فصل چهارم پیوند کوواالنسی و ترکیب های مولکولی

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "فصل چهارم پیوند کوواالنسی و ترکیب های مولکولی"

Transcript

1 فصل چهارم پیوند کوواالنسی و ترکیب های مولکولی 180

2 واحد یادگیری 1 روش تدریس پیشنهادی: دریافت مفهوم پرسش و پاسخ توصیه میشود که کارتهای زیر را که قبال تهیه و تکثیر کردهاید در اختیار گروهها قرار دهید و از آنها بخواهید با بررسی آنها مواد داده شده را در دو گروه دستهبندی کنند و برای هر گروه یک نام کلی ارائه دهند. هدفهای آموزشی انتظار میرود دانشآموز در پایان این واحد یادگیری: ١ با ترکیبهای مولکولی و مفهوم پیوند کوواالنسی آشنا شود. ٢ مهارت تشخیص ترکیب مولکولی را از ترکیب یونی کسب و در خود تقویت کند. ٣ با برخی ویژگیهای مواد مولکولی آشنا شود. 4 با نحوۀ تشکیل پیوندهای کوواالنسی آشنا شود. 5 تغییر انرژی هنگام تشکیل پیوند را درک کند. 6 با مفهوم فاصلۀ تعادلی پیوند آشنا شود. ارزشیابی تشخیصی ١ دو ترکیب مولکولی را نام ببرید و فرمول آنها را بنویسید. ٢ آیا امتها میتوانند الکترونهای خود را با هم به اشتراک بگذارند چرا ٣ هرگاه دو امت به هم نزدیک شوند یکدیگر را جذب میکنند یا دفع چرا I 2 ید جامد نارسانا 113 =نقطۀ ذوب Na 2 S 4 سدمی سولفات جامد درحالت محلول و مذاب رسانا است = 884 نقطۀ ذوب Kl پتاسیم کلرید جامد در حالت مذاب و محلول رساناست 771 = نقطۀ ذوب 3 6 استون مایع نارسانا 95 -= نقطۀ ذوب Mgl 2 منیزمی کلرید جامد درحالت محلول و مذاب رسانا است 714 = نقطۀ ذوب Nal سدمی کلرید جامد در حالت مذاب و محلول رساناست 8٠1 = نقطۀ ذوب N 2 نیتروژن گاز نارسانا 21٠-= نقطۀ ذوب l 2 کلر گاز نارسانا 1٠1 -= نقطۀ ذوب Al 2 3 آلومینیم اکسید جامد در حالت مذاب رساناست 2072 = نقطۀ ذوب 4 متان گاز نارسانا 182 -= نقطۀ ذوب 2 آب مایع نارسانا ٠= نقطۀ ذوب NaN 3 سدمی نیترات جامد در حالت مذاب و محلول رساناست 3٠7 = نقطۀ ذوب به دانش آموزان وقت کافی بدهید. سپس از یکی از گروه ها بخواهید جدول دسته بندی شدۀ خود را به سایر گروه ها نشان بدهد. گروه )...( 2 نارسانا گروه )...( 1 در حالت مذاب و محلول رسانا

3 پاسخ گروهها را بررسی کنید اما نام گروهها را بهطور مستقیم به دانشآموزان نگویید. برای یافنت نام مناسب برای گروهها پرسشهای زیر را به بحث بگذارید. ١ آیا ویژگیهای گروه ١ برای شما آشناست این ترکیبها به کدام دسته از مواد تعلق دارند ٢ در گروه دوم کدام ماده برای شما آشناست ٣ آیا نام پیوندهای موجود بنی امتهای آن را میدانید 4 با توجه به خواص هر گروه آیا میتوانید برای مواد این گروه یک نام پیشنهاد دهید 5 برای ساخته شدن ترکیب یونی آیا وجود فلز ضروری است برای ترکیبهای دستۀ دیگر چطور پاسخها را بشنوید اگر نام کوواالنسی یا مولکولی را پیشنهاد دادند نام ترکیبهای مولکولی را بپذیرید. در غیراینصورت آنها را راهنمایی کنید. سپس به کمک شکلهای صفحۀ 66 موضوع را جمعبندی کنید و توضیح دهید که در این فصل دربارۀ مولکولها مطالبی را یاد خواهند گرفت. حال آرایش الکترونی ١7 l را روی تابلو رسم کنید و این پرسش را مطرح کنید. مولکول کلر ( ٢ )l چگونه تشکیل شده است آیا امتهای کلر الکترون گرفتهاند آیا میتوانیم پیوند بنی امتهای کلر را کوواالنسی بنامیم اکنون انیمیشن مربوط به تشکیل پیوند کوواالنسی را منایش دهید و به گروهها فرصت دهید تا دربارۀ انیمیشن منایش داده شده در گروه بحث کنند. هر گروه چگونگی تشکیل این پیوند را به کالس ارائه دهد. نظرات آنان را بشنوید و مطالب مورد نیاز را روی تابلو یادداشت کنید. حال با نشان دادن تصویر صفحه 67 کتاب درسی از دانشآموزان بپرسید: ١ نیروهای جاذبه بنی دو امت در این شکل ناشی از چیست ٢ در کدامیک از حالتهای زیر احتمال تشکیل پیوند کوواالنسی وجود دارد نیروی جاذبه > نیروی دافعه نیروی دافعه > نیروی جاذبه ٣ آیا پس از تشکیل پیوند نیز نیروهای جاذبه بیشتر از دافعه هستند نظرات دانشآموزان را بشنوید و سپس دربارۀ انواع جاذبهها و دافعههای بنی دو امت توضیح کافی بدهید. اکنون از دانشآموزان بخواهید صفحات 67 و 68 را روخوانی کنند. 182

4 ارزشیابی پایانی ١ با توجه به شکل زیر بگویید کدام شکل نشان دهندۀ یک پیوند کوواالنسی است چرا شکل 1 2 ٢ ترکیب حاصل از کدام شکل نقطۀ جوش باالتری دارد ٣ در شکل زیر به جای Y و X واژه های مناسب قرار دهید. X Y + + شکل 2 183

5 واحد یادگیری 2 هدف های آموزشی l 2 Br 2 انتظار میرود دانشآموز در پایان این واحد یادگیری: ١ با برخی از عوامل مؤثر بر طول پیوند آشنا شود. ٢ اثر افزایش طول پیوند بر انرژی پیوند را درک کند. ٣ با پیوندهای کوواالنسی قطبی و ناقطبی آشنا شود. 4 توانایی تشخیص پیوندهای قطبی و ناقطبی و یونی را کسب و در خود تقویت کند. 5 مهارت تشخیص پیوند قطبی از ناقطبی را در خود تقویت کند. 6 مهارت مقایسه انرژی پیوندها را در خود تقویت کند. 7 بتواند چند پیوند را براساس خصلت یونی آنها مرتب کند. روش تدریس پیشنهادی: مشارکتی توصیه میشود برای شروع درس تصاویر مقابل را )که قبال به تعداد گروهها تهیه شده است( در اختیار گروهها قرار دهید و به آنها فرصت کافی بدهید تا با بررسی شکلها برداشت و نظر علمی خود را بیان کنند. حال نظر تک تک دانشآموزان )گروهها( را روی تابلو بنویسید. سپس با بحث و گفتوگوی هدایت شده هر یک را بررسی و تأیید یا اصالح کنید. در پایان از آنها بخواهید دربارۀ نتیجۀ این بحث یک جمله بنویسند. l 2 شکل 3 اکنون از دانشآموزان هر گروه بخواهید تا با توجه به تصاویر زیر و بحث و تبادل نظر دربارۀ آنها عامل دیگری برای کم یا زیاد بودن طول پیوند یا انرژی پیوند پیدا کنند و آن را در یک جمله بنویسند. پیوند ساده در اتم کربن پیوند دوگانه در اتم کربن پیوند سهگانه در اتم کربن شکل 4 ارزشیابی تشخیصی ١ از بنی ترکیبهای و Mgl ٢ ٢ 4 NaF کدام مولکولی و کدام یونی است ٢ آیا طول پیوند در F ٢ و Br ٢ یکسان است ٣ شکسنت کدام یک سادهتر است یک تکه چوب ٢0 سانتیمتری یا یک تکه چوب ٢ سانتیمتری 4 به نظر شما آیا در پیوند و کربن به یک اندازه از الکترونهای اشتراکی استفاده میکند 184

6 اکنون مطالب مربوط به انرژی پیوند و طول پیوند را جمعبندی کنید. از دانشآموزان بخواهید تا جدول صفحۀ 69 را بررسی کنند و هر گروه در یکی از موارد رابطهای بنی انرژی پیوند و طول پیوند بیان کند. * حال برای تثبیت یادگیری پاسخ پرسشهای زیر را از دانشآموزان بخواهید. ١ هر یک از پیوندهای ستون الف را به یکی از عددهای ستون ب ارتباط دهید و دلیل انتخاب خود را بنویسید. پیوند )الف( -N =N N طول پیوند )ب( ١47 )pm( ١١6 )pm( ١٢9 )pm( ٢ هر یک از اعداد ستون )پ( را به یکی از پیوندهای ستون )ت( ارتباط دهید و دلیل انتخاب خود را بنویسید. انرژی پیوند )پ( ٢٣7 )kj.mol -١ ( ٢١8 )kj.mol -١ ( ١9٣ )kj.mol -١ ( پیوند )ت( Br-F Br-Br Br-l در ادامه تصویرهای زیر را که نشاندهندۀ اثر میدان الکتریکی بر مولکولها است را در اختیار دانشآموزان قرار دهید )میتوانید از انیمیشن نیز استفاده کنید( و از آنها بخواهید به پرسشهای مطرح شده پاسخ دهند. برای مشاهدۀ انیمیشن )پویامنایی( به سایت گروه شیمی دفتر تألیف بخش راهنمای معلم مراجعه کنید. + + F 2 l F 2 l )١( )٢( )٣( )4( میدان الکتریکی وجود دارد میدان الکتریکی وجود ندارد شکل 5 185

7 ١ بنی هر یک از شکلهای ١ و ٢ چه شباهتی وجود دارد بنی شکلهای ٣ و 4 چطور ٢ میدان الکتریکی بر کدام مولکولها تأثیر داشته است ٣ تأثیر میدان را بر مولکول l توجیه کنید. پاسخهای آنها را بشنوید و مطالب مورد نیاز را روی تابلو یادداشت کنید و موضوع را جمعبندی کنید. اکنون تصویر زیر را به دانشآموزان نشان دهید و از آنها بخواهید دربارۀ تصویر گفتوگو کنند و علت اختالف آنها را بیان کنند. پاسخ آنها را بشنوید اما در بارۀ درستی آنها اظهارنظر نکنید. سپس از آنها بخواهید به پرسشهای زیر پاسخ دهند. 2 l ابر الکترونی مولکول l ابر الکترونی مولکول ٢ شکل 6 ١ با توجه به جدول صفحۀ 46 کتاب درسی اختالف الکترونگاتیوی امتهای تشکیلدهندۀ هر مولکول را حساب کنید. ٢ با توجه به شکل صفحۀ 7١ آیا میتوانید دو واژۀ»پیوند کوواالنسی قطبی و ناقطبی«را به هر یک از شکلها ارتباط دهید ٣ در کدام تصویر ابر الکترونی اشتراکی بنی دو امت بهطور یکنواخت توزیع شده است 4 با توجه به توزیع ابر الکترونی در مولکول l در کدام قسمت تراکم ابر الکترونی بیشتر است 5 اگر میزان تراکم ابر الکترونی را با -δ )بار جزئی( نشان دهیم. عالمت +δ و -δ را روی هر امت قرار دهید. 6 پیوند کوواالنسی قطبی و ناقطبی را در یک جمله تعریف کنید. 7 با توجه به جدول صفحۀ 46 تعینی کنید بیشترین اختالف الکترونگاتیوی بنی کدام دو عنصر است پیوند بنی این دو عنصر یونی است یا کوواالنسی در پایان از دانشآموزان بخواهید مطالب صفحات 70 و 7١ را روخوانی کنند. 186

8 ارزشیابی پایانی با استفاده از جدول صفحۀ 46 و شکل صفحۀ 77 کتاب درسی نوع پیوندها را در جدول زیر تعینی کنید. مولکول اختالف الکترونگاتیوی نوع پیوند یونی کوواالنسی ناقطبی کوواالنسی قطبی l Br ٢ Nal N ٢ بر دانش خود بیفزایید پیوندهای کوواالنسی قطبی و ناقطبی هنگامی که مولکولهای l در یک میدان الکتریکی بین دو صفحۀ یک خازن قرار میگیرند همانند یونها جهتگیری میکنند )شکل 7(. l مولکولهای l در حضور میدان جهتگیری میکنند. شکل 7. مقایسه جهت گیری مولکول دو اتمی قطبی بدون حضور میدان و در حضور میدان الکتریکی مولکول l تنها دارای یک پیوند کوواالنسی یگانه بین اتمهای و l است. شکل باال نشان میدهد که این مولکول از سرمنفی )کلر( به سوی صفحۀ مثبت و از سر مثبت به سوی صفحۀ منفی جهتگیری میکند این جهتگیری بر مقدار بارالکتریکیای که دو صفحۀ باردار میتوانند نگه دارند اثر میکند. بهچنین پیوندهای کوواالنسیای که درآن یک اتم جزئی بار الکتریکی مثبت و دیگری جزئی بار الکتریکی منفی دارد پیوند کوواالنسی قطبی میگویند. بدیهی است 187

9 هرچه تفاوت الکترونگاتیوی اتمهای شرکتکننده در پیوند بیشتر باشد قطبیت پیوند بیشتر و توزیع ابر الکترونهای پیوندی نامتقارنتر خواهد بود. این الگو نشان میدهد که پیوندهای تشکیل شده از دو اتم یکسان و یا دو اتم با اختالف الکترونگاتیوی ناچیز پیوند کوواالنسی ناقطبی است )شکل 8(. شکل 8. توزیع ابر الکترونی پیوندی میان دو هستۀ یکسان در مقایسه با دو هستۀ متفاوت جهتگیری مولکولهای قطبی مانند l در میدان الکتریکی میان دو صفحۀ خازن پایهای برای اندازهگیری گشتاور دو قطبی است. )فاصله( )بار( = گشتاور دو قطبی گشتاور دو قطبی مولکولهای ناقطبی مانند ٢ ٢ 4 l و... برابر با صفر است اما با افزایش قطبیت مولکول گشتاور دو قطبی افزایش مییابد. لینوس پاولینگ گشتاور دو قطبی را برای محاسبۀ میزان خصلت یونی یک پیوند کوواالنسی بهکار برد. برای نمونه اگر پیوند در هیدروژن کلرید صددرصد یونی باشد باید یونهای + و - l دارای یک واحد بارالکتریکی ) ١9-١0 6/١( باشند. از سوی دیگر طول پیوند -l برابر با ١٢7 pm است. بنابراین گشتاور دو قطبی - l + برابر است با: )فاصله( )بار( = گشتاور دو قطبی = )١/6 ١0-١9 ( )١/٢7 ١0-١0 m(=٢/0٣ ١0-٢9.m گشتاور دو قطبی را برای مولکولها با یکای دبای )D( بیان میکنند. اگر یک دبای )D( هم ارز با ٣0-.m ١0 ٣/٣4 باشد گشتاور دو قطبی - l + برابر است با: + l D.m = 2/ گشتاور دو قطبی 6 / 08D 30 3 / m گشتاور دو قطبی l که از آزمایش و اندازهگیری تجربی بهدستآمده برابر با 0٣/١ D است. بنابراین پیوند l نزدیک به ١6/9% خصلت یونی دارد. 188

10 گشتاور دو قطبی تجربی = درصد خصلت یونی پیوند کوواالنسی گشتاور دو قطبی نظری 100 1/ 03D = 100= % ١6/9 6 / 08D این نمونه نشان می دهد که شمار اندکی از پیوندها یونی و برخی کوواالنسی ناقطبی خالص اند. به دیگر سخن همۀ پیوندها در گسترۀ یونی تا کوواالنسی ناقطبی جای می گیرند. اگر مبنا تفاوت الکترونگاتیوی میان اتم های سازندۀ پیوند باشد نمودار زیر الگوی مناسبی برای پیوندهای یونی کوواالنسی قطبی و کوواالنسی ناقطبی است. الکترونگاتیوی و ماهیت پیوند یونی درصد یونی پیوند کوواالنسی اختالف الکترونگاتیوی شکل 9. درصد خصلت یونی بر حسب تفاوت الکترونگاتیوی در این نمودار F خصلت یونی بیش از %50 دارد به همین دلیل امروزه در منابع گوناگون دسته بندی زیر به کار می رود. پیوند یونی پیوند کوواالنسی قطبی پیوند کوواالنسی ناقطبی انتقال الکترون ها توزیع نامتقارن الکترونها توزیع یکنواخت الکترونها اختالف الکترونگاتیوی شکل 10. نوع پیوند براساس تفاوت الکترونگاتیوی اتم 189

11 میدانید که نماد شیمیایی عنصرها فرمولهای شیمیایی و معادلۀ شیمیایی بهترتیب هم ارز با حروف واژهها و جملهها )عبارتها( در زبان علمی شیمی هستند. هر معادلۀ شیمیایی موازنه شده نشان دهندۀ یک واکنش شیمیایی است که در آن با شکسته شدن برخی یا همۀ پیوندها در مواد واکنشدهنده و تشکیل پیوندهای جدید در فراوردهها آرایش اتمها و شیوۀ اتصال آنها به یکدیگر تغییر میکند. به واکنش زیر توجه کنید: انرژی آزاد شده به شکل گرما انرژی جذب شده امتها مرحله ١ مرحله ٢ شکسنت پیوند تشکیل پیوند واکنش Δ فراورده واکنش دهنده شکل 11. تغییر شیوه اتصال اتم ها به یکدیگر در یک واکنش شیمیایی چرا در این واکنش از تجزیۀ دو مولکول آب در پایان دو مولکول هیدروژن و یک مولکول اکسیژن تولید میشود و واکنش تا تولید چهار اتم هیدروژن و دو اتم اکسیژن متوقف نمیشود چه نیرویی اتمها را در مولکولهای ٢ ٢ و ٢ متصل به یکدیگر نگاه میدارد * پاسخ دانشآموزان به این پرسش عبارت است از وجود یک نیروی قوی یا پیوند شیمیایی به نام پیوند کوواالنسی! ولی این پاسخ دقیق و کاملی به پرسش شما نیست! پیوند کوواالنسی پیشوند»co«در زبان انگلیسی پیشوند»اشتراک«و واژۀ»Valence«هم ارز با»ظرفیت شیمیایی«است. به همین دلیل واژۀ»پیوند کوواالنسی«یادآور اشتراک الکترون های ظرفیت است. ساده ترین پیوند کوواالنسی پیوند میان دو اتم هیدروژن در مولکول ٢ است. هر اتم هیدروژن دارای یک پروتون و یک الکترون است. بین الکترون و پروتون در اتم هیدروژن دو نیروی کولنی )جاذبۀ الکترواستاتیک( و نیروی نیوتنی )جاذبۀ جرمی( وجود دارد. 2 e.e e F نیروی کولنی = = 2 2 r r F N=)m e.m p (/r 2 نیروی نیوتنی و F e ) 4 / 8 10 esu( = = F m.m ) 10 g() 1/ 8 10 g( N e p )esu( 2.g 2 190

12 * esu ١0 ٣ 9 ١ :esu یکای استات کولن برای اندازه گیری بار الکتریکی است. چون F بسیار بزرگ تر از F N است از این رو نیروهای کولنی اهمیت بیشتری دارند. انرژی پتانسیل کولنی )V( ناشی از F هم ارز است با: r :فاصلۀ میان بارهای الکتریکی همپوشانی زیاد )دافعه غالب( e V = r V 2 1 V یا r اگر دو اتم هیدروژن جدا از هم باشند انرژی الکترون در هر یک از آنها برابر با انرژی الکترون در حالت پایۀ )١=n( اتم هیدروژن است. با نزدیک شدن دو اتم به یکدیگر نیروهای جاذبه خودنمایی می کنند و آنها را بیشتر به هم نزدیک می کنند تا اینکه پس از همپوشانی ابر الکترونی پدید آمده از دو الکترون در فضای بین دو پروتون قرار می گیرند. این الگو نشان دهندۀ جذب دو پروتون به سوی چنین ابر الکترونی ای است با کاهش r مقدار افزایش مییابد در نتیجه ( (e =V نیز کاهش مییابد. r r کاهش انرژی پتانسیل این مجموعه هم ارز با کاهش محتوای انرژی آن و پایدارتر شدن است. این کاهش محتوای انرژی و یا افزایش پایداری نشان می دهد که دو اتم هیدروژن میل دارند با هم ترکیب شوند و یک مولکول پایدارتر ( ٢ ( تولیدکنند. نمودار زیر تغییر انرژی پتانسیل را برحسب فاصلۀ بین هسته هنگام تشکیل پیوند بین دو اتم هیدروژن نشان می دهد. بدون همپوشانی )بدون برهم کنش( اندکی همپوشانی )جاذبه غالب( حداکثر جاذبه انرژی پتانسیل 4٣6- کیلوژول بر مول )انرژی پیوند( فاصلۀ بنی هسته ها طول پیوند ) 75 پیکومتر( r)pm( شکل 12. نمودار انرژی پتانسیل برحسب فاصله میان هسته ها 191

13 هنگامی که دو اتم از یکدیگر دور باشند بهطوری که برهمکنشی نداشته باشند انرژی پتانسیل برابر با صفر است. با نزدیک شدن دو اتم به یکدیگر و خودنمایی جاذبه میان آنها انرژی پتانسیل کاهش مییابد. تا اینکه دافعه میان هستهها نیز خود را نشان میدهد. نزدیک شدن هستهها به یکدیگر تا جایی ادامه دارد که جاذبهها و دافعهها با یکدیگر برابری میکنند )تعادل( و انرژی پتانسیل به کمترین مقدار ممکن میرسد. این فاصلۀ تعادلی طول پیوند و انرژی آن نیز انرژی پیوند نام دارد. اگر فاصلۀ بین دو هسته از این مقدار کمتر شود )0 r( انرژی پتانسیل دافعه )به سمت مثبت نمودار( میان هستهها چیره شده ) V( و بسیار بزرگ خواهد شد )ناپایداری(. بنابراین پایدارترین حالت برای این مجموعه درفاصلۀ تعادلی هستهها و یا کمترین انرژی پتانسیل است. اینک به آسانی میتوان دریافت که چرا در واکنش گرماده فلز سدیم با آب گاز هیدروژن با مولکولهای ٢ تولید میشود نه اتمهای! * تنها باید به این نکته توجه داشت که در بیشتر موارد»طول پیوند با انرژی پیوند رابطۀ وارونه دارد«! برای نمونه پیوند F-F و l-l به ترتیب دارای طول پیوند ١4٣pm و ١99pm است ولی آنتالپی پیوند آنها به ترتیب ١57 و ٢4٣ کیلو ژول برمول است که از قاعدۀ»رابطۀ وارونه بین طول با انرژی پیوند«پیروی نمیکند! دلیل این است که گاهی تراکم زیاد ابر الکترونی روی اتمهای تشکیلدهندۀ پیوند در حجمکم )اتمهایF بسیارالکترونگاتیو بودهوحجمکمیدارند( نیرویدافعۀقابلمالحظهای پدید میآورد که باعث کاهش قدرت و درپی آن انرژی پیوند میشود. 192

14 واحد یادگیری 3 و 4 روش تدریس پیشنهادی توصیه میشود که به شرح زیر عمل کنید: ١ دانشآموزان صفحههای 7٣ 7٢ و 74 را تا ابتدای ساختار لوویس برای مولکولهای چند امتی در گروه خود روخوانی کنند. ٢ آرایش لوویس -l را روی تابلو رسم کنید و از آنها بخواهید l دربارۀ آن هرچه میدانند بیان کنند. ٣ پس از شنیدن نظر دانشآموزان موضوع را جمعبندی کنید و مفهوم و معنی ساختار لوویس را مجددا توضیح دهید. 4 از گروهها بخواهید تا منونۀ حل شدۀ صفحۀ 74 را بررسی کنند و بر اساس راهحل ارائه شده آرایش لوویس F 4 را رسم کنند. به آنها فرصت کافی بدهید فعالیت آنها را نظارت و در صورت نیاز راهنمایی کنید. 5 از دانشآموزان بخواهید»خود را بیازمایید«را به عنوان ارزشیابی مستمر پاسخ دهند. 6 سپس از دانشآموزان بخواهید منونۀ حل شدۀ صفحۀ 77 را در گروه خود بررسی کنند و براساس روش ارائه شده ساختار لوویس را رسم کنند )وقت کافی و نظارت را فراموش نکنید(. در پایان از گروهها بخواهید که آرایش لوویس گونههای زیر را در خانه رسم کنند و به کالس بیاورند. هدفهای آموزشی انتظار میرود دانشآموز در پایان این واحد یادگیری: ١ با آرایشهای الکترون نقطهای )لوویس( ذرههای شیمیایی آشنا شود. ٢ مهارت رسم آرایش لوویس ذرههایی را که در آنها امت مرکزی اکتت شده است در خود تقویت کند. ٣ با مفهوم الکترونهای پیوندی و ناپیوندی آشنا شود. ارزشیابی تشخیصی ١ مولکول چند الکترون ظرفیت دارد ٢ امت کربن در ترکیبهای خود چند پیوند میدهد ٣ آیا امت هیدروژن میتواند دو پیوند کوواالنسی تشکیل دهد N ٢ 4 N 2 + S N+ 4 S ٢ N Sil 4 SiF 4 F ٢ N3 N 2 S ٢ NF ٣ ٢ ٢ ٣ ٣ ٣ S ٢ N )در ٢ 4 l این ترکیب امت های N به هم وصل اند( l 4 PBr ٣ ٢ S 4 N ٣ S ٢ l ٢ راهنمایی: در اسیدهای اکسیژن دار هر امت به یک امت اکسیژن متصل است. در جلسۀ آینده با مشارکت دانش آموزان آرایش های لوویس باال را بررسی کنید و در پایان از آنها بخواهید که آرایش های درست را در قالب یک پوستر رسم کنند. در عنی حال یادآوری کنید که دانش آموزان همراه خود مقوا بیاورند. 193

15 امت عنصرهای تناوب سوم به دلیل برانگیختهشدن نسبت به امت عنصرهای همگروه خود در تناوب دوم میتوانند ظرفیت بیشتری برای تشکیل پیوند کوواالنسی داشته باشند. توجه کنید: هرگونه ارزشیابی دربارۀ آرایش لوویس اسیدهای اکسیژندار که تعداد آنها مشخص نیست مجاز نیست. برای منونه آرایش لوویس فسفرواسید و هیپوفسفرو اسید نباید بررسی شوند. بر دانش خود بیفزایید آرایش الکترون نقطهای )آرایش لوویس( آ ) آرایش لوویس مولکول و یونهایی که از قاعدۀ اکتت تبعیت میکنند. برای بهدست آوردن آرایش لوویس این دسته از مواد عالوه بر روش کتاب میتوان بهصورت زیر عمل کرد: ١ تعداد کل الکترون های الیۀ ظرفیت را حساب کنید. = تعداد کل الکترون های الیۀ ظرفیت تعداد بار مثبت - تعداد بار منفی + )تعداد هر اتم تعداد الکترون الیۀ ظرفیت آن اتم( ٢ تعداد کل الکترون های الزم برای اکتت شدن را به دست آورید: ٣ تعداد پیوندها را طبق رابطۀ زیر تعیین کنید: = تعداد کل الکترون های الزم برای اکتت شدن )تعداد سایر اتم ها 8( + )تعداد اتم های ٢( تعداد کل الکترون های الیۀ ظرفیت - تعداد کل الکترون های الزم برای اکتت شدن = تعداد پیوندها ٢ 4 اتم مرکزی را بنویسید و اتم های کناری را با این تعداد پیوند به آن متصل کنید. سپس تمام اتم ها را اکتت کنید. توجه: در رسم آرایش لوویس به قواعد زیر دقت کنید. ١ اتمهای هیدروژن و فلوئور همواره اتم کناری هستند. ٢ اگر اتمهای هالوژنها اتم کناری باشند یک پیوند میدهند. ٣ اتم اکسیژن میتواند یک یا دو پیوند بدهد )اکسیژن فقط در + ٣ و + N سه پیوند میدهد(. 4 اتم کربن همواره چهار پیوند میدهد )بهجز.) 5 اتم نیتروژن هیچگاه پنج پیوند نمیدهد. 194

16 برای نمونه برای رسم کردن آرایش لوویس یون آزید داریم: N 3 ٣ 5(+١=١6 (=تعداد کل e های ظرفیت )١ ٣ 8=٢4 =تعداد کل e های الزم برای اکتت شدن )٢ = 4 = تعداد پیوند ٣( چون اتمهای N N N کناری یکسانند باید اتمها N N N (N N N) پس پیوندهای اکتت شوند باقیمانده بهطور یکسان تقسیم میشود ٢ S 4 ٢ ١(+)6 ١(+)4 6(=٣٢ (=تعداد کل e های ظرفیت )١ ٢ ٢(+)5 8(=44 (=تعداد کل e های الزم برای اکتت شدن )٢ = 6 = تعداد پیوند ٣( 2 S اتمها باید اکتت شوند S در شکل زیر آرایش لوویس تعدادی از ترکیب های شیمیایی ارائه شده است. ( N ) ( N N ) 2 آ( 2 N 2 )یون سیانامید( ب( + 2 N )یون نیترونیوم( 3 B پ( ٣ ٢ )سوبواکسید( ت( 3 B 3 )یون بورات( l S l ث( ٣ B )یون پربورات( ج ) ٢ S ٢ l )سولفوریل کلرید( B (N N N N N) + :N 5 + چ( یون 195

17

18 ب( آرایش لوویس ذرههایی که از قاعدۀ اکتت تبعیت نمیکنند. این ذرهها را میتوان در دو دستۀ زیر بررسی کرد. 1 گونههایی که الیۀ ظرفیت اتم مرکزی در آنها کمتر از 8e دارد. برای رسم آرایش لوویس این ذرهها ابتدا تعداد eهای الیۀ ظرفیت را حساب کنید. سپس اتم مرکزی را بنویسید و اتمهای کناری را با یک پیوند به آن متصل کنید. در ادامه اتمهای کناری را اکتت کنید. سپس مطمئن شوید که تعداد الکترونهایی که در آرایش لوویس به کار بردهاید با تعداد eهای الیۀ ظرفیت برابر است. برای نمونه BF ٣ )هالوژن X=, ٣ )BX F B F F ٣ ١(+)7 ٣(=٢4 (=تعداد کل e های ظرفیت در آرایش لوویس BeFو ٢ All ٣ نیز اتم مرکزی از قاعدۀ اکتت تبعیت نمی کند: All ٣ BeF ٢ l Al l l F Be F * ( ٢ BeF بهصورت پلیمر و All ٣ بهصورت دیمر هستند(. 2 گونههایی که الیۀ ظرفیت اتم مرکزی در آنها بیش از 8e دارد. برای رسم آرایش لوویس این ذرهها همانند باال عمل کنید با این تفاوت که در مرحلۀ آخر پس از اکتت کردن اتمهای کناری باید تعداد الکترونهای چیده شده را بشمارید و اگر الکترونی اضافه باقی ماند آن را روی اتم مرکزی قرار دهید برای نمونه: ٣ 7(+١=٢٢e (=تعداد کل e های الیۀ ظرفیت )١ I 3 )یون تری یدید( ٢( I I I )١6e چیده شده است پس 6e هنوز باقی است.( ٣( I I I شکل صفحۀ بعد آرایش لوویس تعدادی از ذرههای شیمیایی که الیۀ ظرفیت اتم مرکزی آنها گسترش یافته و بیش از 8e دارد را نشان میدهد: 197

19 l l P l : F F S F l l F آ( SF 4 )گوگرد تترافلوئورید( ب( Pl 5 )هالوژن = X PX 5, فسفر پنتا کلرید فسفر پنتا هالید( F l F F F S F ت( lf ٣ )کلرتری فلوئورید( 2 ) Pl6, SiF 6 پ(, SF 6 ( )گوگرد هگزافلوئورید یون سیلیسیم هگزا فلوئورید F Xe F یون فسفر هگزاکلرید( F : F ث( XeF ٢ )زنون دی فلوئورید( ج( XeF 4 )زنون اکسی تترا فلوئورید( F F F F F Xe F مولکول هایی که الکترون فرد دارند از قاعدۀ هشت تایی تبعیت نمی کنند و ناپایدارند + N ۲ N برای نمونه نیتروژن N دی اکسید دارای ١7. N le + le ( N ) + N الکترون است. این مولکول با انجامدادن واکنش های زیر به آرایش پایدارتر میرسد. + l. N l * تعداد الکترون های الیۀ ظرفیت مولکول های l و lf 4 نیز فرد و. - l F F l. F F است و این ذره ها مانند رادیکال عمل می کنند. 198

20 فرمهای رزونانسی و ترتیب پایداری آنها جهت بررسی پایداری فرمهای رزونانسی به بار قراردادی نیاز داریم. مطابق تعریف بار قراردادی نشان میدهد که یک اتم در یک ترکیب چند الکترون از الکترونهای الیۀ ظرفیت خود کمتر یا بیشتر دارد. رابطۀ زیر نحوۀ محاسبه بار قراردادی را نشان میدهد. تعداد الکترون هایی که آن اتم در ترکیب دارد - تعداد الکترون های الیۀ ظرفیت اتم= بار قراردادی اتم به عبارت دیگر تعداد الکترونهای الیۀ ظرفیت اتم = بار قراردادی نصفتعدادالکترونهای + ناپیوندی روی آن اتم پیوندی آن اتم تعداد الکترونهای ( ) برای نمونه بار قراردادی اتم ها در چند گونه در زیر نشان داده شده است N N N N N آ ) ب( P 0 پ ) ت( N جمع بارهای قراردادی اتم ها در یک گونه با بار الکتریکی گونه برابر است. پایداری فرمهای رزونانسی از قواعد زیر پیروی میکند: ١ فرم رزونانسیای پایدارتر است که تمام اتمهای آن اکتت باشند. ٢ فرم رزونانسیای پایدارتر است که بار قراردادی نداشته باشد یا بار قراردادی کمتری داشته باشد. 199

21 ٣ هرچه پخش بار بیشتر باشد پایداری فرم رزونانسی بیشتر است. 4 فرم رزونانسیای پایدارتر است که بار منفی روی اتم الکترونگاتیوتر و بار مثبت روی اتم الکتروپوزیتیوتر باشد. به نمونههای زیر که درآن ترتیب پایداری فرمهای رزونانسی مقایسه شده است توجه کنید. آ( اتم کربن اکتت نیست. همۀ اتمها اکتتاند )پایدارتر(. مطابق قاعده ب( P 0 P 1 بار قراردادی دارد. بار قراردادی ندارد )پایدارتر(. مطابق قاعده 2 پ( N N N > N N N بارهای قراردادی بیشتر بارهای قراردادی کمتر پخششدهاند )پایدارتر(. مطابق قاعده 3 پخششدهاند. 1 0 N > ت( بار قراردادی منفی روی اتم الکترونگاتیوتر است )پایدارتر(. 0 1 بار قراردادی منفی روی N اتم الکتروپوزیتوتر است. مطابق قاعده 4 200

22 توجه کنید: مولکولهایی که قاعدۀ اکتت را نقض میکنند به دو دسته تقسیم میشوند. آ( مولکولهایی که الیۀ ظرفیت اتم مرکزی آنها کمتر از 8e دارند برای نمونه: BeX ٢ ٣ AlX ٣.)X= F,l,Br( BX این مولکولها در طبیعت به صورتهای مختلف پایدار میشوند. برای نمونه BeX ٢ بهصورت پلیمر و All ٣ بهصورت دیمر در طبیعت یافت میشوند. ب( مولکولهایی که الیۀ ظرفیت اتم مرکزی آنها بیش از 8e دارد این مولکولها پایدارند. از آنجا که تشکیل پیوند سبب آزاد شدن انرژی میشود گسترش الیۀ ظرفیت با تشکیل پیوندهای بیشتر همراه است. بههمین دلیل مولکولهایی مانند XeF 4 SF 6 Pl 5 و... پایدارند. هیبرید رزونانسی و مرتبۀ پیوند ترکیبهایی که بیش از یک فرم رزونانسی دارند در طبیعت به هیچ یک از این فرمها یافت منیشوند بلکه به صورت هیبریدی از فرمهای رزونانسی هستند. هیبرید رزونانسی در واقع فرم جدیدی است که با هر یک از فرمهای رزونانسی تفاوت دارد و توجیه کننده خواص فیزیکی و شیمیایی یک گونه است. در عنی حال فرمهای رزونانسی را میتوان برای مطالعه آرایش لوویس تعینی شکل هندسی و... بهکار برد. در شکل زیر فرمهای رزونانسی هیبرید رزونانسی مرتبۀ پیوند و بار قراردادی امتها برای N3,S ٣ ارائه شده است. 1 S S 2 S 1 2 S 2 3 فرم های رزونانسی 1 = 1 3 مرتبه پیوند هیبرید رزونانسی +2 8 e 3 تعداد الکترون های پیوندی = 201 S تعداد الکترون های ناپیوندی = 16 e 3

23

24 روش تدریس پیشنهادی واحد یادگیری 5 توصیه می شود که ساختارهای لوویس 3 را روی تابلو ترسیم کنید و از دانش آموزان بخواهید که به پرسش های زیر پاسخ دهند. ١ آیا در این دو آرایش لوویس متام امت ها اکتت اند ٢ آیا این دو آرایش لوویس باهم تفاوت دارند ٣ آیا امت های اکسیژن ستاره دار در دو ترکیب یکسان اند 4 فرض کنید دوربینی در اختیار دارید که می توانید از مولکول های اوزون عکس بگیرید. در آن صورت آیا اکسیژن ستاره دار در شکل )١( همواره پیوند یگانه خواهد داشت است. 5 آیا انرژی پیوندهای اکسیژن اکسیژن در مولکول اوزون برابر است 6 آیا طول پیوندهای اکسیژن اکسیژن در مولکول اوزون برابر است 7 آیا اساسا این دو آرایش لوویس برای اوزون وجود دارد پاسخ را بشنوید اما قضاوتی دربارۀ آنها نکنید. حال گزارش زیر را روی تابلو بنویسید. مطالعات دانشمندان نشان می دهد که: ١ انرژی پیوندهای اکسیژن اکسیژن در اوزون یکسان است. ٢ طول پیوندهای اکسیژن اکسیژن در اوزون یکسان است. ٣ طول پیوندهای اکسیژن اکسیژن در اوزون از یگانه کوتاه تر و از دوگانه بلندتر حال براساس این واقعیت مجددا پرسش های باال را بررسی کنید و پاسخ دهید. پس از شنیدن پاسخ ها موضوع را جمع بندی کنید و توضیح کاملی دربارۀ هیبرید رزونانسی و فرم های رزونانسی ارائه دهید. هدفهای آموزشی انتظار میرود دانشآموز در پایان این واحد یادگیری: ١ با فرمهای رزونانسی اوزون آشنا شود. ٢ مفهومهیبرید رزونانسی را درک کند. ٣ مفهوم پیوند داتیو را درک کند. 4 ایننکتهراکهپیوند داتیو اساسا یک پیوند کوواالنسی است درک کند. 5 مهارت نامگذاری ترکیبهای مولکولی را در خود تقویت کند. ارزشیابی تشخیصی ١ نام SF 4 چیست ٢ آیا برای تشکیل یک پیوند کوواالنسی همواره هر امت باید یک e به اشتراک بگذارد * * )١( )٢( استفاده از مثال گل رز صورتی و قاطر برای توضیح این پدیده بسیار مناسب است. در ادامه از دانش آموزان بخواهید صفحه های و 80 را نام گذاری و با استفاده از عدد اکسایش روخوانی کنند. پس از روخوانی مطالب با سخنرانی موضوع را جمع بندی کنید. 203

25 بر دانش خود بیفزایید نحوۀ محاسبه عدد اکسایش عدد اکسایش یک امت در یک گونه برابر با بارالکتریکی نسبیای است که به امت آن عنصر براساس اختالف الکترونگاتیوی با دیگر امتهای متصل به آن نسبت داده میشود. به کمک قواعد زیر میتوان عدد اکسایش را حساب کرد. ١ عدد اکسایش عنصرها در حالت آزاد برابر صفر است. ٢ عدد اکسایش فلزها در ترکیب همواره مثبت بوده و با بار الکتریکی کاتیون آنها در ترکیب برابر است )عدد اکسایش فلزهای واسطه متغیر است(. )+١( = عدد اکسایش K در ] 6 K[PF ٣ عدد اکسایش یون تکامتی با بار آن برابر است. N ٣- : )-٣( I - : )-١( و u ٢+ : )+٢( 4 فلوئور در متام ترکیبهایش عدد اکسایش ١- دارد. 5 عدد اکسایش هیدروژن در متام ترکیبهای کوواالنسی )١+( و در هیدریدها )١-( است. 6 عدد اکسایش اکسیژن در همه ترکیبها به جز F ٢ برابر با ٢- است. عدد ١ اکسایش اکسیژن در حالت پراکسید ١- و در حالت سوپراکسید - است )اکسیژن ٢ در حالت پراکسید همواره بهصورت وجود دارد(. 7 مجموع عددهای اکسایش امتهای یک گونه با بار الکتریکی آن گونه برابر است. برای منونه عدد اکسایش امتهای l و S در ترکیبهای سدمیپرکلرات و سولفوریل کلرید برابر است با: آ( عدد اکسایش l در Nal 4 )+١( + l + )4-٢( = 0 l = +7 ب( عدد اکسایش S در S 2 l 2 S + )٢-٢( + )٢-١( = 0 S = +6 8 هرگاه یک ترکیب یونی )با کاتیونها و آنیونهای چند امتی( دارای چند امت از یک عنصر )که اغلب امت مرکزی نیز هست( باشد برای یافنت عدد اکسایش بهتر است فرمول کاتیون را از آنیون جدا کنید سپس در هرکدام عدد اکسایش امت موردنظر را بهدست آورید. برای منونه عدد اکسایش N در آمونیوم نیترات برابر ١+ نیست بلکه نیتروژن دارای دو عدد اکسایش ٣- و 5+ است. 204

26 N 4 + : N + )4( = ١ N = -٣ N 4 N 3 N 3 - : N + )٣ ٢( = -١ N = +5 عدد اکسایش برخی از امت ها در ترکیب های زیر نشان داده شده است. N 2 آ( ب( Na 3 P 4 پ( - ٢-٣ +5 +٢ ت( 3 ث( 2 F 2 ج( l ١ 0 چ( BaMn 4 ح( Na 3 B 3 خ( S 2 l 2 +١ +٣ +6 د( N 2 l ذ( K 2 ١ )- ( +5 ٢ در جدول ١ برخی از ویژگی های اکسیدهای نیتروژن و عدد اکسایش نیتروژن در هریک از آنها ارائه شده است. جدول 1. ساختار و خواص اکسیدهای نیتروژن فرمول ترکیب نام ترکیب ساختار لوویس مدل فضاپرکن عدد اکسایش برخی از خواص N فیزیکی +٢ و 0 دینیتروژن اکسید نیتروژن )I( اکسید بی رنگ خنده آور بی هوش کننده N N N 2 +٢ نیتروژن اکسید نیتروژن )II( اکسید بیرنگ پارامغناطیس آالینده هوا پیامرسان بیوشیمیایی.N N +4 و +٢ دی نیتروژن تریاکسید نیتروژن ) III (اکسید قهوه ای متمایل به قرمز N N N

27 +4 نیتروژن دیاکسید نیتروژن )IV( اکسید قهوهای پارامغناطیس آالیندۀ سمی هوا. N N 2 دینیتروژن تترااکسید +4 نیتروژن )IV( اکسید بی رنگ N N N دینیتروژن پنتااکسید نیتروژن )V( بیرنگ جامد فرار N N N 2 ٥ اکسید گسترۀ عدد اکسایش با توجه به تعریف عدد اکسایش هرگاه ترکیب یک عنصر از گروه ١8 را یونی فرض کنیم )عنصر گروه ١8( میتواند حداکثر 8 e از دست بدهد بنابراین بیشترین مقدار عدد اکسایش برابر 8+ است که در ترکیب Xe 4 میتوان به Xe نسبت داد. همچننی کمترین مقدار عدد اکسایش برابر 4- خواهد بود. این عدد اکسایش در ترکیبهای عنصرهای گروه ١4 یافت میشود. جدولهای ٢ و ٣ عددهای اکسایش متداول و همچننی گسترۀ عدد اکسایش را در هریک از گروههای اصلی نشان میدهند. کمتر متداول متداول حالت اکسایش عدد امتی منودار عددهای اکسایش مهم برای عنصرهای اصلی 206

28 جدول 2. عددهای اکسایش متداول و مشاهده شدۀ عنصرهای اصلی ١4 ١5 ١6 ١ ٣-٢ -١ گسترۀ تغییر عدد اکسایش برای عنصرهای گروه ١4 تا ١7 در ترکیب های گوناگون جدول 3. عدد اکسایش و آرایش الیۀ ظرفیت عنصرهای واسطه عنصر گروه آرایش الیۀ ظرفیت عدد اکسایش 207

29 یافت شود. عنصرهای گروه ١٣ در ترکیب های خود عدد اکسایش 5+ ندارند. عنصر اکسیژن می تواند در یک ترکیب به هر دو حالت اکسید و پراکسید با توجه به دو واقعیت باال برای محاسبۀ عدد اکسایش در مواردی که ترکیب موردنظر ساختار پیچیده دارد باید از روش دیگری کمک گرفت. برای منونه عدد اکسایش B در NaB 3 و عدد اکسایش P در Na 2 P 2 8 چند است پاسخ: اگر مطابق قواعدی که گفته شد عدد اکسایش B را حساب کنیم دارمی: ١+ B + )٣-٢( = 0 B = +5 توجه کنید امت B به گروه ١٣ تعلق دارد. آیا عدد اکسایش 5+ برای B درست است خیر بنابراین میتوان نتیجه گرفت که عدد اکسایش امتهای اکسیژن همگی در NaB 3 برابر ٢- نیست. از اینرو برای یافنت عدد اکسایش B و اکسیژن باید به روش زیر عمل کنیم. ١ فرض کنید در این ترکیب امت اکسیژن به هر دو حالت ٢- و ١- یافت میشود. ٢ تعداد امتهای اکسیژن با عدد اکسایش ٢- را برابر a و تعداد امتهای اکسیژن با عدد اکسایش ١- را برابر b فرض کنید. در نتیجه: a: )-٢( NaB 3 b: )-١( از سوی دیگر با توجه به فرمول ترکیب میتوان نوشت: تعداد کل امتهای اکسیژن: = ٣ b a + جمع جبری عددهای اکسایش متام امتهای موجود در ترکیب )-٢ a( + ) -١ b( + )١( + )+٣( = 0 * عدد اکسایش بور در این ترکیب برابر ٣+ است زیرا به گروه ٣ اصلی تعلق دارد. از طرف دیگر اگر همۀ اکسیژنها عدد اکسایش ١- داشته باشند در آن صورت عدد اکسایش بور ٢+ میشود که مفهومی ندارد. حال با حل معادلۀ دو مجهولی باال می توان a و b را به دست آورد. a + b = ٣-٢a -b = -4 -a = -١ a = ١ b = ٢ 208

30 پس در این ترکیب یک امت اکسیژن به صورت ٢- و دو امت اکسیژن به صورت ١- است. به کمک این روش می توان آرایش لوویس ترکیب هایی با ساختار پیچیده را به دست آورد. برای منونه آرایش لوویس ترکیب های NaB 3 Na 2 P 2 8 ٥ Na 3 P 3 9 r و Na ٥ P 3 10 با این روش مشخص شده است. آ( سدمی بیس پراکسی فسفات Na 2 P 2 8 P 2 8 و + ٢Na نوشت. این منونه یک ترکیب یونی است که می توان آن را به صورت - ٢ پس باید تعداد امت های در حالت اکسید و پراکسید مشخص شود. به این منظور چننی a + b = 8 )١( فرض می کنیم: تعداد امت های در حالت اکسید = a تعداد امت های در حالت پراکسید = b و خواهیم داشت: از سوی دیگر با توجه به اینکه جمع جبری عددهای اکسایش عنصرهای یک گونۀ شیمیایی با بار آن گونه برابر است می توان نوشت: )-٢ a( + )-١ b( + )5 ٢( = -٢ )٢( عدد اکسایش عدد اکسایش عدد اکسایشP در اکسید در پراکسید از حل دو معادلۀ ١ و ٢ به تعداد اکسیژن ها که در حالت اکسید و پراکسید در a = 4 P 2 8 حضور دارند پی می برمی. ٢ - b = 4 P 2 8 به این ترتیب رسم می شود. و ساختار لوویس - ٢ 2 P P +, 2Na ب( سدمی بورات :Na 3 B 3-٢a - b + ٣ = -٣ a + b = ٣ 3 B +, 3Na 209

31 پ( سدمی پربورات :NaB 3-٢a - b + ٣ = -١ a + b = ٣ B +, Na ت( بیس پراکسی اکسوکروم r ٥-٢a - b + 6 = 0 a + b = 5-٢a - b + )٣ 5( = -٣ a + b = 9 r ث( تری سدمی تری متافسفات :Na 3 P P P P +, 3Na پس از تشخیص اینکه اکسیژن در یک ترکیب اکسید یا پراکسید تشکیل داده است میتوان آرایش لوویس آن ترکیب را رسم کرد. ج( سدمی تری فسفات :Na ٥ P 3 10-٢a - b + )٣ 5( = -5 a + b = ١0 5 P P P +, 5Na عدد اکسایش کربن در ترکیبهای آلی امت کربن در ترکیبهای آلی عددهای اکسایش گوناگون دارد در نتیجه برای تعینی عدد اکسایش هریک از امتهای کربن ابتدا باید ساختار گستردۀ ترکیب آلی را رسم کنید سپس با استفاده از رابطۀ زیر عدد اکسایش را بهدست بیاورید. = عدد اکسایش امت کربن در ترکیب آلی تعداد الکترونهای نسبت داده شده به آن تعداد الکترونهای الیۀ ظرفیت کربن 210

32 با جایگزینی تعداد الکترونهای الیۀ ظرفیت کربن در رابطۀ صفحۀ قبل خواهیم داشت: تعداد الکترونهای نسبت داده شده به آن امت در ترکیب آلی - 4 = عدد اکسایش کربن برای تعینی تعداد الکترونهای نسبت داده شده به کربن در یک ترکیب آلی از قواعد زیر کمک بگیرید: آ( الکترونهای پیوندی میان امتهای و برای امت کربن درنظر گرفته میشوند زیرا الکترونگاتیوی از بیشتر است. ب( الکترونهای پیوندی میان دو امت بهطور مساوی برای هریک از آنها درنظر گرفته میشوند. پ( الکترونگاتیوی از بیشتر است پس الکترونهای پیوندی میان این دو امت باید به امت اکسیژن نسبت داده شوند. ت( الکترونهای پیوندی میان N و نیز برای امت نیتروژن درنظر گرفته میشوند. در ادامه به کمک این قواعد عدد اکسایش امتهای کربن را در چند ترکیب آلی مشخص میکنیم. 3 +٣ = 4-)١+0+0( = 1 : عدد اکسایش 2 = 4 - )٢ +٢+٢+١( = -٣ 2 1 منونه 1 استیک اسید منونه آسپرین )استیل سالیسیلیک اسید( +٣ = 4-)١+0+0( = 1 : عدد اکسایش 2 = 4 - )٢ +١+١( = 0 3 = 4 - )١+٢ +٢+٢( = -٣ 4 = 4 - )٢ +١+0( = +١ 211 ٥ = 4 - )١ +٢+٢( = -١

33 منونه ویتامنی )آسکوربیک اسید( -١ = 4-)٢+٢+١+0( = 1 : عدد اکسایش 2 = 4 - )١+٢ +٢+١( = -٢ 3 = 4 - )١+٢ +١+0( = 0 4 = 4 - )0 +0+١( = +٣ ٥ = 4 - )١ +٢+0( = +١ منونه 4 عدد اکسایش بهمنظور نشان دادن مسیر جابهجایی و انتقال الکترونها در واکنشهای اکسایشکاهش تعریف میشود سینامالدهید +١ = 4-)١+0+٢( = 1 : عدد اکسایش 2 = 4 - )٢ +٢+١( = -١ 3 = 4 - )٢+١+١( = 0 منونه

34 آلیزارین +١ = 4-)٢+١+0( = 1 : عدد اکسایش 2 = 4-)٢+١+٢( = -١ امتهای کربن عددهای اکسایش متفاوت و متغیری را میتوانند اختیار کنند از اینرو منیتوان میانگنی عددهای اکسایش امتهای کربن را برای همه امتهای در یک ترکیب آلی بهکار برد. 3 = 4-)٢+١+١( = 0 4 = 4-)١+0+١( = +٢ چنانکه مشاهده میشود امتهای کربن عددهای اکسایش متفاوت و متغیری را میتوانند اختیار کنند از اینرو منیتوان میانگنی عددهای اکسایش امتهای کربن را برای همۀ امتهای در یک ترکیب آلی بهکار برد. شبیه این شرایط در ترکیبهای یونی نیز که چند امت از یک عنصر وجود دارد دیده میشود. برای منونه در سدمی تتراتیونات Na 2 S 4 6 دو امت گوگرد دارمی که عدد اکسایش یکی صفر است و دیگری عدد اکسایش 5+ دارد و منیتوان برای هردو امت عدد اکسایش میانگنی یعنی 5/٢+ را درنظر گرفت. روشی دیگر برای محاسبۀ عدد اکسایش 2 S S S S +, 2Na برای تعینی عدد اکسایش به کمک فرمول گستردۀ ترکیب میتوان به این روش نیز عمل کرد: * امتهای همسایه با امت موردنظر را درنظر بگیرید. * عدد اکسایش امت موردنظر را تعینی کنید. برای این منظور از این قاعدهها استفاده کنید: آ( برای دو امت یکسان که در کنار هم قرار دارند عدد اکسایش تعینی منیشود. ب( اگر امت اکسیژن فقط با یک امت دیگر پیوند داشته باشد عدد اکسایش ٢- دارد و عدد اکسایش امت متصل به آن ٢+ است. پ( اگر امت اکسیژن با دو امت پیوند داشته باشد عدد اکسایش ٢- است و به هر یک از امتهای متصل به آن عدد اکسایش ١ + نسبت میدهیم. ت( عدد اکسایش امت ١+ است پس عدد اکسایش امت به ازای هر متصل به آن )١-( درنظر گرفته میشود. 213

35 یک منونه دیگر در استیک اسید و سیتریک اسید چننی دارمی: = 1 عدد اکسایش عدد اکسایش در برابر + عدد اکسایش در برابر + عدد اکسایش در برابر = 0 + ٢ + ١ = +٣ = 2 عدد اکسایش عدد اکسایش در برابر + عدد اکسایش در برابر ها = -٣ + 0 = -٣

محاسبه ی برآیند بردارها به روش تحلیلی

محاسبه ی برآیند بردارها به روش تحلیلی محاسبه ی برآیند بردارها به روش تحلیلی برای محاسبه ی برآیند بردارها به روش تحلیلی باید توانایی تجزیه ی یک بردار در دو راستا ( محور x ها و محور y ها ) را داشته باشیم. به بردارهای تجزیه شده در راستای محور

Διαβάστε περισσότερα

مدار معادل تونن و نورتن

مدار معادل تونن و نورتن مدار معادل تونن و نورتن در تمامی دستگاه های صوتی و تصویری اگرچه قطعات الکتریکی زیادی استفاده می شود ( مانند مقاومت سلف خازن دیود ترانزیستور IC ترانس و دهها قطعه ی دیگر...( اما هدف از طراحی چنین مداراتی

Διαβάστε περισσότερα

Angle Resolved Photoemission Spectroscopy (ARPES)

Angle Resolved Photoemission Spectroscopy (ARPES) Angle Resolved Photoemission Spectroscopy (ARPES) روش ARPES روشی است تجربی که برای تعیین ساختار الکترونی مواد به کار می رود. این روش بر پایه اثر فوتوالکتریک است که توسط هرتز کشف شد: الکترونها می توانند

Διαβάστε περισσότερα

نکته و تست شیمی سال دوم فصل 1 شماره 3( ) کنکور 69 دکتر رضا بابایی برنامه این جلسه: 1( ادامه ی جزوه ی شماره 2 )استوکیومتری(

نکته و تست شیمی سال دوم فصل 1 شماره 3( ) کنکور 69 دکتر رضا بابایی برنامه این جلسه: 1( ادامه ی جزوه ی شماره 2 )استوکیومتری( نکته و تست 2 شیمی سال دوم فصل 1 و شماره 3( ) برنامه این جلسه: 1( ادامه ی جزوه ی شماره 2 )استوکیومتری( 2( فصل 1 و 2 دوم کنکور 69 دکتر رضا بابایی 1 متن کتاب 1- نخستین بار دالتون ادعا کرد عنصر را به گونه

Διαβάστε περισσότερα

تحلیل مدار به روش جریان حلقه

تحلیل مدار به روش جریان حلقه تحلیل مدار به روش جریان حلقه برای حل مدار به روش جریان حلقه باید مراحل زیر را طی کنیم: مرحله ی 1: مدار را تا حد امکان ساده می کنیم)مراقب باشید شاخه هایی را که ترکیب می کنید مورد سوال مسئله نباشد که در

Διαβάστε περισσότερα

تئوری جامع ماشین بخش سوم جهت سادگی بحث یک ماشین سنکرون دو قطبی از نوع قطب برجسته مطالعه میشود.

تئوری جامع ماشین بخش سوم جهت سادگی بحث یک ماشین سنکرون دو قطبی از نوع قطب برجسته مطالعه میشود. مفاهیم اصلی جهت آنالیز ماشین های الکتریکی سه فاز محاسبه اندوکتانس سیمپیچیها و معادالت ولتاژ ماشین الف ) ماشین سنکرون جهت سادگی بحث یک ماشین سنکرون دو قطبی از نوع قطب برجسته مطالعه میشود. در حال حاضر از

Διαβάστε περισσότερα

دانشکده ی علوم ریاضی جلسه ی ۵: چند مثال

دانشکده ی علوم ریاضی جلسه ی ۵: چند مثال دانشکده ی علوم ریاضی احتمال و کاربردا ن ۴ اسفند ۹۲ جلسه ی : چند مثال مدر س: دکتر شهرام خزاي ی نگارنده: مهدی پاک طینت (تصحیح: قره داغی گیوه چی تفاق در این جلسه به بررسی و حل چند مثال از مطالب جلسات گذشته

Διαβάστε περισσότερα

جلسه ی ۱۰: الگوریتم مرتب سازی سریع

جلسه ی ۱۰: الگوریتم مرتب سازی سریع دانشکده ی علوم ریاضی داده ساختارها و الگوریتم ها ۸ مهر ۹ جلسه ی ۱۰: الگوریتم مرتب سازی سریع مدر س: دکتر شهرام خزاي ی نگارنده: محمد امین ادر یسی و سینا منصور لکورج ۱ شرح الگور یتم الگوریتم مرتب سازی سریع

Διαβάστε περισσότερα

ویرایشسال 95 شیمیمعدنی تقارن رضافالحتی

ویرایشسال 95 شیمیمعدنی تقارن رضافالحتی ویرایشسال 95 شیمیمعدنی تقارن رضافالحتی از ابتدای مبحث تقارن تا ابتدای مبحث جداول کاراکتر مربوط به کنکور ارشد می باشد افرادی که این قسمت ها را تسلط دارند می توانند از ابتدای مبحث جداول کاراکتر به مطالعه

Διαβάστε περισσότερα

ادامه فصل 8 آرایش الکترونی و تناوب شیمیایی

ادامه فصل 8 آرایش الکترونی و تناوب شیمیایی ادامه فصل 8 آرایش الکترونی و تناوب شیمیایی تعریف اندازه اتمی شعاع كوواالنسی شعاع فلزی روند تغییرات شعاع اتمی شعاع اتمی با افزایش عدد کوانتومی n افزایش می یابد. با افزایش n احتمال این که الکترونهای خارجی

Διαβάστε περισσότερα

AE.co 3 همچنین سرنخهایی از خود برجا گذاشت که مستقیما به کشف گروه عناصر معروف به گازهای نجیب منجر شد.

AE.co 3 همچنین سرنخهایی از خود برجا گذاشت که مستقیما به کشف گروه عناصر معروف به گازهای نجیب منجر شد. تابستان 69 AE.co 2 ابتدا توضیحی درباره شخصی که در جلد کتاب حضور دارند را خدمتتان عرض میکنیم : هنری کاوندیش )کاشف هیدروژن( فیزیکدان انگلیسی که در سال ۱۳۷۱ دیده به جهان گشود. وی شخصی ثروتمند و بسیار خجالتی

Διαβάστε περισσότερα

تلفات خط انتقال ابررسی یک شبکة قدرت با 2 به شبکة شکل زیر توجه کنید. ژنراتور فرضیات شبکه: میباشد. تلفات خط انتقال با مربع توان انتقالی متناسب

تلفات خط انتقال ابررسی یک شبکة قدرت با 2 به شبکة شکل زیر توجه کنید. ژنراتور فرضیات شبکه: میباشد. تلفات خط انتقال با مربع توان انتقالی متناسب تلفات خط انتقال ابررسی یک شبکة قدرت با 2 به شبکة شکل زیر توجه کنید. ژنراتور فرضیات شبکه: این شبکه دارای دو واحد کامال یکسان آنها 400 MW میباشد. است تلفات خط انتقال با مربع توان انتقالی متناسب و حداکثر

Διαβάστε περισσότερα

تاثیر استخالف در موقعیت α روی پایداری و واکنشپذیری سیکلوپروپیلسیلیلنهای غیرحلقوی حلقوی و حلقوی غیراشباع

تاثیر استخالف در موقعیت α روی پایداری و واکنشپذیری سیکلوپروپیلسیلیلنهای غیرحلقوی حلقوی و حلقوی غیراشباع دانشگاه تربیت مدرس دانشکده علوم پایه پایان نامه کارشناسی ارشد رشته شیمی آلی عنوان: تاثیر استخالف در موقعیت α روی پایداری و واکنشپذیری سیکلوپروپیلسیلیلنهای غیرحلقوی حلقوی و حلقوی غیراشباع نگارش: زهرا السادات

Διαβάστε περισσότερα

باشند و c عددی ثابت باشد آنگاه تابع های زیر نیز در a پیوسته اند. به شرطی که g(a) 0 f g

باشند و c عددی ثابت باشد آنگاه تابع های زیر نیز در a پیوسته اند. به شرطی که g(a) 0 f g تعریف : 3 فرض کنیم D دامنه تابع f زیر مجموعه ای از R باشد a D تابع f:d R در نقطه a پیوسته است هرگاه به ازای هر دنباله از نقاط D مانند { n a{ که به a همگراست دنبال ه ){ n }f(a به f(a) همگرا باشد. محتوی

Διαβάστε περισσότερα

فصل پنجم زبان های فارغ از متن

فصل پنجم زبان های فارغ از متن فصل پنجم زبان های فارغ از متن خانواده زبان های فارغ از متن: ( free )context تعریف: گرامر G=(V,T,,P) کلیه قوانین آن به فرم زیر باشد : یک گرامر فارغ از متن گفته می شود در صورتی که A x A Є V, x Є (V U T)*

Διαβάστε περισσότερα

فهرست مطالب جزوه ی فصل اول مدارهای الکتریکی مفاهیم ولتاژ افت ولتاژ و اختالف پتانسیل تحلیل مدار به روش جریان حلقه... 22

فهرست مطالب جزوه ی فصل اول مدارهای الکتریکی مفاهیم ولتاژ افت ولتاژ و اختالف پتانسیل تحلیل مدار به روش جریان حلقه... 22 فهرست مطالب جزوه ی فصل اول مدارهای الکتریکی آنچه باید پیش از شروع کتاب مدار بدانید تا مدار را آسان بیاموزید.............................. 2 مفاهیم ولتاژ افت ولتاژ و اختالف پتانسیل................................................

Διαβάστε περισσότερα

ﯽﺳﻮﻃ ﺮﯿﺼﻧ ﻪﺟاﻮﺧ ﯽﺘﻌﻨﺻ هﺎﮕﺸﻧاد

ﯽﺳﻮﻃ ﺮﯿﺼﻧ ﻪﺟاﻮﺧ ﯽﺘﻌﻨﺻ هﺎﮕﺸﻧاد دانشگاه صنعتی خواجه نصیر طوسی دانشکده برق - گروه کنترل آزمایشگاه کنترل سیستمهای خطی گزارش کار نمونه تابستان 383 به نام خدا گزارش کار آزمایش اول عنوان آزمایش: آشنایی با نحوه پیاده سازی الکترونیکی فرایندها

Διαβάστε περισσότερα

هد ف های هفته ششم: 1- اجسام متحرک و ساکن را از هم تشخیص دهد. 2- اندازه مسافت و جا به جایی اجسام متحرک را محاسبه و آن ها را مقایسه کند 3- تندی متوسط

هد ف های هفته ششم: 1- اجسام متحرک و ساکن را از هم تشخیص دهد. 2- اندازه مسافت و جا به جایی اجسام متحرک را محاسبه و آن ها را مقایسه کند 3- تندی متوسط هد ف های هفته ششم: 1- اجسام متحرک و ساکن را از هم تشخیص دهد. - اندازه مسافت و جا به جایی اجسام متحرک را محاسبه و آن ها را مقایسه کند 3- تندی متوسط اجسام متحرک را محاسبه کند. 4- تندی متوسط و لحظه ای را

Διαβάστε περισσότερα

قاعده زنجیره ای برای مشتقات جزي ی (حالت اول) :

قاعده زنجیره ای برای مشتقات جزي ی (حالت اول) : ۱ گرادیان تابع (y :f(x, اگر f یک تابع دومتغیره باشد ا نگاه گرادیان f برداری است که به صورت زیر تعریف می شود f(x, y) = D ۱ f(x, y), D ۲ f(x, y) اگر رویه S نمایش تابع (y Z = f(x, باشد ا نگاه f در هر نقطه

Διαβάστε περισσότερα

:موس لصف یسدنه یاه لکش رد یلوط طباور

:موس لصف یسدنه یاه لکش رد یلوط طباور فصل سوم: 3 روابط طولی درشکلهای هندسی درس او ل قضیۀ سینوس ها یادآوری منظور از روابط طولی رابطه هایی هستند که در مورد اندازه های پاره خط ها و زاویه ها در شکل های مختلف بحث می کنند. در سال گذشته روابط طولی

Διαβάστε περισσότερα

جلسه ی ۳: نزدیک ترین زوج نقاط

جلسه ی ۳: نزدیک ترین زوج نقاط دانشکده ی علوم ریاضی ا نالیز الگوریتم ها ۴ بهمن ۱۳۹۱ جلسه ی ۳: نزدیک ترین زوج نقاط مدر س: دکتر شهرام خزاي ی نگارنده: امیر سیوانی اصل ۱ پیدا کردن نزدیک ترین زوج نقطه فرض می کنیم n نقطه داریم و می خواهیم

Διαβάστε περισσότερα

جلسه ی ۲۴: ماشین تورینگ

جلسه ی ۲۴: ماشین تورینگ دانشکده ی علوم ریاضی نظریه ی زبان ها و اتوماتا ۲۶ ا ذرماه ۱۳۹۱ جلسه ی ۲۴: ماشین تورینگ مدر س: دکتر شهرام خزاي ی نگارندگان: حمید ملک و امین خسر وشاهی ۱ ماشین تور ینگ تعریف ۱ (تعریف غیررسمی ماشین تورینگ)

Διαβάστε περισσότερα

جلسه 14 را نیز تعریف کرد. عملگري که به دنبال آن هستیم باید ماتریس چگالی مربوط به یک توزیع را به ماتریس چگالی مربوط به توزیع حاشیه اي آن ببرد.

جلسه 14 را نیز تعریف کرد. عملگري که به دنبال آن هستیم باید ماتریس چگالی مربوط به یک توزیع را به ماتریس چگالی مربوط به توزیع حاشیه اي آن ببرد. تي وري اطلاعات کوانتمی ترم پاییز 39-39 مدرس: ابوالفتح بیگی و امین زاده گوهري نویسنده: کامران کیخسروي جلسه فرض کنید حالت سیستم ترکیبی AB را داشته باشیم. حالت سیستم B به تنهایی چیست در ابتداي درس که حالات

Διαβάστε περισσότερα

جلسه 12 به صورت دنباله اي از,0 1 نمایش داده شده اند در حین محاسبه ممکن است با خطا مواجه شده و یکی از بیت هاي آن. p 1

جلسه 12 به صورت دنباله اي از,0 1 نمایش داده شده اند در حین محاسبه ممکن است با خطا مواجه شده و یکی از بیت هاي آن. p 1 محاسبات کوانتمی (67) ترم بهار 390-39 مدرس: سلمان ابوالفتح بیگی نویسنده: سلمان ابوالفتح بیگی جلسه ذخیره پردازش و انتقال اطلاعات در دنیاي واقعی همواره در حضور خطا انجام می شود. مثلا اطلاعات کلاسیکی که به

Διαβάστε περισσότερα

فصل دهم: همبستگی و رگرسیون

فصل دهم: همبستگی و رگرسیون فصل دهم: همبستگی و رگرسیون مطالب این فصل: )r ( کوواریانس ضریب همبستگی رگرسیون ضریب تعیین یا ضریب تشخیص خطای معیار برآور ( )S XY انواع ضرایب همبستگی برای بررسی رابطه بین متغیرهای کمی و کیفی 8 در بسیاری

Διαβάστε περισσότερα

دبیرستان غیر دولتی موحد

دبیرستان غیر دولتی موحد دبیرستان غیر دلتی محد هندسه تحلیلی فصل دم معادله های خط صفحه ابتدا باید بدانیم که از یک نقطه به مازات یک بردار تنها یک خط می گذرد. با تجه به این مطلب برای نشتن معادله یک خط احتیاج به داشتن یک نقطه از خط

Διαβάστε περισσότερα

جلسه 15 1 اثر و اثر جزي ی نظریه ي اطلاعات کوانتومی 1 ترم پاي یز جدایی پذیر باشد یعنی:

جلسه 15 1 اثر و اثر جزي ی نظریه ي اطلاعات کوانتومی 1 ترم پاي یز جدایی پذیر باشد یعنی: نظریه ي اطلاعات کوانتومی 1 ترم پاي یز 1391-1391 مدرس: دکتر ابوالفتح بیگی ودکتر امین زاده گوهري نویسنده: محمدرضا صنم زاده جلسه 15 فرض کنیم ماتریس چگالی سیستم ترکیبی شامل زیر سیستم هايB و A را داشته باشیم.

Διαβάστε περισσότερα

جلسه 2 جهت تعریف یک فضاي برداري نیازمند یک میدان 2 هستیم. یک میدان مجموعه اي از اعداد یا اسکالر ها به همراه اعمال

جلسه 2 جهت تعریف یک فضاي برداري نیازمند یک میدان 2 هستیم. یک میدان مجموعه اي از اعداد یا اسکالر ها به همراه اعمال نظریه اطلاعات کوانتمی 1 ترم پاییز 1391-1392 مدرسین: ابوالفتح بیگی و امین زاده گوهري جلسه 2 فراگیري نظریه ي اطلاعات کوانتمی نیازمند داشتن پیش زمینه در جبرخطی می باشد این نظریه ترکیب زیبایی از جبرخطی و نظریه

Διαβάστε περισσότερα

ساختار اتم فصل اول علوی نیک عدد اتمی و عدد جرمی علوی نیک شیمی دهم

ساختار اتم فصل اول علوی نیک عدد اتمی و عدد جرمی علوی نیک شیمی دهم شیمی دهم فصل اول ساختار اتم عدد اتمی و عدد جرمی در درون هسته هر اتم نوترون ها و پروتون ها قرار دارند در صورتی که اطراف اتم الکترون ها قرار گرفتند. )به نوترون ها و پروتون ها نوکلئون گفته میشود یعنی ذرات

Διαβάστε περισσότερα

حجمهای کروی: فعالیت فعالیت 1 به اطراف خود)کالس خانه خیابان و ( به دقت نگاه کنید. در حجمهای هندسی نوع آن را تعیین کنید.

حجمهای کروی: فعالیت فعالیت 1 به اطراف خود)کالس خانه خیابان و ( به دقت نگاه کنید. در حجمهای هندسی نوع آن را تعیین کنید. حجم های هندسی فعالیت به اطراف خود)کالس خانه خیابان و ( به دقت نگاه کنید. آیا چیزی پیدا میکنید که حجم نداشته باشد در تصویر مقابل چه نوع حجمهایی را میبینید آیا همه آنها شکل هندسی دارند آیا میتوانید یک طبقهبندی

Διαβάστε περισσότερα

جلسه دوم سوم چهارم: مقدمه اي بر نظریه میدان

جلسه دوم سوم چهارم: مقدمه اي بر نظریه میدان هو الحق دانشکده ي مهندسی کامپیوتر کدگذاري شبکه Coding) (Network سه شنبه 21 اسفند 1393 جلسه دوم سوم چهارم: مقدمه اي بر نظریه میدان استاد: مهدي جعفري نگارنده: علیرضا حیدري خزاي ی در این نوشته مقدمه اي بر

Διαβάστε περισσότερα

هب انم خدا وند عش ق و زیبایی سرگذشت شیمی 1- تالس آب را عنصر اصلی سازنده جهان می دانست. 2- دموکریت حدود 2500 سال پیش نخستین باراین دیدگاه که همه ی مواد از ذرات تجزیه ناپذیری به نام اتم ساخته شده اند را

Διαβάστε περισσότερα

مینامند یا میگویند α یک صفر تابع

مینامند یا میگویند α یک صفر تابع 1 1-1 مقدمه حل بسیاری از مسائل اجتماعی اقتصادی علمی منجر به حل معادله ای به شکل ) ( می شد. منظر از حل این معادله یافتن عدد یا اعدادی است که مقدار تابع به ازای آنها صفر شد. اگر (α) آنگاه α را ریشه معادله

Διαβάστε περισσότερα

فهرست جزوه ی فصل دوم مدارهای الکتریکی ( بردارها(

فهرست جزوه ی فصل دوم مدارهای الکتریکی ( بردارها( فهرست جزوه ی فصل دوم مدارهای الکتریکی ( بردارها( رفتار عناصر L, R وC در مدارات جریان متناوب......................................... بردار و کمیت برداری.............................................................

Διαβάστε περισσότερα

جلسه 22 1 نامساویهایی در مورد اثر ماتریس ها تي وري اطلاعات کوانتومی ترم پاییز

جلسه 22 1 نامساویهایی در مورد اثر ماتریس ها تي وري اطلاعات کوانتومی ترم پاییز تي وري اطلاعات کوانتومی ترم پاییز 1391-1392 مدرس: ابوالفتح بیگی و امین زاده گوهري نویسنده: محمد مهدي مجاهدیان جلسه 22 تا اینجا خواص مربوط به آنتروپی را بیان کردیم. جهت اثبات این خواص نیاز به ابزارهایی

Διαβάστε περισσότερα

سلسله مزاتب سبان مقدمه فصل : زبان های فارغ از متن زبان های منظم

سلسله مزاتب سبان مقدمه فصل : زبان های فارغ از متن زبان های منظم 1 ماشیه ای توریىگ مقدمه فصل : سلسله مزاتب سبان a n b n c n? ww? زبان های فارغ از متن n b n a ww زبان های منظم a * a*b* 2 زبان ها پذیرفته می شوند بوسیله ی : ماشین های تورینگ a n b n c n ww زبان های فارغ

Διαβάστε περισσότερα

فصل اول و به منظور مردود کردن نظریات ارسطو نشان داد که اجسامی با 1592 به استادی کرسی ریاضیات دانشگاه پادوا منصوب شد و در

فصل اول و به منظور مردود کردن نظریات ارسطو نشان داد که اجسامی با 1592 به استادی کرسی ریاضیات دانشگاه پادوا منصوب شد و در فصل اول حرکت شناسی در دو بعد گالیلئوگالیله: در سال 1581 میالدی به دانشگاه پیزا وارد شد اما در سال 1585 قبل از آن که مدرکی بگیرد از آنجا بیرون آمد. پیش خودش به مطالعه آثار اقلیدس و ارشمیدس پرداخت و به زودی

Διαβάστε περισσότερα

هو الحق دانشکده ي مهندسی کامپیوتر جلسه هفتم

هو الحق دانشکده ي مهندسی کامپیوتر جلسه هفتم هو الحق دانشکده ي مهندسی کامپیوتر کدگذاري شبکه Coding) (Network شنبه 2 اسفند 1393 جلسه هفتم استاد: مهدي جعفري نگارنده: سید محمدرضا تاجزاد تعریف 1 بهینه سازي محدب : هدف پیدا کردن مقدار بهینه یک تابع ) min

Διαβάστε περισσότερα

بسم الله الرحمن الرحیم دورۀ متوسطۀ اول

بسم الله الرحمن الرحیم دورۀ متوسطۀ اول بسم الله الرحمن الرحیم ریا ض ی 7 دورۀ متوسطۀ اول فهرست سخنی با دانش آموز فصل 1 راهبردهای حل مسئله فصل 2 عددهای صحیح معرفی عددهای عالمت دار جمع و تفریق عددهای صحیح )1 ) جمع و تفریق عددهای صحیح )2 ) ضرب

Διαβάστε περισσότερα

فصل 5 :اصل گسترش و اعداد فازی

فصل 5 :اصل گسترش و اعداد فازی فصل 5 :اصل گسترش و اعداد فازی : 1-5 اصل گسترش در ریاضیات معمولی یکی از مهمترین ابزارها تابع می باشد.تابع یک نوع رابطه خاص می باشد رابطه ای که در نمایش زوج مرتبی عنصر اول تکراری نداشته باشد.معموال تابع

Διαβάστε περισσότερα

فصل پنجم : سینکروها جاوید سید رنجبر میالد سیفی علی آسگون

فصل پنجم : سینکروها جاوید سید رنجبر میالد سیفی علی آسگون فصل پنجم : سینکروها جاوید سید رنجبر میالد سیفی علی آسگون مقدمه دراغلب شاخه های صنایع حالتی پدید می آید که دو نقطه دور از هم بایستی دارای سرعت یکسانی باشند. پل های متحرک دهانه سد ها تسمه ی نقاله ها جرثقیل

Διαβάστε περισσότερα

برابری کار نیروی برآیند و تغییرات انرژی جنبشی( را بدست آورید. ماتریس ممان اینرسی s I A

برابری کار نیروی برآیند و تغییرات انرژی جنبشی( را بدست آورید. ماتریس ممان اینرسی s I A مبحث بیست و سوم)مباحث اندازه حرکت وضربه قانون بقای اندازه حرکت انرژی جنبشی و قانون برابری کار نیروی برآیند و تغییرات انرژی جنبشی( تکلیف از مبحث ماتریس ممان اینرسی( را بدست آورید. ماتریس ممان اینرسی s I

Διαβάστε περισσότερα

بسمه تعالی «تمرین شماره یک»

بسمه تعالی «تمرین شماره یک» بسمه تعالی «تمرین شماره یک» شماره دانشجویی : نام و نام خانوادگی : نام استاد: دکتر آزاده شهیدیان ترمودینامیک 1 نام درس : ردیف 0.15 m 3 میباشد. در این حالت یک فنر یک دستگاه سیلندر-پیستون در ابتدا حاوي 0.17kg

Διαβάστε περισσότερα

http://econometrics.blog.ir/ متغيرهای وابسته نماد متغيرهای وابسته مدت زمان وصول حساب های دريافتني rcp چرخه تبدیل وجه نقد ccc متغیرهای کنترلی نماد متغيرهای کنترلي رشد فروش اندازه شرکت عملکرد شرکت GROW SIZE

Διαβάστε περισσότερα

عنوان: رمزگذاري جستجوپذیر متقارن پویا

عنوان: رمزگذاري جستجوپذیر متقارن پویا دانشگاه صنعتی شریف دانشکده مهندسی برق گزارش درس ریاضیات رمزنگاري عنوان: رمزگذاري جستجوپذیر متقارن پویا استاد درس: مهندس نگارنده: ز 94 دي ماه 1394 1 5 نماد گذاري و تعریف مسي له 1 6 رمزگذاري جستجوپذیر متقارن

Διαβάστε περισσότερα

فصل سوم : عناصر سوئیچ

فصل سوم : عناصر سوئیچ فصل سوم : عناصر سوئیچ رله الکترومکانیکی: یک آهنربای الکتریکی است که اگر به آن ولتاژ بدهیم مدار را قطع و وصل می کند. الف: دیود بعنوان سوئیچ دیود واقعی: V D I D = I S (1 e η V T ) دیود ایده آل: در درس از

Διαβάστε περισσότερα

الگوریتم مسيریابی جدید مبتنی بر فاصله برای کاهش مصرف انرژی در شبکه های حسگر بی سيم

الگوریتم مسيریابی جدید مبتنی بر فاصله برای کاهش مصرف انرژی در شبکه های حسگر بی سيم الگوریتم مسيریابی جدید مبتنی بر فاصله برای کاهش مصرف انرژی در شبکه های حسگر بی سيم 2 1 فرهاد مصری نژاد ناصر محمد رحیم پناه 1 دانشگاه آزاد اسالمی واحد شهر مجلسی دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر اصفهان ایرانnaserrahimpanah@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Combined Test غربالگری پیش از تولد جهت شناسایی ناهنجاری های شایع مادرزادی سواالت و جوابهای مربوط به خانمهایی که میخواهند این آزمایش را انجام دهند.

Combined Test غربالگری پیش از تولد جهت شناسایی ناهنجاری های شایع مادرزادی سواالت و جوابهای مربوط به خانمهایی که میخواهند این آزمایش را انجام دهند. Combined Test غربالگری پیش از تولد جهت شناسایی ناهنجاری های شایع مادرزادی سواالت و جوابهای مربوط به خانمهایی که میخواهند این آزمایش را انجام دهند. غربالگری پیش از تولد جهت شناسایی ناهنجاری های شایع مادرزادی:

Διαβάστε περισσότερα

تمرین صفحه 91 تمرین صفحه 95 1 میزان رضایت مشتریان بانک از نحوه برخورد و رسیدگی به درخواست های آنها

تمرین صفحه 91 تمرین صفحه 95 1 میزان رضایت مشتریان بانک از نحوه برخورد و رسیدگی به درخواست های آنها 90 حل تمرین ها تمرین صفحه 91 کدام روش جمع آوری داده ها برای موارد زیر مناسب است یک دلیل برای انتخاب خود ذکر کنید. 1 میزان رضایت مشتریان بانک از نحوه برخورد و رسیدگی به درخواست های آنها پاسخ: پرسش نامه:

Διαβάστε περισσότερα

تسیچ تکرح مراهچ لصف تسیچ تکرح تعرس و ییاج هباج تفاسم ناکم تسا ردقچ شتکرح زاغآ ةطقن زا وا ةلصاف

تسیچ تکرح مراهچ لصف تسیچ تکرح تعرس و ییاج هباج تفاسم ناکم تسا ردقچ شتکرح زاغآ ةطقن زا وا ةلصاف چهارم فصل چیست حرکت سرعت و جابهجایی مسافت مکان 111 است چقدر حرکتش آغاز نقطة از او فاصلة میرود. شمال به کیلومتر یک سپس و غرب به کیلومتر یک 1 دانشآموزی 1- k 1/6 k 3 1/ k 1 k 1 از متحرک نهایی فاصلة میکند.

Διαβάστε περισσότερα

جلسه 2 1 فضاي برداري محاسبات کوانتمی (22671) ترم بهار

جلسه 2 1 فضاي برداري محاسبات کوانتمی (22671) ترم بهار محاسبات کوانتمی (22671) ترم بهار 1390-1391 مدرس: سلمان ابوالفتح بیگی نویسنده: نادر قاسمی جلسه 2 در این درسنامه به مروري کلی از جبر خطی می پردازیم که هدف اصلی آن آشنایی با نماد گذاري دیراك 1 و مباحثی از

Διαβάστε περισσότερα

موتورهای تکفاز ساختمان موتورهای تک فاز دوخازنی را توضیح دهد. منحنی مشخصه گشتاور سرعت موتور تک فاز با خازن راه انداز را تشریح کند.

موتورهای تکفاز ساختمان موتورهای تک فاز دوخازنی را توضیح دهد. منحنی مشخصه گشتاور سرعت موتور تک فاز با خازن راه انداز را تشریح کند. 5 موتورهای تک فاز 183 موتورهای تکفاز هدف های رفتاری: نحوه تولید میدان مغناطیسی در یک استاتور با یک و دو سیم پیچ را بررسی نماید. لزوم استفاده از سیم پیچ کمکی در موتورهای تک فاز را توضیح دهد. ساختمان داخلی

Διαβάστε περισσότερα

دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم-گروه فیزیک جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد فیزیک ماده چگال عنوان استاد راهنما : جناب آقای دکتر محمد اسماعیل عظیم عراقی

دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم-گروه فیزیک جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد فیزیک ماده چگال عنوان استاد راهنما : جناب آقای دکتر محمد اسماعیل عظیم عراقی دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم-گروه فیزیک جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد فیزیک ماده چگال عنوان ریخت شناسی PANI/BrAlPc در ابعاد نانو و به کارگیری آن به عنوان حسگر گازی استاد راهنما : جناب آقای دکتر محمد اسماعیل

Διαβάστε περισσότερα

مقدمه در این فصل با مدل ارتعاشی خودرو آشنا میشویم. رفتار ارتعاشی به فرکانسهای طبیعی و مود شیپهای خودرو بستگی دارد. این مبحث به میزان افزایش راحتی

مقدمه در این فصل با مدل ارتعاشی خودرو آشنا میشویم. رفتار ارتعاشی به فرکانسهای طبیعی و مود شیپهای خودرو بستگی دارد. این مبحث به میزان افزایش راحتی مقدمه در این فصل با مدل ارتعاشی خودرو آشنا میشویم. رفتار ارتعاشی به فرکانسهای طبیعی و مود شیپهای خودرو بستگی دارد. این مبحث به میزان افزایش راحتی خودرو و کاهش سر و صداها و لرزشهای داخل اتاق موتور و...

Διαβάστε περισσότερα

طراحی و تعیین استراتژی بهره برداری از سیستم ترکیبی توربین بادی-فتوولتاییک بر مبنای کنترل اولیه و ثانویه به منظور بهبود مشخصههای پایداری ریزشبکه

طراحی و تعیین استراتژی بهره برداری از سیستم ترکیبی توربین بادی-فتوولتاییک بر مبنای کنترل اولیه و ثانویه به منظور بهبود مشخصههای پایداری ریزشبکه طراحی و تعیین استراتژی بهره برداری از سیستم ترکیبی توربین بادی-فتوولتاییک بر مبنای کنترل اولیه و ثانویه به منظور بهبود مشخصههای پایداری ریزشبکه 2 1* فرانک معتمدی فرید شیخ االسالم 1 -دانشجوی دانشکده برق

Διαβάστε περισσότερα

فصل ٤ انتگرال کند. در چنین روشی برای محاسبه دایره از درج چندضلعیهای منتظم در درون دایره استفاده میشود

فصل ٤ انتگرال کند. در چنین روشی برای محاسبه دایره از درج چندضلعیهای منتظم در درون دایره استفاده میشود فصل ٤ انتگرال ٤ ١ مسأله مساحت فرمولهای مربوط به مساحت چندضلعیها نظیر مربع مستطیل مثلث و ذوزنقه از زمانهای شروع تمدنهای نخستین به خوبی شناخته شده بوده است. با اینحال مسأله یافتن فرمولی برای بعضی نواحی که

Διαβάστε περισσότερα

بررسی پایداری نیروگاه بادی در بازه های متفاوت زمانی وقوع خطا

بررسی پایداری نیروگاه بادی در بازه های متفاوت زمانی وقوع خطا بررسی پایداری نیروگاه بادی در بازه های متفاوت زمانی وقوع خطا رضا شریفی شرکت توزیع نیروی برق استان خوزستان r.e.sharifi@gmail.com نازنین صباغ شرکت توزیع نیروی برق استان خوزستان sabbaghnazanin@gmail.com سیاوش

Διαβάστε περισσότερα

بدست میآيد وصل شدهاست. سیمپیچ ثانويه با N 2 دور تا زمانی که کلید

بدست میآيد وصل شدهاست. سیمپیچ ثانويه با N 2 دور تا زمانی که کلید آزمايش 9 ترانسفورماتور بررسی تجربی ترانسفورماتور و مقايسه با يك ترانسفورماتور ايدهآل تئوری آزمايش توان متوسط در مدار جريان متناوب برابر است با: P av = ε rms i rms cos φ که ε rms جذر میانگین مربعی ε و i

Διαβάστε περισσότερα

ترمودینامیک مدرس:مسعود رهنمون سال تحصیلى 94-95

ترمودینامیک مدرس:مسعود رهنمون سال تحصیلى 94-95 ترمودینامیک سال تحصیلى 94-95 رهنمون 1- مفاهیم اولیه ترمودینامیک: علمی است که به مطالعه ی رابطه ی بین کار و گرما و تبدیل آنها به یکدیگر می پردازد. دستگاه: گازی است که به مطالعه ی آن می پردازیم. محیط: به

Διαβάστε περισσότερα

آزمایش میلیکان هدف آزمایش: بررسی کوانتایی بودن بار و اندازهگیري بار الکترون مقدمه: روش مشاهده حرکت قطرات ریز روغن باردار در میدان عبارتند از:

آزمایش میلیکان هدف آزمایش: بررسی کوانتایی بودن بار و اندازهگیري بار الکترون مقدمه: روش مشاهده حرکت قطرات ریز روغن باردار در میدان عبارتند از: آزمایش میلیکان هدف آزمایش: بررسی کوانتایی بودن بار و اندازهگیري بار الکترون مقدمه: یک (R.A.Millikan) رابرت میلیکان 1909 در سال روش عملی براي اندازهگیري بار یونها گزارش کرد. این روش مشاهده حرکت قطرات ریز

Διαβάστε περισσότερα

هندسه در فضا 1. خط و صفحه در فضا ب. وضعیت نسبی دو صفحه در فضا پ. وضعیت نسبی دو خط در فضا ت. وضعیت نسبی خط و صفحه در فضا الف.

هندسه در فضا 1. خط و صفحه در فضا ب. وضعیت نسبی دو صفحه در فضا پ. وضعیت نسبی دو خط در فضا ت. وضعیت نسبی خط و صفحه در فضا الف. 4 هندسه در فضا فصل در اين فصل ميخوانيم: 1. خط و صفحه در فضا الف. اصول هندسهي فضايي ب. وضعیت نسبی دو صفحه در فضا پ. وضعیت نسبی دو خط در فضا ت. وضعیت نسبی خط و صفحه در فضا ث. حاالت چهارگانهي مشخص كردن صفحه

Διαβάστε περισσότερα

خواص هندسی سطوح فصل ششم بخش اول - استاتیک PROBLEMS. 6.1 through 6.18 Using. Fig. P6.4. Fig. Fig. P ft 8 ft. 2.4 m 2.4 m lb. 48 kn.

خواص هندسی سطوح فصل ششم بخش اول - استاتیک PROBLEMS. 6.1 through 6.18 Using. Fig. P6.4. Fig. Fig. P ft 8 ft. 2.4 m 2.4 m lb. 48 kn. خواص هندسی فصل ششم سطوح بخش اول - استاتیک... P6.4 0 kn 5 k 9. P6.5 n. 600 l. P6.. P6. 5 m PROLEMS ee8056_ch06_6-75.ndd Page 8 0/6/09 :50:46 M user-s7 . P6.4. P6.... P6. 5 m. P6.5 n. 0 kn 5 k PROLEMS ee8056_ch06_6-75.ndd

Διαβάστε περισσότερα

تعیین محل قرار گیری رله ها در شبکه های سلولی چندگانه تقسیم کد

تعیین محل قرار گیری رله ها در شبکه های سلولی چندگانه تقسیم کد تعیین محل قرار گیری رله ها در شبکه های سلولی چندگانه تقسیم کد مبتنی بر روش دسترسی زلیخا سپهوند دانشکده مهندسى برق واحد نجف آباد دانشگاه آزاد اسلامى نجف آباد ایر ان zolekhasepahvand@yahoo.com روح االله

Διαβάστε περισσότερα

فیلتر کالمن Kalman Filter

فیلتر کالمن Kalman Filter به نام خدا عنوان فیلتر کالمن Kalman Filter سیدمحمد حسینی SeyyedMohammad Hosseini Seyyedmohammad [@] iasbs.ac.ir تحصیالت تکمیلی علوم پایه زنجان Institute for Advanced Studies in Basic Sciences تابستان 95

Διαβάστε περισσότερα

فهرست مطالب جزوه ی الکترونیک 1 فصل اول مدار الکتریکی و نقشه ی فنی... 2 خواص مدارات سری... 3 خواص مدارات موازی...

فهرست مطالب جزوه ی الکترونیک 1 فصل اول مدار الکتریکی و نقشه ی فنی... 2 خواص مدارات سری... 3 خواص مدارات موازی... فهرست مطالب جزوه ی الکترونیک 1 فصل اول مدار الکتریکی و نقشه ی فنی................................................. 2 خواص مدارات سری....................................................... 3 3...................................................

Διαβάστε περισσότερα

هدف از این آزمایش آشنایی با برخی قضایاي ساده و در عین حال مهم مدار از قبیل قانون اهم جمع آثار مدار تونن و نورتن

هدف از این آزمایش آشنایی با برخی قضایاي ساده و در عین حال مهم مدار از قبیل قانون اهم جمع آثار مدار تونن و نورتن آزما ی ش سوم: ربرسی اقنون ا ه م و قوانین ولتاژ و جریان اهی کیرشهف قوانین میسقت ولتاژ و میسقت جریان ربرسی مدا ر تونن و نورتن قضیه ااقتنل حدا کثر توان و ربرسی مدا ر پ ل و تس ون هدف از این آزمایش آشنایی با

Διαβάστε περισσότερα

هندسه تحلیلی و جبر خطی ( خط و صفحه )

هندسه تحلیلی و جبر خطی ( خط و صفحه ) هندسه تحلیلی جبر خطی ( خط صفحه ) z معادالت متقارن ) : خط ( معادله برداری - معادله پارامتری P فرض کنید e معادلهی خطی باشد که از نقطه ی P به مازات بردار ( c L ) a b رسم شده باشد اگر ( z P ) x y l L نقطهی

Διαβάστε περισσότερα

که روي سطح افقی قرار دارد متصل شده است. تمام سطوح بدون اصطکاك می باشند. نیروي F به صورت افقی به روي سطح شیبداري با زاویه شیب

که روي سطح افقی قرار دارد متصل شده است. تمام سطوح بدون اصطکاك می باشند. نیروي F به صورت افقی به روي سطح شیبداري با زاویه شیب فصل : 5 نیرو ها 40- شخصی به جرم جرم به وسیله طنابی که از روي قرقره بدون اصطکاکی عبور کرده و به یک کیسه شن به متصل است از ارتفاع h پایین می آید. اگر شخص از حال سکون شروع به حرکت کرده باشد با چه سرعتی به

Διαβάστε περισσότερα

یک سیستم تخصیص منابع هوشمند بر مبنای OFDMA در یک سیستم بیسیم توزیع شده با استفاده از تئوری بازیها

یک سیستم تخصیص منابع هوشمند بر مبنای OFDMA در یک سیستم بیسیم توزیع شده با استفاده از تئوری بازیها یک سیستم تخصیص منابع هوشمند بر مبنای OFDMA در یک سیستم بیسیم توزیع شده با استفاده از تئوری بازیها حامد رشیدی 1 و سیامک طالبی 2 1 -دانشگاه شهید باهنر كرمان 2 -دانشگاه شهید باهنر كرمان Hamed.hrt@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

2. β Factor. 1. Redundant

2. β Factor. 1. Redundant دوم قسمت نگارش مرتضوی محمد سید مهندس آباد نجف واحد نخبگان و جوان پژوهشگران باشگاه ایران آباد نجف اسالمی آزاد دانشگاه افزونه سامانههای اطمینان قابلیت کليدي: واژههاي فاکتور بتا روش خرابی مشترک علت علت نرخ

Διαβάστε περισσότερα

فصل اول پیچیدگی زمانی و مرتبه اجرایی

فصل اول پیچیدگی زمانی و مرتبه اجرایی فصل اول پیچیدگی زمانی و مرتبه اجرایی 1 2 پیچیدگی زمانی Complexity) (Time مثال : 1 تابع زیر جمع عناصر یک آرایه را در زبان C محاسبه می کند. در این برنامه اندازه ورودی همان n یا تعداد عناصر آرایه است و عمل

Διαβάστε περισσότερα

روش ابداعی کنترل بهینه غیرخطی در توربین بادی با حداقل سازی نوسانات توان و گشتاور

روش ابداعی کنترل بهینه غیرخطی در توربین بادی با حداقل سازی نوسانات توان و گشتاور روش ابداعی کنترل بهینه غیرخطی در توربین بادی با حداقل سازی نوسانات توان و گشتاور فرانک معتمدی * دکترفرید شیخ االسالم 2 -دانشجوی رشته برق دانشگاه آزاد واحد نجفآباد Fa_motamedi@yahoo.com 2 -استاد گروه برق

Διαβάστε περισσότερα

6- روش های گرادیان مبنا< سر فصل مطالب

6- روش های گرادیان مبنا< سر فصل مطالب 1 بنام خدا بهینه سازی شبیه سازی Simulation Optimization Lecture 6 روش های بهینه سازی شبیه سازی گرادیان مبنا Gradient-based Simulation Optimization methods 6- روش های گرادیان مبنا< سر فصل مطالب 2 شماره

Διαβάστε περισσότερα

مقاومت مصالح 2 فصل 9: خيز تيرها. 9. Deflection of Beams

مقاومت مصالح 2 فصل 9: خيز تيرها. 9. Deflection of Beams مقاومت مصالح فصل 9: خيز تيرها 9. Deflection of eams دکتر مح مدرضا نيرومند دااگشنه ايپم نور اصفهان eer Johnston DeWolf ( ) رابطه بين گشتاور خمشی و انحنا: تير طره ای تحت بار متمرکز در انتهای آزاد: P انحنا

Διαβάστε περισσότερα

با تعبیه نانو ذرات در ناحیه جذب

با تعبیه نانو ذرات در ناحیه جذب بهینهسازی عملکردآشکارسازهای نور فلز نیمه هادی- فلز MSM با تعبیه نانو ذرات در ناحیه جذب مهسا نقیپور گروه برق دانشگاه آزاد اسالمی واحد علوم و تحقیقات آذربایجان شرقی Mnaghipoor.elec@yahoo.com نام ارائه دهنده

Διαβάστε περισσότερα

مسائل فیزیک هالیدی & رزنیک

مسائل فیزیک هالیدی & رزنیک حرکت در مسیر مستقیم )حرکت یک بعدی( حمیدرضا طهماسبی سرعت متوسط و تندی متوسط 1. هنگام یک عطسه ی شدید چشمان شما ممکن است برای 0.50s بسته شود. اگر شما درون خودرویی در حال رانندگی با سرعت 90km/h باشید ماشین

Διαβάστε περισσότερα

بخش ششم: عملیات در پایگاه داده رابطهای

بخش ششم: عملیات در پایگاه داده رابطهای هب انم آنکه جان را فک رت آموخت بخش ششم: عملیات در پایگاه داده رابطهای مرتضی امینی نیمسال دوم 92-91 )محتویات اسالیدها برگرفته از یادداشتهای کالسی استاد محمدتقی روحانی رانکوهی است.( یادآوری: مدل دادهای 2

Διαβάστε περισσότερα

ماشینهای مخصوص سیم پیچي و میدانهای مغناطیسي

ماشینهای مخصوص سیم پیچي و میدانهای مغناطیسي ماشینهای مخصوص سیم پیچي و میدانهای مغناطیسي استاد: مرتضي خردمندی تهیهکننده: سجاد شمس ویراستار : مینا قنادی یاد آوری مدار های مغناطیسی: L g L g مطابق شکل فرض کنید سیمپیچ N دوری حامل جریان i به دور هستهای

Διαβάστε περισσότερα

تهیه و تنظیم دکتر عباس گلمکانی

تهیه و تنظیم دکتر عباس گلمکانی 2 دستور کار آزمایشگاه الکترونیک تهیه و تنظیم دکتر عباس گلمکانی فهرست مطالب صفحه 4 آزمایش اول ودوم : بررسی نقطه کار ترانسزیستور و پایداری آنها... 8 آزمایش سوم : طراحی تقویت کننده ولتاژ شامل دو طبقه ترانزیستوری...

Διαβάστε περισσότερα

مطالعه تابش جسم سیاه

مطالعه تابش جسم سیاه مطالعه تابش جسم سیاه هدف آزمایش: اندازهگیري شدت تابش یک جسم سیاه بر حسب درجه حرارت آن تحقیق قانون استفان بولتزمن. تحقیق بستگی شدت تابش بر حسب فاصله از جسم سیاه. مقدمه: پرتو ساطع شده از یک جسم در دماي T

Διαβάστε περισσότερα

I = I CM + Mh 2, (cm = center of mass)

I = I CM + Mh 2, (cm = center of mass) قواعد کلی اینرسی دو ارنی المان گیری الزمه یادگیری درست و کامل این مباحث که بخش زیادی از نمره پایان ترم ار به خود اختصاص می دهند یادگیری دقیق نکات جزوه استاد محترم و درک درست روابط ریاضی حاکم بر آن ها است

Διαβάστε περισσότερα

عوامل جلوگیری کننده از موازی سازی عبارتند از : 1.هزینه I/O 2.هماهنگی/رقابت

عوامل جلوگیری کننده از موازی سازی عبارتند از : 1.هزینه I/O 2.هماهنگی/رقابت عوامل جلوگیری کننده از موازی سازی عبارتند از :.هزینه I/O.هماهنگی/رقابت ممکن است یک برنامه sequential بهتر از یک برنامه موازی باشد بطور مثال یک عدد 000 رقمی به توان یک عدد طوالنی اینکه الگوریتم را چگونه

Διαβάστε περισσότερα

فصل دوم مثلثات نسبت های مثلثاتی دایره مثلثاتی روابط بین نسبتهای مثلثاتی

فصل دوم مثلثات نسبت های مثلثاتی دایره مثلثاتی روابط بین نسبتهای مثلثاتی 37 فصل دوم مثلثات نسبت های مثلثاتی دایره مثلثاتی روابط بین نسبتهای مثلثاتی 38 آخر این درس با چی آشنا میشی نسبت های مثلثاتی آشنایی با نسبت های مثلثاتی سینوس کسینوس تانژانت کتانژانت 39 به شکل مقابل نگاه

Διαβάστε περισσότερα

شده و دستیابی به شرایط بهینه پایداری

شده و دستیابی به شرایط بهینه پایداری دوره 8 شماره بهار 95 صفحه 7 تا 0 Vol. 8, No., Spring 06, pp. 7-0 نشریه علمی پژوهشی امیرکبیر - مهندسی مکانیک AmirKabir Jounrnal of Science & Research Mechanical Engineering (ASJR-ME) بررسی تجربی پایداری

Διαβάστε περισσότερα

پاياننامهي كارشناسي ارشد رشتهي فیزيک گرايش حالت جامد

پاياننامهي كارشناسي ارشد رشتهي فیزيک گرايش حالت جامد دانشکده علوم پایه پاياننامهي كارشناسي ارشد رشتهي فیزيک گرايش حالت جامد Mg 3 P 2 دكتر ويشتاسب سلیمانیان شهريور 2931 چکیده: در این پایاننامه با استفاده از بسته محاسباتی کوانتوم اسپرسو و استفاده از امواج

Διαβάστε περισσότερα

مقدمهای بر شبیه سازی دینامیک مولکولی دینامیک مولکولی روشی برای شبیه سازی رفتار ترمودینامیکی مواد در سه فاز جامد مایع و گاز

مقدمهای بر شبیه سازی دینامیک مولکولی دینامیک مولکولی روشی برای شبیه سازی رفتار ترمودینامیکی مواد در سه فاز جامد مایع و گاز فصل اول مقدمه 1 1-1 1 مقدمهای بر شبیه سازی دینامیک مولکولی دینامیک مولکولی روشی برای شبیه سازی رفتار ترمودینامیکی مواد در سه فاز جامد مایع و گاز با استفاده از نیرو سرعت و مکان ذرات میباشد. در بین این عوامل

Διαβάστε περισσότερα

- - - کارکرد نادرست کنتور ها صدور اشتباه قبض برق روشنایی معابر با توجه به در دسترس نبودن آمار و اطلاعات دقیق و مناسبی از تلفات غیر تاسیساتی و همچنین ب

- - - کارکرد نادرست کنتور ها صدور اشتباه قبض برق روشنایی معابر با توجه به در دسترس نبودن آمار و اطلاعات دقیق و مناسبی از تلفات غیر تاسیساتی و همچنین ب عنوان مقاله اولویت بندي روشهاي رفع افت ولتاژ به منظور کاهش تلفات در شبکه هاي فشار ضعیف امیر کاظمی شرکت توزیع نیروي برق خراسان جنوبی واژه هاي کلیدي : تلفات- افت ولتاژ- فیدر- شبکه- بار- بالانس - - - کارکرد

Διαβάστε περισσότερα

بیوشیمی عمومی اسیدهای آمینه

بیوشیمی عمومی اسیدهای آمینه بیوشیمی عمومی اسیدهای آمینه اسیدهای آمینه تعریف بلوک های ساختمانی پروتئین ترکیبات آلی که دارای حداقل یک گروه کربوکسیل و یک گروه آمین )NH3( می باشند. )COOH( زنجیره جانبی عامل تنوع در آمینواسیدها ساختار

Διαβάστε περισσότερα

بررسی اصول اولیه جذب سطحی اتان بر روي نانو نوار گرافن زیگزاگ تزي ین شده با طلا

بررسی اصول اولیه جذب سطحی اتان بر روي نانو نوار گرافن زیگزاگ تزي ین شده با طلا و 8 و 6 بررسی اصول اولیه جذب سطحی اتان بر روي نانو نوار گرافن زیگزاگ تزي ین شده با طلا و رزا صفایی 4 علیرضا کاظمی 1 محمد حسین شیخی 2 رحیم غیور 3 1 بخش مخابرات و الکترونیک دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر

Διαβάστε περισσότερα

افزایش پهنای باند آنتن الكتریكی كوچک با استفاده از مدارات فعال غیر فاستری به عنوان شبه فراماده

افزایش پهنای باند آنتن الكتریكی كوچک با استفاده از مدارات فعال غیر فاستری به عنوان شبه فراماده افزایش پهنای باند آنتن الكتریكی كوچک با استفاده از مدارات فعال غیر فاستری به عنوان شبه فراماده 4 9 8 محمد جواد حسنی امیر جعفرقلی محمد تندرو 1 دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی 2 پژوهشکده علوم و فناوری

Διαβάστε περισσότερα

فصل دوم محاسبۀ زاویه ١ انواع زوایا را برحسب واحد ١ آشنایی با واحدهای در زندگی مسیر را تغییر میدهد ٣ براساس روابط مثلثهای مشخص زوایای مجهول را محاسبه

فصل دوم محاسبۀ زاویه ١ انواع زوایا را برحسب واحد ١ آشنایی با واحدهای در زندگی مسیر را تغییر میدهد ٣ براساس روابط مثلثهای مشخص زوایای مجهول را محاسبه فصل دوم محاسبۀ زاویه خالصۀ فصل در این فصل دانش آموزان با مفهوم و سلسله مراتب واحدهای اندازه گیری زاویه تبدیل واحد به هم تعیین زوایای اشکال هندسی آشنایی پیدا می کنند و باید توانایی به کارگیری مسائل نظیر

Διαβάστε περισσότερα

طیف نگاری رامان ( Spectroscopy ) Raman

طیف نگاری رامان ( Spectroscopy ) Raman روش های نوین آنالیز مواد طیف نگاری رامان ( Spectroscopy ) Raman مقدمه : در سال 8291 اسپکتروسکوپی رامان بر اساس مشاهدات دانشمند هندی C.V.Raman به همراه Krishnam در مورد پرتوهایی که در اثر برخورد به یک مایع

Διαβάστε περισσότερα

عملکردهای سه بعدی که توسط این بهنگام سازی ثابت افزار ارائه میشوند در این کتابچه رشح داده شده اند.

عملکردهای سه بعدی که توسط این بهنگام سازی ثابت افزار ارائه میشوند در این کتابچه رشح داده شده اند. عملکردهای سه بعدی که توسط این بهنگام سازی ثابت افزار ارائه میشوند در این کتابچه رشح داده شده اند. لطفا به "دفرتچه راهنام" و Handbook" α" گنجانده شده در CD-ROM ضمیمه مراجعه فرمایید. عملکردهای سه بعدی تصاویر

Διαβάστε περισσότερα

تشخیص داده می شوند. بر رفتار سلول اثر می گذارد.

تشخیص داده می شوند. بر رفتار سلول اثر می گذارد. ارتباطات سلولی سلول ها برای پاسخ به سیگنال های محیطی )نور بو صدا و مزه(- رشد و متایز تولید و ترشح یک پروتئین )هورمون( و تنظیم بیان یک ژن و غیره باید بتوانند به پیام های خارجی پاسخ بدهند. مولکول پیام رسان

Διαβάστε περισσότερα

حفاظت مقایسه فاز خطوط انتقال جبرانشده سري.

حفاظت مقایسه فاز خطوط انتقال جبرانشده سري. حفاظت مقایسه فاز در خطوط انتقال جبران شده سري همراه با MOV 2 1 محمد رضا پویان فر جواد ساده 1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد گناباد reza.pooyanfar@gmail.com 2 دانشکده فنی مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد sadeh@um.ac.ir

Διαβάστε περισσότερα

دانشکده علوم ریاضی دانشگاه گیلان آزمون پایان ترم درس: هندسه منیفلد 1 باشد. دهید.f (gx) = (gof 1 )f X شده باشند سوالات بخش میان ترم

دانشکده علوم ریاضی دانشگاه گیلان آزمون پایان ترم درس: هندسه منیفلد 1 باشد. دهید.f (gx) = (gof 1 )f X شده باشند سوالات بخش میان ترم آزمون پایان ترم درس: هندسه منیفلد 1 زمان آزمون 120 دقیقه نیمسال: اول 95-94 رشته تحصیلی : ریاضی محض 1. نشان دهید X یک میدان برداري روي M است اگر و فقط اگر براي هر تابع مشتقپذیر f روي X(F ) M نیز مشتقپذیر

Διαβάστε περισσότερα

ترانسفورماتور مولف : جواد خشت زر قابل استفاده برای هنرجویان دانشجویان مدرسان و مهندسان رشته برق

ترانسفورماتور مولف : جواد خشت زر قابل استفاده برای هنرجویان دانشجویان مدرسان و مهندسان رشته برق ترانسفورماتور قابل استفاده برای هنرجویان دانشجویان مدرسان و مهندسان رشته برق ترانسفورماتور ترانسفورماتور وسیله ای است که انرژی الکتریکی را از یک سطح به سطح دیگری انتقال میدهد بدون اینکه در کمیت های نامی

Διαβάστε περισσότερα

نورکنس یاهنیشام :یراتفر یاه فده

نورکنس یاهنیشام :یراتفر یاه فده 4 ماشین های سنکرون 163 ماشینهای سنکرون هدف های رفتاری: انواع ماشین های سنکرون را نام ببرد. ساختمان ظاهری و داخلی ماشین سنکرون را از روی شکل توضیح دهد. اساس کار موتورهای سنکرون را توضیح دهد. لغزش در موتورهای

Διαβάστε περισσότερα

نکنید... بخوانید خالء علمی خود را پر کنید و دانش خودتان را ارائه دهید.

نکنید... بخوانید خالء علمی خود را پر کنید و دانش خودتان را ارائه دهید. گزارش کار آزمایشگاه صنعتی... مکانیک سیاالت ( رینولدز افت فشار ) دانشجویان : فردین احمدی محمد جاللی سعید شادخواطر شاهین غالمی گروه یکشنبه ساعت 2::0 الی رینولدز هدف : بررسی نوع حرکت سیال تئوری : یکی از انواع

Διαβάστε περισσότερα

آشنایی با نرم افزار های کاربردی در علم شیمی

آشنایی با نرم افزار های کاربردی در علم شیمی آشنایی با نرم افزار های کاربردی در علم شیمی 9 فریده حقیقی شیما کریمی 2 9 زهرا سجادی زهرا طالب پور 3 1 دانشجوی کارشناسی ارشد شیمی تجزیه گروه شیمی دانشکده علوم پایه دانشگاه الزهرا تهران میدان شیخ بهایی 2

Διαβάστε περισσότερα