Елисавета Сарџоска 1 Виолета Арнаудова Институт за психологија, Филозофски факултет, Универзитет Св. Кирил и Методиј Скопје

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Елисавета Сарџоска 1 Виолета Арнаудова Институт за психологија, Филозофски факултет, Универзитет Св. Кирил и Методиј Скопје"

Transcript

1 Психологија: наука и практика, Vol I (1), 2015 УДК: :061.2 Изворен научен труд OРГАНИЗАЦИСКА КУЛТУРА И МОТИВАЦИЈА ЗА РАБОТА ВО ГРАЃАНСКИОТ СЕКТОР НА ВРАБОТЕНИ СО РАКОВОДНА И СО НЕРАКОВОДНА ПОЗИЦИЈА Елисавета Сарџоска 1 Виолета Арнаудова Институт за психологија, Филозофски факултет, Универзитет Св. Кирил и Методиј Скопје Кратка содржина Oвој труд проучува одредени организациски и индивидуални фактори што имаат важна улога за перформансата и задоволството од работата, посебно во непрофитните организации, бидејќи тие немаат високоплатени работни места, но граѓаните и заедницата се корисници на нивните услуги. Во истражувањето учествуваа 45 вработени со раководна позиција и 57 вработени со нераководна позиција (вкупно 102 испитаници) во граѓанскиот сектор во Македонија со цел да се добијат сознанија за културата на организациите во кои работат и за мотивацијата за работа. Притоа, беа применети прашалник за самопроцена на организациската култура со 60 тврдења од Denison и прашалник за процена на мотивацијата за работа со 30 тврдења од Аmabile. Постулатите на истражувањето беа дека постои позитивна поврзаност меѓу организациската култура и мотивацијата за работа, и дека одделни димензии на организациската култура (мисија на организацијата, адаптибилност на организацијата, учество на вработените и конзистентност во работата) се значајни предиктори на мотивацијата за работа (внатрешна и надворешна) во граѓанските организации. Примената на корелациско-регресивната анализа ги потврди очекувањата на истражувањето. Вработените со раководна и со нераководна позиција изнесоа слични мислења, односно, според нив, постои високо ниво на мотивација за работа (особено високо е нивото на внатрешната мотивација) и високоразвиена поволна култура на граѓанските организации. Заклучокот на истражувањето истакнува дека успешноста на граѓанските организации се должи на тоа што постои позитивна поврзаност меѓу високата внатрешна мотивација за работа и поволната организациска култура, односно станува збор за задоволство од самата работа, но и од атмосферата на работа што претставува силен надворешен стимулатор за вработените. Клучни зборови: димензии на организациската култура, екстринзична мотивација, граѓанска организација 1 47

2 Е.САРЏОСКА, В.АРНАУДОВА: OРГАНИЗАЦИСКА КУЛТУРА И МОТИВАЦИЈА ЗА РАБОТА За да бидат современите граѓански организации професионални и за да можат да опстанат и да се одржат, потребно е менаџерите да спроведат значајни промени во работата соодветно на условите на брзите промени во надворешното опкружување. Денес повеќе од кога било владините институции и донаторската заедница очекуваат од граѓанските организации да покажат дека тие ефективно и ефикасно ги користат средствата и ги остваруваат целите, но и дека постигнуваат стандарди и обезбедуваат квалитетни услуги и вредности за кои се залагаат. Предуслов за успешност на граѓанските организации претставува лидерството со кое вработените стануваат свесни дека нивната работа е многу поважна од високоплатените позиции во нив. Затоа сѐ повеќе непрофитни организации настојуваат да изградат и да развијат поволни организациски култури со кои ќе привлечат, ќе регрутираат и ќе задржат вработени што се мотивирани и задоволни од работата во нив. Всушност, постои очекување дека луѓето сакаат да работат во организациска култура чии вработени имаат лични вредности и ставови слични на нивните, бидејќи така полесно ќе ги остварат заедничките цели. Тоа дека постои позитивна поврзаност меѓу мотивацијата на вработените и поволната организациска култура е веќе општо познато во соодветната литература, во многубројните истражувања и студии. Притоа, за постигнување организациски успех едни автори повеќе ги истакнуваат развојните стратегии за зголемување на мотивацијата на вработените (на пр., Brown, 1998 според Wani, 2011), додека други автори повеќе ја нагласуваат улогата на организациската култура (на пример, Deal & Kennedy, 1982; Pascale & Athos, 1981, Peters & Waterman, 1982, според Sinha, Singh, Gupta, & Dutt, 2010). Всушност, секоја добро управувана организација, без разлика дали е од приватен, јавен или од граѓански сектор, треба да води сметка за мотивациските фактори на вработените, но и за развојот на поволна организациска култура. Затоа, истражувачите често си го поставувале прашањето дали организациската култура влијае врз мотивацијата на вработените, односно дали организациската култура ги мотивира вработените за да работат ефективно и ефикасно и да ги достигнат целите и мисијата на организацијата. Потврден одговор на ова прашање добил Dabhi (2008) во своето истражување на организациската култура и перформансата на невладините организации, а концептот на културата бил клучот за подобрување на организациската ефективност. Организациската култура може да се дефинира како целокупен карактер на една организација или како збир на заеднички 48

3 ПСИХОЛОГИЈА: НАУКА И ПРАКТИКА VOL. I верувања, вистини, претпоставки и вредности што постојат во организациите (Denison, 2009; Schein, 2004; Cameron & Quinn, 2011). Организациската култура е опишана со однесувањето на луѓето кога никој не ги гледа и со тоа како луѓето комуницираат, во што веруваат и како остваруваат успех. Сарџоска (2009) истакнува дека културата на организацијата ја сочинуваат доминантните вредности, сфаќања, ставови, норми и верувања со кои се согласуваат нејзините членови и ги прифаќаат како свои начини на мислење, на чувствување, на однесување и на работење. Односно, организациската култура го претставува личниот идентитет на секоја организација исто како што секој поединец поседува единствени идиосинкратични особини. Културата може да биде силна и доминантна ако нејзината содржина се пројавува во сите делови на организацијата, но така што таа е придружена од специфичната супкултура на секој дел. Ако културата не е прифатена од поголемиот број вработени или, пак, тие не се приврзани кон нејзините вредности и норми, тогаш, всушност, станува збор за слаба култура. Меѓутоа, истата авторка истакнува дека менаџментот првенствено треба да води сметка за тоа дали културата е поволна или неповолна за организацијата, бидејќи слаба, но иновативна култура е подобра отколку силна култура, но која е ориентирана против промени во организацијата. Организациската култура претставува особено сложена тема за проучување, бидејќи таа не постои независно од другите настани и процеси во организацијата, туку е тесно поврзана со нив. Во организациската теорија и менаџмент таа е широко дискутирана тема, но затоа, пак, е многу помалку истражувана во невладиниот сектор и во развојните студии (Lewis 2002, според Lewis 2003). Оттаму, во оваа студија се проучува организациската култура, но и како таа стимулира мотивација за работа на вработените во граѓанскиот сектор, а за што се потребни големи лидерски вештини на менаџерите. Најголемите разлики во однесувањето и во перформансите на вработените се должат на нивната мотивација за работа и потребите, желбите, очекувањата, целите и акциите поврзани со неа. Притоа, внатрешна (интринзична) мотивација постои кога самото вршење на работата предизвикува внатрешно чувство на задоволство, но води и до успешна перформанса на индивидуата. При овој вид мотивација изворот или причината (односно локусот на контрола) за нашата активност е во нас самите, во нашите потреби (Арнаудова и Попоски, 2010). Односно, целта на активноста е во самата активност што ја манифестира единката, а ја регулира 49

4 Е.САРЏОСКА, В.АРНАУДОВА: OРГАНИЗАЦИСКА КУЛТУРА И МОТИВАЦИЈА ЗА РАБОТА според нејзиното однесување и според желбите да биде компетентна и автономна личност (Deci & Ryan, 2000; Арнаудова и Попоски, 2010). Тоа значи дека личноста е ангажирана со интересна и забавна активност што произлегува од нејзината љубопитност или интерес. Надворешната (екстринзична) мотивација поттикнува однесување или преземање акција со цел да се оствари конкретен резултат материјална или социјална награда, или да се избегне казна. Со позитивно поткрепување, односно преку наградување на посакуваното однесување од страна на средината и со примена на награди (пари, пофалба, признание или, пак, прифаќање), всушност, доаѓа до зголемување на задоволството и на мотивацијата на вработените. Овие два вида мотивација се во заемна интеракција, но, притоа, надворешната мотивација е во служба на внатрешната. Fairweather (2007) истакнал дека главната цел на менаџерот не е да ги мотивира вработените секојдневно, туку да креира работна средина, односно опкружување во кое тие ќе се самомотивираат, но и ќе се мотивираат меѓусебно. Прашањето како менаџерот да ги мотивира луѓето е сложено, бидејќи тие имаат различни лични потреби, кои и самите се менуваат. Па така, паричниот надоместок не се смета како главен мотивациски фактор за вработените во непрофитните организации. Затоа менаџерите развиле разни други мотивациски практики со кои ги стимулираат и ги поддржуваат личните мотивациски процеси на вработените, а притоа ги земаат предвид карактеристиките на работната средина и на самата работа. Лидерите можат да помогнат да се создадат позитивен морал и мотивација кај секој вработен, но и во тимовите преку создавање организациска култура на соработка, доверба и наклоност. Голем број истражувачи ги проучувале културата и перформансата на организациите и дошле до сознанија за тоа дека: меѓу нив постои многу комплексен однос (Schein, 1984); културата може да влијае врз организациската ефективност на некои деловни успеси и неуспеси (Carrillo & Gromb, 1999, според Noordhoorn, 2010); таа е детерминанта на перформансата, на однесувањето на вработените и на моделот на донесување одлуки, бидејќи е поврзана со мотивацијата (Melè, 2003, според Noordhoorn, 2010; Flamholtz, 2001). Компаниите со поволна култура имаат многу поголема веројатност да ги постигнат своите цели отколку оние со неповолна култура, бидејќи тие ги сметаат вработените за најважни ресурси и затоа инвестираат во нивниот развој. На тој начин, вработените се инкорпорираат во организациската култура, а таа, пак, ги мотивира 50

5 ПСИХОЛОГИЈА: НАУКА И ПРАКТИКА VOL. I да ја извршуваат работата со задоволство и да покажуваат интерес, посветеност и лојалност кон организацијата. Важно е менаџерите да создадат и да развиваат поволна организациска култура за да може корпоративната култура да има позитивни ефекти врз мотивацијата на вработените и врз целокупната перформанса и успех на организацијата. Всушност, негувањето поволна организациска култура, нејзино подобрување или менување е главна задача на менаџерите, а со извршување на оваа задача тие ќе обезбедат многу придобивки и позитивни ефекти на секое организациско ниво. Влијанието на организациската култура врз мотивацијата на вработените и врз перформансата било предмет на проучување во многу истражувања. Noordhoorn (2010) спровела истражување за организациската култура и работната мотивација и дошла до сознание дека организациската култура преку системот на награди влијае врз мотивацијата и го обликува посакуваното однесување на вработените во организацијата. Менаџерите преку наградување на посакуваното однесување со надворешни мотиватори, како што се: плата, промоција, статус, всушност, директно стимулираат надворешна мотивација на вработените, но индиректно со текот на времето создаваат внатрешна мотивација, односно интерес, уживање и одговорност на вработените, бидејќи двете мотивации се меѓусебно поврзани. Dabhi (2008) направил истражување за организациската култура и за перформансата на една невладина организација. Неговите наоди покажале дека различни аспекти на организациската култура, како што се: јасната мисија и целите, вредностите, процесот на донесување одлуки, стилот на лидерство и пристапот до организациските ресурси, се од голема важност за перформансата на невладината организација, бидејќи имаат влијание врз нејзиното функционирање. До слични резултати дошле Shahzad, Luqman, Khan, & Shabbir (2012) со истражување на посветеноста и на вредностите и нормите на вработените, кои ако се исти како организациските, можат да ја зголемат нивната перформанса и да придонесат за остварување на организациските цели. Во истиот дух Sinha et al. (2010) направиле истражување на перцепциите на работната култура и нејзиното влијание врз мотивацијата и перформансата на 250 раководители од средно ниво во две приватни компании во Индија. Тие откриле дека организациската култура според нејзиниот профил може да биде автократска, биро- 51

6 Е.САРЏОСКА, В.АРНАУДОВА: OРГАНИЗАЦИСКА КУЛТУРА И МОТИВАЦИЈА ЗА РАБОТА кратска, технократска или претприемачка. Резултатите покажале дека технократската култура претставува силен предиктор на мотивацијата, додека претприемачката култура е силен предиктор за перформансата на вработените. Што се однесува до мотивацијата, доминантната технократска култура ја зголемува мотивацијата на вработените од средното раководно ниво, додека доминантната автократска култура го зголемува нивното незадоволство. Исто така, Denison & Mishra (1995) го истражувале влијанието на организациската култура врз организациската ефективност, но и врската меѓу нив. Тие утврдиле дека четирите карактеристики на организациската култура (мисија, конзистентност, адаптибилност и вклученост) се поврзани со следниве критериуми на ефективност. Мисијата и конзистентноста се најдобри предиктори на профитабилноста, вклученоста и адаптибилноста се предиктори за иновации, додека адаптибилноста и мисијата за растот на продажбата. Менаџерите, кои се свесни за значењето на организациската култура без оглед дали раководат со профитна или со непрофитна организација, односно со граѓанска организација, имаат можност да креираат средина и да воспостават релации меѓу вработените, кои ќе ги мотивираат да работат добро и да придонесуваат за организациската ефективност. Со оглед на тоа, целта на ова истражување е да ги проучи организациската култура и мотивацијата за работа во граѓанскиот сектор, односно да утврди каков однос постои меѓу нив и каква е улогата на организациската култура за мотивирање на вработените со раководна и со нераководна позиција. Според наведените релевантни истражувања и поставената цел, ова истражување се обидува да одговори на прашањата: колкави се нивото на мотивацијата за работа и нивото на организациската култура во граѓанскиот сектор, дали постои позитивна поврзаност меѓу организациската култура и мотивацијата за работа и дали организациската култура игра значајна улога во мотивирање на вработените во граѓанскиот сектор со раководна и со нераководна позиција. Варијаблите на истражувањето се организациската култура и мотивацијата за работа, кои се разгледани во целина и според нивните аспекти. Аспекти на организациската култура се: а. мисија на организацијата односно стратегиските правци и намери на организацијата, нејзините цели и нејзината визија за иднината; б. адаптибилност на организацијата односно креирањето промени, организацискиот фокус кон потрошувачите и на организациското учење; в. учество на вработените односно нивоата на делегирање 52

7 ПСИХОЛОГИЈА: НАУКА И ПРАКТИКА VOL. I на работните задачи, тимската ориентација и развојот на способностите на вработените во организацијата, и г. конзистентност во работата односно координацијата и интеграцијата во работниот процес, договарањето и во клучните вредности на организацијата. Аспекти на варијаблата мотивација за работа се: а. интринзичната мотивација однесувањето на вработените е определено од некои внатрешни фактори на личноста; б. екстринзичната мотивација однесувањето на вработените е определено од некои надворешни фактори. Релевантни варијабли се: големина на граѓанската организација (мала до 5 вработени / средна 5 10 вработени, голема над 10 вработени); местото на нејзиното дејствување (локално/регионално/ национално); возраста на вработените лица (20 29/30 39/над 40); работниот стаж бројот на години поминати во работен однос (0 5 години/5 10 години/над 10 години); работната позиција во организацијата во која работат (раководна/нераководна); платата односно месечниот надоместок и/или хонорар што го заработуваат за својот ангажман во организацијата (до ден/ / над ден). Во ова истражување се тестирани три хипотези: 1. Постои значајна разлика меѓу перцепциите на нивото на организациската култура (учество, конзистентност, мисија и адаптибилност) и нивото на мотивација (внатрешна и надворешна) кај вработените во граѓанскиот сектор со раководна и со нераководна позиција. 2. Постои позитивна поврзаност меѓу перцепциите на нивото на организациската култура (учество, конзистентност, мисија и адаптибилност) и нивото на мотивација (внатрешна и надворешна) кај вработените во граѓанскиот сектор со раководна и нераководна позиција. 3. Димензиите на организациската култура (учество, конзистентност, мисија и адаптибилност) се значајни предиктори на мотивацијата (внатрешна и надворешна) кај вработените во граѓанскиот сектор со раководна и нераководна позиција. Метод Примерок Истражувањето е спроведено на 102 лица (58 женски, 44 машки) вработени во граѓанскиот сектор во Македонија. Најголемиот број 53

8 Е.САРЏОСКА, В.АРНАУДОВА: OРГАНИЗАЦИСКА КУЛТУРА И МОТИВАЦИЈА ЗА РАБОТА од учесниците во истражувањето (40) се на возраст од 30 до 39 години, додека по 31 лице има во другите две возрасни категории (од 20 до 29 години и над 40 години). Во однос на работниот стаж, во најголем број се оние со работен стаж до 5 години (37), а потоа оние со стаж од 5 до 10 години (33) или над 10 години (32). 45 учесници се на раководна позиција, 57 се на нераководни позиции. Најголемиот број од учесниците се вработени во организации што дејствуваат на национално ниво (65), а помал е бројот на вработени во организации што дејствуваат на локално ниво (20) и на регионално ниво (17). Најголемиот број од учесниците работат во организации што имаат до 5 вработени (42), а потоа следуваат организациите со над 10 вработени (37) и организациите од 6 до 10 вработени (23). Во однос на висината на платата, најбројни се оние чија плата е над денари (41), потоа следуваат оние со примања до денари (35) и, на крај, оние со висина на плата од до денари (26). Може да се заклучи дека станува збор за релативно избалансиран примерок во однос на полот, возраста, работниот стаж и работната позиција. Инструменти За мерење на карактеристиките на организациската култура е применет Прашалник за самопроцена на организациската култура, конструиран од Denison, а преведен и адаптиран на македонски јазик. Инструментот се состои од 60 ајтеми распоредени во четири категории (димензии), на кои одговорите се даваат на петстепена скала (со степени од 1 воопшто не се согласувам, до 5 наполно се согласувам), при што скоровите за целиот инструмент се движат во опсегот од 60 до 300, односно од 15 до 75 за секоја димензија одделно. Со неговата примена се добиваат мерки за четири основни димензии за организациската култура: мисија на организацијата, адаптибилност на организацијата, учество на вработените и конзистентност во работата. Според овој модел, ефикасна организација е онаа што има високи резултати на сите четири димензии. За мерење на мотивацијата за работа е применет Прашалник за процена на мотивацијата за работа (Work Preference Inventory), конструиран во 1987 година од Teresa M. Amabile, адаптиран на македонски јазик. Прашалникот е составен од 30 тврдења со кои се одредува мотивацијата за работа врз основа на одговорите на тврдењата на четиристепената скала (од 1 никогаш или речиси 54

9 ПСИХОЛОГИЈА: НАУКА И ПРАКТИКА VOL. I никогаш не се однесува на мене до 4 секогаш или речиси секогаш се однесува на мене). Петнаесет тврдења се однесуваат на интринзичната мотивација, а резултатот добиен од нив укажува колку работата ѝ претставува задоволство на личноста и предизвик во животот. Другите петнаесет тврдења се однесуваат на екстринзичната мотивација, односно на тоа колку личноста е мотивирана од некои надворешни поттикнувачи. Теоретскиот опсег на скоровите за целиот инструмент се движи од 30 до 120, а за одделните видови мотивација од 15 до 60. Табела 1. Внатрешна конзистентност на инструментите и супскалите Инструмент/супскала Мотивација Внатрешна мотивација Надворешна мотивација Организациска култура Учество на вработените Конзистентност во работата Адаптибилност на организацијата Мисија на орг. коефициент α Резултатите за внатрешната конзистентност на инструментите што се применети во ова истражување (Табела 1) покажуваат дека: прашалниците за мотивација и за организациска култура и потскалите за учество и мисија достигнуваат висока вредност (α >.80); потскалите за надворешна мотивација и за конзистентност во работата имаат прифатлива вредност (α = ), додека потскалите за внатрешна мотивација и за адаптибилност имаат умерена релијабилност (α = ). Резултати Дескриптивните резултати (Табела 2) покажуваат дека вработените со раководна и со нераководна позиција во граѓанскиот сектор ги оцениле организациската култура (учество, конзистентност, мисија и адаптибилност) и мотивацијата за работа (внатрешна и надворешна) со оцени што се повисоки од средните вредности де- 55

10 Е.САРЏОСКА, В.АРНАУДОВА: OРГАНИЗАЦИСКА КУЛТУРА И МОТИВАЦИЈА ЗА РАБОТА финирани со опсегот на теориските скорови што го овозможуваат применетите инструменти: 37.5 за внатрешна и надворешна мотивација, односно 75 за мотивацијата; 45 за учество, за конзистентност, за мисија и за адаптибилност, односно 180 за организациската култура. Така, споредбата во однос на мотивацијата (внатрешна и надворешна) на прв поглед укажува на високата внатрешната мотивација на вработените, што соодветствува, пак, со претходно изнесените тврдења за тоа колку е важна внатрешната мотивација и колку таа е застапена во граѓанскиот сектор. Односно, вработените во непрофитниот сектор изгледаат мотивирани, посветени и лојални на своите организации, бидејќи ги сакаат мисијата и каузата за која работат. Тие се многу повеќе поттикнати од внатрешната мотивација отколку од надворешната. Од димензиите на организациската култура (учество, конзистентност, мисија и адаптибилност), вработените највисоко ги оцениле учеството на вработените и мисијата на организацијата, по што следуваат конзистентноста во работата и адаптибилноста на организацијата. Табела 2. Дескриптивни показатели и резултати од t-тест споредби меѓу вработени со раководна (45) и со нераководна работна позиција (57) во граѓанскиот сектор во однос на мотивацијата за работа и организациската култура Варијабла n M SD t p Внатрешна мотивација Надворешна мотивација Мотивација Учество на вработените Конзистентност во работата Адаптибилност на оргaнизацијата Мисија на оргaнизацијата Организациска култура

11 ПСИХОЛОГИЈА: НАУКА И ПРАКТИКА VOL. I Во Tабела 2 се прикажани и резултатите од тестирањето на првата хипотеза со примена на t-тест, кои покажуваат дека вработените со различна работна позиција (раководна и нераководна) меѓу себе се разликуваат во однос на: внатрешната мотивација, учеството на вработените, конзистентноста на организацијата и организациската култура во прилог на оние што се на раководна функција. Притоа, не се добиени значајни разлики во однос на: надворешната мотивација, мотивацијата за работа, адаптибилноста и мисијата на организацијата. Според тоа, првата хипотеза дека постои значајна разлика во перцепциите на нивото на организациската култура (учество, конзистентност, мисија и адаптибилност) и нивото на мотивација (внатрешна и надворешна) меѓу вработените со раководна и со нераководна работна позиција во граѓанскиот сектор е делумно прифатена. Табела 3. Матрица на корелации меѓу организациската култура и мотивацијата за работа на вработени со раководна работна позиција (45) во граѓанскиот сектор Варијабла Внатрешна Надворешна мотивација мотивација Мотивација Учество на вработените.36*.35*.39** Конзистентност во.37*.41*.44** работата Адаптибилност.36*.31*.36* на оргaнизацијата Мисија на оргaнизацијата.41*.39*.44** Организациска култура.40*.39*.44** *p <.05; **p <.01 Табела 4. Матрица на корелации меѓу организациската култура и мотивацијата за работа на вработени со нераководна работна позиција (57) во граѓанскиот сектор Варијабла Внатрешна Надворешна мотивација мотивација Мотивација Учество на вработените Конзистентност во работата.33* Адаптибилност на оргaнизацијата.32*.11.28* Мисија на оргaнизацијата.28* Организациска култура.31* *p <.05 57

12 Е.САРЏОСКА, В.АРНАУДОВА: OРГАНИЗАЦИСКА КУЛТУРА И МОТИВАЦИЈА ЗА РАБОТА Во табелите 3 и 4 се прикажани резултатите од тестирањето на втората хипотеза, односно матриците на корелации меѓу организациската култура (учество, конзистентност, мисија и адаптибилност) и мотивацијата за работа (внатрешна и надворешна) за вработените со раководна и нераководна работна позиција во граѓанскиот сектор. Според Табела 3, произлегува дека сите коефициенти на корелација се позитивни и значајни, односно постои позитивна поврзаност меѓу сите истражувани варијабли кога станува збор за вработените со раководна позиција. Што се однесува до вработените со нераководна позиција (Табела 4), постои позитивна значајна поврзаност меѓу одделни варијабли, односно меѓу внатрешната мотивација и организациската култура со нејзините три димензии конзистентност, адаптибилност и мисија (со исклучок на учество), како и меѓу мотивацијата за работа и адаптибилноста. Според тоа, втората хипотеза е делумно потврдена. Односно, навистина поволната организациска култура и нејзините димензии се поврзани со зголемената мотивација (надворешна и внатрешна) на вработените со раководна позиција, додека, пак, овој наод е валиден, пред сѐ, за внатрешната мотивација на вработените без раководна работна позиција. Табела 5. Резултати за значајните модели од регресивната анализа за вработени со раководна работна позиција (45) Критериум варијабли Предиктори R R 2 F p Внатрешна мотивација Мисија на орг., конзистентност во работата Надворешна мотивација Мисија на орг. Мисија на орг., конзистентност во работата Мотивација за работа Конзистентност во работата Мисија на орг., конзистентност во работата Мисија на орг

13 ПСИХОЛОГИЈА: НАУКА И ПРАКТИКА VOL. I Табела 6. Резултати за значајните модели од регресивната анализа за вработени со нераководна работна позиција (57) Критериум варијабли Предиктори R R 2 F p Внатрешна мотивација Конзистентност во работата Мотивација за работа Адаптибилност на организацијата Во табелите 5 и 6 се прикажани резултатите од тестирањето на третата хипотеза, кои постулираа дека димензиите на организациската култура (учество, конзистентност, мисија и адаптибилност) се значајни предиктори на мотивацијата (внатрешна и надворешна) за вработените со раководна и нераководна работна позиција во граѓанскиот сектор. Резултатите се добиени со примена на регресивната анализа и методот backward, според кој критериумот за отфрлање на една варијабла како предиктор е F < 3.84 или p (F) >.05 (Николоски, 1997). Во Табела 5 се прикажани шест регресивни модели (од можните дванаесет), бидејќи само тие објаснуваат одреден значаен процент во варијансата на мотивацијата за работа (внатрешна и надворешна), а ги вклучуваат мисијата и конзистентноста како предиктори. Односно, со овие модели се објаснуваат 17,2% во варијансата на внатрешната мотивација, 17,9% во варијансата на надворешната мотивација и 21,2% во варијансата на мотивацијата за работа на вработените со раководна работна позиција. Што се однесува до вработените што не се на раководна работна позиција, добиени се само два значајни регресивни модела, од кои едниот модел ја вклучува адаптибилноста како предиктор, кој објаснува 7,6% во варијансата на мотивацијата за работа, додека другиот модел ја вклучува конзистентноста како предиктор, кој објаснува 10,9% во варијансата на внатрешната мотивација (Табела 6). Врз основа на овие резултати, произлегува дека третата хипотеза е делумно потврдена. Дискусија Целта на ова истражување беше да се утврди каков однос постои меѓу организациската култура (учество, адаптибилност, конзистентност и мисија) и мотивацијата за работа (внатрешна и 59

14 Е.САРЏОСКА, В.АРНАУДОВА: OРГАНИЗАЦИСКА КУЛТУРА И МОТИВАЦИЈА ЗА РАБОТА надворешна) кај вработените во граѓанскиот сектор, но и да се одреди колкави се нивото на мотивацијата за работа и нивото на организациската култура. За таа цел, истражувани се граѓански организации што дејствуваат на локално, национално и на регионално ниво во Македонија. Притоа, од посебен интерес беше да се испитаат мислењата и перцепциите на вработените со различна работна позиција (вработени со раководна и нераководна работна позиција), бидејќи за големата одговорност на непрофитната работа, но и за задоволството од неа треба да бидат свесни и вработените на врвот на организацијата, но и вработените на предната линија, кои се во директен контакт со клиентите. Затоа, во истражувањето се вклучени 102 лица вработени во непрофитните организации, од кои 45 се со раководна работна позиција, а 57 се без раководна работна позиција. Ова истражување е актуелно, пред сѐ, поради мисијата што ја имаат граѓанските организации, односно тие ги застапуваат интересите на граѓаните и работат на: образование на младите; лекување на болните; заштита на ранливите сиромашните, старите лица, невработените; поттикнување на граѓанскиот дух; поголема безбедност на граѓаните (Denhardt, Denhardt, & Aristigueta, 2009). Всушност, непрофитните организации прават заедницата и општеството да станат подобри и побезбедни, но и просперитетни места за живеење. Предуслов за успех на овие организации е вработените да бидат мотивирани за: работа во тимови, успешно управување со промените, справување со стресот (сопствен и на другите), менаџирање со конфликтите (меѓу вработените и со клиентите), јасна комуникација, креативно мислење, развој и учење. Мотивацијата на вработените станува особено важна поради барањето што постојано им се поставува на непрофитните организации да ги оправдаат доделените средства пред: владините официјални лица, донаторските организации (домашни и странски), бизнис-лидерите и клиентите. Во соодветни истражувања досега е докажано дека културата на организацијата претставува силен стимулатор (мотиватор) за работа, но и за ефективност на профитните и на непрофитните организации (на пример, Noordhoorn, 2010; Dabhi, 2008; Sinha et al., 2010; Denison & Mishra, 1995). Всушност, поволната организациска култура создава поволни услови, средина и клима за работа, но и силно ги инволвира луѓето што со успех ги извршуваат работните проекти, програми и задачи што се од значење за организацијата и за општеството. Особено во непрофитните организации, поволната 60

15 ПСИХОЛОГИЈА: НАУКА И ПРАКТИКА VOL. I организациска култура претставува компензација за недоволно платените работни позиции во нив. Во ова истражување се потврди постоењето на значајна поврзаност меѓу организациската култура (мисија, конзистентност, адаптибилност и учество) и мотивацијата за работа (внатрешна и надворешна) во граѓанскиот сектор, при што и оние со раководна и оние без раководна позиција се силно внатрешно мотивирани од самата природа на работата. Овој наод значи дека големата внатрешна мотивација на вработените со различна работна позиција им овозможува да работат ефективно и да направат граѓанските организации да бидат успешни дури и во случаи кога имаат ограничени ресурси и недостижни цели или, пак, добиваат неповолни критики од јавноста. Добиени се натпросечни нивоа на организациската култура (мисија, конзистентност, адаптибилност и учество) и на мотивацијата за работа (внатрешна и надворешна), при што раководителите повисоко ги процениле културата во целина и две димензии на културата (учество и конзистентност) како и внатрешната мотивација. Учеството на вработените овозможува граѓанските организации да бидат високоинволвирани организации што креираат чувство на сопственост, одговорност, автономија и посветеност кон организацијата. Исто така, граѓанските организации имаат висока перформанса, бидејќи имаат мисија што им кажува на вработените зошто е важна нивната работа и каков е нивниот придонес за целите на организацијата, но и за корисниците на нивните услуги, односно јавноста. Конзистентноста (доследноста) во работата им овозможува на организациите да креираат внатрешен систем на управување што опфаќа сет на системи за централизирана интеграција, координација и контрола врз основа на консензуални договори. Адаптибилноста им овозможува на граѓанските организации да се приспособат и соодветно да одговорат на средината и на клиентите, но и реструктурирање и реинституционализирање на нивните однесувања и процеси со што стануваат одржливи и постигнуваат висока перформанса. Без оглед на работната позиција, вработените ги оцениле граѓанските организации како ефикасни и со високо развиена и поволна организациска култура, односно како доследни, предвидливи и мошне приспособливи организации што поттикнуваат високо учество на вработените и имаат многу силно чувство за мисијата. Што се однесува до мотивацијата за работа (внатрешна и надворешна) на вработените со раководна и со нераководна работна позиција, таа се третира како критериум варијабла што е 61

16 Е.САРЏОСКА, В.АРНАУДОВА: OРГАНИЗАЦИСКА КУЛТУРА И МОТИВАЦИЈА ЗА РАБОТА објаснета со димензиите на организациската култура (мисија, конзистентност, адаптибилност и учество), кои, пак, се комбинирани како предиктори во соодветни регресивни модели. Па така, како најдобри модели за предвидување на мотивацијата (внатрешна и надворешна) на вработените со раководна работна позиција се покажаа комбинациите на мисијата со конзистентоста, додека најдобрите модели за предвидување на мотивацијата и внатрешната мотивација на вработените без раководна работна позиција ја вклучуваат адаптибилноста, односно конзистентноста. Всушност, ако го следиме објаснувањето на Denison (2009) за неговиот модел на организациската култура, можеме да кажеме дека мотивацијата на раководителите се должи на тоа што граѓанските организации со кои раководат тие се стабилни и предвидливи благодарение на развиената организациска култура, односно на димензиите мисија и конзистентност. Според моделот на истиот автор, мотивацијата на оние што не се на раководна работна позиција произлегува делумно од стабилноста, но и од флексибилноста на граѓанските организации, при што овие карактеристики се одредени со конзистентноста и со адаптибилноста од димензиите на организациската култура. Ова истражување го докажа значењето на организациската култура и на димензиите на културата (учество, адаптибилност, конзистентност и мисија) за мотивацијата за работа (внатрешна и надворешна), но и за успешноста на вработените во граѓанскиот сектор. Особено е важно тоа што вработените, без оглед на тоа дали се или не се на раководна работна позиција, имаат натпросечно развиена внатрешна мотивација, која во најголема мера се должи на природата на работата во граѓанските организации. Покрај внатрешната мотивација на вработените, уште еден фактор придонесува за успешната работа на граѓанските организации, а тоа е организациската култура што претставува силен надворешен мотиватор за вработените, бидејќи е поволна и натпросечно развиена. Тоа значи дека вработените, без оглед на тоа дали се или не се на раководна работна позиција, имаат заеднички вредности, норми, сфаќања, верувања и ставови за работење, однесување, чувствување и мислење, односно станува збор за доследен квалитет во работата на граѓанските организации, и тоа на различни места на нивното дејствување (локално, национално и регионално). Според наодите од истражувањето, граѓанските организации и во иднина ќе работат успешно, бидејќи вработените во граѓанскиот сектор ја сакаат работата и се задоволни од атмосферата во која ја извршуваат работата, односно вработените се гордеат со услугите што ги даваат и со нивниот квалитет. 62

17 ПСИХОЛОГИЈА: НАУКА И ПРАКТИКА VOL. I Литература Арнаудова, В. и Попоски, К. (2010). Мотивација. Скопје: Филозофски факултет. Cameron, K.S. & Quinn, R.E. (2011). Diagnosing and changing organizational culture: Based on the competing values framework (3 rd ed.). San Francisco: Jossey-Bass. Dabhi, J.C. (2008). Organisational culture and NGO performance. In Mahaveer, J. & Parth, S. (Eds). Annual handbook of human resource initiatives. Delhi: Initiatives and Interventions. Deal, T.E. & Kennedy, A.A. (1982). Corporate cultures: The rites and rituals of corporate life. Harmondsworth: Penguin Books. Deci, E. L. & Ryan, R. M. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25, Denhardt, B.R., Denhardt, V.J., & Aristigueta, P.M. (2009). Managing human behavior in public and nonprofit оrganizations (2nd ed.). Los Angeles: Sage Publications, Inc. Denison, D. & Mishra, A.K. (1995). Towards a theory of organizational culture and effectiveness. Organization Science, 6 (2), Denison, D. (2009). Culture getting started guide. Washington: Denison Consulting Company. Fairweather, A. (2007). How to be a motivational manager. Oxford: How to Books Ltd. Flamholtz, E. (2001). Corporate culture and the bottom line. European Management Journal, 1,(3), Lewis, D. (2003). NGOs, organizational culture, and institutional sustainability. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 590, Николоски, Т. (1997). Напредни статистички методи за психолози. Скопје: Филозофски факултет. Сарџоска, Е. (2009). Психологија на организацијата, Скопје: Филозофски факултет. Schein, E. H. (1984). Coming to a new awareness of organizational culture. Sloan Management Review, 25 (2), Schein, E. (2004). Organizational culture and leadership (3 rd ed.), San Francisco: Jossey-Bass Publishers. Shahzad, F., Luqman R. A., Khan R. A., & Shabbir L. (2012). Impact of organizational culture on organizational performance: An overview. Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, 3 (9),

18 Е.САРЏОСКА, В.АРНАУДОВА: OРГАНИЗАЦИСКА КУЛТУРА И МОТИВАЦИЈА ЗА РАБОТА Sinha, S., Singh, A. K., Gupta, N., & Dutt. R. (2010). Impact of work culture on motivation and performance level of employees in private sector companies. Acta Oeconomica Pragensia, 6, Wani, S. A. (2011). Impact of organisational culture on employee motivation: A case. A dissertation submitted to Glyndŵr University in accordance with the requirements of the degree of Master of Business Administration. Преземено на 17 Јули, 2014 од: Organisational-culture-and-Employee-Motivation 64

19 ПСИХОЛОГИЈА: НАУКА И ПРАКТИКА VOL. I ORGANIZATIONAL CULTURE AND WORK MOTIVATION OF MANAGERS AND NON-MANAGERS IN THE CIVIL SECTOR Elisaveta Sardzoska Violeta Arnaudova Abstract This paper studies certain organizational and individual factors that play an important role in performance and job satisfaction, especially in non-profit organizations where employees do not have high paid jobs. The research involved 45 managers and 57 non-managers (total 102 subjects) of the civil sector in Macedonia in order to gain opinions about the culture of the organizations in which they work and about work motivation. In addition, 60 items questionnaire on organizational culture by Denison and 30 items questionnaire on work motivation by Amаbile were administered. Postulates of the research were that there is a positive relationship between organizational culture and work motivation, and that certain dimensions of organizational culture (mission of the organization, adaptability of the organization, employee participation and consistency in work) are significant predictors of motivation to work (internal and external) in civil organizations. The correlation-regression analysis confirmed the expectations of the research. Managers and non-managers presented similar views. In their opinion there is a high level of motivation to work (especially high level is that of intrinsic motivation) and also, there is a highly developed favorable culture of civil organizations. In conclusion, the study points out that the success of civil organizations is due to the fact that there is a positive association between high intrinsic motivation for work and favorable organizational culture. In other words, it s a matter of satisfaction with the work itself in addition to the atmosphere at work as a strong external stimulator for employees. Keywords: organizational culture dimensions, intrinsic motivation, extrinsic motivation, civil organization. 65

ЗАДАЧИ ЗА УВЕЖБУВАЊЕ НА ТЕМАТА ГЕОМЕТРИСКИ ТЕЛА 8 ОДД.

ЗАДАЧИ ЗА УВЕЖБУВАЊЕ НА ТЕМАТА ГЕОМЕТРИСКИ ТЕЛА 8 ОДД. ЗАДАЧИ ЗА УВЕЖБУВАЊЕ НА ТЕМАТА ГЕОМЕТРИСКИ ТЕЛА 8 ОДД. ВО ПРЕЗЕНТАЦИЈАТА ЌЕ ПРОСЛЕДИТЕ ЗАДАЧИ ЗА ПРЕСМЕТУВАЊЕ ПЛОШТИНА И ВОЛУМЕН НА ГЕОМЕТРИСКИТЕ ТЕЛА КОИ ГИ ИЗУЧУВАМЕ ВО ОСНОВНОТО ОБРАЗОВАНИЕ. СИТЕ ЗАДАЧИ

Διαβάστε περισσότερα

37. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 основни училишта 18 мај VII одделение (решенија на задачите)

37. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 основни училишта 18 мај VII одделение (решенија на задачите) 37. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 03 основни училишта 8 мај 03 VII одделение (решенија на задачите) Задача. Во еден пакет хартија која вообичаено се користи за печатење, фотокопирање и сл. има N = 500

Διαβάστε περισσότερα

а) Определување кружна фреквенција на слободни пригушени осцилации ωd ωn = ω б) Определување периода на слободни пригушени осцилации

а) Определување кружна фреквенција на слободни пригушени осцилации ωd ωn = ω б) Определување периода на слободни пригушени осцилации Динамика и стабилност на конструкции Задача 5.7 За дадената армирано бетонска конструкција од задачата 5. и пресметаните динамички карактеристики: кружна фреквенција и периода на слободните непригушени

Διαβάστε περισσότερα

ВЛИЈАНИЕТО НА ОСИГУРУВАЊЕТО ВРЗ ЕКОНОМСКИОТ РАСТ: СЛУЧАЈОТ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА

ВЛИЈАНИЕТО НА ОСИГУРУВАЊЕТО ВРЗ ЕКОНОМСКИОТ РАСТ: СЛУЧАЈОТ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА ВЛИЈАНИЕТО НА ОСИГУРУВАЊЕТО ВРЗ ЕКОНОМСКИОТ РАСТ: СЛУЧАЈОТ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Апстракт Целта на овој труд е да го испита влијанието на осигурувањето врз економскиот раст, со емпириска анализа за Република

Διαβάστε περισσότερα

Интеркултурно образование и воспитување во мултикултурни општества

Интеркултурно образование и воспитување во мултикултурни општества ТРЕНИНГ ЦЕНТАР ЗА МЕНАЏМЕНТ НА КОНФЛИКТИ - ТЦМЦ Интеркултурно образование и воспитување во мултикултурни општества Теорија за мултикултурализмот М-р. Алберт Хани 2014 У Л. Б О Р К А Т А Л Е С К И 11-4,

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на профитабилноста на банките во Македонија

Анализа на профитабилноста на банките во Македонија Надица Илоска Анализа на профитабилноста на банките во Македонија АПСТРАКТ Целта на овој труд е да се истражат факторите кои влијаат на профитабилноста на банките, најпрво теоретски, а потоа да се направи

Διαβάστε περισσότερα

Од точката С повлечени се тангенти кон кружницата. Одреди ја големината на AOB=?

Од точката С повлечени се тангенти кон кружницата. Одреди ја големината на AOB=? Задачи за вежби тест плоштина на многуаголник 8 одд На што е еднаков збирот на внатрешните агли кај n-аголник? 1. Одреди ја плоштината на паралелограмот, според податоците дадени на цртежот 2. 3. 4. P=?

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα Εργασίας. Работни Листови. Εκπαιδευτικό Υλικό

Φύλλα Εργασίας. Работни Листови. Εκπαιδευτικό Υλικό Εκπαιδευτικό Υλικό Φύλλα Εργασίας Работни Листови Έργο: «Διασυνοριακή συνεργασία και ανταλλαγή τεχνογνωσίας για τη χρήση της εκπαιδευτικής τεχνολογίας στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» Проект: «Ποгранична

Διαβάστε περισσότερα

Оценка на ефикасноста на македонските банки примена на пристапот на стохастичка граница

Оценка на ефикасноста на македонските банки примена на пристапот на стохастичка граница Народна банка на Република Македонија Работен материјал 2015 Оценка на ефикасноста на македонските банки примена на пристапот на стохастичка граница Михајло Васков, Петар Дебников, Неда Поповска - Камнар,

Διαβάστε περισσότερα

С Т А Т У Т НА ЈАВНОТО ПРЕТПРИЈАТИЕ ЗА ЈАВНИ ПАРКИРАЛИШТА ПАРКИНЗИ НА ОПШТИНА ЦЕНТАР-СКОПЈЕ

С Т А Т У Т НА ЈАВНОТО ПРЕТПРИЈАТИЕ ЗА ЈАВНИ ПАРКИРАЛИШТА ПАРКИНЗИ НА ОПШТИНА ЦЕНТАР-СКОПЈЕ Врз основа на член 36 став 2 точка 1 од Статутот на Јавното претпријатие за јавни паркиралишта Паркинзи на Општина Центар Скопје, Управниот одбор на својата 11 (единаесетта) седница, на ден 03.05.2011

Διαβάστε περισσότερα

46. РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА април III година. (решенија на задачите)

46. РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА април III година. (решенија на задачите) 46. РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 3 април 3 III година (решенија на задачите) Задача. Хеликоптер спасува планинар во опасност, спуштајќи јаже со должина 5, и маса 8, kg до планинарот. Планинарот испраќа

Διαβάστε περισσότερα

Макроекономски детерминанти за развој на пазарот на капитал во Република Македонија Милан Елисковски

Макроекономски детерминанти за развој на пазарот на капитал во Република Македонија Милан Елисковски Макроекономски детерминанти за развој на пазарот на капитал во Република Македонија Милан Елисковски Апстракт Пазарот на капитал има многу значајна улога во финансискиот сектор особено во развиените економии.

Διαβάστε περισσότερα

СТУДИЈА НА РЕАЛЕН СЛУЧАЈ НА ВЛИЈАНИЕТО НА ДИСПЕРЗИРАНОТО ПРОИЗВОДСТВО ВРЗ СН ДИСТРИБУТИВНА МРЕЖА

СТУДИЈА НА РЕАЛЕН СЛУЧАЈ НА ВЛИЈАНИЕТО НА ДИСПЕРЗИРАНОТО ПРОИЗВОДСТВО ВРЗ СН ДИСТРИБУТИВНА МРЕЖА 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Методија Атанасовски Љупчо Трпезановски Технички Факултет, Битола СТУДИЈА НА РЕАЛЕН СЛУЧАЈ НА ВЛИЈАНИЕТО НА ДИСПЕРЗИРАНОТО ПРОИЗВОДСТВО ВРЗ СН ДИСТРИБУТИВНА МРЕЖА

Διαβάστε περισσότερα

Η «Καταπιεσμενη Μακεδονικη Μειονοτητα»

Η «Καταπιεσμενη Μακεδονικη Μειονοτητα» Η «Καταπιεσμενη Μακεδονικη Μειονοτητα» Ì Á Ê Å Ä Ï Í É Ó Ì Ï Ó Ομιλία του επικεφαλής της γιουγκοσλαβικής αντιπροσωπείας στην 19η Σύνοδο της Unesco στο Ναϊρόμπι της Κένυας, Τούρπε Γιανκόβλεφσκι. Β παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ - ШТИП

УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ - ШТИП УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ - ШТИП 235 УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА МУЗИЧКА УМЕТНОСТ ISSN 1857-8659 ГОДИШЕН ЗБОРНИК 2012 ГОДИНА 3 БРОЈ 3 ГОДИШЕН ЗБОРНИК УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА

Διαβάστε περισσότερα

6. СОВЕТУВАЊЕ. Охрид, 4-6 октомври 2009

6. СОВЕТУВАЊЕ. Охрид, 4-6 октомври 2009 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 009 м-р Методија Атанасовски Технички Факултет, Битола д-р Рубин Талески Факултет за Електротехника и Информациски Технологии, Скопје ИСТРАЖУВАЊЕ НА ЕФИКАСНОСТА НА МАРГИНАЛНИТЕ

Διαβάστε περισσότερα

ДИРЕКЦИЈА ЗА РИЗИК.

ДИРЕКЦИЈА ЗА РИЗИК. НАРОДНА БАНКА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА ДИРЕКЦИЈА ЗА ФИНАНСИСКА СТАБИЛНОСТ,, БАНКАРСКА РЕГУЛАТИВА И МЕТОДОЛОГИИ СУПЕРВИЗОРСКИ ЦИРКУЛАР БР. 10 - УПРАВУВАЊЕ СО ОПЕРАТИВНИОТ РИЗИК - јули 2011 година - Народна

Διαβάστε περισσότερα

ФИЛАРХ, ПОЛИБИЈ И РАЗВОЈОТ НА ХЕЛЕНИСТИЧКАТА ИСТОРИОГРАФИЈА ВО III ВЕК ПР. Н. Е. *

ФИЛАРХ, ПОЛИБИЈ И РАЗВОЈОТ НА ХЕЛЕНИСТИЧКАТА ИСТОРИОГРАФИЈА ВО III ВЕК ПР. Н. Е. * оригинален научен труд УДК: 303.446.4(495) ФИЛАРХ, ПОЛИБИЈ И РАЗВОЈОТ НА ХЕЛЕНИСТИЧКАТА ИСТОРИОГРАФИЈА ВО III ВЕК ПР. Н. Е. * Стефан Пановски Институт за национална историја, Скопје, Македонија Keywords:

Διαβάστε περισσότερα

Детерминанти на вишокот капитал во македонскиот банкарски сектор. Милан Елисковски

Детерминанти на вишокот капитал во македонскиот банкарски сектор. Милан Елисковски Детерминанти на вишокот капитал во македонскиот банкарски сектор Милан Елисковски 2014 Содржина Апстракт... 3 Вовед... 4 Теориски модели за детерминираност на вишокот капитал... 5 Преглед на емпириската

Διαβάστε περισσότερα

ХЕМИСКА КИНЕТИКА. на хемиските реакции

ХЕМИСКА КИНЕТИКА. на хемиските реакции ХЕМИСКА КИНЕТИКА Наука која ја проучува брзината Наука која ја проучува брзината на хемиските реакции Познато: ЗАКОН ЗА ДЕЈСТВО НА МАСИ Guldberg-Vage-ов закон При константна температура (T=const) брзината

Διαβάστε περισσότερα

РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Универзитет Св. Климент Охридски Битола Економски факултет - Прилеп. Управување со ликвидноста на банкарските институции

РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Универзитет Св. Климент Охридски Битола Економски факултет - Прилеп. Управување со ликвидноста на банкарските институции РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Универзитет Св. Климент Охридски Битола Економски факултет - Прилеп Управување со ликвидноста на банкарските институции Кандидат: Сања Петрова 43/11 Ментор: Проф. д-р Драгица Оџаклиеска

Διαβάστε περισσότερα

ЛУШПИ МЕМБРАНСКА ТЕОРИЈА

ЛУШПИ МЕМБРАНСКА ТЕОРИЈА Вежби ЛУШПИ МЕМБРАНСКА ТЕОРИЈА РОТАЦИОНИ ЛУШПИ ТОВАРЕНИ СО РОТАЦИОНО СИМЕТРИЧЕН ТОВАР ОСНОВНИ ВИДОВИ РОТАЦИОНИ ЛУШПИ ЗАТВОРЕНИ ЛУШПИ ОТВОРЕНИ ЛУШПИ КОМБИНИРАНИ - СФЕРНИ - КОНУСНИ -ЦИЛИНДРИЧНИ - СФЕРНИ

Διαβάστε περισσότερα

Приватноста како основно човеково право

Приватноста како основно човеково право Водич за ИКТ на - Бр. 3 Приватноста како основно човеково право На секој граѓанин му се гарантира почитување и заштита на приватноста на неговиот личен и семеен живот, на достоинството и угледот - Член

Διαβάστε περισσότερα

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â þÿãå½±¹ã ¼±Ä¹º  ½ ¼ Ãͽ  þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹º

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2014 þÿ ¹µÁµÍ½ Ã Ä Å µà±³³µ»¼±ä¹º þÿãäáµâ º±¹ Ä Â µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿ¹º±½

Διαβάστε περισσότερα

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај I година (решенија на задачите)

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај I година (решенија на задачите) 56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 03 Скопје, мај 03 I година (решенија на задачите) Задача. Експресен воз го поминал растојанието помеѓу две соседни станици, кое изнесува, 5 km, за време од 5 min. Во

Διαβάστε περισσότερα

ВО ОВОЈ БРОЈ: MAKEDONIKA. Izdava. MAKEDONIKA litera

ВО ОВОЈ БРОЈ: MAKEDONIKA. Izdava. MAKEDONIKA litera MAKEDONIKA Год. V, бр. 13, ноември 2015 ISSN 1857-7539 UDK 82; 930.85 Izdava MAKEDONIKA litera DOOEL Skopje Za izdava~ot Nove Cvetanoski Redakcija Goran Kalo era (Hrvatska) Miroslav Kouba (^e{ka) Neven

Διαβάστε περισσότερα

ГЛАСИЛО НА ЗДРУЖЕНИ АПТЕКИ МАКЕДОНИЈА

ГЛАСИЛО НА ЗДРУЖЕНИ АПТЕКИ МАКЕДОНИЈА ин ат а Из ле гу ва че ти ри па ти во го д ~ ГЛАСИЛО НА ЗДРУЖЕНИ АПТЕКИ МАКЕДОНИЈА број 1 година I 3 1 2 3 Од историјата Многу сумерци (крајот на шестиот век п.н.е.- почетокот на вториот милениум п.н.е.)

Διαβάστε περισσότερα

Детаксикација: Ефектот од трошокот на трудот врз вработеноста во Македонија 1

Детаксикација: Ефектот од трошокот на трудот врз вработеноста во Македонија 1 Детаксикација: Ефектот од трошокот на трудот врз вработеноста во Македонија 1 Д-р Никица Мојсоска-Блажевски Вонреден професор и Истражувач Факултет за деловна економија Универзитет Американ Колеџ Скопје

Διαβάστε περισσότερα

Универзитет Св. Кирил и Методиј -Скопје Факултет за електротехника и информациски технологии

Универзитет Св. Кирил и Методиј -Скопје Факултет за електротехника и информациски технологии Универзитет Св. Кирил и Методиј -Скопје Факултет за електротехника и информациски технологии А. Крколева, Р. Ачковски Упатство за работа со Excel Скопје, октомври 2008 г. ВОВЕД ВО EXCEL 1. Стартување на

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на смртноста на корисници на ануитет од повеќе земји и корекција на македонски популациски таблици на смртност

Анализа на смртноста на корисници на ануитет од повеќе земји и корекција на македонски популациски таблици на смртност Анализа на смртноста на корисници на ануитет од повеќе земји и корекција на македонски популациски таблици на смртност Ристо Бајатов 1 НЛБ Нов пензиски фонд АД Скопје, ул.мајка Тереза бр.1, 1000 Скопје.

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на детерминантите на вишокот капитал според големината на банките во Република Македонија. Милан Елисковски

Анализа на детерминантите на вишокот капитал според големината на банките во Република Македонија. Милан Елисковски Анализа на детерминантите на вишокот капитал според големината на банките во Република Македонија Милан Елисковски 2015 1 Содржина Апстракт... 3 Вовед... 4 Теориски модел за детерминираност на вишокот

Διαβάστε περισσότερα

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај IV година (решенија на задачите)

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај IV година (решенија на задачите) 56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 03 Скопје, мај 03 IV година (решенија на задачите) Задача. Птица со маса 500 лета во хоризонтален правец и не внимавајќи удира во вертикално поставена прачка на растојание

Διαβάστε περισσότερα

7.1 Деформациони карактеристики на материјалите

7.1 Деформациони карактеристики на материјалите 7. Механички особини Механичките особини на материјалите ја карактеризираат нивната способност да се спротистават на деформациите и разрушувањата предизвикани од дејството на надворешните сили, односно

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на мрежите на ЈИЕ во поглед на вкупниот преносен капацитет

Анализа на мрежите на ЈИЕ во поглед на вкупниот преносен капацитет 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Мирко Тодоровски Ристо Ачковски Факултет за електротехника и информациски технологии, Скопје Анализа на мрежите на ЈИЕ во поглед на вкупниот преносен капацитет КУСА

Διαβάστε περισσότερα

УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ШТИП ЕКОНОМСКИ ФАКУЛТЕТ. Економија на Европска унија. Александар Костов. МОБИЛНОСТ НА КАПИТАЛОТ ВО ЕУ - магистерски труд -

УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ШТИП ЕКОНОМСКИ ФАКУЛТЕТ. Економија на Европска унија. Александар Костов. МОБИЛНОСТ НА КАПИТАЛОТ ВО ЕУ - магистерски труд - УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ШТИП ЕКОНОМСКИ ФАКУЛТЕТ Економија на Европска унија Александар Костов МОБИЛНОСТ НА КАПИТАЛОТ ВО ЕУ - магистерски труд - Штип, март 2013 г. Комисија за оценка и одбрана Претседател:

Διαβάστε περισσότερα

ФОНДАЦИЈА ФРИДРИХ ЕБЕРТ РЕВИЈА ЗА СОЦИЈАЛНА ПОЛИТИКА

ФОНДАЦИЈА ФРИДРИХ ЕБЕРТ РЕВИЈА ЗА СОЦИЈАЛНА ПОЛИТИКА ФОНДАЦИЈА ФРИДРИХ ЕБЕРТ РЕВИЈА ЗА СОЦИЈАЛНА ПОЛИТИКА 2009 Год. 2, Бр. 3, Стр. 197-302, Скопје, јуни 2009 Рев. за соц. пол. год. 2 Бр. 3 Стр. 197-302, Скопје, јули 2009 Издавач: Фондација Фридрих Еберт

Διαβάστε περισσότερα

þÿà±á±º ½ à  ÃÄ ÇÎÁ Ä Â Å³µ

þÿà±á±º ½ à  ÃÄ ÇÎÁ Ä Â Å³µ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿœ ½Ä»± ³µÃ ±Â º±¹ ĵǽ¹º  þÿà±á±º ½ à  ÃÄ ÇÎÁ Ä Â Å³µ þÿ Á¹ÃÄ

Διαβάστε περισσότερα

XXV РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО МАТЕМАТИКА

XXV РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО МАТЕМАТИКА XXV РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО МАТЕМАТИКА за учениците од основното образование 31.03.007 година IV одделение 1. Во полињата на дадената лента допиши природни броеви во празните полиња, така што производот

Διαβάστε περισσότερα

ДЕТЕРМИНАНТИ НА АКТИВНИТЕ КАМАТНИ СТАПКИ И КАМАТНИТЕ РАСПОНИ ВО МАКЕДОНИЈА

ДЕТЕРМИНАНТИ НА АКТИВНИТЕ КАМАТНИ СТАПКИ И КАМАТНИТЕ РАСПОНИ ВО МАКЕДОНИЈА Народна банка на Република Македонија ДЕТЕРМИНАНТИ НА АКТИВНИТЕ КАМАТНИ СТАПКИ И КАМАТНИТЕ РАСПОНИ ВО МАКЕДОНИЈА Изработено од тим составен од (по азбучен редослед): Михајло Васков; м-р Љупка Георгиевска;

Διαβάστε περισσότερα

10.9 СОВРЕМЕНИ ЕЛЕКТРОДНИ МАТЕРИЈАЛИ ВО ВОДОРОДНАТА ЕКОНОМИЈА MODERN ELECTRODE MATERIALS IN HYDROGEN ECONOMY

10.9 СОВРЕМЕНИ ЕЛЕКТРОДНИ МАТЕРИЈАЛИ ВО ВОДОРОДНАТА ЕКОНОМИЈА MODERN ELECTRODE MATERIALS IN HYDROGEN ECONOMY 10.9 СОВРЕМЕНИ ЕЛЕКТРОДНИ МАТЕРИЈАЛИ ВО ВОДОРОДНАТА ЕКОНОМИЈА MODERN ELECTRODE MATERIALS IN HYDROGEN ECONOMY Перица Пауновиќ Универзитет Св. Кирил и Мeтодиј во Скопје, Технолошко-металуршки факултет, Скопје,

Διαβάστε περισσότερα

год. II / бр. 10 / август 2012 / СПИСАНИЕ НА КомораТА на овластени архитекти и овластени инженери на македонија ISSN X

год. II / бр. 10 / август 2012 / СПИСАНИЕ НА КомораТА на овластени архитекти и овластени инженери на македонија ISSN X год. II / бр. 10 / август 2012 / СПИСАНИЕ НА КомораТА на овластени архитекти и овластени инженери на македонија ISSN 1857-7 44X Д-р Горан Марковски Професор на Градежниот факултет, Универзитет " Св. Кирил

Διαβάστε περισσότερα

КВАЛИТЕТОТ НА ВОДАТА ЗА ПИЕЊЕ ВО ДОЛНОПОЛОШКИОТ РЕГИОН

КВАЛИТЕТОТ НА ВОДАТА ЗА ПИЕЊЕ ВО ДОЛНОПОЛОШКИОТ РЕГИОН Оригинален научен труд Original Scientific Article КВАЛИТЕТОТ НА ВОДАТА ЗА ПИЕЊЕ ВО ДОЛНОПОЛОШКИОТ РЕГИОН Маргита ДАБЕВСКА-КОСТОСКА 1, Џавит ФЕЈЗУЛИ 1, Миле СРБИНОВСКИ 2, Муртезан ИСМАИЛИ 3 & Сузана АЛИУ

Διαβάστε περισσότερα

Ветерна енергија 3.1 Вовед

Ветерна енергија 3.1 Вовед 3 Ветерна енергија 3.1 Вовед Енергијата на ветерот е една од првите форми на енергија која ја користел човекот. Уште старите Египќани ја користеле за задвижување на своите бродови и ветерни мелници. Ваквиот

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на улогата на банкарскиот систем во економскиот раст: Случајот на Македонија

Анализа на улогата на банкарскиот систем во економскиот раст: Случајот на Македонија Анализа на улогата на банкарскиот систем во економскиот раст: Случајот на Македонија Благица Николоска Кратка биографија М-р Благица Николоска е родена 1984 во Скопје. Има тригодишно работно искуство во

Διαβάστε περισσότερα

Решенија на задачите за I година LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 2009.

Решенија на задачите за I година LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 2009. LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 009 I година Задача 1. Топче се пушта да паѓа без почетна брзина од некоја висина над површината на земјата.

Διαβάστε περισσότερα

КАРАКТЕРИСТИКИ НА АМБАЛАЖНИТЕ ФИЛМОВИ И ОБВИВКИ КОИШТО МОЖЕ ДА СЕ ЈАДАТ ЗА ПАКУВАЊЕ НА ХРАНА

КАРАКТЕРИСТИКИ НА АМБАЛАЖНИТЕ ФИЛМОВИ И ОБВИВКИ КОИШТО МОЖЕ ДА СЕ ЈАДАТ ЗА ПАКУВАЊЕ НА ХРАНА Journal of Agricultural, Food and Environmental Sciences UDC: 621.798.1:663.14.31 КАРАКТЕРИСТИКИ НА АМБАЛАЖНИТЕ ФИЛМОВИ И ОБВИВКИ КОИШТО МОЖЕ ДА СЕ ЈАДАТ ЗА ПАКУВАЊЕ НА ХРАНА Дијана Милосављева, Ленче

Διαβάστε περισσότερα

Потешкотии при проучувањето на TCR (vs. BCR) Го нема во растворлива форма Афинитет и специфичност. Стекнат/вроден имунолошки одговор

Потешкотии при проучувањето на TCR (vs. BCR) Го нема во растворлива форма Афинитет и специфичност. Стекнат/вроден имунолошки одговор Потешкотии при проучувањето на TCR (vs. BCR) Го нема во растворлива форма Афинитет и специфичност IgT? Стекнат/вроден имунолошки одговор Препознавање на слободен антиген (директно поврзување)? Пр. LCM

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΖΑΡΑΒΕΛΑ Δ. 1, και ΒΡΥΩΝΗΣ Δ. 1 1 4ο Τ.Ε.Ε. Καλαμάτας, Δ/νση Δευτεροβάθμιας Εκ/σης Μεσσηνίας e-mail: dzaravela@yahoo.qr ΕΚΤΕΝΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

BEC - TSB. www.bec-tsb.eu

BEC - TSB. www.bec-tsb.eu IPA Cross -Border Programme Greece - The former Yugoslav Republic of Macedonia 2007-2013 FROM NEIGHBORHOOD TO PARTNERSHIP www.bec-tsb.eu BEC - TSB Cooperation for the Establishment of a "Business and Employment

Διαβάστε περισσότερα

þÿÿ ÁÌ» Â Ä Å ¹µÅ Å½Ä ÃÄ

þÿÿ ÁÌ» Â Ä Å ¹µÅ Å½Ä ÃÄ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿÿ ÁÌ» Â Ä Å ¹µÅ Å½Ä ÃÄ þÿ ¹±Çµ Á¹Ã ºÁ õɽ ÃÄ ÃÇ» Tokatzoglou,

Διαβάστε περισσότερα

год. IV / бр. 20 / СПИСАНИЕ НА КомораТА на овластени архитекти и овластени инженери на македонија ISSN X

год. IV / бр. 20 / СПИСАНИЕ НА КомораТА на овластени архитекти и овластени инженери на македонија ISSN X год. IV / бр. 20 / СПИСАНИЕ НА КомораТА на овластени архитекти и овластени инженери на македонија ISSN 1857-7 44X Состанок на Инженерска иницијатива за регионална соработка Проф. д-р Миле Димитровски Машински

Διαβάστε περισσότερα

КОМПЕНЗАЦИЈА НА РЕАКТИВНАТА ЕНЕРГИЈА КАЈ ИНДУСТРИСКИ ПОТРОШУВАЧИ И ТЕХНИЧКИ-ЕКОНОМСКИТЕ ПРИДОБИВКИ ОД НЕА

КОМПЕНЗАЦИЈА НА РЕАКТИВНАТА ЕНЕРГИЈА КАЈ ИНДУСТРИСКИ ПОТРОШУВАЧИ И ТЕХНИЧКИ-ЕКОНОМСКИТЕ ПРИДОБИВКИ ОД НЕА 7. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 2 4 октомври 2011 Слободан Биљарски,,Елма инг,, Берово Ванчо Сивевски,,Бомекс Рефрактори,, Пехчево Александар Ласков,,Факултет за електротехника и информациски технологии,, Скопје

Διαβάστε περισσότερα

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ БИТОЛА Електротехнички отсек Александар Јуруковски БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА

Διαβάστε περισσότερα

RRLC МЕТОД ЗА ОПРЕДЕЛУВАЊЕ НА ХЛОРОГЕНА КИСЕЛИНА ВО ПРОИЗВОДОТ CIRKON

RRLC МЕТОД ЗА ОПРЕДЕЛУВАЊЕ НА ХЛОРОГЕНА КИСЕЛИНА ВО ПРОИЗВОДОТ CIRKON Journal of Agricultural, Food and Environmental Sciences UDC: 631.811.98: 543.544 RRLC МЕТОД ЗА ОПРЕДЕЛУВАЊЕ НА ХЛОРОГЕНА КИСЕЛИНА ВО ПРОИЗВОДОТ CIRKON Теодор Јакимоски*, Биљана Петановска-Илиевска, Мирјана

Διαβάστε περισσότερα

ИЗМАМИ И ЗЛОУПОТРЕБИ ВО ЕЛЕКТРОНСКИТЕ КАНАЛИ НА ДИСТРИБУЦИЈА И УСЛУГИ ВО ОСИГУРУВАЊЕТО И БАНКАРСТВОТО

ИЗМАМИ И ЗЛОУПОТРЕБИ ВО ЕЛЕКТРОНСКИТЕ КАНАЛИ НА ДИСТРИБУЦИЈА И УСЛУГИ ВО ОСИГУРУВАЊЕТО И БАНКАРСТВОТО Универзитет во Битола Факултет за туризам и угостителство Охрид ИЗМАМИ И ЗЛОУПОТРЕБИ ВО ЕЛЕКТРОНСКИТЕ КАНАЛИ НА ДИСТРИБУЦИЈА И УСЛУГИ ВО ОСИГУРУВАЊЕТО И БАНКАРСТВОТО Ментор Кандидат Проф. Д-р Цветко Андреески

Διαβάστε περισσότερα

water υδωρ Bοдa Kαθαρό Νερό, Καθαρά Προϊόντα, Καθαρές Σκέψεις Clean Water, Clean Products, Clear thoughts Чиста вода, чисти продукти, чисти мисли

water υδωρ Bοдa Kαθαρό Νερό, Καθαρά Προϊόντα, Καθαρές Σκέψεις Clean Water, Clean Products, Clear thoughts Чиста вода, чисти продукти, чисти мисли water υδωρ Bοдa Kαθαρό Νερό, Καθαρά Προϊόντα, Καθαρές Σκέψεις Clean Water, Clean Products, Clear thoughts Чиста вода, чисти продукти, чисти мисли water υδωρ Bοдa Waterfall Karanos in Edessa 1 Νερό & Ανθρώπινος

Διαβάστε περισσότερα

АРХИВИ НА JАВНОТО ЗДРАВJЕ ARCHIVES OF PUBLIC HEALTH

АРХИВИ НА JАВНОТО ЗДРАВJЕ ARCHIVES OF PUBLIC HEALTH АРХИВИ НА JАВНОТО ЗДРАВJЕ ARCHIVES OF PUBLIC HEALTH Vol.7 No.1 2015 Институт за јавно здравје на Република Македонија Institute for Public Health of the Republic of Macedonia АРХИВИ НА ЈАВНОТО ЗДРАВЈЕ

Διαβάστε περισσότερα

Проф. д-р Зоран Ивановски. Предговор. Од авторот

Проф. д-р Зоран Ивановски. Предговор. Од авторот Предговор Секое средство, финансиско и реално, има вредност. Клучот за успешно инвестирање и менаџмент на таквите средства и инвестициони проекти лежи во разбирањето не само на тоа колкава е вредноста,

Διαβάστε περισσότερα

ВИСТИНСКА ТРОЈА НЕМАЛО

ВИСТИНСКА ТРОЈА НЕМАЛО 1 Д-р Ристо Ивановски ВИСТИНСКА ТРОЈА НЕМАЛО Битола, Р.Македонија 2017 година 2 Д-р Ристо Ивановски, ВИСТИНСКА ТРОЈА НЕМАЛО ИВАНОВСКИ, Ристо Вистинска Троја немало / Ристо Ивановски. - Битола : Ивановски

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ιπλωµατική Εργασία. της ΘΕΟ ΟΣΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗΣ ΜΣ:5411

ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ιπλωµατική Εργασία. της ΘΕΟ ΟΣΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗΣ ΜΣ:5411 Παρακίνηση εργαζοµένων: Ο ρόλος του ηγέτη στην παρακίνηση των εργαζοµένων. ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ιπλωµατική Εργασία της ΘΕΟ ΟΣΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗΣ ΜΣ:5411 ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

БОГОМИЛ ЃУЗЕЛ МИРОНОСНИЦИ

БОГОМИЛ ЃУЗЕЛ МИРОНОСНИЦИ БОГОМИЛ ЃУЗЕЛ МИРОНОСНИЦИ 1, LADY ROAD, EDINBURGH 9. Огромна соба и дебели ѕидишта место што Самиот Посејдон можеби го одбрал за да го заклучи морето Пред да даде оставка и да ce повлече земајќи ги клучевите

Διαβάστε περισσότερα

TEHNIKA NA VISOK NAPON 1 predavawa 2012 g.

TEHNIKA NA VISOK NAPON 1 predavawa 2012 g. FAKULTET ZA ELEKTROTEHNIKA I INFORMACISKI TEHNOLOGII SKOPJE PROF. D-R QUBOMIR NIKOLOSKI TEHNIKA NA VISOK NAPON 1 predavawa 2012 g. ФЕИТ: Техника на висок напон 1, предавања 2012г. 1 1. ОПШТО ЗА ТЕХНИКАТА

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 7α: Impact of the Internet on Economic Education. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 7α: Impact of the Internet on Economic Education. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 7α: Impact of the Internet on Economic Education Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ПРОЕКТИРАЊЕ И РЕАЛИЗАЦИЈА НА ПРЕДВИДУВАЧКИ УПРАВУВАЧ БАЗИРАН НА МОДЕЛ СО МИНИМАКС ОПТИМИЗАЦИЈА

ПРОЕКТИРАЊЕ И РЕАЛИЗАЦИЈА НА ПРЕДВИДУВАЧКИ УПРАВУВАЧ БАЗИРАН НА МОДЕЛ СО МИНИМАКС ОПТИМИЗАЦИЈА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА УНИВЕРЗИТЕТ Св. КИРИЛ И МЕТОДИЈ - СКОПЈЕ ФАКУЛТЕТ ЗА ЕЛЕКТРОТЕХНИКА И ИНФОРМАЦИСКИ ТЕХНОЛОГИИ Горан С. Стојановски ПРОЕКТИРАЊЕ И РЕАЛИЗАЦИЈА НА ПРЕДВИДУВАЧКИ УПРАВУВАЧ БАЗИРАН НА МОДЕЛ

Διαβάστε περισσότερα

УЛОГАТА НА АЛЕЛОПАТИЈАТА ВО БОРБАТА ПРОТИВ ПЛЕВЕЛИТЕ

УЛОГАТА НА АЛЕЛОПАТИЈАТА ВО БОРБАТА ПРОТИВ ПЛЕВЕЛИТЕ Journal of Agricultural, Food and Environmental Sciences UDC: 632.512:632.937.2 УЛОГАТА НА АЛЕЛОПАТИЈАТА ВО БОРБАТА ПРОТИВ ПЛЕВЕЛИТЕ Бети Ивановска Факултет за земјоделски науки и храна Апстракт Алелопатијата

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Σπουδάστρια: Διαούρτη Ειρήνη Δήμητρα Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

t r i n c LIBER LEGIS СТАР КОМЕНТАР H A T H A Y O G A МАНТРА ЈОГА ТЕЛЕМИТСКА ВЕРЗИЈА НА МАЛИОТ РИТУАЛ НА ПЕНТАГРАМ ;;;;;;;;;;;;;;;;; ;;;;;;;;;;;;;;;;;

t r i n c LIBER LEGIS СТАР КОМЕНТАР H A T H A Y O G A МАНТРА ЈОГА ТЕЛЕМИТСКА ВЕРЗИЈА НА МАЛИОТ РИТУАЛ НА ПЕНТАГРАМ ;;;;;;;;;;;;;;;;; ;;;;;;;;;;;;;;;;; ;;;;;;;;;;;;;;;;; \ M. M. M. Deus Homo t r i n c ;;;;;;;;;;;;;;;;; Est 6 in W Anno Legis IV XXI ТРИНУ ОАЗА Битола, Октомври, 2013 e.v. Број 20 LIBER LEGIS СТАР КОМЕНТАР Прави што ти е волја и тоа нека

Διαβάστε περισσότερα

БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. IV ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ

БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. IV ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. IV ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ ПРЕГЛЕД НА ПРОТЕИНСКАТА СТРУКТУРА ТРИДИМЕНЗИОНАЛНА СТРУКТУРА НА ПРОТЕИН

Διαβάστε περισσότερα

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ БИТОЛА ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ ЕЛЕКТРОТЕХНИЧКИ ОТСЕК МАГИСТЕРСКИ ТРУД БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα. Ζωής Σ. Δημητριάδη, Ph.D.

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα. Ζωής Σ. Δημητριάδη, Ph.D. Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα Ζωής Σ. Δημητριάδη, Ph.D. I. Σπουδές Διδακτορική Διατριβή (Ph.D): Μεταπτυχιακές Σπουδές (M.Sc): Προπτυχιακές Σπουδές: London School of Economics and Political Science, University

Διαβάστε περισσότερα

þÿ Á±½Äà Å, šåá¹±º Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

þÿ Á±½Äà Å, šåá¹±º Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ±¾ ± Ä Â ÃÉÃÄ Â ¹±Çµ Á¹Ã þÿ±½ ÁÉÀ ½ ŠŽ±¼¹º Í ÃÄ ÃÇ þÿ Á±½ÄÃ

Διαβάστε περισσότερα

.,., Klas Eric Soderquist,!., (knowledge transfer). % " $&, " 295 " 72 " marketing 65,, ', (, (.

.,., Klas Eric Soderquist,!., (knowledge transfer). %  $&,  295  72  marketing 65,, ', (, (. ; Klas Eric Soderquist! #$%&'& (knowledge transfer)! # $ () % $& 295 72 marketing 65 ' ( ( ) *: + % % Ελληνική Βιομηχανία: προς την οικονομία της γνώσης ΤΕΕ Αθήνα 3-5 Ιουλίου 2006 Αθήνα 1 (knowledge transfer)

Διαβάστε περισσότερα

Зелен раст и климатски промени во Македонија Програма за аналитичка и советодавна поддршка. Краток извештај Ноември, 2012 година

Зелен раст и климатски промени во Македонија Програма за аналитичка и советодавна поддршка. Краток извештај Ноември, 2012 година Зелен раст и климатски промени во Македонија Програма за аналитичка и советодавна поддршка Краток извештај Ноември, 2012 година Програма за аналитичка и советодавна поддршка Содржина: 1. Вовед...3 2. Снабдување

Διαβάστε περισσότερα

Проф. д-р Борко Илиевски МАТЕМАТИКА I

Проф. д-р Борко Илиевски МАТЕМАТИКА I УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ ИНСТИТУТ ЗА МАТЕМАТИКА Проф. д-р Борко Илиевски МАТЕМАТИКА I Скопје, Рецензенти: Проф. д-р Никита Шекутковски Проф. д-р Боро Пиперевски Тираж:

Διαβάστε περισσότερα

ИЗВЕШТАЈ ЗА БАНКАРСКИОТ СИСТЕМ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА ВО 2012 ГОДИНА

ИЗВЕШТАЈ ЗА БАНКАРСКИОТ СИСТЕМ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА ВО 2012 ГОДИНА Народна банка на Република Македонија Сектор за супервизија, банкарска регулатива и финансиска стабилност Дирекција за финансиска стабилност и банкарска регулатива ИЗВЕШТАЈ ЗА БАНКАРСКИОТ СИСТЕМ НА РЕПУБЛИКА

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ COSMOTE ΚΑΙ VODAFONE ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ COSMOTE ΚΑΙ VODAFONE ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Διπλωματική Εργασία ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ COSMOTE ΚΑΙ VODAFONE ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Годишен зборник 2014 Yearbook Факултет за информатика, Универзитет Гоце Делчев Штип Faculty of Computer Science, Goce Delcev University Stip

Годишен зборник 2014 Yearbook Факултет за информатика, Универзитет Гоце Делчев Штип Faculty of Computer Science, Goce Delcev University Stip 89 УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА ИНФОРМАТИКА ГОДИШЕН ЗБОРНИК 204 YEARBOOK 204 ГОДИНА 3 ЈУНИ, 205 GOCE DELCEV UNIVERSITY STIP FACULTY OF COMPUTER SCIENCE VOLUME III Издавачки совет Проф. д-р

Διαβάστε περισσότερα

КОРЕЛАЦИЈА ПОМЕЃУ ПЕРФОРАЦИЈАТА НА УШНОТО ТАПАНЧЕ И РЕДУКЦИЈАТА НА СЛУХОТ CORRELATION BETWEEN TYMPANIC MEMBRANE PERFORATION AND HEARING LOSS

КОРЕЛАЦИЈА ПОМЕЃУ ПЕРФОРАЦИЈАТА НА УШНОТО ТАПАНЧЕ И РЕДУКЦИЈАТА НА СЛУХОТ CORRELATION BETWEEN TYMPANIC MEMBRANE PERFORATION AND HEARING LOSS MEDICAL TREATMENT МЕДИЦИНСКИ ТРЕТМАН MEDICAL TREATMENT КОРЕЛАЦИЈА ПОМЕЃУ ПЕРФОРАЦИЈАТА НА УШНОТО ТАПАНЧЕ И РЕДУКЦИЈАТА НА СЛУХОТ Лидија РИСТОВСКА 1 Зора ЈАЧОВА 2 Раде ФИЛИПОВСКИ 1 Никица АТАНАСОВА 1 1

Διαβάστε περισσότερα

ПИСМЕН ИСПИТ АРМИРАНОБЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ 1 БЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ АРМИРАН БЕТОН

ПИСМЕН ИСПИТ АРМИРАНОБЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ 1 БЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ АРМИРАН БЕТОН ПИСМЕН ИСПИТ АРМИРАНОБЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ 1 БЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ АРМИРАН БЕТОН На скицата е прикажана конструкција на една настрешница покриена со челичен пластифициран лим со дебелина 0,8 mm. Рожниците

Διαβάστε περισσότερα

II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти

II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти 1. Структура на атом 2. Јони 3. Термодинамика 3.1 Темодинамичка стабилност 3.2 Влијание на

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Ανάπτυξη, Θεσμοί και

Χρηματοοικονομική Ανάπτυξη, Θεσμοί και ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τομέας Ανάπτυξης και Προγραμματισμού Χρηματοοικονομική Ανάπτυξη, Θεσμοί και Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ͽ Á ¼ µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿµ¾ Å ½Éà  ³º» ³¹ºÎ½ ½ à þÿ ɺÁ Ä ÅÂ,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Δ ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΜΖΜΑ ΓΔΝΗΚΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέκα: «Ζ εθαξκνγή εξγαιείσλ Γηνίθεζεο Οιηθήο Πνηφηεηαο ζην Γεκφζην θαη Ηδησηηθφ ηνκέα: Ζ πεξίπησζε ηνπ Κνηλνχ Πιαηζίνπ

Διαβάστε περισσότερα

год. II / бр. 12 / декември 2012 / СПИСАНИЕ НА КомораТА на овластени архитекти и овластени инженери на македонија ISSN X

год. II / бр. 12 / декември 2012 / СПИСАНИЕ НА КомораТА на овластени архитекти и овластени инженери на македонија ISSN X год. II / бр. 12 / декември 2012 / СПИСАНИЕ НА КомораТА на овластени архитекти и овластени инженери на македонија ISSN 1857-7 44X Д-р Горан Марковски Професор на Градежниот факултет, Универзитет " Св.

Διαβάστε περισσότερα

Технички Факултет Битола. Талевски Николче

Технички Факултет Битола. Талевски Николче Универзитет Св. Климент Охридски - Битола Технички Факултет Битола Талевски Николче МЕТОДИ ЗА ОПРЕДЕЛУВАЊЕ НА ЕЛЕКТРОМАГНЕТНИТЕ КАРАКТЕРИСТИКИ И ПАРАМЕТРИТЕ НА АСИНХРОН МОТОР СО КАФЕЗЕН РОТОР, ВГРАДЕН

Διαβάστε περισσότερα

ЗНАЧЕЊЕТО НА ИКОНОСТАСОТ ВО РАЗВОЈОТ НА КОНЦЕПТОТ НА ЗАПАДНИОТ ТЕАТАР Театарот како храм на уметноста

ЗНАЧЕЊЕТО НА ИКОНОСТАСОТ ВО РАЗВОЈОТ НА КОНЦЕПТОТ НА ЗАПАДНИОТ ТЕАТАР Театарот како храм на уметноста Доц. Др. Љупчо Јованов Универзитет Американ Колеџ Скопје, Факултет за Архитектура и дизајн ЗНАЧЕЊЕТО НА ИКОНОСТАСОТ ВО РАЗВОЈОТ НА КОНЦЕПТОТ НА ЗАПАДНИОТ ТЕАТАР Театарот како храм на уметноста Се вели

Διαβάστε περισσότερα

Универзитет Гоце Делчев Штип Goce Delcev University Stip Факултет за образовни науки Faculty of Educational Sciences UDK 378 (497.

Универзитет Гоце Делчев Штип Goce Delcev University Stip Факултет за образовни науки Faculty of Educational Sciences UDK 378 (497. Универзитет Гоце Делчев Штип Goce Delcev University Stip Факултет за образовни науки Faculty of Educational Sciences UDK 378 (497.7) ISSN 1409-9187 Штип Stip 2012 ГОДИШЕН ЗБОРНИК ФАКУЛТЕТ ЗА ОБРАЗОВНИ

Διαβάστε περισσότερα

3.4 Αζηίεξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ ζημ ζπμθείμ... 64 3.4.1 Πανάβμκηεξ πνμέθεοζδξ ηδξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ... 64 3.5 οιαμθή ηςκ εηπαζδεοηζηχκ ζηδκ

3.4 Αζηίεξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ ζημ ζπμθείμ... 64 3.4.1 Πανάβμκηεξ πνμέθεοζδξ ηδξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ... 64 3.5 οιαμθή ηςκ εηπαζδεοηζηχκ ζηδκ 2 Πεξηερόκελα Δονεηήνζμ πζκάηςκ... 4 Δονεηήνζμ δζαβναιιάηςκ... 5 Abstract... 6 Πενίθδρδ... 7 Δζζαβςβή... 8 ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΜΔΡΟ... 12 Κεθάθαζμ 1: Θεςνδηζηέξ πνμζεββίζεζξ βζα ηδκ ακζζυηδηα ζηδκ εηπαίδεοζδ...

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Αδαμαντία Τραϊφόρου (Α.Μ 263) Επίβλεψη: Καθηγητής Μιχαήλ Κονιόρδος

Επιμέλεια: Αδαμαντία Τραϊφόρου (Α.Μ 263) Επίβλεψη: Καθηγητής Μιχαήλ Κονιόρδος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Οι Ολοκληρωμένες Επικοινωνίες Μάρκετινγκ και η επίδρασή τους στη Συμπεριφορά του Καταναλωτή

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ þÿµºà±¹ µåä¹ºì ¹ ¹º ĹºÌ ÃÍÃÄ ¼± þÿãä ½ º±Ä±½µ¼

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ (ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΚΡΙΤΩΝ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ (ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΚΡΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ (ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΝ ΚΡΙΤΩΝ 1. Priporas, C., Vasiliadis, C., Bellou, V., and Andronikidis, A., Exploring the constraint profile of winter sports resort tourist segments. Journal

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА НА НОВ СИСТЕМ ЗА НЕПРЕКИНАТО НАПОЈУВАЊЕ ВО МЕПСО

ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА НА НОВ СИСТЕМ ЗА НЕПРЕКИНАТО НАПОЈУВАЊЕ ВО МЕПСО 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Зоран Митиќ Биљана Каева-Котевска Стефко Јаневски АД МЕПСО-Скопје ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА НА НОВ СИСТЕМ ЗА НЕПРЕКИНАТО НАПОЈУВАЊЕ ВО МЕПСО КУСА СОДРЖИНА Еден од најважните приоритети

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους Εκπόνηση:

Διαβάστε περισσότερα