Ποιες οικονομικές αρχές βρίσκονται πίσω από την ζήτηση Θεωρία Συμπεριφοράς του. Καταναλωτή. Θεωρία της Απόλυτης. Θεωρία της Τακτικής Ωφέλειας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ποιες οικονομικές αρχές βρίσκονται πίσω από την ζήτηση Θεωρία Συμπεριφοράς του. Καταναλωτή. Θεωρία της Απόλυτης. Θεωρία της Τακτικής Ωφέλειας"

Transcript

1

2 Ποιες οικονομικές αρχές βρίσκονται ; πίσω από την ζήτηση Θεωρία Συμπεριφοράς του Καταναλωτή Θεωρία της Τακτικής Ωφέλειας Θεωρία της Απόλυτης Ωφέλειας Θεωρία των Επιλογών

3 Θεωρία των επιλογών Οικουμενικό Σύνολο π.χ. S = { a, b, c, d, e, f} (Το σύνολο των επιλογών) Εφικτό Σύνολο Μη Εφικτό Σύνολο π.χ. A = { abc,, } A = { def,, } ισχύει A S A S A A = S A A = Α και Α Γνήσια υποσύνολα Α και Α ξένα υποσύνολα

4 Η επιλογή γίνεται μεταξύ των στοιχείων του Α Η επιλογή προϋποθέτει διάταξη κατά σειρά προτίμησης Όταν κάθε στοιχείο του εφικτού συνόλου κατέχει μια και μοναδική θέση στη σειρά προτίμησης Γνήσια (Ισχυρή) ιάταξη π.χ. a P b, a P c, b P c Αξίωμα Ορθολογικότητας Επιλογή του 1ου στην διάταξη. Από το σύνολο των διαθέσιμων λύσεων, ο άνθρωπος επιλέγει πάντα την καλύτερη δυνατή.

5 Η έννοια της αδιαφορίας Παράδειγμα A = { abcyz,,,,, } όπου όμως P y y P z P z a b y c z ιάταξη που επιτρέπει παρουσία αδιαφοριάς ονομάζεται Μη Γνήσια ιάταξη = { a } { b y} { c z} 1, = 2, = 3, Το εφικτό σύνολο διαιρείται σε Υποσύνολα αδιαφορίας 1 Ρ Ι 2 2 Ρ Ι 3 1 Ρ Ι 3 (επαγόμενη γνήσια διάταξη) Η επιλογή στοιχείων σε ένα υποσύνολο αδιαφορίας γίνεται με τυχαίο τρόπο

6 Προϋποθέσεις συνεπούς διάταξης και ορθολογικής επιλογής Συνέπεια Αν a P b ποτέ b P a Μεταβατικότητα Αν a P b και b P c a P c

7

8 Οι επιλογές του καταναλωτή Υποθέσεις: ύο αγαθά (π.χ. ΧκαιΥ) Οι ποσότητες των αγαθών είναι τελείως διαιρετές Υ A A, B, C έσμες Αγαθών (Στοιχεία του Οικουμενικού Συνόλου) B C Χώρος Αγαθών (Οικουμενικό Σύνολο) Χ Στόχος του καταναλωτή Η επιλογή μιας δέσμης στο χώρο των αγαθών

9 Αξιώματα συμπεριφοράς του καταναλωτή Ορθολογική Επιλογή Προϋποθέτει κατάταξη με Συνέπεια όλων των δεσμών Συνάρτηση Προτιμήσεων Η κατάταξη αυτή ονομάζεται συνάρτηση προτιμήσεων. Ο καταναλωτής έχει πλήρη γνώση της συνάρτησης που αντιπροσωπεύει τις προτιμήσεις του (συνάρτηση προτιμήσεων)

10 Σχέσεις προτίμησης Αν συγκρίνουμε δύο διαφορετικούς καταναλωτικούς συνδυασμούς, a και b τότε ο καταναλωτής μπορεί να τους κατατάξει ως προς την επιθυμητότητα τους και να δηλώσει: ισχυρή προτίμηση: ο a είναι προτιμότερος από τον b. ασθενή προτίμηση: ο a είναι τουλάχιστον το ίδιο προτιμώμενος με τον b. αδιαφορία: ο a είναι ακριβώς το ίδιο προτιμώμενος με τον b. a a a Τα σύμβολα που χρησιμοποιούμε για να δηλώσουμε τις σχέσεις είναι: f f ~ b b b Ο καταναλωτής προτιμάει ισχυρώς τον a από τον b Ο καταναλωτής προτιμάει ασθενώς τον a από τον b Ο καταναλωτής είναι αδιάφορος μεταξύ του a και του b

11 Σχέσεις προτίμησης Οι σχέσεις αυτές συνδέονται μεταξύ τους: afb και bf a τ ότε a ~ b afb αλλά ξέρουμε ότι δεν ισ χύει a~ b τότε afb afb και όχι b~ a τότ ε afb

12 Χαρακτηριστικά της συνάρτησης προτιμήσεων (αξιώματα) (1) Το αξίωμα της Πληρότητας (ή Σύγκρισης ή Πλήρους ιάταξης) Ανάμεσα σε δύο δέσμες A και B ο καταναλωτής δηλώνει πάντα με βεβαιότητα αν ΑfΒ ή Βf Α ή και τα δύο οπότε Α~ Β (2) Το αξίωμα της Μεταβατικότητας αν ΑfΒ και Β fγ τότε Α fγ αν ΑfΒ και Β fγ τότε Α fγ αν Α~ Β και Β ~ Γ τότε Α ~ Γ (3) Το αξίωμα του Μη Κορεσμού Ο καταναλωτής προτιμά πάντα το περισσότερο από το λιγότερο. Μεταξύ δύο δεσμών Α και Β που περιέχουν ίδια ποσότητα του Χ αλλά η Β περιέχει περισσότερο Υ τότε Β f Α. Ονομάζεται και μονοτονικότητα των προτιμήσεων.

13 Καμπύλες αδιαφορίας Καμπύλη αδιαφορίας = Γραφική απεικόνιση ενός υποσυνόλου αδιαφορίας Υ Υ A Β Γεωμετρικός τόπος των σημείων του χώρου των αγαθών τα οποία είναι εξίσου ελκυστικά για τον καταναλωτή Α~ Β Χ Χάρτης Καμπυλών Αδιαφορίας Το σχήμα τους αντιπροσωπεύει τις προτιμήσεις του συγκεκριμένου καταναλωτή Χ

14 Καμπύλες αδιαφορίας Υ Υ Β Γ Α Α Γ fβf Α Χ Για οποιοδήποτε σημείο Δ πάνω από την καμπύλη αδιαφορίας θα ισχύει Δ f Α Χ

15 Παράδειγμα Υ Καταναλωτής 1 Υ Καταναλωτής 2 10 A 10 A 5 Β 5 Β 3 6 Χ 3 9 Χ Ο καταναλωτής 2 σε σύγκριση με τον 1 προτιμά περισσότερο το αγαθό Υ σε σχέση με το Χ αφού είναι διατεθειμένος να θυσιάσει περισσότερο από το Χ από ότι ο καταναλωτής 1 προκειμένου να αποκτήσει την ίδια ποσότητα Υ.

16 Ιδιότητες των καμπυλών αδιαφορίας (1) Πυκνές παντού Από κάθε σημείο του χώρου των αγαθών περνά οπωσδήποτε μία και μόνο καμπύλη αδιαφορίας (πληρότητα και διαιρετότητα) (2) Έχουν Αρνητική κλίση Υ G D 2 3 Β 1 C Α F E Β f Α D f Α A f F Α f C E f A A f G 4 Η καμπύλη αδιαφορίας που περνάει από το Α περνάει αναγκαστικά από Χ τις περιοχές 2 και 4

17 (3) εν τέμνονται Υ Επιλέγονται Α και Β έτσι ώστε Β f Α A B C U 1 Α και C στην U 1 B και C στην U 2 Μεταβατικότητα Α ~ C B ~ C Α ~ Β (4) Υψηλότερη καμπύλη αντιπροσωπεύει δέσμες αγαθών που είναι προτιμότερες Υ U 2 Χ Άτοπο B Β f Α Κάθε σημείο της U2 f U1 A U 1 U 2 Χ

18 (5) Είναι κυρτές προς την αρχή των αξόνων εχόμαστε ότι οι μέσοι όροι είναι προτιμότεροι από τα ακραία σημεία. ηλαδή, για δύο συνδυασμούς Α( 1, 1 ) και Β( 2, 2 ) που βρίσκονται στην ίδια καμπύλη αδιαφορίας ο συνδυασμός 2+ 2, 2+ 2 είναι σαφώς προτιμότερος ή εξίσου καλός. ( ) Α Γ Α + +, 2 2 Α Β Α Β Γ Β Β Α Γ Β

19 (5) Είναι κυρτές προς την αρχή των αξόνων εχόμαστε ότι κάθε συντελεστή στάθμισης t θα ορίζει ένα σημείο πάνω στην ευθεία ΑΒ έτσι ώστε: Αν, ~, τότε t + 1 t, t + 1 t f, ( ) ( ) ( ) ( ) Α Α ( t 1 t, t 1 t B ) Γ Α + ( ) Β Α + ( ) Γ ( B ) ( ) Α Α Β Β Α Β Α Α Α Επομένως δεχόμαστε ότι το σύνολο των συνδυασμών που είναι ασθενώς προτιμότεροι των Α, Β είναιένακυρτό σύνολο. Β Β Α Γ Β

20 (5) Είναι κυρτές προς την αρχή των αξόνων Παραδείγματα μη κυρτών προτιμήσεων: Υ Υ U U Χ Χ Η υπόθεση της κυρτότητας μπορεί να επεκταθεί στην υπόθεση της αυστηρής κυρτότητας. Σε αυτή την περίπτωση οι προτιμήσεις δεν μπορούν να έχουν επίπεδα τμήματα. Οι προτιμήσεις για τέλεια υποκατάστατα αγαθά είναι κυρτές όχι αυστηρά κυρτές. Υ U Χ

21 Οριακός Λόγος Υποκατάστασης (MRS) Ο ρυθμός με τον οποίο πραγματοποιείται η υποκατάσταση των δύο αγαθών σε μια συγκεκριμένη καμπύλη αδιαφορίας Υ Υ 1 Υ 2 Υ 3 A B C U 0 Χ MRS A B B C, = Δ Δ MRS MRS U 0,, = =

22 Όταν η μορφή της συνάρτησης ωφέλειας είναι γνωστή Υ MRS, = d d U 0 A Β Η κλίση της καμπύλης αδιαφορίας σε συγκεκριμένο σημείο U 0 Χ Νόμος του φθίνοντος Οριακού Λόγου Υποκατάστασης Όσο μειώνεται το Υ και γίνεται περισσότερο σπάνιο ο καταναλωτής απαιτεί όλο και μεγαλύτερες ποσότητες του Χ προκειμένουναεγκαταλείψειτηνίδιαποσότηταυ Οι καμπύλες αδιαφορίας έχουν αρνητική κλίση και είναι κυρτές προς την αρχή των αξόνων

23 Ειδικές μορφές καμπυλών αδιαφορίας Τέλεια Υποκατάστατα ύο αγαθά είναι τέλεια υποκατάστατα αν ο καταναλωτής είναι διατεθειμένος να υποκαθιστά το ένα με το άλλο σε μια σταθερή αναλογία π.χ. 1:1. Μόνο ο αριθμός των ζευγών των μονάδων των δύο αυτών αγαθών καθορίζει τη σειρά προτίμησης των συνδυασμών. Υ MRS Χ,Υ = Σταθερό Χ

24 Ειδικές μορφές καμπυλών αδιαφορίας Τέλεια συμπληρωματικά ύο αγαθά είναι τέλεια συμπληρωματικά όταν καταναλώνονται πάντοτε μαζί σε σταθερές αναλογίες. Υ MRS Χ,Υ = MRS Χ,Υ = 0 Χ

25 Ειδικές μορφές καμπυλών αδιαφορίας Ανεπιθύμητα αγαθά Ένα αγαθό το οποίο δεν αρέσει στον καταναλωτή. Υ Υ = ηχορύπανση Χ = διασκέδαση MRS Χ,Υ >0 Χ

26 Ειδικές μορφές καμπυλών αδιαφορίας Ουδέτερα αγαθά Ένα αγαθό Υ για το οποίο δεν ενδιαφέρεται ο καταναλωτής. Υ MRS Χ,Υ = Χ

27 Ειδικές μορφές καμπυλών αδιαφορίας ιακριτά αγαθά Ένα αγαθό είναι απείρως διαιρετό αν μπορεί να αποκτηθεί σε οποιαδήποτε δυνατή ποσότητα π.χ. το νερό ή το τυρί. Ένα αγαθό είναι διακριτό αν είναι διαθέσιμο σε ακέραιες ποσότητες π.χ. αεροπλάνο, πλοία ή ψυγεία. Βενζίνη Οι «καμπύλες» αδιαφορίας είναι σύνολα διακριτών σημείων Αυτοκίνητο

28 Ειδικές μορφές καμπυλών αδιαφορίας Κορεσμός Υπάρχει ένας συνδυασμός αγαθών που για τον καταναλωτή είναι άριστος και προτιμάται έναντι οποιοδήποτε άλλου συνδυασμού. Όσο πλησιάζει το σημείο αυτό ευδαιμονίας ή κορεσμού τόσο βελτιώνει την θέση του. 1 Καλύτερο Καλύτερο Καλύτερο Σημείο κορεσμού (ευδαιμονίας) Καλύτερο Καλύτερο 1

29 Η έννοια της τακτικής ωφέλειας Μοναδικό εργαλείο ανάλυσης της συμπεριφοράς του καταναλωτή ο χάρτης καμπυλών αδιαφορίας Υ Μόνη απαραίτητη υπόθεση η διάταξη των προτιμήσεων Το μέγεθος ωφελιμότητας που προκύπτει από μια δέσμη αγαθών δεν είναι μετρήσιμο U 1 U 2 U 3 είκτες U 1 U 2 Χ U 3 Προσδιορίζουν διάταξη Οποιαδήποτε σειρά αριθμών που διατηρεί την συγκεκριμένη διάταξη μπορεί να αντιπροσωπεύει τον συγκεκριμένο χάρτη

30 Συνάρτηση ωφέλειας Υπόθεση: Ο χάρτης καμπυλών αδιαφορίας μπορεί να παρασταθεί γραφικά από μια συνάρτηση ( ) U = U,,..., n U 1 2 Στην περίπτωση 2 αγαθών (, ) = U Μια συνάρτηση ωφέλειας είναι ένας τρόπος να δώσουμε έναν αριθμό σε κάθε δυνατό συνδυασμό κατανάλωσης, έτσι ώστε οι μεγαλύτεροι αριθμοί να αντιπροσωπεύουν προτιμότερους συνδυασμούς. ηλαδή: ( A, A) f ( B, B) αν και μόνο αν U( A, A) > U( B, B) (, ) ~ (, ) αν και μόνο αν U(, ) = U(, ) A A B B A A B B

31 Συνάρτηση ωφέλειας Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι πως η ωφέλεια κατατάσσει τους συνδυασμούς αγαθών. Το μέγεθος της διαφοράς στην ωφέλεια δεν μας ενδιαφέρει. π.χ. αν U( A,y A ) = 6 και U( B,y B ) = 2, τότε, ο συνδυασμός ( A,y A ) προτιμάται του ( B,y B ), αλλά το ( A,y A ) δεν προτιμάται τρεις φορές περισσότερο του ( B,y B ).

32 Παράδειγμα Έστω η συνάρτηση ωφέλειας Υποθέστε ότι για τρεις συνδυασμούς Α, Β, Γ ισχύει: ( 2,3) f ( 4,1 ) ~ ( 2, 2) Τα επίπεδα ωφέλειας θα είναι U = ( ) ( ) ( ) U 2,3 = 6 > U 4,1 = U 2, 2 = 4

33 Παράδειγμα Υ (2,3) (2,2) (4,1) p U 6 U 4 Χ

34 Παράδειγμα: Τρισδιάστατη αναπαράσταση Ωφέλεια U(2,3) = 6 U(2,2) = 4 U(4,1) = 4 Υ Χ

35 Παράδειγμα: Τρισδιάστατη αναπαράσταση Ωφέλεια U 6 U 4 Οι ανώτερες καμπύλες περιλαμβάνουν προτιμώμενους συνδυασμούς. Υ Χ

36 Παράδειγμα Υ Η σύγκριση περισσότερων συνδυασμών θα δημιουργήσει ένα μεγαλύτερο σύνολο καμπυλών αδιαφορίας και θα συμβάλλει στην καλύτερη περιγραφή των προτιμήσεων του καταναλωτή. U 6 U 4 U 2 Χ

37 Παράδειγμα: Τρισδιάστατη απεικόνιση Ωφέλεια Υ U 6 U 5 U 4 U 3 U 2 U 1 Χ

38 Παράδειγμα Η σύγκριση όλων των δυνατών συνδυασμών καταναλωτικών αγαθών δίνει το πλήρες σύνολο των καμπυλών αδιαφορίας του καταναλωτή, με το αποδιδόμενο στην κάθε μία επίπεδο ωφέλειας. Το πλήρες αυτό σύνολο των καμπυλών αδιαφορίας αντιπροσωπεύει πλήρως τις προτιμήσεις του καταναλωτή.

39 Παράδειγμα Υ Χ

40 Παράδειγμα Υ Χ

41 Παράδειγμα Υ Χ

42 Παράδειγμα Υ Χ

43 Παράδειγμα Υ Χ

44 Παράδειγμα Υ Χ

45 Παράδειγμα Χ

46 Παράδειγμα Χ

47 Παράδειγμα Χ

48 Παράδειγμα Χ

49 Παράδειγμα Χ

50 Παράδειγμα Χ

51 Παράδειγμα Χ

52 Παράδειγμα Χ

53 Παράδειγμα Χ

54 Παράδειγμα Χ

55 Συνάρτηση ωφέλειας και καμπύλες αδιαφορίας Το σύνολο όλων των καμπυλών αδιαφορίας για μια δεδομένη προτίμηση αποτελεί το χάρτη αδιαφορίας. Ένας χάρτης αδιαφορίας είναι ισοδύναμος με μια συνάρτηση ωφέλειας. Το ένα αντιστοιχεί στο άλλο.

56 Ιδιότητες της Συνάρτησης Ωφέλειας (1) Συνεπήςπροςτηνδιάταξηπροτιμήσεων αν {, } f {, } U(, ) > U(, ) (2) Γνησίως αύξουσα U U = U > = U > 0 0 (Ιδιότητα μη κορεσμού) (3) Οιονεί κοίλη Οι καμπύλες αδιαφορίας κυρτές προς την αρχή των αξόνων (4) Συνεχής και διπλά παραγωγίσιμη

57 (5) Κάθε μονοτονικός μετασχηματισμός της συνάρτησης ωφέλειας αντιπροσωπεύει τις ίδιες προτιμήσεις του καταναλωτή Μετασχηματισμός Μονοτονικός Αντικατάσταση μιας σειράς αριθμών με μια άλλη ιατήρηση της διάταξης Ένας μονοτονικός μετασχηματισμός παρίσταται με μια συνάρτηση έτσι ώστε να ισχύει ο μετασχηματισμός u > u f u > f u π.χ. 5 ( ) = 2, ( ) = + 22, ( ) = f u u f u u f u u ( ) ( ) Μια μονοτονική συνάρτηση έχει θετικό ρυθμό μεταβολής δηλ. θετική κλίση. df 0 du > f ( u)

58 (5) Κάθε μονοτονικός μετασχηματισμός της συνάρτησης ωφέλειας αντιπροσωπεύει τις ίδιες προτιμήσεις του καταναλωτή (, ) f (, ) αν και μόνο αν U(, ) > U(, ) A A B B A A B B Εφόσον f(u) μονοτονικός μετασχηματισμός της U, τότε εάν: U U f U, f U, ( A, A) > ( B, B) ( ) > ( ) f ( ) και ( ) Αφού όμως: ( ) ( ( )) A A B B ( ) > ( ( )),, f U, f U, A A B B A A B B Έπεται ότι η συνάρτηση f(u) απεικονίζει τις προτιμήσεις κατά τον ίδιοτρόποόπωςκαιηαρχικήσυνάρτησηωφέλειαςu. Περισσότερες από μια συναρτήσεις αντιπροσωπεύουν τις προτιμήσεις του καταναλωτή ΟΟ.Λ.Υ. είναι ανεξάρτητος από την συνάρτηση που επιλέγεται

59 Εναλλακτικός τρόπος υπολογισμού του MRS U U du = d + d Όταν U=U 0 0 U = d + U d d d U = U MRS, U = U

60 Παράδειγμα U = 10 Υ 4 2 Α Β A B MRS, Δ Δ 2 = = = = 2 Δ 1 0 U Δ U = Χ ΑπότοσημείοΑστοΒο καταναλωτής είναι διατεθειμένος να προσφέρει κατά μέσο όρο 2 μονάδες Υγιακάθε1 μονάδα Χ.

61 Παράδειγμα (συνέχεια) 4 U = 10 = MRS, d = = d d 0 U d U = 40 MRS = 4, 2 4 MRS = = MRS = = 1 2 A, 2 Β, 2

62 Παράδειγμα Συνάρτηση U = 10 Μονοτονικός Μετασχηματισμός V = U + U = MRS, U 10 = = = U 10 MRS V , = = = 2 V

63 Παραδείγματα συναρτήσεων ωφέλειας Τέλεια υποκατάστατα: U(,y) = a+by y y = 5 + y = 9 + y = U(,y) = +y Η κλίση της γραμμής a/b δίνει την αναλογία υποκατάστασης μεταξύ των αγαθών.

64 Παραδείγματα συναρτήσεων ωφέλειας Τέλεια συμπληρωματικά: U{,y} = min{,y} y 45 o min{,y} = 8 min{,y} = 5 min{,y} = Όλες είναι ορθογώνιες με κατακόρυφες σε μια ακτίνα από την αρχή.

65 Παραδείγματα συναρτήσεων ωφέλειας Οιωνεί γραμμικές προτιμήσεις: U(,y) = V()+y y Κάθε καμπύλη είναι ένα κάθετα μετατοπισμένο αντίγραφο των άλλων.

66 Παραδείγματα συναρτήσεων ωφέλειας Προτιμήσεις Cobb-Douglas: U(,y) = a y b a>0,b>0 y Όλες οι καμπύλες είναι υπερβολές, ασύμπτωτες με τον άξονα, αλλά ποτέ εφαπτόμενες με αυτόν.

67 Οριακή ωφέλεια Η οριακή ωφέλεια του αγαθού i είναι ο λόγος της αλλαγής της συνολικής ωφέλειας καθώς αλλάζει η ποσότητα του καταναλωθέντος αγαθού i : U MUi = π.χ. αν U(,y) = 1/2 y 2 i U 1 MU = = y 2 i U MUy = = 2 y y Το μέγεθος της οριακής ωφέλειας εξαρτάται από το μέγεθος της ωφέλειας επομένως δεν παραμένει σταθερό σε μονοτονικούς μετασχηματισμούς της συνάρτησης χρησιμότητας.

68 Οριακή ωφέλεια και οριακός λόγος υποκατάστασης Έστω μια καμπύλη αδιαφορίας με συνάρτηση ωφέλειας U(,y) = k όπου k μια σταθερά. Με ολική διαφοροποίηση της ταυτότητας έχουμε: U U U d + dy = 0 y dy d = MU MRSy= U, MU y Ο λόγος των οριακών ωφελειών είναι ανεξάρτητος από τον μονοτονικό μετασχηματισμό της συνάρτησης ωφέλειας που επιλέγεται να χρησιμοποιηθεί. π.χ. αν U(,y) = y MU = y MUy y = MRSy, = y

69 Οριακή ωφέλεια και οριακός λόγος υποκατάστασης Παράδειγμα: y 8 6 U(,y) = y MRS = - y/ MRS (1,8) = - 8/1 = - 8 MRS (6,6) = - 6/6 = U = 36 U = 8

70 Σύγχρονη θεωρία της ζήτησης Με ποιον τρόπο η θεωρία των καμπυλών αδιαφορίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην ανάλυση και περιγραφή της ζήτησης του καταναλωτή για ένα συγκεκριμένο αγαθό Στόχος του καταναλωτή Μεγιστοποίηση της ωφέλειας Τοποθέτηση σε όσο το δυνατό υψηλότερη καμπύλη αδιαφορίας Περιορισμοί Εισόδημα Τιμές

71 Το βασικό πρόβλημα Μεγιστοποίηση της ωφέλειας του καταναλωτή κάτω από τον περιορισμό του εισοδήματός του και των τιμών των αγαθών (που δεν μπορεί να επηρεάσει) Ηλύση Το σημείο ισορροπίας του καταναλωτή: Ποια αγαθά και σε ποιες ποσότητες

72 Η Γραμμή Καταναλωτικών υνατοτήτων (ή εισοδηματικός περιορισμός) Γραφική απεικόνιση των περιορισμών που αντιμετωπίζει ο καταναλωτής: Ο γεωμετρικός τόπος των σημείων που αντιπροσωπεύουν δέσμες αγαθών για την αγορά των οποίων ο καταναλωτής πρέπει να δαπανήσει ολόκληρο το εισόδημά του Υ P = P P P P =Τιμή του Χ P =Τιμή του Υ =Εισόδημα = P+ P P Χ

73 Ιδιότητες της Γραμμής Καταναλωτικών υνατοτήτων (1) Κάθε σημείο της ΓΚ ικανοποιεί την ισότητα = P+ P (2) ιαιρεί τον χώρο των αγαθών σε εφικτό και μη εφικτό σύνολο Υ P εφικτό μη εφικτό Περιγράφει τον ΘεμελιώδηΝόμοτης Ανεπάρκειας όπως γίνεται αντιληπτός από τον καταναλωτή P Χ

74 (3) Για την κατασκευή της ΓΚ αρκεί να γνωρίζουμε P P Το εισόδημα του καταναλωτή σε όρους αγαθού Χ Το εισόδημα του καταναλωτή σε όρους αγαθού Υ (4) Απόλυτη κλίση της ΓΚ P P P P = P P Πόσες μονάδες Υ μπορεί ο καταναλωτής να ανταλλάξει με μια μονάδα Χ στην αγορά. Όροι ανταλλαγής που επιβάλει η αγορά (5) Μεταβολή στο εισόδημα Χάρτης ΓΚ

75 Γραμμή καταναλωτικών δυνατοτήτων για 3 αγαθά Για 3 αγαθά ο εισοδηματικός περιορισμός είναι: Z = P + P + PZ Z P Z Εφικτό σύνολο P P

76 Μεταβολές της γραμμής καταναλωτικών δυνατοτήτων Αύξηση εισοδήματος: Υ Νέες προσιτές καταναλωτικές επιλογές Αρχικό σύνολο καταναλωτικών δυνατοτήτων ΗαρχικήΓΚ καιη νέα ΓΚ είναι παράλληλες (ίδια κλίση). Χ

77 Μεταβολές της γραμμής καταναλωτικών δυνατοτήτων Μείωση της τιμής p σε p : p Νέες προσιτές καταναλωτικές επιλογές Αρχικό σύνολο καταναλωτικών δυνατοτήτων p p

78 Φόροι, επιδοτήσεις και επιβολή δελτίου στην ΓΚ Φόρος επί της ποσότητας: Ο καταναλωτής πληρώνει ποσό t για κάθε μονάδα αγαθού που αγοράζει. ( ) P + t + P = Ισοδύναμο με αύξηση της τιμής του αγαθού. p P + t P

79 Φόροι, επιδοτήσεις και επιβολή δελτίου στην ΓΚ Φόροςεπίτηςαξίας: Ο καταναλωτής πληρώνει ένα ποσοστό επί τοις εκατό t για την αξία των προϊόντων που αγοράζει. ( ) 1 + t P + P = Ισοδύναμο με αύξηση της τιμής του αγαθού. Αν είναι ενιαίος φόρος (σεόλατααγαθά) τότε: ( 1 ) ( 1 ) p + t P + + t P = P + P = 1 + t + t P ( ) 1 p ( ) 1+ t P P + t P ( ) 1 P

80 Φόροι, επιδοτήσεις και επιβολή δελτίου στην ΓΚ Επιδότηση επί της ποσότητας: Ο καταναλωτής επιδοτείται με ένα ποσό s ανά μονάδα προϊόντος που αγοράζει. ( ) Ισοδύναμο με μείωση της τιμής του αγαθού. Επιδότηση επί της αξίας: P s + P = Ισοδύναμο με μείωση της τιμής του αγαθού. ( ) 1 s P+ P= p P P s P ( 1 s)

81 Φόροι, επιδοτήσεις και επιβολή δελτίου στην ΓΚ Εφάπαξ σταθερού ποσού φόρος: Το κράτος αφαιρεί ένα σταθερό χρηματικό ποσό τ απότοεισόδημα. P+ P= τ Εφάπαξ σταθερού ποσού επιδότηση : + σ p p τ P P+ P= + σ τ P P + σ P

82 Φόροι, επιδοτήσεις και επιβολή δελτίου στην ΓΚ Επιβολή δελτίου: Το κράτος επιβάλει περιορισμό στην κατανάλωση έτσι ώστε να μην υπερβαίνει μια ορισμένη ποσότητα Χ 1. p Σύνολο καταναλωτικών δυνατοτήτων Χ 1 P

83 Φόροι, επιδοτήσεις και επιβολή δελτίου στην ΓΚ Συνδυασμοί φόρων, επιδοτήσεων και δελτίων: π.χ. Κατανάλωση με τιμή P μέχρι την ποσότητα Χ 1 και μετά επιβολή φόρου t επί της ποσότητας. p κλίση P P Σύνολο καταναλωτικών δυνατοτήτων κλίση P + t P Χ 1 P

84 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (διαγραμματική προσέγγιση) Ιδιότητα μη κορεσμού Μεγιστοποίηση Ωφέλειας Επιλογή δέσμης (Χ,Υ) επί της ΓΚ Επιλογή της δέσμης (Χ,Υ) επί της ΓΚ που βρίσκεται στην υψηλότερη δυνατή Καμπύλη Αδιαφορίας Υ Σημείο Ισορροπίας ΗκλίσητηςΚΑ= Κλίση της ΓΚ Χ MRS, = P P

85 Υ Β Α C (Α) MRS, = Ο τρόπος με τον οποίο ο καταναλωτής επιθυμεί να ανταλλάσσει τα δύο αγαθά είναι ίδιος με αυτόν που του επιτρέπει η αγορά P P Χ MRS (Β), P < π.χ. P ο καταναλωτής επιθυμεί να ανταλλάσσει 1Χ με6υ P MRS, = 6 2 P = Στην αγορά μπορεί να ανταλλάσσει 1Χ με2υ Το Β δεν είναι σημείο ισορροπίας αφού ανταλλάσσοντας Υ με Χ αυξάνει την ωφέλεια του.

86 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) y

87 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) Ωφέλεια y

88 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) Ωφέλεια y

89 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) Ωφέλεια y

90 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) Ωφέλεια y

91 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) Ωφέλεια y

92 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) Ωφέλεια y

93 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) Ωφέλεια Οκαλύτεροςαπό τους προσιτούς συνδυασμούς Προσιτός συνδυασμός, αλλά όχι ο καλύτερος δυνατός y

94 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) Ωφέλεια y

95 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) Ωφέλεια y

96 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) y Ωφέλεια

97 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) y Ωφέλεια

98 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) y Προτιμότεροι συνδυασμοί Προσιτοί συνδυασμοί

99 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (τρισδιάστατη διαγραμματική προσέγγιση) y Προτιμότεροι συνδυασμοί Προσιτοί συνδυασμοί

100 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας To (*,y*) είναι ο προτιμότερος προσιτός συνδυασμός. Είναι δηλαδή μια άριστη επιλογή. Στο σημείο άριστης επιλογής η γραμμή καταναλωτικών δυνατοτήτων είναι εφαπτόμενη της καμπύλης αδιαφορίας. y y* *

101 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας Εάν *>0, y*>0 ο ζητούμενος συνδυασμός είναι εσωτερικός (εσωτερικό άριστο). Στο άριστο σημείο εξαντλούνται οι οικονομικές δυνατότητες του καταναλωτή. y y* *

102 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας Στο σημείο άριστου συνδυασμού α) p *+p y y*= b) H κλίση της γραμμής του εισοδηματικού περιορισμού, -p /p y, και η κλίση της καμπύλης αδιαφορίας στο σημείο (*,y*), είναι ίσες.

103 Συνθήκες μεγιστοποίησης της ωφέλειας (μαθηματική προσέγγιση) Μεγιστοποίηση Συνάρτησης με Περιορισμό Μεγιστοποίηση Περιορισμός ( ) = f,,..., n 1 2 a 1 1+ a a n n = Z Μεγιστοποίηση της συνάρτησης Lagrange (,,..., ) λ (... ) L= f a + a + + a Z 1 2 n n n άγνωστοι,,...,, λ 1 2 n Πολλαπλασιαστής Lagrange

104 Συνθήκες 1ης τάξης L L L f = λa1 = 1 1 f = λa2 = n f = λan = n n+1 εξισώσεις n+1 άγνωστοι L = ( a a a n n Z) = 0 λ

105 Συνθήκες 2ης τάξης L L L L n 1 λ L L L L n 2 λ L L L L... 2 n 1 n 2 n n λ L L L... 0 λ 1 λ 2 λ n Οι οριοθετημένες κύριες ελάσσονες εναλλάσσονται σε πρόσημα αρχίζοντας από το (-) Η f είναι οιονεί κοίλη

106 Το πρόβλημα μεγιστοποίησης της ωφέλειας του καταναλωτή Μεγιστοποίηση Περιορισμός U (, ) = U P+ P= ( ) λ ( ) L= U P + P, (1) (2) (3) Συνθήκες 1ης τάξης L U = P 0 U P λ = = λ L U = λp = 0 U = λp (4) (5) L = ( P + P ) = 0 P + P = λ U U MRS =, P P = (6) P P

107 Συνθήκες 2ης τάξης Οι καμπύλες αδιαφορίας είναι κυρτές προς την αρχή των αξόνων τουλάχιστον στο σημείο ισορροπίας Η συνάρτηση ωφέλειας είναι οιονεί κοίλη U (4) U = λp λ = P U (5) U = λp λ = P Η ωφέλεια του τελευταίου ευρώ όταν δαπανάται για την αγορά του Χ Η ωφέλεια του τελευταίου ευρώ όταν δαπανάται για την αγορά του Υ λ η Οριακή Ωφέλεια του Εισοδήματος

108 (4) U = λp (5) U = λp (6) P + P = Σύστημα 3 εξισώσεων με 3 αγνώστους (Χ,Υ και λ) Λύση (,, ) (,, ) ( P, P, ) * * = P P * * = P P λ = λ * * Συνάρτηση Ζήτησης του Χ Συνάρτηση Ζήτησης του Υ Συνάρτηση Οριακής Ωφέλειας Εισοδήματος * * ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) U = U, = U P, P,, P, P, = G P, P, Έμμεση Συνάρτηση Ωφέλειας

109 Παράδειγμα 1 Συνάρτηση Ωφέλειας U = (1) (2) (3) ( ) L= λ P + P L λp = 0 L λp = 0 L = + = λ ( P P ) 0 = P P P = P P P + =

110 Παράδειγμα 1 (συνέχεια) P P + P = P = = 2P 2P Συναρτήσεις Ζήτησης U 2P = 2 = = = 2P 2P 4P P Έμμεση Συνάρτηση Ωφέλειας

111 Παράδειγμα 1 (συνέχεια) Αν P = 80 P = 60 = = = = = U = = 1200 Υ Α Χ

112 Παράδειγμα 2 (, ) a b Αν U y = y U a 1 τότε MU = = a y U a b 1 MUy = = b y y και ο οριακός λόγος υποκατάστασης είναι MRS a 1 b MU a y ay y, = = = a b 1 MUy b y b b

113 Παράδειγμα 2 (συνέχεια) Αλλά στο (*,y*): MRS, = y py * ay p * b = bp * y = * py apy Το άριστο σημείο εξαντλεί τον εισοδηματικό περιορισμό επομένως: a * = * a + b p b y = a + b p p p + py = * * y bp p + p = y * * y apy

114 Παράδειγμα 2 (συνέχεια) y y * b = a + b p y * a = a + b p

115 Λύση Γωνίας: Μια ειδική περίπτωση ισορροπίας Όταν * = 0 ή όταν y* = 0, τότε η ζήτηση (*, y*) αποτελεί μια «γωνιακή» λύση (corner solution) στο πρόβλημα της μεγιστοποίησης της ωφέλειας. Τέλεια υποκατάστατα: * y = y p y ΟΛΥ = -1 κλίση = p p με p > p y y * =0

116 Λύση Γωνίας: Μια ειδική περίπτωση ισορροπίας Τέλεια υποκατάστατα: y ΟΛΥ = -1 κλίση = p p με p < p y y * y =0 * = p

117 Λύση Γωνίας: Μια ειδική περίπτωση ισορροπίας Τέλεια υποκατάστατα: y * y = p y ΟΛΥ = -1 κλίση = p p = 1 με p = p y y * = p

118 Λύση Γωνίας: Μια ειδική περίπτωση ισορροπίας Μη κυρτές προτιμήσεις: y H«λύση εφαπτομένης» δεν είναι η καλύτερη προσιτή λύση Ο καλύτερος προσιτός συνδυασμός

119 Τεθλασμένες λύσεις: Μια ειδική περίπτωση ισορροπίας Τέλεια συμπληρωματικά: U, y = min{ a, by} ( ) y Ο καλύτερος προσιτός συνδυασμός y = a b y* * Ποια θα είναι τα *, y*;

120 Τεθλασμένες λύσεις: Μια ειδική περίπτωση ισορροπίας Τέλεια συμπληρωματικά: Στο σημείο ισορροπίας θα είναι * a * y = b * * p + py = y * a * p + py = b * b = bp + p a * y = bp y a + p a y

121 Η σημασία της κυρτότητας της καμπύλης αδιαφορίας Περιπτώσεις μη κυρτών Κ.Α. με αρνητική κλίση Υ Υ Χ Χ Οδηγούν σε λύσεις γωνίας ή σε πολλαπλές λύσεις

122 Συγκριτική Στατική Ανάλυση της Ισορροπίας του Καταναλωτή Πως μεταβάλλεται το σημείο ισορροπίας και κατά συνέπεια οι ζητούμενες ποσότητες των Χ και Υ όταν μεταβάλλεται μια ή περισσότερες από τις παραμέτρους (Τιμές και Εισόδημα)

123 Μεταβολή του εισοδήματος και των τιμών κατά το ίδιο ποσοστό Υ Τα σημεία P P δεν μεταβάλλονται P εν μεταβάλλεται το σημείο ισορροπίας P Χ

124 Η εξίσωση P+ P= δεν μεταβάλλεται Οι συναρτήσεις ζήτησης δεν μεταβάλλονται Οι συναρτήσεις ζήτησης είναι ομογενείς μηδενικού βαθμού Ο καταναλωτής αποφασίζει με βάση το πραγματικό του εισόδημα και όχι το χρηματικό Ο καταναλωτής δεν πάσχει από ψευδαίσθηση του χρήματος Η συμπεριφορά του καταναλωτή επηρεάζεται από τις σχετικές τιμές (αγαθών και εργασίας) και όχι από τις απόλυτες

125 Ομογενείς Συναρτήσεις Συναρτήσεις Ομογενείς Μη Ομογενείς ( ) f 1, 2,..., n Ομογενής βαθμού r αν f ( t, t,..., t ) = t r f (,,..., ) 1 2 n 1 2 n

126 Στην περίπτωση των συναρτήσεων ζήτησης r= 0 0 (,, ) = (,, ) tp tp t t P P 0 (,, ) = (,, ) tp tp t t P P Θεώρημα Euler Αν ( ) f 1, 2,..., n Ομογενής βαθμού r f f f = r f,,..., 1 2 n n ( ) n

127 Ιδιότητες ελαστικοτήτων Εφαρμόζοντας το θεώρημα Euler στη συνάρτηση ζήτησης Ζήτηση Χ Ζήτηση Υ P + P + = 0 ( P, P, ) = 0 P P P + P + = 0 ( P, P, ) = 0 P P P P + + = 0 P P P P + + = 0 P P ε + ε + ε =, P, P, 0 ε + ε + ε =, P, P, 0

128 P+ P= ( ) P + P = = 1 P + P = 1 P 1 + P = S ε ε, + S, = 1 ( ) P + P = = P P 0 P P + P + + P = P P P P P P + 0 P 0 P + + = P P 0

129 + ε + P =, P ε, 0 P P P P P P P + ε, P + ε, 0 P = S ε + S ε = S, P, P S ε + S ε = S, P, P

130 Παράδειγμα Συνάρτηση ωφέλειας U = Συνθήκη ισορροπίας (1) MRS, = P P ή U U = P P = P P = 4 P P ή = P 4P Συνθήκη ισορροπίας (2) P P + P 4 = P P P + P = P 4 P + P = = Συνάρτηση ζήτησης Χ 5 P 4 = Συνάρτηση ζήτησης Υ 5 P

131 Παράδειγμα (συνέχεια) Συνάρτηση ζήτησης Χ = 5 P ή = 5 P Το Χ δεν εξαρτάται από το Ρ Υ Ο καταναλωτής αφιερώνει σταθερό μέρος του εισοδήματος του (1/5) γιατηναγοράτουχ Συνάρτηση ζήτησης Υ 4 = 5 Το Υ δεν εξαρτάται από το Ρ Χ Ο καταναλωτής αφιερώνει σταθερό μέρος του εισοδήματος του (4/5) γιατηναγοράτουυ P ή 4 = 5 P

132 Παράδειγμα (συνέχεια) P P P =, ε P P = P 5 =, P P P ε = 0 = P P P =, ε P P = P 5 4 = P P P =, ε 0 = =, ε 5P 1 = P 5 = =, ε 5P 4 = P 5 4 =

133 0,,, = + + P P ε ε ε Παράδειγμα (συνέχεια) = + + P P 0,,, = + + P P ε ε ε = + + P P 1,, = + S S ε ε P P S S = = + = P P S S S = +,, ε ε P 5S = = P P S S S = +,, ε ε P S = =

134 Μεταβολή στο εισόδημα του καταναλωτή Υ 3 P 2 P 1 P Εισοδηματική Καμπύλη Κατανάλωσης (Καμπύλη Εισοδήματος Κατανάλωσης) Γεωμετρικός τόπος σημείων ισορροπίας P 1 P 2 P 3 Χ 3 Χ Καμπύλη Engel Ι

135 Χαρακτηριστικά εισοδηματικών καμπυλών κατανάλωσης Το σχήμα και η θέση της ΕΚΚ εξαρτάται από τον χάρτη καμπυλών αδιαφορίας και το επίπεδο των σταθερών λόγων τιμών. Για κάθε χάρτη αδιαφορίας υπάρχει ολόκληρη οικογένεια ΕΚΚ (αντιστοιχούν σε διαφορετικό λόγο τιμών). Οι ΕΚΚ ξεκινούν από την αρχή των αξόνων. Μία ΕΚΚ τέμνει κάθε μία από τις καμπύλες αδιαφορίας σε ένα μόνο σημείο. ΕΚΚ που αντλούνται από τον ίδιο χάρτη αδιαφορίας δεν τέμνονται. Υ Χ

136 Μορφές καμπυλών Engel Δ > > Δ Όταν 0 ( ε, 0) Δ < < Δ Όταν 0( ε, 0) Δ = = Δ Όταν 0 ( ε, 0) Χ πολυτελές Χ κανονικό αγαθό Χ κατώτερο αγαθό Χ ουδέτερο αγαθό Όταν ε, > 1 πολυτελείας Όταν ε, < 1 αναγκαίο Α. αναγκαίο κατώτερο ουδέτερο Όλατααγαθάδενμπορεί να είναι κατώτερα (Αξίωμα μη κορεσμού) Ι

137 Μορφές καμπυλών Engel: Μερικά παραδείγματα Προτιμήσεις Cobb-Douglas: * a ( p, py, ) = a + b p U (, y) = a y b b y * ( p, py, ) = a+ b p y * * = a * + b p ( ) ( a ) y* y b = a + b p y

138 Μορφές καμπυλών Engel: Μερικά παραδείγματα Τέλεια συμπληρωματικά: U(, y) = min{ a, by} b * ( p, py, ) = bp + p a y a y * ( p, py, ) = bp + p a y * * = bp b + ap y y* y * = bp a + ap y

139 Μορφές καμπυλών Engel: Μερικά παραδείγματα Τέλεια υποκατάστατα: Uy (, ) = + y * p ( p, p, ) < p y y = * 0, / p εάν, p εάν > p p y = < * 1 p p y (, y, ) * y p p y* 0, εάν py > p = / p, εάν p < p y y * y = 0 p y < p * * = 0 y* y = * 1 p y

140 Μορφές καμπυλών Engel: Μερικά παραδείγματα Οι καμπύλες Engel είναι ευθείες μόνο εάν οι προτιμήσεις του καταναλωτή είναι ομοθετικές. Οι προτιμήσεις του καταναλωτή είναι ομοθετικές εάν και μόνο εάν: για κάθε κ>0., y f, y k, ky f k, ky ( ) ( ) ( ) ( ) Σε αυτήν την περίπτωση η καμπύλη εισοδήματος κατανάλωσης είναι ευθεία διερχόμενη από την αρχή των αξόνων. Αυτό συνεπάγεται ότι και οι καμπύλες Engel είναι ευθείες γραμμές.

141 Μορφές καμπυλών Engel: Μερικά παραδείγματα Μη ομοθετικές προτιμήσεις: οιωνεί γραμμικές προτιμήσεις. Uy (, ) = f + y y ( ) y* * * *

142 Μεταβολή στην τιμή ενός αγαθού Υ P Καμπύλη Κατανάλωσης ως προς την Τιμή Υ 3 Υ 2 Υ 1 Χ 1 Χ 2 Χ 3 P 1 P 2 P 3 Χ P 1 P 2 P 3 P Καμπύλη Ζήτησης Χ 1 Χ 2 Χ 3 Χ

143 Ιδιότητες της Καμπύλης Κατανάλωσης Τιμής Υ P Α Β P 0, A ΗΚ.Κ.Τ. βρίσκεται πάντα κάτω από την ΑΒ y 1 Όταν η Κ.Κ.Τ. έχει αρνητική κλίση P, απάνη για Υ 0 P 1 P 2 P 3 Χ απάνη για Χ ε, P > 1 Όταν η Κ.Κ.Τ. έχει θετική κλίση ε <, 1 P Όταν η Κ.Κ.Τ. έχει μηδενική κλίση ε, P = 1

144 Μεταβολή στην τιμή ενός αγαθού: Παραδείγματα Τέλεια συμπληρωματικά Uy (, ) = min{,} y ( p, p, ) = y ( p, p, ) = * * y y y /p y p + p y p y * = p + p y * = p + p y *

145 Μεταβολή στην τιμή ενός αγαθού: Παραδείγματα Τέλεια υποκατάστατα (, ) Uy y = + y * y y p = p * * 0 y p ( ) < > = y y y p p p p p p p εάν, / εάν 0,,, * y p p > y p p = y p p <

146 Η θεωρία συμπεριφοράς του καταναλωτή αποδεικνύει ότι η καμπύλη ζήτησης έχει αρνητική κλίση; Υ P Καμπύλη Ζήτησης με Θετική κλίση P 1 P 2 P 3 Χ Η θεωρία συμπεριφοράς του καταναλωτή δεν αποκλείει καμπύλη ζήτησης με θετική κλίση - Πόσο πιθανή είναι η εκδοχή αυτή; Αγαθό Giffen -Κάτω από ποιες προϋποθέσεις μπορεί να συμβεί αυτό ; Κατώτερο αγαθό, έλλειψη υποκατάστατων, η δαπάνη για το αγαθό αποτελεί μεγάλο μέρος του εισοδήματος.

147 Αποκαλυφθείσα προτίμηση Ας υποθέσουμε ότι παρατηρούμε τις ζητήσεις (καταναλωτικές επιλογές) ενός καταναλωτή για διαφορετικά εισοδήματα. Αυτό μας αποκαλύπτει κάποιες πληροφορίες για τις προτιμήσεις του καταναλωτή. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις πληροφορίες αυτές για να: οκιμάσουμε την υπόθεση ότι, μεταξύ των διαθέσιμων συνδυασμών, ένας καταναλωτής επιλέγει τον καλύτερο δυνατό. Ανακαλύψουμε τις προτιμήσεις του καταναλωτή. Υποθέσεις για τις προτιμήσεις: δεν αλλάζουν ενώ συλλέγονται τα σχετικά με την επιλογή στοιχεία Ο προτιμότερος προσιτός είναι αυστηρά κυρτές συνδυασμός είναι μοναδικός είναι μονοτονικές

148 Αποκαλυφθείσα προτίμηση Άμεση αποκάλυψη προτίμησης: Έστω ( 1,y 1 ) ο συνδυασμός που αγοράστηκε σε τιμές (p,p y ) με εισόδημα Ι. Έστω και ένα άλλος τυχαίος εφικτός συνδυασμός ( 2,y 2 ). Θα ισχύει: p+ py = 1 y 1 p + py 2 y 2 p+ py p + py 1 y 1 2 y 2 Αν ικανοποιείται η παραπάνω ανισότητα τότε λέμε ότι ο συνδυασμός ( 1,y 1 ) έχει άμεσα αποκαλυφθεί προτιμότερος του ( 2,y 2 ). ηλαδή: ( 1,y 1 ) f ( 2,y 2 )

149 Αποκαλυφθείσα προτίμηση Έμμεση αποκάλυψη προτίμησης: Έστω ( 1,y 1 ) ο συνδυασμός που αγοράστηκε σε τιμές (p,p y ) με εισόδημα Ι 1. Έστω και ένα άλλος τυχαίος εφικτός συνδυασμός ( 2,y 2 ). Θα ισχύει: ( 1,y 1 ) f ( 2,y 2 ) Έστω ( 2,y 2 ) ο συνδυασμός που αγοράστηκε σε τιμές (p,p y ) με εισόδημα Ι 2. Έστω και ένα άλλος τυχαίος εφικτός συνδυασμός ( 3,y 3 ). Θα ισχύει: ( 2,y 2 ) f ( 3,y 3 ) Λόγω της μεταβατικότητας μπορούμε να γράψουμε: ( 1,y 1 ) f ( 3,y 3 ) Τότε λέμε ότι ο συνδυασμός ( 1,y 1 ) έχει έμμεσα αποκαλυφθεί προτιμότερος του ( 3,y 3 ).

150 Το ασθενές αξίωμα αποκαλυφθείσας προτίμησης (WARP) Αν ο συνδυασμός ( 1,y 1 ) έχει άμεσα αποκαλυφθεί προτιμότερος του ( 2,y 2 ) και οι δύο συνδυασμοί δεν ταυτίζονται, τότε αποκλείεται ο ( 2,y 2 ) να έχει αποκαλυφθεί άμεσα προτιμότερος του ( 1,y 1 ). ηλαδή, αν ο συνδυασμός ( 1,y 1 ) επιλέγεται σε τιμές (p,p y ) και ο συνδυασμός ( 2,y 2 ) επιλέγεται σε τιμές (p,p y ), τότε αν: p+ py p + py 1 y 1 2 y 2 δεν πρέπει να ισχύει η περίπτωση ότι: p ' + p ' y p ' + p ' y 2 y 2 1 y 1

151 Το ασθενές αξίωμα αποκαλυφθείσας προτίμησης (WARP) Στοιχεία επιλογής, που παραβιάζουν το WARP δεν είναι οικονομικώς ορθολογικά. Tο WARP είναι μια αναγκαία συνθήκη για να εξηγήσουμε τις παρατηρούμενες επιλογές από ορθολογική οικονομικά άποψη. Παραβίαση του WARP: Ικανοποίηση του WARP: y y ( 1,y 1 ) ( 2,y 2 ) ( 1,y 1 ) ( 2,y 2 )

152 Έλεγχος του WARP Ένας καταναλωτής κάνει τις ακόλουθες επιλογές: Σε τιμές (p,p y )=( 2, 2), η επιλογήήταν( 1,y 1 ) = (10,1). Σε τιμές (p,p y )=( 2, 1), η επιλογήήταν( 2,y 2 ) = (5,5). Σε τιμές (p,p y ) =( 1, 2), η επιλογήήταν( 3,y 3 ) = (5,4). Παραβιάζεται το WARP από τα στοιχεία αυτά; Επιλογές Τιμές (10, 1) (5, 5) (5, 4) ( 2, 2) ( 2, 1) ( 1, 2)

153 Έλεγχος του WARP Με κόκκινο είναι το κόστος των επιλεγμένων συνδυασμών. Οι αριθμοί σε κύκλο αντιπροσωπεύουν προσιτούς συνδυασμούς που δεν επελέγησαν. Παραβίαση του WARP: Ο συνδυασμός (10,1) αποκαλύπτεται άμεσα προτιμότερος του (5,4), αλλά ο (5,4) αποκαλύπτεται άμεσα προτιμότερος του (10,1). Επιλογές Τιμές (10, 1) (5, 5) (5, 4) ( 2, 2) ( 2, 1) ( 1, 2)

154 Το ισχυρό αξίωμα αποκαλυφθείσας προτίμησης (SARP) Αν ο συνδυασμός ( 1,y 1 ) έχει αποκαλυφθεί προτιμότερος του ( 2,y 2 )(άμεσα ή έμμεσα) και οι δύο συνδυασμοί δεν ταυτίζονται, τότε αποκλείεται ο ( 2,y 2 ) να έχει αποκαλυφθεί είτε άμεσα είτε έμμεσα προτιμότερος του ( 1,y 1 ). Ποια στοιχεία επιλογής θα ικανοποιούσαν το WARP και θα παραβίαζαν το SARP;

155 Έλεγχος SARP Έστω τα ακόλουθα στοιχεία: A: (p,p y,p z )=(1,3,10) και ( 1,y 1,z 1 ) = (3,1,4) B: (p,p y,p z )=(4,3,6) και ( 2,y 2,z 2 ) = (2,5,3) C: (p,p y,p z ) = (1,1,5) και ( 3,y 3,z 3 ) = (4,4,3) Επιλογές Τιμές A B C A B C

156 Έλεγχος SARP Με κόκκινο είναι το κόστος των επιλεγμένων συνδυασμών. Οι αριθμοί σε κύκλο αντιπροσωπεύουν προσιτούς συνδυασμούς που δεν επελέγησαν. Άρα: A f C, B f A, C f B Βάσει της μεταβατικότητας όμως: A f B, C f A, B f C Τα τετράγωνα αντιπροσωπεύουν συνδυασμούς που αποκαλύπτονται έμμεσα προτιμότεροι. Επιλογές Τιμές A B C A B C

157 Έλεγχος SARP Τα στοιχεία δεν παραβιάζουν το WARP αλλά υπάρχουν 3 παραβιάσεις του SARP. Το SARP είναι αναγκαία και ικανή συνθήκη για να εξηγήσουμε τις παρατηρούμενες επιλογές από ορθολογική οικονομικά άποψη Επιλογές Τιμές A B C A B C

158 Ανάκτηση καμπυλών αδιαφορίας Ας υποθέσουμε ότι παρατηρούμε: A: (p 1,p y1 ) = ( 1, 1) και ( 1,y 1 ) = (15,15) B: (p 2,p y2 ) = ( 2, 1) και ( 2,y 2 ) = (10,20) C: (p 3,p y3 ) = ( 1, 2) και ( 3,y 3 ) = (20,10) D: (p 4,p y4 ) = ( 2, 5) και ( 4,y 4 ) = (30,12) E: (p 5,p y5 ) = ( 5, 2) και ( 5,y 5 ) = (12,30) Πού βρίσκεται η καμπύλη αδιαφορίας, η οποία περιλαμβάνει το συνδυασμό A = (15,15); WARP και SARP δεν παραβιάζονται. A B C D E A B C D E

159 Ανάκτηση καμπυλών αδιαφορίας y Ισχύει ότι A f B, A f C και Ε f Α, D f A E B A C D

160 Ανάκτηση καμπυλών αδιαφορίας y A: (p 1,p y1 )=(1,1); ( 1,y 1 )=(15,15). Ο A αποκαλύπτεται άμεσα προτιμότερος κάθε άλλου συνδυασμού A

161 Ανάκτηση καμπυλών αδιαφορίας y A f B B A

162 Ανάκτηση καμπυλών αδιαφορίας y B Ο B αποκαλύπτεται άμεσα προτιμότερος κάθε άλλου συνδυασμού

163 Ανάκτηση καμπυλών αδιαφορίας y B Έτσι, ο A αποκαλύπτεται τώρα προτιμότερος κάθε άλλου συνδυασμού στην ένωση. A

164 Ανάκτηση καμπυλών αδιαφορίας y B A Ομοίως, ο A αποκαλύπτεται προτιμότερος κάθε άλλου συνδυασμού στην ένωση με το C. Άρα η καμπύλη αδιαφορίας, που περιλαμβάνει τον A θα βρίσκεται πάνω απότοσκιασμένοσύνολο C

165 Ανάκτηση καμπυλών αδιαφορίας y E Τι συμβαίνει όμως με τους συνδυασμούς E και D που είναι προτιμότεροι του A; B A A C D

166 Ανάκτηση καμπυλών αδιαφορίας Ξέρουμε ότι D f A y Οι συνδυασμοί αποκαλύπτονται προτιμότεροι του A A D

167 Ανάκτηση καμπυλών αδιαφορίας Ξέρουμε ότι E f A y E Οι συνδυασμοί αποκαλύπτονται προτιμότεροι του A A

168 Ανάκτηση καμπυλών αδιαφορίας y E B A Οι συνδυασμοί αποκαλύπτονται σαφώς προτιμότεροι του A C D

169 Ανάκτηση καμπυλών αδιαφορίας y A

170 Ανάκτηση καμπυλών αδιαφορίας y Ηπεριοχή, στην οποία πρέπει να βρίσκεται η καμπύλη αδιαφορίας που περιλαμβάνει το συνδυασμό A A

171 Μερικές ασκήσεις Όταν οι τιμές είναι (p,p y )=(1,2) ένας καταναλωτής ζητά ( 1,y 1 )=(1,2) και όταν οι τιμές είναι (p,p y ) =(2,1) ζητά ( 1,y 1 )=(2,1). Είναι αυτή η συμπεριφορά συνεπής προς το μοντέλο του οικονομικά ορθολογικού καταναλωτή; Επιλογές Τιμές (1, 2) (2, 1) ( 1, 2) 5 4 ( 2, 1) 4 5

172 Μερικές ασκήσεις Όταν οι τιμές είναι (p,p y )=(2,1) ένας καταναλωτής ζητά ( 1,y 1 )=(1,2) και όταν οι τιμές είναι (p,p y ) =(1,2) ζητά ( 1,y 1 )=(2,1). Είναι αυτή η συμπεριφορά συνεπής προς το μοντέλο του οικονομικά ορθολογικού καταναλωτή; Επιλογές Τιμές (1, 2) (2, 1) ( 2, 1) 4 5 ( 1, 2) 5 4

173 Αριθμοδείκτες Πως μπορούμε να ξέρουμε αν επιδεινώνεται ή βελτιώνεται η κατάσταση των καταναλωτών όταν αλλάζουν οι τιμές; ύο βασικά είδη δεικτών: είκτες τιμών και είκτες ποσότητας Κάθε δείκτης συγκρίνει δαπάνες σε μια περίοδο βάσης και σε μια τρέχουσα περίοδο, αποτυπώνοντας το λόγο των δαπανών αυτών. Έστω ότι στο χρόνο t οι τιμές είναι (p t,p yt ) και ο καταναλωτής επιλέγει ( t,y t ). Στο έτος βάσης b οι τιμές είναι (p b,p yb ) και ο καταναλωτής επιλέγει ( b,y b ). Πως μεταβλήθηκε η κατανάλωση;

174 Αριθμοδείκτες ποσότητας Ένας δείκτης ποσότητας είναι ο σταθμικός μέσος όρος των ζητούμενων ποσοτήτων π.χ. w wy t t y q = b b w + wy y Οι σταθμίσεις (w,w y ) μπορεί να είναι οι τιμές της περιόδου βάσης (p b,p yb ) ή οι τιμές της τρέχουσας περιόδου (p t,p yt ). +

175 Αριθμοδείκτες ποσότητας Αν (w,w y )=(p b,p yb ) τότε έχουμε τον δείκτη Laspeyres: L p + p y b t b t y q = b b b b p + py y Αν (w,w y )=(p t,p yt ) τότε έχουμε τον δείκτη Paasche: P p + p y t t t t y q = t b t b p + py y

176 Αριθμοδείκτες ποσότητας Πως μπορούμε να ξέρουμε αν βελτιώθηκε η θέση του καταναλωτή με τους δείκτες ποσότητας; Αν: P p + p y = > t t t t y q t b t b p + py y p + p y > p + p y t t t t t b t b y y Ο καταναλωτής είναι σε καλύτερη θέση στην τρέχουσα περίοδο από την περίοδο βάσης. 1

177 Αριθμοδείκτες ποσότητας Αν: L p + p y = < b t b t y q b b b b p + py y 1 p + p y < p + p y b t b t b b b b y y Ο καταναλωτής ήταν σε καλύτερη θέση στην περίοδο βάσης από την τρέχουσα περίοδο.

178 Αριθμοδείκτες τιμών Ένας δείκτης τιμών είναι ο σταθμικός μέσος όρος τιμών π.χ. p w + p w t t y y p = b b p w + py wy Οι σταθμίσεις (w,w y ) μπορεί να είναι οι ποσότητες της περιόδου βάσης ( b,y b ) ή οι ποσότητες της τρέχουσας περιόδου ( t, t ).

179 Αριθμοδείκτες τιμών Αν (w,w y )=( b,y b ) τότε έχουμε τον δείκτη Laspeyres: L p + p y t b t b y p = b b b b p + py y Αν (w,w y )=(y t,y t ) τότε έχουμε τον δείκτη Paasche: P p + p y t t t t y p = b t b t p + py y

180 Αριθμοδείκτες τιμών Πως μπορούμε να ξέρουμε αν βελτιώθηκε η θέση του καταναλωτή με τους δείκτες τιμών; Αν Μ είναι ένας δείκτης δαπανών: P p + p y M = p p y t t t t y b b b b + y p + p y p + p y t t t t t t t t y y p = > M = b t b t b b b b p + py y p + py y p + p y > p + p y b b b b b t b t y y Ο καταναλωτής είναι σε καλύτερη θέση στην περίοδο βάσης από την τρέχουσα περίοδο.

181 Αριθμοδείκτες τιμών Αν : L p + p y p + p y t b t b t t t t y y p = < M = b b b b b b b b p + py y p + py y p + p y < p + p y t b t b t t t t y y Ο καταναλωτής είναι σε καλύτερη θέση στην τρέχουσα περίοδο από την περίοδο βάσης.

182 Τιμαριθμοποίηση Ορισμένες φορές, χρησιμοποιούμε τις αλλαγές στους δείκτες τιμών για να προσαρμόσουμε τους μισθούς ή τις απολαβές. Αυτό λέγεται «τιμαριθμοποίηση». «Πλήρη τιμαριθμοποίηση» έχουμε όταν οι μισθοί ή οι απολαβές παρακολουθούν τον πληθωρισμό. Μια συνηθισμένη πρόταση είναι να τιμαριθμοποιήσουμε πλήρως τις απολαβές της κοινωνικής ασφάλισης για να διατηρήσουμε την «αγοραστική δύναμη» των ηλικιωμένων.

183 Τιμαριθμοποίηση y y b y t Εισοδηματικός περιορισμός περιόδου βάσης b Επιλογή περιόδου βάσης Εισοδηματικός περιορισμός τρέχουσας περιόδου μετά την τιμαριθμοποίηση t Εισοδηματικός περιορισμός τρέχουσας Περιόδου πριν από την τιμαριθμοποίηση Επιλογή τρέχουσας περιόδου μετά την τιμαριθμοποίηση

184 Εφαρμογή: Επιδότηση σε είδος ή επιδότηση σε χρήμα. Το παράδειγμα των κουπονιών διατροφής Το πρόγραμμα κουπονιών διατροφής έχει σκοπό να ενισχύσει τις οικογένειες χαμηλού εισοδήματος. Τα κουπόνια μπορούν να παραχωρούνται δωρεάν ή σε πολύ χαμηλή τιμή Για να είναι το πρόγραμμα των κουπονιών αποδοτικό θα πρέπει οι κάτοχοι να μην μπορούν να πουλήσουν ούτε τα κουπόνια ούτε τα τρόφιμα που αγοράζουν με αυτά Ερώτημα: Ποια μορφή επιδότησης είναι προτιμότερη, σε είδος (κουπόνια) ή σεχρήμα(ίσης αξίας). Σε ποια περίπτωση ο καταναλωτής βρίσκεται σε υψηλότερο επίπεδο ικανοποίησης (υψηλότερη καμπύλη αδιαφορίας)

185 1 η περίπτωση Χρήμα C AO=Συνολικό εισόδημα καταναλωτή ΟΒ=Συνολική ποσότητα τροφίμων αν δαπανήσει όλο το εισόδημα AF=Ποσότητα τροφίμων που παίρνει δωρεάν με κουπόνια CD= Η νέαγκ αναντίεπιδότησηςσεκουπόνια υπήρχε επιδότηση σε χρήμα Η ύπαρξη κουπονιών συνεπάγεται: A F E 2 AFC= Μη εφικτή περιοχή Γραμμή Καταναλωτικών υνατοτήτων= AFD E 1 U 2 U 1 O 1 2 Β D Τρόφιμα

186 2 η περίπτωση Χρήμα C G E 2 = Μη εφικτή ισορροπία F= Εφικτή ισορροπία GH= Απαιτούμενη δαπάνη για να επιτύχει ο καταναλωτής U 3 με επιδότηση σε χρήμα E 2 A F U 2 U 3 E 1 U 1 O 1 2 Β H D Τρόφιμα

187 Αποτέλεσμα Εισοδήματος και Υποκατάστασης Αποτέλεσμα μεταβολής της τιμής Αποτέλεσμα Υποκατάστασης Μεταβολή στην τιμή ενός αγαθού έχει σαν αποτέλεσμα την μεταβολή στις σχετικές τιμές. Υ Ο καταναλωτής υποκαθιστά πάντα το ακριβότερο με το φθηνότερο αγαθό Αποτέλεσμα Εισοδήματος Μεταβολή στην τιμή ενός αγαθού έχει σαν αποτέλεσμα την μεταβολή στο πραγματικό εισόδημα του καταναλωτή Η ζήτηση για ένα αγαθό μεταβάλλεται στην ίδια κατεύθυνση (κανονικό αγαθό) ή στην αντίθετη (κατώτερο αγαθό). Υ Χ Χ

188 Ο τρόπος με τον οποίο διαχωρίζεται το αποτέλεσμα τιμής σε αποτέλεσμα υποκατάστασης και εισοδήματος εξαρτάται από τον ορισμό της μεταβολής του πραγματικού εισοδήματος Απαιτούμενη μεταβολή στο χρηματικό εισόδημα έτσι ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να αγοράσει την αρχική δέσμη αγαθών ιαφορά κόστους Το χρηματικό εισόδημα που απαιτείται για να επαναφέρει τον καταναλωτή στο αρχικό επίπεδο ευημερίας (αρχική καμπύλη αδιαφορίας) Αντισταθμιστική μεταβολή Το χρηματικό εισόδημα που απαιτείται για να μεταφέρει τον καταναλωτή στο νέο επίπεδο ευημερίας (καμπύλη αδιαφορίας) χωρίς μεταβολή της τιμής Ισοδύναμη μεταβολή

189 Μέθοδος διαφοράς κόστους Υ A AB = p + p 1 y 1 = ( ) 1 p p Δ =Δp 1 = 1+ y 1 A C p p Α Α διαφορά κόστους = p 1 Χ 1 Χ 2 αποτέλεσμα μεταβολής της τιμής Χ 1 Χ 3 αποτέλεσμα υποκατάστασης (, ) (, ) Δ = s 3 p 1 p A E 2 Χ 3 Χ 2 αποτέλεσμα εισοδήματος (, ) (, ) n 2 p 3 p Δ = E 1 E 3 U B 2 C U 1 U 3 C

190 Ταυτότητα Slutsky Τα προηγούμενα μπορούν να εκφραστούν αλγεβρικά και μέσα από την εξής ταυτότητα: Συνολική μεταβολή στην ζήτηση Αποτέλεσμα υποκατάστασης Αποτέλεσμα εισοδήματος Δ =Δ +Δ s n Η ταυτότητα Slutsky χρησιμεύει στον προσδιορισμό του προσήμου του συνολικού αποτελέσματος.

191 Ταυτότητα Slutsky Το αποτέλεσμα υποκατάστασης πρέπει να είναι πάντα αρνητικό Αν το αγαθό είναι κανονικό τότε μια αύξηση της τιμής συνεπάγεται μείωση της αγοραστικής δύναμης και άρα για ένα κανονικό αγαθό συνεπάγεται μείωση της ζήτησης Δ =Δ +Δ s n ( ) ( ) ( ) Για ένα κατώτερο αγαθό το αποτέλεσμα εισοδήματος θα είναι s n θετικό επομένως: Δ =Δ +Δ (;) ( ) ( + ) Η ταυτότητα Slutsky δείχνει ότι θα μπορούσαμε να έχουμε θετική μεταβολή στην ζήτηση (αγαθό Giffen) αλλά θα πρέπει αυτό να είναι ένα κατώτερο αγαθό. Συμπέρασμα: ένα αγαθό Giffen πρέπει να είναι κατώτερο αγαθό αλλά ένα κατώτερο αγαθό δεν είναι κατ ανάγκη αγαθό Giffen.

192 Υ Κατώτερο αγαθό Αποτέλεσμα υποκατάστασης > Αποτέλεσμα εισοδήματος Καμπύλη Ζήτησης με αρνητική κλίση A A E 1 E 2 E 3 U 2 U 3 U B C C

193 Υ Κατώτερο αγαθό Αποτέλεσμα υποκατάστασης < Αποτέλεσμα εισοδήματος Καμπύλη Ζήτησης με θετική κλίση A E 2 Αγαθό Giffen U 2 A E 1 E 3 U 3 U B 1 C C

194 Ταυτότητα Slutsky εκφρασμένη με ρυθμούς μεταβολής m Δ = Δ s m Δ Δ Δ = Δp Δp Δp Αν ορίσουμε και διαιρέσουμε με Δp έχουμε: Όμως Δ = Δp άρα: Ο ρυθμός μεταβολής της ζήτησης καθώς μεταβάλλεται η τιμή, διατηρώντας το εισόδημα σταθερό Ο ρυθμός μεταβολής της ζήτησης όταν μεταβάλλεται η τιμή, ενώ προσαρμόζουμε το εισόδημα έτσι ώστε ο αρχικός συνδυασμός αγαθών να είναι μόλις εφικτός Ο ρυθμός μεταβολής της ζήτησης όταν διατηρούμε σταθερές τις τιμές και προσαρμόζουμε το εισόδημα n s m Δ Δ Δ = Δp Δp Δ (, ) (, ) p p Δp (, ) (, ) p p

195 Νόμος της Ζήτησης Η θεωρία του καταναλωτή δεν περιορίζει το πώς μεταβάλλεται η ζήτηση όταν μεταβάλλεται η τιμή ή το πώς μεταβάλλεται η ζήτηση όταν μεταβάλλεται το εισόδημα. Περιορίζει όμως το πως αλληλεπιδρούν τα είδη αυτά των μεταβολών: Νόμος της ζήτησης: αν η ζήτηση ενός αγαθού αυξάνεται όταν αυξάνεται το εισόδημα, τότε η ζήτηση του αγαθού αυτού θα πρέπει να μειώνεται όταν αυξάνεται η τιμή του. Αυτό προκύπτει από την εξίσωση Slutsky: Αν η ζήτηση ενός αγαθού αυξάνεται όταν αυξάνεται το εισόδημα Κανονικό αγαθό s n Δ =Δ +Δ < 0 p

196 Παραδείγματα Τέλεια συμπληρωματικά: Uy (, ) = min{,} y y /p y Δ Δ =Δ +Δ s n s Δ = 0 Δ =Δ n /p /p

197 Παραδείγματα Τέλεια υποκατάστατα: Uy (, ) = + y y Δ =Δ +Δ s n n Δ = 0 Δ =Δ s Δ

198 Μέθοδος αντισταθμιστικής μεταβολής εισοδήματος Υ A Α Α αντισταθμιστική μεταβολή Χ 1 Χ 2 αποτέλεσμα μεταβολής της τιμής Χ 1 Χ 3 αποτέλεσμα υποκατάστασης Χ 3 Χ 2 αποτέλεσμα εισοδήματος A E 1 E 2 E 3 U 2 U B 2 C C

199 Μέθοδος αντισταθμιστικής μεταβολής εισοδήματος Ο καταναλωτής είναι αδιάφορος μεταξύ Ε 1 και Ε 3 επομένως κανένας συνδυασμός δεν μπορεί να έχει αποκαλυφθεί προτιμότερος από τον άλλο. ηλαδή δεν μπορεί να ισχύει: Άρα θα ισχύει: p + p y p + py 1 y 1 2 y 2 p + p y p + p y 1 y 1 2 y 2 ( )( ) ( )( p ) p y y py p y Εφόσον όμως μεταβάλλεται μόνο η τιμή του : ( )( p ) p p + p y > p + py 1 y 1 2 y 2 p + p y > p + p y 1 y 1 2 y Αρνητικό αποτέλεσμα υποκατάστασης.

200 Μέθοδοςισοδύναμηςμεταβολήςεισοδήματος A Υ Α Α ισοδύναμη μεταβολή A Χ 1 Χ 2 αποτέλεσμα μεταβολής της τιμής Χ 1 Χ 3 αποτέλεσμα εισοδήματος Χ 3 Χ 2 αποτέλεσμα υποκατάστασης E 3 E 1 E 2 Β U 2 U B 2 C

201 Μέθοδοςισοδύναμηςμεταβολήςεισοδήματος Ο καταναλωτής είναι αδιάφορος μεταξύ Ε 2 και Ε 3 επομένως κανένας συνδυασμός δεν μπορεί να έχει αποκαλυφθεί προτιμότερος από τον άλλο. ηλαδή δεν μπορεί να ισχύει: Άρα θα ισχύει: p + p y p + py 2 y 2 3 y 3 p + p y p + p y 2 y 2 3 y 3 ( )( ) ( )( p ) p y y py p y Εφόσον όμως μεταβάλλεται μόνο η τιμή του : p + p y > p + py 2 y 2 3 y 3 p + p y > p + p y ( )( p ) p 2 y 2 3 y Αρνητικό αποτέλεσμα υποκατάστασης.

202 Όταν η μεταβολή στην τιμή είναι πεπερασμένη οι τρεις μέθοδοι δίνουν διαφορετικά αποτελέσματα. Στο όριο (απειροελάχιστη μεταβολή) τα αποτελέσματα συμπίπτουν.

203 Παράδειγμα Έστω η συνάρτηση ωφέλειας U = Ποιες είναι οι ποσότητες Χ και Υ με τις οποίες ο καταναλωτής μεγιστοποιεί την ωφέλεια του αν P = 10, P = 2.5, = 1000 Από την επίλυση του προβλήματος της μεγιστοποίησης της ωφέλειας με περιορισμό (1) (2) P U 10 MRS, = = = = 4 P U 2.5 = P+ P ΗσχέσηΥ και Χ σε οποιοδήποτε σημείο ισορροπίας με δεδομένες τιμές αλλά μεταβλητό εισόδημα Εισοδηματική Καμπύλη Κατανάλωσης

204 Παράδειγμα (συνέχεια) Υ 3 P 2 P 1 P = 4 Γιαναβρούμετοσυγκεκριμένο σημείο ισορροπίας πρέπει να λάβουμε υπόψη και το εισόδημα. = P + P 1000 = ( ) 1000 = P 1 P 2 P 3 Χ = =

205 Παράδειγμα (συνέχεια) Ποιες είναι οι συναρτήσεις ζήτησης του Χ και του Υ Στην περίπτωση αυτή δεν δίνουμε στις τιμές και το εισόδημα τις συγκεκριμένες τιμές (10, 2.5 και 1000). Χρησιμοποιούμε μόνο την συγκεκριμένη μορφή της συνάρτησης ωφέλειας. MRS (1), = P P U U = = P P = P P Καμπύλη Κατανάλωσης Τιμής

206 Παράδειγμα (συνέχεια) (2) = P + P = 2 P P = P + P = 2P P Συνάρτηση Ζήτησης του Χ = 2P Συνάρτηση Ζήτησης του Υ = 2 P = P 2 Η ζήτηση του Χ δεν εξαρτάται από την τιμή του Υ Ο καταναλωτής αφιερώνει το ½ του εισοδήματός του στο Χ. Ηζητούμενη ποσότητα εξαρτάται από την τιμή του Χ

207 Παράδειγμα (συνέχεια) Αν στην συνάρτηση ζήτησης κρατήσουμε ως άγνωστο μόνο την τιμή του Χ = = P P Καμπύλη Ζήτησης Αν στην συνάρτηση ζήτησης κρατήσουμε ως άγνωστο μόνο το Εισόδημα 2 = = Καμπύλη Engel

208 Υ Ανάλυση της μεταβολής της τιμής του Χ από 10 σε 5 σε Αποτέλεσμα Υποκατάστασης και Εισοδήματος με τη μέθοδο της ιαφοράς Κόστους Με την μέθοδο της ιαφοράς κόστους αφαιρείται εισόδημα και η νέα ΓΚ είναι η ΑΒ 400 Ζητούμενο: η ποσότητα Γ Στο Ε 3 ισχύει Το εισόδημα που απαιτείται για την αγορά του Ε 3 = Α 200 E 1 50 Γ E 3 E 2 Επειδή Ε 1 και Ε 3 βρίσκονται στην ίδια ΓΚ απαιτούν το ίδιο = 750 εισόδημα = 750 (1) 100 Β 200 Επίσης στο Ε 3 P 5 MRS = = = 2 (2) P 2.5 U 2 =20000 U 3 =11250 U 1 =10000 ( 1) & (2) = 75 = 150 Απ. Υποκατάστασης = 75-50=25 Απ. Εισοδήματος = =25 Εισόδημα στο ΑΒ = 750 ιαφορά κόστους =250 A = = 300 B = = 150 U3 = = 11250

209 Υ 400 Α Ανάλυση της μεταβολής της τιμής του Χ από 10 σε 5 σε Αποτέλεσμα Υποκατάστασης και Εισοδήματος με τη μέθοδο της Αντισταθμιστικής Μεταβολής P P = 10 = 2.5 = 1000 P P = 5 = 2.5 = 1000 = 2 P 1000 = 2 5 = 100 Συνολικό Αποτέλεσμα Τιμής = =50 Με την μέθοδο της αντισταθμιστικής μεταβολής αφαιρείται εισόδημα και η νέα ΓΚ είναι η ΑΒ 200 E 1 E 3 E 2 Ζητούμενο: η ποσότητα Γ U 2 =20000 (1) (2) Στο Ε 3 ισχύει U = =10000 U P MRS = = U P U 1 = = = Γ 100 Β 200 (1) & (2) Απ. Υποκατάστασης = =20.71 = = Απ. Εισοδήματος = =29.29 Εισόδημα στο ΑΒ A = = Αντισταθμιστική Μεταβολή Εισοδήματος =293 B = = 141.4

210 Υ Α Ανάλυση της μεταβολής της τιμής του Χ από 10 σε 5 σε Αποτέλεσμα Υποκατάστασης και Εισοδήματος με τη μέθοδο της Ισοδύναμης Μεταβολής E 1 E 3 P P E 2 = 10 = 2.5 = = 5 = 2.5 = Γ 100 Β 200 P P 2 2 = 2P U 1 =10000 = 100 U 2 =20000 Συνολικό Αποτέλεσμα Τιμής = =50 Με την μέθοδο της Ισοδύναμης μεταβολής προστίθεται εισόδημα και η νέα ΓΚ είναι η ΑΒ Ζητούμενο: η ποσότητα Γ (1) (2) Στο Ε 3 ισχύει U = = U P MRS = = U P = = 4 (1) & (2) Απ. Υποκατάστασης = =29.29 = = Απ. Εισοδήματος = =20.71 Εισόδημα στο ΑΒ A = = Ισοδύναμη Μεταβολή Εισοδήματος =414 B = = 141.4

211 Αντισταθμιστική Μεταβολή Απ. Υποκατάστασης=20.71 Απ. Εισοδήματος=29.29 Αντισταθμιστική Μεταβολή Εισοδήματος=293 Ισοδύναμη μεταβολή Απ. Υποκατάστασης=29.29 Απ. Εισοδήματος=20.71 Ισοδύναμη Μεταβολή Εισοδήματος=414 Διαφορά κόστους Απ. Υποκατάστασης=25 Απ. Εισοδήματος=25 Διαφορά κόστους=250

212 Πλεόνασμα Καταναλωτή P Αποτίμηση της 1ης μονάδας. Η ωφελιμότητα από την κατανάλωση της 1ης μονάδας εκφρασμένη σε αξία Αποτίμηση της 2ης μονάδας. Αποτίμηση της 3ης μονάδας. Αποτίμηση της 4ης μονάδας. Αποτίμηση της 5ης μονάδας. απάνη για την αγορά 5 μονάδων Ωφελιμότητα για την οποία δεν πληρώνει ο καταναλωτής Q Πλεόνασμα καταναλωτή: Η διαφορά μεταξύ της ωφελιμότητας που απολαμβάνει ο καταναλωτής (εκφρασμένη σε αξία) και της αξίας του αγαθού στην αγορά.

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι: Θεωρία Συμπεριφοράς Καταναλωτή

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι: Θεωρία Συμπεριφοράς Καταναλωτή Μικροοικονομική Ανάλυση Ι: Θεωρία Συμπεριφοράς Καταναλωτή Ανδρέας Δριχούτης, hd Επίκουρος Καθηγητής Τμ. Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ποιες οικονομικές αρχές βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A)

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A) Προσφορά Εργασίας - Έστω ότι υπάρχουν δύο αγαθά Α και Χ στην οικονομία. Το αγαθό Α παριστάνει τα διάφορα καταναλωτικά αγαθά. Το αγαθό Χ παριστάνει τον ελεύθερο χρόνο. Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας - Έστω x=(x 1,,x n ) ένας καταναλωτικός συνδυασμός, όπου x i η ποσότητα του αγαθού i που καταναλώνει

Ατομικές Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας - Έστω x=(x 1,,x n ) ένας καταναλωτικός συνδυασμός, όπου x i η ποσότητα του αγαθού i που καταναλώνει Ατομικές Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας - Έστω x=(x,,x n ) ένας καταναλωτικός συνδυασμός, όπου x i η ποσότητα του αγαθού i που καταναλώνει το άτομο (i =,,n). - Πρόβλημα καταναλωτή: Κάθε άτομο (καταναλωτής)

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3: Έστω η συνάρτηση χρησιμότητας για δύο αγαθά Χ και Υ έχει τη μορφή Cobb- Douglas U (X,Y) = X o,5 Y 0,5

Άσκηση 3: Έστω η συνάρτηση χρησιμότητας για δύο αγαθά Χ και Υ έχει τη μορφή Cobb- Douglas U (X,Y) = X o,5 Y 0,5 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Σημείωση: Κάποιες από τις παρακάτω ασκήσεις θα λυθούν στην 3 η και 4 η διάλεξη του μαθήματος (στις ημερομηνίες που αναγράφονται στο πρόγραμμα) και οι υπόλοιπες θα αποτελέσουν προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Προτιµήσεις. Ορθολογισµός στην οικονοµική. Σχέσεις προτιµήσεων

Διάλεξη 3. Προτιµήσεις. Ορθολογισµός στην οικονοµική. Σχέσεις προτιµήσεων Ορθολογισµός στην οικονοµική Διάλεξη 3 Προτιµήσεις!1 Υπόθεση συµπεριφοράς: Ένας λήπτης αποφάσεων επιλέγει πάντοτε τον πλέον προτιµώµενο συνδυασµό από το σύνολο των εναλλακτικών συνδυασµών που έχει στη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Ένθετο Κεφάλαιο ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Μικροοικονομική Ε. Σαρτζετάκης 1 Καταναλωτική συμπεριφορά Σκοπός αυτής της διάλεξης είναι να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Προτιµήσεις-Υπενθύµιση

Προτιµήσεις-Υπενθύµιση Προτιµήσεις-Υπενθύµιση Διάλεξη 4 x y: To x προτιµάται σαφώς από το y.! x ~ y: Το x και το y προτιµούνται εξίσου. Χρησιµότητα! x y: Το x προτιµάται τουλάχιστο όσο και το y.!1! 1 Προτιµήσεις-Υπενθύµιση Προτιµήσεις-Υπενθύµιση

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονοµική Θεωρία

Μικροοικονοµική Θεωρία Μικροοικονοµική Θεωρία Θεωρία Χρησιµότητας και Προτιµήσεων. Καταναλωτικές Προτιµήσεις: Βασικά Αξιώµατα. Συνολική και οριακή χρησιµότητα Καµπύλη αδιαφορίας ή ισοϋψής καµπύλη χρησιµότητας. Ιστορική Αναδροµή

Διαβάστε περισσότερα

2 ο SET ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

2 ο SET ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 2 ο SET ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Σημείωση: Κάποιες από τις παρακάτω ασκήσεις θα λυθούν στην 6 η και 7 η διάλεξη του μαθήματος (στις ημερομηνίες που αναγράφονται στο πρόγραμμα) και οι υπόλοιπες θα αποτελέσουν

Διαβάστε περισσότερα

Προτιµήσεις-Υπενθύµιση

Προτιµήσεις-Υπενθύµιση Προτιµήσεις-Υπενθύµιση ιάλεξη 4 Χρησιµότητα x y: To x προτιµάται σαφώς από το y. x y: Το x και το y προτιµούνται εξίσου. y: Το x προτιµάται τουλάχιστο όσο και το y. x f Προτιµήσεις-Υπενθύµιση Προτιµήσεις-Υπενθύµιση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ-ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ-ΕΚΤΟ ΕΚΤΟ ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ-ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος 2011-2012 ΕΠΙΧ Μικροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Θεωρία συμπεριφοράς καταναλωτή Αγαθά Giffen και Εφαρμογές της θεωρίας συμπεριφοράς του καταναλωτή Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Διδάσκων: Λαζαρίδης Παναγιώτης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ιάλεξη 3 Προτιµήσεις ~ σηµαίνει ότι το x προτιµάται τουλάχιστο όσο και ~ f Ορθολογισµός στην οικονοµική Σχέσεις προτιµήσεων

ιάλεξη 3 Προτιµήσεις ~ σηµαίνει ότι το x προτιµάται τουλάχιστο όσο και ~ f Ορθολογισµός στην οικονοµική Σχέσεις προτιµήσεων Ορθολογισµός στην οικονοµική ιάλεξη 3 Προτιµήσεις Υπόθεση συµπεριφοράς: Ένας λήπτης αποφάσεων επιλέγει πάντοτε τον πλέον προτιµώµενο συνδυασµό από το σύνολο των εναλλακτικών συνδυασµών που έχει στη διάθεση

Διαβάστε περισσότερα

Μεγιστοποίηση της Χρησιμότητας

Μεγιστοποίηση της Χρησιμότητας Μεγιστοποίηση της Χρησιμότητας - Πρόβλημα Καταναλωτή: Επιλογή καταναλωτικού συνδυασμού x=(x, x ) υπό ένα σύνολο φυσικών, θεσμικών και οικονομικών περιορισμών κατά τρόπο ώστε να μεγιστοποιεί τη χρησιμότητά

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 3: Θεωρία επιλογών καταναλωτή Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 3: Θεωρία επιλογών καταναλωτή Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Μικροοικονομική Ι Ενότητα # 3: Θεωρία επιλογών καταναλωτή Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μάθημα: Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μάθημα: Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μάθημα: Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Πρώτο πακέτο ασκήσεων Προθεσμία παράδοσης Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµικός ορθολογισµός

Οικονοµικός ορθολογισµός Οικονοµικός ορθολογισµός Διάλεξη 5 Επιλογή!1 Η βασική παραδοχή για τη συµπεριφορά του λήπτη αποφάσεων είναι ότι αυτός/αυτή επιλέγει την πλέον προτιµώµενη εναλλακτική επιλογή που του/της είναι διαθέσιµη.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΜΠΥΛΗ ENGEL ΚΑΙ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΤΑ MARSHALL ΚΑΙ HICKS. 1. Η καµπύλη Engel

ΚΑΜΠΥΛΗ ENGEL ΚΑΙ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΤΑ MARSHALL ΚΑΙ HICKS. 1. Η καµπύλη Engel ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ ΚΑΜΠΥΛΗ ENGEL ΚΑΙ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΤΑ ARSALL ΚΑΙ ICKS. Η καµπύλη Egel Η καµπύλη Egel παράγεται από την

Διαβάστε περισσότερα

4. Σωστό ή Λάθος (εξηγείστε): Κάποια καταναλωτικά προϊόντα είναι αγαθά επιθυμητά για κάποιες ποσότητες και κακά ανεπιθύμητα για άλλες.

4. Σωστό ή Λάθος (εξηγείστε): Κάποια καταναλωτικά προϊόντα είναι αγαθά επιθυμητά για κάποιες ποσότητες και κακά ανεπιθύμητα για άλλες. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2014-2015 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μάθημα: Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Πρώτο πακέτο ασκήσεων και λύσεων 1. Σωστό ή Λάθος (εξηγείστε):

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Θεωρία Χρησιµότητας και Συµπεριφοράς του Καταναλωτή

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Θεωρία Χρησιµότητας και Συµπεριφοράς του Καταναλωτή ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία Χρησιµότητας και Συµπεριφοράς του Καταναλωτή Εισαγωγή: Όπως γνωρίζουµε, το οικονοµικό πρόβληµα εστιάζεται στην αποτελεσµατική κατανοµή των ανεπαρκών οικονοµικών πόρων στις εναλλακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η θεωρία των επιλογών του καταναλωτή

Η θεωρία των επιλογών του καταναλωτή Η θεωρία των επιλογών του καταναλωτή Ο εισοδηµατικός περιορισµός του καταναλωτή Λίτρα Αριθµός από πίτσες απάνες για (σε ευρώ) απάνες για πίτσα (σε ευρώ) Συνολικές δαπάνες (σε ευρώ) 1 1. 1. 5 9 1 9 1. 1

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ανεξάρτητες αποφάσεις - Κατανομή χρόνου μεταξύ εργασίας και σχόλης

3.1 Ανεξάρτητες αποφάσεις - Κατανομή χρόνου μεταξύ εργασίας και σχόλης 3. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ως προσφορά εργασίας ορίζεται το σύνολο των ωρών εργασίας που προσφέρονται προς εκμίσθωση μία δεδομένη χρονική στιγμή.

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες καµπυλών ζήτησης

Ιδιότητες καµπυλών ζήτησης Ιδιότητες καµπυλών ζήτησης Διάλεξη 6 ΖΗΤΗΣΗ Συγκριτική στατική ανάλυση των συναρτήσεων της κανονικής ζήτησης είναι η µελέτη του πώς οι συναρτήσεις κανονικής ζήτησης (, 2,) και (, 2,) αλλάζουν όταν οι τιµές,

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογές του Καταναλωτή και Αποφάσεις Ζήτησης Εκδόσεις Κριτική

Επιλογές του Καταναλωτή και Αποφάσεις Ζήτησης Εκδόσεις Κριτική 5 Επιλογές του Καταναλωτή και Αποφάσεις Ζήτησης Τέσσερα βασικά στοιχεία του υποδείγματος επιλογής του καταναλωτή Το εισόδημα του καταναλωτή. Οι τιμές των αγαθών. Οι προτιμήσεις του καταναλωτή. Η υπόθεση

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Θεωρία συμπεριφοράς καταναλωτή Ιδιότητες Συνάρτησης ωφέλειας Εισοδηματικός περιορισμός Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Διδάσκων: Λαζαρίδης Παναγιώτης Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονοµική Θεωρία

Μικροοικονοµική Θεωρία Μικροοικονοµική Θεωρία Ειδικά Θέµατα της Θεωρίας της Συµπεριφοράς του Καταναλωτή Το Συνολικό Αποτέλεσµα. Το Αποτέλεσµα Υποκατάστασης. Το Εισοδηµατικό Αποτέλεσµα. Κανονικά Αγαθά. Κατώτερα Αγαθά. Παράδοξο

Διαβάστε περισσότερα

Αποτέλεσμα Υποκατάστασης και Αποτέλεσμα Εισοδήματος

Αποτέλεσμα Υποκατάστασης και Αποτέλεσμα Εισοδήματος Αποτέλεσμα Υποκατάστασης και Αποτέλεσμα Εισοδήματος (Επιπτώσεις Μεταβολής της Τιμής στη Ζητούμενη Ποσότητα) () Διαγραμματική Παρουσίαση Α. Επιπτώσεις Μεταβολής της Τιμής στα Κανονικά Αγαθά M x / p (Π)

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 7. Εξίσωση Slutsky. Οι επιδράσεις µιας µεταβολής της

Διάλεξη 7. Εξίσωση Slutsky. Οι επιδράσεις µιας µεταβολής της Οι επιδράσεις µιας µεταβολής της τιµής Διάλεξη 7 Εξίσωση Slutsk Τι θα συµβεί όταν µειωθεί η τιµή ενός αγαθού; Αποτέλεσµα υποκατάστασης : το αγαθό γίνεται σχετικά πιο φτηνό και γι αυτό ο καταναλωτής υποκαθιστά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΑΕΜ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΑΕΜ ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΜΕΑΣ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μικροοικονομική Ι ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Νίκος

Διαβάστε περισσότερα

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης.

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης. ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΖΗΤΗΣΗΣ Ορισμός: Η ελαστικότητα ζήτησης, ενός αγαθού ως προς την τιμή του δίνεται από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία μεταβολή της τιμής του. Δηλαδή %

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική - Μικροοικονομική

Μακροοικονομική - Μικροοικονομική Μακροοικονομική Μικροοικονομική Η Μακροοικονομική είναι ο κλάδος της Οικονομικής Επιστήμης που ασχολείται με τη μελέτη του οικονομικού συστήματος στο σύνολό του ή μεγάλων επιμέρους τομέων του Η Μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία. Ενότητα 4: Θεωρία Χρησιμότητας και Καταναλωτική Συμπεριφορά. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Μικροοικονομία. Ενότητα 4: Θεωρία Χρησιμότητας και Καταναλωτική Συμπεριφορά. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μικροοικονομία Ενότητα 4: Θεωρία Χρησιμότητας και Καταναλωτική Συμπεριφορά Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

1. Η ερώτηση ίσως δέχεται διαφορετικές ερμηνείες για το τί ακριβώς εννοούμε

1. Η ερώτηση ίσως δέχεται διαφορετικές ερμηνείες για το τί ακριβώς εννοούμε ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μάθημα: Μικροοικονομική Θεωρία Ι 2015-16 Λύσεις Πρώτου Πακέτου Ασκήσεων 1. Η ερώτηση ίσως δέχεται διαφορετικές ερμηνείες για το τί ακριβώς εννοούμε με το

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις 1. Με τα δεδομένα του παρακάτω πίνακα: Τιμή (Ρ) Ποσότητα (Q D )

Ασκήσεις 1. Με τα δεδομένα του παρακάτω πίνακα: Τιμή (Ρ) Ποσότητα (Q D ) 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Ποια είναι η επιδίωξη του καταναλωτή και ποιοι παράγοντες την περιορίζουν; 2. Ποιος καταναλωτής ονομάζεται ορθολογικός και πότε λέμε ότι βρίσκεται σε ισορροπία; 3. Να διατυπώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Η ελαστικότητα ζήτησης για το αγαθό "Κ" είναι ίση με 2. Αυτό σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Άριστες κατά Pareto Κατανομές

Άριστες κατά Pareto Κατανομές Άριστες κατά Pareto Κατανομές - Ορισμός. Μια κατανομή x = (x, x ) = (( 1, )( 1, )) ονομάζεται άριστη κατά Pareto αν δεν υπάρχει άλλη κατανομή x = ( x, x ) τέτοια ώστε: U j( x j) U j( xj) για κάθε καταναλωτή

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής

Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Διάλεξη 7: Εξίσωση Slutsky Ανδρέας Παπανδρέου Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Οι επιδράσεις μιας μεταβολής

Διαβάστε περισσότερα

Στον πίνακα που ακολουθεί δίνονται πέντε δέσμες (Α, Β, Γ, Δ και Ε) των αγαθών Χ

Στον πίνακα που ακολουθεί δίνονται πέντε δέσμες (Α, Β, Γ, Δ και Ε) των αγαθών Χ Άσκηση 1 Στον πίνακα που ακολουθεί δίνονται πέντε δέσμες (Α, Β, Γ, Δ και Ε) των αγαθών Χ και Υ. Α Β Γ Δ Ε Χ 90 30 5 55 50 Υ 10 80 40 0 55 Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις θεωρείτε ότι αντιστοιχούν σε ορθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας. Οικονομικά της ευημερίας 3/9/2017. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας. Οικονομικά της ευημερίας 3/9/2017. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης Περίγραμμα Διάλεξη Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης Συνθήκες για αποτελεσματικότητα κατά areto Συνθήκες για ισορροπία σε ανταγωνιστικές αγορές Το πρώτο θεώρημα των οικονομικών της ευημερίας Το δεύτερο θεώρημα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Νίκολσον (κεφ. 6,7,8,14 από Varian) Τα αποτελέσματα εισοδήματος και υποκατάστασης

Κεφάλαιο 5 Νίκολσον (κεφ. 6,7,8,14 από Varian) Τα αποτελέσματα εισοδήματος και υποκατάστασης Συναρτήσεις ζήτησης Κεφάλαιο 5 Νίκολσον (κεφ. 6784 από Varian) Τα αποτελέσματα εισοδήματος και υποκατάστασης Τα άριστα επίπεδα των 2 n ως συναρτήσεις όλων των τιμών και του εισοδήματος n συναρτήσεις ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

1. ΣΤΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

1. ΣΤΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ . ΣΤΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ. Μέγιστα και Ελάχιστα Συναρτήσεων Χωρίς Περιορισμούς Συναρτήσεις μιας Μεταβλητής Εστω f ( x) είναι συνάρτηση μιας μόνο μεταβλητής. Εστω επίσης ότι x είναι ένα σημείο στο πεδίο ορισμού

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Θεωρία συμπεριφοράς καταναλωτή Συγκριτική στατική ανάλυση της ισορροπίας του καταναλωτή Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Διδάσκων: Λαζαρίδης Παναγιώτης Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 2: Θεωρία Καταναλωτή

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 2: Θεωρία Καταναλωτή Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 2: Θεωρία Καταναλωτή Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος 2016-17 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass) 1 ιάλεξη2 Ανταγωνισμός, οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

(i) Νόμος Ζήτησης. Μικροοικονομία Εξετάζει τη συμπεριφορά του οικονομούντος ατόμου (καταναλωτή, παραγωγού επιχείρησης)

(i) Νόμος Ζήτησης. Μικροοικονομία Εξετάζει τη συμπεριφορά του οικονομούντος ατόμου (καταναλωτή, παραγωγού επιχείρησης) ΕΙΣΑΩΗ Μικροοικονομία Εξετάζει τη συμπεριφορά του οικονομούντος ατόμου (καταναλωτή, παραγωγού επιχείρησης) Μικροοικονομία ή Θεωρία Τιμών Σημείο αναφοράς είναι ο προσδιορισμός της τιμής ενός αγαθού. Ν Ο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Σύνολα καταναλωτικών επιλογών. Εισοδηµατικοί και άλλοι περιορισµοί στην επιλογή. Εισοδηµατικοί περιορισµοί

Κεφάλαιο 2. Σύνολα καταναλωτικών επιλογών. Εισοδηµατικοί και άλλοι περιορισµοί στην επιλογή. Εισοδηµατικοί περιορισµοί Κεφάλαιο 2 Εισοδηµατικοί και άλλοι περιορισµοί στην επιλογή Σύνολα καταναλωτικών επιλογών p Ένα σύνολο καταναλωτικών επιλογών είναι η δέσµη καταναλωτικών επιλογών που είναι στη διάθεση του καταναλωτή!

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας 2/26/2016. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης. Αποτελεσματικότητα κατά Pareto: ορισμός. ορισμός.

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας 2/26/2016. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης. Αποτελεσματικότητα κατά Pareto: ορισμός. ορισμός. Περίγραμμα Διάλεξη Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης υνθήκες για αποτελεσματικότητα κατά areto υνθήκες για ισορροπία σε ανταγωνιστικές αγορές Το πρώτο θεώρημα των οικονομικών της ευημερίας Το δεύτερο θεώρημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Συμπληρωματικές Ασκήσεις (Διαλέξεις 10-13) Ερώτηση 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ελαστικότητες Ζήτησης

Ελαστικότητες Ζήτησης Ελαστικότητες Ζήτησης - Η ευαισθησία της ζητούμενης ποσότητας x σε μεταβολές της τιμής μπορεί να μετρηθεί άμεσα από το λόγο Δx / Δ (ήαπότην παράγωγο x / ). - Αυτό το μέτρο ευαισθησίας έχει το μειονέκτημα

Διαβάστε περισσότερα

E5 ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ II

E5 ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ II E5 ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ II 1.Εισροές-Συντελεστές παραγωγής.εκροές-παραγόμενα προιόντα 3.Εξωτερικότητες 4.Εισροές-Καταναλωτικά αγαθά 5.Καμπύλες αδιαφορίας 6.Βελτιστοποίηση Σε μια παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός Γενικά Διάλεξη Φορολογία και αποτελεσματικότητα ν η φορολογία από μηδέν που είναι τώρα αυξηθεί στο 0% π.χ., αυτό πως επηρεάζει την ευημερία του καταναλωτή; Σίγουρα η κατανάλωση θα μεταβληθεί λόγω της αύξησης

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Πρόβλημα &

Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομική Επιστήμη Ανεπάρκεια Σπανιότητα Οικονομική επιστήμη Πως κατανέμονται οι διαθέσιμοι πόροι για την ικανοποίηση των αναγκών Περιορισμένοι Εργασία Κεφάλαιο Απεριόριστες Πρώτες

Διαβάστε περισσότερα

25. Μία τυπική επιχείρηση που λειτουργεί σε καθεστώς τέλειου ανταγωνισμού, στη μακροχρόνια θέση ισορροπίας της: α. πραγματοποιεί θετικά οικονομικά κέρδη. β. πραγματοποιεί μηδενικά οικονομικά κέρδη. γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 3: Εργαλεία Κανονιστικής Ανάλυσης Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Θεωρία συμπεριφοράς καταναλωτή Ιδιότητες Καμπυλών Αδιαφορίας Συνάρτηση Ωφέλειας και Οριακός Λόγος υποκατάστασης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Διδάσκων: Λαζαρίδης Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

1 Μερική παραγώγιση και μερική παράγωγος

1 Μερική παραγώγιση και μερική παράγωγος Περίγραμμα διάλεξης 5 Βιβλίο Chiang και Wainwright (κεφ 74,75,76) 1 Μερική παραγώγιση και μερική παράγωγος Έστω η συνάρτηση (x) όπου x R ή εναλλακτικά γράφουμε ( 1 2 ) Το διάνυσμα x περιέχει τις ανεξάρτητες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι 4 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2016 ΓΡΑΜΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ι Κεντρική έννοια το μέτρο ή ρυθμός μεταβολής:

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Το αποτέλεσμα υποκατάστασης (όσο η τιμή μειώνεται τόσο λιγότερη ποσότητα

Το αποτέλεσμα υποκατάστασης (όσο η τιμή μειώνεται τόσο λιγότερη ποσότητα ΖΗΤΗΣΗ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ Γιατί η ζητούμενη ποσότητα ενός αγαθού ή υπηρεσίας αυξάνει όταν η τιμή αυτού του αγαθού ή υπηρεσίας μειώνεται; Υπάρχουν διάφοροι λόγοι. Το αποτέλεσμα εισοδήματος (όσο η τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 11. Γενική Ισορροπία με Παραγωγή VA 31

Διάλεξη 11. Γενική Ισορροπία με Παραγωγή VA 31 Διάλεξη 11 Γενική Ισορροπία με Παραγωγή VA 31 1 Οικονομίες ανταλλαγής (ξανά) Καθόλου παραγωγή, μόνο αρχικά αποθέματα, οπότε δεν υπάρχει περιγραφή του πώς οι πόροι μετατρέπονται σε αγαθά. Γενική ισορροπία:

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική διαδικασία. Τεχνολογία

Παραγωγική διαδικασία. Τεχνολογία Σκοπός: Η μελέτη της σχέσης εισροών και εκροών Συντελεστές παραγωγής (Εισροές) Παραγωγική διαδικασία Παραγόμενο Προϊόν (Εκροές) Κεφαλαιουχικά αγαθά Εργασία Γή Επιχειρηματικές ή διοικητικές ικανότητες κλπ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η. Αποτελεσματικότητα και Ευημερία

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η. Αποτελεσματικότητα και Ευημερία Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η Αποτελεσματικότητα και Ευημερία Ζητήματα που θα εξεταστούν: Πότε και πως επιτυγχάνεται η οικονομική αποτελεσματικότητα Θεωρήματα των οικονομικών της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ. Μερικές έννοιες Η συνάρτηση παραγωγής (, ), όπου είναι το συνολικό προϊόν και και οι συντελεστές

Διαβάστε περισσότερα

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της (1) Ελαστικότητα της Ζήτησης 1A. Ελαστικότητα της Ζήτησης ως προς την Τιμή - Γιαναμετρήσουμετηνευαισθησίατηςζητούμενηςποσότητας( ) στις μεταβολές της τιμής (), μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Βασικές Υποθέσεις (i) Οι αγορές όλων των αγαθών είναι τέλεια ανταγωνιστικές. Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗ-ΠΡΟΣΦΟΡΑ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗ-ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗ-ΠΡΟΣΦΟΡΑ Άσκηση 3 Η ζήτηση τυριού τύπου δίνεται από τη συνάρτηση: Q 300 35P 14PB 24 20B όπου: Q η ζητούμενη ποσότητα τυριού τύπου P η τιμή τυριού τύπου P B η τιμή τυριού τύπου B η δαπάνη

Διαβάστε περισσότερα

E7 ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ

E7 ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ E7 ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ.Εισοδηματικός περιορισμός.μεγιστοποίηση χρησιμότητας 3.Γραμμική χρησιμότητα 4.Λογαριθμική χρησιμότητα τύπου -D 5.Χρησιμότητα τύπου Lontif-min 6.Μεγιστοποίηση χρησιμότητας-κανονικές

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 03: Ζήτηση και προσφορά αγαθών Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Α. Αυτάρκης Οικονομία

Α. Αυτάρκης Οικονομία σελ. από 9 Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης Μάθημα: 473 Διεθνής Οικονομική Εαρινό Εξάμηνο 05 Καθηγητής: Γιώργος Αλογοσκούφης Φροντιστής: Αλέκος Παπαδόπουλος 8/5/05 Διαγραμματική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ I

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ I ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ I Τέσσερα σηµαντικά στοιχεία: Το εισόδηµα του καταναλωτή Οι τιµές των αγαθών Οι ροτιµήσεις των καταναλωτών Η υ όθεση ότι ο καταναλωτής λαµβάνει α οφάσεις ου µεγιστο οιούν

Διαβάστε περισσότερα

Notes. Notes. Notes. Notes. C = p x x 1 + p y y 1. pxx + pyy = 160

Notes. Notes. Notes. Notes. C = p x x 1 + p y y 1. pxx + pyy = 160 Ελαχιστοποίηση κόστους Κώστας Ρουμανιάς Ο.Π.Α. Τμήμα Δ. Ε. Ο. Σ. 9 Οκτωβρίου 2012 Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Ελαχιστοποίηση κόστους 9 Οκτωβρίου 2012 1 / 36 Κόστος Το πρόβλημα εύρεσης ενός άριστου καλαθιού

Διαβάστε περισσότερα

Notes. Notes. Notes. Notes. A B C x y z y z x z x y

Notes. Notes. Notes. Notes. A B C x y z y z x z x y Κοινωνική επιλογή και Ευημερία Κώστας Ρουμανιάς Ο.Π.Α. Τμήμα Δ. Ε. Ο. Σ. 3 Δεκεμβρίου 01 Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Κοινωνική επιλογή και Ευημερία 3 Δεκεμβρίου 01 1 / 50 Κοινωνική επιλογή. Κοινωνική επιλογή.

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστίες... 16 Δύο λόγια από την συγγραφέα... 17

Ευχαριστίες... 16 Δύο λόγια από την συγγραφέα... 17 Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 16 Δύο λόγια από την συγγραφέα... 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Το σύνολο των πραγματικών αριθμών... 19 1.1 Σύνολα αριθμών... 19 1.2 Αλγεβρική δομή του R... 20 1.2.1 Ιδιότητες πρόσθεσης...

Διαβάστε περισσότερα

HAL R. VARIAN. Μικροοικονομική. Μια σύγχρονη προσέγγιση. 3 η έκδοση

HAL R. VARIAN. Μικροοικονομική. Μια σύγχρονη προσέγγιση. 3 η έκδοση HAL R. VARIAN Μικροοικονομική Μια σύγχρονη προσέγγιση 3 η έκδοση Κεφάλαιο 26 Μονοπωλιακή συμπεριφόρά Πώς πρέπει να τιµολογεί ένα µονοπώλιο; Μέχρι τώρα, αντιμετωπίζουμε ένα μονοπώλιο ως μια εταιρεία η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΘΕΩΡΙΑ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΘΕΩΡΙΑ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΘΕΩΡΙΑ ΖΗΤΗΣΗΣ Οι τιµές Στην οικονοµία οι τιµές παίζουν βασικό ρόλο. Κατανέµουν τους παραγωγικούς πόρους στις τοµείς όπου υπάρχει µεγαλύτερη ζήτηση µε το πιο αποτελεσµατικό τρόπο. Αυτό το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης 1 ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης Μικροοικονομική ανάλυση 2 Η μέθοδος της «αφαίρεσης» και η μελέτη της οικονομικής συμπεριφοράς Τα άτομα ενεργούν σκόπιμα επιδιώκοντας

Διαβάστε περισσότερα

Τιµή, αξία (πρόθεση για πληρωµή) και µέτρα ευηµερίας του καταναλωτή

Τιµή, αξία (πρόθεση για πληρωµή) και µέτρα ευηµερίας του καταναλωτή 3: Μέτρα ευηµερίας του καταναλωτή Τιµή, αξία (πρόθεση για πληρωµή) και µέτρα ευηµερίας του καταναλωτή (Πλεόνασµα καταναλωτή Ισοδύναµη µεταβολή και µεταβολή αποζηµίωσης) Ο ορισµός της κοινωνικής ευηµερίας

Διαβάστε περισσότερα

Α.4 Η καμπύλη ζήτησης με ελαστικότητα ζήτησης ίση με το μηδέν σε όλα τα σημεία της είναι ευθεία παράλληλη προς τον άξονα των ποσοτήτων.

Α.4 Η καμπύλη ζήτησης με ελαστικότητα ζήτησης ίση με το μηδέν σε όλα τα σημεία της είναι ευθεία παράλληλη προς τον άξονα των ποσοτήτων. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

0 χ1 χ2 Ι2 χ3 Ι5 Ι3 χ

0 χ1 χ2 Ι2 χ3 Ι5 Ι3 χ ΠΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΚΕ ΟΝΙΣ - ΤΜΗΜ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΘΗΓΗΤΗΣ ΚΩΣΤΣ ΕΛΕΝΤΖΣ ΠΟΤΕΛΕΣΜΤ ΥΠΟΚΤΣΤΣΗΣ ΚΙ ΕΙΣΟ ΗΜΤΟΣ Ι1 χ/ Ρ=0 χ/ Ρ>0 χ/ Ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Εξέταση Φεβρουαρίου 2012 / ιάρκεια: 2 ώρες ιδάσκοντες: Μ. Αθανασίου, Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Οι τιμές των αγαθών προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση της ζήτησης και της προσφοράς.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Βάλτε σε κύκλο το σωστό γράμμα: 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. 1. Ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και της προσφοράς μπορεί να μη μεταβάλλει την ποσότητα ισορροπίας. Σ Λ Α. 2. Έστω δύο αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ: ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ: ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ: ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Τεχνολογία και Συναρτήσεις Παραγωγής -H πλευρά της προσφοράς στην οικονομία μελετάει τη διαδικασία παραγωγής των αγαθών και υπηρεσιών που καταναλώνονται από τα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 4: Θεωρία Ζήτησης και Προσφοράς

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 4: Θεωρία Ζήτησης και Προσφοράς Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 4: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην αγορά αλληλενεργούν 2 δυνάμεις, η ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι. Ανδρέας Δριχούτης, PhD Επίκουρος Καθηγητής Τμ. Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι. Ανδρέας Δριχούτης, PhD Επίκουρος Καθηγητής Τμ. Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Ανδρέας Δριχούτης, h Επίκουρος Καθηγητής Τμ. Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομική Επιστήμη Ανεπάρκεια Σπανιότητα Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική. Ενότητα 3: Ο καταναλωτής επιλέγει να μεγιστοποιήσει τη χρησιμότητά του. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μικροοικονομική. Ενότητα 3: Ο καταναλωτής επιλέγει να μεγιστοποιήσει τη χρησιμότητά του. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μικροοικονομική Ενότητα 3: Ο καταναλωτής επιλέγει να μεγιστοποιήσει τη χρησιμότητά του Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

και να σχολιαστεί το αποτέλεσμα. ΤΕΛΟΣ

και να σχολιαστεί το αποτέλεσμα. ΤΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Ι 7 Διάρκεια εξέτασης: ώρες Μέρος Α. (4 μονάδες) (α). Μια συνάρτηση () έχει το γράφημα του παραπλεύρως σχήματος. Να γίνουν τα γραφήματα των συναρτήσεων () οριακής τιμής:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών.

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Η ΖΗΤΗΣΗ Να σημειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Όταν η ζήτηση ενός αγαθού είναι ελαστική, η συνολική δαπάνη των καταναλωτών για το αγαθό αυτό μειώνεται καθώς αυξάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 10. Γενική Ισορροπία VA 30

Διάλεξη 10. Γενική Ισορροπία VA 30 Διάλεξη 10 Γενική Ισορροπία V 30 1 Μερική & Γενική Ισορροπία Μέχρι τώρα εξετάζαμε γενικά την αγορά ενός αγαθού μεμονωμένα. Το πώς δηλαδή η προσφορά και η ζήτηση επηρεάζονται από την τιμή του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 Ν. ΠΑΝΤΕΛΗ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 1 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 ΚΟΣΤΗ Ν.

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ Άντε πάλι.. Για να δούμε πόσες φορές θα κάνουμε αυτή τη δουλειά Κεφάλαιο 2 Οικονομικά των Επιχειρήσεων Ε.Σ.Σαρτζετάκης 1 Εισαγωγή? Η λειτουργία των αγορών προσδιορίζεται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις Δεύτερου Πακέτου Ασκήσεων

Λύσεις Δεύτερου Πακέτου Ασκήσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μάθημα: Μικροοικονομική Θεωρία Ι 2015-16 Λύσεις Δεύτερου Πακέτου Ασκήσεων 1. Αν οι προτιμήσεις της Κατερίνας είναι μονοτονικές (προτιμά δηλαδή μεγαλύτερες

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Στις παρακάτω 10 ερωτήσεις, να γράψετε τον αριθμό της κάθε ερώτησης στην εργασία σας και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Η κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια Οικονοµική Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου µόνο Τµήµα Ι.

ηµόσια Οικονοµική Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου µόνο Τµήµα Ι. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2013-2014 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Εξεταστική περίοδος Απριλίου Εξέταση στο µάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

2. ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

2. ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ . ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ. Εισαγωγή Οι κλασσικές μέθοδοι αριστοποίησης βασίζονται κατά κύριο λόγο στο διαφορικό λογισμό. Ο Μαθηματικός Προγραμματισμός ο οποίος περιλαμβάνει τον Γραμμικό Προγραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα