СТУДИЈА НА РЕАЛЕН СЛУЧАЈ НА ВЛИЈАНИЕТО НА ДИСПЕРЗИРАНОТО ПРОИЗВОДСТВО ВРЗ СН ДИСТРИБУТИВНА МРЕЖА

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "СТУДИЈА НА РЕАЛЕН СЛУЧАЈ НА ВЛИЈАНИЕТО НА ДИСПЕРЗИРАНОТО ПРОИЗВОДСТВО ВРЗ СН ДИСТРИБУТИВНА МРЕЖА"

Transcript

1 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Методија Атанасовски Љупчо Трпезановски Технички Факултет, Битола СТУДИЈА НА РЕАЛЕН СЛУЧАЈ НА ВЛИЈАНИЕТО НА ДИСПЕРЗИРАНОТО ПРОИЗВОДСТВО ВРЗ СН ДИСТРИБУТИВНА МРЕЖА КУСА СОДРЖИНА Овој реферат има за цел да го испита влијанието на дисперзираното производство (ДП) врз СН дистрибутивна мрежа. Практично се работи за студија на реален случај од 35 kv мрежа на електродистрибутивното претпријатие во Битола. Електродистрибуција-Битола има т.н. двостепена трансформација и со оглед на тоа 35 kv мрежа е поврзана на ТС 110/35 kv/kv Битола 1. На оваа 35 kv мрежа се поврзани две мали ХЕЦ, како типични претставници на категоријата ДП. Едната мала ХЕЦ е сопственост на ЈП Стрежево и се состои од три агрегати со моќност 1 MVA, се наоѓа на браната Стрежево и е поврзана на мрежа преку ТС 0,4/35 kv/kv. Другата мала електрана е ХЕЦ Сапунчица која се состои од два агрегати со моќност од 1,6 MVA и е поврзана на мрежа преку ТС 6/35 kv/kv. Поради овие факти, оваа 35 kv мрежа е одличен реален пример за студија на влијанието на ДП врз дистрибутивната мрежа. Анализирано е влијанието на ДП врз напонскиот профил и загубите на мрежата при различни сценарија, пресметано е влијанието на ДП врз струите на куси врски, како и динамичкото однесување на генераторите при преодни процеси поради куси врски, односно ќе биде одредена транзиентната стабилност на овие генератори и критичното време на исклучување на кусите врски за да генераторите останат стабилни. На крајот на рефератот ќе бидат презентирани низа на корисни заклучоци. За моделирање и анализа на мрежата ќе биде користен софтверскиот пакет Neplan ( Техничкиот Факултет-Битола поседува лиценца од овој софтвер за едукативни и истражувачки цели. Клучни зборови: Дисперзирано производство, дистрибутивна мрежа. 1 ВОВЕД Rазвојот на структурните промени во електроенергетскиот сектор и можноста за отворен пристап на трето лице на електричната мрежа, овозможи појава на независни производители на електрична енергија и т.н. дисперзирано производство (ДП). ДП во денешно време станува се поконкурентно на традиционалните големи електрични централи и порастот на неговото учество во вкупното производство на електрична енергија има значајни последици врз електроенергетскиот систем (ЕЕС). Присуството на ДП во дистрибутивните системи, радикално го менува односот кон овие системи како од технички така и од комерцијален аспект. Причина за ова е фактот дека дистрибутивните мрежи со ДП не се повеќе пасивни, со еднонасочни распределби на моќностите од повисоките кон пониските напонски нивоа, туку тие се претвораат во активни мрежи, со повеќенасочни распределби на моќностите. Сите прашања во врска со планирањето, градбата, одржувањето, како и функционирањето и стопанисувањето со дистрибутивните системи во вакви услови бараат повторно истражување. Практично вкупниот модел на дистрибутивната мрежа треба да се обнови. Функциите на следење и управување на дистрибутивната мрежа како што се: проценка на состојбатата, пресметката на распределбата на моќностите, регулација на напонот, загубите во мрежата и C6-10R 1/8

2 MAKO CIGRE 2009 C6-10R 2/8 нивната распределба, реконфигурацијата на мрежата, анализата на кусите врски, концептот на релејната заштита и квалитетот на електричната енергија се под значително влијание на ДП. Тоа значи дека овие функции на управувањето треба повторно да се разгледаат и при тоа да се води сметка за присуството на ДП во дистрибутивната мрежа [1]. Спротивно на ова, економското влијание на ДП врз дистрибутивната мрежа, согласно структурните промени во ЕЕС, добива многу големо значење. Ова произлегува од фактот што ДП ги менува распределбите на моќностите во мрежата, а со тоа ги менува и загубите во мрежата. Ако мал дисперзиран генератор е поврзан блиску до голем потрошувач во мрежата, тогаш загубите во мрежата ќе се намалат, бидејќи активната и реактивната моќност кои ги побарува потрошувачот ќе бидат обезбедени од генераторот. Спротивно, ако голем дисперзиран генератор е поврзан електрично далеку од потрошувачите во мрежата, тој може значително да ги зголеми загубите во дистрибутивната мрежа. Дополнителни компликаии со загубите во мрежата се јавуваат во периодите при појава на големите разлики во електричната енергија што ја произведува ДП и ја побаруваат потрошувачите во мрежата. Значи ДП ќе има значително влијание врз еден од главните оперативни трошоци на мрежата, а тоа се загубите на електрична моќност/енергија. Согласно ова за дистрибутивните мрежи со присуство на ДП се актуелизира прашањето за соодветно распределба на трошоците за загубите во мрежата, бидејќи промените во загубите во дистрибутивната мрежа ќе имаат директно влијание врз профитот на субјектите во дистрибутивнта дејност. Овој реферат има за цел да го испита влијанието на дисперзираното производство (ДП) врз СН дистрибутивна мрежа. Практично се работи за студија на реален случај од 35 kv мрежа на електродистрибутивното претпријатие во Битола. Електродистрибуција-Битола има т.н. двостепена трансформација и со оглед на тоа 35 kv мрежа е поврзана на ТС 110/35 kv/kv Битола 1. На оваа 35 kv мрежа се поврзани две мали ХЕЦ, како типични претставници на категоријата ДП. Едната мала ХЕЦ е сопственост на ЈП Стрежево и се состои од три агрегати со моќност 1 MVA, се наоѓа на браната Стрежево и е поврзана на мрежа преку ТС 0,4/35 kv/kv. Другата мала електрана е ХЕЦ Сапунчица која се состои од два агрегати со моќност од 1,6 MVA и е поврзана на мрежа преку ТС 6/35 kv/kv. Поради овие факти, оваа 35 kv мрежа е одличен реален пример за студија на влијанието на ДП врз дистрибутивната мрежа. Низа на технички фактори треба да се анализираат со цел да се утврди влијанието на ДП врз 35 kv дистрибутивна мрежа. Прво ќе биде анализиран стационарен режим со цел да се добие влијанието на ДП врз напонскиот профил на мрежата, регулацијата на напонот и загубите во мрежата и нивната распределба. Притоа ќе бидат разгледани неколку сценарија и тоа: без генератори и максимално отповарување, максимално производство и максимално опроварување, максимално производство и минимално оптоварување. Секое од овие сценарија ќе биде разгледано при различен режим на работа на генераторот, односно при генератор со контролиран напон и генератор со контролиран фактор на моќност. Потоа ќе биде разгледан стационарен режим со грешка односно пресметка на струите на куси врски, со цел да се одреди влијанито на ДП врз истите. Исто така ќе биде разгледано динамичкото однесување на генераторите при преодни процеси во мрежата поради куси врски, односно ќе биде одредена транзиентната стабилност на овие генератори и критичното време на исклучување на кусите врски за да генераторите останат стабилни. На крајот на рефератот ќе бидат презентирани низа на корисни заклучоци. За моделирање и анализа на мрежата ќе биде користен софтверскиот пакет Neplan ( Техничкиот Факултет-Битола поседува лиценца од овој софтвер за едукативни и истражувачки цели. 2 МОДЕЛИРАЊЕ НА РАЗГЛЕДУВАНИОТ СЛУЧАЈ Еднофазната шема на разгледуваната 35 kv мрежа е дадена на сликата 1. Моделирањето и анализата на мрежата е извршено со софтверскиот пакет Neplan [2]. За сите студии кои се анализирани во овој реферат, режимските променливи на мрежата се претставени со фазори и е користена еднофазна претстава на елементите на мрежата. Мрежата главно се напојува од 110 kv мрежа претставена со Тевененов еквивалент со моќност на трифазна куса врска 3100 MVA и односи на X/R=5 за директен редослед и X(0)/R(0)=10 за нулти редослед. Овие

3 MAKO CIGRE 2009 C6-10R 3/8 податоци за 110 kv мрежа не се претпоставени туку се пресметани со користење на моделот за пресметка на куси врски во македонскиот ЕЕС [4], симулирајќи куса врска на јазолот Битола 1. Постројката Битола 1 е претставена со двата трансформатори 110/36,75 kv/kv кои се претставени со Г-еквивалентната шема, земајќи ја во предвид и можноста за регулација на напонот под оптоварување. Сите дистрибутивни водови се претставени со π еквивалентната шема. При анализите на стационарен режим потрошувачите се претставени со константна моќност, додека при динамичките студии, активните моќности на потрошувачите се претставени со моделот на константна струја, а реактивните моќности на потрошувачите се претставени со моделот на константна импеданција, како што е препорачано во [5]. Слика 1. Еднополна шема на 35 kv мрежа На оваа 35 kv мрежа се поврзани две мали ХЕЦ, како типични претставници на категоријата ДП. Едната мала ХЕЦ е сопственост на ЈП Стрежево и се состои од три агрегати со моќност 1 MVA, се наоѓа на браната Стрежево и е поврзана на мрежа преку ТС 0,4/35 kv/kv. Другата мала електрана е ХЕЦ Сапучица која се состои од два агрегати со моќност од 1,6 MVA и е поврзана на мрежа преку ТС 6/35 kv/kv. Во двете електрани се применети синхрони генератори кои се практично најзастапени електрични машини во категоријата ДП. Синхроните генератори за стационарен режим се моделирани како PQ или како PV генератори. При пресметката на кусите врски генераторите се моделирани на класичен стандарден начин за овој тип на пресметки, односно за директен редослед со елекетромоторна сила во серија со соодветната субтранзиентна реактанција, а за инверзен и нулти редослед само со соодветната реактанција на генераторот за овие редоследи. При анализа на транзиентната стабилност синхроните генератори се моделирани со деталниот субтранзиентен модел за синхрони генератори, користејќи типични податоци за временските константи и реактанциите за синхроните генератори. Реактанциите на машината и нејзината инерција се сведени во единечни вредности согласно базниот напон и моќност (MVA) на машината. Бидејќи синхроните генератори поврзани на дистрибутивна мрежа работат како константни извори на активна моќност, тие не учествуваат во регулација на фреквенцијата во системот. Затоа во овој модел, механичката моќност на генераторите е сметана за константна и примарниот двигател заедно со регулаторот на брзина се занемарени. За моделирање на возбудниот систем е искористен упростениот IEEE AC4A возбуден систем [6].

4 MAKO CIGRE 2009 C6-10R 4/8 3 АНАЛИЗА НА СТАЦИОНАРЕН РЕЖИМ Анализата на стационарен режим е направена за испитување на влијанието на ДП врз напонскиот профил на мрежата и загубите на активна моќност во истата. Во литературата [5] се наведени критичните сценарија за испитување на влијанието на ДП врз овие режимски карактеристики на мрежата. Тие сценарија се следните: 1. Без производство и максимално оптоварување; 2. Максимално производство и максимално оптоварување; 3. Без производство и минимално оптоварување; 4. Максимално производство и минимално оптоварување. Во овој реферат се анализирани сите четири сценарија и притоа сметано е дека минималното оптоварување е 10% од максималното оптоварување. Сценаријата 2 и 4 се анализирани за два случаи и тоа: кога ДП работи во режим со контролиран фактор на моќност (PQ) и во случај кога ДП работи во режим со контролиран напон (PV). Трансформаторите 110/36,75 kv/kv работат со регулација на напонот под оптоварување. Утврден е критеруим за дозволена промена на напоните на јазлите во опсегот од 0,95 p.u. до 1,05 p.u. за било кое од разгледуваните сценарија. Во табелата 1 е даден напонскиот профил на мрежата за секое од погоре наведените сценарија. Табела 1. Пресметани напони на јазлите на мрежата во (p.u.) за различните сценарија Јазол сценарио 1 сценарио 2 сценарио 3 сценарио 4 U (p.u.) U (p.u.) U (p.u.) U (p.u.) PQ PV PQ PV без генер. генер. генер. без генер. генер. генер. БТ БТ1 35 0,9956 0,9969 0,9997 1,0011 1,0012 1,002 Кукуречани 35 0,9941 0,9968 0,9997 1,001 1,0024 1,0032 Кукуречани 10 1,0211 1,0239 1,027 1,0487 1,0502 1,0511 Брана Стрежево 35 0,9941 1,0227 1,0268 1,001 1,0282 1,0292 Брана Стрежево 0,4 0,9939 1,0255 1, ,031 1,035 Запад 35 0,9776 0,9821 0,9858 0,9992 1,0023 1,0032 Запад 10 1,0093 1,0142 1,018 1,0475 1,0507 1,0516 Сапунчица 35 0,9704 0,9816 0,9862 0,9985 1,0079 1,0087 Сапунчица 10 0,9941 1,0061 1,011 1,0459 1,0559 1,0566 Сапунчица 6 0,97 1,0078 1,025 0,998 1,0335 1,025 Термо 35 0,9601 0,9614 0,9644 0,9977 0,9977 0,9986 Термо 10 0,9874 0,9888 0,992 1,0455 1,0456 1,0465 Букри 35 0,9315 0,9328 0,9359 0,995 0,9951 0,9959 Букри 10 0,9629 0,9644 0,9676 1,0432 1,0433 1,0442 Од резултатите дадени во табелата 1, можи да се забележи дека при сценариото 4 некои од напоните на јазлите на мрежата го надминуваат горниот дозволен лимит на напонот и во двата случаи односни и кога ДП работи како PQ и како PV. Тоа се случува на 10 kv јазли на ТС 35/10 Кукуречани, Запад и Сапунчица. Исто така јазолот Букри 35 за сценаријата 1 и 2 има напон под долниот дозволен лимит. При останатите сценарија напоните на јазлите се во дефинираниот опсег. Кога се дискутира за регулацијата на напонот во стационарен режим во присуство на ДП, дефинирани се во литературата [5] неколку глобални индекси за оценка на напонската регулациона карактеристика на мрежата. Еден од тие глобални индекси покажува колку е промената на напоните на јазлите во случај на максимално и минимално оптоварување.

5 MAKO CIGRE 2009 C6-10R 5/8 Пожелно е промената на напоните да е што помала при промена на оптоварувањето. Равенката со која се пресметува овој индекс е: n j 100 U I 2 = U i max U i n j i= 1 каде што оптоварување додека min n j е бројот на јазлите на мрежата, U i min U i max (1) е напонот на јазолот i при максимално е напонот на јазолот i при минимално оптоварување. Во табелата 2 се дадени резултатите од пресметката на овој индекс. Може да се забележи дека користењето на генератори со контролиран напон (PV) доведува до најдобра карактеристика на напонска регулација односно најмала напонска промена при промена на оптоварувањето. Ова се должи на тоа што во овој режим на работа на генераторите ја менуваат нивната произведена реактивна моќност согласно промената на оптоварувањето во мрежата што резултира со добра напонска регулација. Од друга страна генераторите со константен фактор на моќност даваат полоша напонска регулација. Секако најлоша е ситуацијата без генератори односно тогаш е најголема напонската промена при промена на оптоварувањето. Табела 2. Индекс на напонска регулација U I 2 (%) тип на генератор U I 2 (%) PQ со константен фактор на моќност 2,95 PV со контролиран напон 2,45 без генератори 3,1 Друг фактор врз кој е испитувано влијанието на ДП во стационарен режим се загубите на активна моќност во мрежата. Овој фактор нема техничка природа туку економска. Резултатите за загубите во мрежата се дадени во табелата 3 и тоа за сите разгледувани сценарија. Од резултатите може да се забележи дека во сценаријата 1 и 2, без генератори односно со генератори (PQ или PV) и максимално оптоварување практично ДП не влијае во голема мерка на загубите во мрежата односно истите многу малку се менуваат. Додека при сценаријата 3 и 4, без генератори односно со генератори (PQ или PV) и минимално оптоварување, ДП ги зголемува загубите во мрежата. Табела 3. Загуби на активна моќност во мрежата (MW) за различните сценарија Сценарио 1 сценарио 2 Сценарио 3 сценарио 4 Δ P (MW) Δ P (MW) Δ P (MW) Δ P (MW) без генер. PQ генер. PV генер. без генер. PQ генер. PV генер. 1,46 1,5 1,47 0,16 0,36 0,34 4 ПРЕСМЕТКА НА СТРУИТЕ НА КУСИ ВРСКИ Инсталацијата на генератори во дистрибутивната мрежа може значително да ги зголеми струите на куси врски во мрежата, а тоа повлекува проверка на димензионирањето на расклопната опрема и подесувањето на релејната заштита. Затоа за анализираниот случај се пресметани струите на куси врски и тоа за подобро да се утврди влијанието на ДП, струите се пресметани за случај без и со генератори. Анализирани се трифазните и двофазните куси врски на сите јазли на мрежата. Во табелата 4 се дадени ефективните вредности на наизменичните компоненти на трифазните и двофазните струи на куси врски за случај без и со ДП. Од резултатите се гледа дека има прираст на струите на куси врски во целата мрежа, меѓутоа поизразени се кај јазлите кои се електрично поблиску до местото на приклучување на генераторите.

6 MAKO CIGRE 2009 C6-10R 6/8 Табела 4. Струи на куси врски во анализираната мрежа без генер. со генер. Прираст Јазол 3 ф. К.в. 2 ф. к.в. 3 ф. к.в. 2 ф. к.в. 3 ф. к.в. 2 ф. к.в. ка ка ка ка % % БТ ,27 14,09 16,4 14,2 0,8 0,8 БТ1 35 7,15 6,19 7,53 6,5 5,3 5,0 Кукуречани 35 6,2 5,37 6,53 5,63 5,3 4,8 Кукуречани 10 3,28 2,84 3,31 2,86 0,9 0,7 Брана Стрежево 35 1,38 1,2 1,54 1,32 11,6 10,0 Брана Стрежево 0,4 65,15 56,42 84,22 71,21 29,3 26,2 Запад 35 4,67 4,04 4,94 4,26 5,8 5,4 Запад 10 7,68 6,65 7,9 6,83 2,9 2,7 Сапунчица 35 2,88 2,49 3,1 2,66 7,6 6,8 Сапунчица 10 2,62 2,27 2,66 2,3 1,5 1,3 Сапунчица 6 2,1 1,82 2,8 2,38 33,3 30,8 Термо 35 4,77 4,13 4,92 4,25 3,1 2,9 Термо 10 9,01 7,8 9,2 7,94 2,1 1,8 Букри 35 1,71 1,48 1,73 1,5 1,2 1,4 Букри 10 3,27 2,83 3,3 2,85 0,9 0,7 5 ТРАНЗИЕНТНА СТАБИЛНОСТ НА ДП Во дистрибутивните мрежи за заштита од куси врски нејчесто се користат прекуструјни релеи, кои имаат две димензии на подесување: струјна и временска. Со цел да се постигне еден од основните принципи на релејната заштита, искучување на грешката со минимум исклучувања на елементи на мрежата или прекини во снабдувањето со електрична енергија, мора да биде изведена соодветна координација на релејната заштита. Меѓутоа ова може да доведе да времиња на исклучување на релеите од дистрибутивната мрежа блиску до ТС ВН/СН, да изнесуваат и до 1-1,5 секунди. Затоа кога ДП е поврзано на дистрибутивната мрежа на ТС ВН/СН, времињата на исклучување на релеите на изводите со оптоварувања од истата ТС, можат значително да ги надминат критичните времиња на исклучување кои се потребни за да се задржи стабилноста на генераторите на ДП. Ова се должи на тоа што инерционите константи на ac-генераторите е ниска, најчесто е помала од 2 секунди. Значи транзиентната стабилност може да биде голем ограничувачки фактор за моќноста која ДП може да ја испорача во системот [3]. Затоа оваа анализа се препорачува како стандардна при испитување на приклучувањето на ДП на дистрибутивната мрежа. Најдобар начин за оценка на транзиентната стабилност на генераторите е преку следење на динамичкото однесување на аголот на роторот на генераторот при симулација на трифазна куса врска во мрежата. Симулацијата е изведена за трифазна куса врска на локација F прикажана на сликата 1, односно на еден од 35 kv водови помеѓу ТС БТ1 и ТС Термо. Локацијата F се наоѓа на 20% од должината на водот, мерено од ТС БТ1. Резултатите за време на траење на струјата на куса врска од 250 ms се прикажани на сликата 2. На сликата 2(а) е прикажана промената на аголот на роторот на генераторот и напонот на генераторот Стрежево 1, додека на сликата 2(б) е прикажана промената на аголот на роторот на генераторот и напонот на генераторот Сапунчица 1. Од сликите 2(а) и 2(б) се гледа дека и за двата генератори аголот на роторот на генераторот завзема стабилна позиција после неколку осцилации откако е исклучена грешката. Од сликите 2(а) и 2(б) може да се види дека напонот на генераторите опаѓа на вредност 30% од неговиот номинален напон, но после исклучувањето на грешката напонот се враќа на својата нормална оперативна вредност. Извршени се повеќе симулации за различни времиња на траење на трифазната куса врска на локацијата F, со цел да се утврди колкаво е критичното време на исклучување (КВИ) на грешката за двата генератори. Утврдено е дека КВИ зависи од режимот во кој работи генераторот односно дали работи како PQ или PV. Во табелата 5 се дадени добиените КВИ за двата генератори.

7 MAKO CIGRE 2009 C6-10R 7/8 (a) (б) Слика 2. (а) Промена на аголот на роторот и напонот на генераторот Стрежево 1, (б) Промена на аголот на роторот и напонот на генераторот Сапунчица 1, при трифазна куса врска на лoкација F со траење 250 ms. Табела 5. КВИ за генераторите Стрежево 1 Сапунчица 1 PQ PV PQ PV

8 MAKO CIGRE 2009 C6-10R 8/8 КВИ (ms) Различното динамичко однесување на генераторите, кога работат како PQ или како PV, се должи различниот одзив на реактивната моќност која тие ја разменуваат со мрежата при преодниот процес. Имено, реактивната моќност инјектирана од PV генераторот се зголемува за време на траењето на грешката и после нејзиното исклучување. Овој факт има позитивно влијание врз транзиентната стабилност на генераторот и неговото КВИ. Во случај на PQ генератор реактивната моќност се зголемува само за време на траење на грешката, а после нејзиното исклучување генераторот се труди да го одржи факторот на моќност еднаков на единица со што се намалува инјектираната реактивна моќност, а со тоа и неговата транзиентна стабилност. Затоа КВИ на PV генераторите е поголемо од КВИ на PQ генераторите. Меѓутоа во секој случај КВИ е доста мало во споредба со времињата на подесување на релејната заштита во ТС ВН/СН. 6 ЗАКЛУЧОК Во овој реферат беше презентирана детална студија на реален случај на влијанието на ДП врз дистрибутивната мрежа. Беше покажано дека во стационарен режим од аспект на напонската регулација во мрежата многу подобро е генераторите да работат како PV односно со контролиран напон. Исто така утврдено е дека во режимот на минимално оптоварување и максимално производтсво, ДП значително ги зголемува загубите во мрежата. Од аспект на влијанието врз струите на куси врски се покажа дека ДП ги зголемува истите, особено на местата кои се електрички поблиску до местото на инсталација на генераторите. Анализата на транзиентната стабилност покажа дека КВИ на генераторите е помало од времињата на делување на релејната заштита блиску ТС ВН/СН. Важно е да се нагласи дека, кога генераторите работат како PV имаат поголемо КВИ одколку кога работат како PQ. Со оглед на добиените резултати на овој реален случај се наметнува заклучокот дека инсталацијата на ДП во дистрибутивните мрежи треба да се изведува со опсежни студии во кои ќе бидат опфатени сите наведени аспекти во рефератот, како и многу други отворени технички и економски прашања кои се наметнуваат при инсталација на ДП. 7 ЛИТЕРАТУРА [1] Методија Б. Атанасовски. Распределба на загубите во дистрибутивни системи со дисперзирано производство на електрична енергија. магистерски труд, ЕТФ-Скопје, [2] NEPLAN User s Guide V5, BCP. [3] Методија Атанасовски, Љупчо Трпезановски, Весна Борозан. Влијание на дисперзираното производство врз подесувањето на релејната заштита на дистрибутивните изводи, V советување на МАКО CIGRE, Книга III СТК Ц6, Охрид, октомври [4] Христо Трајковски, Методија Атанасовски, Љупчо Трпезановски. InterPSS open-source софтвер за анализа на ЕЕС- Модел на македонскиот ЕЕС за пресметка на струи на куси врски, прифатен реферат на VI советување на МАКО CIGRE, СТК Ц4, Охрид, [5] Walmir Freitas, J.C.M. Vieira, A. Morelato, L. C. P. da Silva, V.F. da Costa, F.A.B. Lemos. Comparative Analysis Between Synchronous and Induction Machines for Distributed Generation Applications. IEEE Transactions on Power Systems. Vol. 21, No.1, pp February [6] P. Kundur. Power System Stability and Control, EPRI Power System Engineering Series, McGraw-Hill, Inc., 1993.

6. СОВЕТУВАЊЕ. Охрид, 4-6 октомври 2009

6. СОВЕТУВАЊЕ. Охрид, 4-6 октомври 2009 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 009 м-р Методија Атанасовски Технички Факултет, Битола д-р Рубин Талески Факултет за Електротехника и Информациски Технологии, Скопје ИСТРАЖУВАЊЕ НА ЕФИКАСНОСТА НА МАРГИНАЛНИТЕ

Διαβάστε περισσότερα

Во трудот се истражува зависноста на загубите во хрватскиот електроенергетски систем од

Во трудот се истражува зависноста на загубите во хрватскиот електроенергетски систем од 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Стипе Ќурлин Антун Андриќ ХОПС ОПТИМИЗАЦИЈА НА ЗАГУБИТЕ НА ПРЕНОСНАТА МРЕЖА ОД АСПЕКТ НА КРИТЕРИУМОТ НА МИНИМАЛНИ ЗАГУБИ НА АКТИВНА МОЌНОСТ СО ПРОМЕНА НА АГОЛОТ НА

Διαβάστε περισσότερα

ПОДОБРУВАЊЕ НА КАРАКТЕРИСТИКИТЕ НА ИСПИТНА СТАНИЦА ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОРИ

ПОДОБРУВАЊЕ НА КАРАКТЕРИСТИКИТЕ НА ИСПИТНА СТАНИЦА ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОРИ 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Љубомир Николоски Крсте Најденкоски Михаил Дигаловски Факултет за електротехника и информациски технологии, Скопје Зоран Трипуноски Раде Кончар - Скопје ПОДОБРУВАЊЕ

Διαβάστε περισσότερα

М-р Јасмина Буневска ОСНОВИ НА ПАТНОТО ИНЖЕНЕРСТВО

М-р Јасмина Буневска ОСНОВИ НА ПАТНОТО ИНЖЕНЕРСТВО УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ - БИТОЛА ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ - БИТОЛА - Отсек за сообраќај и транспорт - ДОДИПЛОМСКИ СТУДИИ - ECTS М-р Јасмина Буневска ОСНОВИ НА ПАТНОТО ИНЖЕНЕРСТВО ПРИЛОГ ЗАДАЧИ ОД ОПРЕДЕЛУВАЊЕ

Διαβάστε περισσότερα

шифра: Филигран Истражувачки труд на тема: Анализа на мала хидроцентрала Брајчино 2

шифра: Филигран Истражувачки труд на тема: Анализа на мала хидроцентрала Брајчино 2 шифра: Филигран Истражувачки труд на тема: Анализа на мала хидроцентрала Брајчино 2 Битола, 2016 Содржина 1. Вовед... 2 2. Поделба на хидроцентрали... 3 2.1. Поделба на хидроцентрали според инсталирана

Διαβάστε περισσότερα

КОМПЕНЗАЦИЈА НА РЕАКТИВНАТА ЕНЕРГИЈА КАЈ ИНДУСТРИСКИ ПОТРОШУВАЧИ И ТЕХНИЧКИ-ЕКОНОМСКИТЕ ПРИДОБИВКИ ОД НЕА

КОМПЕНЗАЦИЈА НА РЕАКТИВНАТА ЕНЕРГИЈА КАЈ ИНДУСТРИСКИ ПОТРОШУВАЧИ И ТЕХНИЧКИ-ЕКОНОМСКИТЕ ПРИДОБИВКИ ОД НЕА 7. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 2 4 октомври 2011 Слободан Биљарски,,Елма инг,, Берово Ванчо Сивевски,,Бомекс Рефрактори,, Пехчево Александар Ласков,,Факултет за електротехника и информациски технологии,, Скопје

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на мрежите на ЈИЕ во поглед на вкупниот преносен капацитет

Анализа на мрежите на ЈИЕ во поглед на вкупниот преносен капацитет 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Мирко Тодоровски Ристо Ачковски Факултет за електротехника и информациски технологии, Скопје Анализа на мрежите на ЈИЕ во поглед на вкупниот преносен капацитет КУСА

Διαβάστε περισσότερα

37. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 основни училишта 18 мај VII одделение (решенија на задачите)

37. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 основни училишта 18 мај VII одделение (решенија на задачите) 37. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 03 основни училишта 8 мај 03 VII одделение (решенија на задачите) Задача. Во еден пакет хартија која вообичаено се користи за печатење, фотокопирање и сл. има N = 500

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на преодниот период на прекинувачите кај Н топологија на сериски резонантен конвертор при работа со уред за индукционо загревање

Анализа на преодниот период на прекинувачите кај Н топологија на сериски резонантен конвертор при работа со уред за индукционо загревање 7. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 2 4 октомври 2011 Гоце Стефанов Василија Шарац Дејан Милчевски Електротехнички факултет - Радовиш Љупчо Караџинов ФЕИТ - Скопје Анализа на преодниот период на прекинувачите кај Н топологија

Διαβάστε περισσότερα

ЗАШТЕДА НА ЕНЕРГИЈА СО ВЕНТИЛАТОРИТЕ ВО ЦЕНТРАЛНИОТ СИСТЕМ ЗА ЗАТОПЛУВАЊЕ ТОПЛИФИКАЦИЈА-ИСТОК - СКОПЈЕ

ЗАШТЕДА НА ЕНЕРГИЈА СО ВЕНТИЛАТОРИТЕ ВО ЦЕНТРАЛНИОТ СИСТЕМ ЗА ЗАТОПЛУВАЊЕ ТОПЛИФИКАЦИЈА-ИСТОК - СКОПЈЕ 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Иле Георгиев Македонски Телеком а.д. Скопје ЗАШТЕДА НА ЕНЕРГИЈА СО ВЕНТИЛАТОРИТЕ ВО ЦЕНТРАЛНИОТ СИСТЕМ ЗА ЗАТОПЛУВАЊЕ ТОПЛИФИКАЦИЈА-ИСТОК - СКОПЈЕ КУСА СОДРЖИНА Во

Διαβάστε περισσότερα

ИЗБОР НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОР ЗА МЕТАЛНА КОМПАКТНА ТРАФОСТАНИЦА

ИЗБОР НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОР ЗА МЕТАЛНА КОМПАКТНА ТРАФОСТАНИЦА 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Михаил Дигаловски Крсте Најденкоски Факултет за електротехника и информациски технологии, Скопје Тане Петров Бучим ДООЕЛ - Радовиш ИЗБОР НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОР

Διαβάστε περισσότερα

а) Определување кружна фреквенција на слободни пригушени осцилации ωd ωn = ω б) Определување периода на слободни пригушени осцилации

а) Определување кружна фреквенција на слободни пригушени осцилации ωd ωn = ω б) Определување периода на слободни пригушени осцилации Динамика и стабилност на конструкции Задача 5.7 За дадената армирано бетонска конструкција од задачата 5. и пресметаните динамички карактеристики: кружна фреквенција и периода на слободните непригушени

Διαβάστε περισσότερα

2. КАРАКТЕРИСТИКИ НА МЕРНИТЕ УРЕДИ

2. КАРАКТЕРИСТИКИ НА МЕРНИТЕ УРЕДИ . КАРАКТЕРИСТИКИ НА МЕРНИТЕ УРЕДИ Современата мерна техника располага со големо количество разнородни мерни уреди. Одделните видови мерни уреди имаат различни специфични својства, но и некои заеднички

Διαβάστε περισσότερα

ВЛИЈАНИЕ НА ВИСОКОНАПОНСКИ ВОДОВИ ВРЗ ЗАЗЕМЈУВАЧКИОТ СИСТЕМ НА КАТОДНАТА ЗАШТИТА НА ЦЕВКОВОДИТЕ

ВЛИЈАНИЕ НА ВИСОКОНАПОНСКИ ВОДОВИ ВРЗ ЗАЗЕМЈУВАЧКИОТ СИСТЕМ НА КАТОДНАТА ЗАШТИТА НА ЦЕВКОВОДИТЕ ПЕТТО СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 7 9 октомври 007 Владимир Талевски, дипл. ел. инж. ГА-МА А.Д. Систем оператор за пренос на природен гас Скопје Проф. д-р Мито Златаноски, дипл. ел. инж. Софија Николова, дипл. ел.

Διαβάστε περισσότερα

ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА НА НОВ СИСТЕМ ЗА НЕПРЕКИНАТО НАПОЈУВАЊЕ ВО МЕПСО

ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА НА НОВ СИСТЕМ ЗА НЕПРЕКИНАТО НАПОЈУВАЊЕ ВО МЕПСО 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Зоран Митиќ Биљана Каева-Котевска Стефко Јаневски АД МЕПСО-Скопје ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА НА НОВ СИСТЕМ ЗА НЕПРЕКИНАТО НАПОЈУВАЊЕ ВО МЕПСО КУСА СОДРЖИНА Еден од најважните приоритети

Διαβάστε περισσότερα

Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА. Влажен воздух 3/22/2014

Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА. Влажен воздух 3/22/2014 Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Влажен воздух 1 1 Влажен воздух Влажен воздух смеша од сув воздух и водена пареа Водената пареа во влажниот воздух е претежно во прегреана состојба идеален гас.

Διαβάστε περισσότερα

ЗАДАЧИ ЗА УВЕЖБУВАЊЕ НА ТЕМАТА ГЕОМЕТРИСКИ ТЕЛА 8 ОДД.

ЗАДАЧИ ЗА УВЕЖБУВАЊЕ НА ТЕМАТА ГЕОМЕТРИСКИ ТЕЛА 8 ОДД. ЗАДАЧИ ЗА УВЕЖБУВАЊЕ НА ТЕМАТА ГЕОМЕТРИСКИ ТЕЛА 8 ОДД. ВО ПРЕЗЕНТАЦИЈАТА ЌЕ ПРОСЛЕДИТЕ ЗАДАЧИ ЗА ПРЕСМЕТУВАЊЕ ПЛОШТИНА И ВОЛУМЕН НА ГЕОМЕТРИСКИТЕ ТЕЛА КОИ ГИ ИЗУЧУВАМЕ ВО ОСНОВНОТО ОБРАЗОВАНИЕ. СИТЕ ЗАДАЧИ

Διαβάστε περισσότερα

46. РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА април III година. (решенија на задачите)

46. РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА април III година. (решенија на задачите) 46. РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 3 април 3 III година (решенија на задачите) Задача. Хеликоптер спасува планинар во опасност, спуштајќи јаже со должина 5, и маса 8, kg до планинарот. Планинарот испраќа

Διαβάστε περισσότερα

ПЕТТО СОВЕТУВАЊЕ. Охрид, 7 9 октомври 2007 СОВРЕМЕН СТАТИЧКИ ВОЗБУДЕН СИСТЕМ ЗА СИНХРОН ГЕНЕРАТОР СО ДИГИТАЛЕН РЕГУЛАТОР НА НАПОН

ПЕТТО СОВЕТУВАЊЕ. Охрид, 7 9 октомври 2007 СОВРЕМЕН СТАТИЧКИ ВОЗБУДЕН СИСТЕМ ЗА СИНХРОН ГЕНЕРАТОР СО ДИГИТАЛЕН РЕГУЛАТОР НА НАПОН ПЕТТО СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 7 9 октомври 007 Борчо Костов АД Електрани на Македонија - Скопје СОВРЕМЕН СТАТИЧКИ ВОЗБУДЕН СИСТЕМ ЗА СИНХРОН ГЕНЕРАТОР СО ДИГИТАЛЕН РЕГУЛАТОР НА НАПОН КУСА СОДРЖИНА Паралелно

Διαβάστε περισσότερα

Од точката С повлечени се тангенти кон кружницата. Одреди ја големината на AOB=?

Од точката С повлечени се тангенти кон кружницата. Одреди ја големината на AOB=? Задачи за вежби тест плоштина на многуаголник 8 одд На што е еднаков збирот на внатрешните агли кај n-аголник? 1. Одреди ја плоштината на паралелограмот, според податоците дадени на цртежот 2. 3. 4. P=?

Διαβάστε περισσότερα

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ БИТОЛА Електротехнички отсек Александар Јуруковски БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА

Διαβάστε περισσότερα

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ БИТОЛА ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ ЕЛЕКТРОТЕХНИЧКИ ОТСЕК МАГИСТЕРСКИ ТРУД БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ

Διαβάστε περισσότερα

СОВРЕМЕНИ ТЕНДЕНЦИИ ВО РАЗВОЈОТ НА ГОЛЕМИ ТУРБОГЕНЕРАТОРИ И ХИДРОГЕНЕРАТОРИ

СОВРЕМЕНИ ТЕНДЕНЦИИ ВО РАЗВОЈОТ НА ГОЛЕМИ ТУРБОГЕНЕРАТОРИ И ХИДРОГЕНЕРАТОРИ 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Златко Маљковиќ, Универзитет во Загреб, Факултет за електротехника и компјутери, Хрватска Лидија Петковска Универзитет Св. Кирил и Методиј во Скопје, Факултет за

Διαβάστε περισσότερα

нумеричка анализа и симулација на преминување на возило преку вертикална препрека на пат

нумеричка анализа и симулација на преминување на возило преку вертикална препрека на пат нумеричка анализа и симулација на преминување на возило преку вертикална препрека на пат Елениор Николов, Митко Богданоски Катедра за воена логистика Воена академија Скопје, Р. Македонија elenior.nikolov@ugd.edu.mk

Διαβάστε περισσότερα

Технички Факултет Битола. Талевски Николче

Технички Факултет Битола. Талевски Николче Универзитет Св. Климент Охридски - Битола Технички Факултет Битола Талевски Николче МЕТОДИ ЗА ОПРЕДЕЛУВАЊЕ НА ЕЛЕКТРОМАГНЕТНИТЕ КАРАКТЕРИСТИКИ И ПАРАМЕТРИТЕ НА АСИНХРОН МОТОР СО КАФЕЗЕН РОТОР, ВГРАДЕН

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на профитабилноста на банките во Македонија

Анализа на профитабилноста на банките во Македонија Надица Илоска Анализа на профитабилноста на банките во Македонија АПСТРАКТ Целта на овој труд е да се истражат факторите кои влијаат на профитабилноста на банките, најпрво теоретски, а потоа да се направи

Διαβάστε περισσότερα

ИСКОРИСТУВАЊЕ НА ЕНЕРГИЈАТА НА ВЕТРОТ ВО ЗЕМЈОДЕЛСТВОТО. Проф. д-р Влатко Стоилков

ИСКОРИСТУВАЊЕ НА ЕНЕРГИЈАТА НА ВЕТРОТ ВО ЗЕМЈОДЕЛСТВОТО. Проф. д-р Влатко Стоилков ИСКОРИСТУВАЊЕ НА ЕНЕРГИЈАТА НА ВЕТРОТ ВО ЗЕМЈОДЕЛСТВОТО Проф. д-р Влатко Стоилков 1 Содржина 1. Вовед 4 1.1. Потреба од пристап кон електрична енергија 5 1.2. Главни проблеми во руралните средини 5 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Ветерна енергија 3.1 Вовед

Ветерна енергија 3.1 Вовед 3 Ветерна енергија 3.1 Вовед Енергијата на ветерот е една од првите форми на енергија која ја користел човекот. Уште старите Египќани ја користеле за задвижување на своите бродови и ветерни мелници. Ваквиот

Διαβάστε περισσότερα

Оценка на ефикасноста на македонските банки примена на пристапот на стохастичка граница

Оценка на ефикасноста на македонските банки примена на пристапот на стохастичка граница Народна банка на Република Македонија Работен материјал 2015 Оценка на ефикасноста на македонските банки примена на пристапот на стохастичка граница Михајло Васков, Петар Дебников, Неда Поповска - Камнар,

Διαβάστε περισσότερα

ТФБ. 6. Energy Micro Б е д р и З и ј а. Страна2

ТФБ. 6. Energy Micro Б е д р и З и ј а. Страна2 Универзитет,, Св. Климент Охридски Битола Технички факултет Битола - Отсек за информатика и компјутерска техника -II циклус- Профилирање на оптимална потрошувачка на енергијата на сензорски јазол за имплементација

Διαβάστε περισσότερα

КАРАКТЕРИСТИКИ НА АМБАЛАЖНИТЕ ФИЛМОВИ И ОБВИВКИ КОИШТО МОЖЕ ДА СЕ ЈАДАТ ЗА ПАКУВАЊЕ НА ХРАНА

КАРАКТЕРИСТИКИ НА АМБАЛАЖНИТЕ ФИЛМОВИ И ОБВИВКИ КОИШТО МОЖЕ ДА СЕ ЈАДАТ ЗА ПАКУВАЊЕ НА ХРАНА Journal of Agricultural, Food and Environmental Sciences UDC: 621.798.1:663.14.31 КАРАКТЕРИСТИКИ НА АМБАЛАЖНИТЕ ФИЛМОВИ И ОБВИВКИ КОИШТО МОЖЕ ДА СЕ ЈАДАТ ЗА ПАКУВАЊЕ НА ХРАНА Дијана Милосављева, Ленче

Διαβάστε περισσότερα

ПРИМЕНА НА СОФТВЕР СО ОТВОРЕН КОД ЗА МОДЕЛСКИ БАЗИРАНО ДИЗАЈНИРАЊЕ НА МЕХАТРОНИЧКИ СИСТЕМИ. Доцент д-р Гордана Јаневска

ПРИМЕНА НА СОФТВЕР СО ОТВОРЕН КОД ЗА МОДЕЛСКИ БАЗИРАНО ДИЗАЈНИРАЊЕ НА МЕХАТРОНИЧКИ СИСТЕМИ. Доцент д-р Гордана Јаневска ПРИМЕНА НА СОФТВЕР СО ОТВОРЕН КОД ЗА МОДЕЛСКИ БАЗИРАНО ДИЗАЈНИРАЊЕ НА МЕХАТРОНИЧКИ СИСТЕМИ AПСТРАКТ Доцент д-р Гордана Јаневска Технички факултет Битола, Универзитет Св.Климент Охридски - Битола Ул.Иво

Διαβάστε περισσότερα

Решенија на задачите за I година LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 2009.

Решенија на задачите за I година LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 2009. LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 009 I година Задача 1. Топче се пушта да паѓа без почетна брзина од некоја висина над површината на земјата.

Διαβάστε περισσότερα

7.1 Деформациони карактеристики на материјалите

7.1 Деформациони карактеристики на материјалите 7. Механички особини Механичките особини на материјалите ја карактеризираат нивната способност да се спротистават на деформациите и разрушувањата предизвикани од дејството на надворешните сили, односно

Διαβάστε περισσότερα

О Д Л У К А. 3. Жалбата изјавена против оваа Одлука, не го одлага нејзиното извршување.

О Д Л У К А. 3. Жалбата изјавена против оваа Одлука, не го одлага нејзиното извршување. Регулаторната комисија за енергетика на Република Македонија врз основа на член 22 став 1 точка 4 од Законот за енергетика ( Службен весник на РМ бр. 16/11, 136/11, 79/13, 164/13, 41/14, 151/14 и 33/15),

Διαβάστε περισσότερα

СИСТЕМ СО ТОПЛИНСКИ УРЕД КОЈ КОРИСТИ ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА

СИСТЕМ СО ТОПЛИНСКИ УРЕД КОЈ КОРИСТИ ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Никола Петковски Верка Георгиева Факултет за електротехника и информациски технологии - Скопје СИСТЕМ СО ТОПЛИНСКИ УРЕД КОЈ КОРИСТИ ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА КУСА

Διαβάστε περισσότερα

ХАВАРИСКИ СТОП НА ХИДРОГЕНЕРАТОРОТ ВО ХЕЦ САПУНЧИЦА И АНАЛИЗА НА НАСТАНОТ И ОШТЕТУВАЊАТА

ХАВАРИСКИ СТОП НА ХИДРОГЕНЕРАТОРОТ ВО ХЕЦ САПУНЧИЦА И АНАЛИЗА НА НАСТАНОТ И ОШТЕТУВАЊАТА 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Вангел Фуштиќ, Крсте Најденкоски, Иван Куковски, Невенка Китева-Роглева Универзитет Св.Кирил и Методиј, Факултет за електротехника и информациски технологии ХАВАРИСКИ

Διαβάστε περισσότερα

Универзитет Св. Кирил и Методиј -Скопје Факултет за електротехника и информациски технологии

Универзитет Св. Кирил и Методиј -Скопје Факултет за електротехника и информациски технологии Универзитет Св. Кирил и Методиј -Скопје Факултет за електротехника и информациски технологии А. Крколева, Р. Ачковски Упатство за работа со Excel Скопје, октомври 2008 г. ВОВЕД ВО EXCEL 1. Стартување на

Διαβάστε περισσότερα

ВЛИЈАНИЕТО НА ОСИГУРУВАЊЕТО ВРЗ ЕКОНОМСКИОТ РАСТ: СЛУЧАЈОТ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА

ВЛИЈАНИЕТО НА ОСИГУРУВАЊЕТО ВРЗ ЕКОНОМСКИОТ РАСТ: СЛУЧАЈОТ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА ВЛИЈАНИЕТО НА ОСИГУРУВАЊЕТО ВРЗ ЕКОНОМСКИОТ РАСТ: СЛУЧАЈОТ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Апстракт Целта на овој труд е да го испита влијанието на осигурувањето врз економскиот раст, со емпириска анализа за Република

Διαβάστε περισσότερα

Макроекономски детерминанти за развој на пазарот на капитал во Република Македонија Милан Елисковски

Макроекономски детерминанти за развој на пазарот на капитал во Република Македонија Милан Елисковски Макроекономски детерминанти за развој на пазарот на капитал во Република Македонија Милан Елисковски Апстракт Пазарот на капитал има многу значајна улога во финансискиот сектор особено во развиените економии.

Διαβάστε περισσότερα

Бесмртноста на душата кај Платон (II)

Бесмртноста на душата кај Платон (II) Бесмртноста на душата кај Платон (II) Стефан Пановски Студент на институтот за класични студии noxdiaboli@yahoo.com 1. За деловите на душата За да зборуваме за бесмртноста на душата, најнапред мора да

Διαβάστε περισσότερα

Eкономската теорија и новата-кејнзијанска школа

Eкономската теорија и новата-кејнзијанска школа м-р Душко Јошески 1 УДК/UDK 330.362 : 330.832/.834 Апстракт Eкономската теорија и новата-кејнзијанска школа Во трудов се опишува школата на новите кејнзијанци(акерлоф и Стиглиц 2 се во групата цврсти Нео-Кејнзијанци,

Διαβάστε περισσότερα

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај IV година (решенија на задачите)

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај IV година (решенија на задачите) 56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 03 Скопје, мај 03 IV година (решенија на задачите) Задача. Птица со маса 500 лета во хоризонтален правец и не внимавајќи удира во вертикално поставена прачка на растојание

Διαβάστε περισσότερα

Елисавета Сарџоска 1 Виолета Арнаудова Институт за психологија, Филозофски факултет, Универзитет Св. Кирил и Методиј Скопје

Елисавета Сарџоска 1 Виолета Арнаудова Институт за психологија, Филозофски факултет, Универзитет Св. Кирил и Методиј Скопје Психологија: наука и практика, Vol I (1), 2015 УДК: 159.947.5-057.1:061.2 Изворен научен труд OРГАНИЗАЦИСКА КУЛТУРА И МОТИВАЦИЈА ЗА РАБОТА ВО ГРАЃАНСКИОТ СЕКТОР НА ВРАБОТЕНИ СО РАКОВОДНА И СО НЕРАКОВОДНА

Διαβάστε περισσότερα

Детерминанти на вишокот капитал во македонскиот банкарски сектор. Милан Елисковски

Детерминанти на вишокот капитал во македонскиот банкарски сектор. Милан Елисковски Детерминанти на вишокот капитал во македонскиот банкарски сектор Милан Елисковски 2014 Содржина Апстракт... 3 Вовед... 4 Теориски модели за детерминираност на вишокот капитал... 5 Преглед на емпириската

Διαβάστε περισσότερα

Предавање 3. ПРОИЗВОДНИ ТЕХНОЛОГИИ Обработка со симнување материјал (режење) Машински факултет-скопје 2.4. ПРОЦЕСИ ВО ПРОИЗВОДНОТО ОПКРУЖУВАЊЕ

Предавање 3. ПРОИЗВОДНИ ТЕХНОЛОГИИ Обработка со симнување материјал (режење) Машински факултет-скопје 2.4. ПРОЦЕСИ ВО ПРОИЗВОДНОТО ОПКРУЖУВАЊЕ Предавање 3 ПРОИЗВОДНИ ТЕХНОЛОГИИ Обработка со симнување материјал (режење) Машински факултет-скопје 2.4. ПРОЦЕСИ ВО ПРОИЗВОДНОТО ОПКРУЖУВАЊЕ Во структурата на индустриските системи на различни нивоа се

Διαβάστε περισσότερα

5. ТЕХНИЧКИ И ТЕХНОЛОШКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ОБРАБОТКАТА СО РЕЖЕЊЕ -1

5. ТЕХНИЧКИ И ТЕХНОЛОШКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ОБРАБОТКАТА СО РЕЖЕЊЕ -1 5. ТЕХНИЧКИ И ТЕХНОЛОШКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ОБРАБОТКАТА СО РЕЖЕЊЕ -1 5.1. ОБРАБОТУВАЧКИ СИСТЕМ И ПРОЦЕС ЗА ОБРАБОТКА СО РЕЖЕЊЕ 5.1.1. ОБРАБОТУВАЧКИ СИСТЕМ ЗА РЕЖЕЊЕ Обработувачкиот систем или системот за

Διαβάστε περισσότερα

УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ - ШТИП

УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ - ШТИП УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ - ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА ПРИРОДНИ И ТЕХНИЧКИ НАУКИ КАТЕДРА ЗА ГЕОЛОГИЈА И ГЕОФИЗИКА МАГИСТЕРСКИ ТРУД КОРЕЛАЦИЈА ПОМЕЃУ РЕАЛНАТА ГЕОЛОШКА СРЕДИНА И ГЕОЕЛЕКТРИЧНИОТ МОДЕЛ Ментор: Проф.

Διαβάστε περισσότερα

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај I година (решенија на задачите)

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај I година (решенија на задачите) 56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 03 Скопје, мај 03 I година (решенија на задачите) Задача. Експресен воз го поминал растојанието помеѓу две соседни станици, кое изнесува, 5 km, за време од 5 min. Во

Διαβάστε περισσότερα

О Д Л У К А. 3. Жалбата изјавена против оваа Одлука, не го одлага нејзиното извршување.

О Д Л У К А. 3. Жалбата изјавена против оваа Одлука, не го одлага нејзиното извршување. Регулаторната комисија за енергетика на Република Македонија врз основа на член 22 став 1 точка 4 од Законот за енергетика (Службен весник на Република Македонија бр.16/11,136/11, 79/13, 164/13, 41/14,

Διαβάστε περισσότερα

ОПИС НА ЕЛЕКТРОМОТОРНИТЕ ПОГОНИ НА ТРАНСПОРТЕРИТЕ ОД ГЛАВНИОТ ТРАНСПОРТЕН СИСТЕМ ЗА ЈАГЛЕН ОД ПК БРОД- ГНЕОТИНО ДО ПК СУВОДОЛ

ОПИС НА ЕЛЕКТРОМОТОРНИТЕ ПОГОНИ НА ТРАНСПОРТЕРИТЕ ОД ГЛАВНИОТ ТРАНСПОРТЕН СИСТЕМ ЗА ЈАГЛЕН ОД ПК БРОД- ГНЕОТИНО ДО ПК СУВОДОЛ 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Миле Тодоровски АД ЕЛЕМ подружница РЕК Битола Слободан Мирчевски ФЕИТ Скопје Драган Видановски АД ЕЛЕМ подружница РЕК Битола, Битола Благојче Арапиноски ТФ Битола ОПИС

Διαβάστε περισσότερα

Деформабилни каркатеристики на бетонот

Деформабилни каркатеристики на бетонот УКИМ Градежен Факултет, Скопје Деформабилни каркатеристики на бетонот проф. д-р Тони Аранѓеловски Деформабилни карактеристики на бетонот Содржина: Деформации на бетонот под влијание на краткотрајни натоварувања

Διαβάστε περισσότερα

ПРЕДВИДУВАЊЕ НА ТУРИСТИЧКАТА ПОБАРУВАЧКА ВО ДОЈРАНСКИОТ РЕГИОН

ПРЕДВИДУВАЊЕ НА ТУРИСТИЧКАТА ПОБАРУВАЧКА ВО ДОЈРАНСКИОТ РЕГИОН За цитирање: Петревска, Б. (2013). Предвидување на туристичката побарувачка во Дојранскиот регион, Зборник на трудови од научната трибина Туризмот во Дојранскиот регион, стр. 101-112. Билјана Петревска

Διαβάστε περισσότερα

ОБУКА ЗА ЕНЕРГЕТСКИ КОНТРОЛОРИ

ОБУКА ЗА ЕНЕРГЕТСКИ КОНТРОЛОРИ CeProSARD ISO 9001:2008 ISO 14001:2004 ОБУКА ЗА ЕНЕРГЕТСКИ КОНТРОЛОРИ Скопје, Март - Мај 2014 5 Изработка на извештај Предавач: Алекса Томовски, дипл. маш. инж. 5.1 Изработка на извештај за спроведената

Διαβάστε περισσότερα

ХЕМИСКА КИНЕТИКА. на хемиските реакции

ХЕМИСКА КИНЕТИКА. на хемиските реакции ХЕМИСКА КИНЕТИКА Наука која ја проучува брзината Наука која ја проучува брзината на хемиските реакции Познато: ЗАКОН ЗА ДЕЈСТВО НА МАСИ Guldberg-Vage-ов закон При константна температура (T=const) брзината

Διαβάστε περισσότερα

ОСНОВИ НА ДРВЕНИ КОНСТРУКЦИИ 3. СТАБИЛНОСТ НА КОНСТРУКТИВНИТЕ ЕЛЕМЕНТИ

ОСНОВИ НА ДРВЕНИ КОНСТРУКЦИИ 3. СТАБИЛНОСТ НА КОНСТРУКТИВНИТЕ ЕЛЕМЕНТИ ОСНОВИ НА ДРВЕНИ КОНСТРУКЦИИ 3. СТАБИЛНОСТ НА КОНСТРУКТИВНИТЕ ЕЛЕМЕНТИ Општо Елементите на дрвените конструкции мора да се пресметаат така да се докаже дека конструкцијата во целина со доволна сигурност

Διαβάστε περισσότερα

Нацрт А - Дозвола за усогласување со оперативен план

Нацрт А - Дозвола за усогласување со оперативен план А Дозвола за усогласување со оперативен план: Закон за животна средина Инсталација за која се издава дозволата: АДИНГ АД - СКопје Нацрт А - Дозвола за усогласување со оперативен план Име на компанијата:

Διαβάστε περισσότερα

Детаксикација: Ефектот од трошокот на трудот врз вработеноста во Македонија 1

Детаксикација: Ефектот од трошокот на трудот врз вработеноста во Македонија 1 Детаксикација: Ефектот од трошокот на трудот врз вработеноста во Македонија 1 Д-р Никица Мојсоска-Блажевски Вонреден професор и Истражувач Факултет за деловна економија Универзитет Американ Колеџ Скопје

Διαβάστε περισσότερα

TEHNIKA NA VISOK NAPON 1 predavawa 2012 g.

TEHNIKA NA VISOK NAPON 1 predavawa 2012 g. FAKULTET ZA ELEKTROTEHNIKA I INFORMACISKI TEHNOLOGII SKOPJE PROF. D-R QUBOMIR NIKOLOSKI TEHNIKA NA VISOK NAPON 1 predavawa 2012 g. ФЕИТ: Техника на висок напон 1, предавања 2012г. 1 1. ОПШТО ЗА ТЕХНИКАТА

Διαβάστε περισσότερα

ПИСМЕН ИСПИТ АРМИРАНОБЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ 1 БЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ АРМИРАН БЕТОН

ПИСМЕН ИСПИТ АРМИРАНОБЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ 1 БЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ АРМИРАН БЕТОН ПИСМЕН ИСПИТ АРМИРАНОБЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ 1 БЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ АРМИРАН БЕТОН На скицата е прикажана конструкција на една настрешница покриена со челичен пластифициран лим со дебелина 0,8 mm. Рожниците

Διαβάστε περισσότερα

Безжични мерни системи 1

Безжични мерни системи 1 6. Безжични мерни системи Безжичниот пренос е единствениот можен начин на пренос во системи каде што објектот се движи или се наоѓа на големо растојание од центарот за мерење. Постојат три типа на мерни

Διαβάστε περισσότερα

II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти

II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти 1. Структура на атом 2. Јони 3. Термодинамика 3.1 Темодинамичка стабилност 3.2 Влијание на

Διαβάστε περισσότερα

МАКЕДОНСКА АКАДЕМИЈА НА НАУКИТЕ И УМЕТНОСТИТЕ СТРАТЕГИЈА ЗА ИСКОРИСТУВАЊЕТО НА ОБНОВЛИВИТЕ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА ДО 2020 ГОДИНА

МАКЕДОНСКА АКАДЕМИЈА НА НАУКИТЕ И УМЕТНОСТИТЕ СТРАТЕГИЈА ЗА ИСКОРИСТУВАЊЕТО НА ОБНОВЛИВИТЕ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА ДО 2020 ГОДИНА МАКЕДОНСКА АКАДЕМИЈА НА НАУКИТЕ И УМЕТНОСТИТЕ СТРАТЕГИЈА ЗА ИСКОРИСТУВАЊЕТО НА ОБНОВЛИВИТЕ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА ДО 2020 ГОДИНА СКОПЈЕ, јуни 2010 СОДРЖИНА ЛИСТА НА КРАТЕНКИ...V

Διαβάστε περισσότερα

DEMOLITION OF BUILDINGS AND OTHER OBJECTS WITH EXPLOSIVES AND OTHER NONEXPLOSIVES MATERIALS

DEMOLITION OF BUILDINGS AND OTHER OBJECTS WITH EXPLOSIVES AND OTHER NONEXPLOSIVES MATERIALS Ристо Дамбов * РУШЕЊЕ НА ЗГРАДИ И ДРУГИ ГРАДЕЖНИ ОБЈЕКТИ СО ПОМОШ НА ЕКСПЛОЗИВНИ И НЕЕКСПЛОЗИВНИ МАТЕРИИ РЕЗИМЕ Во трудот се преставени основните параметри и начини за рушење на стари згради. Ќе се прикажат

Διαβάστε περισσότερα

МЕХАНИКА 1 МЕХАНИКА 1

МЕХАНИКА 1 МЕХАНИКА 1 диј е ИКА Универзитет Св. Кирил и Методиј Универзитет Машински Св. факултет Кирил -и Скопје Методиј во Скопје Машински факултет 3М21ОМ01 ТЕХНИЧКА МЕХАНИКА професор: доц. д-р Виктор Гаврилоски 1. ВОВЕДНИ

Διαβάστε περισσότερα

Современи концепции на финансискиот менаџмент при управување со ризикот во банкарските институции

Современи концепции на финансискиот менаџмент при управување со ризикот во банкарските институции Универзитет Св. Климент Охридски Битола Економски факултет Прилеп Современи концепции на финансискиот менаџмент при управување со ризикот во банкарските институции - Магистерски труд Кандидат, Биљана Иваноска

Διαβάστε περισσότερα

Квантна теорија: Увод и принципи

Квантна теорија: Увод и принципи 243 Квантна теорија: Увод и принципи 8 Во ова поглавје се воведуваат некои од основните принципи на квантната механика. Првин се дава преглед на експерименталните резултати што довеле до надминување на

Διαβάστε περισσότερα

МРЕЖНИ ПРАВИЛА ЗА ДИСТРИБУЦИЈА НА ПРИРОДЕН ГАС

МРЕЖНИ ПРАВИЛА ЗА ДИСТРИБУЦИЈА НА ПРИРОДЕН ГАС ЈАВНО ПРЕТПРИЈАТИЕ ЗА ИЗГРАДБА НА ИНФРАСТРУКТУРНИ ОБЈЕКТИ,,КУМАНОВО ГАС КУМАНОВО МРЕЖНИ ПРАВИЛА ЗА ДИСТРИБУЦИЈА НА ПРИРОДЕН ГАС Куманово, 2015 година 1 Врз основа на член 94, став (1) од Законот за енергетика

Διαβάστε περισσότερα

DRAFT ЗАДАЧИ ЗА ВЕЖБАЊЕ АКСИЈАЛНО НАПРЕГАЊЕ

DRAFT ЗАДАЧИ ЗА ВЕЖБАЊЕ АКСИЈАЛНО НАПРЕГАЊЕ Градежен факултет Скопје Катедра за Техничка механика и јакост на материјалите Предмет: Јакост на материјалите http://ktmjm.gf.ukim.edu.mk 27.11.2008 ЗАДАЧИ ЗА ВЕЖБАЊЕ АКСИЈАЛНО НАПРЕГАЊЕ 1. Апсолутно

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на детерминантите на вишокот капитал според големината на банките во Република Македонија. Милан Елисковски

Анализа на детерминантите на вишокот капитал според големината на банките во Република Македонија. Милан Елисковски Анализа на детерминантите на вишокот капитал според големината на банките во Република Македонија Милан Елисковски 2015 1 Содржина Апстракт... 3 Вовед... 4 Теориски модел за детерминираност на вишокот

Διαβάστε περισσότερα

БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. IV ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ

БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. IV ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. IV ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ ПРЕГЛЕД НА ПРОТЕИНСКАТА СТРУКТУРА ТРИДИМЕНЗИОНАЛНА СТРУКТУРА НА ПРОТЕИН

Διαβάστε περισσότερα

Б И О Х Е М И Ј А. нерецензирана скрипта за студентите од Земјоделскиот факултет при Универзитетот Гоце Делчев во Штип

Б И О Х Е М И Ј А. нерецензирана скрипта за студентите од Земјоделскиот факултет при Универзитетот Гоце Делчев во Штип Б И О Х Е М И Ј А нерецензирана скрипта за студентите од Земјоделскиот факултет при Универзитетот Гоце Делчев во Штип Рубин Гулабоски Лилјана Колева Гудева Билјана Балабанова 0 Биохемија -Запамти: во биохемијата

Διαβάστε περισσότερα

МЕХАНИЧКИ СВОЈСТВА НА ТЕКСТИЛНИ МАТЕРИЈАЛИ

МЕХАНИЧКИ СВОЈСТВА НА ТЕКСТИЛНИ МАТЕРИЈАЛИ УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ - ШТИП ТЕХНОЛОШКО-ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ Д-р. Димко Димески Д-р. Винета Сребренкоска МЕХАНИЧКИ СВОЈСТВА НА ТЕКСТИЛНИ МАТЕРИЈАЛИ Штип. 2014 Димко Димески; Винета Сребренкоска МЕХАНИЧКИ

Διαβάστε περισσότερα

1. Вовед во енвиронментална информатика

1. Вовед во енвиронментална информатика 1. Вовед во енвиронментална информатика Енвиронменталната информатика е дел од применетата информатика и поддржува методи и процедури на информатичката техологија кои придонесуваат во анализата на податоци

Διαβάστε περισσότερα

БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. II ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ

БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. II ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. II ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ ПЕПТИДИ ПЕПТИДНА ВРСКА Образувањето на пептидна (амидна) врска е реакција

Διαβάστε περισσότερα

ВИСТИНСКА ТРОЈА НЕМАЛО

ВИСТИНСКА ТРОЈА НЕМАЛО 1 Д-р Ристо Ивановски ВИСТИНСКА ТРОЈА НЕМАЛО Битола, Р.Македонија 2017 година 2 Д-р Ристо Ивановски, ВИСТИНСКА ТРОЈА НЕМАЛО ИВАНОВСКИ, Ристо Вистинска Троја немало / Ристо Ивановски. - Битола : Ивановски

Διαβάστε περισσότερα

Годишен зборник 2014 Yearbook Факултет за информатика, Универзитет Гоце Делчев Штип Faculty of Computer Science, Goce Delcev University Stip

Годишен зборник 2014 Yearbook Факултет за информатика, Универзитет Гоце Делчев Штип Faculty of Computer Science, Goce Delcev University Stip 89 УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА ИНФОРМАТИКА ГОДИШЕН ЗБОРНИК 204 YEARBOOK 204 ГОДИНА 3 ЈУНИ, 205 GOCE DELCEV UNIVERSITY STIP FACULTY OF COMPUTER SCIENCE VOLUME III Издавачки совет Проф. д-р

Διαβάστε περισσότερα

Зелен раст и климатски промени во Македонија Програма за аналитичка и советодавна поддршка. Краток извештај Ноември, 2012 година

Зелен раст и климатски промени во Македонија Програма за аналитичка и советодавна поддршка. Краток извештај Ноември, 2012 година Зелен раст и климатски промени во Македонија Програма за аналитичка и советодавна поддршка Краток извештај Ноември, 2012 година Програма за аналитичка и советодавна поддршка Содржина: 1. Вовед...3 2. Снабдување

Διαβάστε περισσότερα

ПРОЕКТИРАЊЕ И РЕАЛИЗАЦИЈА НА ПРЕДВИДУВАЧКИ УПРАВУВАЧ БАЗИРАН НА МОДЕЛ СО МИНИМАКС ОПТИМИЗАЦИЈА

ПРОЕКТИРАЊЕ И РЕАЛИЗАЦИЈА НА ПРЕДВИДУВАЧКИ УПРАВУВАЧ БАЗИРАН НА МОДЕЛ СО МИНИМАКС ОПТИМИЗАЦИЈА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА УНИВЕРЗИТЕТ Св. КИРИЛ И МЕТОДИЈ - СКОПЈЕ ФАКУЛТЕТ ЗА ЕЛЕКТРОТЕХНИКА И ИНФОРМАЦИСКИ ТЕХНОЛОГИИ Горан С. Стојановски ПРОЕКТИРАЊЕ И РЕАЛИЗАЦИЈА НА ПРЕДВИДУВАЧКИ УПРАВУВАЧ БАЗИРАН НА МОДЕЛ

Διαβάστε περισσότερα

Родовиот и мајчинскиот јаз во платите во ПЈР Македонија: економетриска анализа

Родовиот и мајчинскиот јаз во платите во ПЈР Македонија: економетриска анализа Working Paper No. 6 / 2015 International Labour Organization Родовиот и мајчинскиот јаз во платите во ПЈР Македонија: економетриска анализа Марјан Петрески и Никица Мојсоска Блажевски Gender, Equality

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на улогата на банкарскиот систем во економскиот раст: Случајот на Македонија

Анализа на улогата на банкарскиот систем во економскиот раст: Случајот на Македонија Анализа на улогата на банкарскиот систем во економскиот раст: Случајот на Македонија Благица Николоска Кратка биографија М-р Благица Николоска е родена 1984 во Скопје. Има тригодишно работно искуство во

Διαβάστε περισσότερα

РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Универзитет Св. Климент Охридски Битола Економски факултет - Прилеп. Управување со ликвидноста на банкарските институции

РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Универзитет Св. Климент Охридски Битола Економски факултет - Прилеп. Управување со ликвидноста на банкарските институции РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Универзитет Св. Климент Охридски Битола Економски факултет - Прилеп Управување со ликвидноста на банкарските институции Кандидат: Сања Петрова 43/11 Ментор: Проф. д-р Драгица Оџаклиеска

Διαβάστε περισσότερα

Годишен зборник 2014 Yearbook Факултет за информатика, Универзитет Гоце Делчев Штип Faculty of Computer Science, Goce Delcev University Stip

Годишен зборник 2014 Yearbook Факултет за информатика, Универзитет Гоце Делчев Штип Faculty of Computer Science, Goce Delcev University Stip 89 УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА ИНФОРМАТИКА ГОДИШЕН ЗБОРНИК 2014 YEARBOOK 2014 ГОДИНА 3 ЈУНИ, 2015 GOCE DELCEV UNIVERSITY STIP FACULTY OF COMPUTER SCIENCE VOLUME III Издавачки совет Проф. д-р

Διαβάστε περισσότερα

БИОФИЗИКА Биомеханика. Доцент Др. Томислав Станковски

БИОФИЗИКА Биомеханика. Доцент Др. Томислав Станковски БИОФИЗИКА Биомеханика Доцент Др. Томислав Станковски За интерна употреба за потребите на предметот Биофизика Катедра за Медицинска Физика Медицински Факултет Универзитет Св. Кирил и Методиj, Скопjе Септември

Διαβάστε περισσότερα

ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Размена на топлина. проф. д-р Мери Цветковска

ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Размена на топлина. проф. д-р Мери Цветковска ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Размена на топлина Енергетска ефикасност Енергетски Обука за енергетски карактеристики контролори на згради Зошто се воведува??? Што се постигнува??? Намалена енергетска интензивност Загадување

Διαβάστε περισσότερα

ЗБИРКА ОДБРАНИ РЕШЕНИ ЗАДАЧИ ПО ФИЗИКА

ЗБИРКА ОДБРАНИ РЕШЕНИ ЗАДАЧИ ПО ФИЗИКА УНИВЕРЗИТЕТ "СВ КИРИЛ И МЕТОДИЈ" СКОПЈЕ ФАКУЛТЕТ ЗА ЕЛЕКТРОТЕХНИКА И ИНФОРМАЦИСКИ ТЕХНОЛОГИИ Верка Георгиева Христина Спасевска Маргарита Гиновска Ласко Баснарков Лихнида Стојановска-Георгиевска ЗБИРКА

Διαβάστε περισσότερα

Приватноста како основно човеково право

Приватноста како основно човеково право Водич за ИКТ на - Бр. 3 Приватноста како основно човеково право На секој граѓанин му се гарантира почитување и заштита на приватноста на неговиот личен и семеен живот, на достоинството и угледот - Член

Διαβάστε περισσότερα

ЛУШПИ МЕМБРАНСКА ТЕОРИЈА

ЛУШПИ МЕМБРАНСКА ТЕОРИЈА Вежби ЛУШПИ МЕМБРАНСКА ТЕОРИЈА РОТАЦИОНИ ЛУШПИ ТОВАРЕНИ СО РОТАЦИОНО СИМЕТРИЧЕН ТОВАР ОСНОВНИ ВИДОВИ РОТАЦИОНИ ЛУШПИ ЗАТВОРЕНИ ЛУШПИ ОТВОРЕНИ ЛУШПИ КОМБИНИРАНИ - СФЕРНИ - КОНУСНИ -ЦИЛИНДРИЧНИ - СФЕРНИ

Διαβάστε περισσότερα

НЕКОИ АЛГОРИТМИ ЗА РЕШАВАЊЕ НА ЗАДАЧАТА НА ПАТУВАЧКИОТ ТРГОВЕЦ

НЕКОИ АЛГОРИТМИ ЗА РЕШАВАЊЕ НА ЗАДАЧАТА НА ПАТУВАЧКИОТ ТРГОВЕЦ МАТЕМАТИЧКИ ОМНИБУС, 1 (2017), 101 113 НЕКОИ АЛГОРИТМИ ЗА РЕШАВАЊЕ НА ЗАДАЧАТА НА ПАТУВАЧКИОТ ТРГОВЕЦ Ирена Стојковска 1 Задачата на патувачкиот трговец е комбинаторна оптимизациона задача со едноставна

Διαβάστε περισσότερα

Интеркултурно образование и воспитување во мултикултурни општества

Интеркултурно образование и воспитување во мултикултурни општества ТРЕНИНГ ЦЕНТАР ЗА МЕНАЏМЕНТ НА КОНФЛИКТИ - ТЦМЦ Интеркултурно образование и воспитување во мултикултурни општества Теорија за мултикултурализмот М-р. Алберт Хани 2014 У Л. Б О Р К А Т А Л Е С К И 11-4,

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Сличност троуглова

1.2. Сличност троуглова математик за VIII разред основне школе.2. Сличност троуглова Учили смо и дефиницију подударности два троугла, као и четири правила (теореме) о подударности троуглова. На сличан начин наводимо (без доказа)

Διαβάστε περισσότερα

Министерство за образование и наука. Завршен извештај

Министерство за образование и наука. Завршен извештај 1 Министерство за образование и наука Завршен извештај Институција: ЕКО СОЛАР дoo Штип, претпријатие за производство и услуги Управител на институцијата дип.маш.инж. Зоран Трајков, ГЛАВЕН ИСТРАЖУВАЧ: проф.

Διαβάστε περισσότερα

НАДЗЕМНИ И КАБЕЛСКИ ВОДОВИ

НАДЗЕМНИ И КАБЕЛСКИ ВОДОВИ УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ - СКОПЈЕ ФАКУЛТЕТ ЗА ЕЛЕКТРОТЕХНИКА И ИНФОРМАЦИСКИ ТЕХНОЛОГИИ РИСТО К. АЧКОВСКИ НАДЗЕМНИ И КАБЕЛСКИ ВОДОВИ (ПРЕДАВАЊА) СКОПЈЕ, 01 ГОДИНА Глава I, Општо за надземните водови

Διαβάστε περισσότερα

Граница на ефикасни портфолија на Македонската берза за хартии од вредност

Граница на ефикасни портфолија на Македонската берза за хартии од вредност Граница на ефикасни портфолија на Македонската берза за хартии од вредност Ристо Хаџи-Мишев Скопје, 2011 година i Апстракт Целта на овој труд е да се конструира модел, врз база на концептите на модерната

Διαβάστε περισσότερα

Предавања доц. д-р Наташа Ристовска

Предавања доц. д-р Наташа Ристовска Предавања доц. д-р Наташа Ристовска Карбоксилните киселини добиени при хидролиза на мастите и маслата (липиди) се нарекуваат масни киселини. O O O CH 2 OCR R'COCH H 2 O O R'COH HOCH CH 2 OH HOCR CH 2 OCR"

Διαβάστε περισσότερα

Биомолекули: Јаглехидрати

Биомолекули: Јаглехидрати Биомолекули: Јаглехидрати Класификација на моносхариди, Fisher-oви проекции, D и L шеќери, Конфигурација на алдози и кетози, Циклична структура на моносахаридите: пиранози и фуранози, Реакции на моносахариди,

Διαβάστε περισσότερα

AN OVERVIEW ON THE UP-TO-DATE RESEARCH IN THE FIELD OF SEISMIC HAZARD FOR THE THERITORY OF REPUBLIC OF MACEDONIA

AN OVERVIEW ON THE UP-TO-DATE RESEARCH IN THE FIELD OF SEISMIC HAZARD FOR THE THERITORY OF REPUBLIC OF MACEDONIA ДГКМ ДРУШТВО НА ГРАДЕЖНИТЕ КОНСТРУКТОРИ НА МАКЕДОНИЈА MASE MACEDONIAN ASSOCIATION OF STRUCTURAL ENGINEERS subj.-no. Partizanski odredi 24, P. Box 560, 1001 Skopje Macedonia mase@gf.ukim.edu.mk http://mase.gf.ukim.edu.mk

Διαβάστε περισσότερα

Глава VI Културната дипломатија и Република Македонија...стр.159

Глава VI Културната дипломатија и Република Македонија...стр.159 РЕЗИМЕ: Предмет на овој труд се истражувања на содржините и моделите на јавната дипломатија, разграничувањето помеѓу јавната дипломатија и пропагандата и брендирањето, со посебен осврт на содржините и

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на смртноста на корисници на ануитет од повеќе земји и корекција на македонски популациски таблици на смртност

Анализа на смртноста на корисници на ануитет од повеќе земји и корекција на македонски популациски таблици на смртност Анализа на смртноста на корисници на ануитет од повеќе земји и корекција на македонски популациски таблици на смртност Ристо Бајатов 1 НЛБ Нов пензиски фонд АД Скопје, ул.мајка Тереза бр.1, 1000 Скопје.

Διαβάστε περισσότερα

год. II / бр. 10 / август 2012 / СПИСАНИЕ НА КомораТА на овластени архитекти и овластени инженери на македонија ISSN X

год. II / бр. 10 / август 2012 / СПИСАНИЕ НА КомораТА на овластени архитекти и овластени инженери на македонија ISSN X год. II / бр. 10 / август 2012 / СПИСАНИЕ НА КомораТА на овластени архитекти и овластени инженери на македонија ISSN 1857-7 44X Д-р Горан Марковски Професор на Градежниот факултет, Универзитет " Св. Кирил

Διαβάστε περισσότερα