ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΥΠΕΡΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΑΙΜΙΑ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑ Α

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΥΠΕΡΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΑΙΜΙΑ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑ Α"

Transcript

1 ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΥΠΕΡΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΑΙΜΙΑ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑ Α Γεώργιος Μιλτιάδου 1, Σταυρούλα Χενοφώντος 2, Ναυσικά ηµητρίου 2, Ελένη Μπαϊρακτάρη 3, Κωνσταντίνος Σεφεριάδης 3, Μάριος Καριόλου 2, Μωυσής Ελισάφ 1 1 Ιατρική Σχολή, Τοµέας Παθολογίας, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων 2 Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, Τµήµα Ταυτοποίησης Βιολογικών ειγµάτων 3 Βιοχηµικό Εργαστήριο, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Βραχύς Τίτλος: FH στην Ελλάδα Υπεύθυνος για την αλληλογραφία: Ελισάφ Μωϋσής, MD, FRSH Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Ιωάννινα Tel: Fax:

2 Περίληψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η οικογενής υπερχοληστερολαιµία είναι η συχνότερη γενετική διαταραχή του µεταβολισµού και οφείλεται σε µεταλλάξεις του γονιδίου που κωδικοποιεί τον υποδοχέα των χαµηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνών (LDL). Μέχρι σήµερα έχουν περιγραφεί περισσότερες από 700 µεταλλάξεις που προκαλούν τη νόσο. Ο σποπός της µελέτης µας ήταν η ανίχνευση των µεταλλάξεων που προκαλούν οικογενή υπερχοληστερολαιµία σε Έλληνες ασθενείς, η ανεύρεση της γεωγραφικής κατανοµής των συχνοτέρων µεταλλάξεων και η ανίχνευση γενετικών παραγόντων που µπορεί να επηρεάζουν το λιπιδαιµικό προφίλ αυτών των ασθενών. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟ ΟΣ: Στην µελέτη συµµετείχαν 153 ασθενείς στους οποίους τέθηκε η κλινική διάγνωση της ετερόζυγης οικογενούς υπερχοληστερολαιµίας. Στους ασθενείς έγινε γενετική ανάλυση του υποδοχέα των χαµηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνών και των πολυµορφισµών του γονιδίου που κωδικοποιεί την απολιποπρωτείνη Ε. Ογδόντα τέσσερα φυσιολογικά άτοµα της ίδιας ηλικίας, του ίδιου φύλου, µε τον ίδιο δείκη µάζας σώµατος και µε τις ίδιες καπνιστικές συνήθειες αποτέλεσαν την οµάδα ελέγχου. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Σε 123 ασθενείς η κλινική διάγνωση επιβεβαιώθηκε σε γενετικό επίπεδο (114 ασθενείς ήταν ετεροζυγώτες και 9 ήταν οµοζυγώτες). Οι υπεύθυνες µεταλλάξεις του γονιδίου του LDLR ήταν 9. Εκτός από τις µεταλλάξεις T517C, C858A, G1285A και G1646A που έχουν προηγούµενα περιγραφεί στην Ελλάδα, οι µεταλλάξεις T81G, G1694T και G1775A περιγράφονται για πρώτη φορά σε Έλληνες ασθενείς. Επιπρόσθετα, οι µεταλλάξεις g.387_410del24 T1352C περιγράφονται για πρώτη φορά στη διεθνή βιβλιογραφία. Η µετάλλαξη G1775A είναι η συχνότερη µετάλλαξη στην περιοχή της Βορειοδυτικής Ελλάδας µε συχνότητα 29% και ήταν η υπεύθυνη µετάλλαξη για 8 οµοζυγώτες ασθενείς, ένα εύρηµα που

3 συνηγορεί για την παρουσία µίας θεµελιώδους µετάλλαξης (founder effect). Παρατηρήθηκε σαφής γεωγραφική κατανοµή των συχνότερων µεταλλάξεων. Οι ασθενείς µε ετερόζυγη οικογενή υπερχοληστερολαιµία εµφάνισαν χαµηλότερα επίπεδα HDL-χοληστερόλης (HDL-C) και υψηλότερα επίπεδα λιποπρωτείνης (α) [Lp(α)] σε σύγκριση µε τα φυσιολογικά άτοµα. εν παρατηρήθηκαν σηµαντικές διαφορές στα επίπεδα των λιπιδαιµικών παραµέτρων µεταξύ ασθενών µε διαφορετικές µεταλλάξεις του υποδοχέα των LDL. Ένα ενδιαφέρον εύρηµα της µελέτης ήταν η επίδραση των πολυµορφισµών της απολιποπρωτεϊνης E στα επίπεδα της HDL-C των ασθενών µε ετερόζυγη οικογενή υπερχοληστερολαιµία. Συγκεκριµένα, οι ασθενείς µε το αλλήλιο Ε4 εµφάνισαν σηµαντικά χαµηλότερα επίπεδα HDL-C σε σύγκριση µε τους ασθενείς µε τα αλλήλια Ε2 και Ε3 (39.9±8.6 vs 49.3±13 mg/dl, p-value=0.03). Οι οµοζυγώτες ασθενείς για τη µετάλλαξη G1775A εµφάνισαν υψηλότερα επίπεδα ολικής χοληστερόλης (TCHOL) και Lp(a) σε σύγκριση µε τους ετεροζυγώτες που είχαν την ίδια µετάλλαξη. Ωστόσο, οι ασθενείς αυτοί εµφάνισαν χαµηλότερα TCHOL και Lp(a) σε σύγκριση µε τις αναφερόµενες στη βιβλιογαρφία τιµές σε ασθενείς µε οµόζυγη οικογενή υπερχοληστερολαιµία. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Στη µελέτη αυτή περιγράφονται οι υπεύθυνες µεταλλάξεις που προκαλούν οικογενή υπερχοληστερολαιµία στη Βορειοδυτική Ελλάδα. Επιπρόσθετα, η µελέτη µας έδειξε ότι οι ασθενείς µε ετερόζυγη οικογενή υπερχοληστερολαιµία έχουν χαµηλότερα επίπεδα HDL-C και υψηλότερα επίπεδα Lp(a) σε σύγκριση µε φυσιολογικά άτοµα της ίδιας ηλικίας και του ίδιου φύλου. Επίσης, οι πολυµορφισµοί της απολιποπρωτεϊνης Ε επηρεάζουν τα επίπεδα της HDL-C ασθενείς µε ετερόζυγη οικογενή υπερχοληστερολαιµία. Τέλος, ο τύπος της µετάλλαξης του LDL υποδοχέα επηρεάζει όχι µόνο τις κλασσικές λιπιδαιµικές παραµέτρους, αλλά και τα επίπεδα της Lp(a) σε ασθενείς µε οµόζυγη οικογενή υπερχοληστερολαιµία.

4 Λέξεις κλειδιά: οικογενής υπερχοληστερολαιµία, µεταλλάξεις του LDL υποδοχέα, Ελληνικός πληθυσµός

5 Εισαγωγή Η οικογενής υπερχοληστερολαιµία (FH) οφείλεται σε µεταλλάξεις του γονιδίου που κωδικοποιεί τον LDL υποδοχέα (LDLR) και κληρονοµείται µε τον επικρατούντα χαρακτήρα. Ο LDLR βρίσκεται στην επιφάνεια των ηπατοκυττάρων και εµφανίζει χηµική συγγένεια µε την απολιποπρωτείνη (apo) Β100 των χαµηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνών (LDL). Η φαγοκύτωση του συµπλέγµατος υποδοχέα και σωµατιδίου LDL στο εσωτερικό του ηπατοκυττάρου έχει ως αποτέλεσµα τη µείωση της LDL χοληστερόλης (LDL-C) στο πλάσµα (1). Το σύνδροµο της FH οφείλεται σε µεταλλάξεις του γονιδίου που κωδικοποιεί τον LDLR µε αποτέλεσµα είτε την αδυναµία παραγωγής είτε τη δυσλειτουργία του υποδοχέα και επακόλουθα την αύξηση της ολικής και LDL-C στο πλάσµα. Μέχρι σήµερα έχουν περιγραφεί περισσότερες από 700 µεταλλάξεις που προκαλούν τη νόσο (www.ucl.ac.uk/fh). Υπάρχουν 5 τύποι µεταλλάξεων (2). Οι µεταλλάξεις τύπου I χαρακτηρίζονται από αδυναµία σύνθεσης του υποδοχέα. Οι τύπου II µεταλλάξεις είναι οι συχνότερες. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο υποδοχέας παράγεται αλλά δεν µεταφέρεται από το ενδοπλασµατικό δίκτυο στη συσκευή Golgi. Στις µεταλλάξεις τύπου III ο υποδοχέας παράγεται και µεταφέρεται στην επιφάνεια του κυττάρου. Ωστόσο παρατηρείται µείωση της χηµικής συγγένειας του υποδοχέα µε την apo B100. Οι µεταλλάξεις τύπου IV κωδικοποιούν υποδοχείς που ανιχνεύονται στην επιφάνεια του κυττάρου, αναγνωρίζουν την apo B100, υπάρχει όµως αδυναµία ενδοκύττωσης του συµπλέγµατος υποδοχέα LDL. Τέλος, στις µεταλλάξεις τύπου V ο υποδοχέας αποτυγχάνει να απελευθερώσει την LDL στο κυτταρόπλασµα και έτσι ο υποδοχέας δεν ανακυκλώνεται στην επιφάνεια του κυττάρου (2). Προηγούµενες µελέτες έδειξαν ότι ο τύπος της µετάλλαξης του LDLR επηρεάζει τα επίπεδα της LDL-C και την επίπτωση της στεφανιαίας νόσου σε ασθενείς µε FH (2-4). Αντίθετα, άλλες µελέτες

6 δεν έδειξαν συσχέτιση µεταξύ του τύπου της µετάλλαξης του LDLR και του λιπιδαιµικού προφίλ ασθενών µε FH (5). Επίσης, υπάρχουν δεδοµένα στη βιβλιογραφία ότι οι πολυµορφισµοί της apo E επηρεάζουν το λιπιδαιµικό προφίλ των ασθενών µε FH (6-11). Τα επίπεδα της LDL-C στο πλάσµα σε ασθενείς µε ετερόζυγη FH είναι περίπου διπλάσια από τα επίπεδα που παρατηρούνται σε φυσιολογικά άτοµα, ενώ οι οµοζυγώτες έχουν πολύ υψηλά επίπεδα που πολλές φορές ξεπερνούν τα 1000 mg/dl. Επίσης, τα επίπεδα της λιποπρωτείνης (α) [Lp(a)] σε ασθενείς µε ετερόζυγη FH είναι υψηλότερα σε σύγκριση µε το γενικό πληθυσµό. Πράγµατι, οι Kraft και συνεργάτες έδειξαν ότι οι ασθενείς µε ετερόζυγη FH εµφάνισαν υψηλότερα επίπεδα Lp(a) σε σύγκριση µε υγιή άτοµα, ενώ οι ασθενείς µε οµόζυγη FH εµφάνισαν περίπου διπλάσια επίπεδα Lp(a) σε σύγκριση µε ασθενείς µε ετερόζυγη FH (12). Σκοπός της µελέτης µας ήταν η ανίχνευση των µεταλλάξεων του γονιδίου του LDLR που προκαλούν το σύνδροµο της FH στη Βορειοδυτική Ελλάδα, η αναγνώριση της γεωγραφικής κατανοµής τους και η συσχέτιση του λιπιδαιµικού προφίλ αυτών των ασθενών µε γενετικούς παράγοντες. Υλικό και Μέθοδοι Στην µελέτη µας συµµετείχαν 153 ασθενείς από διαφορετικές οικογένειες στους οποίους τέθηκε η κλινική διάγνωση της ετερόζυγης FH σύµφωνα µε τα κριτήρια που διατυπώθηκαν από τους Williams και συνεργάτες (13). Ογδόντα-τέσσερα φυσιολογικά άτοµα της ίδιας ηλικίας, του ίδιου φύλου, µε τον ίδιο δείκτη µάζας σώµατος (BMI) και µε τις ίδιες καπνιστικές συνήθειες αποτέλεσαν την οµάδα

7 ελέγχου. Η αιµοληψία έγινε µετά από 14 ώρες νηστεία και ύστερα από γραπτή συγκατάθεση των ατόµων που συµµετείχαν στη µελέτη. Το γενετικό υλικό (DNA) αποµονώθηκε από λευκά αιµοσφαίρια. Στη συνέχεια, µε τη χρήση της µεθόδου της αλυσιδωτής αντίδρασης πολυµεράσης (PCR) έγινε πολλαπλασιασµός του εναρκτή (promotor) και όλων των εξονίων (exons) του γονιδίου του LDLR (14). Η ανάλυση των µεταλλάξεων έγινε είτε µε ηλεκτροφόρηση σε πήγµα αγαρόζης µετά από τη δράση περιοριστικών ενζύµων είτε µε την ανεύρεση της αλληλουχίας των βάσεων του γενετικού κώδικα µε τη χρησιµοποίηση του γενετικού αναλυτή ABI PRISM 310. Η.ανάλυση του πολυµορφισµού της apo E έγινε µε τη χρησιµοποίηση του πρωτοκόλου των Hixson και συνεργατών (15). Η ολική χοληστερόλη (TCHOL) και τα τριγλυκερίδια (TRG) στο πλάσµα προσδιορίσθηκαν µε ενζυµικές µεθόδους µε τη βοήθεια του αναλυτή OLYMPUS AU 600 (Olympus Diagnostica, Hamburg, Germany). Ο προσδιορισµός της HDL χοληστερόλης (HDL-C) έγινε ενζυµικά στο υπερκείµενο διάλυµα µετά από καθίζηση των άλλων λιποπρωτεϊνών µε το αντιδραστήριο δεξτράνη θεϊκού µαγνησίου. Η τιµή της LDL-C υπολογίστηκε από τον τύπο του Friedewald (16). Ο προσδιορισµός των τιµών των απολιποπρωτεϊνών και της Lp(a) στο πλάσµα έγινε µε ανοσονεφελοµετρία µε τη χρήση του αναλυτή BN100 Beckman και αντιδραστηρίων από τη Dade Behring Holding Gmbh (Liederbach, Germany). Για τη στατιστική ανάλυση των αποτελεσµάτων χρησιµοποιήθηκε το λογισµικό πρόγραµµα Statistica. Για τη σύγκριση των µέσων τιµών των λιπιδαιµικών παραµέτρων χρησιµοποιήθηκε η δοκιµασία unpaired Student s t-test (σύγκριση 2 οµάδων) και η ανάλυση της µεταβλητότητας σε µια διεύθυνση (one-way ANOVA) (σύγκριση 3 ή περισσοτέρων οµάδων). Για τη σύγκριση των ενδιάµεσων (median) τιµών της Lp(a) χρησιµοποιήθηκε η δοκιµασία Mann-Whitney U test (σύγκριση 2

8 οµάδων) καθώς και η δοκιµασία Kruskal-Wallis ANOVA (σύγκριση 3 ή περισσοτέρων οµάδων). Για τη σύγκριση ποσοστών χρησιµοποιήθηκε η δοκιµασία X 2. Αποτελέσµατα Σε 123 ασθενείς η κλινική διάγνωση επιβεβαιώθηκε σε γενετικό επίπεδο. Οι υπεύθυνες µεταλλάξεις που προκαλούν FH στη βορειοδυτική Ελλάδα είναι 9. Οι µεταλλάξεις T517C, C858A, G1285A και G1646A έχουν προηγούµενα περιγραφεί σε Έλληνες ασθενείς. Οι µεταλλάξεις T81G, G1694T και G1775A περιγράφονται για πρώτη φορά στον Ελληνικό πληθυσµό. Οι µεταλλάξεις T1352C και g.387_410del24 περιγράφονται για πρώτη φορά στη διεθνή βιβλιογραφία (17,18). Εννέα ασθενείς ήταν οµοζυγώτες, 8 για τη µετάλλαξη G1775A και 1 για τη µετάλλαξη G1646A. Οι υπεύθυνες µεταλλάξεις και η συχνότητα τους φαίνονται στον πίνακα 1. Οι συχνότερες µεταλλάξεις εµφάνισαν σαφή γεωγραφική κατανοµή στα διάφορα διαµερίσµατα της Βορειοδυτικής Ελλάδας. Συγκεκριµένα, η µετάλλαξη G1775A αποµονώθηκε σε ασθενείς που κατάγονται από την περιοχή των Τζουµέρκων. Ασθενείς που κατάγονται από τη Θεσπρωτία έχουν τη µετάλλαξη G1646A, ενώ η µετάλλαξη C858A αποµονώθηκε κυρίως σε ασθενείς που κατάγονται από τo νοµό της Πρέβεζας. Τέλος, ασθενείς που κατάγονται από την Αιτωλοακαρνανία έχουν τη µετάλλαξη G1285A. Το λιπιδαιµικό προφίλ των ασθενών µε ετερόζυγη FH και της οµάδας ελέγχου φαίνεται στον πίνακα 2. Οι ασθενείς µε FH είχαν υψηλότερα επίπεδα Lp(a) και χαµηλότερα επίπεδα HDL-C και apo A-I σε σύγκριση µε την οµάδα ελέγχου. Οι πολυµορφισµοί της apo E επηρέασαν τα επίπεδα της HDL-C των ασθενών µε

9 ετερόζυγη FH. Συγκεκριµένα, οι ασθενείς που έχουν το αλλήλιο Ε4 της apo E εµφάνισαν σηµαντικά χαµηλότερα επίπεδα HDL-C σε σύγκριση µε τους ασθενείς που έχουν τα αλλήλια Ε2 και Ε3 (πίνακας 3). Ωστόσο, οι πολυµορφισµοί της apo E δεν επηρέασαν τα επίπεδα των άλλων λιπιδαιµικών παραµέτρων στους ασθενείς µε FH. Η µετάλλαξη G1775A είναι η συχνότερη στην περιοχή µας και είναι υπεύθυνη για τους 8 από τους 9 οµοζυγώτες ασθενείς. Ανιχνεύθηκε σε ασθενείς που κατάγονται από την ορεινή περιοχή των Τζουµέρκων. Η υψηλή συχνότητα οµοζυγωτών σε αυτή την περιοχή, καθώς και το γεγονός ότι αυτή η µετάλλαξη δεν έχει ανιχνευθεί σε άλλα διαµερίσµατα της χώρας υποδεικνύουν την παρουσία θεµελιώδους µετάλλαξης (founder effect). Η µετάλλαξη G1775A χαρακτηρίζεται ως µετάλλαξη τύπου V. Στις µεταλλάξεις τύπου V συντίθενται LDLR που ανιχνεύονται στην επιφάνεια του κυττάρου, αναγνωρίζουν την apo B100, επιτυγχάνουν την ενδοκύττωση του συµπλέγµατος υποδοχέα LDL, αλλά αποτυγχάνουν να απελευθερώσουν την LDL στο κυτταρόπλασµα και έτσι οι υποδοχείς αυτοί δεν ανακυκλώνονται στην κυτταρική µεµβράνη. Το λιπιδαιµικό προφίλ των ασθενών µε οµόζυγη FH για τη µετάλλαξη G1775A σε σύγκριση µε τους ετεροζυγώτες µε την ίδια µετάλλαξη φαίνεται στον πίνακα 5. Οι οµοζυγώτες είχαν υψηλότερα επίπεδα Lp(a) και χαµηλότερα επίπεδα HDL-C σε σύγκριση µε τους ετεροζυγώτες. Ωστόσο, οι οµοζυγώτες είχαν χαµηλότερες τιµές TCHOL και Lp(a) σε σύγκριση µε οµοζυγώτες που έχουν άλλου τύπου µεταλλάξεις (πίνακας 6) (12,19). Τέλος, πρέπει να αναφερθεί ότι τα επίπεδα της TCHOL του ασθενή µε οµόζυγη FH που είχε τη µετάλλαξη G1646A (µετάλλαξη τύπου II) ήταν 950mg/dl.

10 Συζήτηση: Στην µελέτη µας περιγράφονται οι µεταλλάξεις του LDLR που προκαλούν FH στη Βορειοδυτική Ελλάδα. Οι υπεύθυνες µεταλλάξεις ήταν 9. Τέσσερις µεταλλάξεις ευθύνονται για το 85% των ασθενών µε ετερόζυγη FH και εµφανίζουν σαφή γεωγραφική κατανοµή. Αυτή η γεωγραφική κατανοµή είναι ιδιαίτερα χρήσιµη για την κατάρτιση προγραµµάτων ελέγχου του πληθυσµού της Βορειοδυτικής Ελλάδος που θα οδηγήσουν στην έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία ασθενών µε FH. Η υψηλή συχνότητα ασθενών µε οµόζυγη FH υποδηλώνει την ύπαρξη θεµελιώδους µετάλλαξης στην περιοχή µας (20). Η µετάλλαξη G1775A είναι υπεύθυνη για τους 8 από τους 9 οµοζυγώτες ασθενείς και ανιχνεύθηκε σε ασθενείς που κατάγονται από την περιοχή των Τζουµέρκων. Η ορεινή αυτή περιοχή εκτείνεται από τα Ιωάννινα µέχρι την πόλη της Άρτας, έχει πληθυσµό περίπου 3,000 κατοίκους και τουλάχιστον µέχρι πρόσφατα ήταν σχετικά αποµονωµένη, γεγονός που µπορεί να εξηγήσει το µεγάλο αριθµό ασθενών µε οµόζυγη FH. Τα επίπεδα της HDL-C αποτελούν ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για την εµφάνιση καρδιαγγειακής νόσου (21,22). Οι ασθενείς µε FH συχνά εµφανίζουν χαµηλότερα επίπεδα HDL-C σε σύγκριση µε το γενικό πληθυσµό. Τα χαµηλότερα επίπεδα της HDL-C πιθανά αποτελούν ένα επιπρόσθετο παράγοντα κινδύνου για την επιτάχυνση της αθηρωµατικής νόσου σε αυτούς τους ασθενείς (23). Όπως φαίνεται στον πίνακα 2, οι ασθενείς µε ετερόζυγη FH εµφάνισαν χαµηλότερα επίπεδα HDL-C σε σύγκριση µε την οµάδα ελέγχου. Οι υπεύθυνοι µηχανισµοί για τη µείωση των επιπέδων της HDL-C σε ασθενείς µε FH δεν έχουν πλήρως διευκρινισθεί. Κινητικές µελέτες του µεταβολισµού των λιπιδίων έδειξαν αυξηµένο ρυθµό καταβολισµού και µειωµένη παραγωγή apo A-I σε ασθενείς µε FH (24). Τα αποτελέσµατα της µελέτης µας έδειξαν ότι οι ασθενείς µε οµόζυγη FH έχουν ακόµη χαµηλότερα επίπεδα HDL-C σε

11 σύγκριση µε τους ετεροζυγώτες ασθενείς µε την ίδια µετάλλαξη του LDLR (πίνακας 5). Επιπρόσθετα, οι πολυµορφισµοί της apo E επηρεάζουν τα επίπεδα της HDL-C σε ασθενείς µε ετερόζυγη FH. Συγκεκριµένα, οι ασθενείς που έχουν το αλλήλιο Ε4 εµφάνισαν χαµηλότερα επίπεδα HDL-C σε σύγκριση µε τους ασθενείς µε τα αλλήλια Ε2 και Ε3 (πίνακας 3). Προηγούµενες µελέτες έδειξαν παρόµοια αποτελέσµατα σε ασθενείς µε FH όσον αφορά τη συσχέτιση των πολυµορφισµών της apo E µε τα επίπεδα της HDL-C (6-11). Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι οι ασθενείς που έχουν το αλλήλιο ε4 εµφανίζουν αυξηµένο καταβολισµό των πλούσιων σε apo E HDL διαµέσου των κυτταρικών υποδοχέων (LDLR και apo E υποδοχέων) σε σύγκριση µε τους ασθενείς που έχουν τα αλλήλια ε2 και ε3 (25). Πρόσφατες µελέτες έδειξαν ότι οι ασθενείς µε ετερόζυγη FH εµφανίζουν υψηλότερα επίπεδα Lp(a) στο πλάσµα σε σύγκριση µε το γενικό πληθυσµό (19). Τα αποτελέσµατα της µελέτης µας είναι σύµφωνα µε τα πιο πάνω δεδοµένα. Πράγµατι, οι ασθενείς µε ετερόζυγη FH είχαν υψηλότερα επίπεδα σε σύγκριση µε την οµάδα ελέγχου (πίνακας 2). Οι υποκείµενοι παθοφυσιολογικοί µηχανισµοί για την αύξηση των επιπέδων της Lp(a) σε ασθενείς µε FH δεν είναι πλήρως γνωστοί. Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι τα αυξηµένα επίπεδα της Lp(a) συσχετίζονται µε µειωµένο καταβολισµό της Lp(a) διαµέσου των LDLR (26,27). Μελέτες έδειξαν ότι ο τύπος της µετάλλαξης του LDLR επηρεάζει το λιπιδαιµικό προφίλ των ασθενών µε FH. Συγκεκριµένα, οι µεταλλάξεις τύπου I και II στις οποίες οι υποδοχείς δεν ανιχνεύονται στην επιφάνεια των κυττάρων (null alleles ή transportdefective mutations) έχουν συσχετισθεί µε υψηλότερα επίπεδα LDL-C σε σύγκριση µε τις µεταλλάξεις τύπου III-V στις οποίες οι υποδοχείς διατηρούν κάποιου βαθµού λειτουργικότητα (binding-defective alleles ή internalization-defective alleles ή recycle-defective alleles) (2-4) Ωστόσο, άλλες µελέτες δεν ανέδειξαν αυτή τη

12 συσχέτιση µεταξύ του τύπου των µεταλλάξεων του LDLR και των επιπέδων της LDL-C (5). Σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα αυτής της µελέτης, ο τύπος της µετάλλαξης του LDLR δεν επηρέαζε το λιπιδαιµικό προφίλ Ελλήνων ασθενών µε ετερόζυγη FH. (πίνακας 4). Αντίθετα, οι ασθενείς µε οµόζυγη FH που έχουν τη µετάλλαξη G1775A (µετάλλαξη τύπου V) είχαν σχετικά χαµηλές τιµές TCHOL σε σύγκριση µε αυτές που αναφέρονται στη διεθνή βιβλιογραφία (πίνακας 6) (12,19). Όπως έχει αναφερθεί, στις µεταλλάξεις τύπου V συντίθενται LDLR που ανιχνεύονται στην επιφάνεια του κυττάρου, αναγνωρίζουν την apo B100, επιτυγχάνουν την ενδοκύττωση του συµπλέγµατος υποδοχέα LDL, αλλά αποτυγχάνουν να απελευθερώσουν την LDL στο κυτταρόπλασµα και έτσι οι υποδοχείς αυτοί δεν ανακυκλώνονται στην κυτταρική µεµβράνη (2). Πράγµατι, οι ασθενείς µε οµόζυγη FH που έχουν τη µετάλλαξη G1775A πληρούσαν τα κριτήρια για τη διάγνωση της ετερόζυγης FH (13). Αντίθετα, ο ασθενής µε οµόζυγη FH που είχε τη µετάλλαξη G1646A (µετάλλαξη τύπου II) είχε περίπου διπλάσια επίπεδα TCHOL σε σύγκριση µε τη µέση τιµής της TCHOL των ασθενών µε οµόζυγη FH που είχαν τη µετάλλαξη G1775A. Τα δεδοµένα αυτά δείχνουν ότι ο τύπος της µετάλλαξης του LDLR επηρεάζει τα επίπεδα της TCHOL των ασθενών µε οµόζυγη FH. Επίσης, οι οµοζυγώτες µε τη µετάλλαξη G1775A είχαν χαµηλότερες τιµές της Lp(a) σε σύγκριση µε οµοζυγώτες που έχουν άλλου τύπου µεταλλάξεις. Φαίνεται δηλαδή ότι ο τύπος της µετάλλαξης του γονιδίου του LDLR µπορεί να επηρεάσει όχι µόνο τις κλασσικές λιπιδαιµικές παραµέτρους, αλλά και τα επίπεδα της Lp(a) (28). Συµπερασµατικά, στη µελέτη αυτή ανιχνεύεται η γενετική βάση της FH στη Βορειοδυτική Ελλάδα. Επιπρόσθετα, τα αποτελέσµατα της µελέτης µας έδειξαν ότι οι ασθενείς µε ετερόζυγη FH έχουν χαµηλότερα επίπεδα HDL-C και υψηλότερα επίπεδα Lp(a) σε σύγκριση µε φυσιολογικά άτοµα της ίδιας ηλικίας και του ίδιου φύλου.

13 Πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι οι πολυµορφισµοί της apo Ε επηρεάζουν τα επίπεδα της HDL-C σε ασθενείς µε ετερόζυγη FH. Τέλος, ο τύπος της µετάλλαξης του LDL υποδοχέα επηρεάζει όχι µόνο τις κλασσικές λιπιδαιµικές παραµέτρους, αλλά και τα επίπεδα της Lp(a) σε ασθενείς µε οµόζυγη FH. Βιβλιογραφία: 1. Goldstein JL, Brown MS. Familial hypercholesterolaemia. In: Scriver CR, Beaudet AL, Sly WS, Valle D, editors. The Metabolic Basis of Inherited Diseases. New York: McGraw-Hill 1989, pp Hobbs HH, Russell DW, Brown MS, Goldstain JL. The LDL receptor locus in familial hypercholesterolemia. Ann Rev Genet 1990, 24: Bertolini S, Cantafora A, Averna M, Cortese C, Motti C, Martini S, Pes G, Postiglione A, Stefanutti C, Blotta I, Pisciotta L, Rolleri M, Langheim S, Ghisellini M, Rabbone I, Calandra S. Clinical expression of familial hypercholesterolemia in clusters of mutations of the LDL receptor gene that cause a receptor-defective or receptornegative phenotype. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2000, 20: Torres L, Moorjani S, Vohl MC, Gagne C, Lamarche B, Brun LD, Lupien PJ, Despres JP. Heterozygous familial hypercholesterolemia in children: low density lipoprotein receptor mutational analysis and variation in the expression of plasma lipoprotein-lipid concetrations. Atherosclerosis 1996, 126: Sun XM, Patel DD, Knight BL, Soutar AK. The familial hypercholesterolaemia regression study group. Influence of genotype at the low density lipoprotein (LDL) receptor gene locus on the clinical phenotype

14 and response to lipid-lowering drug therapy in heterozygous familial hypercholesterolaemia. Atherosclerosis 1998, 136: Berglund L, Wiklund O, Eggertsen G, Olofsson SO, Eriksson M, Linden T, Bondjers G, Angelin B. Apolipoprotein E phenotypes in familial hypercholesterolaemia: importance for expression of disease and response to therapy. J Intern Med 1993, 233: Ferrieres J, Sing CF, Roy M, Davignon J, Lussier-Cacan S. Apolipoprotein E polymorphism and heterozygous familial hypercholesterolemia: sex-specific effects. Arterioscler Thromb 1994, 14: Betard C, Kessling AM, Roy M, Davignon J. Influence of genetic variability in the nondeletion LDL-receptor allele on phenotypic variation in French- Canadian familial hypercholesterolemia heterozygotes sharing a null LDLreceptor gene defect. Atheroclerosis 1996, 119: James RW, Boemi M, Giansanti R, Fumelli P, Pometta D. Underexpression of the apolipoprotein E4 isoform in an Italian population. Arterioscler Thromb 1993, 13(10): Lambert M, Assouline L, Feoli-Fonseca JC, Brun N, Delvin EE, Levy E. Determinants of lipid levels variability in French-Canadian children with familial hypercholesterolemia. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2001, 21: Tonstad S, Leren TP, Sivertsen M, Ose L. Determinants of lipid levels among children with heterozygous familial hypercholesterolemia in Norway. Arterioscler Thromb Vasc Biol 1995, 15: Kraft HG, Lingenhel A, Raal FJ, Hohenegger M, Utermann G. Lipoprotein(a) in homozygous familial hypercholesterolaemia. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2000, 20:

15 13. Williams RR, Hunt SC, Schumacher MC et al. Diagnosing heterozygous familial hypercholesterolemia using new practical criteria validated by molecular genetics. Am J Cardiol 1993, 72: Hobbs HH, Brown SM, Goldstein LJ. Molecular genetics of the LDL receptor gene in familial hypercholesterolemia. Hum Mut 1992, 1: Hixson JE, Vernier DT. Restriction isotyping of human apolipoprotein E by gene amplification and cleavage with HhaI. J Lipid Res 1990, 31: Fridewald WT, Levy RI, Fredrickson DS. Estimation of the concentration of lowdensity lipoprotein cholesterol in plasma, without use of the preparative ultracentrifuge. Clin Chem 1972, 18: Miltiadous G, Elisaf M, Bairaktari E, Xenophontos S, Manoli P, Cariolou M. Characterization and geographic distribution of the low density lipoprotein receptor gene mutations in northwestern Greece. Hum Mut 2001, Mutation in Brief#411(Online). 18. Miltiadous G, Elisaf M, Xenophontos S, Manoli P, Cariolou AM. Segregation of a novel LDLR gene mutation (I430T) with familial hypercholesterolemia in a Greek pedigree. Hum Mut 2000, 16(3): Guo HC, Chapman MJ, Bruckert E, Farriaux JP, Gennes JL. Lipoprotein Lp(a) in homozygous familial hypercholesterolaemia: density profile, particle heterogeneity and apolipoprotein(a) phenotype. Arteriosclerosis 1991,31: Miltiadous G, Cariolou M, Elisaf M. Familial hypercholesterolaemia: Taking advantage of a founder effect for early diagnosis and treatment. Community Genet 2001, 4:

16 21. Gordon DJ, Rifklind BM. High density lipoprotein the clinical implications of recent studies. N Engl J Med 1989, 321: Goldbourt U, Yaari S, Madalie JH. Isolated low HDL cholesterol as a risk factor for coronary heart disease mortality: a 21-year follow up of 8000 men. Arterioscler Thromb Vasc Biol 1997, 17: Vuorio AF, Turtola H, Piilahti KM, Repo P, Kanaden T, Kontula K. Familial hypercholesterolaemia in the Finnish North Karelia. Arterioscler Thromb Vasc Biol 1997, 17: Frenais R, Ouguerram K, Maugeais C, Marchini JS, Benlian P, Bard JM, Magot T, Krempf M. Apolipoprotein A-I kinetics in heterozygous familial hypercholesterolemia: a stable isotope study. J Lipid Res 1999, 40: Miltiadous G, Cariolou M, Elisaf M. HDL cholesterol levels in patients with moleculary defined familial hypercholesterolemia. Ann Clin Lab Sci 2002, 32(1) Nassir F, Bonen DK, Davidson NO. Apolipoprotein (a) synthesis and secretion from hepatoma cells is coupled to triglyceride synthesis and secretion. J Biol Chem 1998, 273: Shames DM, Havel RJ. De novo production of low density lipoprotein: fact or fancy. J Lipid Res 1991, 32: Miltiadous G, Tsimihodimos V, Bairaktari E, Elisaf M. Lipoprotein (a) levels in patients with homozygous familial hypercholesterolaemia. Atherosclerosis 2001, 157:

17 Πίνακας 1 Μεταλλάξεις του γονιδίου του LDL-υποδοχέα που προκαλούν οικογενή υπερχοληστερολαιµία στη Βορειδυτική Ελλάδα Εξόνιο Μετάλλαξη Αλλαγή Συχνότητα % No. Αµινοξέως (N=123) 2 T81G C6W 7 4 T517C C152R 5 4 g.387_410del24 S109_G C858A S265R 15 9 G1285A V408M 14 9 T1352C I430T 2 11 G1646A 1 G528D G1694T G544V 2 12 G1775A 2 G571E 29 1 ένας ασθενής ήταν οµοζυγώτης 2 οκτώ ασθενείς ήταν οµοζυγώτες

18 Πίνακας 2 Κλινικά χαρακτηριστικά του πληθυσµού της µελέτης Μεταβλητή FH Οµάδα ελέγχου P-value ετεροζυγώτες (n=84) (n=114) Α/Γ 62/52 51/31 NS Ηλικία (έτη) 41±13 40±15 NS BMI (Kg/m 2 ) 23±4 22±4.5 NS Κάπνισµα % NS TCHOL (mg/dl) 378±86 180±45 <0.001 TRG (mg/dl) 140± ±70 NS LDL-C (mg/dl) 295±83 118±46 <0.001 HDL-C (mg/dl) 48±12 55± Apo A-I (mg/dl) 139±34 149± Apo B (mg/dl) 195±70 126±38 <0.001 Lp(a) 14.5 ( ) 7 ( ) <0.001 Α: άνδρες, Γ: γυναίκες, BMI: δείκτης µάζας σώµατος, TCHOL: ολική χοληστερόλη, TRG: τριγλυκερίδια, LDL-C: LDL χοληστερόλη, HDL-C: HDL χοληστερόλη, apo: απολιποπρωτεϊνη, Lp(a): λιποπρωτεϊνη (a), FH: οικογενής υπερχοληστερολαιµία Οι τιµές εκφράζονται ως µέση τιµή±sd, εκτός από την Lp(a) που εκφράζεται ως ενδιάµεση τιµή (εύρος τιµών)

19 Πίνακας 3 Η επίδραση των πολυµορφισµών της apo E στα επίπεδα της HDL-C στους ασθενείς µε ετερόζυγη FH Πολυµορφισµός Αριθµός HDL-C mg/dl p-value της apo * E ασθενών Ε2 και Ε ±13 E ± HDL-C: HDL-χοληστερόλη * απολιποπρωτεϊνη Οι τιµές εκφράζονται ως µέση τιµή±sd

20 Πίνακας 4 Χαρακτηριστικά των ασθενών µε ετερόζυγη FH που έχουν τις συχνότερες µεταλλάξεις του LDLR ΜΕΤΑΛΛΑΞΗ C858A G1285A G1664A G1775A p-value ΗΛΙΚΙΑ (έτη) 37±14 40±15 36±14 43± ΦΥΛΟ (Α/Γ) 10/8 11/7 9/11 17/ ΚΑΠΝΙΣΜΑ (Ο/N) 13/5 15/2 15/5 19/ BMI (kg/m 2 ) 24±3 23±4 24±4 25± TCHOL (mg/dl) 346±50 409± ±68 366± TRG (mg/dl) 140±72 105±47 168± ± HDL-C (mg/dl) 51±13 50±15 46±15 47± LDL-C (mg/dl) 267±39 337±96 289±53 287± Lp(a) (mg/dl) 8.4 (2.5-33) 15.7 (5-11 ( ( ) 36) 31) Α/Γ: άνδρες/γυναίκες, Ο/Ν: όχι/ναι, BMI: δείκτης µάζας σώµατος, TCHOL: ολική χοληστερόλη, TRG: τριγλυκερίδια, LDL-C: LDL χοληστερόλη, HDL-C: HDL χοληστερόλη, Lp(a): λιποπρωτεϊνη (a), Οι τιµές εκφράζονται ως µέση τιµή±sd, εκτός από την Lp(a) που εκφράζεται ως ενδιάµεση τιµή (εύρος τιµών)

21 Πίνακας 5 Λιπιδαιµικό προφίλ των ασθενών µε οµόζυγη και ετερόζυγη FH που έχουν τη µετάλλαξη G1775A G1775A TCHOL TRG HDL-C LDL-C apo A-I apo B apo E Lp(a) Ετεροζυγώτες, n=28 366±68 157±80 47±13 287±65 139±20 182±51 55± ( ) Οµοζυγώτες, n=8 440±80 147±89 39±8 354±75 101±30 237±19 62± ( ) TCHOL: ολική χοληστερόλη, TRG: τριγλυκερίδια, LDL-C: LDL χοληστερόλη, HDL-C: HDL χοληστερόλη, apo: απολιποπρωτεϊνη, Lp(a): λιποπρωτεϊνη (a) P<0.05 για όλες τις συγκρίσεις Οι τιµές εκφράζονται ως µέση τιµή±sd, εκτός από την Lp(a) που εκφράζεται ως ενδιάµεση τιµή (εύρος τιµών)

22 Πίνακας 6 Επίπεδα Lp(a) και TCHOL σε ασθενείς µε οµόζυγη οικογενή υπερχοληστερολαιµία Ασθενείς µε µετάλλαξη Kraft HG et al, 2000 Guo HC et al, 1991 Ασθενής µε τύπου II τύπου V (G1775A) (βιβλιογραφία 12) (βιβλιογραφία 19) µετάλλαξη(g1646a) Lp(a) 16,15 36,6 39, ( ) εν αναφέρεται (21-116) T CHOL 440±80 εν αναφέρεται 799± Οι τιµές της TCHOL (ολική χοληστερόλη) εκφράζονταιως µέση τιµή±sd και της Lp(a) [λιποπρωτείνη (a)] ως ενδιάµεση τιµή (εύρος τιµών)

ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙ ΙΟΥ ΤΟΥ LDL ΥΠΟ ΟΧΕΑ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΙΚΟΓΕΝΗ ΥΠΕΡΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΑΙΜΙΑ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑ Α. Μ 2, Ελισάφ Μ 1

ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙ ΙΟΥ ΤΟΥ LDL ΥΠΟ ΟΧΕΑ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΙΚΟΓΕΝΗ ΥΠΕΡΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΑΙΜΙΑ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑ Α. Μ 2, Ελισάφ Μ 1 ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙ ΙΟΥ ΤΟΥ LDL ΥΠΟ ΟΧΕΑ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΙΚΟΓΕΝΗ ΥΠΕΡΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΑΙΜΙΑ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑ Α Μιλτιάδου Γ 1, Μπαϊρακτάρη Ε 1, Ξενοφώντος Σ 2, Μανόλη Π 2, Καριόλου Μ 2, Ελισάφ Μ 1 1 Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠI ΡΑΣΗ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΤΟΥ ΓΟΝΙ ΙΟΥ SLCO1B1 ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΑΝΙΟΝΤΩΝ ΟΑΤΡ1Β1 ΣΤΗΝ ΥΠΟΛΙΠΙ ΑΙΜΙΚΗ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΝΩΝ

ΕΠI ΡΑΣΗ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΤΟΥ ΓΟΝΙ ΙΟΥ SLCO1B1 ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΑΝΙΟΝΤΩΝ ΟΑΤΡ1Β1 ΣΤΗΝ ΥΠΟΛΙΠΙ ΑΙΜΙΚΗ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ» ΕΠI ΡΑΣΗ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΤΟΥ ΓΟΝΙ ΙΟΥ SLCO1B1 ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΑΝΙΟΝΤΩΝ ΟΑΤΡ1Β1 ΣΤΗΝ ΥΠΟΛΙΠΙ ΑΙΜΙΚΗ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΣΤΑΤΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της τάξης των μεταλλάξεων του υποδοχέα της LDL-χοληστερόλης στον βαθμό υποκλινικής αθηρωμάτωσης, σε ασθενείς με οικογενή υπερχοληστερολαιμία

Ο ρόλος της τάξης των μεταλλάξεων του υποδοχέα της LDL-χοληστερόλης στον βαθμό υποκλινικής αθηρωμάτωσης, σε ασθενείς με οικογενή υπερχοληστερολαιμία Ε Ρ Ε Υ Ν Η Τ Ι Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α O R I G I N A L P A P E R Ελληνική Επιθεώρηση Αθηροσκλήρωσης 4(2):129 138 Hellenic Journal of Atherosclerosis 4(2):129 138 Ο ρόλος της τάξης των μεταλλάξεων του υποδοχέα

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Ο ρόλος του ινωδογόνου

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

OLD HOUSE DETAIL IOANNINA ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΤΕΡΟΖΥΓΗΣ ΚΑΙ ΟΜΟΖΥΓΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΟΥΣ ΥΠΕΡΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΑΙΜΙΑΣ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

OLD HOUSE DETAIL IOANNINA ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΤΕΡΟΖΥΓΗΣ ΚΑΙ ΟΜΟΖΥΓΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΟΥΣ ΥΠΕΡΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΑΙΜΙΑΣ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ OLD HOUSE DETAIL IOANNINA ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΤΕΡΟΖΥΓΗΣ ΚΑΙ ΟΜΟΖΥΓΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΟΥΣ ΥΠΕΡΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΑΙΜΙΑΣ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Πασχαλίδου Ελένη Ειδικευόμενη Γενικής Ιατρικής Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Πασχαλίδου Ελένη Ειδικευόμενη Γενικής Ιατρικής Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Πασχαλίδου Ελένη Ειδικευόμενη Γενικής Ιατρικής Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 12 Ο ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ "ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΛΛΟΙ ΚΑΡΔΙΟΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Καρδιαγγειακά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΡΥΛΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΡΥΛΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΡΥΛΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΛΑΪΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Lesch-Nyhan. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας. Ντουντούμη Χρυσούλα Παπαδοπούλου Μαρία-Άννα Στεργίου Δήμητρα

Σύνδρομο Lesch-Nyhan. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας. Ντουντούμη Χρυσούλα Παπαδοπούλου Μαρία-Άννα Στεργίου Δήμητρα Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας Μοριακή Βάση Γενετικών Ασθενειών Σύνδρομο Lesch-Nyhan Ντουντούμη Χρυσούλα Παπαδοπούλου Μαρία-Άννα Στεργίου Δήμητρα Εισαγωγή Σπάνια (συνδεδεμένη με

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΠΙΔΙΑ - ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ΛΙΠΙΔΙΑ Τι είναι; - Λειτουργίες. Η. ΜΥΛΩΝΗΣ Κλινική Χημεια Λιπίδια-Λιποπρωτεϊνες - May 12, 2015 ΛΙΠΙΔΙΑ - ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΛΙΠΙΔΙΑ - ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ΛΙΠΙΔΙΑ Τι είναι; - Λειτουργίες. Η. ΜΥΛΩΝΗΣ Κλινική Χημεια Λιπίδια-Λιποπρωτεϊνες - May 12, 2015 ΛΙΠΙΔΙΑ - ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΛΙΠΙΔΙΑ - ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΛΙΠΙΔΙΑ - ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Είδη ιπιδίων Ιδιότητες Λιποπρωτείνες Ταξινόμηση Σύσταση σε ιπίδια και αποπρωτείνες Μεταβοισμός Επιθυμητές τιμές οριακές τιμές Δυσιπιδαιμίες - Υπεριποπρωτεϊναιμίες

Διαβάστε περισσότερα

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο 5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Πότε συστήνεται έλεγχος για διαλογή Σύσταση 1: Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ 1. Ιατρείο Αθηροσκλήρωσης Β Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

MΕΛΕΤΗ ΛΙΠΙΔΑΙΜΙΚΟΥ ΠΡΟΦΙΛ ΣΕ ΔΕΙΓΜΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΕ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ

MΕΛΕΤΗ ΛΙΠΙΔΑΙΜΙΚΟΥ ΠΡΟΦΙΛ ΣΕ ΔΕΙΓΜΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΕ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ ΠΡΟΦΙΛ ΣΕ ΔΕΙΓΜΑ 1. Μικροβιολογικό Εργαστήριο, Γενικό Νοσοκομείο Γ.ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ Θεσσαλονίκης, 2. Επιστημονικός Συνεργάτης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Εισαγωγή Κατά την διάρκεια της εμμηνοπαυσιακής

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος Parkinson-Νέοι ορίζοντες Ξηροµερήσιου Γεωργία Νευρολόγος-Μέλος ερευνητικής οµάδας Νευρογενετικής Αίτια της νόσου Parkinson Περιβαλλοντικοί παράγοντες Γενετικοί παράγοντες Γενετική βλάβη (παθογόνα

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση Παχυσαρκία και Υπέρταση Κώστας Παλέτας Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ ιευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής ΑΠΘ Νοσοκοµείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ταξινόµηση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου 23ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΕΒΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου Τσινοπούλου¹, Μ. Γραμματικοπούλου¹, Ε. Εμμανουηλίδου¹,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση

Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση Κατηγοριοποίηση στις τιμές των λιπών Μεταβολισμός λιπιδίων κατά την άσκηση Επίδραση της οξείας άσκησης Επίδραση της χρόνιας άσκησης Επίδραση της έκκεντρης

Διαβάστε περισσότερα

22/11/15% Συσχέτιση*επιπέδων*χοληστερόλης*από*την*παιδική* ηλικία*στην*ενήλικο*ζωή* Φυσική*ιστορία*αθηροσκληρωτικής*νόσου*

22/11/15% Συσχέτιση*επιπέδων*χοληστερόλης*από*την*παιδική* ηλικία*στην*ενήλικο*ζωή* Φυσική*ιστορία*αθηροσκληρωτικής*νόσου* 22/11/15 Αυξημένη χοληστερόλη αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής νόσουκαιαγγειακούεγκεφαλικούεπεισοδίου Αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης εκτιμάται ότι προκαλούν* 2,6*εκατομμύρια*θανάτους*(4,5*του*συνόλου)* Σταμπουλή*Στέλλα*

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΘΕΤΙΚΟΣ HIV ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΟΕΜ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟ QT ΤΣΕΛΕΓΚΙΔΗ ΜΑΡΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Γ.Ν ΔΡΑΜΑΣ

ΟΡΟΘΕΤΙΚΟΣ HIV ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΟΕΜ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟ QT ΤΣΕΛΕΓΚΙΔΗ ΜΑΡΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Γ.Ν ΔΡΑΜΑΣ ΟΡΟΘΕΤΙΚΟΣ HIV ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΟΕΜ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟ QT ΤΣΕΛΕΓΚΙΔΗ ΜΑΡΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Γ.Ν ΔΡΑΜΑΣ HIV ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ AIDS: Σύνδρομο επίκτητης ανοσοανεπάρκειας ρετροιός RNA (Lentivirus)

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΕΧΟΛΗΣΤΕΙΝΑΙΜΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΑΟΥΦΗ ΡΑΙΔΙΑΤΟΣ

ΥΡΕΧΟΛΗΣΤΕΙΝΑΙΜΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΑΟΥΦΗ ΡΑΙΔΙΑΤΟΣ ΥΡΕΧΟΛΗΣΤΕΙΝΑΙΜΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΑΟΥΦΗ ΡΑΙΔΙΑΤΟΣ ΔΥΣΛΙΡΙΔΑΙΜΙΑ ΥΡΕΧΟΛΗΣΤΕΟΛΑΙΜΙΑ ι ΥΡΕΛΙΡΙΔΑΙΜΙΑ ΔΥΣΛΙΡΙΔΑΙΜΙΑ αυξθμζνθ LDL-C (ι και apo-b) μειωμζνθ HDL-C αυξθμζνα τριγλυκερίδια αυξθμζνθ Lp(a) LDL - Lp(a)

Διαβάστε περισσότερα

Υπερχοληστερολαιμία στα παιδιά και εφήβους

Υπερχοληστερολαιμία στα παιδιά και εφήβους Υπερχοληστερολαιμία στα παιδιά και εφήβους Εισαγωγή Η αθηρωμάτωση (αθηροσκλήρωση), αποτελεί βασική αιτία εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων, όπως έμφραγμα, στηθάγχη και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΑΡΑΧΕΣΛΙΠΙ ΙΩΝ. ΙΑΓΝΩΣΗ -ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

ΙΑΤΑΡΑΧΕΣΛΙΠΙ ΙΩΝ. ΙΑΓΝΩΣΗ -ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣΛΙΠΙ ΙΩΝ. ΙΑΓΝΩΣΗ -ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΙΩΑΝΝΗΣΝ. ΣΚΟΥΜΑΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΟΣ. ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΜΟΝΑ ΑΣ ΛΙΠΙ ΙΩΝ A ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α. Κύριααίτιαθανάτου παγκοσµίως Θάνατοι

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και Διατροφή

Υπέρταση και Διατροφή Υπέρταση και Διατροφή Αντώνης Ζαμπέλας Μονάδα Διατροφής του Ανθρώπου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Συχνότητα εμφάνισης της υπέρτασης στην Ελλάδα. Μελέτη Αττικής

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Οικογενής καρκίνος του μαστού σε Κύπριες ασθενείς Μοντέλο προοπτικού μαζικού ελέγχου για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης για τη διάγνωση και αντιμετώπιση των Δυσλιπιδαιμιών

Κατευθυντήριες οδηγίες της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης για τη διάγνωση και αντιμετώπιση των Δυσλιπιδαιμιών Κατευθυντήριες οδηγίες της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης για τη διάγνωση και αντιμετώπιση των Δυσλιπιδαιμιών 1 Μωυσής Ελισάφ, 2 Χρήστος Πίτσαβος, 3 Ευάγγελος Λυμπερόπουλος, 4 Βασίλειος Άθυρος για

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης για τη διάγνωση και αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών

Κατευθυντήριες οδηγίες της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης για τη διάγνωση και αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Τ Η Ρ Ι Ε Σ Ο Δ Η Γ Ι Ε Σ Ελληνική Επιθεώρηση Αθηροσκλήρωσης 2(3):163 168 Κατευθυντήριες οδηγίες της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης για τη διάγνωση και αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων. Δεν έχω λάβει αμοιβή από οποιαδήποτε φαρμακευτική εταιρεία

Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων. Δεν έχω λάβει αμοιβή από οποιαδήποτε φαρμακευτική εταιρεία Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων Δεν έχω λάβει αμοιβή από οποιαδήποτε φαρμακευτική εταιρεία ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ Δρ. Γιαννάκης Στυλιανού ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ευαγγέλου, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιωάννα Τζουλάκη, Λεκτορας επιδημιολογίας

Ευάγγελος Ευαγγέλου, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιωάννα Τζουλάκη, Λεκτορας επιδημιολογίας Περιγραφική και ημιπειραματική έρευνα Ευάγγελος Ευαγγέλου, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιωάννα Τζουλάκη, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιεράρχηση των αποδείξεων στην ιατρική έρευνα Σποραδικές παρατηρήσεις Σειρά παρατηρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

DEPARTMENT OF IMMUNOLOGY & HISTOCOMPATIBILITY UNIVERSITY OF THESSALY

DEPARTMENT OF IMMUNOLOGY & HISTOCOMPATIBILITY UNIVERSITY OF THESSALY Μαμάρα Α. (1), Καλαλά Φ. (1), Λιαδάκη Κ. (1), Παπαδούλης Ν. (2), Μανδαλά Ε. (3), Παπαδάκης Ε. (4), Γιαννακούλας N. (5), Παλασοπούλου M. (5), Λαφιωνιάτης Σ. (6), Κιουμή A. (4), Κοραντζής I. (4), Καρτάσης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία Μοριακής Γενετικής

Εργαλεία Μοριακής Γενετικής Εργαλεία Μοριακής Γενετικής Αρχές Μοριακής κλωνοποίησης Τα περιοριστικά ένζυμα: αναγνωρίζουν αλληλουχίες (θέσεις περιορισμού). 2 τύποι ενζύμων: -Τύπος I = Κόβουν κοντά στη θέση περιορισμού -σπάνια χρησιμοποιούνται.

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Υπέρταση Υπερχοληστερολαιμία Χρόνια Κατάθλιψη Φαρμακοληψία Ελένη-Μαρία Παπατέστα, Iατρός Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ & ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ & ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ & ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια Λιπαρά οξέα Σφιγγολιπίδια Άκυλο-CoA

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΒΛΑΣΤΩΜΑΤΟΣ (ΟΓΚΟΥ ΤΟΥ WILMS) Σπυριδάκης Ιωάννης 2, Καζάκης Ι 2, Δογραματζής Κωνσταντίνος 1, Κοσμάς Νικόλαος 1,

ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΒΛΑΣΤΩΜΑΤΟΣ (ΟΓΚΟΥ ΤΟΥ WILMS) Σπυριδάκης Ιωάννης 2, Καζάκης Ι 2, Δογραματζής Κωνσταντίνος 1, Κοσμάς Νικόλαος 1, 1 Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων, 2Β Πανεπιστημιακή Κλινική Χειρουργικής Παίδων ΑΠΘ, Γ.Ν Παπαγεωργίου (Διευθυντής: Καθηγητής Αντώνιος Φιλιππόπουλος) Εισαγωγή Ο όγκος του Wilms

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΟΣ, ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ & ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΗΣ «Ν.Σ. ΧΡΗΣΤΕΑΣ», Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ

ΒΙΟΛΟΓΟΣ, ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ & ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΗΣ «Ν.Σ. ΧΡΗΣΤΕΑΣ», Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ & ΒΙΟΛΟΓΟΣ, ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ & ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΗΣ «Ν.Σ. ΧΡΗΣΤΕΑΣ», Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Πολυγονιδιακές Ασθένειες Πολυγονιδιακές = οι παθήσεις που οφείλονται σε µεταλλάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ: ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΟΥΡΙΧΑΙΜΙΑΣ

ΟΥΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ: ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΟΥΡΙΧΑΙΜΙΑΣ 25 ΟΥΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ: ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΟΥΡΙΧΑΙΜΙΑΣ Δημήτριος Βασιλόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ρευματολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών, Αθήνα Το φάσμα

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη αγγειακής λειτουργίας γυναικών σε πρώιμη εμμηνοπαυσιακή περίοδο - Κλινική σημασία και ρόλος

Μελέτη αγγειακής λειτουργίας γυναικών σε πρώιμη εμμηνοπαυσιακή περίοδο - Κλινική σημασία και ρόλος Μελέτη αγγειακής λειτουργίας γυναικών σε πρώιμη εμμηνοπαυσιακή περίοδο - Κλινική σημασία και ρόλος γενετικών πολυμορφισμών οιστρογονικών υποδοχέων Άρης Μπεχλιούλης, MD Ειδικευόμενος Καρδιολογίας Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΘΡΙΑΣΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ. ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΟΖΑΝΗΣ 24-26 Φεβρουαρίου 2012 ΥΠΕΡΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΘΡΙΑΣΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ. ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΟΖΑΝΗΣ 24-26 Φεβρουαρίου 2012 ΥΠΕΡΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΘΡΙΑΣΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΟΖΑΝΗΣ 24-26 Φεβρουαρίου 2012 ΥΠΕΡΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Τι είναι η χοληστερόλη? Η χοληστερόλη είναι µια λιπαρή ουσία που παράγεται κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΡΟ ΙΑΘΕΣΗ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ/ΩΟΘΗΚΩΝ. Στο δυτικό κόσµο 1 στις 8 γυναίκες θα αναπτύξει καρκίνο του µαστού κατά τη διάρκεια

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΡΟ ΙΑΘΕΣΗ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ/ΩΟΘΗΚΩΝ. Στο δυτικό κόσµο 1 στις 8 γυναίκες θα αναπτύξει καρκίνο του µαστού κατά τη διάρκεια ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΡΟ ΙΑΘΕΣΗ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ/ΩΟΘΗΚΩΝ ρ. Ελένη Κοντογιάννη, Ph.D Γενετίστρια ιευθύντρια IVF & Genetics Στο δυτικό κόσµο 1 στις 8 γυναίκες θα αναπτύξει καρκίνο του µαστού κατά τη διάρκεια της ζωής

Διαβάστε περισσότερα

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού.

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Σκούτας Δ, Καραγιάννη Δ, Σέκερη Ζ, Σιώμος Κ,Κοντόπουλος Μ, Λαζαρίδου

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί

Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί Αγγελική Χρόνη Ερευνήτρια Β Ινστιτούτο Βιολογίας, ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος» Ηµερίδα «ΗΣυµβολή των Ερευνητικών Κέντρων στην Έρευνα, την Τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των φυτικών στερολών στη µείωση της κακής χοληστερόλης. Εσείς µήπως ανήκετε στο 16,3% του πληθυσµού που έχει υψηλή χοληστερόλη;

Η επίδραση των φυτικών στερολών στη µείωση της κακής χοληστερόλης. Εσείς µήπως ανήκετε στο 16,3% του πληθυσµού που έχει υψηλή χοληστερόλη; Η επίδραση των φυτικών στερολών στη µείωση της κακής χοληστερόλης Εσείς µήπως ανήκετε στο 16,3% του πληθυσµού που έχει υψηλή χοληστερόλη; Ο σύγχρονος τρόπος ζωής Καθιστική ζωή Γρήγορες λύσεις διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Χρόνια νοσήματα του ήπατος Το 15% του

Διαβάστε περισσότερα

Λιπιδαιμικοί παράγοντες που συμβάλλουν στη δημιουργία της αθηρωμάτωσης

Λιπιδαιμικοί παράγοντες που συμβάλλουν στη δημιουργία της αθηρωμάτωσης Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ Ε ΛΛΑ ΔΟΣ, 24: 213-221, Παιδιατρική 2012 ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 24 3 213 Λιπιδαιμικοί παράγοντες που συμβάλλουν στη δημιουργία της αθηρωμάτωσης Κ. Μακέδου, Α. Χίτογλου - Μακέδου ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για τις δυσλιπιδαιμίες: Διάγνωση και αντιμετώπιση

Κατευθυντήριες οδηγίες για τις δυσλιπιδαιμίες: Διάγνωση και αντιμετώπιση Κατευθυντήριες οδηγίες για τις δυσλιπιδαιμίες: Διάγνωση και αντιμετώπιση Χ. Πίτσαβος, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Μ. Ελισάφ, Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΤΑΒΑΣΤΑΤΙΝΗ ΝΕΟΤΕΡΑ ΥΠΟΛΙΠΙΔΑΙΜΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ. Ι. Γ. Στυλιάδης ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

ΠΙΤΑΒΑΣΤΑΤΙΝΗ ΝΕΟΤΕΡΑ ΥΠΟΛΙΠΙΔΑΙΜΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ. Ι. Γ. Στυλιάδης ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΙΤΑΒΑΣΤΑΤΙΝΗ ΝΕΟΤΕΡΑ ΥΠΟΛΙΠΙΔΑΙΜΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ Ι. Γ. Στυλιάδης ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ 2012 1/3 από το σύνολο των θανάτων CVD 17.000.000 2002 1/3 από το σύνολο των θανάτων CVD

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΟΝΙΔΙΑΚΩΝ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ACAA2 ΣΤΟ ΕΞΩΝΙΟ 10 ΣΤΑ ΠΡΟΒΑΤΑ ΧΙΟΥ Μύρια Χατζηκώστα Λεμεσός, 2013

Διαβάστε περισσότερα

1 η Ενότητα: Λιπίδια. Ποιοι υπερλιπιδαιμικοί δεν πρέπει να πάρουν στατίνη;

1 η Ενότητα: Λιπίδια. Ποιοι υπερλιπιδαιμικοί δεν πρέπει να πάρουν στατίνη; 1 η Ενότητα: Λιπίδια Ποιοι υπερλιπιδαιμικοί δεν πρέπει να πάρουν στατίνη; Σταμάτης Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος, Επιμελητής Α Καρδιολογικής Κλινικής ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ» Επίδραση των διάφορων υπολιπιδαιμικών παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Δήλωση σύγκρουσης συµφερόντων Οι παρουσιάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση;

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; Δ. Καραγιάννη, Β. Κουρκούμπας, Δ. Μπαλτζής, Γ. Κοτρώνης, Ε. Κιντιράκη, Χ.Τρακατέλλη, Α. Παυλίδου, Μ. Σιών Γ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, ΓΠΝΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΝΟΣΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ:

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΝΟΣΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΝΟΣΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ: Ανάλυση γονιδιακών πολυμορφισμών Σταυροπούλου Χρύσα,PhD Εργαστήριο Υγειοφυσικής & Περιβαλλοντικής Υγείας Ινστιτούτο Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια αντιαιµοπεταλιακή αγωγή σε ειδικές οµάδες ασθενών. 6 Ιουνίου 2011

Χρόνια αντιαιµοπεταλιακή αγωγή σε ειδικές οµάδες ασθενών. 6 Ιουνίου 2011 Χρόνια αντιαιµοπεταλιακή αγωγή σε ειδικές οµάδες ασθενών Aθανάσιος Γ. Πιπιλής, FESC, FACC ιαδικτυακά Σεµινάρια Συνεχιζόµενης Ιατρικής Εκπαίδευσης 6 Ιουνίου 2011 Aντιαιµοπεταλιακή αγωγή σε ασθενείς µε ΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περίπτωση ήπιου μεσογειακού συνδρόμου λόγω αλληλεπίδρασης Hb Adana με ετερόζυγη α+ μεσογειακή αναιμία

Περίπτωση ήπιου μεσογειακού συνδρόμου λόγω αλληλεπίδρασης Hb Adana με ετερόζυγη α+ μεσογειακή αναιμία ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 10 Περίπτωση ήπιου μεσογειακού συνδρόμου λόγω αλληλεπίδρασης Hb Adana με ετερόζυγη α+ μεσογειακή αναιμία Ελένη Παπαδοπούλου Μαρίνα Οικονόμου Εισαγωγή Η α-μεσογειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Το αυγό αποτελεί ένα από τα πλέον αµφιλεγόµενα τρόφιµα των τελευταίων δεκαετιών, καθώς µέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970, εθεωρείτο τρόφιµο µε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs Π. Τσατραφύλλιας, Δ. Θεοδωράκης, Ευδοξία Μπουτμπάρα, Δήμητρα Κεσίδου, Θ. Γεωργιάδης, Σ. Παραστατίδης, Γεωργία Θεοδωροπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΣΚΛΗΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΣΚΛΗΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΣΚΛΗΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Σπυρίδωνας Μαντζανίκας 1, Μαρία Αγαπίου 1, Ελένη Τριανταφυλλίδη 2, Χαρίλαος Κούτης 3, Ιωάννης Λεκάκης 4 1 RN, Γ.Ν. Αθηνών «Ιπποκράτειο» 2

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες Slide 1 11ο Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης 5 7 Μαρτίου 2009, Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα. Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Το Κάπνισμα και η σχέση του με το Διαβητικό πόδι Σκούτας Δ,Καραγιάννη Δ,Γουλή Ο,Παππά Ε,Ρογκότη Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Χ. Διαβητολογικό Κέντρο Π.Γ.Ν.ΠαπαγεωργίουΠαπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

Τι το νεότερο στη φαρμακευτική θεραπεία; Παραμένουν οι στατίνες ως φάρμακα επιλογής;

Τι το νεότερο στη φαρμακευτική θεραπεία; Παραμένουν οι στατίνες ως φάρμακα επιλογής; Τι το νεότερο στη φαρμακευτική θεραπεία; Παραμένουν οι στατίνες ως φάρμακα επιλογής; Άννα Ταυρίδου,, PhD Εργαστήριο Φαρμακολογίας, Τμήμα Ιατρικής, ημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Υπάρχει ανάγκη για καινούργια

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων αντιπηκτικών Στέλιος Τζέης MD, PhD, FESC Επιμελητής A - Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΥΠΕΡ νεότερων αντιπηκτικών γιατί. Προβλέψιμη φαρμακοκινητική /

Διαβάστε περισσότερα

Λιποπρωτεΐνη Lp(a) και αγγειογραφικά δεδομένα στην περιφερική αγγειοπάθεια των κάτω άκρων

Λιποπρωτεΐνη Lp(a) και αγγειογραφικά δεδομένα στην περιφερική αγγειοπάθεια των κάτω άκρων Λιποπρωτεΐνη Lp(a) και αγγειογραφικά δεδομένα στην περιφερική αγγειοπάθεια των κάτω άκρων Μ. Παπασταματίου, Α. Διονυσίου Αστερίου, Ι. Κασκαρέλης, Δ. Χαρδαλούμπας, Η. Μπαστούνης,, Δ. Βελεχέρης. Μορφολειτουργικός

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ)

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Δήλωση Συμφερόντων Το περιεχόμενο της παρουσίασης αντανακλά τις απόψεις του ομιλητή.ο ομιλητής έχει λάβει τιμητικές αμοιβές για ομιλίες από τις ακόλουθες φαρμακευτικές εταιρείες

Διαβάστε περισσότερα

Ανωμαλίες σε πρωτεΐνες-υποδοχείς

Ανωμαλίες σε πρωτεΐνες-υποδοχείς Ανωμαλίες σε πρωτεΐνες-υποδοχείς Αυτοσωματικό ημι-επικρατές (ετεροζυγώτες και ομοζυγώτες, γονιδιακή δόση) Συχνότητα 1:500 Οικογενής υπερχοληστερολαιμία Αυξημένη χοληστερόλη στο αίμα (LDL) Πρώιμη αθηροσκληρωτική

Διαβάστε περισσότερα

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; Το FDA προειδοποιεί: ελέγξτε άμεσα τη φαρμακογενετική σας ταυτότητα Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές cardiotest Αθηρωμάτωση-Θρομβοεμβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1

Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1 ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΜΟΡΙΑΚΟΥΣ Έπιλογή με βάση: ΔΕΙΚΤΕΣ Φαινοτυπικοί δείκτες Γενετικοί δείκτες Μοριακοί δείκτες (Πρωτεϊνικοί &

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ. των Οµάδων Εργασίας της. Οι ιευθυντές Σύνταξης. ΜΗΝΥΜΑ αϖό τους ιευθυντές Σύνταξης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ. των Οµάδων Εργασίας της. Οι ιευθυντές Σύνταξης. ΜΗΝΥΜΑ αϖό τους ιευθυντές Σύνταξης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ των Οµάδων Εργασίας της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Συντακτική Επιτροπή ΙΕΥΘΥΝΤΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ. Παναγιωτάκος Α. Τσελέπης ΙΟΥΛΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007 ΜΗΝΥΜΑ αϖό τους ιευθυντές Σύνταξης ΕΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φ. Μητροπούλου, Μ. Σαλούρου, Κ. Τούτουζας A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο

Φ. Μητροπούλου, Μ. Σαλούρου, Κ. Τούτουζας A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Φ. Μητροπούλου, Μ. Σαλούρου, Κ. Τούτουζας A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο 20-40% of ischemic strokes due to carotid artery disease! European Cardiovascular Disease Statistics

Διαβάστε περισσότερα

Θ. Θωμο πουλος, Μ. Καραλε ξη, Ι. Μπινια ρης, Ε. Παπαθωμα, Ε. Κοντογεω ργη. E. Πετριδου

Θ. Θωμο πουλος, Μ. Καραλε ξη, Ι. Μπινια ρης, Ε. Παπαθωμα, Ε. Κοντογεω ργη. E. Πετριδου 27o Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρίας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Θ. Θωμο πουλος, Μ. Καραλε ξη, Ι. Μπινια ρης, Ε. Παπαθωμα, Ε. Κοντογεω ργη. E. Πετριδου Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Αθηρωµάτωση- Στεφανιαία νόσος. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Αθηρωµάτωση- Στεφανιαία νόσος. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Αθηρωµάτωση- Στεφανιαία νόσος Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Καρδιαγγειακά Νοσήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Δρ. Α. Μελιδώνης Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Διαβητολογικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β

Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β Παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο Δίαιτα Κάπνισμα Οινόπνευμα Ελαττωμένη σωματική δραστηριότητα Υπέρταση Δυσλιπιδαιμία Παχυσαρκία Σακχαρώδης διαβήτης Υπερτροφία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΣΛΙΠΙ ΑΙΜΙΩΝ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΣΛΙΠΙ ΑΙΜΙΩΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΣΛΙΠΙ ΑΙΜΙΩΝ Ευάγγελος Λυμπερόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Παν/μίου ρ ς ηγη ής γ ς ρ ής χ ής μ Ιωαννίνων Cardiovascular Disease is the Leading Cause of Death Worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Μάλνο Παμηκαδάθεο Καξδηνιόγνο Υπεύζπλνο Ιαηξείνπ Ληπηδίωλ Β Καξδηνινγηθή Κιηληθή Εξξίθνο Νηπλάλ Hospital Center

Μάλνο Παμηκαδάθεο Καξδηνιόγνο Υπεύζπλνο Ιαηξείνπ Ληπηδίωλ Β Καξδηνινγηθή Κιηληθή Εξξίθνο Νηπλάλ Hospital Center Μάλνο Παμηκαδάθεο Καξδηνιόγνο Υπεύζπλνο Ιαηξείνπ Ληπηδίωλ Β Καξδηνινγηθή Κιηληθή Εξξίθνο Νηπλάλ Hospital Center πζηάζεηο γηα ηε «ραξηνγξάθεζε» ησλ ιηπηδίσλ, πξνθεηκέλνπ λα αμηνινγεζεί ν ζπλνιηθόο θαξδηαγγεηαθόο

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμοί ερευνών. Βαγγέλης Ευαγγέλου

Σχεδιασμοί ερευνών. Βαγγέλης Ευαγγέλου Σχεδιασμοί ερευνών Βαγγέλης Ευαγγέλου Ιεράρχηση των αποδείξεων στην ιατρική έρευνα Figure 2. Box Plots for Total Citation Counts for Various Study Designs for Articles Published in 1991 and 2001 Box length

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΑ ΜΕ ΑΤΥΠΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΑ ΜΕ ΑΤΥΠΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΠΟΡΦΥΡΑ ΜΕ ΑΤΥΠΗ 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Αιματολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα

Διαβάστε περισσότερα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα Δρ Βασίλειος Νικολαΐδης Επικ. Καθηγητής Α.Π.Θ. Β Πανεπιστηµιακή ΩΡΛ κλινική Γ.Ν. Παπαγεωργίου ü HPV Καρκίνος του Οροφάρυγγα Αίτιο Πρόγνωση Ανταπόκριση στη θεραπεία ü HPV?????? Άλλοι Καρκίνοι Κεφαλής και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ, ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΣΙΟΥ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ, ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΣΙΟΥ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ, ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΣΙΟΥ Ευάγγελος Λυμπερόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων www.bpath.gr www.atherosclerosis.gr ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ι. Δουγαλής Παθολόγος, Επιµελητής Α Νοσοκοµείο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ, παράρτηµα ΠΑΝΑΓΙΑ

Δρ. Απόστολος Ι. Δουγαλής Παθολόγος, Επιµελητής Α Νοσοκοµείο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ, παράρτηµα ΠΑΝΑΓΙΑ Δρ. Απόστολος Ι. Δουγαλής Παθολόγος, Επιµελητής Α Νοσοκοµείο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ, παράρτηµα ΠΑΝΑΓΙΑ Λογικά επιχειρήµατα: Ηλικία "φαρµακοκινητική / φαρµακοδυναµική " τοξικότητα. "φάρμακα" " "αλληλεπιδράσεις. Παλαιότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Σύσταση 16: Επίπεδο Τεκμηρίωσης: I Βαθμός Σύστασης: A Σύσταση 17: Επίπεδο Τεκμηρίωσης: II Βαθμός Σύστασης: A Σύσταση 18:

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Σύσταση 16: Επίπεδο Τεκμηρίωσης: I Βαθμός Σύστασης: A Σύσταση 17: Επίπεδο Τεκμηρίωσης: II Βαθμός Σύστασης: A Σύσταση 18: ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ LDL χοληστερόλη Σύσταση 16: Ο πρωτεύων θεραπευτικός στόχος στην αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας είναι η μείωση της LDL χοληστερόλης ανάλογα με το επίπεδο καρδιαγγειακού κινδύνου του

Διαβάστε περισσότερα