Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ 21(3): , 2009 Ανασκόπηση Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Η. Κατσίκης Α. Κόιου Ε. Τιμαμοπούλου Ε. Καλαϊτζάκης Β. Ζουρνατζή Δ. Πανίδης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 συνδυάζεται με διαταραχές της ωοθυλακιορρηξίας και της εμμήνου ρύσεως. Συνήθως, εκδηλώνεται ολιγομηνόρροια, με κύκλους διάρκειας μεγαλύτερης των 40 ημερών. Η ολιγομηνόρροια αποτελεί πρώιμο δείκτη της εκδήλωσης του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Ως αιτία θεωρείται η αντίσταση στην ινσουλίνη, με αποτέλεσμα την αντισταθμιστική υπερινσουλιναιμία. Τα φυσιολογικά επίπεδα ινσουλίνης, μέσω του ρυθμιστικού συστήματος της ωοθήκης που σχετίζεται με την ινσουλίνη, ασκούν τη δράση τους για τη διατήρηση φυσιολογικής ωοθηκικής λειτουργίας. Η υπερινσουλιναιμία προκαλεί μεταβολές των στοιχείων του ρυθμιστικού συστήματος, με αποτέλεσμα την εκδήλωση δυσλειτουργίας της ωοθήκης (ολιγομηνόρροια, υπερανδρογοναιμία). Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 εμφανίζει πολλά κοινά κλινικά και εργαστηριακά ευρήματα με το PCOS, που είναι ενδεικτικά στενής σχέσης ανάμεσα στις δύο νοσολογικές οντότητες. Προκαλεί, λοιπόν, μεγάλο ενδιαφέρον η περαιτέρω διερεύνηση των δύο καταστάσεων σε μοριακό και γονιδιακό επίπεδο. Λέξεις κλειδιά: σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, άξονας υποθάλαμοςυπόφυση, αναπαραγωγικό σύστημα της γυναίκας. Μονάδα Ενδοκρινολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής, Β Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αλληλογραφία: Δημήτριος Πανίδης, Ενδοκρινολόγος Μητροπόλεως , Θεσσαλονίκη Τηλ.: ( ) ( ) Κινητό: Κατατέθηκε: 31/10/08 Εγκρίθηκε: 8/1/09 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχει αναφερθεί ότι ο σακχαρώδης διαβήτης (ΣΔ) συνδέεται με διαταραχές της εμμήνου ρύσεως (ΕΡ) και με υπογονιμότητα. Συστηματικές μελέτες των μεταβολικών επιδράσεων του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στον άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-ωοθήκες (ΥΥΩ) έχουν δώσει στοιχεία που ενισχύουν την άποψη της ύπαρξης σχέσης ανάμεσα στις παθήσεις αυτές και στις διαταραχές της εμμήνου ρύσεως (καθυστέρηση της εμμηναρχής, ολιγομηνόρροια, πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αμηνόρροια). Οι διαταραχές αυτές οδηγούν σε μείωση της αναπαραγωγικής δυνατότητας και της γονιμότητας 1. Σημειώνεται ότι ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1, όπως είναι σήμερα αποδεκτό, αποτελούν ξεχωριστές νοσολογικές οντότητες 1. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ 2 Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 αποτελεί μεταβολική διαταραχή με μεγάλη ετερογένεια και χαρακτηρίζεται από υπεργλυκαιμία που είναι αποτέλεσμα συνδυασμού αντίστασης στη δράση της ινσουλίνης και ανεπάρκειας απάντησης στην αντισταθμιστική έκκριση της ινσουλίνης

2 Κόιου και συν. Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρωδη διαβήτη τύπου 2 Η χρονιότητα της πάθησης και οι επιπλοκές της επιβαρύνουν σοβαρά την ποιότητα της ζωής των διαβητικών, ενώ η έκταση της νόσου, που έχει πάρει διαστάσεις παγκόσμιας επιδημίας, καθιστά το σακχαρώδη διαβήτη κοινωνικό πρόβλημα με σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις. Η εξέλιξη του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 εξαρτάται από πληθώρα εξωτερικών παραγόντων, η αναγνώριση και η αντιμετώπιση των οποίων βοηθά στην αποτελεσματικότερη θεραπεία της πάθησης και στην πρόληψη των επιπλοκών. Στις ποικίλες κλινικές εκδηλώσεις του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μπορούν να συμπεριληφθούν και οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως. Θα ήταν μάλιστα ορθότερο να επισημανθεί ότι οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως είναι δυνατό να προηγούνται της κλινικής εκδήλωσης του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως πρώιμοι δείκτες της εκδήλωσής του 3. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΗΣ ΕΜ ΜΗΝΟΥ ΡΥΣΕΩΣ Σε προοπτική μελέτη 3 εκτιμήθηκε η έκβαση της υγείας σε γυναίκες, ηλικίας ετών. Από το σύνολο των γυναικών, γυναίκες, οι οποίες δεν είχαν προηγούμενο ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη, περιέγραψαν τα χαρακτηριστικά της εμμήνου ρύσεως στο διάστημα της ηλικίας των ετών. Η στατιστική ανάλυση, που περιέλαβε πολλές παραμέτρους, οδήγησε σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Διαπιστώθηκε, λοιπόν, ότι οι γυναίκες με βραχύ (<21 ημέρες) ή μεγάλο (> 40 ημέρες) κύκλο, εμφάνιζαν συχνότερα έντονη ακμή στην εφηβεία, υπερτρίχωση, υπογονιμότητα λόγω διαταραχών της ωοθυλακιορρηξίας και ιστορικό διαβήτη της εγκυμοσύνης. Ο διαβήτης της εγκυμοσύνης ήταν πολύ συχνότερος στις γυναίκες με ολιγομηνόρροια. Η ολιγομηνόρροια παρέμενε σημαντικός δείκτης πρόβλεψης του σακχαρώδη διαβήτη, ακόμη και επί απουσίας δεικτών κλινικής υπερανδρογοναιμίας (υπερτρίχωση ή έντονη εφηβική ακμή). Η σχέση μεταξύ ολιγομηνόρροιας και σακχαρώδη διαβήτη έδειχνε να είναι λίγο εντονότερη στις γυναίκες με ΒΜΙ (Body Mass Index = Δείκτης Μάζας Σώματος) >30 στην ηλικία των 18 ετών. Ωστόσο, οι γυναίκες με ιστορικό μεγάλων κύκλων ή μεγάλων διακυμάνσεων στον εμμηνορρυσιακό κύκλο, ακόμη και με ΒΜΙ <25, εμφάνιζαν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης σακχαρώδη διαβήτη, ακόμη και στις περιπτώσεις που δεν υπήρχε οικογενειακό ιστορικό. Συμπερασματικά, γυναίκες που αναφέρουν διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, ανεξάρτητα από την έλλειψη κλινικής εκδήλωσης υπερανδρογοναιμίας, την παρουσία ή μη παχυσαρκίας και την έλλειψη οικογενειακού ιστορικού σακχαρώδη διαβήτη, εμφανίζουν αυξημένη συχνότητα εκδήλωσης σακχαρώδη διαβήτη 3. Αντίστοιχες μελέτες σε γυναίκες της Ινδιάνικης φυλής Pima που 232 χαρακτηρίζεται από αυξημένη συχνότητα εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, έδειξαν συσχέτιση των διαταραχών της εμμήνου ρύσεως με την εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 4. Φαίνεται, λοιπόν, ότι στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 εμφανίζονται διαταραχές της εμμήνου ρύσεως και ενδεχομένως, κλινικές εκδηλώσεις υπερανδρογοναιμίας (υπερτρίχωση, ακμή) και υπογονιμότητα. Ωστόσο, οι διαταραχές αυτές προϋπάρχουν μάλλον και μπορούν να θεωρηθούν ως πρώιμοι δείκτες εκδήλωσης του σακχαρώδη διαβήτη. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΗΣ ΕΜΜΗ ΝΟΥ ΡΥΣΕΩΣ Υψηλό ποσοστό γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (>80%) εμφανίζει αντίσταση στην ινσουλίνη 2. Αποτέλεσμα της αντίστασης στην ινσουλίνη είναι η αντισταθμιστική υπερινσουλιναιμία, για να διατηρηθεί η μεταβολική κατάσταση του οργανισμού που ελέγχεται από την ινσουλίνη. Ενώ, όμως, η υπερινσουλιναιμία καλύπτει το μεταβολικό έλεγχο χρήσης της γλυκόζης από τους ιστούς στόχους (μύες, ήπαρ, λιπώδης ιστός), έχει επιπτώσεις στη λειτουργία άλλων οργάνων. Το ρυθμιστικό σύστημα της ωοθήκης που σχετίζεται με την ινσουλίνη επηρεάζει, με πολλούς τρόπους, τη λειτουργία της ωοθήκης και έχει επιπτώσεις στα χαρακτηριστικά της εμμήνου ρύσεως 5. Η υπερινσουλιναιμία, δηλαδή, είναι η βασική αιτία της εμφάνισης ποικιλίας κλινικών και εργαστηριακών εκδηλώσεων. Η υπερανδρογοναιμία, οι διαταραχές του μεταβολισμού των υδατανθράκων, με αποτέλεσμα την εκδήλωση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, η διέγερση της σύνθεσης των στεροειδών του φύλου, η ελάττωση της σύνθεσης της SHBG, η επαγωγή της σύνθεσης των υποδοχέων του IGF-I, η ελάττωση της σύνθεσης των δεσμευτικών πρωτεϊνών των αυξητικών παραγόντων, η ευαισθητοποίηση των κυττάρων της ωοθήκης στην LH, η ευαισθητοποίηση του συστήματος υποθάλαμοςυπόφυση στη GnRH και η σχέση με τη λεπτίνη, θεωρούνται αποτέλεσμα της δράσης της υπερινσουλιναιμίας λόγω αντίστασης στην ινσουλίνη Το σύνολο των παραπάνω παραγόντων, επηρεάζει, άμεσα ή έμμεσα, τον εμμηνορρυσιακό κύκλο της γυναίκας, με αποτέλεσμα την πιθανότητα εκδήλωσης των διαφόρων διαταραχών της ωοθυλακιορρηξίας και της εμμήνου ρύσεως, αλλά και την κλινική εκδήλωση υπογονιμότητας, υπερανδρογονισμού και εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ-2 ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟ ΘΗΚΩΝ Οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 εμφανίζουν αντίσταση στην ινσουλίνη, η οποία αποτελεί και

3 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ ουσιαστικό στοιχείο υψηλού ποσοστού γυναικών με το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS). Προκύπτει, λοιπόν, εύλογα το ερώτημα: οι γυναίκες που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης PCOS; Υπάρχουν πολλά βιβλιογραφικά δεδομένα που στηρίζουν την άποψη αυτή. Πράγματι, ομάδα ερευνητών διαπίστωσε ότι ασθενείς με προηγούμενο ιστορικό διαβήτη της εγκυμοσύνης εμφάνιζαν πολυκυστική μορφολογία των ωοθηκών στο υπερηχογράφημα σε ποσοστό 41%, υπερτρίχωση σε ποσοστό 18% και διαταραχές της εμμήνου ρύσεως σε ποσοστό 15%, ποσοστά πολύ υψηλότερα από εκείνα της ομάδας των μαρτύρων 29. Ωστόσο, τα επίπεδα των γοναδοτροπινών και των ανδρογόνων στον ορό δε διέφεραν στις δύο ομάδες. Επιπλέον, και άλλοι ερευνητές διαπίστωσαν παρόμοια ευρήματα σε γυναίκες με διαβήτη της εγκυμοσύνης 30,31. Πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι, παρά την ύπαρξη υπερινσουλιναιμίας, δεν εμφανίζουν όλες οι γυναίκες πολυκυστική μορφολογία των ωοθηκών, παρατήρηση που υποδηλώνει ότι η υπερινσουλιναιμία από μόνη της δεν αρκεί για την εμφάνιση του υπερηχογραφικού αυτού ευρήματος. Είναι, γενικά, αποδεκτό ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην ανάπτυξη του PCOS και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Στην πράξη, όμως, φαίνεται ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη έχει ως αποτέλεσμα την εκδήλωση μιας ποικιλίας φαινοτύπων. Μία ομάδα γυναικών θα εκδηλώσει πρωταρχικά PCOS, έτσι ώστε η υπερινσουλιναιμία να οδηγήσει σε άλλοτε άλλου βαθμού αυξημένη σύνθεση ανδρογόνων. Οι μισές, περίπου, γυναίκες με PCOS θα εμφανίσουν δυσανεξία στη γλυκόζη (IGT) και τελικά σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Άλλη ομάδα θα αναπτύξει σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 με βασική εκδήλωση την IGT η οποία προηγείται από την κλινική εκδήλωση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, ενώ υπάρχουν λίγες ενδείξεις υπερανδρογοναιμίας στην ομάδα αυτή των γυναικών 2. Στη μελέτη ΝΗS II 3, IGT διαπιστώθηκε στο 31-35% των γυναικών με PCOS και σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 στο 7,5 10%, με αυξημένη επίπτωση στις παχύσαρκες γυναίκες, χωρίς να αφήνει άθικτες τις λεπτόσωμες γυναίκες με PCOS. Eκτός από την αντίσταση στην ινσουλίνη, στις γυναίκες με PCOS διαπιστώνεται και δυσλειτουργία των β-κυττάρων του παγκρέατος που είναι ανεξάρτητη από την παχυσαρκία και την IGT. Έτσι, η διαταραχή της λειτουργίας των β-κυττάρων του παγκρέατος, η οποία είναι προϋπόθεση εκδήλωσης του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 32, διαπιστώνεται και στο PCOS το οποίο αποτελεί μοναδικό φαινότυπο αντίστασης στην ινσουλίνη και συνεισφέρει στην αύξηση του κινδύνου εκδήλωσης σακχαρώδη διαβήτη τύπου Στο PCOS, όταν υπάρχει και οικογενειακό ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη, επιδεινώνεται η έκκριση και η ανοχή της γλυκόζης 34. Επιπλέον, και οι γυναίκες χωρίς οικογενειακό ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη εμφανίζουν σε υψηλό ποσοστό IGT. Παράγοντες που σχετίζονται με την IGΤ στο PCOS (ηλικία, ΒΜΙ, WHR, οικογενειακό ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη) υπήρχαν σε όλο τον πληθυσμό που μελετήθηκε. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι η παθογένεια του σακχαρώδη διαβήτη είναι η ίδια σε όλες τις ομάδες. Η υποκείμενη γενετική διαταραχή, η δυσλειτουργία δηλαδή των β-κυττάρων του παγκρέατος, επιδεινώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη. Η γενετική διαταραχή σε συνδυασμό με εξωγενείς παράγοντες (παχυσαρκία, τρόπος ζωής) επιδεινώνουν την αντίσταση στην ινσουλίνη, με αποτέλεσμα τη δυσανεξία στη γλυκόζη. Η αντίσταση στην ινσουλίνη και η δυσανεξία στη γλυκόζη προηγούνται και οδηγούν τελικά στην εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 35,36. Συμπερασματικά, η αντίσταση στην ινσουλίνη παρατηρείται στο 10-25% του γενικού πληθυσμού και εξαρτάται από το βαθμό της παχυσαρκίας 2. Οι δύο κοινές διαταραχές, που συνδυάζονται με αντίσταση στην ινσουλίνη, δηλαδή το PCOS και ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, παρατηρούνται επίσης σε σημαντικό ποσοστό γυναικών του γενικού πληθυσμού. Έτσι, το PCOS που θεωρείται η συχνότερη ενδοκρινοπάθεια των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας 37 προσβάλλει το 4-8 % των γυναικών της ηλικίας αυτής, ενώ ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 προσβάλλει το 2% περίπου των γυναικών της αντίστοιχης ηλικίας 2. Ποσοστό 30-70% των γυναικών με PCOS και % των γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 εκδηλώνουν, άλλοτε άλλου βαθμού, αντίσταση στην ινσουλίνη. Ο κίνδυνος εκδήλωσης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 ανάμεσα στις γυναίκες με PCOS είναι 5-10 φορές μεγαλύτερος από ό,τι στον γενικό πληθυσμό. Στις γυναίκες της αναπαραγωγικής ηλικίας που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 η επίπτωση του PCOS είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη του γενικού πληθυσμού 2. Η ακριβής φύση και οι μηχανισμοί των σχέσεων των δύο παθήσεων δεν είναι τελείως γνωστοί. Είναι, όμως, ευρέως αποδεκτό ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη διαδραματίζει βασικό ρόλο στην εκδήλωση των δύο διαταραχών. Φαίνεται ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη έχει ως αποτέλεσμα την εκδήλωση διαφορετικών κλινικών τύπων. Έτσι, μερικές γυναίκες θα εμφανίσουν PCOS και θα εκδηλώσουν, ως απάντηση στην υπερινσουλιναιμία, την αυξημένη σύνθεση ανδρογόνων. Σημειώνεται ότι το 50% των ασθενών της ομάδας αυτής, εμφανίζει διαταραχή της ανοχής στη γλυκόζη, ενώ αυξημένο ποσοστό εκδηλώνει σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Άλλες γυναίκες με αντίσταση στην ινσουλίνη θα εκδηλώσουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 όπου η διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης είναι η βασική εκδήλωση. Υπάρχουν άτομα στην ομάδα αυτή που μπορούν να δώ- 233

4 Κόιου και συν. Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρωδη διαβήτη τύπου 2 σουν περιορισμένα σημεία υπερανδρογονισμού 2. Οι διαφορετικές εκδηλώσεις, λόγω αντίστασης στην ινσουλίνη, οφείλονται στην παρουσία συνυπάρχουσας γενετικής διαταραχής στο επίπεδο της ωοθήκης ή του παγκρέατος, με αποτέλεσμα την πρόκληση κλινικής σημειολογίας PCOS ή σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 αντίστοιχα. Για την εκδήλωσή τους θεωρείται απαραίτητη η παρουσία αντίστασης στην ινσουλίνη 2. Υψηλό ποσοστό γυναικών με PCOS, εμφανίζει διαταραχές της εμμήνου ρύσεως (ολιγομηνόρροια). Οι γυναίκες με PCOS παρουσιάζουν 5-10 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Επιπλέον, οι γυναίκες με διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, ιδιαίτερα με ολιγομηνόρροια, εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Εύλογα, λοιπόν προκύπτουν τα παρακάτω ερωτήματα: Μήπως οι γυναίκες με διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, που εκδηλώνουν στη συνέχεια σακχαρώδη διαβήτη ανήκουν πάντοτε στον ίδιο πληθυσμό με αυτές που πάσχουν από PCOS και οι ποικίλες διαφορές στις εκδηλώσεις τους οφείλονται στην ετερογένεια της πάθησης του PCOS; Υπάρχει κάποια σχέση των διαφόρων φαινοτύπων του PCOS και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2; Ανευρίσκονται πολλά κοινά σημεία, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη, η παχυσαρκία, οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, οι διαταραχές της ανοχής στη γλυκόζη, η δυσλειτουργία των β- κυττάρων του παγκρέατος, η καλυτέρευση της κατάστασης των ασθενών ύστερα από τη βελτίωση των ίδιων παραμέτρων (ελάττωση βάρους, αλλαγή τρόπου ζωής, χρήση ευαισθητοποιητών της ινσουλίνης) που δείχνουν τη στενή τους σχέση. Οι γυναίκες της αναπαραγωγικής ηλικίας, που εκδηλώνουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, του οποίου προηγήθηκαν διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, μήπως ανήκουν σε κάποιο φαινότυπο του PCOS; Υπάρχει δυνατότητα προσδιορισμού των διαφορών σε μοριακό επίπεδο; Πόσο θα βοηθούσε η γονιδιακή ανάλυση και η σύγκριση των γυναικών με PCOS, που εκδηλώνουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στην αναπαραγωγική ηλικία, και γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στην ίδια ηλικία, χωρίς χαρακτηριστικά PCOS; Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά, θα έδιναν, προφανώς, ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τις σχέσεις μεταξύ των δύο παθήσεων ή θα καταδείκνυαν τί είναι αυτό που τις διαφοροποιεί. Οπωσδήποτε, είναι απαραίτητες καλά σχεδιασμένες μελέτες, με τη συμμετοχή επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων, στην προσπάθεια να φωτισθεί η σχέση των μεγάλων κλινικών οντοτήτων, δηλαδή του PCOS και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η ανεύρεση των σχέσεων μεταξύ των δύο αυτών νοσολογικών οντοτήτων, θα βοηθούσε στην πληρέστερη κατανόηση της παθοφυσιολογίας τους και στην ορθότερη αντιμετώπισή τους. Το παραπάνω θα αποτελούσε μεγάλο όφελος για τους ασθενείς αλλά και το κοινωνικό σύνολο, δεδομένης της παγκόσμιας επίπτωσής των νόσων και των διαφόρων επιπλοκών τους οι οποίες επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής και επιφέρουν πολλές φορές δυσβάστακτες οικονομικές θυσίες. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 συνδυάζεται με διαταραχές της εμμήνου ρύσεως και ιδιαίτερα με ολιγομηνόρροια (κύκλοι > 35 ημέρες). Η ολιγομηνόρροια προηγείται πολλές φορές της κλινικής εμφάνισης του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και επομένως αποτελεί πρώιμο σημείο εκδήλωσης της νόσου. Ως αίτιο, θεωρείται η αντίσταση στην ινσουλίνη με αποτέλεσμα την αντισταθμιστική υπερινσουλιναιμία. Η ινσουλίνη δρα στα διάφορα όργανα στόχους, μεταξύ των οποίων και η ωοθήκη. Έχει περιγραφεί η ύπαρξη ρυθμιστικού συστήματος της ωοθήκης που σχετίζεται με την ινσουλίνη, μέσω του οποίου η ινσουλίνη ασκεί τη δράση της για τη διατήρηση φυσιολογικής ωοθηκικής λειτουργίας. Όταν όμως αυξάνουν τα επίπεδα της ινσουλίνης, προκαλείται σειρά διαταραχών στη λειτουργία της ωοθήκης και στις σχέσεις της με τον άξονα υποθάλαμος-υπόφυσηωοθήκες που οδηγεί στην εκδήλωση των διαταραχών της εμμήνου ρύσεως. Χαρακτηριστικό παράδειγμα διαταραχών της εμμήνου ρύσεως, που σχετίζονται με την αντίσταση στην ινσουλίνη και την αντισταθμιστική υπερινσουλιναιμία είναι το PCOS. To 50% περίπου των γυναικών με PCOS θα εκδηλώσουν διαταραχές της ανοχής στη γλυκόζη, ενώ ο κίνδυνος για εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 αυξάνεται κατά 5-10 φορές. Κατά συνέπεια, οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως επιβάλλεται να ευαισθητοποιούν τους γιατρούς στην αναζήτηση δύο σημαντικών παθήσεων, του PCOS και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 οι οποίες, ως γνωστόν, αφορούν μεγάλες ομάδες γυναικείου πληθυσμού, σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι ενδιαφέρον ότι οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως ενδέχεται να αποτελούν πρώιμο σημείο της εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Είναι, ακόμη, ενδιαφέρον ότι οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως αποτελούν ένα από τα τρία χαρακτηριστικά γνωρίσματα του PCOS, που είναι δυνατόν να καταλήξει σε σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Summary Katsikis Ι, Koiou Ε, Timamopoulou Ε, Kalaitzakis Ε, Zournatzi V, Panidis D. Disorders of reproductive system in women, due to diabetes mellitus type-2 234

5 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ Helen Obstet Gynecol 21(3): , 2009 Type-2 diabetes mellitus is a condition characterized by oligo-ovulation and irregular menstrual cycles. The most frequent irregularity is oligomenorrhea and the menstrual cycle is >40 days. The oligomenorrhea and generally the highly irregular menstrual cycles are a predictor of increased risk of type-2 diabetes mellitus. Insulin resistance, which is accompanied by compensatory hyperinsulinemia, is considered to be the fundamental causal factor. The high levels of insulin disturb the function of the insulinrelated ovarian regulated system. Maybe by this system insulin regulates the normal ovarian function. The hyperinsulinemia results in an exaggerated androgen biosynthesis and menstrual disorders. Type-2 diabetes mellitus and PCOS are common abnormalities of reproductive-aged women with many similarities, and it is important to be investigated deeply in molecular and genomic levels. Key words: Type-2 diabetes mellitus, hypothalamuspituitary axis, reproductive system. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Arrais RF, Dib SA. The hypothalamus-pituitaryovary axis and type-1 diabetes mellitus: a mini review. Hum Reprod 2006; 21: Ovalle F, Azziz R. Insulin resistance, PCOS and type-2 diabetes mellitus. Fertil Steril 2002; 77: Solomon CG, Hu FB, Dunaif A, Rich-Edwards J, Willett WC, Hunter DJ, Colditz GA, Speizer FE, Manson JE. Long or highly irregular menstrual cycles as a predictor for risk of type-2 diabetes mellitus. JAMA 2001; 286: Roumain J, Charles MA, de Courten MP, Hanson RI, Brodie TD, Pettitt DJ, Knowler WC. The relationship of menstrual irregularity to type-2 diabetes in Pima Indian women. Diabetes Care 1998; 21: Poretsky L, Cataldo NA, Rosenwaks Z, Giudice LC. The insulin-related ovarian regulated system in health and disease. Endoc Rev 1999; 20: Barbieri RL, Makris A, Ryan KJ. Effects of insulin on steroidogenesis in cultured porcine ovarian theca. Fertill Steril 1983; 40: Poretsky L, Smith D, Seibel M, Pazianos A, Moses AC, Flier JS. Specific insulin binding sites in the human ovary. J Clin Endocrinol Metab 1984; 59: Adashi EY, Resnick CE, D Ercole AJ, Svoboda ME, Van Wyk JJ. Insulin-like Growth Factors as intraovarian regulators of granulose cell growth and function. Endocr Rev 1985; 6: Giudice LC. Insulin-like Growth Factors and ovarian follicular development. Endocr Rev 1992; 13: Erickson GF, Danforth DR. Ovarian control of follicle development. Am J Obstet Gynecol 1995; 172: White MF, Kahn CR. Mechanisms of insulin action. In: Moller DE. Editor. Insulin resistance. John Wiley& Sons, NY 1993; Mueckler M. Family of glucose-transporter genes: implications for glucose homeostasis and diabetes. Diabetes 1998; 39: Saltiel AR. Second messengers of insulin action. Diabetes Care 1990; 13: Nestler JE, Jacubowitz DJ, De Vagras AF, Brick C, Quintero N, Medina F. Insulin stimulates testosterone biosynthesis by human thecal cells from women with PCOS by activating its own receptor and using Inositol-glycan mediators as the signal transduction system. J Clin Endocrinol Metab 1998; 83: Samoto T, Maruo T, Ladines-Llave CA, Matsuo H, Ladines-Llave CA, Matsuo H, Deguchi J, Barnea ER, Mochizuki M. Insulin receptor expression in follicular and stromal compartments of the human ovary over the course of follicular growth, regression and atresia. Endocr J 1993; 40: Dunaif A. Diabetes mellitus and PCOS. In: Dunaif A, Givens JR, Haseltine FP,Merriam GR. editors. Polycystic Ovary Syndrome. Blackwell Scientific Publications, Boston 1992; Diamond MP, Webster BW, Carr RK, Wentz AC, Osteen KG. Human follicular fluid insulin concentrations. J Clin Endocrinol Metab 1985; 61: Poretsky L, Kalin M. The gonadotropic function of insulin. Endocr Rev 1987; 8: Willis D, Mason H, Gilling-Smith C, Franks S. Modulation by insulin on FSH and LH actions in human granulose cells of normal and polycystic ovaries. J Clin Endocrinol Metab 1996; 81: Adashi EY, Hsueh AJW, Yen SCC. Insulin enhancement of LH and FSH release by cultured pituitary cells in vitro. Endocrinology 1981; 108: Nestler JE, Powers LP, Matt DW, Steingold KA, Plymate SR, Rittmaster RS, Clore JN, Blackard WG. A direct effect of hyperinsulinemia on serum SHBG in obese women with PCOS. J Clin Endocrinol Metab 1991; 72: Βrismar K, Fernqvist-Forbes E, Wahren J, Hall K. Effect of insulin on the hepatic production of IG- FBP-1, IGFBP-2 and IGF-Ι in insulin- dependent diabetes. J Clin Endocrinol Metab 1994; 79: Zhang F, Proenca R, Maffei M, Baron M, Leopold L, Friedman JM. Positional cloning of the mouseobese geneand its human homologue. Nature 1994; 372: Frisch RE. Body fat, menarche, fitness and fertility. In: Frisch RE (ed) Adipose tissue and reproduction. 235

6 Κόιου και συν. Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρωδη διαβήτη τύπου 2 Karger, Basel 1990; Suga J, Yoshimasa Y, Yamada K, Yamamoto Y, Inoue G, Okamoto M, Hayashi T, Shigemoto M, Kosaki A, Kuzuya H, Nakao K. Differential activation of mitogen-activated protein kinase by insulin and epidermal growth factor in 3T3-L1 adipocytes: a possible involvement of PI3-kinase in the activation of the MAP kinase by insulin. Diabetes 1997; 46: Flier JS. Clinical review 94: What s in a name? In search of leptin s physiologic role. J Clin Endocrinol Metab 1998; 83: Laughlin GA, Dominguez CE, Yen SS. Nutritional and endocrine-metabolic aberrations in women with functional hypothalamic amenorrhea. J Clin Endocrinol Metab 1998; 83: Poretsky L, Glover B, Laumas V, Kalin M, Dunaif A. The effects of experimental hyperinsulinemia on steroid secretion, ovarian [125I] Insulin binding, and ovarian [125I] insulin-like growth factor-1 binding in the rat. Endocrinology 1988; 122: Holte J, Gennarelli G, Wide L, Lithel H and Barne C. High prevalence of polycystic ovaries and associated clinical, endocrine, and metabolic features in women with previous J Clin Endocrinol Metab 1998; 83: Kousta E, Cela E, Lawrence NJ, Penny A, Millauer B, White D, Wilson H, Robinson S, Johnston D, McCarthy M, Franks S. The prevalence of polycystic ovaries in women with a history of gestational diabetes. Clin Endocrinol 2001; 53: Conn JJ, Jacobs HS, Conay GS. The prevalence of polycystic ovaries in women with type-2 diabetes mellitus. Clin Endocrinol 2000; 52: Lillioja S, Molt DM, Spraul M, Ferraro R, Foley JE, Ravussin E, Knowler WC, Bennett PH, Bogardus C. Insulin resistance and insulin secretory dysfunction as precursors of NIDDM. N Engl J Med 1993; 329: Dunaif A, Finegood DT. β-cell dysfunction independent of obesity and glucose intolerance in the PCOS. J Clin Endocrinol Metab 1996; 81: Ehrmann DA, Sturis J, Byrne MM, Karrison T, Rosenfield RL, Polonsky KS. Insulin secretory defects in PCOS. Reletionship to insulin sensitivity and family history of NIDDM. J Clin Invest 1995; 96: Legro RS, Kunselman AR, Dodson WC, Dunaif A. Prevalence and predictors of risk for type-2 diabetes mellitus and IGT in PCOS: a prospective, controlled study in 254 affected women. J Clin Endocrinol Metab 1999; 84: Polonsky K, Sturis J, Belt G. NIDDM: a genetically programmed failure of the β-cell to compensate for insulin resistance. N Engl J Med 1996; 334: Nestler JE. Metformin for the treatment of the polycystic ovary syndrome. N Engl J Med 2008; 358:

ιαταραχές του αναπαραγωγικού συστήµατος, στον άνδρα και στη γυναίκα, οφειλόµενες στο σακχαρώδη διαβήτη 1

ιαταραχές του αναπαραγωγικού συστήµατος, στον άνδρα και στη γυναίκα, οφειλόµενες στο σακχαρώδη διαβήτη 1 ιαταραχές του αναπαραγωγικού συστήµατος, στον άνδρα και στη γυναίκα, οφειλόµενες στο σακχαρώδη διαβήτη 1 Δ. ΠΑΝΙΔΗΣ, 2 ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΟΪΟΥ, 3 Η. ΚΑΤΣΙΚΗΣ 36 1 Καθηγητής Ενδοκρινολογίας Α.Π.Θ., 2 Ιατρός, 3

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ενότητα 2: Υπογονιμότητα Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ενότητα 2: Υπογονιμότητα Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ Ενότητα 2: Υπογονιμότητα Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Αίτια υπογονιμότητας Κλινική και εργαστηριακή διερεύνηση υπογονιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΝΟΣΕΙ Ραφαέλλα Χαραλάμπους Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Βασίλης Κ. Ταρλατζής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική ESHRE/ASRM PCOS Consensus

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS)

ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS) ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS) Γ. ΜΑΣΤΟΡΑΚΟΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ PCOS: Κριτήρια διάγνωσης - Υπερανδρογονισμός

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Ιατρική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Δημήτριος Γ. Γουλής Ενδοκρινολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΒΑΡΟΥΣ ΣΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΜΥΛΛΕΡΙΑΝΗΣ ΟΡΜΟΝΗΣ ΣΕ ΥΠΕΡΒΑΡΕΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΒΑΡΟΥΣ ΣΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΜΥΛΛΕΡΙΑΝΗΣ ΟΡΜΟΝΗΣ ΣΕ ΥΠΕΡΒΑΡΕΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δ.ΡΟΥΣΣΟΣ ΠΑΝΕΠ. ΕΤΟΣ 2011-12 ΑΡΙΘΜ.: 3238 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΒΑΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου-1

Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου-1 21(1):000-000, 2009 Ανασκόπηση Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας, οφειλόμενες στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου-1 Δ. Πανίδης Α. Κόιου Ε. Καλαϊτζάκης Ε. Τιμαμοπούλου Η. Κατσίκης Β. Ζουρνατζή

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Πολυκυστικών ωοθηκών

Σύνδρομο Πολυκυστικών ωοθηκών Σύνδρομο Πολυκυστικών ωοθηκών Ενότητα 5: Υπογονιμότητα Νεοκλής Γεωργόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Φυσιολογία γυναικείας αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση μεταβολικού συνδρόμου με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

Σχέση μεταβολικού συνδρόμου με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Σχέση μεταβολικού συνδρόμου με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Ευανθία Διαμάντη-Κανδαράκη Ενδοκρινολόγος-Αναπλ. Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών α αναφερθώ σε ένα πρόβλημα υγείας που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Εμμήνου Ρύσεως Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών στην Εφηβεία

Διαταραχές Εμμήνου Ρύσεως Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών στην Εφηβεία Διαταραχές Εμμήνου Ρύσεως Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών στην Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Επιστημονική Υπεύθυνη Ειδικού Κέντρου Εφηβικής Ιατρικής (Ε.Κ.Ε.Ι.) Α' Παιδιατρικής Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Tο ορμονικό και μεταβολικό προφίλ των ασυμπτωματικών γυναικών με πολυκυστικές ωοθήκες

Tο ορμονικό και μεταβολικό προφίλ των ασυμπτωματικών γυναικών με πολυκυστικές ωοθήκες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 8, TΕΥΧ. 3, ΣΕΛ. 195-200, 2009 Tο ορμονικό και μεταβολικό προφίλ των ασυμπτωματικών γυναικών με πολυκυστικές ωοθήκες Θάνος Παπαθανασίου Μαιευτήριο ΙΑΣΩ,

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΦΟΣ Θ.

ΣΤΕΦΟΣ Θ. Επηρεάζει την αύξηση του βάρους κατά τη διάρκεια της κύησης Επηρεάζει τη μακροχρόνια διατήρηση των προσληφθέντων κιλών κατά τη διάρκεια της κύησης (5-9μήνες) Επηρεάζει την εμφάνιση παχυσαρκίας σε γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Ελένη Κούστα Ενδοκρινολόγος

Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Ελένη Κούστα Ενδοκρινολόγος Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Ελένη Κούστα Ενδοκρινολόγος Ορισμός Συχνότης Συμπτώματα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Βιοχημικά ευρήματα Διαφορική διάγνωση Μεταβολικές διαταραχές και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες;

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες; Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες; Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος Διευθυντής ΕΣΥ Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Π.Ν. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Νέα ταξινόμηση Σακχαρώδη Διαβήτη Σακχ. Διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Ελένη Κούστα Ενδοκρινολόγος

Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Ελένη Κούστα Ενδοκρινολόγος Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Ελένη Κούστα Ενδοκρινολόγος Ορισμός Συχνότης Συμπτώματα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Βιοχημικά ευρήματα Διαφορική διάγνωση Μεταβολικές διαταραχές και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ D ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΡΑΘΟΡΜΟΝΗΣ ΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΡΟΔΙΑΒΗΤΗ

ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ D ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΡΑΘΟΡΜΟΝΗΣ ΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΡΟΔΙΑΒΗΤΗ ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ D ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΡΑΘΟΡΜΟΝΗΣ ΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΡΟΔΙΑΒΗΤΗ Αντωνοπούλου Βασιλική 1, Τσεκμεκίδου Ξανθίππη 1, Ράπτη Ελένη 1, Γραμματίκη

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO)

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO) ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO) 1. Τι είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών? Είναι η συχνότερη ενδοκρινοπάθεια των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Έχουν ενοχοποιηθεί περιβαντολλογικοί διατροφικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΔΟΥΒΟΓΙΑΝΝΗ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Δ Ι Α Ι Τ Ο Λ Ο Γ Ο Σ - Δ Ι ΑΤ Ρ Ο Φ Ο Λ Ο Γ Ο Σ M S C, R D Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ Φίλιππος Λουκά Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Η εκδήλωση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών

Η εκδήλωση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών Η εκδήλωση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών Νεοκλής Α. Γεωργόπουλος Ενδοκρινολόγος Αναπληρωτής Καθηγητής Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών. PCOS -Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνδροµο των πολυκυστικών ωοθηκών: επιδηµιολογικά δεδοµένα και πιθανά αιτιοπαθογενετικά µοντέλα 1

Το σύνδροµο των πολυκυστικών ωοθηκών: επιδηµιολογικά δεδοµένα και πιθανά αιτιοπαθογενετικά µοντέλα 1 Το σύνδροµο των πολυκυστικών ωοθηκών: επιδηµιολογικά δεδοµένα και πιθανά αιτιοπαθογενετικά µοντέλα 1 Δ.Κ. ΠΑΝΙΔΗΣ, 2 Ε.Α. ΚΑΝΔΑΡΑΚΗ, 3 Ε.Η. ΤΙΜΑΜΟΠΟΥΛΟΥ, 4 Η.Κ. ΚΑΤΣΙΚΗΣ 16 1 Καθηγητής Ενδοκρινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου 23ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΕΒΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου Τσινοπούλου¹, Μ. Γραμματικοπούλου¹, Ε. Εμμανουηλίδου¹,

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΣΜΑ ΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΥ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΣΜΑ ΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΥ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΣΜΑ ΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΥ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ Βασίλειος Βαγγόπουλος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) είναι ίσως

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΒΑΡΟΥΣ ΣΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΩΝ ΛΙΠΟΚΙΝΩΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Φ. ΣΠΑΝΟΥ ΜΑΙΕΥΤΗΡΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΒΑΡΟΥΣ ΣΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΩΝ ΛΙΠΟΚΙΝΩΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Φ. ΣΠΑΝΟΥ ΜΑΙΕΥΤΗΡΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α. ΛΟΥΦΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΕΠ. ΕΤΟΣ 2010-11 ΑΡΙΘΜ. : ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΒΑΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα έρευνας

Αποτελέσματα έρευνας 1 ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ 17-25 ΕΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ Αποτελέσματα έρευνας Υπεύθυνος Έρευνας ΛΙΩΡΗ ΑΝΝΑ Μέλη Ερευνητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση Λιποκινών μεταξύ παιδιών και εφήβων με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 με παχυσαρκία και φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος

Σύγκριση Λιποκινών μεταξύ παιδιών και εφήβων με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 με παχυσαρκία και φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος Σύγκριση Λιποκινών μεταξύ παιδιών και εφήβων με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 με παχυσαρκία και φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος Κ.Κώστα, Κ.Τσιρουκίδου, Μ.Παπαγιάννη, Α.Βαμβάκης, Ι.Τσανάκας Παιδοενδοκρινολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση;

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; Δ. Καραγιάννη, Β. Κουρκούμπας, Δ. Μπαλτζής, Γ. Κοτρώνης, Ε. Κιντιράκη, Χ.Τρακατέλλη, Α. Παυλίδου, Μ. Σιών Γ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, ΓΠΝΘ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

& Xρόνια. Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο. Τρόπος Zωής. Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής

& Xρόνια. Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο. Τρόπος Zωής. Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής Τρόπος Zωής & Xρόνια Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο στα παιδιά και τους έφηβους Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής Παχυσαρκίας Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Nοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών: Διάγνωση και θεραπεία

Σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών: Διάγνωση και θεραπεία 24 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2010, Τόμος 6, Συμπληρωματικό τεύχος Σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών: Διάγνωση και θεραπεία Μαρίνα Α. Δημητράκη, Δημήτριος Γ. Γουλής Μονάδα Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος µε εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΜΕΔΙΠ Διευθυντής Παθολογικού τµήµατος και Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Π.Ν «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Σακχαρώδης Διαβήτης 220 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΕΔΑ ΒΙΣΦΑΤΙΝΗΣ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΠΑΧΥΣΑΡΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΒΑΡΟΥΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

ΕΠΙΠΕΔΑ ΒΙΣΦΑΤΙΝΗΣ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΠΑΧΥΣΑΡΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΒΑΡΟΥΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΤΟΣ 2009-10 ΑΡΙΘΜ. 2768 ΕΠΙΠΕΔΑ ΒΙΣΦΑΤΙΝΗΣ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΠΑΧΥΣΑΡΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΒΑΡΟΥΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μετα-ανάλυση. Δηµήτριος Γ. Γουλής Αναπληρωτής καθηγητής Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης

Μετα-ανάλυση. Δηµήτριος Γ. Γουλής Αναπληρωτής καθηγητής Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Μονάδα Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής Α Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Μετα-ανάλυση Δηµήτριος Γ. Γουλής Αναπληρωτής καθηγητής Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

O ρόλος του λιπώδους ιστού

O ρόλος του λιπώδους ιστού 16 O ρόλος του λιπώδους ιστού Γ. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ 1, Γ. ΜΑΣΤΟΡΑΚΟΣ 2 1 Eνδοκρινολόγος, Διδάκτωρ Μεταβολισμού Πανεπιστημίου Birmingham, UK, Συνεργάτης Ενδοκρινολογικής Μονάδας, Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Καμία σύγκρουση συμφερόντων

Καμία σύγκρουση συμφερόντων Καμία σύγκρουση συμφερόντων Χρονολόγιο μετφορμίνης Galega officinalis Werner και Bell 1922 Δουβλίνο 1956 UK: 1958/ USA: 1995 UKPDS 1 ο φάρμακο εκλογής 1.Shenfield G. Metformin: myths, misunderstandings

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός

Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults. JAMA. 21;285:2486-2497. 2497. Σ ή Σάκχαρο >11 >11 mg% Τριγλυκερίδια >15

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Εισαγωγή Χρήση γλυκοκορτικοειδών (ΓΚ) σε πολλές ασθένειες Αρκετές φορές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόκληση ωορρηξίας. Νεοκλής Α. Γεωργόπουλος. Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας. Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών

Πρόκληση ωορρηξίας. Νεοκλής Α. Γεωργόπουλος. Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας. Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών Πρόκληση ωορρηξίας Κριτήρια επιλογής ασθενών Νεοκλής Α. Γεωργόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών Ερωτηματολόγιο πρόκλησης ωορρηξίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη

Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη Τι είναι η αυτομέτρηση; Η αυτομέτρηση είναι: Ο προσδιορισμός του σακχάρου σύμφωνα όμως με τις οδηγίες και τις κατευθύνσεις των επαγγελματιών υγείας Η αυτομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

PCOS - ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ. 1%-5% του γενικού πληθυσμού. 5%-10% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. 20%-50% των ανωοθυλακιορρηκτικών υπογόνιμων γυναικών

PCOS - ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ. 1%-5% του γενικού πληθυσμού. 5%-10% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. 20%-50% των ανωοθυλακιορρηκτικών υπογόνιμων γυναικών PCOS - ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ 1%-5% του γενικού πληθυσμού 5%-10% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας 20%-50% των ανωοθυλακιορρηκτικών υπογόνιμων γυναικών PCOS - ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ 26% των γυναικών με αμηνόρροια 87% των γυναικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Παχυσαρκία και νεφρική νόσος ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Κριτήρια* Η διαπίστωση για 3 μήνες: Νεφρικής βλάβης GFR < 60 ml/min/1.73m2 με ή χωρίς νεφρική

Διαβάστε περισσότερα

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Σ. Θ. Λιάτης Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Διαβάστε περισσότερα

Ο σακχαρώδης διαβήτης ( ΣΔ ) είναι το κλινικό σύνδρομο που οφείλεται. είτε σε έλλειψη ινσουλίνης λόγω μείωσης η παύσης παραγωγής (σακχαρώδης

Ο σακχαρώδης διαβήτης ( ΣΔ ) είναι το κλινικό σύνδρομο που οφείλεται. είτε σε έλλειψη ινσουλίνης λόγω μείωσης η παύσης παραγωγής (σακχαρώδης ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΑ ΖΩΑ Ο σακχαρώδης διαβήτης ( ΣΔ ) είναι το κλινικό σύνδρομο που οφείλεται είτε σε έλλειψη ινσουλίνης λόγω μείωσης η παύσης παραγωγής (σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 ) είτε

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Καράντζα- Χαρώνη, MD, FAAP Διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής- Ιατρείου Ελέγχου Βάρους «Παίδων Μητέρα»

Μαρία Καράντζα- Χαρώνη, MD, FAAP Διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής- Ιατρείου Ελέγχου Βάρους «Παίδων Μητέρα» Μαρία Καράντζα- Χαρώνη, MD, FAAP Διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής- Ιατρείου Ελέγχου Βάρους «Παίδων Μητέρα» Πως υπολογίζουµε εάν ένα παιδί έχει φυσιολογικό βάρος ; ΒΜΙ = Βάρος/Ύψος² (σε kg/m²) Χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διατροφή

Εισαγωγή στη Διατροφή Εισαγωγή στη Διατροφή Ενότητα 9 η ΜΕΡΟΣ Β THE INTERNATIONAL OBESITY TASK FORCE (IOTF) Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 σε παιδιά και εφήβους

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 σε παιδιά και εφήβους Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 σε παιδιά και εφήβους ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική ταξινόμηση του σακχαρώδη διαβήτη

Αιτιολογική ταξινόμηση του σακχαρώδη διαβήτη Τύποι Σακχαρώδη Διαβήτη Εμμανουήλ Μ. Πάγκαλος MD PhD Επιστημονικός διευθυντής κλινικής «Θέρμη» Διαβητολογικό κέντρο «Αρεταίος» Θεσσαλονίκη Αιτιολογική ταξινόμηση του σακχαρώδη διαβήτη ΤΥΠΟΣ 1 ανοσολογικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. (Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας

ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πρωτόκολλα πρόκλησης πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης. Ασφάλεια των μεθόδων της Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής. Πρόκληση

Διαβάστε περισσότερα

Η Α ΕΝΟΫΠΟΦΥΣΗ: OI ΓΟΝΑ ΟΤΡΟΠΙΝΕΣ (FSH, LH) ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΗ (PRL)

Η Α ΕΝΟΫΠΟΦΥΣΗ: OI ΓΟΝΑ ΟΤΡΟΠΙΝΕΣ (FSH, LH) ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΗ (PRL) Η Α ΕΝΟΫΠΟΦΥΣΗ: OI ΓΟΝΑ ΟΤΡΟΠΙΝΕΣ (FSH, LH) ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΗ (PRL) Κωνσταντίνος Καλλαράς Ιατρός Παθολόγος Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. FSH:ΜΒ 33000,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ Γεώργιος Συμεωνίδης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών αποτελεί μια από τις συχνότερες ενδοκρινοπάθειες των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ (Για µετεµµηνοπαυσιακούς και ακανόνιστους κύκλους) Η εµµηνόπαυση προκαλείται από σταδιακή µεταβολή της ευαισθησίας των ωοθηκών προς τις Γοναδοτροπίνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Η εκδήλωση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών

Η εκδήλωση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών Η εκδήλωση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών Ενότητα 5: Υπογονιμότητα Νεοκλής Γεωργόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Φυσιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α. ΛΟΥΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α. ΛΟΥΦΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α. ΛΟΥΦΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΑΡΙΘΜ. 3202 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΤΟΓΕΝΕΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΘΑΛΑΜΟ-ΥΠΟΦΥΣΕΟ ΥΠΟΦΥΣΕΟ- ΘΥΡΕΟΕΙ ΙΚΟΥ ΑΞΟΝΑ ρ. Γεώργιος ΜΑΣΤΟΡΑΚΟΣ Ενδοκρινολόγος Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Chromosome Location

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ CONFLICT OF INTEREST ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Να καταγράψει τον επιπολασμό του καρδιαγγειακού κινδύνου σε υπερτασικούς ασθενείς υπό θεραπεία, που

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο πολυκυστικών ωοθηκών: ιαγνωστικά κριτήρια, κλινική έκφραση, απώτερες επιπτώσεις, θεραπευτικοί

Σύνδροµο πολυκυστικών ωοθηκών: ιαγνωστικά κριτήρια, κλινική έκφραση, απώτερες επιπτώσεις, θεραπευτικοί Σύνδροµο πολυκυστικών ωοθηκών: ιαγνωστικά κριτήρια, κλινική έκφραση, απώτερες επιπτώσεις, θεραπευτικοί 17 χειρισµοί 1 Ι. ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ, 2 Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΗ-ΚΑΝΔΑΡΑΚΗ 1 Ενδοκρινολόγος, 2 Καθηγήτρια Παθολογίας-Ενδοκρινολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΙΣΛΟ ΜΔΛΔΣΗ ΔΠΙΠΔΓΑ ΑΝΣΙΠΟΝΔΚΣΙΝΗ ΣΟΝ ΟΡΟ ΠΑΙΓΙΩΝ ΚΑΙ ΔΦΗΒΩΝ ΜΔ ΠΑΥΤΑΡΚΙΑ. ΤΥΔΣΙΗ ΜΔ ΣΗ ΤΣΑΗ ΣΟΤ ΩΜΑΣΟ ΚΑΙ ΣΗΝ

ΣΙΣΛΟ ΜΔΛΔΣΗ ΔΠΙΠΔΓΑ ΑΝΣΙΠΟΝΔΚΣΙΝΗ ΣΟΝ ΟΡΟ ΠΑΙΓΙΩΝ ΚΑΙ ΔΦΗΒΩΝ ΜΔ ΠΑΥΤΑΡΚΙΑ. ΤΥΔΣΙΗ ΜΔ ΣΗ ΤΣΑΗ ΣΟΤ ΩΜΑΣΟ ΚΑΙ ΣΗΝ ΣΙΣΛΟ ΜΔΛΔΣΗ ΔΠΙΠΔΓΑ ΑΝΣΙΠΟΝΔΚΣΙΝΗ ΣΟΝ ΟΡΟ ΠΑΙΓΙΩΝ ΚΑΙ ΔΦΗΒΩΝ ΜΔ ΠΑΥΤΑΡΚΙΑ. ΤΥΔΣΙΗ ΜΔ ΣΗ ΤΣΑΗ ΣΟΤ ΩΜΑΣΟ ΚΑΙ ΣΗΝ ΑΝΣΙΣΑΗ ΣΗΝ ΙΝΟΤΛΙΝΗ. Υπνβάιιεηαη πξνο έγθξηζε ζηνλ Τνκέα Υγείαο ηνπ Παηδηνύ ηνπ Ιαηξηθνύ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνοι και Πρόληψη της Παιδικής Παχυσαρκίας

Κίνδυνοι και Πρόληψη της Παιδικής Παχυσαρκίας Κίνδυνοι και Πρόληψη της Παιδικής Παχυσαρκίας Ενότητα 3: Παιδιατρική Ενδοκρινολογία Βασιλική Ε. Γκρέκα-Σπηλιώτη Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Εισαγωγή σε μεταβολικά νοσήματα της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Συσχέτιση της σωματικής δραστηριότητας (ΣΔ) με τον κίνδυνο για νεοπλασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Γενική Ιατρική Διερεύνηση υπογονιμότητας Υπεύθυνη μαθήματος: Επίκ. Καθηγήτρια Α. Τατσιώνη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ)

Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ) ΙΑΤΡΕΙΟ-ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ ΠΛΗΘΥΣΜΟΙ; ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ) ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό σύνδρομο και νόσος Alzheimer

Μεταβολικό σύνδρομο και νόσος Alzheimer Μεταβολικό σύνδρομο και νόσος Alzheimer Καλλιόπη Παζαΐτου -Παναγιώτου Ενδοκρινολόγος Τμήμα Ενδοκρινολογίας- Ενδοκρινικής Ογκολογίας ΑΝΘ «Θεαγένειο» Μεταβολικό σύνδρομο και νόσος Alzheimer Ορισμός μεταβολικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

2. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ 2. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (Polycystic Ovary Syndrome PCOS) είναι διαταραχή που χαρακτηρίζεται από υπερανδρογοναιμία, ωοθηκική δυσλειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Ο ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ ΚΑΙ Η ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ Όνομα Φοιτήτριας: Χρυσοστομή Αγαθοκλέους Αριθμός φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΦΑΙΝΟΤΥΠΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Σ. ΜΙΣΙΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΥ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

Ο ΦΑΙΝΟΤΥΠΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Σ. ΜΙΣΙΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΥ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α. ΛΟΥΦΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΕΠ. ΕΤΟΣ 2010-11 ΑΡΙΘΜ. : 3166 Ο ΦΑΙΝΟΤΥΠΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος. Νεότερες απόψεις και θεραπείες

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος. Νεότερες απόψεις και θεραπείες Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας Γυναικολόγος Νεότερες απόψεις και θεραπείες Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ) είναι η συχνότερη ορμονική πάθηση της σύγχρονης γυναίκας. Υπολογίζεται ότι περίπου

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Βαλσαμάκης1,2, Ε.Λ.Κυριαζή2, Ε.Καπάνταης3, Γ.Μαστοράκος2

Γ.Βαλσαμάκης1,2, Ε.Λ.Κυριαζή2, Ε.Καπάνταης3, Γ.Μαστοράκος2 Γ.Βαλσαμάκης1,2, Ε.Λ.Κυριαζή2, Ε.Καπάνταης3, Γ.Μαστοράκος2 1Ιδιωτικό ιατρείο Παχυσαρκίας, Βριλήσσια 2Ενδοκρινολογική Μονάδα, Β Πανεπιστημιακή,Μαιευτική-Γυναικολογική κλινική, Αρεταίειο Νοσοκομείο, ΕΚΠΑ.

Διαβάστε περισσότερα

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ) από το 1997 αναγνώρισε την παχυσαρκία ως μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας Παγκόσμιο πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργικές διαταραχές του κύκλου στην εφηβεία οφείλονται σε πολλά αίτια.

Οι λειτουργικές διαταραχές του κύκλου στην εφηβεία οφείλονται σε πολλά αίτια. 09 Λειτουργικές διαταραχές κύκλου στην εφηβεία Β.Ε. ΓΚΡΕΚΑ-ΣΠΗΛΙΩΤΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Οι λειτουργικές διαταραχές του κύκλου στην εφηβεία

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Χριστίνα Κανακά- Gantenbein Αναπλ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας-Νεανικού ιαβήτη Α Παιδιατρική Κλινική Παν/µίου Αθηνών

ρ. Χριστίνα Κανακά- Gantenbein Αναπλ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας-Νεανικού ιαβήτη Α Παιδιατρική Κλινική Παν/µίου Αθηνών Απότοµη πρόσληψη βάρους κατά την παιδική ηλικία και µελλοντική παχυσαρκία ρ. Χριστίνα Κανακά- Gantenbein Αναπλ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας-Νεανικού ιαβήτη Α Παιδιατρική Κλινική Παν/µίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα