Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ 21(3): , 2009 Ανασκόπηση Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Η. Κατσίκης Α. Κόιου Ε. Τιμαμοπούλου Ε. Καλαϊτζάκης Β. Ζουρνατζή Δ. Πανίδης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 συνδυάζεται με διαταραχές της ωοθυλακιορρηξίας και της εμμήνου ρύσεως. Συνήθως, εκδηλώνεται ολιγομηνόρροια, με κύκλους διάρκειας μεγαλύτερης των 40 ημερών. Η ολιγομηνόρροια αποτελεί πρώιμο δείκτη της εκδήλωσης του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Ως αιτία θεωρείται η αντίσταση στην ινσουλίνη, με αποτέλεσμα την αντισταθμιστική υπερινσουλιναιμία. Τα φυσιολογικά επίπεδα ινσουλίνης, μέσω του ρυθμιστικού συστήματος της ωοθήκης που σχετίζεται με την ινσουλίνη, ασκούν τη δράση τους για τη διατήρηση φυσιολογικής ωοθηκικής λειτουργίας. Η υπερινσουλιναιμία προκαλεί μεταβολές των στοιχείων του ρυθμιστικού συστήματος, με αποτέλεσμα την εκδήλωση δυσλειτουργίας της ωοθήκης (ολιγομηνόρροια, υπερανδρογοναιμία). Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 εμφανίζει πολλά κοινά κλινικά και εργαστηριακά ευρήματα με το PCOS, που είναι ενδεικτικά στενής σχέσης ανάμεσα στις δύο νοσολογικές οντότητες. Προκαλεί, λοιπόν, μεγάλο ενδιαφέρον η περαιτέρω διερεύνηση των δύο καταστάσεων σε μοριακό και γονιδιακό επίπεδο. Λέξεις κλειδιά: σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, άξονας υποθάλαμοςυπόφυση, αναπαραγωγικό σύστημα της γυναίκας. Μονάδα Ενδοκρινολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής, Β Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αλληλογραφία: Δημήτριος Πανίδης, Ενδοκρινολόγος Μητροπόλεως , Θεσσαλονίκη Τηλ.: ( ) ( ) Κινητό: Κατατέθηκε: 31/10/08 Εγκρίθηκε: 8/1/09 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχει αναφερθεί ότι ο σακχαρώδης διαβήτης (ΣΔ) συνδέεται με διαταραχές της εμμήνου ρύσεως (ΕΡ) και με υπογονιμότητα. Συστηματικές μελέτες των μεταβολικών επιδράσεων του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στον άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-ωοθήκες (ΥΥΩ) έχουν δώσει στοιχεία που ενισχύουν την άποψη της ύπαρξης σχέσης ανάμεσα στις παθήσεις αυτές και στις διαταραχές της εμμήνου ρύσεως (καθυστέρηση της εμμηναρχής, ολιγομηνόρροια, πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αμηνόρροια). Οι διαταραχές αυτές οδηγούν σε μείωση της αναπαραγωγικής δυνατότητας και της γονιμότητας 1. Σημειώνεται ότι ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1, όπως είναι σήμερα αποδεκτό, αποτελούν ξεχωριστές νοσολογικές οντότητες 1. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ 2 Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 αποτελεί μεταβολική διαταραχή με μεγάλη ετερογένεια και χαρακτηρίζεται από υπεργλυκαιμία που είναι αποτέλεσμα συνδυασμού αντίστασης στη δράση της ινσουλίνης και ανεπάρκειας απάντησης στην αντισταθμιστική έκκριση της ινσουλίνης

2 Κόιου και συν. Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρωδη διαβήτη τύπου 2 Η χρονιότητα της πάθησης και οι επιπλοκές της επιβαρύνουν σοβαρά την ποιότητα της ζωής των διαβητικών, ενώ η έκταση της νόσου, που έχει πάρει διαστάσεις παγκόσμιας επιδημίας, καθιστά το σακχαρώδη διαβήτη κοινωνικό πρόβλημα με σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις. Η εξέλιξη του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 εξαρτάται από πληθώρα εξωτερικών παραγόντων, η αναγνώριση και η αντιμετώπιση των οποίων βοηθά στην αποτελεσματικότερη θεραπεία της πάθησης και στην πρόληψη των επιπλοκών. Στις ποικίλες κλινικές εκδηλώσεις του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μπορούν να συμπεριληφθούν και οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως. Θα ήταν μάλιστα ορθότερο να επισημανθεί ότι οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως είναι δυνατό να προηγούνται της κλινικής εκδήλωσης του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως πρώιμοι δείκτες της εκδήλωσής του 3. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΗΣ ΕΜ ΜΗΝΟΥ ΡΥΣΕΩΣ Σε προοπτική μελέτη 3 εκτιμήθηκε η έκβαση της υγείας σε γυναίκες, ηλικίας ετών. Από το σύνολο των γυναικών, γυναίκες, οι οποίες δεν είχαν προηγούμενο ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη, περιέγραψαν τα χαρακτηριστικά της εμμήνου ρύσεως στο διάστημα της ηλικίας των ετών. Η στατιστική ανάλυση, που περιέλαβε πολλές παραμέτρους, οδήγησε σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Διαπιστώθηκε, λοιπόν, ότι οι γυναίκες με βραχύ (<21 ημέρες) ή μεγάλο (> 40 ημέρες) κύκλο, εμφάνιζαν συχνότερα έντονη ακμή στην εφηβεία, υπερτρίχωση, υπογονιμότητα λόγω διαταραχών της ωοθυλακιορρηξίας και ιστορικό διαβήτη της εγκυμοσύνης. Ο διαβήτης της εγκυμοσύνης ήταν πολύ συχνότερος στις γυναίκες με ολιγομηνόρροια. Η ολιγομηνόρροια παρέμενε σημαντικός δείκτης πρόβλεψης του σακχαρώδη διαβήτη, ακόμη και επί απουσίας δεικτών κλινικής υπερανδρογοναιμίας (υπερτρίχωση ή έντονη εφηβική ακμή). Η σχέση μεταξύ ολιγομηνόρροιας και σακχαρώδη διαβήτη έδειχνε να είναι λίγο εντονότερη στις γυναίκες με ΒΜΙ (Body Mass Index = Δείκτης Μάζας Σώματος) >30 στην ηλικία των 18 ετών. Ωστόσο, οι γυναίκες με ιστορικό μεγάλων κύκλων ή μεγάλων διακυμάνσεων στον εμμηνορρυσιακό κύκλο, ακόμη και με ΒΜΙ <25, εμφάνιζαν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης σακχαρώδη διαβήτη, ακόμη και στις περιπτώσεις που δεν υπήρχε οικογενειακό ιστορικό. Συμπερασματικά, γυναίκες που αναφέρουν διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, ανεξάρτητα από την έλλειψη κλινικής εκδήλωσης υπερανδρογοναιμίας, την παρουσία ή μη παχυσαρκίας και την έλλειψη οικογενειακού ιστορικού σακχαρώδη διαβήτη, εμφανίζουν αυξημένη συχνότητα εκδήλωσης σακχαρώδη διαβήτη 3. Αντίστοιχες μελέτες σε γυναίκες της Ινδιάνικης φυλής Pima που 232 χαρακτηρίζεται από αυξημένη συχνότητα εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, έδειξαν συσχέτιση των διαταραχών της εμμήνου ρύσεως με την εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 4. Φαίνεται, λοιπόν, ότι στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 εμφανίζονται διαταραχές της εμμήνου ρύσεως και ενδεχομένως, κλινικές εκδηλώσεις υπερανδρογοναιμίας (υπερτρίχωση, ακμή) και υπογονιμότητα. Ωστόσο, οι διαταραχές αυτές προϋπάρχουν μάλλον και μπορούν να θεωρηθούν ως πρώιμοι δείκτες εκδήλωσης του σακχαρώδη διαβήτη. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΗΣ ΕΜΜΗ ΝΟΥ ΡΥΣΕΩΣ Υψηλό ποσοστό γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (>80%) εμφανίζει αντίσταση στην ινσουλίνη 2. Αποτέλεσμα της αντίστασης στην ινσουλίνη είναι η αντισταθμιστική υπερινσουλιναιμία, για να διατηρηθεί η μεταβολική κατάσταση του οργανισμού που ελέγχεται από την ινσουλίνη. Ενώ, όμως, η υπερινσουλιναιμία καλύπτει το μεταβολικό έλεγχο χρήσης της γλυκόζης από τους ιστούς στόχους (μύες, ήπαρ, λιπώδης ιστός), έχει επιπτώσεις στη λειτουργία άλλων οργάνων. Το ρυθμιστικό σύστημα της ωοθήκης που σχετίζεται με την ινσουλίνη επηρεάζει, με πολλούς τρόπους, τη λειτουργία της ωοθήκης και έχει επιπτώσεις στα χαρακτηριστικά της εμμήνου ρύσεως 5. Η υπερινσουλιναιμία, δηλαδή, είναι η βασική αιτία της εμφάνισης ποικιλίας κλινικών και εργαστηριακών εκδηλώσεων. Η υπερανδρογοναιμία, οι διαταραχές του μεταβολισμού των υδατανθράκων, με αποτέλεσμα την εκδήλωση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, η διέγερση της σύνθεσης των στεροειδών του φύλου, η ελάττωση της σύνθεσης της SHBG, η επαγωγή της σύνθεσης των υποδοχέων του IGF-I, η ελάττωση της σύνθεσης των δεσμευτικών πρωτεϊνών των αυξητικών παραγόντων, η ευαισθητοποίηση των κυττάρων της ωοθήκης στην LH, η ευαισθητοποίηση του συστήματος υποθάλαμοςυπόφυση στη GnRH και η σχέση με τη λεπτίνη, θεωρούνται αποτέλεσμα της δράσης της υπερινσουλιναιμίας λόγω αντίστασης στην ινσουλίνη Το σύνολο των παραπάνω παραγόντων, επηρεάζει, άμεσα ή έμμεσα, τον εμμηνορρυσιακό κύκλο της γυναίκας, με αποτέλεσμα την πιθανότητα εκδήλωσης των διαφόρων διαταραχών της ωοθυλακιορρηξίας και της εμμήνου ρύσεως, αλλά και την κλινική εκδήλωση υπογονιμότητας, υπερανδρογονισμού και εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ-2 ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟ ΘΗΚΩΝ Οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 εμφανίζουν αντίσταση στην ινσουλίνη, η οποία αποτελεί και

3 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ ουσιαστικό στοιχείο υψηλού ποσοστού γυναικών με το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS). Προκύπτει, λοιπόν, εύλογα το ερώτημα: οι γυναίκες που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης PCOS; Υπάρχουν πολλά βιβλιογραφικά δεδομένα που στηρίζουν την άποψη αυτή. Πράγματι, ομάδα ερευνητών διαπίστωσε ότι ασθενείς με προηγούμενο ιστορικό διαβήτη της εγκυμοσύνης εμφάνιζαν πολυκυστική μορφολογία των ωοθηκών στο υπερηχογράφημα σε ποσοστό 41%, υπερτρίχωση σε ποσοστό 18% και διαταραχές της εμμήνου ρύσεως σε ποσοστό 15%, ποσοστά πολύ υψηλότερα από εκείνα της ομάδας των μαρτύρων 29. Ωστόσο, τα επίπεδα των γοναδοτροπινών και των ανδρογόνων στον ορό δε διέφεραν στις δύο ομάδες. Επιπλέον, και άλλοι ερευνητές διαπίστωσαν παρόμοια ευρήματα σε γυναίκες με διαβήτη της εγκυμοσύνης 30,31. Πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι, παρά την ύπαρξη υπερινσουλιναιμίας, δεν εμφανίζουν όλες οι γυναίκες πολυκυστική μορφολογία των ωοθηκών, παρατήρηση που υποδηλώνει ότι η υπερινσουλιναιμία από μόνη της δεν αρκεί για την εμφάνιση του υπερηχογραφικού αυτού ευρήματος. Είναι, γενικά, αποδεκτό ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην ανάπτυξη του PCOS και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Στην πράξη, όμως, φαίνεται ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη έχει ως αποτέλεσμα την εκδήλωση μιας ποικιλίας φαινοτύπων. Μία ομάδα γυναικών θα εκδηλώσει πρωταρχικά PCOS, έτσι ώστε η υπερινσουλιναιμία να οδηγήσει σε άλλοτε άλλου βαθμού αυξημένη σύνθεση ανδρογόνων. Οι μισές, περίπου, γυναίκες με PCOS θα εμφανίσουν δυσανεξία στη γλυκόζη (IGT) και τελικά σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Άλλη ομάδα θα αναπτύξει σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 με βασική εκδήλωση την IGT η οποία προηγείται από την κλινική εκδήλωση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, ενώ υπάρχουν λίγες ενδείξεις υπερανδρογοναιμίας στην ομάδα αυτή των γυναικών 2. Στη μελέτη ΝΗS II 3, IGT διαπιστώθηκε στο 31-35% των γυναικών με PCOS και σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 στο 7,5 10%, με αυξημένη επίπτωση στις παχύσαρκες γυναίκες, χωρίς να αφήνει άθικτες τις λεπτόσωμες γυναίκες με PCOS. Eκτός από την αντίσταση στην ινσουλίνη, στις γυναίκες με PCOS διαπιστώνεται και δυσλειτουργία των β-κυττάρων του παγκρέατος που είναι ανεξάρτητη από την παχυσαρκία και την IGT. Έτσι, η διαταραχή της λειτουργίας των β-κυττάρων του παγκρέατος, η οποία είναι προϋπόθεση εκδήλωσης του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 32, διαπιστώνεται και στο PCOS το οποίο αποτελεί μοναδικό φαινότυπο αντίστασης στην ινσουλίνη και συνεισφέρει στην αύξηση του κινδύνου εκδήλωσης σακχαρώδη διαβήτη τύπου Στο PCOS, όταν υπάρχει και οικογενειακό ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη, επιδεινώνεται η έκκριση και η ανοχή της γλυκόζης 34. Επιπλέον, και οι γυναίκες χωρίς οικογενειακό ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη εμφανίζουν σε υψηλό ποσοστό IGT. Παράγοντες που σχετίζονται με την IGΤ στο PCOS (ηλικία, ΒΜΙ, WHR, οικογενειακό ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη) υπήρχαν σε όλο τον πληθυσμό που μελετήθηκε. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι η παθογένεια του σακχαρώδη διαβήτη είναι η ίδια σε όλες τις ομάδες. Η υποκείμενη γενετική διαταραχή, η δυσλειτουργία δηλαδή των β-κυττάρων του παγκρέατος, επιδεινώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη. Η γενετική διαταραχή σε συνδυασμό με εξωγενείς παράγοντες (παχυσαρκία, τρόπος ζωής) επιδεινώνουν την αντίσταση στην ινσουλίνη, με αποτέλεσμα τη δυσανεξία στη γλυκόζη. Η αντίσταση στην ινσουλίνη και η δυσανεξία στη γλυκόζη προηγούνται και οδηγούν τελικά στην εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 35,36. Συμπερασματικά, η αντίσταση στην ινσουλίνη παρατηρείται στο 10-25% του γενικού πληθυσμού και εξαρτάται από το βαθμό της παχυσαρκίας 2. Οι δύο κοινές διαταραχές, που συνδυάζονται με αντίσταση στην ινσουλίνη, δηλαδή το PCOS και ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, παρατηρούνται επίσης σε σημαντικό ποσοστό γυναικών του γενικού πληθυσμού. Έτσι, το PCOS που θεωρείται η συχνότερη ενδοκρινοπάθεια των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας 37 προσβάλλει το 4-8 % των γυναικών της ηλικίας αυτής, ενώ ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 προσβάλλει το 2% περίπου των γυναικών της αντίστοιχης ηλικίας 2. Ποσοστό 30-70% των γυναικών με PCOS και % των γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 εκδηλώνουν, άλλοτε άλλου βαθμού, αντίσταση στην ινσουλίνη. Ο κίνδυνος εκδήλωσης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 ανάμεσα στις γυναίκες με PCOS είναι 5-10 φορές μεγαλύτερος από ό,τι στον γενικό πληθυσμό. Στις γυναίκες της αναπαραγωγικής ηλικίας που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 η επίπτωση του PCOS είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη του γενικού πληθυσμού 2. Η ακριβής φύση και οι μηχανισμοί των σχέσεων των δύο παθήσεων δεν είναι τελείως γνωστοί. Είναι, όμως, ευρέως αποδεκτό ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη διαδραματίζει βασικό ρόλο στην εκδήλωση των δύο διαταραχών. Φαίνεται ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη έχει ως αποτέλεσμα την εκδήλωση διαφορετικών κλινικών τύπων. Έτσι, μερικές γυναίκες θα εμφανίσουν PCOS και θα εκδηλώσουν, ως απάντηση στην υπερινσουλιναιμία, την αυξημένη σύνθεση ανδρογόνων. Σημειώνεται ότι το 50% των ασθενών της ομάδας αυτής, εμφανίζει διαταραχή της ανοχής στη γλυκόζη, ενώ αυξημένο ποσοστό εκδηλώνει σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Άλλες γυναίκες με αντίσταση στην ινσουλίνη θα εκδηλώσουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 όπου η διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης είναι η βασική εκδήλωση. Υπάρχουν άτομα στην ομάδα αυτή που μπορούν να δώ- 233

4 Κόιου και συν. Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρωδη διαβήτη τύπου 2 σουν περιορισμένα σημεία υπερανδρογονισμού 2. Οι διαφορετικές εκδηλώσεις, λόγω αντίστασης στην ινσουλίνη, οφείλονται στην παρουσία συνυπάρχουσας γενετικής διαταραχής στο επίπεδο της ωοθήκης ή του παγκρέατος, με αποτέλεσμα την πρόκληση κλινικής σημειολογίας PCOS ή σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 αντίστοιχα. Για την εκδήλωσή τους θεωρείται απαραίτητη η παρουσία αντίστασης στην ινσουλίνη 2. Υψηλό ποσοστό γυναικών με PCOS, εμφανίζει διαταραχές της εμμήνου ρύσεως (ολιγομηνόρροια). Οι γυναίκες με PCOS παρουσιάζουν 5-10 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Επιπλέον, οι γυναίκες με διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, ιδιαίτερα με ολιγομηνόρροια, εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Εύλογα, λοιπόν προκύπτουν τα παρακάτω ερωτήματα: Μήπως οι γυναίκες με διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, που εκδηλώνουν στη συνέχεια σακχαρώδη διαβήτη ανήκουν πάντοτε στον ίδιο πληθυσμό με αυτές που πάσχουν από PCOS και οι ποικίλες διαφορές στις εκδηλώσεις τους οφείλονται στην ετερογένεια της πάθησης του PCOS; Υπάρχει κάποια σχέση των διαφόρων φαινοτύπων του PCOS και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2; Ανευρίσκονται πολλά κοινά σημεία, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη, η παχυσαρκία, οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, οι διαταραχές της ανοχής στη γλυκόζη, η δυσλειτουργία των β- κυττάρων του παγκρέατος, η καλυτέρευση της κατάστασης των ασθενών ύστερα από τη βελτίωση των ίδιων παραμέτρων (ελάττωση βάρους, αλλαγή τρόπου ζωής, χρήση ευαισθητοποιητών της ινσουλίνης) που δείχνουν τη στενή τους σχέση. Οι γυναίκες της αναπαραγωγικής ηλικίας, που εκδηλώνουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, του οποίου προηγήθηκαν διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, μήπως ανήκουν σε κάποιο φαινότυπο του PCOS; Υπάρχει δυνατότητα προσδιορισμού των διαφορών σε μοριακό επίπεδο; Πόσο θα βοηθούσε η γονιδιακή ανάλυση και η σύγκριση των γυναικών με PCOS, που εκδηλώνουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στην αναπαραγωγική ηλικία, και γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στην ίδια ηλικία, χωρίς χαρακτηριστικά PCOS; Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά, θα έδιναν, προφανώς, ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τις σχέσεις μεταξύ των δύο παθήσεων ή θα καταδείκνυαν τί είναι αυτό που τις διαφοροποιεί. Οπωσδήποτε, είναι απαραίτητες καλά σχεδιασμένες μελέτες, με τη συμμετοχή επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων, στην προσπάθεια να φωτισθεί η σχέση των μεγάλων κλινικών οντοτήτων, δηλαδή του PCOS και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η ανεύρεση των σχέσεων μεταξύ των δύο αυτών νοσολογικών οντοτήτων, θα βοηθούσε στην πληρέστερη κατανόηση της παθοφυσιολογίας τους και στην ορθότερη αντιμετώπισή τους. Το παραπάνω θα αποτελούσε μεγάλο όφελος για τους ασθενείς αλλά και το κοινωνικό σύνολο, δεδομένης της παγκόσμιας επίπτωσής των νόσων και των διαφόρων επιπλοκών τους οι οποίες επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής και επιφέρουν πολλές φορές δυσβάστακτες οικονομικές θυσίες. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 συνδυάζεται με διαταραχές της εμμήνου ρύσεως και ιδιαίτερα με ολιγομηνόρροια (κύκλοι > 35 ημέρες). Η ολιγομηνόρροια προηγείται πολλές φορές της κλινικής εμφάνισης του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και επομένως αποτελεί πρώιμο σημείο εκδήλωσης της νόσου. Ως αίτιο, θεωρείται η αντίσταση στην ινσουλίνη με αποτέλεσμα την αντισταθμιστική υπερινσουλιναιμία. Η ινσουλίνη δρα στα διάφορα όργανα στόχους, μεταξύ των οποίων και η ωοθήκη. Έχει περιγραφεί η ύπαρξη ρυθμιστικού συστήματος της ωοθήκης που σχετίζεται με την ινσουλίνη, μέσω του οποίου η ινσουλίνη ασκεί τη δράση της για τη διατήρηση φυσιολογικής ωοθηκικής λειτουργίας. Όταν όμως αυξάνουν τα επίπεδα της ινσουλίνης, προκαλείται σειρά διαταραχών στη λειτουργία της ωοθήκης και στις σχέσεις της με τον άξονα υποθάλαμος-υπόφυσηωοθήκες που οδηγεί στην εκδήλωση των διαταραχών της εμμήνου ρύσεως. Χαρακτηριστικό παράδειγμα διαταραχών της εμμήνου ρύσεως, που σχετίζονται με την αντίσταση στην ινσουλίνη και την αντισταθμιστική υπερινσουλιναιμία είναι το PCOS. To 50% περίπου των γυναικών με PCOS θα εκδηλώσουν διαταραχές της ανοχής στη γλυκόζη, ενώ ο κίνδυνος για εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 αυξάνεται κατά 5-10 φορές. Κατά συνέπεια, οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως επιβάλλεται να ευαισθητοποιούν τους γιατρούς στην αναζήτηση δύο σημαντικών παθήσεων, του PCOS και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 οι οποίες, ως γνωστόν, αφορούν μεγάλες ομάδες γυναικείου πληθυσμού, σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι ενδιαφέρον ότι οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως ενδέχεται να αποτελούν πρώιμο σημείο της εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Είναι, ακόμη, ενδιαφέρον ότι οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως αποτελούν ένα από τα τρία χαρακτηριστικά γνωρίσματα του PCOS, που είναι δυνατόν να καταλήξει σε σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Summary Katsikis Ι, Koiou Ε, Timamopoulou Ε, Kalaitzakis Ε, Zournatzi V, Panidis D. Disorders of reproductive system in women, due to diabetes mellitus type-2 234

5 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ Helen Obstet Gynecol 21(3): , 2009 Type-2 diabetes mellitus is a condition characterized by oligo-ovulation and irregular menstrual cycles. The most frequent irregularity is oligomenorrhea and the menstrual cycle is >40 days. The oligomenorrhea and generally the highly irregular menstrual cycles are a predictor of increased risk of type-2 diabetes mellitus. Insulin resistance, which is accompanied by compensatory hyperinsulinemia, is considered to be the fundamental causal factor. The high levels of insulin disturb the function of the insulinrelated ovarian regulated system. Maybe by this system insulin regulates the normal ovarian function. The hyperinsulinemia results in an exaggerated androgen biosynthesis and menstrual disorders. Type-2 diabetes mellitus and PCOS are common abnormalities of reproductive-aged women with many similarities, and it is important to be investigated deeply in molecular and genomic levels. Key words: Type-2 diabetes mellitus, hypothalamuspituitary axis, reproductive system. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Arrais RF, Dib SA. The hypothalamus-pituitaryovary axis and type-1 diabetes mellitus: a mini review. Hum Reprod 2006; 21: Ovalle F, Azziz R. Insulin resistance, PCOS and type-2 diabetes mellitus. Fertil Steril 2002; 77: Solomon CG, Hu FB, Dunaif A, Rich-Edwards J, Willett WC, Hunter DJ, Colditz GA, Speizer FE, Manson JE. Long or highly irregular menstrual cycles as a predictor for risk of type-2 diabetes mellitus. JAMA 2001; 286: Roumain J, Charles MA, de Courten MP, Hanson RI, Brodie TD, Pettitt DJ, Knowler WC. The relationship of menstrual irregularity to type-2 diabetes in Pima Indian women. Diabetes Care 1998; 21: Poretsky L, Cataldo NA, Rosenwaks Z, Giudice LC. The insulin-related ovarian regulated system in health and disease. Endoc Rev 1999; 20: Barbieri RL, Makris A, Ryan KJ. Effects of insulin on steroidogenesis in cultured porcine ovarian theca. Fertill Steril 1983; 40: Poretsky L, Smith D, Seibel M, Pazianos A, Moses AC, Flier JS. Specific insulin binding sites in the human ovary. J Clin Endocrinol Metab 1984; 59: Adashi EY, Resnick CE, D Ercole AJ, Svoboda ME, Van Wyk JJ. Insulin-like Growth Factors as intraovarian regulators of granulose cell growth and function. Endocr Rev 1985; 6: Giudice LC. Insulin-like Growth Factors and ovarian follicular development. Endocr Rev 1992; 13: Erickson GF, Danforth DR. Ovarian control of follicle development. Am J Obstet Gynecol 1995; 172: White MF, Kahn CR. Mechanisms of insulin action. In: Moller DE. Editor. Insulin resistance. John Wiley& Sons, NY 1993; Mueckler M. Family of glucose-transporter genes: implications for glucose homeostasis and diabetes. Diabetes 1998; 39: Saltiel AR. Second messengers of insulin action. Diabetes Care 1990; 13: Nestler JE, Jacubowitz DJ, De Vagras AF, Brick C, Quintero N, Medina F. Insulin stimulates testosterone biosynthesis by human thecal cells from women with PCOS by activating its own receptor and using Inositol-glycan mediators as the signal transduction system. J Clin Endocrinol Metab 1998; 83: Samoto T, Maruo T, Ladines-Llave CA, Matsuo H, Ladines-Llave CA, Matsuo H, Deguchi J, Barnea ER, Mochizuki M. Insulin receptor expression in follicular and stromal compartments of the human ovary over the course of follicular growth, regression and atresia. Endocr J 1993; 40: Dunaif A. Diabetes mellitus and PCOS. In: Dunaif A, Givens JR, Haseltine FP,Merriam GR. editors. Polycystic Ovary Syndrome. Blackwell Scientific Publications, Boston 1992; Diamond MP, Webster BW, Carr RK, Wentz AC, Osteen KG. Human follicular fluid insulin concentrations. J Clin Endocrinol Metab 1985; 61: Poretsky L, Kalin M. The gonadotropic function of insulin. Endocr Rev 1987; 8: Willis D, Mason H, Gilling-Smith C, Franks S. Modulation by insulin on FSH and LH actions in human granulose cells of normal and polycystic ovaries. J Clin Endocrinol Metab 1996; 81: Adashi EY, Hsueh AJW, Yen SCC. Insulin enhancement of LH and FSH release by cultured pituitary cells in vitro. Endocrinology 1981; 108: Nestler JE, Powers LP, Matt DW, Steingold KA, Plymate SR, Rittmaster RS, Clore JN, Blackard WG. A direct effect of hyperinsulinemia on serum SHBG in obese women with PCOS. J Clin Endocrinol Metab 1991; 72: Βrismar K, Fernqvist-Forbes E, Wahren J, Hall K. Effect of insulin on the hepatic production of IG- FBP-1, IGFBP-2 and IGF-Ι in insulin- dependent diabetes. J Clin Endocrinol Metab 1994; 79: Zhang F, Proenca R, Maffei M, Baron M, Leopold L, Friedman JM. Positional cloning of the mouseobese geneand its human homologue. Nature 1994; 372: Frisch RE. Body fat, menarche, fitness and fertility. In: Frisch RE (ed) Adipose tissue and reproduction. 235

6 Κόιου και συν. Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρωδη διαβήτη τύπου 2 Karger, Basel 1990; Suga J, Yoshimasa Y, Yamada K, Yamamoto Y, Inoue G, Okamoto M, Hayashi T, Shigemoto M, Kosaki A, Kuzuya H, Nakao K. Differential activation of mitogen-activated protein kinase by insulin and epidermal growth factor in 3T3-L1 adipocytes: a possible involvement of PI3-kinase in the activation of the MAP kinase by insulin. Diabetes 1997; 46: Flier JS. Clinical review 94: What s in a name? In search of leptin s physiologic role. J Clin Endocrinol Metab 1998; 83: Laughlin GA, Dominguez CE, Yen SS. Nutritional and endocrine-metabolic aberrations in women with functional hypothalamic amenorrhea. J Clin Endocrinol Metab 1998; 83: Poretsky L, Glover B, Laumas V, Kalin M, Dunaif A. The effects of experimental hyperinsulinemia on steroid secretion, ovarian [125I] Insulin binding, and ovarian [125I] insulin-like growth factor-1 binding in the rat. Endocrinology 1988; 122: Holte J, Gennarelli G, Wide L, Lithel H and Barne C. High prevalence of polycystic ovaries and associated clinical, endocrine, and metabolic features in women with previous J Clin Endocrinol Metab 1998; 83: Kousta E, Cela E, Lawrence NJ, Penny A, Millauer B, White D, Wilson H, Robinson S, Johnston D, McCarthy M, Franks S. The prevalence of polycystic ovaries in women with a history of gestational diabetes. Clin Endocrinol 2001; 53: Conn JJ, Jacobs HS, Conay GS. The prevalence of polycystic ovaries in women with type-2 diabetes mellitus. Clin Endocrinol 2000; 52: Lillioja S, Molt DM, Spraul M, Ferraro R, Foley JE, Ravussin E, Knowler WC, Bennett PH, Bogardus C. Insulin resistance and insulin secretory dysfunction as precursors of NIDDM. N Engl J Med 1993; 329: Dunaif A, Finegood DT. β-cell dysfunction independent of obesity and glucose intolerance in the PCOS. J Clin Endocrinol Metab 1996; 81: Ehrmann DA, Sturis J, Byrne MM, Karrison T, Rosenfield RL, Polonsky KS. Insulin secretory defects in PCOS. Reletionship to insulin sensitivity and family history of NIDDM. J Clin Invest 1995; 96: Legro RS, Kunselman AR, Dodson WC, Dunaif A. Prevalence and predictors of risk for type-2 diabetes mellitus and IGT in PCOS: a prospective, controlled study in 254 affected women. J Clin Endocrinol Metab 1999; 84: Polonsky K, Sturis J, Belt G. NIDDM: a genetically programmed failure of the β-cell to compensate for insulin resistance. N Engl J Med 1996; 334: Nestler JE. Metformin for the treatment of the polycystic ovary syndrome. N Engl J Med 2008; 358:

ιαταραχές του αναπαραγωγικού συστήµατος, στον άνδρα και στη γυναίκα, οφειλόµενες στο σακχαρώδη διαβήτη 1

ιαταραχές του αναπαραγωγικού συστήµατος, στον άνδρα και στη γυναίκα, οφειλόµενες στο σακχαρώδη διαβήτη 1 ιαταραχές του αναπαραγωγικού συστήµατος, στον άνδρα και στη γυναίκα, οφειλόµενες στο σακχαρώδη διαβήτη 1 Δ. ΠΑΝΙΔΗΣ, 2 ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΟΪΟΥ, 3 Η. ΚΑΤΣΙΚΗΣ 36 1 Καθηγητής Ενδοκρινολογίας Α.Π.Θ., 2 Ιατρός, 3

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΝΟΣΕΙ Ραφαέλλα Χαραλάμπους Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Βασίλης Κ. Ταρλατζής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική ESHRE/ASRM PCOS Consensus

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΒΑΡΟΥΣ ΣΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΜΥΛΛΕΡΙΑΝΗΣ ΟΡΜΟΝΗΣ ΣΕ ΥΠΕΡΒΑΡΕΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΒΑΡΟΥΣ ΣΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΜΥΛΛΕΡΙΑΝΗΣ ΟΡΜΟΝΗΣ ΣΕ ΥΠΕΡΒΑΡΕΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δ.ΡΟΥΣΣΟΣ ΠΑΝΕΠ. ΕΤΟΣ 2011-12 ΑΡΙΘΜ.: 3238 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΒΑΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση μεταβολικού συνδρόμου με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

Σχέση μεταβολικού συνδρόμου με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Σχέση μεταβολικού συνδρόμου με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Ευανθία Διαμάντη-Κανδαράκη Ενδοκρινολόγος-Αναπλ. Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών α αναφερθώ σε ένα πρόβλημα υγείας που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO)

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO) ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO) 1. Τι είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών? Είναι η συχνότερη ενδοκρινοπάθεια των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Έχουν ενοχοποιηθεί περιβαντολλογικοί διατροφικοί

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνδροµο των πολυκυστικών ωοθηκών: επιδηµιολογικά δεδοµένα και πιθανά αιτιοπαθογενετικά µοντέλα 1

Το σύνδροµο των πολυκυστικών ωοθηκών: επιδηµιολογικά δεδοµένα και πιθανά αιτιοπαθογενετικά µοντέλα 1 Το σύνδροµο των πολυκυστικών ωοθηκών: επιδηµιολογικά δεδοµένα και πιθανά αιτιοπαθογενετικά µοντέλα 1 Δ.Κ. ΠΑΝΙΔΗΣ, 2 Ε.Α. ΚΑΝΔΑΡΑΚΗ, 3 Ε.Η. ΤΙΜΑΜΟΠΟΥΛΟΥ, 4 Η.Κ. ΚΑΤΣΙΚΗΣ 16 1 Καθηγητής Ενδοκρινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών: Διάγνωση και θεραπεία

Σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών: Διάγνωση και θεραπεία 24 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2010, Τόμος 6, Συμπληρωματικό τεύχος Σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών: Διάγνωση και θεραπεία Μαρίνα Α. Δημητράκη, Δημήτριος Γ. Γουλής Μονάδα Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΕΔΑ ΒΙΣΦΑΤΙΝΗΣ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΠΑΧΥΣΑΡΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΒΑΡΟΥΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

ΕΠΙΠΕΔΑ ΒΙΣΦΑΤΙΝΗΣ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΠΑΧΥΣΑΡΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΒΑΡΟΥΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΤΟΣ 2009-10 ΑΡΙΘΜ. 2768 ΕΠΙΠΕΔΑ ΒΙΣΦΑΤΙΝΗΣ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΠΑΧΥΣΑΡΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΒΑΡΟΥΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο πολυκυστικών ωοθηκών: ιαγνωστικά κριτήρια, κλινική έκφραση, απώτερες επιπτώσεις, θεραπευτικοί

Σύνδροµο πολυκυστικών ωοθηκών: ιαγνωστικά κριτήρια, κλινική έκφραση, απώτερες επιπτώσεις, θεραπευτικοί Σύνδροµο πολυκυστικών ωοθηκών: ιαγνωστικά κριτήρια, κλινική έκφραση, απώτερες επιπτώσεις, θεραπευτικοί 17 χειρισµοί 1 Ι. ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ, 2 Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΗ-ΚΑΝΔΑΡΑΚΗ 1 Ενδοκρινολόγος, 2 Καθηγήτρια Παθολογίας-Ενδοκρινολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση;

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; Δ. Καραγιάννη, Β. Κουρκούμπας, Δ. Μπαλτζής, Γ. Κοτρώνης, Ε. Κιντιράκη, Χ.Τρακατέλλη, Α. Παυλίδου, Μ. Σιών Γ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, ΓΠΝΘ

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Συσχέτιση της σωματικής δραστηριότητας (ΣΔ) με τον κίνδυνο για νεοπλασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ (Για µετεµµηνοπαυσιακούς και ακανόνιστους κύκλους) Η εµµηνόπαυση προκαλείται από σταδιακή µεταβολή της ευαισθησίας των ωοθηκών προς τις Γοναδοτροπίνες

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργικές διαταραχές του κύκλου στην εφηβεία οφείλονται σε πολλά αίτια.

Οι λειτουργικές διαταραχές του κύκλου στην εφηβεία οφείλονται σε πολλά αίτια. 09 Λειτουργικές διαταραχές κύκλου στην εφηβεία Β.Ε. ΓΚΡΕΚΑ-ΣΠΗΛΙΩΤΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Οι λειτουργικές διαταραχές του κύκλου στην εφηβεία

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

2. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ 2. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (Polycystic Ovary Syndrome PCOS) είναι διαταραχή που χαρακτηρίζεται από υπερανδρογοναιμία, ωοθηκική δυσλειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Σπλαχνικό λίπος και εμμηνόπαυση

Σπλαχνικό λίπος και εμμηνόπαυση Σπλαχνικό λίπος και εμμηνόπαυση Γιώργος Μίλεσης Διαιτολόγος Διατροφολόγος MSc Εφαρμοσμένης Κλινικής Διατροφής Η επίπτωση της παχυσαρκίας είναι διαρκώς αυξανόμενη τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

GnRH ανάλογα. Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD. Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής

GnRH ανάλογα. Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD. Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής GnRH ανάλογα Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΛΜΠΑΝΤΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS) ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

ΝΑΛΜΠΑΝΤΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS) ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS) ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Ι. Ρούτσιας ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Μ. Σκουρολιάκου Φ. Σκοπούλη Ι. Ρούτσιας ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας και διέγερση των ωοθηκών. 16-17 Δεκεμβρίου 2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Grand Hotel Palace / Θεσσαλονίκη. www.endo.gr

Πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας και διέγερση των ωοθηκών. 16-17 Δεκεμβρίου 2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Grand Hotel Palace / Θεσσαλονίκη. www.endo.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΟΝΑΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας και διέγερση των ωοθηκών 16-17 Δεκεμβρίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Ορμονική διερεύνηση ασθενών με ακμή πότε και γιατί?

Ορμονική διερεύνηση ασθενών με ακμή πότε και γιατί? Ορμονική διερεύνηση ασθενών με ακμή πότε και γιατί? Φλωρεντίνα Δελλή Επιμελήτρια Β Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης Ακμή Από την αιτιοπαθογένεια στα κλινικά ευρήματα Η επίδραση ορμονών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Το Βασικό Ορµονικό Προφίλ των γυναικών (FHP), είναι µια δυναµική «χαρτογράφηση» των βιοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Επιγενετικοί παράγοντες και αύξηση σωματικού βάρους

Επιγενετικοί παράγοντες και αύξηση σωματικού βάρους Επιγενετικοί παράγοντες και αύξηση σωματικού βάρους Αναστάσιος Μόρτογλου, Ενδοκρινολόγος Δντης τομέα Ενδοκρινολογίας, Διαβήτου και Μεταβολισμού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών 9 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Παχυσαρκίας

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι αντισύλληψης

Μέθοδοι αντισύλληψης Μέθοδοι αντισύλληψης Σοφία Καλανταρίδου Τμήμα Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας & Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων αντισύλληψη 63% προλαμβάνονται 187 εκατομμύρια

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Γονάδες

Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 2003. Γονάδες Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ενδοκρινολογίας 00 Γονάδες 1 Ενδοκρινολογική Κλινική ΓΝΘ Ιπποκρατείου /ντής αµ. επ. καθηγητής Α. Αβραµίδης Ανδρική υπογονιµότητα Ι. Παπαδήµας Ενδοκρινολόγος Α Μαιευτική & Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Παιδική-Εφηβική Γυναικολογία & Επανορθωτική Χειρουργική. Υπεύθυνοι Ιατροί: Καθηγητής Γ. Κρεατσάς. Καθηγητής Ε. Δεληγεώρογλου 1 / 13

Παιδική-Εφηβική Γυναικολογία & Επανορθωτική Χειρουργική. Υπεύθυνοι Ιατροί: Καθηγητής Γ. Κρεατσάς. Καθηγητής Ε. Δεληγεώρογλου 1 / 13 Υπεύθυνοι Ιατροί: Καθηγητής Γ. Κρεατσάς Καθηγητής Ε. Δεληγεώρογλου / 3 Συνεργάτες: Παντελής Τσίμαρης, Μαιευτήρ-Γυναικολόγος, IFEPAGFellow Κωνσταντίνος Δημόπουλος, Μαιευτήρ-Γυναικολόγος, IFEPAGFellow Ευγενία

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου του αίματος βρίσκεται κάτω από αυστηρό ορμονολογικό έλεγχο. Η έκκριση της ινσουλίνης διεγείρεται από την υπεργλυκαιμία και αποτέλεσμα της δράσης της είναι η ελάττωση της

Διαβάστε περισσότερα

elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή

elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή Επικεντρωµένη στην ασθενή προσέγγιση της Ελεγχόµενης Διέγερσης των Ωοθηκών (COS) Βελτιστοποίηση της αναλογίας κινδύνου /οφέλους Μείωση του OHSS

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

Ορμονική διερεύνηση ασθενών με ακμή: πότε και γιατί; Ν. Μαλτέζος

Ορμονική διερεύνηση ασθενών με ακμή: πότε και γιατί; Ν. Μαλτέζος Ορμονική διερεύνηση ασθενών με ακμή: πότε και γιατί; Ν. Μαλτέζος ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΟΡΜΟΝΟΕΞΑΡΤΩΜΕΝΗΣ ΑΚΜΗΣ 1. Έναρξη σε βρεφική ή παιδική ηλικία 2. Πρώϊμη ήβη σε αγόρι και αδρεναρχή εμμηναρχή σε κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΧΗΜΙΚΟΣ

ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΧΗΜΙΚΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΧΗΜΙΚΟΣ Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κρήτης ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΠΙΘΕΤΟ: ΟΝΟΜΑ: ΠΑΤΡΩΝΥΜΟ: ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 29/01/1977

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση Ανάπτυξη Παιδιού και Εφήβου Άλλη προσέγγιση

Αύξηση Ανάπτυξη Παιδιού και Εφήβου Άλλη προσέγγιση 346 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2007 ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Αύξηση Ανάπτυξη Παιδιού και Εφήβου Άλλη προσέγγιση ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ-ΜΠΑΚΟΥΛΑ Ευρώ και εκατοστόμετρα Χ. ΚΑΝΑΚΑ Το σύνδρομο πολυκυστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α DETECT- ED ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α Δημήτρης Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

WHEN KIDS ARE NOT JUST SMALL ADULTS. ενήλικες»

WHEN KIDS ARE NOT JUST SMALL ADULTS. ενήλικες» WHEN KIDS ARE NOT JUST SMALL ADULTS Γιατί τα παιδιά δεν είναι απλά «μικροί ενήλικες» ρ. Χρ. Κανακά Gantenbein Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδ. Ενδοκρινολογίας Νεανικού ιαβήτη Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο θυρεοειδής αδένας στη γυναικεία αναπαραγωγή και εγκυμοσύνη*

Ο θυρεοειδής αδένας στη γυναικεία αναπαραγωγή και εγκυμοσύνη* Ο θυρεοειδής αδένας στη γυναικεία αναπαραγωγή και εγκυμοσύνη* Γεώργιος Μαοτοράκος Ενδοκρινολόγος, Επίκ. Καθηγητής, Ενδοκρινολογική Μονάδα, Β' Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική, Αρεταιειο Νοσοκομείο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Παναγιώτης Κοκκόρης Ενδοκρινολόγος- ιαβητολόγος Επιµελητής Ενδοκρινολογικής Κλινικής του 251 Γενικού Νοσοκοµείου Αεροπορίας ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Η παχυσαρκία είναι µια κατάσταση που

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Πως επιτυγχάνουµε απώλεια βάρους στον παχύσαρκο διαβητικό ασθενή

Πως επιτυγχάνουµε απώλεια βάρους στον παχύσαρκο διαβητικό ασθενή 25 Πως επιτυγχάνουµε απώλεια βάρους στον παχύσαρκο διαβητικό ασθενή Δ. ΦΛΩΡΑΚΗΣ 1, ΕΛΕΝΗ ΠΑΝΤΑΖΗ 2, Η. ΚΑΤΣΙΚΗΣ 3, Δ. ΠΑΝΙΔΗΣ 4 1 Ενδοκρινολόγος, Συνεργάτης Μονάδας Ενδοκρινολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

Πέμπτη, 5 Δεκεμβρίου 2013

Πέμπτη, 5 Δεκεμβρίου 2013 Πέμπτη, 5 Δεκεμβρίου 2013 17.00-18.00 Έναρξη Συνεδρίου - Χαιρετισμοί 18.00-18.30 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ Η παραδοσιακή μας διατροφή : Το χτες ως πρότυπο για το αύριο 18.30-19.45 ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Κοιλιοκάκη

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Ύψος, βάρος, δείκτης σωματικής μάζας Σοβαρές φλεγμονές. Γυναικείος φαινότυπος Χειρουργικές επεμβάσεις. Δευτερεύοντα χαρακτηριστικά του φύλου Νοσηλείες

Ύψος, βάρος, δείκτης σωματικής μάζας Σοβαρές φλεγμονές. Γυναικείος φαινότυπος Χειρουργικές επεμβάσεις. Δευτερεύοντα χαρακτηριστικά του φύλου Νοσηλείες Αμηνόρροια και ανωοθυλακιορρηκτικές καταστάσεις Ατομικό αναμνηστικό Οικογενειακό ιστορικό Ρυθμός ανάπτυξης ύψους Ιδιαίτερη έμφαση σε κληρονομήσιμα νοσήμα Ηλικία θηλαρχής (ανάπτυξης μαστών) Ενζυμικές ανωμαλίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. 3/8/2007 Καρολίνα Κολιοπούλου 1

ΤΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. 3/8/2007 Καρολίνα Κολιοπούλου 1 ΤΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Καρολίνα Κολιοπούλου 3/8/2007 Καρολίνα Κολιοπούλου 1 ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ Σ Π Ω ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΚ ΗΛΩΘΟΥΝ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΗΛΙΚΙΕΣ ΕΜΒΡΥΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΥΠΟΛΕΙΠ.

Διαβάστε περισσότερα

Δημότριοσ Γ. Γουλόσ Επύκουροσ καθηγητόσ Ενδοκρινολογύασ Αναπαραγωγόσ ΑΠΘ

Δημότριοσ Γ. Γουλόσ Επύκουροσ καθηγητόσ Ενδοκρινολογύασ Αναπαραγωγόσ ΑΠΘ Μονϊδα Ενδοκρινολογύασ Αναπαραγωγόσ Α Μαιευτικό - Γυναικολογικό Κλινικό ΑΠΘ Ιατρικό Σχολό Αριςτοτϋλειο Πανεπιςτόμιο Θεςςαλονύκησ Θεραπεύα του υπογοναδιςμού κατϊ τη διϊρκεια τησ αναπαραγωγικόσ ηλικύασ Δημότριοσ

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

3/12/2014. Εξωσωµατική γονιµοποίηση (IVF) Πτωχές Απαντήτριες. Αίτια πτωχής απάντησης ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

3/12/2014. Εξωσωµατική γονιµοποίηση (IVF) Πτωχές Απαντήτριες. Αίτια πτωχής απάντησης ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ Δ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ Μοριακός Βιολόγος & Γενετιστής ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» Επιβλέπουσα: ΚΟΥΤΛΑΚΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες

Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες Η άσκηση βοηθά τον οργανισμό δρώντας σε πολλά συστήματα οργάνων του σώματος. Οι ευεργετικές επιδράσεις της άσκησης είναι άμεσα ορατές στο καρδιαγγειακό και στο μυοσκελετικό

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο διαβήτης; What is diabetes? - Greek

Τι είναι ο διαβήτης; What is diabetes? - Greek Μιλώντας για τον διαβήτη Αρ. 42 Αναθεωρήθηκε τον Αύγουστο 2010 Τι είναι ο διαβήτης; What is diabetes? - Greek Ο διαβήτης είναι η ονομασία που δίνεται σε μια ομάδα διαφορετικών παθήσεων στις οποίες υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα ά ς ό ς. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Ιούνιος 2011 Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική δυσλειτουργία έ ς ή ς έ. ό. ί ς ός ί ς ί ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ Το σύνδροµο πολυκυστικών ωοθηκών σε συσχέτιση µε τη διατροφή Λένη Βασιλένα - Σουλτανιά Βασιλική Επιβλέπων καθηγητής: Τσιριγωτάκης Ιωάννης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το σύνδροµο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις

Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις Σχήματα έναρξης ινσουλινοθεραπείας σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τυπου 2: οι απόψεις ειδικών γιατρών στον διαβήτη σε τρειςελληνικέςπόλεις Τ. ιδάγγελος 1, Η. Ευθυμίου 2, Κ. Kαζάκος 3, Χ. Μανές 4, Ε. Πάγκαλος

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος του άνδρα, οφειλόμενες στο σακχαρώδη διαβήτη

Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος του άνδρα, οφειλόμενες στο σακχαρώδη διαβήτη 21(2):222-230, 2009 Ανασκόπηση Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος του άνδρα, οφειλόμενες στο σακχαρώδη διαβήτη Α. Κόιου Η. Κατσίκης Ε. Καλαϊτζάκης Ε. Τιμαμοπούλου Β. Ζουρνατζή Δ. Πανίδης Μονάδα Ενδοκρινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Βαλσαμάκης Ενδοκρινολόγος Επισκέπτης Αν/της Καθηγητής Warwick Medical School, UK European SCOPE Fellow Obesity (Int. Assoc.

Γεώργιος Βαλσαμάκης Ενδοκρινολόγος Επισκέπτης Αν/της Καθηγητής Warwick Medical School, UK European SCOPE Fellow Obesity (Int. Assoc. Λιποκύτταρο και Σακχαρώδης Διαβήτης Γεώργιος Βαλσαμάκης Ενδοκρινολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος, Αρεταίειο Επισκέπτης Αν/της Καθηγητής Warwick Medical School, UK European SCOPE Fellow Obesity (Int. Assoc.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΔΙΑΒΗΤΗ (ΕΛ.ΕΣ.ΜΕ.Δ) ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ 2014 24-26 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο Eden Beach Resort Ανάβυσσος Αττικής 1 Πέμπτη 24 Απριλίου 2014 (15.30-20.30)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΕΜΜΗΝΟΥ ΡΥΣΕΩΣ

ΑΝΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΕΜΜΗΝΟΥ ΡΥΣΕΩΣ ΑΝΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΕΜΜΗΝΟΥ ΡΥΣΕΩΣ ΑΙΤΙΑ, ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αγαπητοί συνάδελφοι, Η Β Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes mellitus and infertility

Diabetes mellitus and infertility Diabetes mellitus and infertility G Valsamakis Endocrinologist Diabetologist University Scholar, National and Kapodistrian Uni Athens Visiting Ass Prof, Warwick Medical School, UK Diabetes Mellitus Diabetes

Διαβάστε περισσότερα

09 Ενδοκρινολόγος Διευθυντής Τμήματος Κλιμακτηρίου - Οστεοπόρωσης, «Ιατρικό Αθηνών»

09 Ενδοκρινολόγος Διευθυντής Τμήματος Κλιμακτηρίου - Οστεοπόρωσης, «Ιατρικό Αθηνών» ιαταραχές στη λειτουργία των β-κυττάρων & των Παγκρεατικών Νησιδίων στον Σακχαρώδη ιαβήτη τύπου 2 Ν. ΤΣΑΚΑΛΑΚΟΣ 09 Ενδοκρινολόγος Διευθυντής Τμήματος Κλιμακτηρίου - Οστεοπόρωσης, «Ιατρικό Αθηνών» Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Οι ωοθήκες βρίσκονται στο δεξιό και αριστερό τµήµα της πυελική κοιλότητας, πλησίον της µήτρας και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης είναι γνωστός σαν τύπου 1 και αποτελεί την

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική υποθαλαµική ανωορρηξία - αµηνόρροια: σηµασία διατροφής και αναπαραγωγικού άξονα. 14 Ενδοκρινολόγος

Λειτουργική υποθαλαµική ανωορρηξία - αµηνόρροια: σηµασία διατροφής και αναπαραγωγικού άξονα. 14 Ενδοκρινολόγος Λειτουργική υποθαλαµική ανωορρηξία - αµηνόρροια: σηµασία διατροφής και αναπαραγωγικού άξονα Μ. ΛΙΠΑΡΑΚΗ 14 Ενδοκρινολόγος ΕΙΣΑΓΩΓΗ λειτουργική υποθαλαμική αμηνόρροια αφορά το 15-48 % της δευτεροπαθούς

Διαβάστε περισσότερα

Μετφορμίνη. τον Διαβήτη με νέες ιδιότητες. Ιωάννα Ζωγράφου ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Μετφορμίνη. τον Διαβήτη με νέες ιδιότητες. Ιωάννα Ζωγράφου ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μετφορμίνη Ένα παλαιό φάρμακο για τον Διαβήτη με νέες ιδιότητες Ιωάννα Ζωγράφου ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ιγουανίδες- ιστορία Galega officinalis ιγουανίδες- χημική δομή Αντιυπεργλυκαιμικό

Διαβάστε περισσότερα

Υπογονιμότητα και Αντισύλληψη στον Σακχαρώδη ιαβήτη

Υπογονιμότητα και Αντισύλληψη στον Σακχαρώδη ιαβήτη 23 ο Συνέδριο ΕΒΕ Θεσσαλονίκη,, 12-14 14 Νοεμβρίου 2009 Υπογονιμότητα και Αντισύλληψη στον Σακχαρώδη ιαβήτη ημήτριος Γ. Γουλής Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής Μονάδα Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΑΜΕΣΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΑΝΑΦΟ- ΡΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Δρ. Δώρος Γ. Λοΐζου MD Παθολόγος- Διαβητολόγος ΙΑΤΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 15/05/2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Αποτελεί μια συνάθροιση αλληλοσχετιζόμενων παραγόντων που

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 18 (1), 2007 21. Η σημασία του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών για την Ψυχιατρική. Η. Μουρίκης, Ι. Ζέρβας

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 18 (1), 2007 21. Η σημασία του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών για την Ψυχιατρική. Η. Μουρίκης, Ι. Ζέρβας ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 18 (1), 2007 21 Ανασκόπηση Review Η σημασία του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών για την Ψυχιατρική Η. Μουρίκης, Ι. Ζέρβας Ειδικό Ιατρείο Ψυχικής Υγείας Γυναικών, Ψυχιατρική Κλινική, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίµηση της φαινοτυπικής έκφρασης του συνδρόµου των πολυκυστικών ωοθηκών, σε γυναίκες που υποβλήθηκαν σε αγωγή µε αντισυλληπτικά δισκία

Εκτίµηση της φαινοτυπικής έκφρασης του συνδρόµου των πολυκυστικών ωοθηκών, σε γυναίκες που υποβλήθηκαν σε αγωγή µε αντισυλληπτικά δισκία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Εκτίµηση της φαινοτυπικής έκφρασης του συνδρόµου των πολυκυστικών

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι, esodimeso esodimeso www.esodimeso.com

Αγαπητοί φίλοι, esodimeso esodimeso www.esodimeso.com Αγαπητοί φίλοι, Το να σας μιλάει κάποιος στο χώρο των ιατρικών συνεδρίων με την επισήμανση «για πρώτη φορά» θέλει πολύ κουράγιο. Κι αυτό το έχουμε. Έτσι λοιπόν σας απευθύνω την πρόσκληση της συμμετοχής

Διαβάστε περισσότερα

12. ΚΑΘ ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ

12. ΚΑΘ ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ 12. ΚΑΘ ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ Καθ έξιν αποβολές ορίζονται ως η απώλεια τριών ή περισσοτέρων διαδοχικών κυήσεων. Καθ έξιν αποβολές είναι μια ετερογενής κατάσταση που έχει πολλά πιθανά αίτια, ενώ πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Μαρία Σκουρολιάκου, PhD Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου ιαβήτης Ελλάδα: 1,000,000 ασθενείς Αδιάγνωστοι? Παγκοσµίως µια από τις κυριότερες

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα