Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Προηγμένα Συστήματα Πληροφορικής»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Προηγμένα Συστήματα Πληροφορικής»"

Transcript

1 Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Προηγμένα Συστήματα Πληροφορικής» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Μελέτη του Προβλήματος των Κίβδηλων Νομισμάτων Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Προδρομίδου Μαρία-Άννα Πατρώνυμο Γεώργιος Αριθμός Μητρώου ΜΠΣΠ/ Επιβλέπων Καθηγητής Παναγιώτης Τσικούρας Ημερομηνία Παράδοσης Ιούνιος 2013

2 Τριμελής Εξεταστική Επιτροπή Παναγιώτης Τσικούρας Αριστείδης Σαπουνάκης Ευάγγελος Φούντας Καθηγητής Καθηγητής Καθηγητής 2

3 Πρόλογος Η παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή εκπονήθηκε στα πλαίσια του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του Τμήματος Πληροφορικής Προηγμένα Συστήματα Πληροφορικής, του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Στόχος αυτής της διπλωματικής είναι η μελέτη του προβλήματος των κίβδηλων νομισμάτων καθώς και η ανάπτυξη αλγορίθμων για την επίλυση του προβλήματος των κίβδηλων νομισμάτων με τον ελάχιστο αριθμό ζυγισμάτων. Σε αυτό το σημείο, επιθυμώ να ευχαριστήσω θερμά τον επιβλέποντα της εργασίας μου, Καθηγητή Παναγιώτη Τσικούρα, που μου έδωσε την ευκαιρία να εκπονήσω την παρούσα διατριβή, καθώς και για την καθοδήγηση και την βοήθεια που μου προσέφερε καθ όλη τη διάρκεια της προσπάθειας αυτής. Επίσης, ευχαριστώ τα μέλη της τριμελούς επιτροπής Καθηγητές Αριστείδη Σαπουνάκη και Ευάγγελο Φούντα. Τέλος, θέλω να ευχαριστήσω τον διδάκτορα Γιάννη Τασούλα και τον υποψήφιο διδάκτορα Κώστα Μανέ για όλα όσα με διδάξανε, για το επιστημονικό υλικό που μου προσφέρανε, τη συμπαράστασή τους και τις ώρες που μου αφιερώσανε. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω την οικογένειά μου για την στήριξη που μου προσέφερε καθ όλη τη διάρκεια των σπουδών μου. 3

4 Περίληψη Η διπλωματική αυτή ασχολείται με το πρόβλημα των κίβδηλων νομισμάτων καθώς και την ανάπτυξη αλγορίθμων για την επίλυση του προβλήματος των κίβδηλων νομισμάτων με τον ελάχιστο αριθμό ζυγισμάτων. Στο πρώτο κεφάλαιο καθορίζεται το πρόβλημα και δίνονται κάποιες βασικές έννοιες, οι οποίες θα χρησιμοποιηθούν στα υπόλοιπα κεφάλαια. Στο δεύτερο κεφάλαιο, εξετάζουμε το πρόβλημα όπου έχουμε ένα σύνολο από n νομίσματα εκ των οποίων m είναι κίβδηλα (ελαφρύτερα). Τα κίβδηλα και τα κανονικά νομίσματα έχουν το ίδιο βάρος αντιστοίχως. Θέλουμε να βρούμε τα κίβδηλα νομίσματα κάνοντας τον ελάχιστο αριθμό ζυγισμάτων. Στο τρίτο κεφάλαιο, αναπτύσσουμε αλγορίθμους για την επίλυση του προβλήματος για ένα κίβδηλο νόμισμα το οποίο δεν γνωρίζουμε αν είναι ελαφρύτερο ή βαρύτερο από τα κανονικά, και για οποιονδήποτε αριθμό νομισμάτων. Στο τέταρτο κεφάλαιο, μελετάμε κάποιες διαφορετικές εκδοχές του προβλήματος των κίβδηλων νομισμάτων, δίνοντας κάποια εκτενή παραδείγματα. Στο πέμπτο κεφάλαιο, ασχολούμαστε με την επίλυση του προβλήματος των κίβδηλων νομισμάτων με τη δημιουργία ομάδων. Τέλος, στο παράρτημα παρατίθεται πρόγραμμα το οποίο υλοποιεί την περίπτωση κατά την οποία έχουμε n νομίσματα ένα εκ των οποίων είναι κίβδηλο και γνωρίζουμε ότι είναι ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα. 4

5 Περιεχόμενα Πρόλογος... 3 Περίληψη... 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΈΝΝΟΙΕΣ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΚΙΒΔΗΛΩΝ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ Ορισμός του Προβλήματος Εισαγωγή Παραλλαγές του Προβλήματος των Κίβδηλων Νομισμάτων...8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΘΕΩΡΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΔΕΙΞΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΈΡΕΥΝΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ N ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ Ένας αλγόριθμος για την επίλυση του προβλήματος των n νομισμάτων όπου n δύναμη του 2, με n Ένας αλγόριθμος για την επίλυση του προβλήματος των n νομισμάτων όπου n άρτιος, n Ένας αλγόριθμος για την επίλυση του προβλήματος των n νομισμάτων όπου n περιττός, n ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΔΟΝΤΑΙ N ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΕΝΑ ΕΚ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΕΙΝΑΙ ΚΙΒΔΗΛΟ ΚΑΙ ΕΛΑΦΡΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΑ ΑΛΛΑ ΔΙΔΟΝΤΑΙ N ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ (0,1,2,,N-1), ΟΠΟΥ ΤΟ 0 ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΚΙ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΕΙΝΑΙ ΚΙΒΔΗΛΟ ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΤΟ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΒΑΡΥΤΕΡΟ Η ΕΛΑΦΡΥΤΕΡΟ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΙΒΔΗΛΩΝ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΙΒΔΗΛΩΝ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βιβλιογραφία Παράρτημα

7 Κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες 1.1 Το Πρόβλημα των Κίβδηλων Νομισμάτων Θεωρούμε το πρόβλημα της εύρεσης του ελαχίστου αριθμού ζυγισμάτων που επαρκούν για να προσδιοριστεί το κίβδηλο ή τα κίβδηλα νομίσματα μέσα σε ένα σύνολο n νομισμάτων που έχουν την ίδια εμφάνιση, με δεδομένο ότι έχουμε στη διάθεσή μας μια ζυγαριά Ορισμός του Προβλήματος Θεωρούμε το ακόλουθο πρόβλημα: Θέτουμε X = {C1, C2,..., Cn} ένα σύνολο από n νομίσματα, της ίδιας εμφάνισης μόνο που m από αυτά είναι βαρύτερα ή ελαφρύτερα από τα υπόλοιπα. Υποθέτουμε ότι τα καλά και τα κίβδηλα νομίσματα έχουν το ίδιο βάρος αντιστοίχως. Με δεδομένο ότι έχουμε μια ζυγαριά, θέλουμε να βρούμε τη βέλτιστη διαδικασία ζυγισμάτων, δηλαδή μια διαδικασία η οποία ελαχιστοποιεί τον μέγιστο αριθμό βημάτων (ζυγισμάτων) που απαιτείται προκειμένου να προσδιοριστεί το κίβδηλο ή τα κίβδηλα νομίσματα. Υποθέτουμε πως η ζυγαριά μας αποκαλύπτει, ποιο από τα υποσύνολα του X είναι βαρύτερο, αλλά όχι κατά πόσο. Θεωρούμε τα υποσύνολα A και B του X τα οποία αποτελούνται από τον ίδιο αριθμό νομισμάτων. Το βήμα (A,B) θα σημαίνει το ζύγισμα του υποσυνόλου A με το B, από το οποίο μπορούν να προκύψουν τα ακόλουθα αποτελέσματα: a) Τα δύο σύνολα να ισορροπούν, το οποίο συμβολίζεται ως A = B. b) Τα δύο σύνολα να μην ισορροπούν, το οποίο συμβολίζεται ως A B. Επίσης χρησιμοποιούμε τον συμβολισμό A > B, B > A όπου το σύμβολο > μεταξύ των δύο συνόλων σημαίνει ότι είναι βαρύτερο από. Η πιο απλή περίπτωση του προβλήματος είναι όταν έχουμε m = 1. Πολλές μελέτες έχουν γίνει πάνω σε αυτή την περίπτωση. Πιο πολύπλοκες είναι οι περιπτώσεις όπου έχουμε περισσότερα του ενός κίβδηλα νομίσματα (m = 2, 3, 4,...). Κι εδώ έχουν γίνει αρκετές έρευνες προκειμένου να προσδιοριστεί ο ελάχιστος αριθμός ζυγισμάτων για την εύρεση των κίβδηλων νομισμάτων Εισαγωγή Σε κάθε αλγόριθμο που υπολογίζει ποια είναι τα κίβδηλα νομίσματα αντιστοιχεί ένα Δένδρο Απόφασης (Δ.Α.). 7

8 Κάθε εσωτερικός κόμβος του δένδρου απόφασης αντιστοιχεί σε ένα ζύγισμα και έχει το πολύ τρία παιδιά, διότι αν ζυγίσουμε δυο σύνολα A και B μπορούν να προκύψουν τρία αποτελέσματα: i. Τα δύο σύνολα να ισορροπούν, A = B. ii. Το σύνολο A να είναι βαρύτερο από το σύνολο B, A > B. iii. Το σύνολο A να είναι ελαφρύτερο από το σύνολο B, A < B. Αν κάποιος εσωτερικός κόμβος έχει λιγότερα από τρία παιδιά, αυτό σημαίνει ότι η περίπτωση που δεν εμφανίζεται είναι αδύνατη. Έστω ότι σε ένα σύνολο n νομισμάτων τα m από αυτά είναι κίβδηλα. Κάθε φύλλο του Δ.Α. αντιστοιχεί σε μια m-αδα κίβδηλων νομισμάτων. Προτάσεις 1.Ο ελάχιστος απαιτούμενος αριθμός ζυγισμάτων για κάθε περίπτωση ισούται με το ύψος του δένδρου. n 2. Ο αριθμός των φύλλων του Δ.Α. είναι μεγαλύτερος ή ίσος του συνδυασμού m. Από τις προτάσεις 1. και 2. προκύπτουν τα ακόλουθα πορίσματα (συμβολίζουμε με wελ τον ελάχιστο αριθμό ζυγισμάτων). Πορίσματα 1. Για τον ελάχιστο αριθμό ζυγισμάτων ισχύει ότι wελ log3 n. m n 2. Αν ένα δένδρο απόφασης έχει ύψος ίσο με log3 m τότε είναι το βέλτιστο δυνατό. Το ερώτημα που τίθεται εδώ είναι αν υπάρχει Δ.Α. με ύψος ακριβώς log3 n για κάθε ζεύγος n, m. m Παραλλαγές του Προβλήματος των Κίβδηλων Νομισμάτων Το πρόβλημα των κίβδηλων νομισμάτων έχει πολλές παραλλαγές. Οι παραλλαγές αυτές σχετίζονται με τον αριθμό των νομισμάτων που είναι κίβδηλα, με το αν το κίβδηλο νόμισμα είναι βαρύτερο ή ελαφρύτερο από τα κανονικά νομίσματα, με το εάν υπάρχει ένα κανονικό νόμισμα που είναι γνωστό εκ των προτέρων κτλ. Ενδεικτικά αναφέρουμε παρακάτω μερικές παραλλαγές του προβλήματος: Δεδομένος συνολικός αριθμός νομισμάτων εκ των οποίων ένα είναι βαρύτερο / ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα. Δεδομένος συνολικός αριθμός νομισμάτων εκ των οποίων ένα είναι κανονικό και γνωστό εκ των προτέρων, γνωρίζουμε ότι υπάρχει ένα κίβδηλο νόμισμα και θέλουμε να βρούμε αν αυτό είναι βαρύτερο ή ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα νομίσματα. Δεδομένος συνολικός αριθμός νομισμάτων εκ των οποίων ένα είναι κανονικό και γνωστό εκ των προτέρων και θέλουμε να βρούμε αν υπάρχει κίβδηλο, 8

9 ποιο είναι αυτό και αν είναι βαρύτερο ή ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα νομίσματα. Δεδομένος συνολικός αριθμός νομισμάτων εκ των οποίων τα δύο είναι κίβδηλα και γνωρίζουμε ότι το ένα είναι ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα και το άλλο βαρύτερο. Δεδομένος συνολικός αριθμός νομισμάτων εκ των οποίων τα m είναι κίβδηλα και ελαφρύτερα / βαρύτερα από τα υπόλοιπα. Δεδομένος συνολικός αριθμός νομισμάτων εκ των οποίων m είναι κίβδηλα και γνωρίζουμε ότι k από αυτά είναι ελαφρύτερα από τα υπόλοιπα και m k είναι βαρύτερα από τα υπόλοιπα νομίσματα. Δεδομένος συνολικός αριθμός νομισμάτων εκ των οποίων έχουμε l που είναι κανονικά και γνωστά εκ των προτέρων, και θέλουμε να βρούμε αν υπάρχει κίβδηλο, ποιο είναι αυτό και να προσδιορίσουμε αν είναι ελαφρύτερο ή βαρύτερο από τα υπόλοιπα. Δεδομένος συνολικός αριθμός νομισμάτων εκ των οποίων m είναι κίβδηλα και η ζυγαριά δείχνει μια φορά λάθος ένδειξη. 9

10 Κεφάλαιο 2 Πώς να Βρούμε Πολλά Κίβδηλα Νομίσματα 2.1 Εισαγωγικά Υποθέτουμε πως έχουμε ένα σύνολο από n νομίσματα εκ των οποίων m είναι κίβδηλα (ελαφρύτερα). Τα κίβδηλα και τα κανονικά νομίσματα έχουν το ίδιο βάρος αντιστοίχως. Θέλουμε να βρούμε τα κίβδηλα νομίσματα χρησιμοποιώντας μια ζυγαριά ισορροπίας. Θεώρημα Για τον ελάχιστο αριθμό ζυγισμάτων μm(n) που απαιτείται για την εύρεση των κίβδηλων νομισμάτων, ισχύει ότι: log3 n μm (n) log3 n + 15m. m m Λήμμα 1 Ας υποθέσουμε ότι έχουμε r σύνολα που το καθένα έχει p νομίσματα. Μπορούμε να προσδιορίσουμε τη λίστα όλων των συνόλων που έχουν μέγιστο βάρος χρησιμοποιώντας το πολύ r 1 ζυγίσματα. Λήμμα 2 Έστω ότι έχουμε m κίβδηλα νομίσματα σε ένα σύνολο από n = 4mp + q νομίσματα, όπου 0 q 4m 1. Τότε μπορούμε να βρούμε 3mp γνήσια νομίσματα χρησιμοποιώντας το πολύ 4m 1 ζυγίσματα. Απόδειξη Αρχικά θα δείξουμε ότι υπάρχουν περισσότερα από 3mp γνήσια νομίσματα στο σωρό. Τα γνήσια νομίσματα είναι σε πληθάριθμο ίσα με όλα τα νομίσματα αν αφαιρέσουμε από αυτά τα κίβδηλα νομίσματα. Άρα για το πλήmθος των γνήσιων νομισμάτων ισχύει ότι: 4mp + q m 4mp + q mp 3mp + q 3mp. Επιλέγουμε 4mp νομίσματα τα οποία χωρίζουμε σε 4m σύνολα που το καθένα περιέχει p νομίσματα. Θα δείξουμε ότι ανάμεσα στα 4m σύνολα υπάρχουν το πολύ m σύνολα τα οποία περιέχουν κίβδηλα νομίσματα, δηλαδή υπάρχουν 3m σύνολα που περιέχουν μόνο 10

11 γνήσια νομίσματα. Έστω ότι υπάρχουν πάνω από m σύνολα που περιέχουν κίβδηλα νομίσματα. Τότε αφού σε κάθε σύνολο από αυτά πρέπει να περιέχεται τουλάχιστον ένα κίβδηλο, ο αριθμός των κίβδηλων νομισμάτων θα είναι μεγαλύτερος από m, το οποίο είναι άτοπο. Τα σύνολα που αποτελούνται από γνήσια νομίσματα θα έχουν μεγαλύτερο βάρος από τα σύνολα που περιέχουν τουλάχιστον ένα κίβδηλο νόμισμα καθώς τα κίβδηλα νομίσματα είναι ελαφρύτερα από τα κανονικά. Έτσι, κάνοντας χρήση του Λήμματος 1 μπορούμε να βρούμε τα σύνολα που αποτελούνται από γνήσια νομίσματα, ο πληθάριθμος των οποίων ισούται με 3m, κάνοντας 4m 1 ζυγίσματα. Ορισμός Ένα σύνολο νομισμάτων ονομάζεται κίβδηλο αν περιέχει ένα ή περισσότερα κίβδηλα νομίσματα. Λήμμα 3 Έστω ότι έχουμε ένα σύνολο G το οποίο περιέχει p γνήσια νομίσματα και ένα σύνολο R που αποτελείται από 3p νομίσματα και περιέχει r κίβδηλα. Χωρίζουμε το σύνολο R σε τρία ίσα μέρη A, B και C. Για να προσδιορίσουμε ποια από τα σύνολα A, B και C είναι κίβδηλα, αν δίνεται ότι: a) r = 1, b) 1 r 2, c) r 1, χρειαζόμαστε το πολύ 1,2 ή 3 ζυγίσματα αντιστοίχως. Απόδειξη Συμβολίζουμε το βάρος ενός συνόλου X με W(X). a) Στην περίπτωση όπου έχουμε ένα κίβδηλο νόμισμα (r = 1) θα υπάρχει και ένα κίβδηλο σύνολο ανάμεσα στα A, B και C. Έτσι ζυγίζουμε το σύνολο A με το σύνολο B κι έχουμε τρία δυνατά αποτελέσματα: το σύνολο A να είναι βαρύτερο από το σύνολο B (W(A) > W(B)), να ισορροπούν (W(A) = W(B)) ή το σύνολο B να είναι βαρύτερο από το σύνολο A (W(A) < W(B)). Στην περίπτωση που ισχύει W(A) > W(B) το κίβδηλο σύνολο είναι το B. Στην περίπτωση όπου τα δύο σύνολα ισορροπούν (W(A) = W(B)) τότε τα σύνολα A και B περιέχουν γνήσια νομίσματα και το σύνολο C είναι το κίβδηλο. Στην τελευταία περίπτωση όπου ισχύει W(A) < W(B) τότε το κίβδηλο σύνολο είναι το A. Συνεπώς χρειαζόμαστε το πολύ ένα ζύγισμα για να βρούμε το αποτέλεσμα. b) Στην περίπτωση όπου έχουμε 1 r 2 έχουμε το ακόλουθο δένδρο απόφασης: 11

12 Τα φύλλα του δένδρου αντιστοιχούν στα κίβδηλα σύνολα. Παρατηρούμε ότι χρειαζόμαστε το πολύ 2 ζυγίσματα για να βρούμε τα κίβδηλα σύνολα. c) Στην περίπτωση όπου έχουμε r 1 προκύπτει το ακόλουθο δένδρο απόφασης: Συνεπώς, όπως παρατηρούμε από το παραπάνω δένδρο απόφασης χρειαζόμαστε το πολύ 3 ζυγίσματα για να βρούμε το κίβδηλο ή τα κίβδηλα σύνολα. 2.2 Ενδιάμεσα Αποτελέσματα για την Απόδειξη του Θεωρήματος Λήμμα 4 Έστω ότι έχουμε x κίβδηλα σύνολα που το καθένα αποτελείται από 3p νομίσματα, που περιέχουν όλα μαζί m κίβδηλα νομίσματα. Υποθέτουμε ακόμα ότι έχουμε ένα επιπλέον σύνολο που αποτελείται από p κανονικά νομίσματα καθώς και δύο λίστες F και G οι οποίες περιέχουν τα σύνολα με το μέγιστο και το δεύτερο μέγιστο βάρος αντίστοιχα. Διαιρούμε κάθε σύνολο σε 3 νέα σύνολα μεγέθους p. a. Μπορούμε να προσδιορίσουμε ποια από τα καινούρια σύνολα είναι κίβδηλα χρησιμοποιώντας συνολικά το πολύ min(m,3x) ζυγίσματα. b. Μπορούμε να προσδιορίσουμε τις λίστες με τα νέα σύνολα του μεγίστου και δεύτερου μεγίστου βάρους χρησιμοποιώντας το πολύ 4(y x) ζυγίσματα, όπου το y δηλώνει τον αριθμό των καινούριων κίβδηλων συνόλων. 12

13 Απόδειξη Ισχύει ότι x m, αφού ο αριθμός των κίβδηλων συνόλων είναι το πολύ ίσος με τον αριθμό των κίβδηλων νομισμάτων. Η ισότητα προκύπτει μόνο όταν σε κάθε κίβδηλο σύνολο έχουμε ένα κίβδηλο νόμισμα. a) i. Υποθέτουμε ότι 3x m. Διαιρούμε καθένα από τα x σύνολα σε 3 σύνολα που περιέχουν p νομίσματα το καθένα. Σύμφωνα με το Λήμμα 3c θα χρειαστούμε το πολύ 3 ζυγίσματα για την εύρεση κάθε κίβδηλου συνόλου. Άρα για τα x κίβδηλα σύνολα θα χρειαστούμε το πολύ 3x m ζυγίσματα συνολικά. Για παράδειγμα, έχουμε 4 κίβδηλα σύνολα (x = 4), τα S1, S2, S3 και S4 τα οποία περιέχουν συνολικά 13 κίβδηλα νομίσματα (m = 13). Έχουμε: S1 S2 S3 S4 3x m 3* ισχύει. ii. Υποθέτουμε ότι 3x - F m < 3x. Συνεπώς το F αποτελείται από σύνολα που περιέχουν το πολύ 2 κίβδηλα νομίσματα. Πράγματι, αν κάθε στοιχείο της F περιέχει τουλάχιστον 3 κίβδηλα νομίσματα, τότε m 3 F + 4(x - F ) m 4x - F = 3x + (x - F ) 3x, άτοπο. Άρα θα εφαρμόσουμε το Λήμμα 3b για να βρούμε τον μέγιστο αριθμό ζυγισμάτων που χρειάζεται για να βρούμε τα νέα κίβδηλα σύνολα. Έτσι για την περίπτωση του F χρειαζόμαστε το πολύ 2 F ζυγίσματα. Για τα υπόλοιπα σύνολα που είναι σε πλήθος ίσα με x - F εφαρμόζουμε το Λήμμα 3c και συνεπώς χρειαζόμαστε το πολύ 3(x - F ) ζυγίσματα για να βρούμε τα νέα σύνολα. Έτσι μπορούμε να βρούμε τα καινούρια κίβδηλα σύνολα χρησιμοποιώντας το πολύ 2 F + 3(X - F ) m ζυγίσματα. Για παράδειγμα, έχουμε 7 κίβδηλα σύνολα (x = 7), τα S1, S2, S3, S4, S5, S6 και S7 τα οποία περιέχουν συνολικά 18 κίβδηλα νομίσματα (m = 18). Εδώ η F αποτελείται από σύνολα που περιέχουν το πολύ δύο κίβδηλα νομίσματα. Έχουμε: S1 S2 S3 S4 S5 S6 S7 F = {S1, S3, S4, S7}, οπότε F = 4 και 3x - F m < 3x 3* * < 21 ισχύει. iii. Υποθέτουμε ότι 3x - 2 F m < 3x - F. Συνεπώς η F αποτελείται από σύνολα που περιέχουν ένα κίβδηλο νόμισμα. Πράγματι, αν κάθε στοιχείο της F περιέχει τουλάχιστον 2 κίβδηλα νομίσματα, τότε m 2 F + 3(x - F ) = 3x - F, άτοπο. Έτσι, εφαρμόζοντας το Λήμμα 3a για τα σύνολα της F, προκύπτει ότι χρειαζόμαστε το πολύ F ζυγίσματα για να βρούμε τα καινούρια κίβδηλα σύνολα. Το πλήθος των συνόλων που 13

14 απομένει είναι ίσο με x - F. Σε αυτά εφαρμόζουμε το Λήμμα 3c για να βρούμε τα νέα κίβδηλα σύνολα. Έτσι θέλουμε το πολύ 3(x - F ) ζυγίσματα για να βρούμε τα νέα κίβδηλα σύνολα. Έτσι θέλουμε συνολικά το πολύ F + 3(x - F ) m ζυγίσματα. Για παράδειγμα, έχουμε 7 κίβδηλα σύνολα (x = 7), τα S1, S2, S3, S4, S5, S6 και S7 τα οποία περιέχουν συνολικά 18 κίβδηλα νομίσματα (m = 18). Εδώ η F αποτελείται από σύνολα που περιέχουν ένα κίβδηλο νόμισμα. Έχουμε: S1 S2 S3 S4 S5 S6 S7 F = {S1, S3}, οπότε F = 2 και 3x - 2 F m < 3x - F 3*7 2*2 18 < 3* < 19 ισχύει. iv. Έστω ότι m < 3x - 2 F. Συνεπώς η F αποτελείται από σύνολα που περιέχουν ένα κίβδηλο νόμισμα και η G αποτελείται από σύνολα που περιέχουν δύο κίβδηλα νομίσματα. Πράγματι, η F αποτελείται από στοιχεία με ένα κίβδηλο, αφού διαφορετικά, όπως δείξαμε στη (iii) θα είχαμε m 2 F + 3 (x - F ) και άρα m > F + 3(x - F ), άτοπο. Επιπλέον, αν κάθε στοιχείο της G περιέχει τουλάχιστον 3 κίβδηλα νομίσματα, τότε m F + 3(x - F ) = 3x - 2 F, άτοπο. Συνεπώς, εφαρμόζουμε το Λήμμα 3a για να βρούμε τα καινούρια κίβδηλα σύνολα που προκύπτουν από την F κι έχουμε το πολύ F ζυγίσματα. Για την G, χρησιμοποιώντας το Λήμμα 3b, έχουμε το πολύ 2 G ζυγίσματα. Ενώ, τέλος, για τα σύνολα που απομένουν, και που είναι σε πλήθος ίσα με x ( F + G ), εφαρμόζοντας το Λήμμα 3c, χρειαζόμαστε το πολύ 3(x ( F + G )) ζυγίσματα για να βρούμε τα καινούρια κίβδηλα σύνολα. Συνεπώς, έχουμε το πολύ F + 2 G + 3(x ( F + G )) m ζυγίσματα και η απόδειξη του (a) είναι πλήρης. Για παράδειγμα, έχουμε 7 κίβδηλα σύνολα (x = 7), τα S1, S2, S3, S4, S5, S6 και S7 τα οποία περιέχουν συνολικά 14 κίβδηλα νομίσματα (m = 14). Εδώ η F αποτελείται από σύνολα που περιέχουν ένα κίβδηλο νόμισμα και η G αποτελείται από σύνολα που περιέχουν δύο κίβδηλα νομίσματα. Έχουμε: S1 S2 S3 S4 S5 S6 S7 F = {S3, S7} και G = {S1, S4, S5}, οπότε F = 2, G = 3 και m < 3x - 2 F 14 < 3*7 2*2 14 <17 ισχύει. b) Τα y καινούρια κίβδηλα σύνολα μπορούν να χωριστούν σε δύο ομάδες: την L που είναι η ομάδα των νέων συνόλων που περιέχουν όλα τα κίβδηλα νομίσματα από τα αντίστοιχα παλιά σύνολα, και την H που είναι η ομάδα από τα εναπομείναντα κίβδηλα σύνολα. Έστω ότι F και G είναι οι λίστες με τα νέα σύνολα στο L που αντιστοιχούν στα παλιά σύνολα των F και G. 14

15 Κάνοντας χρήση του Λήμματος 1 μπορούμε να βρούμε τις λίστες F και G των νέων συνόλων του μεγίστου και δεύτερου μεγίστου βάρους χρησιμοποιώντας το πολύ H - 1 και H - 2 ζυγίσματα αντιστοίχως. Έστω ότι A F, B G, C F και D G. Ζυγίζοντας τα ζευγάρια A, C και B, D μπορούμε να βρούμε τα σύνολα του μεγίστου και ελαχίστου βάρους ανάμεσα σε αυτά τα τέσσερα σύνολα και μετά το ζύγισμα των υπόλοιπων δύο μπορούμε να κάνουμε διάταξη αυτών των συνόλων σύμφωνα με το βάρος τους (σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να προκύψει ισότητα). Χρησιμοποιήσαμε συνολικά το πολύ 2 H ζυγίσματα. Επιπλέον, τουλάχιστον δύο στοιχεία του H εμφανίζονται σε κάθε μία από τις (x - L ) τριάδες που περιέχουν στοιχεία του H. Άρα: H 2(x - L ) H 2x 2 L Αλλά y = H + L και συνεπώς L = y - H H 2x 2(y - H ) H 2x 2y + 2 H H 2 (y x). Άρα συνολικά χρησιμοποιήσαμε πράγματι το πολύ 2*2(y x) = 4(y-x) ζυγίσματα. Για παράδειγμα, έχουμε 7 κίβδηλα σύνολα (x = 7), τα S1, S2, S3, S4, S5, S6 και S7 τα οποία περιέχουν συνολικά 22 κίβδηλα νομίσματα (m = 22). Έχουμε: S1 S2 S3 S4 S5 S6 S7 F = {S2, S5, S6} και G = {S1, S3}. Διαιρούμε καθένα από τα 7 κίβδηλα σύνολα σε 3 υποσύνολα κι έχουμε: S11 S12 S13 S21 S22 S23 S31 S32 S33 S41 S42 S43 15

16 S51 S52 S53 S61 S62 S63 S71 S72 S73 Το πλήθος των καινούριων κίβδηλων συνόλων είναι y = 13, η ομάδα των νέων συνόλων που περιέχουν όλα τα κίβδηλα νομίσματα από τα αντίστοιχα παλιά σύνολα είναι η L = {S13, S21, S52} και η ομάδα με τα εναπομείναντα κίβδηλα σύνολα είναι η H = {S31, S32, S33, S41, S42, S61, S63, S71, S72, S73}, με Η = 10. Είναι: 2(y x) = 2(13 7) = 12 > H = 10. Έχουμε F = {S21, S52} και G = {S13} που είναι οι λίστες με τα νέα σύνολα στο L που αντιστοιχούν στα παλιά σύνολα των F και G. Επίσης, μπορούμε να βρούμε τις λίστες F και G των νέων συνόλων του μεγίστου και του δεύτερου μεγίστου βάρους χρησιμοποιώντας το πολύ H - 1 = 9 και H - 2 = 8 ζυγίσματα αντιστοίχως. Είναι F = {S31, S32, S33, S61, S63, S73} και G = {S42, S71, S72}. Έστω ότι A = S21 F, B = S13 G, C = S31 F και D = S42 G. Ζυγίζοντας τα ζευγάρια A, C και B, D μπορούμε να βρούμε τα σύνολα του μεγίστου και ελαχίστου βάρους ανάμεσα σε αυτά τα τέσσερα σύνολα και μετά το ζύγισμα των υπόλοιπων δύο μπορούμε να κάνουμε διάταξη αυτών των συνόλων σύμφωνα με το βάρος τους. Είναι C > A, D > B και A = D και τελικά προκύπτει η κατάταξη C > A = D > B. Συνολικά χρειαζόμαστε το πολύ ( H - 1) + ( H -2) = 2 H = 20 ζυγίσματα και αφού H = = 2 (y x), χρειαζόμαστε τελικά το πολύ 2*2(y x) = 4(y x) = 24 ζυγίσματα. Λήμμα 5 Έστω ότι έχουμε n = 3 k νομίσματα κι έναν γνωστό αριθμό m κίβδηλων νομισμάτων ανάμεσα σε αυτά, και επιπλέον 3 k-1 κανονικά νομίσματα. Τότε τα κίβδηλα νομίσματα μπορούν να προσδιοριστούν χρησιμοποιώντας το πολύ (k [log3m] + 6) m ζυγίσματα. Απόδειξη Ο αλγόριθμός μας αποτελείται από k βήματα. Μετά από το βήμα i έχουμε x(i) 3 i κίβδηλα σύνολα (x(0) = 1), και δυο λίστες F(i) και G(i) που αποτελούνται από τα σύνολα με το μέγιστο και δεύτερο μέγιστο βάρος. Διαιρούμε κάθε σύνολο σε τρία ίσα μέρη, προσδιορίζουμε ποια από τα νέα σύνολα είναι κίβδηλα και καθορίζουμε τις 16

17 νέες λίστες F(i + 1) και G(i + 1) που αποτελούνται από τα σύνολα με το μέγιστο βάρος και το δεύτερο μέγιστο βάρος αντιστοίχως. Στο πρώτο βήμα έχουμε ένα κίβδηλο σύνολο x = 1 και y 3 (όπου y είναι ο αριθμός των καινούριων κίβδηλων συνόλων) και τα νέα κίβδηλα σύνολα τα βρίσκουμε μετά από min (m, 3*1) ζυγίσματα. Έπειτα έχουμε x = 3 κίβδηλα σύνολα και για να βρούμε τα νέα κίβδηλα σύνολα που θα προκύψουν χρειαζόμαστε min (m, 3*3) ζυγίσματα. Συνεχίζοντας επαγωγικά την απόδειξή μας, παρατηρούμε ότι από τις k φορές, τις t φορές θα πρέπει να κάνουμε 3 i ζυγίσματα για να βρούμε τα νέα κίβδηλα σύνολα, ενώ τις υπόλοιπες k-t φορές θα κάνουμε m ζυγίσματα για να βρούμε τα νέα κίβδηλα σύνολα. Έτσι έχουμε: k-1 ( t ) + (k t)m + i=0 4(x(i+1) x(i)) ζυγίσματα όπου t = [log3m]. Έχουμε όμως k-1 i=04(x(i+1) x(i)) = 4(x(1) x(0)) + 4(x(2) x(1)) (x(k) x(k-1)) = 4(m 1) και 3 t -1 m t = 3 = Είναι m [k- log3m]m +4(m 1) = m - + (k [log3m])m + 4m m + km [log3m]m κι έτσι αποδεικνύεται η παραπάνω πρόταση. Για να μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε την απόδειξη του Θεωρήματος χρειαζόμαστε μερικούς ορισμούς κι ένα ακόμη αποτέλεσμα από τη Θεωρία Γραφημάτων. 1. Δένδρο με ρίζα λέγεται ένα δένδρο, στο οποίο ένας συγκεκριμένος κόμβος του χρησιμοποιείται ως η ρίζα του. 2. Φύλλο ενός δένδρου με ρίζα λέγεται κάθε κόμβος που δεν έχει παιδιά. 3. Ύψος ενός δένδρου με ρίζα λέγεται ο αριθμός των κόμβων που περιέχονται με ένα μονοπάτι μέγιστου μήκους από τη ρίζα ως ένα κόμβο του δένδρου ( ο οποίος προφανώς πρέπει να είναι φύλλο). 4. Κάθε κόμβος του δένδρου που δεν είναι φύλλο, ονομάζεται εσωτερικός κόμβος. 5. K-δένδρο ονομάζεται ένα δένδρο με ρίζα, όταν κάθε κόμβος του επιτρέπεται να έχει το πολύ k παιδιά. 6. Δένδρο απόφασης λέγεται ένα k-δένδρο του οποίου κάθε εσωτερικός κόμβος παριστάνει μια ερώτηση για την οποία πρέπει να αποφασίσουμε. Οι δυνατές απαντήσεις (αποφάσεις) στην ερώτηση παριστάνονται από τους (k το πολύ) δεσμούς που συνδέουν τον κόμβο με τα παιδιά του. Τα τελικά αποτελέσματα (αποφάσεις) της διαδικασίας παριστάνονται από τα φύλλα του δένδρου. 17

18 Λήμμα 6 Το ύψος h ενός k-δένδρου με l φύλλα είναι τουλάχιστον logkl+1. Απόδειξη: Υπάρχουν n πιθανές τελικές απαντήσεις (φύλλα) στο δένδρο απόφασης. m Το δένδρο απόφασης εδώ είναι ένα 3-δένδρο, αφού κάθε φορά που ζυγίζουμε υπάρχουν 3 δυνατά αποτελέσματα: < : το αριστερό είναι ελαφρύτερο, = : τα δύο μέρη έχουν το ίδιο βάρος, > : το αριστερό μέρος είναι βαρύτερο. n Άρα το ύψος του δένδρου είναι τουλάχιστον log3 m + 1, οπότε το πλήθος των δεσμών του δένδρου (δηλαδή των ζυγισμάτων) από τη ρίζα μέχρι κάποιο (τουλάχιστον ένα) φύλλο (δηλαδή σε μία τουλάχιστον περίπτωση) είναι τουλάχιστον log3 n. m 2.3 Το Τέλος της Απόδειξης Η πρώτη ανισότητα του Θεωρήματος, προκύπτει από το Λήμμα 6. Για την δεύτερη ανισότητα υποθέτουμε ότι έχουμε n = 4mp + q νομίσματα, όπου 0 q 4m 1. Από το Λήμμα 2 μπορούμε να βρούμε 3mp νομίσματα που είναι γνήσια, χρησιμοποιώντας το πολύ 4m 1 ζυγίσματα. Ζυγίζοντας ένα από τα καλά νομίσματα με q από τα εναπομείναντα τελειώνουμε με mp νομίσματα που περιέχουν έναν δοθέντα αριθμό m0 m κίβδηλα. Έχουμε ήδη βρει τα m m0 από τα κίβδηλα νομίσματα. Υποθέτουμε ότι n0 = 3 k είναι η μικρότερη δύναμη για την οποία ισχύει 3 k mp. Έπειτα, προσθέτοντας 3 k mp 2mp από τα γνήσια νομίσματα στο εναπομείναν σύνολο, παίρνουμε ένα επιπλέον σύνολο από mp 3 k-1 γνήσια νομίσματα. Είναι: 3 k-1 mp (αφού η k είναι η ελάχιστη δύναμη για την οποία ισχύει η ανισότητα 3 k-1 mp). Άρα 3 k 3mp, οπότε 3 k mp 2mp. Εφαρμόζοντας λοιπόν το Λήμμα 5, μπορούμε να βρούμε τα m0 κίβδηλα νομίσματα χρησιμοποιώντας (k [log3m0] + 6)m0 ζυγίσματα. Είναι ξεκάθαρο ότι χρησιμοποιούμε συνολικά το πολύ ([log3n] [log3m] +14)m ζυγίσματα. Έχουμε επίσης ότι μm(x) ( [log3n] [log3m] + 14)m (log3n log3m + 15)m = (log3n n log3m)m + 15m = log3(n/m ) m + 15m log3 + 15m. m 18

19 Παρατήρηση Κατά τη διάρκεια ανάπτυξης του αλγορίθμου χρησιμοποιήθηκε η πληροφορία ότι έχουμε λιγότερα ή ίσα από m κίβδηλα νομίσματα. Από την άλλη πλευρά ο αλγόριθμος δε θα δούλευε αν δεν είχαμε αυτή την πληροφορία. 19

20 Κεφάλαιο 3 Ένας Γενικευμένος Αλγόριθμος για να Λύσουμε το Πρόβλημα των n Νομισμάτων με ένα Κίβδηλο Νόμισμα 3.1 Εισαγωγή Εδώ θα αναπτύξουμε αλγορίθμους για την επίλυση του προβλήματος των κίβδηλων νομισμάτων για οποιονδήποτε αριθμό νομισμάτων (n). Ο πρώτος αλγόριθμος βασίζεται στην υπάρχουσα κλασική λύση για το πρόβλημα των οκτώ νομισμάτων (με μια μικρή τροποποίηση) για μεγαλύτερες τιμές του n, όπου το n είναι μια δύναμη του 2. Έπειτα αναπτύσσεται ένας αλγόριθμος για την επίλυση του προβλήματος των n νομισμάτων, όπου n είναι ζυγός αλλά όχι δύναμη του 2, π.χ. 6, 10, 12, 14, 18, 20 κλπ. Στο τέλος ο ίδιος αλγόριθμος επεκτείνεται για την επίλυση του προβλήματος των κίβδηλων νομισμάτων για περιττό αριθμό νομισμάτων. Πρόβλημα των 8 νομισμάτων Δίνονται 8 νομίσματα: A, B, C, D, E, F, G και H. Υπάρχει ένα κίβδηλο ανάμεσά τους το οποίο δεν γνωρίζουμε αν είναι βαρύτερο ή ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα. Στόχος μας είναι να βρούμε το κίβδηλο νόμισμα, με τον ελάχιστο δυνατό αριθμό ζυγισμάτων. 3.2 Βιβλιογραφική Έρευνα Τα παρακάτω σχήματα δείχνουν τις κλασικές λύσεις που βρέθηκαν για το πρόβλημα των 8 νομισμάτων. Στην πρώτη εικόνα το πρόβλημα λύνεται με τρία μόνο ζυγίσματα, ενώ στην δεύτερη εικόνα ο αριθμός ζυγισμάτων αυξάνεται σε πέντε. Στον αλγόριθμο που αναπτύσσεται παρακάτω στόχος μας είναι να βρούμε το κίβδηλο νόμισμα με τον ελάχιστο δυνατό αριθμό ζυγισμάτων. 20

21 Οι δείκτες h (heavier) και l (lighter) χρησιμοποιούνται για να δηλώσουν αν το κέρμα είναι βαρύτερο ή ελαφρύτερο αντίστοιχα. 3.3 Αλγόριθμοι για την Επίλυση του Προβλήματος των n Νομισμάτων Ένας αλγόριθμος για την επίλυση του προβλήματος των n νομισμάτων όπου n δύναμη του 2, με n 8 Πριν αναπτύξουμε τον γενικό αλγόριθμο για τη δύναμη του 2 (ο οποίος αναφέρεται σε n 8), θα παρουσιάσουμε κάποιες ειδικές περιπτώσεις. Συγκεκριμένα, και 21

22 δεδομένου ότι προφανώς το πρόβλημα δε μπορεί να λυθεί για n = 2, οι ειδικές περιπτώσεις που θα μας απασχολήσουν αρχικά είναι οι εξής: i. Έχουμε δύο νομίσματα A, B από τα οποία γνωρίζουμε ότι ένα είναι κίβδηλο, και επιπλέον γνωρίζουμε ότι το A δεν είναι βαρύ (δηλαδή είναι ελαφρύ, ή κανονικό) και το B δεν είναι ελαφρύ (δηλαδή είναι βαρύ, ή κανονικό). Έχουμε επιπλέον ένα κανονικό νόμισμα C. Τότε εφαρμόζουμε τη διαδικασία ελέγχου (check procedure): ii. Έχουμε δυο νομίσματα A, B από τα οποία γνωρίζουμε ότι ένα είναι κίβδηλο, και έχουμε επιπλέον ένα κανονικό νόμισμα C. Τότε εφαρμόζουμε τη διαδικασία του προβλήματος των 2-νομισμάτων (2-coin problem procedure): Επίσης, χωριστά πρέπει να αντιμετωπίσουμε και την περίπτωση n = 4, (δηλαδή έχουμε τέσσερα νομίσματα A, B, C, D από τα οποία γνωρίζουμε ότι ένα είναι κίβδηλο). Τότε εφαρμόζουμε τη διαδικασία του προβλήματος των 4-νομισμάτων (4- coin problem procedure): 22

23 Το πρόβλημα των n νομισμάτων όπου n δύναμη του 2, με n 8 λύνεται χρησιμοποιώντας τη διαδικασία n_coin_problem όπως περιγράφεται σε αυτήν την ενότητα. Αυτή η διαδικασία παίρνει σαν εισόδους, τον αρχικό δείκτη των n νομισμάτων και τον αριθμό των νομισμάτων. Αυτή η διαδικασία στη συνέχεια καλεί τη συνάρτηση less_than ή τη συνάρτηση greater_than ανάλογα με το βάρος της ζυγαριάς. Η συνάρτηση less_than καλείται όταν στην πρώτη σύγκριση (η οποία γίνεται στη ρίζα του δένδρου απόφασης) το βάρος του αριστερού μέρους της ζυγαριάς είναι μικρότερο από το βάρος του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Παρόμοια, η συνάρτηση greater_than καλείται όταν το αριστερό μέρος της ζυγαριάς είναι βαρύτερο από το δεξί. Αυτές οι συναρτήσεις καλούνται αναδρομικά. Καθώς αναπτύσσεται η δομή του δένδρου, κάθε μια από αυτές τις διαδικασίες μειώνει τον αριθμό των νομισμάτων σε κάθε βήμα, μέχρι ο αριθμός των νομισμάτων να γίνει 2. Σε αυτό το βήμα αυτές οι συναρτήσεις παίρνουν τη βοήθεια της συνάρτησης ελέγχου (check function). Όταν η διαδικασία n_coin_problem καλείται αναδρομικά, και ο αριθμός των νομισμάτων που έχουν μείνει είναι μόνο 2 ή μόνο 4, τότε η διαδικασία καλεί τη 2_coin_problem ή τη 4_coin_problem αντιστοίχως (αντί να καλέσει ξανά την n_coin_problem). Τώρα, θα δούμε τη λειτουργία του γενικευμένου αλγορίθμου για την επίλυση του προβλήματος των n νομισμάτων, όπου το n είναι μια δύναμη του 2 μεγαλύτερη ή ίση του 8. Είσοδος: Ένας ακέραιος αριθμός n νομισμάτων (από τα οποία ένα μόνο νόμισμα είναι κίβδηλο, είτε βαρύτερο είτε ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα). Έξοδος: Ο δείκτης z του κίβδηλου νομίσματος, όπου ο z είναι ακέραιος (θέση του κίβδηλου νομίσματος), και δηλώνει ότι είναι βαρύτερο ή ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα. Η Διαδικασία n_coin_problem Μας δίνονται n νομίσματα, από τα οποία ένα μόνο νόμισμα είναι κίβδηλο. Για να βρούμε το κίβδηλο νόμισμα (και να προσδιορίσουμε επίσης αν είναι βαρύτερο ή ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα), χρησιμοποιούμε τη δομή του δένδρου απόφασης. Καλούμε το n_coins_problem με αρχή = 1 και αριθμό νομισμάτων = n. Εδώ η αρχή δηλώνει τον αρχικό δείκτη των νομισμάτων που θα συγκριθούν, και n είναι το μέγεθος του προβλήματος. Ο συνολικός αριθμός των πιθανών αποτελεσμάτων στην περίπτωση του προβλήματος των n νομισμάτων ισούται με 2n. Αρχικά προσδιορίζουμε τον αριθμό νομισμάτων που βάζουμε στο κάθε μέρος της ζυγαριάς. Αυτός ο αριθμός ισούται με 3x, όπου x = n/8. Έτσι, αρχικά συγκρίνονται 6x 23

24 νομίσματα και αφήνουμε έξω τα τελευταία 2x νομίσματα. Για παράδειγμα στην περίπτωση που έχουμε n = 8 τότε προφανώς είναι x = 1 και ο αριθμός των νομισμάτων που συγκρίνονται στη ρίζα του δένδρου απόφασης είναι 6, θέτοντας τα πρώτα 3 νομίσματα στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς και τα επόμενα 3 στο δεξί. Παρόμοια, για n = 16 έχουμε x = 2 και ο αριθμός νομισμάτων που συγκρίνονται αρχικά είναι 12, θέτοντας τα πρώτα 6 νομίσματα στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς και τα υπόλοιπα 6 στο δεξί μέρος της ζυγαριάς κοκ. Στο παράδειγμα που ακολουθεί έχουμε n = 32 νομίσματα. Σε αυτή την περίπτωση έχουμε x = 32/8 = 4 και ο αριθμός των νομισμάτων που συγκρίνονται αρχικά ισούται με 24, θέτοντας τα πρώτα 12 νομίσματα στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς και τα υπόλοιπα 12 στο δεξί. Μπορούμε να έχουμε τις ακόλουθες τρεις περιπτώσεις: 1. Το αριστερό μέρος της ζυγαριάς είναι ελαφρύτερο από το δεξί. Αυτή την περίπτωση τη διαχειρίζεται η συνάρτηση less_than. Εφόσον το αριστερό μέρος της ζυγαριάς είναι ελαφρύτερο, αυτό σημαίνει ότι κάποιο από τα 3x νομίσματα που βρίσκεται στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς είναι ελαφρύτερο, ή κάποιο από τα 3x νομίσματα που βρίσκονται στο δεξί μέρος της ζυγαριάς είναι βαρύτερο. Οπότε έχουμε 2*3x = 6x πιθανά αποτελέσματα (φύλλα). Το κίβδηλο νόμισμα υπάρχει ανάμεσα στα νομίσματα που δεικτοδοτήθηκαν από την αρχή ως το 6x. Το αριστερό μέρος της ζυγαριάς περιέχει νομίσματα που δεικτοδοτήθηκαν από την αρχή ως το 3x, και το δεξί μέρος περιέχει τα νομίσματα που δεικτοδοτήθηκαν από το 3x+1 ως το 6x. Το πρώτο νόμισμα στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς δεικτοδοτείται ως S_left. Παρόμοια το πρώτο νόμισμα στο δεξί μέρος της ζυγαριάς δεικτοδοτείται ως S_right. Στο παράδειγμα μας, κάποιο από τα νομίσματα 1,2,,12 που βρίσκεται στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς είναι ελαφρύτερο ή κάποιο από τα νομίσματα 13,14,,24 που βρίσκεται στο δεξί μέρος της ζυγαριάς είναι βαρύτερο. Συνεπώς έχουμε 24 πιθανά αποτελέσματα (φύλλα). Το S_left αρχικά είναι το 1 και το S_right είναι το Το αριστερό μέρος της ζυγαριάς είναι βαρύτερο από το δεξί. Αυτή την περίπτωση τη διαχειρίζεται η συνάρτηση greater_than. Εφόσον το δεξί μέρος της ζυγαριάς είναι ελαφρύτερο, αυτό σημαίνει ότι κάποιο από τα 3x νομίσματα που βρίσκονται στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς είναι βαρύτερο ή κάποιο από τα 3x νομίσματα που βρίσκονται στο δεξί μέρος είναι ελαφρύτερο. Παρόμοια, έχουμε 2*3x πιθανά αποτελέσματα (φύλλα). Η δεικτοδότηση είναι ίδια με την προηγούμενη περίπτωση. Στο παράδειγμα μας κάποιο από τα νομίσματα 1,2,,12 που βρίσκονται στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς είναι βαρύτερο ή κάποιο από τα νομίσματα 13,14,,24 που βρίσκονται στο δεξί μέρος της ζυγαριάς είναι ελαφρύτερο. Κι εδώ έχουμε 24 πιθανά αποτελέσματα. Και σε αυτή την περίπτωση έχουμε S_left = 1 και S_Right = Τα δύο μέρη της ζυγαριάς ισορροπούν. Εφόσον η ζυγαριά ισορροπεί, αυτό σημαίνει ότι τα 6x νομίσματα τα οποία συγκρίνονται στη ρίζα είναι κανονικά. Συνεπώς το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται στα 2x νομίσματα τα οποία δεν έχουν ζυγιστεί ακόμη. Σε αυτή την περίπτωση, δηλαδή στην περίπτωση της ισότητας, το πρόβλημα των n νομισμάτων υποβαθμίζεται σε πρόβλημα των 2x νομισμάτων. Για να λύσουμε αυτό το πρόβλημα των 2x νομισμάτων, καλούμε αναδρομικά την n_coin_problem, με τον αριθμό των νομισμάτων να ισούται σε αυτή την περίπτωση με 2x. Εφόσον τα πρώτα 6x νομίσματα είναι 24

25 κανονικά, έχουμε αρχή = 6x + 1 και n = 2x. Από την περίπτωση της ισότητας μπορούμε να έχουμε 2*2x = 4x πιθανά αποτελέσματα (φύλλα). Στο παράδειγμά μας, τα νομίσματα 1,2,3,,23,24 είναι κανονικά, οπότε το κίβδηλο βρίσκεται στα 8 νομίσματα που δεν έχουν ζυγιστεί ακόμη (25,26,,32). Επομένως έχουμε αρχή = 25 και n=8. Η Διαδικασία less_than Σε αυτή τη διαδικασία, επιλέγουμε 4x = 4(n/8) = n/2 από τα 6x νομίσματα ως εξής: διατηρούμε τα πρώτα x (x = n/8) νομίσματα (αρχίζοντας από το S_left) και ανταλλάσσουμε τα επόμενα x νομίσματα με τα πρώτα x νομίσματα που υπάρχουν στο δεξί μέρος της ζυγαριάς (αρχίζοντας από το S_right), και διατηρούμε τα επόμενα x νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς όπως ήταν. Έτσι, σε αυτή τη σύγκριση, τα τελευταία x νομίσματα και από τα δύο μέρη της ζυγαριάς δε λαμβάνονται υπόψη. Συνεχίζουμε (με n/2 αντί για n). Στο παράδειγμα μας, επιλέγουμε n/2 = 16 από τα 24 νομίσματα ως εξής: διατηρούμε τα πρώτα 4 νομίσματα (1,2,3,4) στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς και ανταλλάσσουμε τα επόμενα 4 νομίσματα (5,6,7,8) με τα πρώτα 4 νομίσματα που υπάρχουν στο δεξί μέρος της ζυγαριάς (13,14,15,16), και διατηρούμε τα επόμενα 4 νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς (17,18,19,29) όπως ήταν. Έτσι, σε αυτή τη σύγκριση, τα τελευταία 4 νομίσματα από κάθε μέρος της ζυγαριάς δε λαμβάνονται υπόψη (δηλαδή τα νομίσματα 9,10,11,12 του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και τα νομίσματα 21,22,23,24 του δεξιού μέρους της ζυγαριάς). Και σε αυτή τη περίπτωση υπάρχουν τρία δυνατά αποτελέσματα: 1. Το αριστερό μέρος είναι ελαφρύτερο: Το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται ανάμεσα στα πρώτα x νομίσματα του αριστερού μέρους της ζυγαριάς, ή στα τελευταία x νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Διαιρούμε τα νομίσματα που βρίσκονται σε κάθε ένα από τα δύο μέρη της ζυγαριάς σε τέσσερα τμήματα: τα sl1, sl2, sl3 και sl4 για το αριστερό μέρος της ζυγαριάς, και τα sr1, sr2, sr3 και sr4 για το δεξί μέρος της ζυγαριάς, καθένα από τα οποία περιέχει τον ίδιο αριθμό νομισμάτων. Έπειτα διαγράφουμε τα νομίσματα που βρίσκονται στα δύο τελευταία τμήματα του αριστερού μέρους της ζυγαριάς (δηλαδή τα sl3 και sl4) και αυτά που βρίσκονται στα δύο πρώτα τμήματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς (δηλαδή τα sr1 και sr2). Το S_left είναι τώρα το πρώτο από τα εναπομείναντα νομίσματα του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και το S_right είναι το πρώτο από τα εναπομείναντα νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Τέλος, διατηρούμε τα νομίσματα του sl1 του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και ανταλλάσσουμε τα νομίσματα του sl2 με τα νομίσματα του sr3 του δεξιού μέρους της ζυγαριάς, και διατηρούμε τα νομίσματα του sr4 ως έχουν. Στο παράδειγμά μας, το κίβδηλο βρίσκεται ανάμεσα στα πρώτα 4 νομίσματα του αριστερού μέρους (1,2,3,4) ή στα τελευταία 4 νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς (17,18,19,20). Συνεπώς διαγράφουμε τα νομίσματα (13,14,15,16) του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και τα νομίσματα (5,6,7,8) του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Έτσι έχουμε S_left =1 και S_right = Το αριστερό μέρος είναι βαρύτερο: Το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται ανάμεσα στα τελευταία x νομίσματα στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς, ή στα πρώτα x νομίσματα στο δεξί μέρος της ζυγαριάς. Διαιρούμε τα νομίσματα που 25

26 βρίσκονται σε κάθε ένα από τα δύο μέρη της ζυγαριάς σε τέσσερα τμήματα: τα sl1, sl2, sl3 και sl4 για το αριστερό μέρος της ζυγαριάς, και τα sr1, sr2, sr3 και sr4 για το δεξί μέρος της ζυγαριάς, καθένα από τα οποία περιέχει τον ίδιο αριθμό νομισμάτων. Έπειτα διαγράφουμε τα νομίσματα που βρίσκονται στα δύο πρώτα τμήματα του αριστερού μέρους της ζυγαριάς (δηλαδή τα sl1 και sl2) και αυτά που βρίσκονται στα δύο τελευταία τμήματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς (δηλαδή τα sr3 και sr4). Το S_left είναι τώρα το πρώτο από τα εναπομείναντα νομίσματα του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και το S_right είναι το πρώτο από τα εναπομείναντα νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Τέλος, ανταλλάσσουμε τα νομίσματα του sl3 του αριστερού μέρους της ζυγαριάς με τα νομίσματα του sr2 του δεξιού μέρους της ζυγαριάς, και διατηρούμε τα νομίσματα του sl4 και του sr1 ως έχουν. Στο παράδειγμά μας, το κίβδηλο βρίσκεται ανάμεσα στα τελευταία 4 νομίσματα του αριστερού μέρους της ζυγαριάς (13,14,15,16), ή στα πρώτα 4 νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς (5,6,7,8). Οπότε πρέπει να ανανεώσουμε την τιμή του S_left. Συνεπώς διαγράφουμε τα νομίσματα (1,2,3,4) του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και τα νομίσματα (17,18,19,20) του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Έτσι έχουμε S_left = 13 και S_right = Τα δύο μέρη της ζυγαριάς ισορροπούν: Το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται ανάμεσα στα τελευταία x νομίσματα και από το αριστερό και από το δεξί μέρος της ζυγαριάς. Οπότε η τιμή του S_left και του S_right χρειάζονται ανανέωση. Το S_left τώρα δείχνει στο πρώτο νόμισμα από τα τελευταία x νομίσματα του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και το S_right τώρα δείχνει στο πρώτο νόμισμα από τα τελευταία x νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Στο παράδειγμά μας, το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται ανάμεσα στα τελευταία 4 νομίσματα από κάθε μέρος της ζυγαριάς (9,10,11,12,21,22,23,24). Συνεπώς ανανεώνεται η τιμή του S_left και του S_right. Έτσι έχουμε S_left = 9 και S_right = 21. Η τιμή του x μειώνεται καθώς κατεβαίνουμε επίπεδα στη δομή του δένδρου απόφασης. Αν η τιμή του x γίνει ίση με ½ τότε μόνο δύο νομίσματα έχουν μείνει αζύγιστα. Μετά το επόμενο ζύγισμα καλούμε τη διαδικασία ελέγχου (check) με αυτά τα δύο αζύγιστα νομίσματα και ένα γνωστό κανονικό νόμισμα. Αν η τιμή του x είναι μεγαλύτερη από ½, η συνάρτηση less_than καλείται επαναληπτικά με τις ανανεωμένες τιμές S_right και S_left. Η περίπτωση 3 δε μπορεί να συμβεί παραπάνω από μία φορές. Η Διαδικασία greater_than Αυτή η διαδικασία είναι ανάλογη της προηγούμενης διαδικασίας. Εδώ, διατηρούμε τα πρώτα x νομίσματα στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς (αρχίζοντας από το S_left) και ανταλλάσσουμε τα επόμενα x νομίσματα με τα πρώτα x νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς (αρχίζοντας από το S_right), και διατηρούμε τα επόμενα x νομίσματα του δεξιού μέρους ως έχουν. Έτσι, σε αυτή τη σύγκριση, τα τελευταία x νομίσματα και από τα δύο μέρη της ζυγαριάς δε λαμβάνονται υπόψη. Στο παράδειγμα μας, διατηρούμε τα πρώτα 4 νομίσματα (1,2,3,4) στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς και ανταλλάσσουμε τα επόμενα 4 νομίσματα (5,6,7,8) με τα πρώτα 4 νομίσματα που υπάρχουν στο δεξί μέρος της ζυγαριάς (13,14,15,16), και διατηρούμε τα επόμενα 4 νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς (17,18,19,29) όπως ήταν. Έτσι, σε αυτή τη σύγκριση, τα τελευταία 8 νομίσματα και από τα δύο μέρη της ζυγαριάς δε 26

27 λαμβάνονται υπόψη (δηλαδή τα νομίσματα 9,10,11,12 του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και τα νομίσματα 21,22,23,24 του δεξιού μέρους της ζυγαριάς). Και σε αυτή την περίπτωση έχουμε τρία δυνατά αποτελέσματα: 1. Το αριστερό μέρος είναι βαρύτερο: Το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται ανάμεσα στα πρώτα x νομίσματα του αριστερού μέρους, ή στα τελευταία x νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Διαιρούμε τα νομίσματα που βρίσκονται σε κάθε ένα από τα δύο μέρη της ζυγαριάς σε τέσσερα τμήματα: τα sl1, sl2, sl3 και sl4 για το αριστερό μέρος της ζυγαριάς, και τα sr1, sr2, sr3 και sr4 για το δεξί μέρος της ζυγαριάς, καθένα από τα οποία περιέχει τον ίδιο αριθμό νομισμάτων. Έπειτα, διαγράφουμε τα νομίσματα που βρίσκονται στα δύο τελευταία τμήματα του αριστερού μέρους της ζυγαριάς (δηλαδή τα sl3 και sl4) και αυτά που βρίσκονται στα δύο πρώτα τμήματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς (δηλαδή τα sr1 και sr2). Το S_left είναι τώρα το πρώτο από τα εναπομείναντα νομίσματα του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και το S_right είναι το πρώτο από τα εναπομείναντα νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Τέλος, διατηρούμε τα νομίσματα του sl1 του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και ανταλλάσσουμε τα νομίσματα του sl2 με τα νομίσματα του sr3 του δεξιού μέρους της ζυγαριάς, και διατηρούμε τα νομίσματα του sr4 ως έχουν. Στο παράδειγμά μας, το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται μεταξύ των 4 πρώτων νομισμάτων του αριστερού μέρους της ζυγαριάς (1,2,3,4) ή στα τελευταία 4 νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς (17,18,19,20). Συνεπώς διαγράφουμε τα νομίσματα (13,14,15,16) του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και τα νομίσματα (5,6,7,8) του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Έτσι έχουμε S_left = 1 και S_right = Το αριστερό μέρος είναι ελαφρύτερο: Το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται ανάμεσα στα τελευταία x νομίσματα του αριστερού μέρους της ζυγαριάς, ή στα πρώτα x νομίσματα στο δεξί μέρος. Διαιρούμε τα νομίσματα που βρίσκονται σε κάθε ένα από τα δύο μέρη της ζυγαριάς σε τέσσερα τμήματα: τα sl1, sl2, sl3 και sl4 για το αριστερό μέρος της ζυγαριάς, και τα sr1, sr2, sr3 και sr4 για το δεξί μέρος της ζυγαριάς, καθένα από τα οποία περιέχει τον ίδιο αριθμό νομισμάτων. Έπειτα διαγράφουμε τα νομίσματα που βρίσκονται στα δύο πρώτα τμήματα του αριστερού μέρους της ζυγαριάς (δηλαδή τα sl1 και sl2) και αυτά που βρίσκονται στα δύο τελευταία τμήματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς (δηλαδή τα sr3 και sr4). Το S_left είναι τώρα το πρώτο από τα εναπομείναντα νομίσματα του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και το S_right είναι το πρώτο από τα εναπομείναντα νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Τέλος, ανταλλάσσουμε τα νομίσματα του sl3 του αριστερού μέρους της ζυγαριάς με τα νομίσματα του sr2 του δεξιού μέρους της ζυγαριάς, και διατηρούμε τα νομίσματα του sl4 και του sr1 ως έχουν. Στο παράδειγμά μας, το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται μεταξύ των τελευταίων 4 νομισμάτων του αριστερού μέρους της ζυγαριάς (13,14,15,16) ή στα πρώτα 4 νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς (5,6,7,8). Συνεπώς διαγράφουμε τα νομίσματα (1,2,3,4) του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και τα νομίσματα (17,18,19,20) του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Έτσι έχουμε S_left =13 και S_right = Τα δύο μέρη της ζυγαριάς ισορροπούν: Το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται ανάμεσα στα τελευταία x νομίσματα και του αριστερού και του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Οπότε οι τιμές και του S_left και του S_right χρειάζονται ανανέωση. Το S_left τώρα δείχνει στο πρώτο νόμισμα των τελευταίων x 27

28 νομισμάτων του αριστερού μέρους της ζυγαριάς και το S_right δείχνει στο πρώτο νόμισμα από τα τελευταία x νομίσματα του δεξιού μέρους της ζυγαριάς. Στο παράδειγμά μας, το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται ανάμεσα στα τελευταία 4 νομίσματα από κάθε μέρος της ζυγαριάς (9,10,11,12,21,22,23,24). Επομένως, έχουμε ανανέωση στην τιμή του S_left και του S_right. Τώρα έχουμε S_left = 9 και S_right = 21. Η τιμή του x μειώνεται καθώς κατεβαίνουμε επίπεδα στη δομή του δένδρου απόφασης. Αν η τιμή του x γίνει ίση με ½ μόνο δύο νομίσματα θα μείνουν απροσδιόριστα. Σε αυτό το σημείο καλούμε τη διαδικασία ελέγχου (check) με αυτά τα δύο αζύγιστα νομίσματα κι ένα γνωστό κανονικό νόμισμα. Αυτή η διαδικασία ελέγχου βρίσκει το κίβδηλο νόμισμα από τη σύγκριση αυτών των τριών νομισμάτων. Αν η τιμή του x είναι μεγαλύτερη από ½, τότε η διαδικασία greater_than καλείται επαναληπτικά με τις ανανεωμένες τιμές των S_left και S_right. Και στην περίπτωση του greater_than η περίπτωση 3 δε μπορεί να συμβεί παραπάνω από μία φορά. όπου T1, T2, T3 υποδέντρα. 28

29 Το T1 είναι το ακόλουθο υποδέντρο: 29

30 Το T2 είναι το ακόλουθο υποδέντρο: 30

31 Το T3 είναι το ακόλουθο υποδέντρο: 31

32 3.3.2 Ένας αλγόριθμος για την επίλυση του προβλήματος των n νομισμάτων όπου n άρτιος, n 6 Σε αυτή την εκδοχή του αλγορίθμου, πρώτα βρίσκουμε τη μικρότερη δυνατή τιμή του y βασιζόμενη στον αριθμό n που μας δίνεται, έτσι ώστε y n, όπου το y είναι μια δύναμη του 2. Αν ισχύει y = n, αυτή η εκδοχή του αλγορίθμου ταιριάζει απόλυτα με τα βήματα που περιγράφηκαν στην ενότητα A. Από την άλλη, αν το n δεν είναι ίσο με το y, οπότε n < y (με 2 p-1 < n < 2 p =y, για κάποια ακέραια τιμή του p 3), τότε ο αριθμός των νομισμάτων που συγκρίνονται στο κάθε μέρος της ζυγαριάς ισούται με 2x, όπου x = y/8. Για παράδειγμα, αν είναι n = 10, τότε y = 16 και x = 16/8 = 2, και ο συνολικός αριθμός νομισμάτων που συγκρίνονται στη ρίζα του δένδρου απόφασης είναι 8 θέτοντας τα πρώτα 4 νομίσματα στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς και τα επόμενα 4 στο δεξί, αν n = 22, τότε έχουμε y = 32 και x = 4, και ο συνολικός αριθμός νομισμάτων που συγκρίνονται στη ρίζα του δένδρου απόφασης είναι 16, θέτοντας τα 8 πρώτα νομίσματα στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς και τα επόμενα 8 στο δεξί, κ.ο.κ. Στο παράδειγμα που ακολουθεί έχουμε n = 14, οπότε y = 16 > n και x = 16/8 = 2. Έτσι ο συνολικός αριθμός νομισμάτων που συγκρίνεται στη ρίζα του δένδρου απόφασης είναι 8, θέτοντας τα πρώτα 4 νομίσματα στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς (1,2,3,4) και τα επόμενα 4 νομίσματα στο δεξί μέρος της ζυγαριάς (5,6,7,8). Αν στην πρώτη σύγκριση η ζυγαριά ισορροπεί, τότε το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται ανάμεσα στα εναπομείναντα n 4x νομίσματα. Για παράδειγμα, αν έχουμε ισότητα για n = 10, τότε το κίβδηλο νόμισμα ανήκει στα εναπομείναντα 2 νομίσματα, για n = 22, το κίβδηλο νόμισμα ανήκει στα εναπομείναντα 6 νομίσματα, κ.ο.κ. Στο παράδειγμά μας, αν στην πρώτη σύγκριση η ζυγαριά ισορροπεί, τότε το κίβδηλο βρίσκεται στα εναπομείναντα 6 νομίσματα (9,10,11,12, 13, 14). Από την άλλη πλευρά, αν το αριστερό μέρος της ζυγαριάς είναι ελαφρύτερο από το δεξί μέρος, τότε το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται ανάμεσα στα πρώτα 4x νομίσματα, από τα οποία ένα από τα πρώτα 2x νομίσματα μπορεί να είναι ελαφρύτερο ή ένα από τα επόμενα 2x νομίσματα μπορεί να είναι βαρύτερο. Τότε καλείται η διαδικασία less_than για το αριστερό υποδέντρο του δένδρου απόφασης. Στο παράδειγμά μας, αν το αριστερό μέρος της ζυγαριάς είναι ελαφρύτερο από το δεξί, τότε το κίβδηλο βρίσκεται ανάμεσα στα 8 πρώτα νομίσματα, από τα οποία ένα από τα πρώτα 4 νομίσματα (1,2,3,4) μπορεί να είναι ελαφρύτερο ή ένα από τα επόμενα 4 νομίσματα (5,6,7,8) μπορεί να είναι βαρύτερο. Αν το αριστερό μέρος της ζυγαριάς είναι βαρύτερο από το δεξί, τότε το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται ανάμεσα στα πρώτα 4x νομίσματα, από τα οποία ένα από τα πρώτα 2x νομίσματα μπορεί να είναι βαρύτερο ή ένα από τα επόμενα 2x νομίσματα μπορεί να είναι ελαφρύτερο. Τότε καλείται η διαδικασία greater_than για το δεξί υποδέντρο του δένδρου απόφασης. Στο παράδειγμά μας, αν το αριστερό μέρος της ζυγαριάς είναι βαρύτερο από το δεξί, τότε το κίβδηλο νόμισμα βρίσκεται ανάμεσα στα πρώτα 8 νομίσματα, από τα οποία ένα από τα πρώτα 4 νομίσματα (1,2,3,4) μπορεί να είναι βαρύτερο ή ένα από τα επόμενα 4 νομίσματα (5,6,7,8) μπορεί να είναι ελαφρύτερο. 32

33 Με αυτό τον τρόπο, κάθε φορά που κινούμαστε προς τα φύλλα δένδρου απόφασης η τιμή του x διαιρείται με το 2. Όταν έχουμε x = ½, υπάρχουν μόνο δύο νομίσματα που δεν έχουν ζυγιστεί, ένα εκ των οποίων είναι το κίβδηλο νόμισμα. Στο σημείο αυτό η διαδικασία ελέγχου (check) βρίσκει το κίβδηλο νόμισμα, και επίσης προσδιορίζει αν είναι βαρύτερο ή ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα. 33

34 3.3.3 Ένας αλγόριθμος για την επίλυση του προβλήματος των n νομισμάτων όπου n περιττός, n 7 Αν το n είναι περιττός αριθμός, τότε μπορούμε να γράψουμε n = 2m + 1, όπου το 2m προφανώς είναι ένας άρτιος αριθμός. Έπειτα διαιρούμε αυτά τα 2m νομίσματα σε δύο ομάδες, που έχει η καθεμιά m νομίσματα. Καθεμία από τις ομάδες των m νομισμάτων τίθεται σε κάθε ένα από τα δύο μέρη της ζυγαριάς. Αν η ζυγαριά ισορροπεί, τότε το κίβδηλο νόμισμα θα είναι το τελευταίο νόμισμα. Αλλά ακόμη δεν γνωρίζουμε αν αυτό είναι βαρύτερο ή ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα νομίσματα. Γι αυτό συγκρίνουμε το τελευταίο νόμισμα με το πρώτο, το οποίο γνωρίζουμε ότι είναι κανονικό. Αν το τελευταίο νόμισμα είναι ελαφρύτερο από το κανονικό νόμισμα, συμπεραίνουμε ότι είναι ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα νομίσματα, αλλιώς είναι βαρύτερο. Από την άλλη μεριά, η ζυγαριά μπορεί να δείξει ανισότητα, όπου σε κάθε μεριά της ζυγαριάς έχουμε m νομίσματα, και το κίβδηλο νόμισμα περιέχεται ανάμεσα στα πρώτα n 1 = 2m νομίσματα, που είναι η περίπτωση εύρεσης κίβδηλου νομίσματος για μια δοθείσα ομάδα άρτιου αριθμού νομισμάτων. Αυτός ο αλγόριθμος έχει αναπτυχθεί σε προηγούμενη ενότητα. Στο παράδειγμα που ακολουθεί, είναι n = 11, οπότε έχουμε n = 2*5+1. Συνεπώς θέτουμε m = 5 νομίσματα σε κάθε ένα από τα δύο μέρη της ζυγαριάς, 1,2,,5 στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς και 6,7,,10 στο δεξί μέρος της ζυγαριάς. Στην περίπτωση που η ζυγαριά ισορροπήσει, το κίβδηλο νόμισμα θα είναι το τελευταίο (11). Αλλά ακόμη δεν γνωρίζουμε αν αυτό είναι βαρύτερο ή ελαφρύτερο από τα υπόλοιπα. Έτσι συγκρίνουμε το 11 με ένα νόμισμα που γνωρίζουμε ότι είναι κανονικό και βρίσκουμε αν είναι ελαφρύτερο ή βαρύτερο από τα υπόλοιπα. Στην περίπτωση που η ζυγαριά δείξει ανισότητα τότε συμπεραίνουμε ότι το κίβδηλο νόμισμα περιέχεται ανάμεσα στα 10 πρώτα νομίσματα, που είναι η περίπτωση εύρεσης κίβδηλου νομίσματος για μια δοθείσα ομάδα άρτιου αριθμού νομισμάτων, που δεν είναι δύναμη του 2, (περίπτωση B). 34

35 35

36 Κεφάλαιο 4 Κάποιες Άλλες Εκδοχές του Προβλήματος των Κίβδηλων Νομισμάτων Παρακάτω, δίνουμε διάφορες άλλες εκδοχές του προβλήματος ενός κίβδηλου νομίσματος, με τις αντίστοιχες απαντήσεις σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. 4.1 Δίδονται n νομίσματα ένα εκ των οποίων είναι κίβδηλο και ελαφρύτερο από τα άλλα. Παραθέτουμε την απάντηση στο πρόβλημα για n = 3,4,,12. Για n = 3. Για n = 4. 36

37 Για n = 5. Για n = 6. Για n = 7. 37

38 Για n = 8. Για n = 9. 38

39 Για n = 10. Για n =

40 Για n =

41 4.2 Δίδονται n νομίσματα (0,1,2,,n-1), όπου το 0 είναι κανονικό κι ένα από τα υπόλοιπα είναι κίβδηλο αλλά δεν είναι γνωστό αν είναι βαρύτερο ή ελαφρύτερο. Παραθέτουμε την απάντηση στο πρόβλημα για n = 11,12,13 και 14. Για n =

42 Για n=12. 42

43 Για n=13. 43

44 Για n =

45 4.3 Το πρόβλημα των δύο κίβδηλων νομισμάτων Δεδομένος συνολικός αριθμός νομισμάτων n, εκ των οποίων τα δύο είναι ελαφρύτερα από τα υπόλοιπα και του ίδιου βάρους μεταξύ τους. Για n = 6. Παρατήρηση: Η υπόθεση ότι τα δύο (ελαφρύτερα) κίβδηλα έχουν ίδιο βάρος μεταξύ τους, χρειάζεται στην περίπτωση 1 < 2, 3 = 4 (και αντίστοιχα στην 1 > 2 και 3 = 4) διότι διαφορετικά η περίπτωση 5 = 6 δεν θα μπορούσε να αποκλειστεί: Θα έδινε 1l, 2l. 4.4 Το πρόβλημα των τριών κίβδηλων νομισμάτων Δεδομένος συνολικός αριθμός νομισμάτων n, εκ των οποίων τα τρία είναι ελαφρύτερα από τα υπόλοιπα και του ίδιου βάρους μεταξύ τους. Παραθέτουμε την απάντηση στο πρόβλημα για n = 4, 5 και 6. 45

46 Για n = 4. Για n = 5. 46

47 Για n = 6. Παρατήρηση: Προφανώς, και πάλι η υπόθεση ότι τα τρία (ελαφρύτερα) κίβδηλα έχουν το ίδιο βάρος μεταξύ τους είναι απαραίτητη για τις παραπάνω λύσεις. Για παράδειγμα, στην περίπτωση n = 4, το 1 < 2 δεν θα αρκούσε για να συμπεράνουμε 1l, 3l, 4l, αφού θα μπορούσε να είναι κίβδηλα τα 1, 2, 3 και κανονικό το 4 (1 < 2 < 3 < 4). 47

48 Κεφάλαιο 5 Επίλυση του Προβλήματος των Κίβδηλων Νομισμάτων με τη Δημιουργία Ομάδων Έχουμε n νομίσματα εκ των οποίων γνωρίζουμε ότι δύο (τα 1,2) είναι κανονικά και ότι ένα είναι κίβδηλο και δεν γνωρίζουμε αν είναι ελαφρύτερο ή βαρύτερο από τα υπόλοιπα νομίσματα. Θέλουμε να δημιουργήσουμε ομάδες που να έχουν μία από τις δύο ακόλουθες μορφές: Α. Β. 48

49 Σε κάθε μέρος της ζυγαριάς πρέπει να έχουμε τον ίδιο αριθμό νομισμάτων. Ο αριθμός νομισμάτων που θα έχει κάθε ομάδα (α, β, γ, δ) καθώς και το ποια από τις δύο παραπάνω μορφές θα επιλέξουμε εξαρτάται από το πλήθος των νομισμάτων n. Μπορούμε να διακρίνουμε τις ακόλουθες τέσσερις περιπτώσεις: i. Όταν είναι το n είναι πολλαπλάσιο του 4, n = 4k, θα επιλέξουμε την μορφή Α, όπου στο πρώτο ζύγισμα σε κάθε μέρος της ζυγαριάς έχουμε ένα κανονικό νόμισμα (το 0 βρίσκεται στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς ενώ το 1 στο δεξί). Στην περίπτωση αυτή, το πλήθος των στοιχείων της κάθε ομάδας θα διαμορφωθεί ως εξής: α = 2k 2, β = γ = k 1 και δ = 2. ii. Όταν έχουμε n = 4k + 1, θα επιλέξουμε την μορφή Β, όπου στο πρώτο ζύγισμα και τα δύο κανονικά νομίσματα βρίσκονται στο ίδιο μέρος της ζυγαριάς (τα 0,1 βρίσκονται στο αριστερό μέρος της ζυγαριάς). Στην περίπτωση αυτή, το πλήθος των στοιχείων της κάθε ομάδα θα διαμορφωθεί ως εξής: α = 2k 2, β = γ = k και δ = 1. iii. Όταν έχουμε n = 4k + 2, θα επιλέξουμε την μορφή Β και το πλήθος των στοιχείων της κάθε ομάδας θα διαμορφωθεί ως εξής: α = 2k 2, β = γ = k και δ = 2. iv. Όταν έχουμε n = 4k + 3, θα επιλέξουμε την μορφή Α και το πλήθος των στοιχείων της κάθε ομάδας θα διαμορφωθεί ως εξής: α = 2k, β = γ = k και δ = 1. Παρατηρούμε και στις τέσσερις περιπτώσεις ο πληθάριθμος της ομάδας β είναι ίσος με τον πληθάριθμο της ομάδας γ καθώς και ότι η ομάδα δ αποτελείται είτε από ένα είτε από δύο στοιχεία. Η παραπάνω διαδικασία μας οδηγεί σε υποπεριπτώσεις με σύγκριση (ζύγιση) πολύ λιγότερων νομισμάτων ( β + γ 2κ σε πλήθος, αφού η περίπτωση της αρχικής ισότητας, που οδηγεί στην ομάδα δ είναι τετριμμένη). Έτσι, για παράδειγμα, για τις περιπτώσεις n = 7,8,,14 έχουμε τα εξής: Όταν έχουμε n = 7 είμαστε στην περίπτωση (iv). Συνεπώς n = 4k + 3 με k = 1, και α = 2*k = 2*1 = 2, β = γ = k = 1 και δ =1 οπότε θα προκύψουν οι ακόλουθες ομάδες: α = {2,3}, β = {4}, γ = {5} και δ = {6}. Έχουμε: 49

50 Όταν έχουμε n = 8 είμαστε στην περίπτωση (i). Άρα n = 4k με k =2, και α = 2*k 2 = 2*2 2 = 2, β = γ = k 1 = 2 1 = 1 και δ = 2 οπότε θα προκύψουν οι ακόλουθες ομάδες: α = {2,3}, β = {4}, γ = {5} και δ = {6,7}. Έχουμε: Όταν έχουμε n = 9 είμαστε στην περίπτωση (ii). Συνεπώς n = 4k + 1 με k = 2, και α = 2*k 2 = 2*2 2 = 2, β = γ = k = 2 και δ = 1 οπότε θα προκύψουν οι ακόλουθες ομάδες: α = {2,3}, β = {4,5}, γ = {6,7} και δ = {8}. Έχουμε: 50

51 Όταν έχουμε n = 10 είμαστε στην περίπτωση (iii). Συνεπώς n = 4*k + 2 με k =2, και α = 2k 2 = 2*2 2 = 2, β = γ = k = 2 και δ = 2 οπότε θα προκύψουν οι ακόλουθες ομάδες: α = {2,3}, β = {4,5}, γ = {6,7} και δ = {8,9}. Έχουμε: 51

52 Όταν έχουμε n = 11 είμαστε στην περίπτωση (iv). Επομένως n = 4k + 3 με k = 2, και α = 2k = 2*2 = 4, β = γ = k = 2 και δ = 1 οπότε θα προκύψουν οι ακόλουθες ομάδες: α = {2,3,4,5}, β = {6,7}, γ = {8,9} και δ = {10}. Έχουμε: 52

53 Όταν έχουμε n = 12 είμαστε στην περίπτωση (i). Συνεπώς, n = 4k με k = 3, και α = 2k 2 = 2*3 2 = 4, β = γ = k 1 και δ = 2 οπότε θα προκύψουν οι εξής ομάδες: α = {2,3,4,5}, β = {6,7}, γ = {8,9} και δ = {10,11}. Έχουμε: 53

Θεωρία Γραφημάτων 6η Διάλεξη

Θεωρία Γραφημάτων 6η Διάλεξη Θεωρία Γραφημάτων 6η Διάλεξη Α. Συμβώνης Εθνικο Μετσοβειο Πολυτεχνειο Σχολη Εφαρμοσμενων Μαθηματικων και Φυσικων Επιστημων Τομεασ Μαθηματικων Φεβρουάριος 2016 Α. Συμβώνης (ΕΜΠ) Θεωρία Γραφημάτων 6η Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

4.2 ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑ ΔΙΑΙΡΕΣΗ

4.2 ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑ ΔΙΑΙΡΕΣΗ 14 4 ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑ ΔΙΑΙΡΕΣΗ Ας υποθέσουμε ότι θέλουμε να βρούμε το πηλίκο και το υπόλοιπο της διαίρεσης του με τον Σύμφωνα με το γνωστό αλγόριθμο της διαίρεσης, το πηλίκο θα είναι ένας ακέραιος κ, τέτοιος,

Διαβάστε περισσότερα

f(t) = (1 t)a + tb. f(n) =

f(t) = (1 t)a + tb. f(n) = Παράρτημα Αʹ Αριθμήσιμα και υπεραριθμήσιμα σύνολα Αʹ1 Ισοπληθικά σύνολα Ορισμός Αʹ11 (ισοπληθικότητα) Εστω A, B δύο μη κενά σύνολα Τα A, B λέγονται ισοπληθικά αν υπάρχει μια συνάρτηση f : A B, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμοι για αυτόματα

Αλγόριθμοι για αυτόματα Κεφάλαιο 8 Αλγόριθμοι για αυτόματα Κύρια βιβλιογραφική αναφορά για αυτό το Κεφάλαιο είναι η Hopcroft, Motwani, and Ullman 2007. 8.1 Πότε ένα DFA αναγνωρίζει κενή ή άπειρη γλώσσα Δοθέντος ενός DFA M καλούμαστε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 211: Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητας. Διάλεξη 11: Μη Ασυμφραστικές Γλώσσες

ΕΠΛ 211: Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητας. Διάλεξη 11: Μη Ασυμφραστικές Γλώσσες ΕΠΛ 211: Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητας Διάλεξη 11: Μη Ασυμφραστικές Γλώσσες Τι θα κάνουμε σήμερα Εισαγωγικά (2.3) Το Λήμμα της Άντλησης για ασυμφραστικές γλώσσες (2.3.1) Παραδείγματα 1 Πότε μια

Διαβάστε περισσότερα

5 ΠΡΟΟΔΟΙ 5.1 ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ. Η έννοια της ακολουθίας

5 ΠΡΟΟΔΟΙ 5.1 ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ. Η έννοια της ακολουθίας 5 ΠΡΟΟΔΟΙ 5.1 ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ Η έννοια της ακολουθίας Ας υποθέσουμε ότι καταθέτουμε στην τράπεζα ένα κεφάλαιο 10000 ευρώ με ανατοκισμό ανά έτος και με επιτόκιο 2%. Αυτό σημαίνει ότι σε ένα χρόνο οι τόκοι που

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Ασυμφραστικές Γλώσσες (3)

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Ασυμφραστικές Γλώσσες (3) Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Ασυμφραστικές Γλώσσες (3) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Μη Ασυμφραστικές Γλώσσες (2.3) Λήμμα Άντλησης για Ασυμφραστικές Γλώσσες Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr I ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ i e ΜΕΡΟΣ Ι ΟΡΙΣΜΟΣ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Α Ορισμός Ο ορισμός του συνόλου των Μιγαδικών αριθμών (C) βασίζεται στις εξής παραδοχές: Υπάρχει ένας αριθμός i για τον οποίο ισχύει i Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Υπολογισμού στον Πολιτισμό - Δένδρα. Δένδρα

Θέματα Υπολογισμού στον Πολιτισμό - Δένδρα. Δένδρα Δένδρα Δένδρα Ειδική κατηγορία γραφημάτων: συνεκτικά γραφήματα που δεν περιέχουν απλά κυκλώματα [1857] Arthur Cayley: για απαρίθμηση ορισμένων ειδών χημικών ενώσεων Χρησιμοποιούνται σε πληθώρα προβλημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο της θεωρίας αριθμών θα πρέπει να είναι σε θέση:

Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο της θεωρίας αριθμών θα πρέπει να είναι σε θέση: Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο της θεωρίας αριθμών θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει: την αποδεικτική μέθοδο της μαθηματικής επαγωγής για την οποία πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η αλήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικά θέματα στα Μαθηματικά προσανατολισμού-ψηφιακό σχολείο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Επαναληπτικά θέματα στα Μαθηματικά προσανατολισμού-ψηφιακό σχολείο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο -ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Απο το Ψηφιακό Σχολείο του ΥΠΠΕΘ Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα mathpgr Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων

Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων Παράρτημα Α Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων Το παρόν παράρτημα βασίζεται στις σελίδες 671 8 του βιβλίου: Γ. Χ. Ψαλτάκης, Κβαντικά Συστήματα Πολλών Σωματιδίων (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο,

Διαβάστε περισσότερα

1 Η εναλλάσσουσα ομάδα

1 Η εναλλάσσουσα ομάδα Η εναλλάσσουσα ομάδα Η εναλλάσσουσα ομάδα Όπως είδαμε η συνάρτηση g : S { } είναι ένας επιμορφισμός ομάδων. Ο πυρήνας Ke g {σ S / g σ } του επιμορφισμού συμβολίζεται με A περιέχει όλες τις άρτιες μεταθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ C ΣΕΙΡΑ 1 η

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ C ΣΕΙΡΑ 1 η Δ.Π.Θ. - Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Ακαδ. έτος 2016-2017 Τομέας Συστημάτων Παραγωγής Εξάμηνο Β Αναπληρωτής Καθηγητής Στέφανος Δ. Κατσαβούνης ΜΑΘΗΜΑ : ΔΟΜΗΜΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

2 ) d i = 2e 28, i=1. a b c

2 ) d i = 2e 28, i=1. a b c ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΓΡΑΦΩΝ (1) Εστω G απλός γράφος, που έχει 9 κορυφές και άθροισμα βαθμών κορυφών μεγαλύτερο του 7. Αποδείξτε ότι υπάρχει μια κορυφή του G με βαθμό μεγαλύτερο ή ίσο του 4. () Αποδείξτε ότι

Διαβάστε περισσότερα

2. Να γράψετε έναν αριθμό που είναι μεγαλύτερος από το 3,456 και μικρότερος από το 3,457.

2. Να γράψετε έναν αριθμό που είναι μεγαλύτερος από το 3,456 και μικρότερος από το 3,457. 1. Ένα κεφάλαιο ενός βιβλίου ξεκινάει από τη σελίδα 32 και τελειώνει στη σελίδα 75. Από πόσες σελίδες αποτελείται το κεφάλαιο; Αν το κεφάλαιο ξεκινάει από τη σελίδα κ και τελειώνει στη σελίδα λ, από πόσες

Διαβάστε περισσότερα

f(x) = και στην συνέχεια

f(x) = και στην συνέχεια ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Ερώτηση. Στις συναρτήσεις μπορούμε να μετασχηματίσουμε πρώτα τον τύπο τους και μετά να βρίσκουμε το πεδίο ορισμού τους; Όχι. Το πεδίο ορισμού της συνάρτησης το βρίσκουμε πριν μετασχηματίσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μέγιστη ροή. Κατευθυνόμενο γράφημα. Συνάρτηση χωρητικότητας. αφετηρίακός κόμβος. τερματικός κόμβος. Ροή δικτύου. με τις ακόλουθες ιδιότητες

Μέγιστη ροή. Κατευθυνόμενο γράφημα. Συνάρτηση χωρητικότητας. αφετηρίακός κόμβος. τερματικός κόμβος. Ροή δικτύου. με τις ακόλουθες ιδιότητες Κατευθυνόμενο γράφημα Συνάρτηση χωρητικότητας 2 6 20 Ροή δικτύου Συνάρτηση αφετηρίακός κόμβος 0 με τις ακόλουθες ιδιότητες 9 7 τερματικός κόμβος Περιορισμός χωρητικότητας: Αντισυμμετρία: Διατήρηση ροής:

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις στους Γράφους. 2 ο Σετ Ασκήσεων. Δέντρα

Ασκήσεις στους Γράφους. 2 ο Σετ Ασκήσεων. Δέντρα Ασκήσεις στους Γράφους 2 ο Σετ Ασκήσεων Δέντρα Ασκηση 1 η Ένας γράφος G είναι δέντρο αν και μόνο αν κάθε δυο κορυφές του συνδέονται με ένα μοναδικό μονοπάτι. Υποθέτουμε ότι ο γράφος G είναι δέντρο. Έστω

Διαβάστε περισσότερα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 3: Προτασιακή Λογική / Θεωρία Συνόλων

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 3: Προτασιακή Λογική / Θεωρία Συνόλων K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 3: Προτασιακή Λογική / Θεωρία Συνόλων Γιάννης Λιαπέρδος TEI Πελοποννήσου Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Στοιχεία προτασιακής λογικής Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο... 7. 3. Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα... 42 Εύρεση δειγματικού χώρου... 46

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο... 7. 3. Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα... 42 Εύρεση δειγματικού χώρου... 46 ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο................................................ 7 1. Το Λεξιλόγιο της Λογικής.............................................. 11. Σύνολα..............................................................

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Γράφους 16/5/2017

Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Γράφους 16/5/2017 Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Γράφους 16/5/2017 Άσκηση 8.1: Στο παρακάτω σχήμα φαίνονται δέκα λατινικοί χαρακτήρες (A, F, K, M, R, S, T, V, X και Z) με τη μορφή γράφων. Ποιοι από αυτούς είναι ισομορφικοί;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Φυσικής Σημειώσεις Ανάλυσης Ι (ανανεωμένο στις 5 Δεκεμβρίου 2012)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Φυσικής Σημειώσεις Ανάλυσης Ι (ανανεωμένο στις 5 Δεκεμβρίου 2012) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Φυσικής Σημειώσεις Ανάλυσης Ι (ανανεωμένο στις 5 Δεκεμβρίου 2012) Τμήμα Θ. Αποστολάτου & Π. Ιωάννου 1 Σειρές O Ζήνων ο Ελεάτης (490-430 π.χ.) στη προσπάθειά του να υποστηρίξει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ, ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ, ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ Εισαγωγή. Οι σχηματισμοί που προκύπτουν με την επιλογή ενός συγκεκριμένου αριθμού στοιχείων από το ίδιο σύνολο καλούνται διατάξεις αν μας ενδιαφέρει η σειρά καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί αριθμοί - Διάταξη φυσικών αριθμών - Στρογγυλοποίηση

Φυσικοί αριθμοί - Διάταξη φυσικών αριθμών - Στρογγυλοποίηση Φυσικοί αριθμοί - Διάταξη φυσικών αριθμών - Στρογγυλοποίηση TINΑ ΒΡΕΝΤΖΟΥ www.ma8eno.gr Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 2 Φυσικοί

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 4: Απόδειξη: Για την κατεύθυνση, παρατηρούμε ότι διαγράφοντας μια κορυφή δεν μπορούμε να διαχωρίσουμε τα u και v. Αποδεικνύουμε

Διάλεξη 4: Απόδειξη: Για την κατεύθυνση, παρατηρούμε ότι διαγράφοντας μια κορυφή δεν μπορούμε να διαχωρίσουμε τα u και v. Αποδεικνύουμε Διάλεξη 4: 20.10.2016 Θεωρία Γραφημάτων Γραφέας: Σ. Κ. Διδάσκων: Σταύρος Κολλιόπουλος 4.1 2-συνεκτικά γραφήματα (συνέχεια) Πρόταση 4.1 Δύο μπλοκ ενός γραφήματος G μοιράζονται το πολύ μία κορυφή. Απόδειξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΙΣΤΙΚΟΣ ΤΕΛΕΣΤΗΣ 18 Σεπτεμβρίου 2014

ΜΕΓΙΣΤΙΚΟΣ ΤΕΛΕΣΤΗΣ 18 Σεπτεμβρίου 2014 ΜΕΓΙΣΤΙΚΟΣ ΤΕΛΕΣΤΗΣ 18 Σεπτεμβρίου 2014 Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή 2 2 Μεγιστικός τελέστης στην μπάλα 2 2.1 Βασικό θεώρημα........................ 2 2.2 Γενική περίπτωση μπάλας.................. 6 2.2.1 Στο

Διαβάστε περισσότερα

Παντελής Μπουμπούλης, M.Sc., Ph.D. σελ. 2 math-gr.blogspot.com, bouboulis.mysch.gr

Παντελής Μπουμπούλης, M.Sc., Ph.D. σελ. 2 math-gr.blogspot.com, bouboulis.mysch.gr VI Ολοκληρώματα Παντελής Μπουμπούλης, MSc, PhD σελ mth-grlogspotcom, ououlismyschgr ΜΕΡΟΣ Αρχική Συνάρτηση Ορισμός Έστω f μια συνάρτηση ορισμένη σε ένα διάστημα Δ Αρχική συνάρτηση ή παράγουσα της στο Δ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Σύνολα Συναρτήσεις και Σχέσεις Γραφήματα Λέξεις και Γλώσσες Αποδείξεις ΕΠΛ 211 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Τομές Γραφήματος. Γράφημα (μη κατευθυνόμενο) Συνάρτηση βάρους ακμών. Τομή : Διαμέριση του συνόλου των κόμβων σε δύο μη κενά σύνολα

Τομές Γραφήματος. Γράφημα (μη κατευθυνόμενο) Συνάρτηση βάρους ακμών. Τομή : Διαμέριση του συνόλου των κόμβων σε δύο μη κενά σύνολα Τομές Γραφήματος Γράφημα (μη κατευθυνόμενο) Συνάρτηση βάρους ακμών Τομή : Διαμέριση του συνόλου των κόμβων σε δύο μη κενά σύνολα και 12 26 20 10 9 7 17 14 4 Τομές Γραφήματος Γράφημα (μη κατευθυνόμενο)

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 04: Παραδείγματα Ανάλυσης

Διάλεξη 04: Παραδείγματα Ανάλυσης Διάλεξη 04: Παραδείγματα Ανάλυσης Πολυπλοκότητας/Ανάλυση Αναδρομικών Αλγόριθμων Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: - Παραδείγματα Ανάλυσης Πολυπλοκότητας : Μέθοδοι, παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 211: Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητας. Διάλεξη 2: Μαθηματικό Υπόβαθρο

ΕΠΛ 211: Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητας. Διάλεξη 2: Μαθηματικό Υπόβαθρο ΕΠΛ 211: Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητας Διάλεξη 2: Μαθηματικό Υπόβαθρο Τι θα κάνουμε σήμερα Συναρτήσεις & Σχέσεις (0.2.3) Γράφοι (Γραφήματα) (0.2.4) Λέξεις και Γλώσσες (0.2.5) Αποδείξεις (0.3) 1

Διαβάστε περισσότερα

Να υπολογίζουμε τη λύση ή ρίζα ενός πολυωνύμου της μορφής. Να υπολογίζουμε τη ν-οστή ρίζα ενός μη αρνητικού αριθμού.

Να υπολογίζουμε τη λύση ή ρίζα ενός πολυωνύμου της μορφής. Να υπολογίζουμε τη ν-οστή ρίζα ενός μη αρνητικού αριθμού. Ενότητα 3 Ρίζες Πραγματικών Αριθμών Στην ενότητα αυτή θα μάθουμε: Να υπολογίζουμε τη λύση ή ρίζα ενός πολυωνύμου της μορφής Ρ x x ν α. Να υπολογίζουμε τη ν-οστή ρίζα ενός μη αρνητικού αριθμού. Τις ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Μη γράφετε στο πίσω μέρος της σελίδας

Μη γράφετε στο πίσω μέρος της σελίδας Εισαγωγή στο Σχεδιασμό & την Ανάλυση Αλγορίθμων Εξέταση Ιουνίου 2015 Σελ. 1 από 7 Στη σελίδα αυτή γράψτε μόνο τα στοιχεία σας. Γράψτε τις απαντήσεις σας στις επόμενες σελίδες, κάτω από τις αντίστοιχες

Διαβάστε περισσότερα

n 5 = 7 ε (π.χ. ορίζοντας n0 = 1+ ε συνεπώς (σύμϕωνα με τις παραπάνω ισοδυναμίες) an 5 < ε. Επομένως a n β n 23 + β n+1

n 5 = 7 ε (π.χ. ορίζοντας n0 = 1+ ε συνεπώς (σύμϕωνα με τις παραπάνω ισοδυναμίες) an 5 < ε. Επομένως a n β n 23 + β n+1 Θέμα 1 (α) Υποθέτουμε (προς απαγωγή σε άτοπο) ότι το σύνολο A έχει μέγιστο στοιχείο, έστω a = max A Τότε, εϕόσον a A, έχουμε a R Q και a M Ομως ο αριθμός μητρώου M είναι ρητός αριθμός, άρα (εϕόσον ο a

Διαβάστε περισσότερα

Μ Α Θ Η Μ Α Τ Α Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

Μ Α Θ Η Μ Α Τ Α Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Α Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ (Α ΜΕΡΟΣ: ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ) Επιμέλεια: Καραγιάννης Ιωάννης, Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

II. Συναρτήσεις. math-gr

II. Συναρτήσεις. math-gr II Συναρτήσεις Παντελής Μπουμπούλης, MSc, PhD σελ blogspotcom, bouboulismyschgr ΜΕΡΟΣ 1 ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ Α Βασικές Έννοιες Ορισμός: Έστω Α ένα υποσύνολο του συνόλου των πραγματικών αριθμών R Ονομάζουμε πραγματική

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Γράφους 24/5/2016

Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Γράφους 24/5/2016 Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Γράφους 24/5/2016 Άσκηση 8.1: Στο παρακάτω σχήμα φαίνονται δέκα λατινικοί χαρακτήρες (A, F, K, M, R, S, T, V, X και Z) με τη μορφή γράφων. Ποιοι από αυτούς είναι ισομορφικοί;

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης Φυλλάδιο Φυλλάδι555 4 ο ο.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμοι και Πολυπλοκότητα

Αλγόριθμοι και Πολυπλοκότητα Αλγόριθμοι και Πολυπλοκότητα Ροή Δικτύου Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μοντελοποίηση Δικτύων Μεταφοράς Τα γραφήματα χρησιμοποιούνται συχνά για την μοντελοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Γραφημάτων 5η Διάλεξη

Θεωρία Γραφημάτων 5η Διάλεξη Θεωρία Γραφημάτων 5η Διάλεξη Α. Συμβώνης Εθνικο Μετσοβειο Πολυτεχνειο Σχολη Εφαρμοσμενων Μαθηματικων και Φυσικων Επιστημων Τομεασ Μαθηματικων Φεβρουάριος 2016 Α. Συμβώνης (ΕΜΠ) Θεωρία Γραφημάτων 5η Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

d(v) = 3 S. q(g \ S) S

d(v) = 3 S. q(g \ S) S Διάλεξη 9: 9.11.2016 Θεωρία Γραφημάτων Διδάσκων: Σταύρος Κολλιόπουλος Γραφέας: Παναγιωτίδης Αλέξανδρος Θεώρημα 9.1 Εστω γράφημα G = (V, E), υπάρχει τέλειο ταίριασμα στο G αν και μόνο αν για κάθε S υποσύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Περιγραφή Φυσικού Μεγέθους - Πιθανότητες

Στατιστική Περιγραφή Φυσικού Μεγέθους - Πιθανότητες Στατιστική Περιγραφή Φυσικού Μεγέθους - Πιθανότητες Είπαμε ότι γενικά τα συστηματικά σφάλματα που υπεισέρχονται σε μια μέτρηση ενός φυσικού μεγέθους είναι γενικά δύσκολο να επισημανθούν και να διορθωθούν.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ 80 ΝΙΚΑΙΑ ΝΕΑΠΟΛΗ ΤΗΛΕΦΩΝΟ 0965897 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΡΟΥΤΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΠΟΥΡΝΟΥΤΣΟΥ ΚΩΝ/ΝΑ ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ Η έννοια του μιγαδικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ. Κεφάλαιο 2ο: Ερωτήσεις του τύπου Σωστό-Λάθος

ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ. Κεφάλαιο 2ο: Ερωτήσεις του τύπου Σωστό-Λάθος Κεφάλαιο ο: ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ Ερωτήσεις του τύπου Σωστό-Λάθος 1. * Οι πραγματικοί αριθμοί είναι σταθερά πολυώνυμα. Σ Λ. * Το σταθερό πολυώνυμο 0 λέγεται μηδενικό πολυώνυμο. Σ Λ 3. * Κάθε σταθερό και μη μηδενικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων

Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 4.0 Επιλογή Αλγόριθμοι Επιλογής Select και Quick-Select Σταύρος Δ. Νικολόπουλος 2016-17 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Webpage: www.cs.uoi.gr/~stavros

Διαβάστε περισσότερα

Φ(s(n)) = s (Φ(n)). (i) Φ(1) = a.

Φ(s(n)) = s (Φ(n)). (i) Φ(1) = a. 1. Τα θεμελιώδη αριθμητικά συστήματα Με τον όρο θεμελιώδη αριθμητικά συστήματα εννοούμε τα σύνολα N των φυσικών αριθμών, Z των ακεραίων, Q των ρητών και R των πραγματικών. Από αυτά, το σύνολο N είναι πρωτογενές

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων. Δημήτρης Μιχαήλ. Ουρές Προτεραιότητας. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Δομές Δεδομένων. Δημήτρης Μιχαήλ. Ουρές Προτεραιότητας. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Δομές Δεδομένων Ουρές Προτεραιότητας Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ουρά Προτεραιότητας Το πρόβλημα Έχουμε αντικείμενα με κλειδιά και θέλουμε ανά πάσα στιγμή

Διαβάστε περισσότερα

0x2 = 2. = = δηλαδή η f δεν. = 2. Άρα η συνάρτηση f δεν είναι συνεχής στο [0,3]. Συνεπώς δεν. x 2. lim f (x) = lim (2x 1) = 3 και x 2 x 2

0x2 = 2. = = δηλαδή η f δεν. = 2. Άρα η συνάρτηση f δεν είναι συνεχής στο [0,3]. Συνεπώς δεν. x 2. lim f (x) = lim (2x 1) = 3 και x 2 x 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο: ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ - ΟΡΙΟ - ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 8: ΘΕΩΡΗΜΑ BOLZANO - ΠΡΟΣΗΜΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΘΕΩΡΗΜΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΩΝ ΤΙΜΩΝ - ΘΕΩΡΗΜΑ ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΕΛΑΧΙΣΤΗΣ ΤΙΜΗΣ - ΣΥΝΟΛΟ ΤΙΜΩΝ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ C ΣΕΙΡΑ 1 η

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ C ΣΕΙΡΑ 1 η Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Ακαδ. έτος 2015-2016 Τομέας Συστημάτων Παραγωγής Εξάμηνο Β Αναπληρωτής Καθηγητής Στέφανος Δ. Κατσαβούνης ΜΑΘΗΜΑ :

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 04: Παραδείγματα Ανάλυσης Πολυπλοκότητας/Ανάλυση Αναδρομικών Αλγόριθμων

Διάλεξη 04: Παραδείγματα Ανάλυσης Πολυπλοκότητας/Ανάλυση Αναδρομικών Αλγόριθμων Διάλεξη 04: Παραδείγματα Ανάλυσης Πολυπλοκότητας/Ανάλυση Αναδρομικών Αλγόριθμων Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: - Παραδείγματα Ανάλυσης Πολυπλοκότητας : Μέθοδοι, παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές αποδείξεων Υπάρχουν πολλά είδη αποδείξεων. Εδώ θα δούμε τα πιο κοινά: Εξαντλητική μέθοδος ή μέθοδος επισκόπησης. Οταν το πρόβλημα έχει πεπερασμ

Μορφές αποδείξεων Υπάρχουν πολλά είδη αποδείξεων. Εδώ θα δούμε τα πιο κοινά: Εξαντλητική μέθοδος ή μέθοδος επισκόπησης. Οταν το πρόβλημα έχει πεπερασμ Μαθηματικά Πληροφορικής 2ο Μάθημα Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Πανεπιστήμιο Αθηνών Μορφές αποδείξεων Υπάρχουν πολλά είδη αποδείξεων. Εδώ θα δούμε τα πιο κοινά: Εξαντλητική μέθοδος ή μέθοδος επισκόπησης.

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Εξισώσεις 1 ου Βαθμού

1.2 Εξισώσεις 1 ου Βαθμού 1.2 Εξισώσεις 1 ου Βαθμού Διδακτικοί Στόχοι: Θα μάθουμε: Να κατανοούμε την έννοια της εξίσωσης και τη σχετική ορολογία. Να επιλύουμε εξισώσεις πρώτου βαθμού με έναν άγνωστο. Να διακρίνουμε πότε μια εξίσωση

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ.

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ. Παραδείγματα Απαρίθμησης Γνωστό: P (M 2 M τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M Τεχνικές Απαρίθμησης Πχ M {A, B, C} P (M 2 3 8 #(Υποσυνόλων με 2 στοιχεία ( 3 2 3 #(Διατεταγμένων υποσυνόλων με 2 στοιχεία 3 2

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Γραφημάτων 5η Διάλεξη

Θεωρία Γραφημάτων 5η Διάλεξη Θεωρία Γραφημάτων 5η Διάλεξη Α. Συμβώνης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών Τομέας Μαθηματικών Φεβρουάριος 2017 Α. Συμβώνης (ΕΜΠ) Θεωρία Γραφημάτων 5η Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυνόμενα γραφήματα. Μαθηματικά Πληροφορικής 6ο Μάθημα. Βρόγχοι. Μη κατευθυνόμενα γραφήματα. Ορισμός

Κατευθυνόμενα γραφήματα. Μαθηματικά Πληροφορικής 6ο Μάθημα. Βρόγχοι. Μη κατευθυνόμενα γραφήματα. Ορισμός Κατευθυνόμενα γραφήματα Μαθηματικά Πληροφορικής 6ο Μάθημα Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Πανεπιστήμιο Αθηνών Κατευθυνόμενο γράφημα G είναι ένα ζεύγος (V, E ) όπου V πεπερασμένο σύνολο του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Διαιρετότητα Μαθαίνω Πολλαπλάσια ενός φυσικού αριθμού α είναι όλοι οι αριθμοί που προκύπτουν από τον πολλαπλασιασμό του με όλους τους φυσικούς αριθμούς, δηλαδή οι αριθμοί: 0, α, 2 α, 3 α, 4 α,... Το μηδέν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ 10 ΕΠΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΑΠΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΤΑΞΕΙΣ α ) Ταυτότητες 1. (a-β)(a+β)=a - b. (a ± b ) = a ± ab + b 3 3 3 3. (a ± b ) = a ± 3a b + 3ab

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΛΥΜΕΝΕΣ & ΑΛΥΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Γ. Π. Βαξεβάνης (Γ. Π. Β.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΛΥΜΕΝΕΣ & ΑΛΥΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Γ. Π. Βαξεβάνης (Γ. Π. Β. ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ Γ. Π. Β. ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΛΥΜΕΝΕΣ & ΑΛΥΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Γ. Π. Βαξεβάνης (Γ. Π. Β.) (Μαθηματικός) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα Εύρεση δειγματικού χώρου... 46

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα Εύρεση δειγματικού χώρου... 46 ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο................................................ 7 1. Το Λεξιλόγιο της Λογικής.............................................. 11 2. Σύνολα..............................................................

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο αυτό θα πρέπει να είναι σε θέση:

Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο αυτό θα πρέπει να είναι σε θέση: Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο αυτό θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει: α. την έννοια του μιγαδικού αριθμού και β. πότε δύο μιγαδικοί αριθμοί είναι ίσοι. Να μπορεί να βρίσκει: α. το άθροισμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. 8. Πότε το γινόμενο δύο ή περισσοτέρων αριθμών παραγόντων είναι ίσο με το μηδέν ;

ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. 8. Πότε το γινόμενο δύο ή περισσοτέρων αριθμών παραγόντων είναι ίσο με το μηδέν ; ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο : ( ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ : Το κεφάλαιο αυτό περιέχει πολλά θέματα που είναι επανάληψη εννοιών που διδάχθηκαν στο Γυμνάσιο γι αυτό σ αυτές δεν θα επεκταθώ αναλυτικά

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Σπυρίδων Τζινιέρης-ΘΕΩΡΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Επιμέλεια: Σπυρίδων Τζινιέρης-ΘΕΩΡΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Τι είναι κλάσμα; Κλάσμα είναι ένα μέρος μιας ποσότητας. ΘΕΩΡΙΑ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κλάσμα είναι ένας λόγος δύο αριθμών(fraction is a ratio of two whole numbers) Πως εκφράζετε συμβολικά ένα κλάσμα; Εκφράζετε

Διαβάστε περισσότερα

7. Αν υψώσουμε και τα δύο μέλη μιας εξίσωσης στον κύβο (και γενικά σε οποιαδήποτε περιττή δύναμη), τότε προκύπτει

7. Αν υψώσουμε και τα δύο μέλη μιας εξίσωσης στον κύβο (και γενικά σε οποιαδήποτε περιττή δύναμη), τότε προκύπτει 8 7y = 4 y + y ( 8 7y) = ( 4 y + y) ( y) + 4 y y 4 y = 4 y y 8 7y = 4 y + ( 4 y) = ( 4 y y) ( 4 y) = 4( 4 y)( y) ( 4 y) 4( 4 y)( y) = 0 ( 4 y) [ 4 y 4( y) ] = 4 ( 4 y)( y + 4) = 0 y = ή y = 4) 0 4 H y

Διαβάστε περισσότερα

Νικος Χαλιδιας Μαθηματικό Τμήμα κατεύθυνση Στατιστικής και Αναλογιστικών-Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών Πανεπιστημιο Αιγαιου

Νικος Χαλιδιας Μαθηματικό Τμήμα κατεύθυνση Στατιστικής και Αναλογιστικών-Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών Πανεπιστημιο Αιγαιου Νικος Χαλιδιας Μαθηματικό Τμήμα κατεύθυνση Στατιστικής και Αναλογιστικών-Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών Πανεπιστημιο Αιγαιου Λημμα Εστω A ένα σύνολο άπειρου πλήθους θετικών ακέραιων αριθμών των οποίων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ. Σύμφωνα με τα παραπάνω, για μια αριθμητική πρόοδο που έχει πρώτο όρο τον ...

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ. Σύμφωνα με τα παραπάνω, για μια αριθμητική πρόοδο που έχει πρώτο όρο τον ... ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ Ορισμός : Μία ακολουθία ονομάζεται αριθμητική πρόοδος, όταν ο κάθε όρος της, δημιουργείται από τον προηγούμενο με πρόσθεση του ίδιου πάντοτε αριθμού. Ο σταθερός αριθμός που προστίθεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Εφαρμογή: Το θεώρημα του Burnside

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Εφαρμογή: Το θεώρημα του Burnside ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Εφαρμογή: Το θεώρημα του Bursde a b Θα αποδείξουμε εδώ ότι κάθε ομάδα τάξης pq ( p, q πρώτοι) είναι επιλύσιμη Το θεώρημα αυτό αποδείχτηκε από τον Bursde το 904 ο οποίος χρησιμοποίησε τη νέα

Διαβάστε περισσότερα

Εισ. Στην ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. Διάλεξη 7 η. Βασίλης Στεφανής

Εισ. Στην ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. Διάλεξη 7 η. Βασίλης Στεφανής Εισ. Στην ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Διάλεξη 7 η Βασίλης Στεφανής Αλγόριθμοι ταξινόμησης Στην προηγούμενη διάλεξη είδαμε: Binary search Λειτουργεί μόνο σε ταξινομημένους πίνακες Πώς τους ταξινομούμε? Πολλοί τρόποι. Ενδεικτικά:

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Επίλυσης Προβλημάτων ============================================================================ Π. Κυράνας - Κ.

Μεθοδολογία Επίλυσης Προβλημάτων ============================================================================ Π. Κυράνας - Κ. Μεθοδολογία Επίλυσης Προβλημάτων ============================================================================ Π. Κυράνας - Κ. Σάλαρης Πολλές φορές μας δίνεται να λύσουμε ένα πρόβλημα που από την πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

( ) ( ) Τοα R σημαίνει ότι οι συντελεστές δεν περιέχουν την μεταβλητή x. αντικ σταση στο που = α. [ ο αριθµ ός πουτο µηδεν ίζει

( ) ( ) Τοα R σημαίνει ότι οι συντελεστές δεν περιέχουν την μεταβλητή x. αντικ σταση στο που = α. [ ο αριθµ ός πουτο µηδεν ίζει μέρος πρώτο v v 1 v 1 Γενική μορφή πολυωνύμου: ( ) 1 1 Όροι του ( ) v v v P = a v + av 1 + av +... + a + a 1 + a, ν Ν, α ν R Τοα R σημαίνει ότι οι συντελεστές δεν περιέχουν την μεταβλητή. P : a, a, a,...,

Διαβάστε περισσότερα

5. 1 ΣΥΝΟΛΑ. Η έννοια του συνόλου

5. 1 ΣΥΝΟΛΑ. Η έννοια του συνόλου ΜΕΡΟΣ Α 5.1 ΣΥΝΟΛΑ 359 5. 1 ΣΥΝΟΛΑ Η έννοια του συνόλου Ονομάζουμε σύνολο στα Μαθηματικά κάθε ομάδα αντικειμένων τα οποία διακρίνονται μεταξύ τους με απόλυτη σαφήνεια Κάθε αντικείμενο που περιέχεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ 1. Τι καλείται μεταβλητή; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ Μεταβλητή είναι ένα γράμμα (π.χ., y, t, ) που το χρησιμοποιούμε για να παραστήσουμε ένα οποιοδήποτε στοιχείο ενός συνόλου..

Διαβάστε περισσότερα

β) 3 n < n!, n > 6 i i! = (n + 1)! 1, n 1 i=1

β) 3 n < n!, n > 6 i i! = (n + 1)! 1, n 1 i=1 Κεφάλαιο 2: Στοιχεία Λογικής - Μέθοδοι Απόδειξης 1. Να αποδειχθεί ότι οι λογικοί τύποι: (p ( (( p) q))) (p q) και p είναι λογικά ισοδύναμοι. Θέλουμε να αποδείξουμε ότι: (p ( (( p) q))) (p q) p, ή με άλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 Για τις ερωτήσεις 1-4 θεωρήσατε τον ακόλουθο γράφο. Ποιές από τις παρακάτω προτάσεις αληθεύουν και ποιές όχι;

ΑΣΚΗΣΗ 1 Για τις ερωτήσεις 1-4 θεωρήσατε τον ακόλουθο γράφο. Ποιές από τις παρακάτω προτάσεις αληθεύουν και ποιές όχι; ΘΕΜΑΤΑ ΔΕΝΔΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΛΗ0 ΑΣΚΗΣΗ Για τις ερωτήσεις - θεωρήσατε τον ακόλουθο γράφο. Ποιές από τις παρακάτω προτάσεις αληθεύουν και ποιές όχι; Β Ε Α 6 Δ 5 9 8 0 Γ 7 Ζ Η. Σ/Λ Δυο από τα συνδετικά

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 1: Εισαγωγή- Χαρακτηριστικά Παραδείγματα Αλγορίθμων Στεφανίδης Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 33 η Ελληνική Μαθηματική Ολυμπιάδα "Ο Αρχιμήδης" 27 Φεβρουαρίου 2016

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 33 η Ελληνική Μαθηματική Ολυμπιάδα Ο Αρχιμήδης 27 Φεβρουαρίου 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Πανεπιστημίου (Ελευθερίου Βενιζέλου) 4 6 79 ΑΘΗΝΑ Τηλ 665-67784 - Fax: 645 e-mail : info@hmsgr wwwhmsgr GREEK MATHEMATICAL SOCIETY 4 Panepistimiou (Εleftheriou Venizelou) Street

Διαβάστε περισσότερα

- ΟΡΙΟ - ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 6: ΜΗ ΠΕΠΕΡΑΣΜΕΝΟ ΟΡΙΟ ΣΤΟ

- ΟΡΙΟ - ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 6: ΜΗ ΠΕΠΕΡΑΣΜΕΝΟ ΟΡΙΟ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο: ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ - ΟΡΙΟ - ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 6: ΜΗ ΠΕΠΕΡΑΣΜΕΝΟ ΟΡΙΟ ΣΤΟ R - ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΣΤΟ ΑΠΕΙΡΟ - ΠΕΠΕΡΑΣΜΕΝΟ ΟΡΙΟ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ [Κεφ..6: Μη Πεπερασμένο Όριο στο R - Κεφ..7: Όρια Συνάρτησης

Διαβάστε περισσότερα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων Γιάννης Λιαπέρδος TEI Πελοποννήσου Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Η έννοια του συνδυαστικού

Διαβάστε περισσότερα

Θεώρημα Βolzano. Κατηγορία 1 η. 11.1 Δίνεται η συνάρτηση:

Θεώρημα Βolzano. Κατηγορία 1 η. 11.1 Δίνεται η συνάρτηση: Κατηγορία η Θεώρημα Βolzano Τρόπος αντιμετώπισης:. Όταν μας ζητούν να εξετάσουμε αν ισχύει το θεώρημα Bolzano για μια συνάρτηση f σε ένα διάστημα [, ] τότε: Εξετάζουμε την συνέχεια της f στο [, ] (αν η

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχή Κλάσματα. Εμμανουήλ Καπνόπουλος Α.Μ 282

Συνεχή Κλάσματα. Εμμανουήλ Καπνόπουλος Α.Μ 282 Συνεχή Κλάσματα Εμμανουήλ Καπνόπουλος Α.Μ 282 5 Νοεμβρίου 204 Ορισμός και ιδιότητες: Ορισμός: Έστω a 0, a, a 2,...a n ανεξάρτητες μεταβλητές, n N σχηματίζουν την ακολουθία {[a 0, a,..., a n ] : n N} όπου

Διαβάστε περισσότερα

Πολυωνυμικές εξισώσεις και ανισώσεις Εξισώσεις και ανισώσεις που ανάγονται σε πολυωνυμικές

Πολυωνυμικές εξισώσεις και ανισώσεις Εξισώσεις και ανισώσεις που ανάγονται σε πολυωνυμικές 0 Πολυωνυμικές εξισώσεις και ανισώσεις Εξισώσεις και ανισώσεις που ανάγονται σε πολυωνυμικές Α. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Για να λύσουμε μια πολυωνυμική εξίσωση P(x) 0 (ή μια πολυωνυμική ανίσωση P(x)

Διαβάστε περισσότερα

1 Αριθμητική κινητής υποδιαστολής και σφάλματα στρογγύλευσης

1 Αριθμητική κινητής υποδιαστολής και σφάλματα στρογγύλευσης 1 Αριθμητική κινητής υποδιαστολής και σφάλματα στρογγύλευσης Στη συγκεκριμένη ενότητα εξετάζουμε θέματα σχετικά με την αριθμητική πεπερασμένης ακρίβειας που χρησιμοποιούν οι σημερινοί υπολογιστές και τα

Διαβάστε περισσότερα

= 7. Στο σημείο αυτό θα υπενθυμίσουμε κάποιες βασικές ιδιότητες του μετασχηματισμού Laplace, δηλαδή τις

= 7. Στο σημείο αυτό θα υπενθυμίσουμε κάποιες βασικές ιδιότητες του μετασχηματισμού Laplace, δηλαδή τις 1. Εισαγωγή Δίνεται η συνάρτηση μεταφοράς = = 1 + 6 + 11 + 6 = + 6 + 11 + 6 =. 2 Στο σημείο αυτό θα υπενθυμίσουμε κάποιες βασικές ιδιότητες του μετασχηματισμού Laplace, δηλαδή τις L = 0 # και L $ % &'

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Κανονικές Γλώσσες (2)

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Κανονικές Γλώσσες (2) Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Κανονικές Γλώσσες (2) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Κανονικές Εκφράσεις (1.3) Τυπικός Ορισμός Ισοδυναμία με κανονικές γλώσσες Μη Κανονικές

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων. Δημήτρης Μιχαήλ. Ταξινόμηση. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Δομές Δεδομένων. Δημήτρης Μιχαήλ. Ταξινόμηση. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Δομές Δεδομένων Ταξινόμηση Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Το πρόβλημα Είσοδος n αντικείμενα a 1, a 2,..., a n με κλειδιά (συνήθως σε ένα πίνακα, ή λίστα, κ.τ.λ)

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του συνόλου. Εισαγωγικό κεφάλαιο 27

Η έννοια του συνόλου. Εισαγωγικό κεφάλαιο 27 Εισαγωγικό κεφάλαιο 27 Η έννοια του συνόλου Σύνολο είναι κάθε συλλογή αντικειμένων, που προέρχονται από την εμπειρία μας ή τη διανόησή μας, είναι καλά ορισμένα και διακρίνονται το ένα από το άλλο. Αυτός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Β. 0και 4 x 3 0.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Β. 0και 4 x 3 0. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο: ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ - ΟΡΙΟ - ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΕΝΝΟΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ. IΣΟΤΗΤΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ - ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ - ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ [Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δρομολόγηση Και Πολύχρωματισμός. Γραφημάτων ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ Α.Μ 1026

Δρομολόγηση Και Πολύχρωματισμός. Γραφημάτων ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ Α.Μ 1026 Δρομολόγηση Και Πολύχρωματισμός Μονοπατιών Γραφημάτων ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ Α.Μ 1026 Εισαγωγή. Το πρόβλημα με το οποίο θα ασχοληθούμε εδώ είναι γνωστό σαν: Δρομολόγηση και Πολύ-χρωματισμός Διαδρομών (Routing

Διαβάστε περισσότερα

F 5 = (F n, F n+1 ) = 1.

F 5 = (F n, F n+1 ) = 1. Λύσεις Θεμάτων Θεωρίας Αριθμών 1. (α) Να δειχθεί ότι ο πέμπτος αριθμός της μορφής Fermat, δηλαδή ο F 5 2 25 + 1 διαιρείται από το 641. (β) Εστω F n η ακολουθία των αριθμών Fermat, δηλαδή F n 2 2n + 1,

Διαβάστε περισσότερα

Κατ οίκον Εργασία 2 Σκελετοί Λύσεων

Κατ οίκον Εργασία 2 Σκελετοί Λύσεων Κατ οίκον Εργασία 2 Σκελετοί Λύσεων 1. (α) Αλγόριθµος: ηµιούργησε το σύνολο P που αποτελείται από τα άκρα όλων των ευθυγράµµων τµηµάτων. Βρες το κυρτό περίβληµα του P µε τον αλγόριθµο του Graham. Ορθότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια

Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια Κωνσταντίνος Παπασταματίου Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια Συνοπτική Θεωρία Μεθοδολογίες Λυμένα Παραδείγματα Επιμέλεια: Μαθηματικός Φροντιστήριο Μ.Ε. «ΑΙΧΜΗ» Κ. Καρτάλη 8 (με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ-ΑΝΙΣΩΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ-ΑΝΙΣΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ-ΑΝΙΣΩΣΕΙΣ. ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΟΥ ΒΑΘΜΟΥ.3 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΟΥ ΒΑΘΜΟΥ Α. Επίλυση εξισώσεων δευτέρου βαθμού με ανάλυση σε γινόμενο παραγόντων 1. ΕΡΩΤΗΣΗ Ποια εξίσωση λέγεται εξίσωση ου βαθμού

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά. Α'Γυμνασίου. Μαρίνος Παπαδόπουλος

Μαθηματικά. Α'Γυμνασίου. Μαρίνος Παπαδόπουλος Μαθηματικά Α'Γυμνασίου Μαρίνος Παπαδόπουλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΦΥΣΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ 1. ιάταξη φυσικών αριθµών 2. Στρογγυλοποίηση 3. Πρόσθεση-Αφαίρεση-Πολλαπλασιασµός 4. υνάµεις 5. Ευκλείδεια ιαίρεση 6. ιαιρετότητα-μκ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυνόμενα γραφήματα. Μαθηματικά Πληροφορικής 6ο Μάθημα. Βρόχοι. Μη κατευθυνόμενα γραφήματα. Ορισμός

Κατευθυνόμενα γραφήματα. Μαθηματικά Πληροφορικής 6ο Μάθημα. Βρόχοι. Μη κατευθυνόμενα γραφήματα. Ορισμός Κατευθυνόμενα γραφήματα Μαθηματικά Πληροφορικής 6ο Μάθημα Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Πανεπιστήμιο Αθηνών Κατευθυνόμενο γράφημα G είναι ένα ζεύγος (V, E ) όπου V πεπερασμένο σύνολο του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Β. 2x 1. είναι Τότε έχουμε: » τον χρησιμοποιούμε κυρίως σε θεωρητικές ασκήσεις.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Β. 2x 1. είναι Τότε έχουμε: » τον χρησιμοποιούμε κυρίως σε θεωρητικές ασκήσεις. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο: ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ - ΟΡΙΟ - ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ - ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ [Υποκεφάλαιο. Μονότονες συναρτήσεις Αντίστροφη συνάρτηση του σχολικού βιβλίου]. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Παράδειγμα.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου Α λ γ ε β ρ ι κ έ ς π α ρ α σ τ ά σ ε ι ς 1.1 Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς (επαναλήψεις συμπληρώσεις) A. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους Διδακτικοί στόχοι Θυμάμαι ποιοι αριθμοί λέγονται

Διαβάστε περισσότερα

4.1. Πολυώνυμα. Η έννοια του πολυωνύμου

4.1. Πολυώνυμα. Η έννοια του πολυωνύμου 4.1 Πολυώνυμα Η έννοια του πολυωνύμου ΟΡΙΣΜΟΙ 1. Μονώνυμο του x ονομάζουμε κάθε παράσταση της μορφής αx ν, όπου α R, ν N (σταθερές) και x R (μεταβλητή). 2. Πολυώνυμο του x ονομάζουμε κάθε παράσταση της

Διαβάστε περισσότερα

2 ος. Γυμνασίου. ΘΕΜΑ 1 ο Με τα. αριθμός που μπορούμε να σχηματίσουμε ώστε. Απάντηση = β) Γνωρίζουμε ότι διψήφιο τμήμα

2 ος. Γυμνασίου. ΘΕΜΑ 1 ο Με τα. αριθμός που μπορούμε να σχηματίσουμε ώστε. Απάντηση = β) Γνωρίζουμε ότι διψήφιο τμήμα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΗΜΑΘΙΑ ΑΣ 2 ος Ημαθιώτικος Μαθητικός Διαγωνισμός στα Μαθηματικά. «Κ. ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ» Σάββατο 23 Ιανουαρίου 2010 Α Γυμνασίου ΘΕΜΑ 1 ο Με τα ψηφία 0, 1, 2, 3, 4, 5 σχηματίζουμ

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΔΙΑΤΑΞΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

Α. ΔΙΑΤΑΞΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΜΕΡΟΣ Α.5 ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ-ΑΝΙΣΩΣΕΙΣ ΜΕ ΕΝΑΝ ΑΓΝΩΣΤΟ 9. 5 ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ- ΑΝΙΣΩΣΕΙΣ ΜΕ ΕΝΑΝ ΑΓΝΩΣΤΟ Α. ΔΙΑΤΑΞΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ Εάν έχουμε δύο πραγματικούς αριθμούς α και β τότε λέμε ότι ο α είναι μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα