ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΘΗΝΑ 10/02/2015

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΘΗΝΑ 10/02/2015"

Transcript

1 νσωμάτωση Τεχνολογίας στη Διδακτική των Μαθηματικών ( Δ8 ) ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΔΙΡΥΝΗΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΟ ΡΓΑΣΙΑΣ ΑΘΗΝΑ 10/02/2015 Διδάσκων Γ. Ψυχάρης ΛΝΗ ΚΑΖΑΚΟΥ ΜΑΡΙΟ ΓΚΟΥΡΙ - ΝΙΚΗ ΜΟΥΤΑΦΗ λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 1

2 ΠΡΙΧΟΜΝΑ Μαθηματικό Περιεχόμενο Στόχοι... 3 Πλαίσιο Δραστηριότητας Περιγραφή Δραστηριότητας. 3 Ανάλυση Δραστηριότητας. 4 Θεωρητικό Πλαίσιο Ανάλυση Παρέμβασης Τι θα αλλάζαμε.. 45 Τι μάθαμε από το σχεδιασμό, την εφαρμογή και την ανάλυση της δραστηριότητας.. 45 πέκταση της δραστηριότητας 45 Βιβλιογραφία. 46 λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 2

3 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΙΧΟΜΝΟ Το πρόβλημα αφορά στη μαθηματικοποίηση ενός πραγματικού προβλήματος που απαντάται στο χώρο εργασίας και συγκεκριμένα στον ανεφοδιασμό με υγραέριο ενός πρατηρίου υγρών καυσίμων. Η μοντελοποίησή του απαιτεί χρήση μαθηματικών εργαλείων καθώς και τη χρήση του λογισμικού geogebra, το οποίο βοηθά σημαντικά στη διερευνητική μάθηση. ΣΤΟΧΟΙ διαδικασία μαθηματικοποίησης από την πλευρά των μαθητών (εμπόδια, δυνατότητες και κατασκευή νοημάτων για τις εμπλεκόμενες μαθηματικές έννοιες). αν και πώς εμφανίζεται η διερεύνηση αλλά και ο χώρος εργασίας στη δραστηριότητα των μαθητών. ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Η δραστηριότητα αυτή πραγματοποιήθηκε μέσα στο σχολικό περιβάλλον, στο εργαστήριο Η/Υ. Συμμετείχαν μαθητές (η μία μαθήτρια χρησιμοποιήθηκε για να βοηθήσει στη διεξαγωγή της έρευνας) της Γ Γυμνασίου. Σχηματίστηκαν 3 ομάδες των δύο. Την κάθε ομάδα ανέλαβε ένας καθηγητής. Η κάθε ομάδα είχε στη διάθεσή της έναν Η/Υ εφοδιασμένο με την εφαρμογή geogebra για να πειραματιστούν οι μαθητές. πίσης, κάθε ομάδα είχε στη διάθεσή της ένα φύλλο εργασίας όπου στην αρχή παρουσιαζόταν το πραγματικό πρόβλημα που αφορούσε στο χώρο εργασίας και στη συνέχεια ακολουθούσαν δραστηριότητες που είχαν σχεδιαστεί από τους καθηγητές. ΠΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Η δραστηριότητα ξεκίνησε με την ανάγνωση του βασικού προβλήματος που έπρεπε οι μαθητές να μαθηματικοποιήσουν. Το πρόβλημα, όπως αναφέραμε, αφορούσε στον ανεφοδιασμό ενός πρατηρίου υγρών καυσίμων με υγραέριο. Πρέπει να τονίσουμε ότι αρχικά οι μαθητές δεν εργάστηκαν στο πραγματικό πλαίσιο του προβλήματος, το οποίο αφορούσε μελέτη όγκου του οριζοντίου κυλίνδρου, καθώς η διαδικασία αυτή είναι αδύνατη από μεριάς τους και απαιτεί τη γνώση ανωτέρων μαθηματικών. Για το λόγο αυτό η δομή της δραστηριότητας ήταν τέτοια ώστε οι μαθητές να πειραματιστούν πρώτα με τον κάθετα τοποθετημένο κύλινδρο. Καθώς από κάθε οριζόντια δομή του προκύπτει ένας κύλινδρος ενώ στην περίπτωση του οριζοντίου, το πρίσμα που προκύπτει από μία τέτοια διατομή είναι άγνωστο. Στο πρώτο μισό της δραστηριότητας όπου δεν έγινε χρήση του λογισμικού geogebra, οι μαθητές έπρεπε να κάνουν κάτι το οποίο δεν είχαν ξανακάνει: Έπρεπε να συνδυάσουν όλες τις λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 3

4 μαθηματικές γνώσεις που είχαν αποκτήσει από προηγούμενες τάξεις σε ένα πρόβλημα άγνωστο σε αυτούς. δώ φαίνεται και η κάθετη αναδιοργάνωση των προηγούμενων γνώσεων, ώστε τελικά να επιτευχθεί η κατασκευή καινούριας γνώσης (Dreyfus). Η εισαγωγή του λογισμικού έγινε στο 2 ο μισό της δραστηριότητας, όπου πλέον οι μαθητές, έχοντας πειραματιστεί με τον κάθετα τοποθετημένο κύλινδρο, καλούνταν να πειραματιστούν στην περίπτωση του οριζόντιου κυλίνδρου. Οι μαθητές έκαναν εικασίες και στη συνέχεια έλεγχαν τις απαντήσεις τους μέσω παρατηρήσεων που έκαναν ενώ πειραματίζονταν με το λογισμικό geogebra. Κατέγραφαν τις ιδέες τους στο φύλλο εργασίας και κατέληγαν σε κάποια συμπεράσματα που αφορούσαν στη γραφική παράσταση. Στο τελικό κομμάτι οι μαθητές έπρεπε να φύγουν από τη μαθηματικοποίηση και να επιστρέψουν στο πραγματικό πρόβλημα που είχαν να αντιμετωπίσουν ώστε να δώσουν μία λύση. Διδακτική παρέμβαση με μαθητές και παρουσίαση: Διερευνητική μάθηση Μαθηματικών και χώρος εργασίας Ανάλυση της δραστηριότητας: (περιεχόμενο, φύλλο εργασίας, χρήση εργαλείων, στόχοι και αναμενόμενες ενέργειες/δυσκολίες των μαθητών, στόχευση και αιτιολόγηση των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων των ερευνητών). Αρχικά δίνεται το φύλλο εργασίας που ξεκινά με μια συνοπτική περιγραφή του προβλήματος. Δίνουμε χρόνο στους μαθητές να το διαβάσουν και στη συνέχεια γίνεται μια συζήτηση ώστε να τους βοηθήσουμε να μεταφερθούν νοητά στο χώρο που τοποθετείται χωρικά το πρόβλημα (το βενζινάδικο), να σκεφτούν τον εαυτό τους στη θέση του υπαλλήλου (του Γιώργου) ή αυτού που θα τον βοηθήσει, αλλά και αντίστροφα, να σκεφτούν τη δεξαμενή και το χώρο του βενζινάδικου σαν να είναι η τάξη. Τους βοηθάμε δηλαδή να βρίσκονται ταυτόχρονα στην τάξη αλλά (νοητικά) και στο μέρος που λαμβάνει χώρα το πρόβλημα. Οι τρεις πρώτες δραστηριότητες στην ουσία προετοιμάζουν τους μαθητές αρχικά να κινηθούν σε γνωστές μαθηματικές περιοχές αλλά μέσα από ένα πραγματικό πρόβλημα και να εμπλακούν σιγά σιγά στη διαδικασία της διερεύνησης και της εικασίας. Όταν κατά την τέταρτη δραστηριότητα εισάγεται το αρχείο του geogebra, οι μαθητές έχουν ήδη διαισθητικά και με γνώριμα εργαλεία προσεγγίσει το πρόβλημα και έχουν κάνει εικασίες. Οπότε με τη χρήση του λογισμικού θα έρθει ο πειραματισμός και η επιβεβαίωση. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 4

5 Το πρόβλημα διαβάζεται από τους μαθητές και συζητείται με τον εκπαιδευτικό. Μπορεί να γίνει αναφορά σε πιο οικείες καταστάσεις, όπως η παραλαβή πετρελαίου στην πολυκατοικία, ώστε να γίνει πιο κατανοητό. Περιγράφουμε επίσης και τον τρόπο με τον οποίο οι προμηθευτές μετρούν αντίστοιχα το πετρέλαιο ή το υγραέριο, δηλαδή αναφέρουμε τον μετρητή που έχουν τα βυτία (βλέπουν και σχετική εικόνα). Πριν προχωρήσουν στις δραστηριότητες, τους εξηγούμε ότι δεν ξεκινάμε αμέσως προσπαθώντας να απαντήσουμε στο πρόβλημα, αλλά με παρόμοια προβλήματα που θα μας βοηθήσουν κι ίσως μας οδηγήσουν κάποια στιγμή στη λύση του αρχικού προβλήματος. Στόχοι και αναμενόμενες ενέργειες/δυσκολίες Ζητάμε από τους μαθητές να αναγνωρίσουν ότι σε σταθερές υψομετρικές διαφορές αντιστοιχούν ίσοι όγκοι και στη συνέχεια τον τρόπο που συμμεταβάλλονται αυτά τα μεγέθη, δηλαδή διπλάσια υψομετρική διαφορά άρα και διπλάσιο ύψος κτλ. Τέλος, βάζοντας μια μη εύκολη αριθμητική διαφορά, τους προκαλούμε να αναγνωρίσουν ότι τα μεγέθη είναι ανάλογα, άρα μπορούν να χρησιμοποιήσουν αλγεβρικά εργαλεία αναλόγων ποσών, όπως αναγωγή στη μονάδα, απλή μέθοδο των τριών αλλά κυρίως τη δημιουργία αναλογιών, που τους βοηθά να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε περίπτωση. Πιθανές δυσκολίες είναι οι μαθητές να μη μπορέσουν να γενικεύσουν ή να αναγνωρίσουν τα ανάλογα ποσά και τη χρήση των αναλογιών για να λύσουν εξίσωση. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 5

6 Στόχευση και αιτιολόγηση Θα πρέπει ολοκληρώνοντας τη δραστηριότητα, ο εκπαιδευτικός να έχει καθοδηγήσει τους μαθητές του να μπορούν να αναγνωρίζουν ότι πρόκειται για μια «κατάσταση» αναλόγων ποσών κι ότι αυτή μπορεί να λυθεί με το «στήσιμο» μιας κατάλληλης αναλογίας και την επίλυση αυτής. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 6

7 Στόχοι κι αναμενόμενες ενέργειες/δυσκολίες Στα υποερωτήματα Α, Β και Γ, στόχος είναι οι μαθητές να συνειδητοποιήσουν ότι η οποιαδήποτε μεταβολή (αύξηση ή μείωση) είτε στη στάθμη είτε στον όγκο, καθώς και ακραίες θέσεις (γεμάτος κύλινδρος) μπορεί να αντιμετωπιστεί σαν ένα πρόβλημα αναλόγων ποσών και μπορεί να απαντηθεί με τη βοήθεια των αναλογιών. ιδικά, τώρα στον υπολογισμό του εμβαδού της βάσης, θέλουμε να διαπιστώσουμε κατά πόσο οι μαθητές θα λειτουργήσουν μηχανιστικά-διαδικαστικά προσπαθώντας να το βρουν από τον τύπο =πρ 2, οπότε και δεν θα τα καταφέρουν, ή θα σκεφτούν συσχετιστικά και θα χρησιμοποιήσουν τον τύπο του όγκου για να βρουν τη βάση, συνδυάζοντας προηγούμενες πληροφορίες, πράγμα που είναι ένας βασικός στόχος. Ένας δεύτερος σημαντικός στόχος είναι να συνειδητοποιήσουν ότι η βάση παραμένει αμετάβλητη για ένα συγκεκριμένο κύλινδρο και δεν επηρεάζει ούτε επηρεάζεται από τις μεταβολές των υπόλοιπων μεγεθών. Στα υποερωτήματα Δ και στοχεύουμε στο να συνδέσουν οι μαθητές τα δύο μεγέθη (όγκο και στάθμη) και τη συμμεταβολή τους μέσα από τη γραφική αναπαράσταση, συνειδητοποιώντας μάλιστα ότι πρόκειται για κομμάτι ευθείας και μέσα από έναν τύπο (y=αx) όπου το α εκφράζει κάτι πολύ συγκεκριμένο και ήδη υπολογισμένο (μβαδό βάσης). πίσης δίνεται η ευκαιρία να συμφωνήσουν στο ποια θα είναι η ανεξάρτητη μεταβλητή. Πιθανές δυσκολίες στα υποερωτήματα Α,Β,Γ είναι να μην μπορέσουν οι μαθητές να στήσουν σωστά την αναλογία, είτε βάζοντας αναντίστοιχα ποσά όγκου-στάθμης, είτε τοποθετώντας τα σε λάθος θέση (αριθμητή-παρονομαστή). Στα Δ και πιθανό να μην ανακαλέσουν την ευθεία ως γραφική παράσταση αναλόγων ποσών ή να μην μπορούν να προσδιορίσουν το α του τύπου ή να μην μπορούν να ερμηνεύσουναναγνωρίσουν το α ως το εμβαδό της βάσης. Στόχευση και αιτιολόγηση Ο εκπαιδευτικός πρέπει με την ολοκλήρωση της δραστηριότητας να είναι βέβαιος ότι οι παραπάνω παρερμηνείες και δυσκολίες έχουν εξηγηθεί επαρκώς στους μαθητές που δυσκολεύτηκαν. πίσης είναι καλό να συζητηθεί η γραφική παράσταση, ώστε να μπορέσουν στις επόμενες δραστηριότητες οι μαθητές να έχουν συγκρατήσει την «εικόνα» και να μπορέσουν να κάνουν συνδέσεις. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 7

8 λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 8

9 Στόχοι κι αναμενόμενες ενέργειες/δυσκολίες Η δραστηριότητα 3 επαναφέρει τους μαθητές στο αρχικό πρόβλημα και ταυτόχρονα εξειδικεύει τα ερωτήματα στη μελέτη του τρόπου μεταβολής στάθμης-όγκου συνδέοντάς τα ταυτόχρονα με τις προηγούμενες δραστηριότητες. Αναμένουμε εδώ από τους μαθητές να: Συνδέσουν και να συγκρίνουν διαφορετικές καταστάσεις (κατακόρυφος-οριζόντιος). Να προβληματιστούν (αλλάζει κάτι ή δεν αλλάζει, και τι είναι αυτό και πώς μεταβάλλεται) και κυρίως αν συνεχίζουν να έχουν μια κατάσταση αναλόγων ποσών. Να εικάσουν μέσα από νοητικά σχήματα (φαντάζονται), υποβοηθούμενοι ίσως και με χειραπτικά (ένα μπουκάλι με νερό τοποθετημένο οριζόντια ή ένα τυλιγμένο φύλλο χαρτιού). Να προσεγγίσουν διαισθητικά (δεν έχουν άλλο τρόπο να αντιστοιχίσουν υψομετρική διαφορά και όγκο). Να συγκρίνουν μέσα στην ίδια κατάσταση (οριζόντιος κύλινδρος) και να ανακαλύψουν ομοιότητες (πχ συμμετρίες 3.2) και διαφορές (ο τρόπος που γεμίζει ως τη μέση και ο τρόπος που γεμίζει μετά τη μέση). Να σχεδιάσουν διαισθητικά γραφική παράσταση, η οποία στη συνέχεια είτε θα επιβεβαιωθεί είτε θα απορριφθεί. Στόχευση και αιτιολόγηση Καθώς εδώ τα ερωτήματα είναι ανοιχτά και διερευνητικά, ο εκπαιδευτικός θα πρέπει: να ενθαρρύνει τους μαθητές ώστε να εκφράζονται και να ανταλάσσουν απόψεις. να επιλέγει εκείνες τις στρατηγικές ή «λέξεις-κλειδιά» των μαθητών, ώστε η συζήτηση να είναι παραγωγική και να οδηγεί σε μαθηματικές έννοιες. να ζητά από τους μαθητές να εξηγούν τις απαντήσεις τους. όταν αντιμετωπίζουν δυσκολίες να τους βοηθά έμμεσα, χωρίς να απαντά ο ίδιος στο ερώτημα ή να διορθώνει το λάθος. να «προκαλεί» συνεχώς την ερευνητική-πειραματική διάθεση ρωτώντας συχνά (π.χ. πώς, γιατί, κι αν όχι, είσαι σίγουρος κτλ.) ή βοηθώντας τους μαθητές να εντοπίζουν σημεία στο πρόβλημα που δεν δέχονται μόνο μια απάντηση ή η απάντηση είναι δυσδιάκριτη. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 9

10 Στη δραστηριότητα 4, εισάγεται για πρώτη φορά το λογισμικό. Οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να μεταβάλλουν τη στάθμη του κυλίνδρου μέσω δρομέα και να βλέπουν τον αντίστοιχο όγκο κάθε φορά. Με αυτόν τον τρόπο συμπληρώνουν τον πίνακα τιμών της δραστηριότητας 4. δώ έχουν την ευκαιρία να πειραματιστούν με περισσότερες τιμές και να συγκρίνουν. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 10

11 Στόχοι κι αναμενόμενες ενέργειες/δυσκολίες Γίνεται μια πρώτη προσπάθεια (με τη δυνατότητα που μας δίνει το λογισμικό) να προσεγγίσουν οι μαθητές με μεγαλύτερη ακρίβεια τη γραφική αναπαράσταση της μεταβολής των δυο μεγεθών. Έτσι θα τους δοθεί η δυνατότητα να κατανοήσουν περισσότερο τι συμβαίνει στην πραγματικότητα, όπως επίσης να αναστοχαστούν πάνω στη δική τους γραφική παράσταση που έφτιαξαν διαισθητικά. Στόχευση και αιτιολόγηση Μέσα από τον πίνακα τιμών και την προσέγγιση της γραφικής παράστασης, επιδιώκουμε οι μαθητές να αρχίσουν να πείθονται σιγά-σιγά ότι στην περίπτωση του οριζόντιου κυλίνδρου δεν ισχύει το μοντέλο των αναλόγων ποσών αλλά κάποιο άλλο, το οποίο μάλιστα θα γίνει αμέσως μετά αντικείμενο μελέτης και ερμηνείας. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 11

12 δώ οι μαθητές παρακολουθούν το γέμισμα του κυλίνδρου να εξελίσσεται ταυτόχρονα με την αριθμητική μεταβολή των μεγεθών στάθμης-όγκου και το σχηματισμό της γραφικής παράστασης (σχ.1, σχ.2), μια δυνατότητα που μόνο το λογισμικό μπορούσε να μας δώσει. Σχ. 1 λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 12

13 Σχ. 2 Στόχοι κι αναμενόμενες ενέργειες/δυσκολίες Οι μαθητές είναι ήδη προϊδεασμένοι και έτοιμοι σχεδόν να αποδεχθούν αυτή τη γραφική παράσταση, αφού έχουν μια καλή προσεγγιστική εικόνα από πριν. Η επιβεβαίωση όμως είναι αναγκαία για αυτούς κι ας προέρχεται στην ουσία από έναν Η/Υ, χωρίς να τους ενδιαφέρει πώς έχει «κατασκευαστεί» όλο αυτό. Πέρα από την επιβεβαίωση, μέσα από τα ερωτήματα 1-7 αναμένουμε οι μαθητές να μπορέσουν να «διαβάσουν» τη γραφική παράσταση, δηλαδή να ερμηνεύσουν μέσα από το πρόβλημα τη «συμπεριφορά» και τα «κρίσιμα» σημεία της καμπύλης. Αυτό δεν θα είναι εύκολο, καθώς μαθητές της Γ Γυμνασίου δεν έχουν έρθει ποτέ σε επαφή με τέτοιες καμπύλες, ούτε τους έχει δοθεί η ευκαιρία μέσα από το αναλυτικό τους να ερμηνεύσουν άλλες καμπύλες μέσα από τέτοιου είδους προβλήματα. Θα προκαλέσουμε το μαθητή να ερμηνεύσει, να συνδέσει, να εικάσει και να επιβεβαιώσει ή να απορρίψει, άλλοτε με οριζόντια (κυρίως εδώ), κι άλλοτε με κάθετη μαθηματικοποίηση. Πιο συγκεκριμένα: μπορεί η γραφική παράσταση να είναι ευθεία; Δεν είναι μόνο ότι βλέπουμε αλλά και ότι γνωρίζουμε. Αφού έχει καταρριφθεί το μοντέλο των αναλόγων ποσών, δεν θα μπορούσε η γραφική παράσταση να είναι ευθεία. δώ, βέβαια μπαίνει και η έννοια «τοπικά», οπότε θα πρέπει οι μαθητές να αναγνωρίσουν και τα υπόλοιπα συμμεταβαλλόμενα μεγέθη** (ή κάποια από αυτά), πχ. το εμβαδό του κυκλικού τμήματος, το μήκος του τόξου ή της αντίστοιχης χορδής ή το ορθογώνιο παραλληλόγραμμο που σχηματίζει η οριζόντια επιφάνεια του υγρού και τον τρόπο που αυτά μεταβάλλονται. να αναγνωριστεί η πιο έντονη καμπυλότητα («ανάποδα» όμως) στα άκρα, και θα αναμέναμε να ερμηνευτεί από τους μαθητές ως γρήγορο ή αργό γέμισμα με αιτιολόγηση που θα στηρίζεται σε ένα από τα υπόλοιπα συμμεταβαλλόμενα μεγέθη**. τι συμβαίνει στο σημείο με τετμημένη 1μ; Αυτό που εμείς λέμε σημείο καμπής, οι μαθητές του Γυμνασίου ζητούνται να βρουν δικές τους λέξεις να το περιγράψουν και στοιχεία μέσα από το πρόβλημα για να το ερμηνεύσουν (πιο αργά-πιο γρήγορα ή μεγαλώνει η επιφάνειαξαναμικραίνει η επιφάνεια κτλ.) Στόχευση και αιτιολόγηση λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 13

14 Ο εκπαιδευτικός μπορεί να καθοδηγεί τους μαθητές με κατάλληλες μικρές ή μη συμπληρωμένες ερωτήσεις, όπως πχ. η καμπύλη είναι πιο... ή τι συμβαίνει εκεί στην αρχή, όταν αρχίζει... ή στο 1μ είναι στη μέση, τι συμβαίνει εκεί κοντά στη μέση... ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 5, συνέχεια Οι μαθητές συμπληρώνουν και πάλι με τη βοήθεια του λογισμικού τους 2 πίνακες. Στόχοι κι αναμενόμενες ενέργειες/δυσκολίες Δίνουμε στους μαθητές ένα «εργαλείο», ένα πίνακα τιμών αντιστοίχησης όγκων ανά 2εκ σε διαφορετικά ύψη. Οι ίδιοι μπορούν να πειραματιστούν και σε άλλες υψομετρικές διαφορές. Στόχος μας είναι οι μαθητές να αντιληφθούν πιο βαθιά, να συνειδητοποιήσουν ότι: οι ίσες υψομετρικές διαφορές δεν δίνουν αντίστοιχα ίσους όγκους, κάτι που συνέβαινε στον οριζόντιο κύλινδρο. οι ίσες υψομετρικές διαφορές δίνουν αυξανόμενο αντίστοιχο όγκο, καθώς τα ύψη πλησιάζουν τη μέση (1μ) και στη συνέχεια πάνω από τη μέση (1μ) του κυλίνδρου δίνουν σταδιακά μικρότερους αντίστοιχους όγκους καθώς ο κύλινδρος κοντεύει να γεμίσει. Θέλουμε οι μαθητές να: συνδέσουν τους πίνακες με τη γραφική παράσταση, «δένοντας» ερμηνείες του προηγούμενου ερωτήματος όπως πχ. αφού χρειάζεται λιγότερο όγκο όσο πλησιάζει το υγρό τα 2μ άρα γεμίζει πιο γρήγορα...γι αυτό η καμπύλη είναι πιο... να εμπλέξουν για μια ακόμα φορά τα υπόλοιπα μεγέθη πιο συνειδητά, όπως πχ. κοντά στα 2 μέτρα ο όγκος ανά 2 εκ. μικραίνει, γιατί μικραίνει... η επιφάνεια, ή το εμβαδό του κυκλικού τμήματος από πάνω... ή γιατί πάνω από τη μέση η χορδή ξαναμικραίνει... γενικότερα, ένας αναστοχασμός σε παρατηρήσεις, ερμηνείες και επιβεβαίωση κάποιων εικασιών. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 14

15 Στόχευση και αιτιολόγηση Καθοδηγούμε τους μαθητές να κάνουν συνδέσεις με τα προηγούμενα ερωτήματα. νισχύουμε τον αναστοχασμό και ζητάμε πιο τεκμηριωμένες και αναλυτικές αιτιολογήσεις. ΣΥΝΧΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 5. Στο ερώτημα 9 γίνεται μια συνολική σύνδεση και σε επίπεδο οριζόντιας αλλά και κάθετης μαθηματικοποίησης. Στο 1 ο ερώτημα, αν υπάρχουν κοινά στοιχεία, θέλουμε οι μαθητές να αναγνωρίσουν μέσα από την πραγματική κατάσταση ότι υπάρχουν τρεις θέσεις όπου συμβαίνει ακριβώς το ίδιο: στην αρχή, όταν η δεξαμενή είναι άδεια, στο τέλος όταν αυτή είναι γεμάτη και ακριβώς στη μέση όπου έχουμε τη μισή ποσότητα. Στο 2 ο ερώτημα και μέσα από τη γραφική τεκμηρίωση, θέλουμε οι μαθητές να αναγνωρίσουν μέσα στα μαθηματικά τι σημαίνει ίδιοι όγκοι (όγκος V=y) στην ίδια στάθμη (στάθμη x), δηλαδή να καταλάβουν ότι οι δυο γραφικές παραστάσεις, αν και διαφορετικές, έχουν 3 κοινά σημεία. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 15

16 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Αυτό, βέβαια συμβαίνει εδώ, γιατί έχουμε προνοήσει να έχουν το ίδιο ύψος οι κύλινδροι και την ίδια χωρητικότητα. πιστρέφοντας στον υπάλληλο του βενζινάδικου το Γιώργο... Τι πρέπει να κάνει τελικά ο Γιώργος ώστε να διασταυρώσει τις ενδείξεις της ράβδου με τις ενδείξεις του βυτίου και της δεξαμενής για να σιγουρευτεί ότι δεν τον κλέψανε; Στο κλείσιμο της παρέμβασης κι ενώ οι μαθητές δεν έχουν ξεφύγει από την πραγματική κατάσταση ως προς το ότι έχουμε μια μεγάλη δεξαμενή με υγραέριο (κάποιο υγρό, τέλος πάντων) και μελετάμε μεταβολές όγκου και στάθμης υγρού, θέλουμε να διαπιστώσουμε μέσα από την επαναφορά του αρχικού προβλήματος, κατά πόσο η όλη διαδικασία βοήθησε τα παιδιά να απαντήσουν στο ερώτημα που θέσαμε και που μπορούμε να επαναδιατυπώσουμε για να τους βοηθήσουμε: Αν ήσουν εσύ ο Γιώργος (ο υπάλληλος), τι είδους βοήθεια θα ζητούσες; Αν ήθελες να βοηθήσεις τον Γιώργο, τι θα του πρότεινες να κάνει; Αν ήσουν ιδιοκτήτης του βενζινάδικου, τι έπρεπε να παρέχεις στον Γιώργο; Δεν μπορούμε να περιμένουμε κάποια συγκεκριμένη απάντηση, ούτε είναι αυτό το ζητούμενο. Κυρίως μας ενδιαφέρει αν θα υπάρξει απάντηση, κι αν μέσα από αυτή θα μπορεί να φανεί κατά πόσο έπαιξε ρόλο η συνολική δραστηριότητα. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 16

17 Θεωρητικό πλαίσιο Σύμφωνα με τους Artigue & Blomjᴓj, διερευνητική μάθηση (IB - inquiry-based education) είναι η παιδαγωγική η οποία στηρίζεται στη διερεύνηση. Πρόκειται για τη διδασκαλία όπου οι μαθητές καλούνται να εργαστούν με μεθόδους παρόμοιες με αυτές που χρησιμοποιούν οι μαθηματικοί και γενικά οι επιστήμονες. Η εμφάνιση αυτής της τάσης είναι πολύ έντονη τα τελευταία χρόνια στην υρώπη όπου έχει ήδη δρομολογηθεί σχεδιασμός με στόχο την εφαρμογή της εκπαίδευσης μέσω έρευνας στα μαθηματικά και στις επιστήμες γενικότερα. Πρόκειται για μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση της γνώσης, όπου τόσο οι μαθητές όσο και οι εκπαιδευτικοί αφήνουν του παραδοσιακούς τους ρόλους: Οι μαθητές θέτουν ερωτήματα, εξερευνούν, εμπλέκονται, εξηγούν, επεκτείνουν, εκτιμούν, συνεργάζονται (Artigue & Blomjᴓj, 2013). Οι εκπαιδευτικοί ενθαρρύνουν την εξερεύνηση, παροτρύνουν, καθοδηγούν. Οι περισσότεροι ερευνητές συμφωνούν ότι μια από τις βασικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μαθητές όταν διδάσκονται μαθηματικά είναι η αδυναμία σύνδεσης με την πραγματική ζωή. Ο Gravemeijer διαπιστώνει ότι η δυσκολία στο να μαθαίνει κάποιος μαθηματικά οφείλεται συχνά σε αυτό που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ως κενό ανάμεσα στην εμπειρία της καθημερινής ζωής και σε αυτό που χαρακτηρίζουμε φορμαλιστικά μαθηματικά. Ο ίδιος όμως δεν βλέπει την καθημερινή εμπειρία και τα φορμαλιστικά μαθηματικά σαν διαφορετικές οντότητες. Αντίθετα αυτό στο οποίο θα πρέπει να στοχεύουμε είναι μια διαδικασία προοδευτικής ανάπτυξης στην οποία τα φορμαλιστικά μαθηματικά έρχονται στην επιφάνεια σαν μια φυσική επέκταση της εμπειρικής πραγματικότητας των μαθητών (Gravemeijer, 1999). Θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα λεγόμενα του Gravemeijer συμπυκνώνουν τις βασικές αρχές της RM. νώ σύμφωνα με τον Freudenthal και σύμφωνα με την αρχή της reinvention, μια πορεία μάθησης πρέπει να χαραχτεί, μέσα από την οποία οι μαθητές μπορούν να βρουν μόνοι τους τα μαθηματικά (που επιδιώκεται να γνωρίσουν). Αυτή η διαδικασία της μαθηματικοποίησης είναι το ζητούμενο: Στόχος και μέσο. O Treffrers (1978) αναφέρεται σε μια διαδικασία οργάνωσης, εμπλοκής, αναγνώρισης ομοιοτήτων και διαφορών, «συστηματικής προσέγγισης», συμβολισμού, γενίκευσης μέσα από μια συγκεκριμένη λύση. Τονίζει, όμως ότι δεν είναι μια διαδικασία που δεν πρόκειται να αναδυθεί από μόνη της αλλά πρέπει να καθοδηγηθεί και υποστηριχτεί μέσα από συγκεκριμένες διδακτικές μεθόδους (Treffers, 1978). Ο ίδιος (Treffers, 1978) μιλάει για οριζόντια και κατακόρυφη μαθηματικοποίηση, μια διάκριση που υιοθετεί αργότερα και ο Freudenthal (Freudenthal, 1991), λέγοντας ότι η οριζόντια μαθηματικοποίηση οδηγεί από τον κόσμο της ζωής στον κόσμο των συμβόλων: Από κόσμο όπου κάποιος ζει, δρα (και υποφέρει), στον κόσμο όπου τα σύμβολα σχηματοποιούνται, ανασχηματίζονται και γίνονται αντικείμενα χειρισμού (Freudenthal, 1991). Στην οριζόντια λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 17

18 μαθηματικοποίηση, επομένως οι μαθητές καλούνται να βρουν τα μαθηματικά εργαλεία που θα τους βοηθήσουν να μεταφέρουν τα δεδομένα ενός πραγματικού προβλήματος στη γλώσσα των μαθηματικών. Από την άλλη πλευρά, η κατακόρυφη μαθηματικοποίηση είναι άρρηκτα δεμένη με την ιδέα των learning strands ή τροχιών μάθησης (Menon). Πρόκειται λοιπόν για μια διαδικασία όπου τα χρησιμοποιούμενα μαθηματικά εργαλεία οργανώνονται, αναθεωρούνται και γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας. Το mascil project Το mascil project στοχεύει στην προώθηση της εφαρμογής της IBL στα σχολεία. Σε τάξεις όπου εμφανίζεται η διερευνητική μάθηση οι μαθητές έχουν ενεργό ρόλο. Θέτουν ερωτήματα, εξερευνούν καταστάσεις, βρίσκουν το δρόμο τους προς την επίλυση προβλημάτων. Προκειμένου να πραγματοποιηθεί αυτή η εφαρμογή της IBL και να γίνει η σύνδεση των μαθηματικών με το χώρο εργασίας,το mascil ακολουθεί μια ολιστική προσέγγιση (mascil). Η χρήση των DGS Η διερευνητική μάθηση υποστηρίζεται και υλοποιείται με τη βοήθεια και τη χρήση διαφόρων εργαλείων. Τα DGS μπορούν να παρέχουν ένα περιβάλλον ιδιαίτερα βοηθητικό, δίνοντας τη δυνατότητα εξερεύνησης, διερεύνησης και πειραματισμού. Σύμφωνα με τους Marrades και Gutierrez (2000), η συνεισφορά των DGS είναι διττή: Κατά πρώτον παρέχουν ένα περιβάλλον στο οποίο οι μαθητές μπορούν να πειραματιστούν ελεύθερα. Μπορούν πολύ εύκολα να ελέγξουν την ορθότητα των διαισθήσεων και των εικασιών τους κατά τη διαδικασία αναζήτησης κανονικοτήτων, γενικών ιδιοτήτων κτλ. Κατά δεύτερον τα DGS προσφέρουν στους μαθητές μη παραδοσιακούς τρόπους προκειμένου να μάθουν και να κατανοήσουν μαθηματικές έννοιες και μεθόδους, δίνοντας τη δυνατότητα να δουν όσα παραδείγματα χρειάζονται μέσα σε μερικά δευτερόλεπτα, παρέχοντας τους άμεση ανατροφοδότηση. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 18

19 Ανάλυση Παρέμβασης Αρχικά οι μαθητές διάβασαν το πρόβλημα που έπρεπε να αντιμετωπίσουν, να μαθηματικοποιήσουν. Το σημείο που πρέπει να τονιστεί είναι ότι το πρόβλημα περιέχει μόνο ένα αριθμητικό δεδομένο: Η παραλαβή ήταν 7000 λίτρα. Με την πρώτη ανάγνωση οι μαθηματικές έννοιες που εμπλέκονται δεν φαίνονται στο πρόβλημα, εκτός από την έννοια του κυλίνδρου. Σκοπίμως δε δόθηκε η τοποθέτηση του κυλίνδρου (κάθετη ή οριζόντια) και η εμπλοκή των μαθητών με το πρόβλημα έγινε με τα διαδοχικά ερωτήματα που ακολουθούσαν στο φύλλο εργασίας. Έτσι, αρχικά οι μαθητές κλήθηκαν να απαντήσουν σε κάποια απλά ερωτήματα που αφορούσαν την γνωστή σ αυτούς περίπτωση του κάθετα τοποθετημένου κυλίνδρου. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 19

20 Στόχος της δραστηριότητας αυτής ήταν να δούμε εάν οι μαθητές θα αναγνώριζαν ποια ποσά μεταβάλλονται και πως αυτά συνδέονται. Αναμέναμε από τους μαθητές να αναγνωρίσουν τα ανάλογα ποσά και να τα ονομάσουν. Τονίζουμε ότι η έννοια των ανάλογων ποσών είναι γνωστή στους μαθητές από τις τάξεις του Δημοτικού. Στην Γ Γυμνασίου οι μαθητές δεν ασχολούνται με τα ανάλογα ποσά. Αυτό το θεωρήσαμε σημαντικό, καθώς ασχολούνται με ένα πρόβλημα το οποίο δεν αποτελεί μία συγκεκριμένη εφαρμογή της διδακτέας ύλης και κατά κάποιο τρόπο μαρτυρούν τον τρόπο εργασίας. πομένως, οι μαθητές καλούνται, τις γνώσεις που έχουν αποκτήσει στα σχολικά χρόνια να τις θέσουν σε εφαρμογή για την επίλυση ενός αγνώστου σ αυτούς προβλήματος. Το δεδομένο που τους δίνεται είναι ότι μεταξύ 10 και 20 η ποσότητα είναι γνωστή, 314 λίτρα. Ζητείται η ποσότητα μεταξύ και Ας δούμε αναλυτικά, από τις απομαγνητοφωνήσεις, την πορεία εργασίας των μαθητών σε κάθε ομάδα. Ομάδα Α 00:00 Το διαβάσατε, έτσι; M Ναι, ναι. 00:09 Και πως σας φάνηκε; M Περίπλοκο. 00:11 Περίπλοκο; Γιατί; 00:13 Βασικά, δεν ξέρουμε τι θα κάνουμε εδώ πέρα. Δείχνει ερώτημα από τη δραστηριότητα 1(το α). 00:14 Δεν ξέρεις τι να κάνεις. 00:15 M Nαι, ναι. Ομάδα Γ λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 20

21 02:30 Ας υποθέσουμε αυτή είναι η δεξαμενή, ας υποθέσουμε είναι ένας κύλινδρος-τον είδαμε τον κύλινδροκατακόρυφος και σιγά σιγά (δεν έχει τίποτα, είναι άδειος) γεμίζει, μπορείτε να το φανταστείτε; 02:56 Μ1 Πρέπει να βρούμε τον όγκο γενικά; Ένα ένα, θεωρούμε ότι η δεξαμενή είναι κυλινδρική, ότι το ύψος είναι 2 μέτρα και είναι κατακόρυφη. Αν ξέρετε ότι ότι από 10 ως 20 εκ. ο όγκος είναι...(μπορείτε να σημειώνετε στα χαρτιά ή να κάνετε κι ένα σχήμα)... ωραία σημείωσε από 10 ως 20 εκ. σας λέει ότι έχουμε 314 λίτρα, είναι δεδομένο αυτό, μπορείτε να απαντήσετε στα υπόλοιπα ερωτήματα; 04:22 Μ1 Από το 20 και 30 θα κάνουμε εμβαδό =... Τι σας είπα; Αντώνη, μην παρασύρεστε... Μ2 Μήπως είναι Στην Πρώτη ομάδα οι μαθητές εμφάνιζαν πρόβλημα κατανόησης των ζητουμένων. Η εμπλεκόμενη μαθηματική έννοια ήταν απλή. Οι μαθητές έπρεπε να εντοπίσουν, όπως τονίσαμε στο στόχο μας, τα ανάλογα ποσά. Στην Τρίτη ομάδα παρατηρούμε ότι οι μαθητές προσπαθούν να συνδυάσουν το σχήμα με έναν τύπο που θα τους εξασφαλίσει και το αποτέλεσμα του ερωτήματος. Βλέπουμε τον μαθητή να εφαρμόζει κατευθείαν τύπο εύρεσης όγκου κυλίνδρου, το οποίο δεν θα ωφελούσε στην επίλυση του προβλήματος. Στη Δεύτερη ομάδα η παρατήρηση των ανάλογων ποσών έγινε αμέσως αντιληπτή από τους μαθητές. Οι μαθητές της Α και Γ ομάδας παρουσίασαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον τρόπο εργασίας τους στα ερωτήματα αυτά. Στην Α ομάδα οι μαθητές για να αιτιολογήσουν την ποσότητα που βρίσκεται μεταξύ των 20-30, και έδωσαν διαισθητικές απαντήσεις. Η διαφορά είναι ίδια και στο άλλο η διαφορά είναι διπλάσια. Έκαναν δηλαδή χρήση των ανάλογων ποσών και δεν θεώρησαν απαραίτητα ότι αυτό χρειάζεται κάποια αιτιολόγηση. Στη συνέχεια προχώρησαν στην εύρεση ποσότητας μεταξύ Ομάδα Α 04:09 Από τώρα Α 04:14 Με κάτι θα πρέπει να διαιρέσουμε εδώ πέρα λογικά. 04:16 Ωραία, ποιο; 04:19 Το 314 με το, το. 04:22 Με το 3. 04:25 Το 314 με το 3; 04:27 M όχι, όχι Με το 7; 04:29 Γιατί με το 7; 04:40 Γιατί τόση είναι η διαφορά από το 23 μέχρι το 30 04:41 σείς έχετε βρεί ότι από 20 μέχρι 30 είναι 314. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 21

22 04:43 M Ναι 04:48 Και επίσης από είναι τόσο. 04:50 M Ναι 04:53 Οπότε τι θέλετε να βρείτε τώρα; Θέλετε να βρείτε από :57 Ναι, ναι οποτε θα βγεί λιγότερο. Θα βγεί μικρότερο το νούμερο. 04:59 Θα είναι μικρότερο το νούμερο.σείς θέλετε ποσότητα από τα Πως μπορείτε να τη βρείτε. Κάτι μου είπατε με διαιρέσεις. 05:07 Ναι το 314 με ποιόν αριθμό όμως (γελάνε) 05:15 Άκουσα με το 3, άκουσα με το 7 05:20 Με το 7 μήπως; Για να βγάλουμε αυτό το μέρος που δεν το χρειαζόμαστε 05:27 Μήπως να βρούμε το 23 στο 20 και στο 30 πόσο αντιστοιχεί. ίναι το 1/7.Κάτι τέτοιο. Να βρούμε το μέρος 05:45 Ας πούμε στο 20 και στο 30 το ενδιάμεσο είναι το 25 το 1/2 05:51 Ναι, ναι. 05:55 Το 23 τότε τι μέρος είναι. Το 1/6; 05:58 Δεν ξέρω τι είναι το 23 05:03 M ίναι πολύπλοκο 05:50 Αυτή η ποσότητα από είναι πόσο; 06:12 M :19 Και εσείς θέλετε από το :21 M Ναι 06:24 πομένως ψάχνετε μεταξύ την ποσότητα που αντιστοιχεί. Πόσο είναι η διαφορά από 20-30; 06: :38 Άρα 10 3 = 7. Οπότε με το 7 θα διαιρέσουμε 06: =7. Αλλά αν διαιρέσω το 314 με το 7 τι βρίσκω; 06:50 Χωράει 06:58 Όχι αυτό εντάξει. Αλλά το αποτέλεσμα τι πληροφορία μου δίνει. 07:03 Την ποσότητα ανάμεσα στο 20 και το 23 λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 22

23 07:11 σύ διαίρεσες το 314 με το 7. Τα 314 λίτρα όμως σε ποιο διάστημα περιέχονται; Ο διάλογος αυτός θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως το πρώτο σημαντικό κρίσιμο σημείο της παρέμβασής μας. Το ερώτημα είναι αρκετά απλό και για μαθητές του Δημοτικού, ωστόσο δύο καλές μαθήτριες δυσκολεύονται να δώσουν μία απάντηση. Ψάχνουν να δουν τι μέρος του όλου αποτελεί το διάστημα έχοντας ως γνωστό διάστημα το Όπως βλέπουμε δεν σκέφτονται σε καμία περίπτωση να εργαστούν με ανάλογα ποσά και την αναγωγή στη μονάδα. Η ανάγκη αυτή θα προκύψει μετά από διαδοχικές ερωτήσεις του εκπαιδευτή και με την εισαγωγή ενός άλλου βοηθητικού προβλήματος (μοίρασμα καραμελών σε 10 παιδιά, πόσα θα πάρουν τα 3). Ομάδα Γ Την ίδια δυσκολία βλέπουμε να αντιμετωπίζουν και στη Γ ομάδα. 08:09 Τώρα, 20 23; δώ πόσο είναι η υψομετρική διαφορά; Μ1 Λιγότερο από 314 πάντως... Οχι τα λίτρα, η υψομετρική διαφορά, πριν ήταν 10, πάλι 10, εκεί ήταν το ίδιο, μετά τα κάναμε 20 δηλ. το διπλάσιο, τώρα εδώ είναι από τα 20 στα 23 δηλ. η διαφορά είναι 3. Πώς θα κολλήσουμε τα προηγούμενα; Πριν είπατε διπλάσιο... καθαρίσατε... Τώρα εδώ; Μ1 Μ2 Αναγωγή στη μονάδα; Το 1/3 μου φαίνεται... ίπες αναγωγή στη μονάδα... εσύ Χαρά τι λες; Μ2 Μήπως είναι από το 314 το 1/3; 08:48 Το 1/3 γιατί; Μ2 Το 1 κάτι... τα 2/3 Μ1 Τα 2/3... πάλι θα πούμε γιατί; Αναγωγή στη μονάδα; 09:00 Ωραία, αναγωγή λέει ο Αντώνης. Για κάντε το στο πρόχειρο και πείτε μου αν υπάρχει κι άλλος τρόπος Μ1 Στα 10 μέτρα Στα 10 εκ... λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 23

24 Και εδώ οι μαθητές προσπαθούν να βρουν ποιο μέρος του όλου είναι το διάστημα. Αναφέρονται στο διάστημα και το βλέπουν ως το 1/3 του ολικού. Ωστόσο και στις δύο ομάδες καταλήγουν, έπειτα από συζήτηση, στην μέθοδο των τριών. Την εφαρμόζουν αυτή τη μέθοδο, αλλά δεν θεωρούν απαραίτητο ότι τα ποσά θα πρέπει να είναι ανάλογα. Μάλιστα, στην πρώτη ομάδα θεωρούν ότι έχουν πάντοτε τη δυνατότητα να εφαρμόσουν τη μέθοδο αυτή. λένη Καζάκου, Μάριο Γκούρι, Νίκη Μουτάφη Σελίδα 24

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

5.1 Δραστηριότητα: Εισαγωγή στο ορισμένο ολοκλήρωμα

5.1 Δραστηριότητα: Εισαγωγή στο ορισμένο ολοκλήρωμα 5.1 Δραστηριότητα: Εισαγωγή στο ορισμένο ολοκλήρωμα Θέμα της δραστηριότητας Η δραστηριότητα εισάγει τους μαθητές στο ολοκλήρωμα Riemann μέσω του υπολογισμού του εμβαδού ενός παραβολικού χωρίου. Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

«Χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού για τη διδασκαλία του θεωρήματος του Bolzano»

«Χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού για τη διδασκαλία του θεωρήματος του Bolzano» «Χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού για τη διδασκαλία του θεωρήματος του Bolzano» Ιορδανίδης Ι. Φώτιος Καθηγητής Μαθηματικών, 2 ο Γενικό Λύκειο Πτολεμαΐδας fjordaneap@gmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το θεώρημα του Bolzano

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ τάξης Ημερήσιου και Δ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013 2014

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ τάξης Ημερήσιου και Δ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013 2014 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ τάξης Ημερήσιου και Δ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 3 4 ΜΕΡΟΣ Α : Άλγεβρα Κεφάλαιο ο (Προτείνεται να διατεθούν διδακτικές ώρες) Ειδικότερα:.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α Ο πυρήνας των μαθηματικών είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συλλογιζόμαστε στα μαθηματικά. Τρόποι απόδειξης Επαγωγικός συλλογισμός (inductive)

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

4.3 Δραστηριότητα: Θεώρημα Fermat

4.3 Δραστηριότητα: Θεώρημα Fermat 4.3 Δραστηριότητα: Θεώρημα Fermat Θέμα της δραστηριότητας Η δραστηριότητα αυτή εισάγει το Θεώρημα Fermat και στη συνέχεια την απόδειξή του. Ακολούθως εξετάζεται η χρήση του στον εντοπισμό πιθανών τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ-Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΡΙΘΜΩΝ-19 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: 2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ B ΤΑΞΗΣ. χρησιμοποιήσουμε καθημερινά φαινόμενα όπως το θερμόμετρο, Θετικοί-Αρνητικοί αριθμοί.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ B ΤΑΞΗΣ. χρησιμοποιήσουμε καθημερινά φαινόμενα όπως το θερμόμετρο, Θετικοί-Αρνητικοί αριθμοί. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ B ΤΑΞΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ (50 Δ. ώρες) Περιεχόμενα Στόχοι Οδηγίες - ενδεικτικές δραστηριότητες Οι μαθητές να είναι ικανοί: Μπορούμε να ΟΙ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ χρησιμοποιήσουμε καθημερινά φαινόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμητική εύρεση ριζών μη γραμμικών εξισώσεων

Αριθμητική εύρεση ριζών μη γραμμικών εξισώσεων Αριθμητική εύρεση ριζών μη γραμμικών εξισώσεων Με τον όρο μη γραμμικές εξισώσεις εννοούμε εξισώσεις της μορφής: f( ) 0 που προέρχονται από συναρτήσεις f () που είναι μη γραμμικές ως προς. Περιέχουν δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματιζόμενοι με αριθμούς στο περιβάλλον του Microworlds Pro: διαθεματική προσέγγιση περί «πολλαπλασίων και διαιρετών»

Πειραματιζόμενοι με αριθμούς στο περιβάλλον του Microworlds Pro: διαθεματική προσέγγιση περί «πολλαπλασίων και διαιρετών» Πειραματιζόμενοι με αριθμούς στο περιβάλλον του Microworlds Pro: διαθεματική προσέγγιση περί «πολλαπλασίων και διαιρετών» μια Νίκος Δαπόντες Φυσικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Το περιβάλλον Microworlds

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μιχάλης Αργύρης

ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μιχάλης Αργύρης ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μιχάλης Αργύρης 1 Λόγοι και αναλογίες Περίληψη Οι μαθητές έχουν στη διάθεσή τους μια υπολογιστική οντότητα, ένα καγκουρό του οποίου το μέγεθος μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΠΤΟΜΕΝΗ ΓΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΣΗ ΕΥΘΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΦΑΠΤΟΜΕΝΗ ΓΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΣΗ ΕΥΘΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 184 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΦΑΠΤΟΜΕΝΗ ΓΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΣΗ ΕΥΘΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ιωάννου Στυλιανός Εκπαιδευτικός Μαθηματικός Β θμιας Εκπ/σης Παιδαγωγική αναζήτηση Η τριγωνομετρία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ 1. α. Τι γνωρίζετε για την Ευκλείδεια διαίρεση; Πότε λέγεται τέλεια; β. Αν σε μια διαίρεση είναι Δ=δ, πόσο είναι το πηλίκο και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου Κεφάλαιο ο Αλγεβρικές Παραστάσεις ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ Γυμνάσιο Αμυνταίου ΜΑΘΗΜΑ Α. Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς ΑΣΚΗΣΕΙΣ ) ) Να συμπληρώσετε τα κενά ώστε στην κατακόρυφη στήλη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις)

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) 6 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) Η εξίσωση αx βy γ Στο Γυμνάσιο διαπιστώσαμε με την βοήθεια παραδειγμάτων ότι η εξίσωση αx βy γ, με α 0 ή β 0, που λέγεται γραμμική εξίσωση,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση Τάξη στην οποία διδάχθηκε το μάθημα: Β6 κατεύθυνσης Λυκείου Αγίου Νεοφύτου Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Καθηγητής: Γιώργος Ανδρονίκου Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ

2.3 ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΠΑΥΛΟΣ.ptetragono.gr Σελίδα. ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ Να βρεθεί το μέτρο των μιγαδικών :..... 0 0. 5 5 6.. 0 0. 5. 5 5 0 0 0 0 0 0 0 0 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ : ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ Αν τότε. Αν χρειαστεί

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας- Άλγεβρα Β ΓΕ.Λ.-Σχολικό έτος 2014-2015 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ. Σχολικό έτος: 2014-2015

Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας- Άλγεβρα Β ΓΕ.Λ.-Σχολικό έτος 2014-2015 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ. Σχολικό έτος: 2014-2015 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ Α Λ Γ Ε Β Ρ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Σχολικό έτος: 014-015 Τα θέματα εμπλουτίζονται με την δημοσιοποίηση και των νέων θεμάτων από το Ι.Ε.Π. Γ ε ν ι κ ή Ε π ι μ έ λ ε ι

Διαβάστε περισσότερα

Συναρτήσεις. 5.1 Η έννοια της συνάρτησης. 1. Να συμπληρώσετε τις τιμές των παρακάτω συναρτήσεων : α) ψ = 2χ + 6 o Για χ = -1,5 : ψ =..=..

Συναρτήσεις. 5.1 Η έννοια της συνάρτησης. 1. Να συμπληρώσετε τις τιμές των παρακάτω συναρτήσεων : α) ψ = 2χ + 6 o Για χ = -1,5 : ψ =..=.. Συναρτήσεις. 5.1 Η έννοια της συνάρτησης. 1. Να συμπληρώσετε τις τιμές των παρακάτω συναρτήσεων : α) ψ = 2χ + 6 o Για χ = 1 : ψ =..=.. = o Για χ = -1 : ψ =..=.. = o Για χ = 0 : ψ =..=.. = o Για χ = 2 :

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Στη διερεύνηση που κάναμε με τα παιδιά, όπως φαίνεται και από τον τίτλο ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΚΘΕΤΙΚΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΥΓΚΕΛΑΚΗΣ asygelakis@gmail.com

ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΚΘΕΤΙΚΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΥΓΚΕΛΑΚΗΣ asygelakis@gmail.com ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΚΘΕΤΙΚΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΥΓΚΕΛΑΚΗΣ asygelakis@gmail.com Επιμόρφωση Β Επιπέδου Κλάδος: ΠΕ03 Περίοδος: Δεκέμβριος 2010 Ιούνιος 2011 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1. Τίτλος σεναρίου: Μελέτη της εκθετικής

Διαβάστε περισσότερα

«Οι γραφικές παραστάσεις απαραίτητο εργαλείο στη φαρέτρα του μαθητή»

«Οι γραφικές παραστάσεις απαραίτητο εργαλείο στη φαρέτρα του μαθητή» «Οι γραφικές παραστάσεις απαραίτητο εργαλείο στη φαρέτρα του μαθητή» Αρδαβάνη Καλλιόπη 1, Μαργιόρα Φιλίππα 2, Μαυρουδής Σπύρος 3 1 Καθηγήτρια Μαθηματικών 3ο Γυμνάσιο Γλυφάδας, επιμορφώτρια Β επιπέδου popiardv@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

εκπαίδευση Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Λύκειο Ιδαλίου - Π.Ι. Κύπρου Μιχάλης

εκπαίδευση Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Λύκειο Ιδαλίου - Π.Ι. Κύπρου Μιχάλης Ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Λύκειο Ιδαλίου - Π.Ι. Κύπρου Τιμοθέου Σάββας & Χριστοφορίδης Μιχάλης Μελέτη και γραφική Παράσταση Συνάρτησης Τμήμα:Γ6 ( με 18 μαθητές)

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: 13/1/2009 ΣΧΟΛΕΙΟ: 2ο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε.

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. «Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. Μπολοτάκης Γιώργος Μαθηματικός, Επιμορφωτής Β επιπέδου, Διευθυντής Γυμνασίου Αγ. Αθανασίου Δράμας, Τραπεζούντος 7, Άγιος Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα 1 Γράψε ένα δεκαδικό αριθμό μεταξύ του 2 και του 3 που δεν περιέχει το 5 που περιέχει το 7 και που βρίσκεται όσο πιο κοντά γίνεται με το

Παράδειγμα 1 Γράψε ένα δεκαδικό αριθμό μεταξύ του 2 και του 3 που δεν περιέχει το 5 που περιέχει το 7 και που βρίσκεται όσο πιο κοντά γίνεται με το Παράδειγμα 1 Γράψε ένα δεκαδικό αριθμό μεταξύ του 2 και του 3 που δεν περιέχει το 5 που περιέχει το 7 και που βρίσκεται όσο πιο κοντά γίνεται με το 5/2 1 Παράδειγμα 2: Γράψε ένα κλάσμα που χρησιμοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο διδασκαλίας Στόχοι Παρατηρήσεις. υπολογίζουν το λόγο δύο λόγο δύο τμημάτων

Περιεχόμενο διδασκαλίας Στόχοι Παρατηρήσεις. υπολογίζουν το λόγο δύο λόγο δύο τμημάτων Νίκος Γ. Τόμπρος ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Ενότητα : ΟΜΟΙΟΤΗΤΑ (ΛΟΓΟΣ ΑΝΑΛΟΓΙΑ) Σκοποί: Η ανάπτυξη ενδιαφέροντος για το θέμα, η εξοικείωση με τη χρήση τεχνολογίας, η παρότρυνση για αναζήτηση πληροφοριών (εδώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΥΛΗ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2014-15 ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ Από το βιβλίο «Ευκλείδεια Γεωμετρία Α και Β Ενιαίου Λυκείου» των Αργυρόπουλου Η., Βλάμου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΚΑΠΠΑΤΟΥ ΝΑΤΑΣΣΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

f f x f x = x x x f x f x0 x

f f x f x = x x x f x f x0 x 1 Παράγωγος 1. για να βρω την παράγωγο της f σε διάστηµα χρησιµοποιώ βασικές παραγώγους και κανόνες παραγωγισης. για να βρω την παράγωγο σε σηµείο αλλαγής τύπου η σε άκρο διαστήµατος δουλεύω µε ορισµό

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ 5 ΜΕΛΕΤΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό θα δούμε πώς, με τη βοήθεια των πληροφοριών που α- ποκτήσαμε μέχρι τώρα, μπορούμε να χαράξουμε με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια τη γραφική παράσταση

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ

ΜΕΡΟΣ Β ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ 941205 ΜΕΡΟΣ Β ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ 2 Εισαγωγή Ευχαριστούμε που χρησιμοποιείτε την ενότητα για την έρευνα της μέτρησης. Ελπίζουμε πως το πακέτο και τα βιβλία εργασίας θα σας ικανοποιήσουν. Αν έχετε οποιεσδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β : Ανάλυση Κεφάλαιο 1ο (Προτείνεται να διατεθούν 33 διδακτικές ώρες) Ειδικότερα:

ΜΕΡΟΣ Β : Ανάλυση Κεφάλαιο 1ο (Προτείνεται να διατεθούν 33 διδακτικές ώρες) Ειδικότερα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΕΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α ----- Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τα Μαθηματικά της υποχρεωτικής εκπαίδευσης

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τα Μαθηματικά της υποχρεωτικής εκπαίδευσης ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) Το νέο Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Μετατόπιση, είναι η αλλαγή (μεταβολή) της θέσης ενός κινητού. Η μετατόπιση εκφράζει την απόσταση των δύο θέσεων μεταξύ των οποίων κινήθηκε το κινητό.

Μετατόπιση, είναι η αλλαγή (μεταβολή) της θέσης ενός κινητού. Η μετατόπιση εκφράζει την απόσταση των δύο θέσεων μεταξύ των οποίων κινήθηκε το κινητό. Μετατόπιση, είναι η αλλαγή (μεταβολή) της θέσης ενός κινητού. Η μετατόπιση εκφράζει την απόσταση των δύο θέσεων μεταξύ των οποίων κινήθηκε το κινητό. Η ταχύτητα (υ), είναι το πηλίκο της μετατόπισης (Δx)

Διαβάστε περισσότερα

Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ)

Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ) Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ) Τίτλος Διερεύνησης : Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τη βύθιση ή την πλεύση σε ένα υγρό; Αφού γνωριστήκαμε με την Έλενα και είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για το πως διερευνούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν.

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν. ΑΛΓΕΒΡΑ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Τι είναι αριθμητική παράσταση; Με ποια σειρά εκτελούμε τις πράξεις σε μια αριθμητική παράσταση ώστε να βρούμε την τιμή της; Αριθμητική παράσταση λέγεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ»

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 217 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» Λουκία Μαρνέλη Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Διεύθυνση: Μονής Κύκκου 1, 15669 Παπάγου

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885)

ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885) ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885) Ανάλυση σε επιμέρους στόχους: 1. Εκτιμούν τη μορφή γραφημάτων με βάση τα δεδομένα τους. 2. Κατανοούν ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ικανότητες του γραμματισμού. Έτσι, οι μαθητές με αναπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου Α λ γ ε β ρ ι κ έ ς π α ρ α σ τ ά σ ε ι ς 1.1 Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς (επαναλήψεις συμπληρώσεις) A. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους Διδακτικοί στόχοι Θυμάμαι ποιοι αριθμοί λέγονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΘΕΜΑ 2ο

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΘΕΜΑ 2ο ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΜΑ ο _6950 α) Να κατασκευάσετε ένα γραμμικό σύστημα δυο εξισώσεων με δυο αγνώστους με συντελεστές διάφορους του μηδενός, το οποίο να είναι αδύνατο. β) Να παραστήσετε γραφικά

Διαβάστε περισσότερα

8. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων

8. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων 8. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων Βασική θεωρία Σύνθεση δυνάμεων Συνισταμένη Σύνθεση δυνάμεων είναι η διαδικασία με την οποία προσπαθούμε να προσδιορίσουμε τη δύναμη εκείνη που προκαλεί τα ίδια αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ 1. Τι καλείται μεταβλητή; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ Μεταβλητή είναι ένα γράμμα (π.χ., y, t, ) που το χρησιμοποιούμε για να παραστήσουμε ένα οποιοδήποτε στοιχείο ενός συνόλου..

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΔΥΟ ΣΗΜΕΙΑΚΑ ΦΟΡΤΙΑ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΔΥΟ ΣΗΜΕΙΑΚΑ ΦΟΡΤΙΑ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 475 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΔΥΟ ΣΗΜΕΙΑΚΑ ΦΟΡΤΙΑ Μαστρογιάννης Αθανάσιος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΜΑ ο _6950 α) Να κατασκευάσετε ένα γραμμικό σύστημα δυο εξισώσεων με δυο αγνώστους με συντελεστές διάφορους του

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Μεθοδολογία Ασκήσεων Κεφαλαίου 7. Ασκήσεις στο IP Fragmentation

Συνοπτική Μεθοδολογία Ασκήσεων Κεφαλαίου 7. Ασκήσεις στο IP Fragmentation Συνοπτική Μεθοδολογία Ασκήσεων Κεφαλαίου 7 Οι σημειώσεις που ακολουθούν περιγράφουν τις ασκήσεις που θα συναντήσετε στο κεφάλαιο 7. Η πιο συνηθισμένη και βασική άσκηση αναφέρεται στο IP Fragmentation,

Διαβάστε περισσότερα

Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α Α Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο Υ

Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α Α Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο Υ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α Α Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο Υ 1 Συνοπτική θεωρία Ερωτήσεις αντικειμενικού τύπου Ασκήσεις Διαγωνίσματα 2 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1. Πότε ένας φυσικός αριθμός λέγεται άρτιος; Άρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Το διαστημόπλοιο. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δυναμική σε μία διάσταση - Δυναμική στο επίπεδο) Τάξη: Α Λυκείου

Το διαστημόπλοιο. Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δυναμική σε μία διάσταση - Δυναμική στο επίπεδο) Τάξη: Α Λυκείου Το διαστημόπλοιο Γνωστικό Αντικείμενο: Φυσική (Δυναμική σε μία διάσταση - Δυναμική στο επίπεδο) Τάξη: Α Λυκείου Χρονική Διάρκεια Προτεινόμενη χρονική διάρκεια σχεδίου εργασίας: 5 διδακτικές ώρες Διδακτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΕΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΕΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΕΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Φροντιστήριο Μ.Ε. «ΑΙΧΜΗ» Κ.Καρτάλη 8 Βόλος Τηλ. 43598 ΠΊΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΈΝΩΝ 3. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ... 5 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. 2( x 1) 3(2 x) 5( x 3) 2. 4x 2( x 3) 6 2x 3. 2x 3(4 x) x 5( x 1)

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. 2( x 1) 3(2 x) 5( x 3) 2. 4x 2( x 3) 6 2x 3. 2x 3(4 x) x 5( x 1) ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. Να λυθούν οι παρακάτω εξισώσεις: 1. ( x 1) ( x) 5( x ). x ( x ) 6 x. x ( x) x 5( x 1) x 1 (1 x) x ( x) x x. 1 x 5. x 6 1 1 ( ) 1 1 6. x 1 x 7. 1 x

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 «ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 1 ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ; Γράφει ο Ηλίας Δερμετζής «Τη ζωή μου χωρίς αριθμούς δεν μπορώ να τη φανταστώ,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ

Η ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Η ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Γενικευμένη Γεωμετρία, που θα αναπτύξουμε στα παρακάτω κεφάλαια, είναι μία «Νέα Γεωμετρία», η οποία προέκυψε από την ανάγκη να γενικεύσει ορισμένα σημεία της Ευκλείδειας

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το CABRI - GEOMETRY II Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας

Οδηγίες για το CABRI - GEOMETRY II Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας Οδηγίες για το CABRI - GEOMETRY II Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας Εκτελώντας το πρόγραμμα παίρνουμε ένα παράθυρο εργασίας Γεωμετρικών εφαρμογών. Τα βασικά κουμπιά και τα μενού έχουν την παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων»

Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων» Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων» Η ανάπτυξη των φυτών Τάξη: Ε Δημοτικού Μάθημα: Φυσικές Επιστήμες (το βιβλίο του κ. Κόκκοτα Παναγιώτη) Ενότητα: «Τι χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριφορά συναρτήσεως σε κλειστές φραγμένες περιοχές. (x 0, y 0, f(x 0, y 0 ) z = L(x, y)

Συμπεριφορά συναρτήσεως σε κλειστές φραγμένες περιοχές. (x 0, y 0, f(x 0, y 0 ) z = L(x, y) 11.7. Aκρότατα και σαγματικά σημεία 903 39. Εκτίμηση μέγιστου σφάλματος Έστω ότι u e sin και ότι τα,, και μπορούν να μετρηθούν με μέγιστα δυνατά σφάλματα 0,, 0,6, και / 180, αντίστοιχα. Εκτιμήστε το μέγιστο

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΤΟΝΙΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ- ΣΥΝΟΛΟ ΤΙΜΩΝ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΜΠΗΣ. i) Για την εύρεση µονοτονίας µιας συνάρτησης υπολογίζω την f ( x )

ΜΟΝΟΤΟΝΙΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ- ΣΥΝΟΛΟ ΤΙΜΩΝ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΜΠΗΣ. i) Για την εύρεση µονοτονίας µιας συνάρτησης υπολογίζω την f ( x ) () Μονοτονία ΜΟΝΟΤΟΝΙΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ- ΣΥΝΟΛΟ ΤΙΜΩΝ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΜΠΗΣ i) Για την εύρεση µονοτονίας µιας συνάρτησης υπολογίζω την f ( ) και βρίσκω το πρόσηµό της ii) Αν προκύψει να είναι αύξουσα ή φθίνουσα,

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Θεωρία Μαθηματικών Α Γυμνασίου

Συνοπτική Θεωρία Μαθηματικών Α Γυμνασίου Web page: www.ma8eno.gr e-mail: vrentzou@ma8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Μαθηματικών Α Γυμνασίου Αριθμητική - Άλγεβρα Γεωμετρία Άρτιος λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΦΥΣΙΚΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΥΣΙΚΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 1 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Επιδιώκεται οι μαθητές: 1. Να συζητούν και να προβληματίζονται για τα μετρήσιμα και τα μη μετρήσιμα μεγέθη. 2. Να πειραματιστούν και να καταλήξουν σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ Λ. ΠΕΤΡΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΥΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΤΑ ΚΟΙΝΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ, ΑΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ, ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΜΟΝΟ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΕΥΘΕΙΑ y = x ΔΕΥΤΕΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Μαθηματικών

Διδακτική των Μαθηματικών Διδακτική των Μαθηματικών Ονοματεπώνυμο : Μαμτζέλλη Χρυσούλα Τάξη : Γ Δημοτικού Κεφάλαιο 43 : Η συμμετρία Πρόκειται για ένα εισαγωγικό μάθημα στην αξονική συμμετρία. Οι μαθητές θα μάθουν πότε δύο σχήματα

Διαβάστε περισσότερα

2. 3 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΒΑΘΜΟΥ

2. 3 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΜΕΡΟΣ Α.3 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΒΑΘΜΟΥ 193. 3 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΒΑΘΜΟΥ Με την βοήθεια των εξισώσεων δευτέρου βαθμού λύνουμε πολλά προβλήματα της καθημερινής ζωής και διαφόρων επιστημών.

Διαβάστε περισσότερα