopy ) Raman روش های نوین آنالیز مواد طیف نگاری رامان ( Spectroscopy ) Raman مقدمه : در سال 8291 اسپکتروسکوپی رامان بر اساس مشاهدات دانشمند هندی C.V.Raman به همراه Krishnam در مورد پرتوهایی که در اثر برخورد به یک مایع

Διαβάστε περισσότερα

مسائل فیزیک هالیدی & رزنیک

مسائل فیزیک هالیدی & رزنیک حرکت در مسیر مستقیم )حرکت یک بعدی( حمیدرضا طهماسبی سرعت متوسط و تندی متوسط 1. هنگام یک عطسه ی شدید چشمان شما ممکن است برای 0.50s بسته شود. اگر شما درون خودرویی در حال رانندگی با سرعت 90km/h باشید ماشین

Διαβάστε περισσότερα

ترانسفورماتور مولف : جواد خشت زر قابل استفاده برای هنرجویان دانشجویان مدرسان و مهندسان رشته برق

ترانسفورماتور مولف : جواد خشت زر قابل استفاده برای هنرجویان دانشجویان مدرسان و مهندسان رشته برق ترانسفورماتور قابل استفاده برای هنرجویان دانشجویان مدرسان و مهندسان رشته برق ترانسفورماتور ترانسفورماتور وسیله ای است که انرژی الکتریکی را از یک سطح به سطح دیگری انتقال میدهد بدون اینکه در کمیت های نامی

Διαβάστε περισσότερα

کنترل جریان موتور سوي یچ رلوکتانس در سرعت هاي بالا بر مبناي back-emf

کنترل جریان موتور سوي یچ رلوکتانس در سرعت هاي بالا بر مبناي back-emf No. F-13-AAA- کنترل جریان موتور سوي یچ رلوکتانس در سرعت هاي بالا بر مبناي back-emf علی آشورنژادمقدم دانشگاه صنعتی اصفهان قاین ایران aliashoornm@gmail.com جواداسدالهی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گناباد قاین

Διαβάστε περισσότερα

جریان الکتریکی مقاومت الکتریکی و مدارهای الکتریکی باشند پاسخ در همین فصل.

جریان الکتریکی مقاومت الکتریکی و مدارهای الکتریکی باشند پاسخ در همین فصل. 3 جریان الکتریکی مقاومت الکتریکی و مدارهای الکتریکی در یک مدار پیچیده نظیر آن چه که در این تخته ی مدار است آیا می توان چند مقاومت الکتریکی متفاوت را به گونه ای به هم متصل کرد که جملگی اختالف پتانسیل یکسانی

Διαβάστε περισσότερα

الگوریتم هوشمند تخصیص منابع برای برون سپاری وظایف در محیط رایانش ابری سیار

الگوریتم هوشمند تخصیص منابع برای برون سپاری وظایف در محیط رایانش ابری سیار الگوریتم هوشمند تخصیص منابع برای برون سپاری وظایف در محیط رایانش ابری سیار شیما رشیدی 1 و سعید شریفیان 2 1 دانشکده مهندسی برق دانشگاه امیرکبیر )پلی تکنیک تهران( Shima.Rashidi@aut.ac.ir دانشکده مهندسی برق

Διαβάστε περισσότερα

میدان مغناطیسی و نیروهای مغناطیسی میدان مغناطیسی و نیروهای مغناطیسی

میدان مغناطیسی و نیروهای مغناطیسی میدان مغناطیسی و نیروهای مغناطیسی میدان مغناطیسی و نیروهای مغناطیسی میدان مغناطیسی و نیروهای مغناطیسی 3 در فضای اطراف هر رسانای حامل جریان میدان مغناطیسی به وجود می آید. 79 فصل 3 1 شکل 3 1 با بهره گیری از دستگاه های MR می توان جزئیات بافت

Διαβάστε περισσότερα

تاثیر بار سطحی الکترودها روي برهم کنش جذبی یا دفعی پروتي ینها چکیده: الیاس علیپور هدایت االله قورچیان

تاثیر بار سطحی الکترودها روي برهم کنش جذبی یا دفعی پروتي ینها چکیده: الیاس علیپور هدایت االله قورچیان تاثیر بار سطحی الکترودها روي برهم کنش جذبی یا دفعی پروتي ینها * الیاس علیپور هدایت االله قورچیان تهران دانشگاه تهران مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک "این مقاله در مجموعه سمینارهاي تحصیلات تکمیلی بیوفیزیک

Διαβάστε περισσότερα

مطالعه تجربی بر انجماد سریع با استفاده از تکنیک جدید فراصوت

مطالعه تجربی بر انجماد سریع با استفاده از تکنیک جدید فراصوت مطالعه تجربی بر انجماد سریع با استفاده از تکنیک جدید فراصوت ایمان باقرپور دانشگاه آزاد اسالمی واحد سروستان باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان سروستان ایران bagherpour.put@gmail.com چکیده: نرخ انجماد یکی از

Διαβάστε περισσότερα

بررسی عملکرد کاذب رله دیفرانسیل ژنراتور نیروگاه پتروشیمی فجر

بررسی عملکرد کاذب رله دیفرانسیل ژنراتور نیروگاه پتروشیمی فجر بررسی عملکرد کاذب رله دیفرانسیل ژنراتور نیروگاه پتروشیمی فجر 3 مسعود قیطولی 1 مهدی شفیعی 2 رحیم قاسمی 1 کارشناس ارشد رلیاژ شرکت برق منطقه ای غرب gheytuli@ghrec.co.ir رئیس بهره برداری نیروگاه پتروشیمی فجر

Διαβάστε περισσότερα

نکنید... بخوانید خالء علمی خود را پر کنید و دانش خودتان را ارائه دهید.

نکنید... بخوانید خالء علمی خود را پر کنید و دانش خودتان را ارائه دهید. گزارش کار آزمایشگاه صنعتی... مکانیک سیاالت ( رینولدز افت فشار ) دانشجویان : فردین احمدی محمد جاللی سعید شادخواطر شاهین غالمی گروه یکشنبه ساعت 2::0 الی رینولدز هدف : بررسی نوع حرکت سیال تئوری : یکی از انواع

Διαβάστε περισσότερα

الگوهای عددی فعاليت 1 شکل ها به همین ترتیب ادامه پیدا می کنند. با توجه به آن جدول را کامل کنید. ابتدا شکل های چهارم و پنجم را رسم کنید.

الگوهای عددی فعاليت 1 شکل ها به همین ترتیب ادامه پیدا می کنند. با توجه به آن جدول را کامل کنید. ابتدا شکل های چهارم و پنجم را رسم کنید. الگوهای عددی فعاليت 1 شکل ها به همین ترتیب ادامه پیدا می کنند. با توجه به آن جدول را کامل کنید. ابتدا شکل های چهارم و پنجم را رسم کنید. (١) (٢) (٣) 1 شماره شکل 2 3 4 5 6 7 8 9 10 3 تعداد چوب کبريت 5 با

Διαβάστε περισσότερα

جریان الکتریکی و مدارهای جریان مستقیم ماهی الکتریکی برای بیهوش کردن شکار و دور کردن شکارچی به آنها شوک الکتریکی میدهد.

جریان الکتریکی و مدارهای جریان مستقیم ماهی الکتریکی برای بیهوش کردن شکار و دور کردن شکارچی به آنها شوک الکتریکی میدهد. فصل 2 جریان الکتریکی و مدارهای جریان مستقیم 2 ماهی الکتریکی برای بیهوش کردن شکار و دور کردن شکارچی به آنها شوک الکتریکی میدهد. این ولتاژ از سلولهای بیولوژیک پولکیشکلی حاصل میشود که در واقع مثل یک باتری

Διαβάστε περισσότερα

پنج ره: Command History

پنج ره: Command History هب انم زیدان اپک فهرست مطا ل ب مع ر ف ی رنم ازفار م تل ب:... 11 آش نا ی ی با محی ط ا صل ی رنم ازفار م تل ب:... 11 11... پنج ره: Command History وه ارجای د ست ورات رد م تل ب:... 11 نح نو شت ن د ست ورات

Διαβάστε περισσότερα

مطالعه اثرات سینتیک هاي شیمیایی برروي احتراق در کوره هاي متخلخل

مطالعه اثرات سینتیک هاي شیمیایی برروي احتراق در کوره هاي متخلخل مطالعه اثرات سینتیک هاي شیمیایی برروي احتراق در کوره هاي متخلخل نگین معلمی خیاوي 1* سیامک حسین پور 2 دانشگاه تربیت مدرس تهران (negin.moallemi@modares.ac.ir) * چکیده در تحقیق حاضر احتراق پیش آمیخته هوا/متان

Διαβάστε περισσότερα

دانشکده فنی امام خمینی بهشهر عنوان : نگارنده : استاد راهنما :

دانشکده فنی امام خمینی بهشهر عنوان : نگارنده : استاد راهنما : دانشکده فنی امام خمینی بهشهر پایان نامه دوره کاردانی گرایش نرم افزار عنوان : پردازش تصویر و کاربرد آن در شناسایی آفات گیاهی نگارنده : امیر محمد پورحسین استاد راهنما : مهندس یوسف استادی زمستان 19 2 چکیده

Διαβάστε περισσότερα

جریان نامی...

جریان نامی... مقاومت نقطه نوترال (NGR) مشخصات فنی فهرست مطالب 5 5... معرفی کلی... مشخصات... 1-2- ولتاژ سیستم... 2-2- ولتاژ نامی... -2- جریان نامی... -2- مقدار مقاومت -5-2 زمان... -2- جریان پیوسته... 7-2- ضریب دماي مقاومت...

Διαβάστε περισσότερα

بررسی تاثیر آنیزوتروپی مقاومت در تعیین خصوصیات مقاومتی

بررسی تاثیر آنیزوتروپی مقاومت در تعیین خصوصیات مقاومتی بررسی تاثیر آنیزوتروپی مقاومت در تعیین خصوصیات مقاومتی سنگ های ناحیه معدن شماره 1 گل گهر فصلنامه پژوهشی - شماره 12- تابستان 1393 و سعید کریمی نسب 4 حسین زارع 3 محسن رحمانی 2 فرهاد حاجی حیدری 1 چكيده آنیزوتروپی

Διαβάστε περισσότερα

Archive of SID. یا یات کار دی وا د لا جان مقدمه 1 2 چکیده 1 SDE. ا درس الکترونیکی:

Archive of SID.  یا یات کار دی وا د لا جان مقدمه 1 2 چکیده 1 SDE. ا درس الکترونیکی: ج ه ر یا یات کار دی وا د لا جان سال م ماره ١ (ایپپی ٢۴ ھار ٨٩ ص ص ٩٣-١٠١ مقایسه عددی جواب معادله دیفرانسیل تصادفی با نوفه سفید گاوسی و پواسونی رمضان رضاییان رحمان فرنوش. چکیده دانشکده علوم پایه دانشگاه

Διαβάστε περισσότερα

القای الکترو مغناطیسی القای الکترومغناطیسی القای الکترومغناطیسی اساس تولید انرژی الکتریکی در همۀ نیروگاههای برق است با اتالف کم منتقل کنند.

القای الکترو مغناطیسی القای الکترومغناطیسی القای الکترومغناطیسی اساس تولید انرژی الکتریکی در همۀ نیروگاههای برق است با اتالف کم منتقل کنند. القای الکترو مغناطیسی 4 القای الکترومغناطیسی القای الکترومغناطیسی اساس تولید انرژی الکتریکی در همۀ نیروگاههای برق است که جریان متناوب را تولید منتقل و توزیع میکنند. چالش مهم مهندسان برق طراحی و ساخت سامانههایی

Διαβάστε περισσότερα

بررسی تاثیر ادوات مختلف FACTS بر پایداري ولتاژ

بررسی تاثیر ادوات مختلف FACTS بر پایداري ولتاژ بررسی تاثیر ادوات مختلف FACTS بر پایداري ولتاژ 3 2 1 حمید فتاحی حمدي عبدي و آرش زرینی تبار 1 دانشجوي کارشناسی ارشد علوم تحقیقات کرمانشاه en.hamidfattahi@gmail.com 2 گروه برق دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه

Διαβάστε περισσότερα

ی ن ل ض ا ف ب ی ر غ ن ق و ش ه ی ض ر م ی ) ل و ئ س م ه د ن س ی و ن ( ا ی ن ل ض ا ف ب ی ر غ 1-

ی ن ل ض ا ف ب ی ر غ ن ق و ش ه ی ض ر م ی ) ل و ئ س م ه د ن س ی و ن ( ا ی ن ل ض ا ف ب ی ر غ 1- ر د ی ا ه ل ی ب ق ی م و ق ب ص ع ت ای ه ی ر ی گ ت ه ج و ی ل ح م ت ا ح ی ج ر ت ر ی ث أ ت ل ی ل ح ت و ن ی ی ب ت زابل) ن ا ت س ر ه ش ب آ ت ش پ ش خ ب و ی ز ک ر م ش خ ب : ی د ر و م ه ع ل ا ط م ( ن ا ر ا ی ه

Διαβάστε περισσότερα

تهیه و تنظیم : طیبه معظمی

تهیه و تنظیم : طیبه معظمی آمارزیستی مقدماتی تهیه و تنظیم : طیبه معظمی 2931 بیش تر مردم با واژه آماربه مفهومی که جهت ثبت و نمایش اطالعات به کار می رود و در یک مفهوم وسیع تر ارائه پاره ای از مشخصات عددی چون میانگین درصدها و... است

Διαβάστε περισσότερα

ﻰﺿﺎﻳﺭ ﻥﺎﺘﺴﺑﺩ ﻢﺸﺷ ۱۳۹١

ﻰﺿﺎﻳﺭ ﻥﺎﺘﺴﺑﺩ ﻢﺸﺷ ۱۳۹١ رياضى ششم دبستان ۱۳۹١ وزارت آموزش و پرورش سازمان پژوهش و برنامه ريزی آموزشی برنامهريزی محتوا و نظارت بر تا ليف: دفتر تا ليف کتابهای درسی ابتدايی و متوسطه نظری نام کتاب: رياضی ششم دبستان ۳۴/۶ مو ل فان:

Διαβάστε περισσότερα

يﺮﻫز ﺖﺠﺣ ﺐﺳﺎﻨﺗ ﺚﺤﺒﻣ.ﺪﯿﺘﺴﻫ ﺎﻨﺷآ ﯽﯾاﺪﺘﺑا ﻊﻄﻘﻣ زا ﺐﺳﺎﻨﺗ ﺚﺤﺒﻣ ﺎﺑ ﺎﻤﺷ ﺰﯾﺰﻋ زﻮﻣآ ﺶﻧاد ﺪ

يﺮﻫز ﺖﺠﺣ ﺐﺳﺎﻨﺗ ﺚﺤﺒﻣ.ﺪﯿﺘﺴﻫ ﺎﻨﺷآ ﯽﯾاﺪﺘﺑا ﻊﻄﻘﻣ زا ﺐﺳﺎﻨﺗ ﺚﺤﺒﻣ ﺎﺑ ﺎﻤﺷ ﺰﯾﺰﻋ زﻮﻣآ ﺶﻧاد ﺪ مبحث تناسب حجت زهري دانش آموز عزیز شما با مبحث تناسب از مقطع ابتدایی آشنا هستید. تناسب نوعی رابطه بین اعداد است که در آن اعداد و کمیتها به دو صورت می توانند با یکدیگر نسبت داشته باشند. مدل : تناسب مستقیم:

Διαβάστε περισσότερα

کنترل درایو موتور القایی با روش مود لغزشی دینامیکی به منظور کاهش پدیده چترینگ

کنترل درایو موتور القایی با روش مود لغزشی دینامیکی به منظور کاهش پدیده چترینگ کنترل درایو موتور القایی با روش مود لغزشی دینامیکی به منظور کاهش پدیده چترینگ 3 2 بهرام ابراهیمی 1 مهدی پورقلی و ابراهیم نجیمی 1 دانشگاه شهید بهشتی پردیس شهید عباسپور B.ebrahii.sbu@gail.co 2 دانشگاه شهید

Διαβάστε περισσότερα

با طلا چکیده. به همراه اکسایش حرارتی در هوا در دماي o C و در قطعات با پایه گسیل میدانی الکترون دارد [7-6]. در

با طلا چکیده. به همراه اکسایش حرارتی در هوا در دماي o C و در قطعات با پایه گسیل میدانی الکترون دارد [7-6]. در 19 مجلهي پژوهش سیستمهاي بسذرهاي دورهي اول شمارهي زمستان 1390 بررسی خواص گسیل میدانی آرایهي نانوسیمه يا با طلا اکسید روي آلاییده شده چکیده * و رامین یوسفی فرید جمالیشینی 1 1 گروه فیزیک دانشگاه آزاد اسلامی

Διαβάστε περισσότερα

طراحی پایدارساز سیستم قدرت بر اساس تي وري کنترل حالت لغزشی فازي

طراحی پایدارساز سیستم قدرت بر اساس تي وري کنترل حالت لغزشی فازي طراحی پایدارساز سیستم قدرت بر اساس تي وري کنترل حالت لغزشی فازي 3 حامد کریمی حسنآبادي غضنفر شاهقلیان سید حمید محمودیان دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد Hamed.karimi35@yahoo.com دانشگاه آزاد اسلامی واحد

Διαβάστε περισσότερα

طراحی و بهینه سازی موتور سنکرون سه فاز مغناطیس دائم با آهنربای داخلی جهت کاربرد های سرعت پایین

طراحی و بهینه سازی موتور سنکرون سه فاز مغناطیس دائم با آهنربای داخلی جهت کاربرد های سرعت پایین همایش ملی مهندسی برق و توسعه پایدار موسسه آموزش عالی خاوران طراحی و بهینه سازی موتور سنکرون سه فاز مغناطیس دائم با آهنربای داخلی جهت کاربرد های سرعت پایین حمیدرضا قلی نژاد سید اصغرغالمیان 1- دانشجو کارشناسی

Διαβάστε περισσότερα

آموزش اتوکد (AutoCAD)

آموزش اتوکد (AutoCAD) آموزش اتوکد (AutoCAD) تهیه و تنظیم: سید مسعود توفیقی اسفهالن ایمیل: Captain_k2@yahoo.com سامانه پیام کوتاه: 30002105000010 وبسایت: آموزش اتوکد (AUTOCAD) فهرست آموزش نرم افزار اتوکد )AutoCAD( درس اول: -

Διαβάστε περισσότερα

روش ترکیبی جدید جهت کاهش جریان هجومی ترانسفورماتور

روش ترکیبی جدید جهت کاهش جریان هجومی ترانسفورماتور 2 روش ترکیبی جدید جهت کاهش جریان هجومی ترانسفورماتور ۲ ۱ بهروز پورمند محمدباقر بناءشريفيان 1 دانشکده برق و کامپیوتر دانشگاه تبریز behrozpormand@yahoo.com دانشکده برق و کامپیوتر دانشگاه تبریز sharifian@tabrizu.ac.ir

Διαβάστε περισσότερα

فصل چهارم رنگ در تصویر و ویدیو علم رنگها نور و طیف رنگ توابع تطبیق رنگ صفحات نمایشگر رنگی نمایشگر CRT و تصحیح گاما مدل های رنگ در تصاویر و ویدئو

فصل چهارم رنگ در تصویر و ویدیو علم رنگها نور و طیف رنگ توابع تطبیق رنگ صفحات نمایشگر رنگی نمایشگر CRT و تصحیح گاما مدل های رنگ در تصاویر و ویدئو فصل چهارم رنگ در تصویر و ویدیو علم رنگها نور و طیف رنگ توابع تطبیق رنگ صفحات نمایشگر رنگی نمایشگر CRT و تصحیح گاما مدل های رنگ در تصاویر و ویدئو 1 علم رنگ ها نور و طیف رنگ 2 علم رنگ ها نور: نور یک موج

Διαβάστε περισσότερα

بررسی تاثیر عملگر جت مصنوعی روی جریان اطراف یک سیلندر مدور

بررسی تاثیر عملگر جت مصنوعی روی جریان اطراف یک سیلندر مدور پانزدهمین کنفرانس دینامیک شارهها FD23 بررسی تاثیر عملگر جت مصنوعی روی جریان اطراف یک سیلندر مدور مهدی نادرزاده دانشجوی کارشناسی ارشد هوافضا دانشگاه صنعتی شیراز محسن جهانمیری دانشیار دانشگاه صنعتی شیراز

Διαβάστε περισσότερα

1سرد تایضایر :ميناوخ يم سرد نيا رد همانسرد تلااؤس یحيرشت همان خساپ

1سرد تایضایر :ميناوخ يم سرد نيا رد همانسرد تلااؤس یحيرشت همان خساپ 1 ریاضیات درس در اين درس ميخوانيم: درسنامه سؤاالت پاسخنامه تشریحی استخدامی آزمون ریاضیات پرورش و آموزش بانک آزمونهای از اعم کشور استخدامی آزمونهای تمام در ریاضیات پرسشهای مجموعهها میشود. ارائه نهادها و

Διαβάστε περισσότερα

٣ الکتریسیته آیا می دانید در یک آذرخش چند هزار آمپر جریان الکتریکی ایجاد می شود

٣ الکتریسیته آیا می دانید در یک آذرخش چند هزار آمپر جریان الکتریکی ایجاد می شود ٣ الکتریسیته آیا می دانید در یک آذرخش چند هزار آمپر جریان الکتریکی ایجاد می شود الکتریسیته نامی است که به گستره وسیعی از پدیده های الکتریکی به شکل های مختلف داده می شود. این پدیده ها تقریبا اساس کار بسیاری

Διαβάστε περισσότερα

مقایسه رادارهایRAR و SAR

مقایسه رادارهایRAR و SAR مقایسه رادارهایRAR و SAR نویسنده :آمنه رجب پور بوشهری دانشگاه آزاد اسالمی واحد بوشهر کارشناسی ارشد گروه علمی مهندسی برق در این مقاله rajabpour342@yahoo.com نام ارائهدهنده: آمنه رجب پور بوشهری کد مقاله

Διαβάστε περισσότερα

ﺎﻫﻪﻨﯾﺰﻫ ﺰﯿﻟﺎﻧآ سﺎﺳا ﺮﺑ ﺎﻫ ﻪﻟﻮﻟ یدﺎﺼﺘﻗا ﺮﻄﻗ ﻪﺒﺳﺎﺤﻣ یاﺮﺑ ﻪﻄﺑار

ﺎﻫﻪﻨﯾﺰﻫ ﺰﯿﻟﺎﻧآ سﺎﺳا ﺮﺑ ﺎﻫ ﻪﻟﻮﻟ یدﺎﺼﺘﻗا ﺮﻄﻗ ﻪﺒﺳﺎﺤﻣ یاﺮﺑ ﻪﻄﺑار اراي ه رابطهای برای محاسبه قطر اقتصادی لوله ها بر اساس آنالیز هزینهها در ایران چکیده در تحقیق حاضر تعیین قطر بهینه اقتصادی براساس هزینه های موثر روی اجرای عملیات لوله کشی در ایران مورد مطالعه قرار گرفته

Διαβάστε περισσότερα

روش علمی است که برای جمع آوری تلخیص تجزیه و تحلیل تفسیر و بطور کلی برای مطالعه و بررسی مشاهدات بکار گرفته می شود

روش علمی است که برای جمع آوری تلخیص تجزیه و تحلیل تفسیر و بطور کلی برای مطالعه و بررسی مشاهدات بکار گرفته می شود آ م ا ر و ا ح ت م ا ال ت روش علمی است که برای جمع آوری تلخیص تجزیه و تحلیل تفسیر و بطور کلی برای مطالعه و بررسی مشاهدات بکار گرفته می شود 1- برای تبدیل داده ها به اطالعات 2- برای بررسی صحت و سقم فرضیات

Διαβάστε περισσότερα

بررسی اثر قهوه بر تغییر رنگ سه نوع کامپوزیت نانو- مطالعه آزمایشگاهی

بررسی اثر قهوه بر تغییر رنگ سه نوع کامپوزیت نانو- مطالعه آزمایشگاهی 89 بررسی اثر قهوه بر تغییر رنگ سه نوع نانو- مطالعه آزمایشگاهی 3 # 2 1 1 1 دکتر فرناز مهدي سیر دکتر نگین نصوحی دکتر سعید نعمتی دکتر آرش غفاري سرشت دکتر مهزاد صدیقی 1- استادیار گروه ترمیمی دانشگاه آزاد اسلامی

Διαβάστε περισσότερα

مقدمه. )s oct ( )1( )2( oct. oct. oct. oct

مقدمه. )s oct ( )1( )2( oct. oct. oct. oct معدنی منابع مهندسی نشزیه Journal of Mineral Resources Engineering (JMRE) 6 تا 9 صفحه 96 بهار شماره دوم دوره Vol., No., Spring 07, pp. 9-6 واقعی محوری سه تنشهای تحت سنگ غیرخطی و خطی جدید شکست معیارهای ارایه

Διαβάστε περισσότερα

کنترل سرعت هوشمند موتور القایی سحر محمدي علیرضا صدیقی انارکی دانشگاه یزد E-ail:ohaai_505@yahoo.co seighi@yazuni.ac.i چکیده از آنجاییکه موتورهاي القایی از نظر هزینه و سادگی ساخت نسبت به ماشینهاي جریان مستقیم

Διαβάστε περισσότερα

تأثير قابليتهای بازاریابی بر پيامدهای عملکردی شرکتهای کوچک و متوسط کارآفرین

تأثير قابليتهای بازاریابی بر پيامدهای عملکردی شرکتهای کوچک و متوسط کارآفرین تأثير قابليتهای بازاریابی بر پيامدهای عملکردی شرکتهای کوچک و متوسط کارآفرین )مورد مطالعه: شرکت مواد غذایی تهران همبرگر( * داود فیض ** محمدعلی نعمتی *** اشکان جبلی جوان **** سمیه زنگیان * دانشیار دانشگاه

Διαβάστε περισσότερα

Archive of SID چكيده مقدمه است. 1 منظور سیستمهای از نظر است. سطح HLII علاوه بر HLI سیستم انتقال را روش تحلیلی مستقیم روش شبیه سازی آماری

Archive of SID چكيده مقدمه است. 1 منظور سیستمهای از نظر است. سطح HLII علاوه بر HLI سیستم انتقال را روش تحلیلی مستقیم روش شبیه سازی آماری ه ب ٦٥٣ نشريه دانشكده فني جلد ۴۱ شماره ۵ ا ذرماه ۱۳۸۶ از صفحه ۶۵۳ تا ۶۶۲ ارزيابي قابليت اطمينان توليد در بازار برق رقابتي كامل چكيده ١ حسين هارون ا بادي محمود رضا حقي فام ٢* و ٣ محمود فتوحي فيروزا باد

Διαβάστε περισσότερα

استخراج دانش کاربردی از پیشینه ها و تاثیر آن برخالقیت در طراحی معماری

استخراج دانش کاربردی از پیشینه ها و تاثیر آن برخالقیت در طراحی معماری 39 صفحات - 39 50 نشریههنرهای زیبا - معماری و شهرسازی شماره 47 پاییز 1390 استخراج دانش کاربردی از پیشینه ها و تاثیر * آن برخالقیت در طراحی معماری 2** سیدامیرسعید محمودی 1 سیدمحمدحسین ذاکری 1 استادیار دانشکدۀ

Διαβάστε περισσότερα

اندازهگیري جریانهاي بزرگ در آزمایشگاه جریان قوي با استفاده از کویل روگوفسکی

اندازهگیري جریانهاي بزرگ در آزمایشگاه جریان قوي با استفاده از کویل روگوفسکی No. 3-F-TRN-766 جریانهاي بزرگ در آزمایشگاه جریان قوي با استفاده از کویل روگوفسکی محمد حامد صمیمی سلمان محسنی حسین محسنی موسسە پژوهشی فشارقوي الکتریکی دانشکدة مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران تهران ایران

Διαβάστε περισσότερα

بهبود کارایی درایو طراحی شده برای کنترل برداری موتور القایی با بکارگیری الگوریتم بهینه سازی اجتماع ذرات

بهبود کارایی درایو طراحی شده برای کنترل برداری موتور القایی با بکارگیری الگوریتم بهینه سازی اجتماع ذرات The 9th Sypou on Advance n Scence and Technology (9thSASTech), Mahhad, Ian. 9thSASTech.kh.ac. بهبود کارایی درایو طراحی شده برای کنترل برداری موتور القایی با بکارگیری الگوریتم بهینه سازی اجتماع ذرات عبدالمحمد

Διαβάστε περισσότερα

اکتساب مهارت در یادگیری تقویتی و الگوریتمهای آن

اکتساب مهارت در یادگیری تقویتی و الگوریتمهای آن کنفرانس ملی فناوری انرژی و داده با رویكرد مهندسی برق و کامپیوتر Natinal Cnference f Technlgy, Energy and Data n Electrical & Cmputer Engineering کونفرانسی نهتهوهیی فهناوهری هێز و دهیتا به روانگه ئهندازیاری

Διαβάστε περισσότερα

عاطفه بابائی دانشآموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علوم اقتصادی تهران. چکیده

عاطفه بابائی دانشآموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علوم اقتصادی تهران. چکیده یادگیری تقویتی در سیستمهای چندعامله عاطفه بابائی غیرهمکار دانشآموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علوم اقتصادی تهران a.babaee44@gmail.com چکیده یکی از مسائلی که در زمینه تحقیقات سیستمهای چندعامله مورد توجه قرار

Διαβάστε περισσότερα

آموزش نرم افزار MATLAB

آموزش نرم افزار MATLAB آموزش نرم افزار MATLAB فهرست مطالب فصل اول : آشنایی با و کار با ماتریس ها فصل دوم : محاسبات سیمبولیک و چند جمله ای ها فصل سوم : کنترل جریان محاسبات )ساختارهای شرطی و حلقه ها( فصل چهارم : ترسیم نمودارهای

Διαβάστε περισσότερα

این پلیمر در مرمت اسناد کاغذی روش پژوهش: روش پژوهش در این تحقیق تجربی)آزمایشی( و حضور نور بررسی مقاومت چسبندگی آنها اعامل این منونه

این پلیمر در مرمت اسناد کاغذی روش پژوهش: روش پژوهش در این تحقیق تجربی)آزمایشی( و حضور نور بررسی مقاومت چسبندگی آنها اعامل این منونه بهینهسازی کربوکسیمتیل سلولز) CMC ( در برابر عوامل میکروارگانیسم با استفاده از نانوذرات دیاکسیدتیتانیوم بهمنظور ارتقاء کیفیت حفاظتی این پلیمر در مرمت اسناد کاغذی چڪیده علیاصغر آریافر کورس سامانیان مریم

Διαβάστε περισσότερα

طراحی بهینه یک ریز شبکه مبتنی بر انرژی های تجدیدپذیر برای یک منطقه ای روستائی در استان خراسان رضوی

طراحی بهینه یک ریز شبکه مبتنی بر انرژی های تجدیدپذیر برای یک منطقه ای روستائی در استان خراسان رضوی No. F-5-AAA- طراحی بهینه یک ریز شبکه مبتنی بر انرژی های تجدیدپذیر برای یک منطقه ای روستائی در استان خراسان رضوی عبداله امیری شرکت توزیع برق خراسان رضوی- دانشگاه صنعتی امیرکبیر مشهد ایران مرتضی محمدی اردهالی

Διαβάστε περισσότερα

Archive of SID. yahoo.com چکيده مقدمه

Archive of SID.    yahoo.com چکيده مقدمه اثر تقويت پايه هاى پل بتن مسلح با استفاده از ورقهاى فولادى در برابر مولفه قاي م زلزله دکتر علیرضا رهایی- مهندس ابراهیم چینی فروش دانشگاه صنعتی امیرکبیر مهدی آرزومندی دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی زلزله

Διαβάστε περισσότερα

قسمت اول دکتر حسن فارسیجانی امیر شعبانی سید محمد رضا ترابی پور

قسمت اول دکتر حسن فارسیجانی امیر شعبانی سید محمد رضا ترابی پور بررسی نقش عوامل حیاتی در طراحی محصول جهت رسیدن به تولید در کالس جهانی»مورد کاوی : صنعت خودروسازی«قسمت اول h-farsi@sbu.ac.ir shabani.dp@gmail.com torabipour@hotmail.com 1 دکتر حسن فارسیجانی امیر شعبانی

Διαβάστε περισσότερα

»عوامل موثر بر بهکارگیری سازوکارهای مدیریت پایدار آب در بین کشاورزان شهرستان اسالمآباد غرب«

»عوامل موثر بر بهکارگیری سازوکارهای مدیریت پایدار آب در بین کشاورزان شهرستان اسالمآباد غرب« »عوامل موثر بر بهکارگیری سازوکارهای مدیریت پایدار آب در بین کشاورزان شهرستان اسالمآباد غرب«چکیده بحران آب و کمآبی در کشور کشاورزان را ناچار ساخته است تا با استفاده از سازوکارهای مدیریتی به شکل پایدارتری

Διαβάστε περισσότερα

بررسی تاثیر رژیمهای رطوبتی بر روی گیاه نعنا فلفلی piperita) (Mentha

بررسی تاثیر رژیمهای رطوبتی بر روی گیاه نعنا فلفلی piperita) (Mentha بررسی تاثیر رژیمهای رطوبتی بر روی گیاه نعنا فلفلی piperita) (Mentha رحیم حداد 1 * بهارا رستمی نیا 2 بهور اصغری 1,*-نویسنده مسئول:دانشیارگروه بیوتکنولوژ ی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه بین امللی

Διαβάστε περισσότερα

یک عمر سالمت با خود مراقبتی

یک عمر سالمت با خود مراقبتی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی معاونت بهداشت دفتر آموزش و ارتقای سالمت بسته آموزشی و اطالعاتی»خودمراقبتی«ویژه هفته سالمت 1 تا 7 اردیبهشت 93 یک عمر سالمت با خود مراقبتی هفته سالمت 1 تا 7 اردیبهشت 1393

Διαβάστε περισσότερα

ر ک ش ل ن س ح ن د م ح م ب ن ی ز ن. ل و ئ س م ه د ن س ی و ن ( ی ر ک ش ل &

ر ک ش ل ن س ح ن د م ح م ب ن ی ز ن. ل و ئ س م ه د ن س ی و ن ( ی ر ک ش ل & ن- س ح ی ژ ر ن ا ل ا ق ت ن ا ر د ر ا و ی د ي ر ي گ ت ه ج و د ی ش ر و خ ش ب ا ت ه ی و ا ز و ت ه ج ه ط ب ا ر ل ی ل ح ت ) ر ال ر ه ش ي د ر و م ه ع ل ا ط م ( ي ر ي س م ر گ ي ا ه ر ه ش ر د ن ا م ت خ ا س ل خ

Διαβάστε περισσότερα

نورپردازی طبیعی در خانه های سنتی کاشان نمونۀ موردی: خانۀ عامری ها

نورپردازی طبیعی در خانه های سنتی کاشان نمونۀ موردی: خانۀ عامری ها نورپردازی طبیعی در خانه های سنتی کاشان نمونۀ موردی: خانۀ عامری ها منصوره طاهباز* شهربانو جلیلیان** فاطمه موسوی*** مرضیه کاظمزاده**** تاریخ دریافت: 92/04/29 تاریخ پذیرش: 92/12/01 87 چکیده بهره برداری از

Διαβάστε περισσότερα

دهمین همایش بین المللی انرژی

دهمین همایش بین المللی انرژی طراحی و بهینه سازی ژنراتور سنکرون مغناطیس دائم برای کاربرد انرژی تجدید پذیر هیدرودینامیکی با استفاده از الگوریتم مورچگان امیر نیک بخش - سید اصغر غالمیان دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل

Διαβάστε περισσότερα

چکیده. Downloaded from

چکیده. Downloaded from بررسی آگاهی و عملکرد زنان ایرانی از سرطان دهانه رحم فهیمه رمضانی تهرانی (M.D.) 1 کاظم محمد (Ph.D.) 2 مهدی رهگذر (M.Sc.) 3 محسن نقوی(. M.Sc ) 4 1- متخصص زنان وزایمان استادیار سرپرست مرکز ملی تحقیقات بهداشت

Διαβάστε περισσότερα

دینامیک آئروسل ها خواص جنبشی آئروسل ها

دینامیک آئروسل ها خواص جنبشی آئروسل ها دینامیک آئروسل ها جلسه 9 خواص جنبشی آئروسل ها مکانیکی ته نشینی اینرسیایی نفوذ الکتریکی نوری فرایند ترکم ذرات کواگوالسیون چگالش 1 سرعت ته نشینی ρ : article density (kg/m3) d : article diameter (m), g: acceleration

Διαβάστε περισσότερα

جزوه درس : محیطهایچندرسانهای پاییز 2931

جزوه درس : محیطهایچندرسانهای پاییز 2931 جزوه درس : محیطهایچندرسانهای گردآوری : مجید دستجردی پاییز 2931 بسم اهلل الرحمن الرحیم اهداف درس مطالعه اجزا سیستم های چندرسانه ای شامل متن تصویر ویدئو صدا و انیمیشن که درنهایت منجر به ایجاد مهارتهای الزم

Διαβάστε περισσότερα

بررسی تا ثیر اندازه ذرات رسوبات بستر بر آبشستگی تکیه گاه هاي پل

بررسی تا ثیر اندازه ذرات رسوبات بستر بر آبشستگی تکیه گاه هاي پل » اولین همایش ملی چالشهاي منابع آب و کشاورزي «انجمنا بیاریوزهکشیایران- دانشگاها زاداسلامیواحدخوراسگان اصفهان- 17 بهمن 1392 بررسی تا ثیر اندازه ذرات رسوبات بستر بر آبشستگی تکیه گاه هاي پل علی رضا طوباي

Διαβάστε περισσότερα

ﯽﺤﻄﺳ ﯽﺘﺨﺳﺰﯾر یور ﺮﺑ ناﺪﻧد

ﯽﺤﻄﺳ ﯽﺘﺨﺳﺰﯾر یور ﺮﺑ ناﺪﻧد 31 مجله دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد سال 1386 جلد 31 شماره 1 و 2 مقایسه آزمایشگاهی اثر دو ماده سفیدکننده دندان بر روی ریزسختی سطحی کامپوزیت مایکرو هایبرید دکتر زهرا خاموردی*# دکتر شاهین کسرایی*

Διαβάστε περισσότερα

بانکداری سنتی بر پذیرش بانکداری الکترونیک توسط مشتریان

بانکداری سنتی بر پذیرش بانکداری الکترونیک توسط مشتریان ارزیابی تأثیر کیفیت ادرا کشده از خدمات بانکداری سنتی بر پذیرش بانکداری الکترونیک توسط مشتریان )مطالعه موردی بر مشتریان شعب بانک ملت شهر اصفهان( شماره دوم بهار 1393 5 علی صنایعی استاد گروه مدیریت دانشگاه

Διαβάστε περισσότερα

LUMO و HOMO یهای انرژ پراکندگی انرژی. پل :)polyethylenedioxythiophene( polystyrene

LUMO و HOMO یهای انرژ پراکندگی انرژی. پل :)polyethylenedioxythiophene( polystyrene سلولهای آلی خورشیدی تودهای اتصاالت پایه بر فولرین پلیمر- از نامتجانس رفیعی محمد مترجم: رهای پلیم از که خورشیدیای لهای سلو راندمان اخیر سال ده در درصد ۹ به درصد ۱ از شدهاند ساخته فولرین مشتقات با مخلوطشده

Διαβάστε περισσότερα

In recent years, significant developments have been made in using water-swollen

In recent years, significant developments have been made in using water-swollen Polymerization Quarterly, 2013 Volume 2, Nunber 4 Pages 16-27 ISSN: 2252-0449 Hydrogels as Controlled Drug Delivery Carriers Sepideh Khoee *, Maryam Kardani Faculty of Science, Department of Chemistry,

Διαβάστε περισσότερα

ش ز و م آ ت ی ر ی د م د ش ر ا س ا ن ش ر ا ک. 4

ش ز و م آ ت ی ر ی د م د ش ر ا س ا ن ش ر ا ک. 4 ي ش ز و م آ ت ي ر ي د م و ی ر ب ه ر ه م ا ن ل ص ف ر ا س م ر گ د ح ا و ي م ال س ا د ا ز آ ه ا گ ش ن ا د 3931 تابستان 2 ه ر ا م ش. م ت ش ه ل ا س 9 4-5 6 ص ص ه ل خ ا د م م د ع و ی ل د ا ب ت ن ی ر ف آ ل و

Διαβάστε περισσότερα

Journal of Sociological researches, 2015 (Autumn), Vol.9, No. 3

Journal of Sociological researches, 2015 (Autumn), Vol.9, No. 3 م و ر د م ط ا ل ع ه :) پژوهشهای جامعه شناختی سال نهم / شماره سوم / پاییز 49 Journal of Sociological researches, 2015 (Autumn), Vol.9, No. 3 ب ر ر س ی ر ا ب ط ه ب ن ی ا ن ه ا ی ا خ ال ق ی و خ و د ک ا ر

Διαβάστε περισσότερα

1. مقدمه دریا نوعی موجبر

1. مقدمه دریا نوعی موجبر فيزيك زمين و فضا دوره 34 شماره 1 بهار 1431 صفحة 131-181 مطالعۀ آزمایشگاهی تأثیر امواج درونی بر روی انتشار امواج صوتی و محمد اکبری نسب 4 حامد دلدار 1 عباسعلی علی اکبری بیدختی 2* وحید چگینی 3 1. دانشجوی

Διαβάστε περισσότερα

R = V / i ( Ω.m كربن **

R = V / i ( Ω.m كربن ** مقاومت مقاومت ويژه و رسانندگي اگر سرهاي هر يك از دو ميله مسي و چوبي را كه از نظر هندسي مشابهند به اختلاف پتانسيل يكساني وصل كنيم جريانهاي حاصل در ا نها بسيار متفاوت خواهد بود. مشخصهاي از رسانا كه در اينجا

Διαβάστε περισσότερα

ˆÃd. ¼TvÃQ (1) (2) داشت: ( )

ˆÃd. ¼TvÃQ (1) (2) داشت: ( ) تغيير ا نتالپي : ΔH بيشتر واكنشها در شيمي در فشار ثابت انجام ميگيرند. سوختن كبريت در هواي ا زاد و همچنين واكنش خنثي شدن سود با سولفوريك اسيد در يك بشر نمونه اي از واكنشهايي هستند كه در فشار ثابت انجام

Διαβάστε περισσότερα

تنظیم پارامتر اندیکاتور های تحلیل تکنیکال با استفاده از بهینه سازی چندهدفه گروه ذرات و سیستم استنتاج تطبیقی فازی-عصبی

تنظیم پارامتر اندیکاتور های تحلیل تکنیکال با استفاده از بهینه سازی چندهدفه گروه ذرات و سیستم استنتاج تطبیقی فازی-عصبی فصلنامه علمي پژوهشي دانش سرمايهگذاري سال چهارم/ شماره پانزدهم/ پايیز 1931 تنظیم پارامتر اندیکاتور های تحلیل تکنیکال با استفاده از بهینه سازی چندهدفه گروه ذرات و سیستم استنتاج تطبیقی فازی-عصبی ابراهیم عباسی

Διαβάστε περισσότερα

پایش دمای سطح زمین و بررسی رابطه کاربری اراضی با دمای سطح با استفاده از تصویر سنجنده ETMو OLI )مطالعه موردی: استان قم(

پایش دمای سطح زمین و بررسی رابطه کاربری اراضی با دمای سطح با استفاده از تصویر سنجنده ETMو OLI )مطالعه موردی: استان قم( پایش دمای سطح زمین و بررسی رابطه کاربری اراضی با دمای + سطح با استفاده از تصویر سنجنده ETMو OLI )مطالعه موردی: استان قم( علی سرکارگراردکانی 4 مرضیه حاجیلو 1 سید علی المدرسی 2 نسیم زرنگ 3 1.دانشجوی کارشناسی

Διαβάστε περισσότερα

م ح ق ق س ا خ ت ه () ک ا ر ش ن ا س- ف ص ل ن ا م ه ر ه ب ر ی و م د ي ر ي ت آ م و ز ش ي د ا ن ش گ ا ه آ ز ا د ا س ال م ي و ا ح د گ ر م س ا ر س ا ل ه ش ت م. ش م ا ر ه 1 ب ه ا ر 3 9 3 1 ص ص -8 6 1 1 3 4 1

Διαβάστε περισσότερα

FACTS Flexible AC Transmission Systems

FACTS Flexible AC Transmission Systems انعطافپذير AC انرژي انتقال سيستمهاي FACTS Flexible AC Transmission Systems ادوات FACTS خالصه درس 1- مشکالت خط انتقال شامل موارد زیر است: A( مشکالت بی باری )افزایش ولتاژ انتهای خط - کاهش پایداری( B( مشکالت

Διαβάστε περισσότερα

هلول و هتسوپ لدب م ١ لکش

هلول و هتسوپ لدب م ١ لکش دوفازي با كيفيت صورت مخلوط به اواپراتور به 1- در اواپراتور كولر يك اتومبيل مبرد R 134a با دبي 0.08kg/s جريان دارد. ورودي مبرد مي شود و محيط بيرون در دماي 25 o C وارد از روي اواپراتور از بخار اشباع است.

Διαβάστε περισσότερα

جريان ديفرانسيلي CDBA

جريان ديفرانسيلي CDBA پياده سازي فيلترهاي آنالوگ مد جرياني با استفاده از DTA محرم حسين پور و بابك قصاب زاده اهرابي گروه مهندسي برق الكترونيك- دانشگاه آزاد اسلامي واحد تبريز babakahrabi@gmail.com m.hosseinpour.n@gmail.com چكيده

Διαβάστε περισσότερα

سنتز پروسکایت نانو بلورین به روش سل- ژل. Synthesis of nanocrystalline Sr Y 0.07 TiO 3±δ by sol-gel method

سنتز پروسکایت نانو بلورین به روش سل- ژل. Synthesis of nanocrystalline Sr Y 0.07 TiO 3±δ by sol-gel method سنتز پروسکایت نانو بلورین (یک خط فاصله اندازه 6) Sr 0.895 Y 0.07 TiO 3±δ (یک خط فاصله اندازه 6) (یک خط فاصله اندازه 6) 3 2* زهرا رجایی محمدرضا محمدي احمد ساعتچی (یک خط فاصله اندازه 6) جلد 3 شماره 2 تابستان

Διαβάστε περισσότερα

ي ش ز و م آ ت ي ر ي د م و ی ر ب ه ر ه م ا ن ل ص ف ر ا س م ر گ د ح ا و ي م ال س ا د ا ز آ ه ا گ ش ن ا د 3 9 3 1 ر ا ه ب 1 ه ر ا م ش. م ت ش ه ل ا س 5 4-8 5 ص ص EFQM ی ل ا ع ت ل د م س ا س ا ر ب ی ن ا م ز

Διαβάστε περισσότερα

Journal of Sociological researches, 2015 (Autumn), Vol.9, No. 3

Journal of Sociological researches, 2015 (Autumn), Vol.9, No. 3 م ط ا ل ع ه) پژوهشهای جامعه شناختی سال نهم / شماره سوم / پاییز 49 Journal of Sociological researches, 2015 (Autumn), Vol.9, No. 3 ر ت ب ه ب ن د ی ع و ا م ل م و ث ر ب ر ا ر ز ی ا ب ی ع م ل ک ر د م د ی ر

Διαβάστε περισσότερα

شماره 31 بهار و تابستان 92 No.31 Spring & Summer

شماره 31 بهار و تابستان 92 No.31 Spring & Summer 335-355 زمان دريافت مقاله: 1390/9/20 زمان پذيرش نهايي: 1391/6/30 رتبه بندی حوزه های مختلف ریسک زیست محیطی و سالمت انسان در فناوری نانو با استفاده از روش Topsis و AHP در محیط فازی محمد جوانمردی- دانشجوي

Διαβάστε περισσότερα

عالمت های اختصاری مربوط به زمان و دفعات دارو دادن

عالمت های اختصاری مربوط به زمان و دفعات دارو دادن عالمت اختصاری H(hr) min AM PM MD MN q q.h q.2h Qd BD,BID TDS QID HS a.c p.c PRN Stat عالمت های اختصاری مربوط به زمان و دفعات دارو دادن معادل انگلیسی معادل فارسی Hour ساعت Minute دقیقه Ante Meridiem از

Διαβάστε περισσότερα

telefax: )+98 21(

telefax: )+98 21( سلول های بنیادی CELLs( )STEM و دیابت تیپ یک 5 صاحب امتیاز: انجمن دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی ایران مدیر مسئول: دکتر محمد صاحب الزمانی هیئت تحریریه: دکتر محمد رضا بختياري دکتر بهزاد پوپک دکتر یوسف

Διαβάστε περισσότερα

متلب سایت MatlabSite.com

متلب سایت MatlabSite.com بهبود پایداري گذراي توربین بادي سرعت متغیر مجهز به ژنراتور القایی دوتغذیه اي با بهرهگیري از کنترل کننده فازي علی اصغر صمدي علی مالکی مصطفی جزایري دانشکدهي برق و کامپیوتر دانشگاه سمنان a.a.amadi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

مطالعه شاخصها و خصوصیات جوانه زنی بذر و استقرار دانه رست گیاه دارویی یافته / دوره چهاردهم / شماره / 2 بهار / 91 ویژه نامه گیاهان دارویی

مطالعه شاخصها و خصوصیات جوانه زنی بذر و استقرار دانه رست گیاه دارویی یافته / دوره چهاردهم / شماره / 2 بهار / 91 ویژه نامه گیاهان دارویی فصلنامه علمي پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي لرستان مطالعه شاخصها و خصوصیات جوانه زنی بذر و استقرار دانه رست گیاه دارویی مورد L) (Myrtus communis احمد اسماعیلی 1 و 2 حمیدرضا عیسوند 1 عبدالحسین رضاي ی نژاد 3

Διαβάστε περισσότερα

بسمه تعالي راهنماي تعميرات و سرويس S300 سوخت رسانی

بسمه تعالي راهنماي تعميرات و سرويس S300 سوخت رسانی بسمه تعالي راهنماي تعميرات و سرويس S300 سوخت رسانی 3 فهرست 5 پیشگفتار فصل اول - سیستم سوخت رسانی 9 اقدامات احتیاطی 10 ابزار مخصوص 13 بررسی سیستم سوخت 14 انژکتور و ریل سوخت 18 فیلتر سوخت 23 باک سوخت 27

Διαβάστε περισσότερα

بسمه تعالی راهنمای تعمیرات و نگهداری تجهیزات الکتریکی

بسمه تعالی راهنمای تعمیرات و نگهداری تجهیزات الکتریکی X100RM1H/2/2 بسمه تعالی پراید 132 با پلتفرم جدید راهنمای تعمیرات و نگهداری تجهیزات الکتریکی 3 فهرست پیشگفتار... 5 ابزارهای عیب یابی سیستمهای الکتریکی... 7 دسته چراغ وبرف پاک کن... 10 کلیدهای پشت صفحه

Διαβάστε περισσότερα