ÅÉÓÁÃÙÃÇ ÓÔÇ ÌÏÑÉÁÊÇ ÌÉÊÑÏÂÉÏËÏÃÉÁ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ÅÉÓÁÃÙÃÇ ÓÔÇ ÌÏÑÉÁÊÇ ÌÉÊÑÏÂÉÏËÏÃÉÁ"

Transcript

1 ÅÉÓÁÃÙÃÇ ÓÔÇ ÌÏÑÉÁÊÇ ÌÉÊÑÏÂÉÏËÏÃÉÁ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΙΑΦΑΚΑΣ Οι µοριακές µέθοδοι της σύγχρονης Μικροβιολογίας αποτελούν ένα σύνολο τεχνικών που αποσκοπούν στην ανίχνευση, το χειρισµό και τη διερεύνηση του γενετικού υλικού των παθογόνων µικροβίων. Στο άρθρο που ακολουθεί αναπτύσσονται µε λεπτοµέρειες τα στάδια του θεµελιώδους δόγµατος της Βιολογίας: Αντιγραφή του DNA Μεταγραφή σε RNA Μετάφραση σε δοµικές και λειτουργικές πρωτεΐνες των µικροοργανισµών. Οπότε γίνεται ευκολότερα η συσχέτιση των σταδίων αυτών µε την εφαρµογή των µοριακών τεχνικών στο εργαστήριο. Έτσι η PCR είναι µια µέθοδος αντιγραφής του γενετικού υλικού του µικροβίου η µεταγραφή του DNA σε mrna έχει εφαρµογή στην ΤΜΑ (transcription mediated amplification) και την NASBA (nucleic acid sequence based amplification). Η µετάφραση του mrna στα ριβοσώµατα όπου συντίθεται η πολυπεπτιδική αλυσίδα, χρησιµοποιείται στην παραγωγή ανοσογόνων πολυπεπτιδίων για την παρασκευή εµβολίων. Η αντίστροφη µεταγραφή εφαρµόζεται στην ανίχνευση RNA ιών. Αναφέρονται επίσης διαφορές µεταξύ προκαρυωτικών και ευκαρυωτικών οργανισµών, στη ροή της γενετικής πληροφορίας, καθώς και αποκλίσεις από το κεντρικό δόγµα της Βιολογίας στις περιπτώσεις αντίστροφης µεταγραφής (π.χ. στους RNA ιούς). (Λέξεις ευρετηρίου: πολλαπλασιαµός του DNA, αντιγραφή γενετικού κώδικα, µεταγραφή, µετάφραση, παραγωγή πρωτεΐνης). Εισαγωγή Αντιγραφή DNA 1,2

2 58 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία

3 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Escherichia coli Μεταγραφή 1,2

4 60 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Μετάφραση 1,2

5 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Χαρακτηριστικές διαφορές στη ροή της γενετικής πληροφορίας µεταξύ προκαρυωτικών και ευκαρυωτικών οργανισµών Αποκλίσεις από το κεντρικό δόγµα της Βιολογίας που παρατηρούνται σε παθογόνους µικροοργανισµούς

6 62 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Τι σηµαίνει το κεντρικό δόγµα της Βιολογίας στις µοριακές µεθόδους της σύγχρονης ιαγνωστικής Παράδειγµα

7 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, in vitro ιεύθυνση Επικοινωνίας: Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας ιαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας «Αττικού» Νοσοκοµείου Τηλ.: Summary N. SIAFAKAS DNA, RNA. Replication - transcription - translation Clinical Microbiology Laboratory Medical School ATTIKON General Hospital, University of Athens Applied Clinical Microbiology In the following review article the fundamental DNA and RNA structure and function is presented in detail, so that the principles and application of essential biotechnological achievements, such as PCR (an in vitro enzymatic target amplification technique), or nucleic acid sequence based amplification (NASBA) and transcription mediated amplification (TMA) used in diagnostic Microbiology are better understood. (Key words: DNA function, the genetic code, molecular biotechnology). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Alberts B, Johnson A, Lewis J, Raff M, Roberts K, Walter P 2. Madigan M, Martinko J 3. Knipe DM, Howley PM, Griffin DE, Lamb RA, Martin MA, Roizman B, Straus SE 4. Stanway G, Brown F, Christian P, Hovi T, Hyypia T, King AMQ, Knowles NJ, Lemoin SM, Minor PD, Pallansch MA, Palmenberg AC, Skern T 5. Siafakas N, Markoulatos P, Levidiotou-Stefanou S

8 64 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Nix WA, Oberste MS, Pallansch MA Leitch EC, Harvala H, Robertson I, Ubillos I, Templeton K, Simmonds P 8. Bartlett JMS, Stirling D Sarrazin C 25 (Suppl 3) 10. Compton J Van Damme P, Van Herck K Cann AJ 13. Becker P, Hufnagle W, Peters G, Hermann M Staphylococcus aureus 67 Αίτηση εγγραφής µέλους της Εταιρείας Κλινικής Μικροβιολογίας ΥΠΟ ΕΙΓΜΑ ΑΙΤΗΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ

9 ΙΩΣΗΦ ΠΑΠΑΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ H αλυσιδωτή αντίδραση της πολυµεράσης (Polymerase Chain Reaction - PCR), είναι µια ενζυµατική αντίδραση, που ανήκει στις µεθόδους ανίχνευσης του DNA µέσω πολλαπλασιασµού του στόχου. Ο τελικός σκοπός είναι ο εκθετικός πολλαπλασιασµός ενός συγκεκριµένου τµήµατος DNA που αποτελεί το στόχο της αντίδρασης. Η µεθοδολογία αυτή, που έχει περιγραφεί εδώ και περίπου µια 20ετία, έχει πλέον λάβει µια σηµαντική θέση στην καθηµερινή κλινική διαδικασία, τόσο στη διαγνωστική Μικροβιολογία, όσο και σε άλλες ειδικότητες της Ιατρικής. Στην ανασκόπηση που ακολουθεί θα γίνει προσπάθεια να αναφερθούν οι κυριότερες αρχές της PCR, σε σχέση µε την ίδια την αντίδραση, την επιλογή του στόχου και του κλινικού δείγµατος, τη βελτιστοποίηση των παραµέτρων της τεχνικής και την ερµηνεία του αποτελέσµατος. Επίσης θα συζητηθούν περιπτώσεις που µεταβάλλουν την ευαισθησία και την ειδικότητα της µεθόδου, θα αναφερθούν τα σηµαντικότερα στοιχεία της υλικοτεχνικής υποδοµής και της ροής της εργασίας. (Λέξεις ευρετηρίου: αλυσιδωτή αντίδραση της πολυµεράσης, DNA, πολλαπλασιασµός, διάγνωση). Εισαγωγή in vitro

10 66 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Η αρχή της µεθόδου in vitro in vitro in vivo in vitro Η διαδικασία της αντίδρασης Εικόνα 1

11 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Εικόνα 3 Εικόνα 2 Εικόνα 4

12 68 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Εικόνα 5 Εικόνα 7 Εικόνα 6 Παραλλαγές της διαδικασίας

13 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Bartonella henselae Tropheryma whipplei Τα χηµικά αντιδραστήρια

14 70 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία in vitro Thermus aquaticus Η θερµοκρασία υβριδισµού των εναρκτήριων αλληλουχιών

15 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Η επιλογή του DNA στόχου Η επιλογή και επεξεργασία του κλινικού δείγ- µατος, η αποµόνωση του DNA Chlamydophila pneumoniae

16 72 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία C. pneumoniae, Αναλυτική ευαισθησία, διαγνωστική ευαισθησία και διαγνωστική ειδικότητα

17 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Τα ψευδώς θετικά αποτελέσµατα ως αποτέλεσµα επιµόλυνσης

18 74 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Τα ψευδώς αρνητικά αποτελέσµατα ως αποτέλεσµα αναστολής Η εµφάνιση και αποτύπωση του τελικού προϊόντος πολλαπλασιασµού

19 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Η υλικοτεχνική υποδοµή και η ροή της εργασίας

20 76 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία

21 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Αντί συµπερασµάτων ιεύθυνση Επικοινωνίας: Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Λέκτορας Μικροβιολογίας Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Μικράς Ασίας 75, 11527, Γουδί, Αθήνα Summary JOSEPH PAPAPARASKEVAS Principles of PCR and hybridization Department of Microbiology, Medical School, National and Kapodistrian University of Athens Applied Clinical Microbiology Polymerase Chain Reaction is an enzymatic target amplification technique. It repli-

22 78 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία cates a target DNA molecule to levels where it can be easily detected. During the two decades since it was introduced in every day clinical practice, it has developed into the mainstay technique of most molecular microbiology laboratories. In the following review, the main principles of PCR will be discussed, with respect to method procedure, target and clinical specimen selection and preparation, reaction optimization, amplicon detection, etc. In addition issues like analytical versus diagnostic sensitivity will be discussed, as well as laboratory design and work flow. (Key words: Polymerase Chain Reaction, DNA, amplification, diagnosis). ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Kleppe K, Ohtsuka E, Kleppe R, Molinaux R, Khorana HG Mullis KB and Faloona FA Mullis KB Eisenstein BI Lyons J 69(Suppl 1) 6. Green ED, Waterston RH Tompkins LS Matthews RC, Burnie JP Relman DA Naber SP O Leary JJ, Engels K, Dada MA Raj GV, Moreno JG, Gomella LG Teba L Kiechle FL Kiechle FL, Holland-Staley CA Garcia JG, Ma SF 33(Suppl 1) 17. Hunt JL 132

23 Ν. ΣΠΑΝΑΚΗΣ Τα τελευταία χρόνια έχει πραγµατοποιηθεί µια επανάσταση στις τεχνολογίες εφαρµογών της αλυσιδωτής αντίδρασης πολυµεράσης, µε την ενσωµάτωση της δυνατότητας παρακολούθησης της πορείας της αντίδρασης σε πραγµατικό χρόνο (Real Time). Το γεγονός αυτό επιτρέπει την ταχύτερη αξιολόγηση των αποτελεσµάτων της αντιγραφής του γενετικού υλικού, καθώς επίσης και την αύξηση της ευαισθησίας και της ειδικότητας των αντιδράσεων σε σχέση µε την προς ανίχνευση νουκλεοτιδική αλληλουχία. Επιπλέον διευκολύνεται σε µεγάλο βαθµό ο ποσοτικός προσδιορισµός των γενετικών αλληλουχιών και των αντιγράφων RNA που παράγονται είτε είτε. Η αρχή λειτουργίας των τεχνικών Real Time PCR βασίζεται στη χρήση ειδικών ιχνηθετών κατά τη διενέργεια της αντίδρασης, οι οποίοι υβριδίζουν µε το παραγόµενο προϊόν και µέσω εκποµπής φθορισµού υποδεικνύουν την ποσότητα του παραγόµενου προϊόντος της αντίδρασης. Οι βασικές τεχνολογίες Real Time PCR ανάλογα µε τον χρησιµοποιούµενο ιχνηθέτη είναι: 1) η τεχνολογία απλών χρωστικών πρόσδεσης σε δίκλωνο DNA (SYBR Green), 2) η τεχνολογία των ιχνηθετών υδρολύσεως-υβριδισµού (Taqman), 3) η τεχνολογία ιχνηθετών υβριδισµού (Beacon, Scorpion) και 4) η τεχνολογία γειτονικών ιχνηθετών. Σε όλες τις περιπτώσεις ο εκπεµπόµενος φθορισµός συλλέγεται από ειδικές οπτικές διατάξεις των συσκευών Real Time PCR σε κάθε κύκλο της αντίδρασης και µεταφέρεται σε διαξονικά διαγράµµατα. Εάν παραχθεί προϊόν σε κάθε κύκλο σχεδιάζεται από το λογισµικό της συσκευής η αύξηση της παραγόµενης ποσότητας συναρτήσει των κύκλων πολλαπλασιασµού. Με τη χρήση ειδικών πρότυπων διαλυµάτων µπορεί να υπολογιστεί η αρχική ποσότητα DNA ή RNA στο υπό εξέταση δείγµα. Εφαρµογές που έχουν ήδη αναπτυχθεί, υπολογίζουν το ιικό φορτίο µε µεγάλη ακρίβεια, έτσι ώστε να αξιολογείται η αποτελεσµατικότητα της θεραπείας σε ειδικές περιπτώσεις ιογενών λοιµώξεων (π.χ. HIV κ.ά.). Επίσης, σε ερευνητικό επίπεδο, υπολογίζεται µε µεγάλη ακρίβεια η ποσότητα του παραγόµενου mrna σε µελέτες έκφρασης ογκογονιδίων σε καρκινικούς ιστούς. Στην ανασκόπηση που ακολουθεί γίνεται περιγραφή των διαφορετικών τεχνολογιών και αναφέρονται τα πλεονεκτήµατα, τα µειονεκτήµατα, καθώς και οι εφαρµογές της καθεµιάς. (Λέξεις ευρετηρίου: τεχνικές real time PCR, εφαρµογές, πλεονεκτήµατα, µειονεκτήµατα).

24 80 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Εισαγωγή in vitro in vivo in vitro Αρχή λειτουργίας Real Time PCR Τεχνολογίες Real Time PCR Σχήµα 1

25 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Πλεονεκτήµατα µειονεκτήµατα

26 82 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Κινητική των Real Time PCR Πίνακας 1 α) SYBR Green β) Taqman γ) Beacon, Scorpion δ) Adjacent probes

27 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Σχήµα 2α Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα Real Time PCR Σχήµα 2 β Σχήµα 3

28 84 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Συµπέρασµα ιεύθυνση Επικοινωνίας: Ν. Σπανάκης, PhD Παπαδιαµάντη 26, Πεντέλη Τηλ , Fax: Summary N. SPANAKIS Real time molecular diagnostics Department of Microbiology, Medical School, National and Kapodistrian University of Athens Applied Clinical Microbiology Over the last decade, it has been a revolution in the field of molecular diagnostics as real time techniques have been applied and expanded the use of PCR techniques. This evolution has contributed to faster molecular applications, as well as to better sensitivity and specificity of results. In addition, quantitative determinations of RNA produced by PCR are facilitated by the use of Real Time techniques. The function of Real Time techniques is based on the use of specific probes combined with a fluorophore that hybridize with the produced amplicon. The basic technologies of Real Time PCR techniques are: the SYBR Green agents, the hydrolyzing-hybridization probes (Taqman), the hybridization probes (Beacon, Scorpion) and the adjacent probes. The fluorescence emitted from fluorophores in cases of hybridization with the amplicon is measured by an optical device on the top of the PCR tubes, during the PCR thermodynamic cycles. The raw absorbance data are then compared with the absorbances with control samples

29 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, which are forming a standard curve (concentration of PCR product vs cycle in thermodynamic reaction). The result is the qualitative or quantitative determination of DNA or RNA concentration in the original sample. Qualitative or quantitative applications have been applied for the evaluation of therapeutic schemes of viral infections. Additionally, in several research applications, quantitative mrna determinations are used in studying the expression of oncogenes in cancer tissues. In the following review, there is a description of different Real Time PCR technologies, along with the advantages, disadvantages and the application of each technology. (Key words: real time PCR, techniques, molecular diagnostics). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Clementi M, Clementi M, Menzo S, Manzin A, Bagnarelli P 140(9) 2. Orlando C, Pinzani P, Pazzagli M 36(5) 3. Didenko VV 31(5) 4. Ivnitski D, O Neil DJ, Gatusso A, Schlicht R, Calidonna M, Fisher R 35(4) 5. Gunson RN, Bennett S, Maclean A, Carman WF 43(4) Προς τους Συνδροµητές µας Παρακαλούµε να µας ενηµερώνετε εγκαίρως για οποιαδήποτε αλλαγή στη διεύθυνση την οποία µας έχετε δηλώσει για την αποστολή του περιοδικού «Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία και Εργαστηριακή ιαγνωστική»

30 ΛΟΥΚΙΑ ΖΕΡΒΑ Η ηλεκτροφόρηση εναλλασσόµενου ηλεκτρικού πεδίου (Pulsed Field Gel Electrophoresis, PFGE) α- ποτελεί την πρότυπη µέθοδο µοριακής τυποποίησης των βακτηρίων. Βασίζεται στο συνδυασµό µεθοδολογίας ανάλυσης πολυµορφισµού µήκους µε περιοριστική ενδονουκλεάση (Restriction Fragment Length Polymorphism, RFLP) και ηλεκτροφόρησης σε ένα ηλεκτρικό πεδίο, του οποίου η κατεύθυνση αλλάζει διαδοχικά, κατά τη διάρκεια της ηλεκτροφόρησης (PFGE). Οι δύο κατευθύνσεις του ηλεκτρικού πεδίου βρίσκονται υπό γωνία 120. Με την εφαρµογή της µεθόδου RFLP, το χρωµόσωµα τέµνεται από µία ενδονουκλεάση σε ένα σχετικά µικρό αριθµό τµηµάτων DNA, ενώ, στη συνέχεια, µε τη διενέργεια της PFGE επιτυγχάνεται ο διαχωρισµός τους σύµφωνα µε το µοριακό τους µέγεθος. Η ηλεκτροφορητική αυτή ανάλυση αποτελεί το γενετικό αποτύπωµα ενός στελέχους που εξετάζεται, δηλαδή το γονότυπό του. Η τυποποίηση στελεχών που αποµονώθηκαν σε συγκεκριµένο τόπο και χρόνο και η σύγκριση των γονοτύπων τους, µπορεί να υποστηρίξει ή να αποκλείσει την επιδηµιολογική σχέση µεταξύ των ασθενών από τους οποίους προέρχονται. (Λέξεις ευρετηρίου: ηλεκτροφόρηση εναλλασσόµενου ηλεκτρικού πεδίου, ανάλυση πολυµορφισµού µήκους µε περιοριστική ενδονουκλεάση, τυποποίηση, γονότυπος, επιδηµιολογία). Εισαγωγή

31 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Mέθοδοι µοριακής τυποποίησης Α ρ χ ή τ η ς µ ε θ ό δ ο υ P u l s e d F i e l d G e l Electrophoresis (PFGE)

32 88 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Η διαδικασία της PFGE 8 Τα ένζυµα που χρησιµοποιούνται στην PFGE

33 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Εικόνα 1 Εικόνα 2.

34 90 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Πίνακας 1. Βακτήριο Enterococcus. Clostridium difficile Clostridium perfringens Staphylococcus. Streptococcus. Streptococcus pneumoniae Acinetobacter. Bacteroides. Campylobacter. Coxiella burnetii Enterobacter. Escherichia coli Haemophilus influenzae Legionella pneumophila Neisseria. Περιοριστική ενδονουκλεάση Sma, Apa Sma, Sac, Sst, Nru Sma, Sac Sma, Csp, Sst, Sgr Sma Sma, Apa Sma, Apa Not Sma, Sal Not Xba, Spe Xba, Not, Sfi Sma, Rsr Sfi, Not Spe, Not, Bgl Τεχνική της ηλεκτροφόρησης σε εναλλασσό- µενο πεδίο

35 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Ο δείκτης του µοριακού µεγέθους Η εξασφάλιση της καλής απόδοσης της PFGE Staphylococcus aureus Η συνολική χρονική διάρκεια της µεθόδου

36 92 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Η µεθοδολογία ανάλυσης των αποτελεσµάτων Η ερµηνεία των αποτελεσµάτων Εικόνα 3

37 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, : Πίνακας 2 Κατηγορία Αριθµός γενετικών διαφορών σε σύγκριση µε τον επιδηµικό κλώνο Αριθµός διαφορετικών ζωνών σε σύγκριση µε τον επιδηµικό κλώνο Επιδηµιολογική ερµηνεία

38 94 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Σχήµα 1

39 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Σχήµα 2. Συµπεράσµατα Σχήµα 3

40 96 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία ιεύθυνση Επικοινωνίας: Λουκία Ζέρβα Ρίµινι 1, Χαϊδάρι, Αθήνα Τηλ , Fax: Summary LOUKIA ZERVA Molecular Typing Methods: Pulsed Field Gel Electrophoresis (PFGE) Laboratory of Clinical Microbiology, Attikon Hospital, University of Athens Applied Clinical Microbiology Pulsed Field Gel Electrophoresis (PFGE) represents the gold standard methodology for molecular typing of bacterial isolates. According to this analysis strains are incubated with a rare cutting restriction endonuclease resulting in the digestion of chromosomal DNA in a few fragments (Restriction Fragment Length Polymorphism, RFLP). This is followed by electrophoresis in a pulsed field (PFGE) with a 120 reorientation angle and ramping of switch intervals. The restriction profile of an isolate and its electrophoretic separation provide the genetic fingerprint or genotype of the strain. The comparison of genotypes of isolates in association with a standard epidemiological survey supports or excludes their epidemiological interrelationship. (Key words: Pulsed Field Gel Electrophoresis, Restriction Fragment Length Polymorphism, typing, genotype, epidemiology). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Singh A, Goering RV, Simjee S, Foley SL, Zervos MJ Blanc SS 4 3. Tenover FC, Arbeit RD, Goering RV, Mickelsen PA, Murray BA, Persing DH, Swaminathan B Andrei A, Zervos MJ Birren B, Lai E 6. Schwartz DC, Cantor CR Chu G, Vollrath D, Davis RW 234(4783) 8. Herschleb J, Ananiev G, Schwartz DC 2 9. Persing D, Tenover FC, Versalocic J, Tang Y-W, Unger ER, Relman DA, White TJ 10. Swaminathan B, Barrett TJ, Hunter SB, Tauxe RV and the CDC PulseNet Task Force van Belkum A, van Leeuwen W, Kaufman ME, Cookson B, Forey F, Etienne J, Goering R, Tenover F, Steward C, O Brien F, Grubb W,

41 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Tassios P, Legakis N, Morvan A, El Solh N, de Reych R, Struelens M, Salmenlinna S, Vuopio- Varkila J, Kooistra M, Talens A, Witte W, Verbrugh H Staphylococcus aureus Sma Murchan S, Kaufman ME, Deplano A, de Ryck R, Struelens M, Elsberg Zinn C, Fussing V, Salmenlinna S, Vuopio_Varkila J, El Solh N, Cuny C, Witte W, Tassios PT, Legakis N, van Leeuwen W, Vindel A, Laconcha I, Garaizar J, Haeggman S, Olsson-Liljequist B, Ransjo U, Coombes G, Cookson B Staphylococcus aureus Mulvey MR, Chui L, Ismail J, Louie L, Murphy C, Chang N, Alfa M and the Canadian Committee for the standardization of molecular methods Staphylococcus aureus Tassios PT, Chadjichristodoulou C, Lambiri M, Kansouzidou-Kanakoudi A, Sarandopoulou Z, Kourea-Kremastinou J, Tzouvelekis LS, Legakis NJSalmonella Lebessi E, Dellagrammaticas H, Tassios PT, Tzouvelekis LS, Ioannidou S, Foustoukou M, Legakis NJ Klebsiella pneumoniae Psichogiou M, Tassios PT, Avlamis A, Stefanou I, Kosmidis C, Platsouka E, Paniara O, Xanthaki A, Toutouza M, Daikos GL, Tzouvelekis LS Klebsiella pneumoniae Maniatis AN, Pournaras S, Kanellopoulou M, Kontos F, Dimitroulia E, Papafrangas E, Tsakris A Enterococcus faecium Vourli S, Perimeni D, Makri A, Polemis M, Voyiatzi A, Vatopoulos A Kalocheretis P, Baimakou E, Zerbala S, Papaparaskevas J, Makriniotou I, Tassios PT, Iatrou C, Kouskouni E, Zerva L Spiliopoulou I, Zografou S, Goula A, Dimitracopoulos G, Christofidou M Salmonella Enterica Ribot EM, Fitzgerald C, Kubota K, Swaminathan B, Barrett TJ Campylobacter jejuni Petinaki E, Kontos F, Miriagou V, Maniati M, Hatzi F, Maniatis An Stathi A, Papaparaskevas J, Zachariadou L, Pangalis A, Legakis NJ, Tseleni-Kotsovili A, Hellenic Strep-EURO Study Group, Tassios PT Streptococcus pyogenes Gerner-Smith P, Graves LM, Hunter S, Swaminathan B 36

42 ÅÖÁÑÌÏÃÅÓ ÔÙÍ ÌÏÑÉÁÊÙÍ ÔÅ ÍÉÊÙÍ ÓÔÇÍ ÊËÉÍÉÊÇ ÄÉÁÃÍÙÓÔÉÊÇ ΜΥΡΤΩ ΧΡΙΣΤΟΦΙ ΟΥ Στην ανασκόπηση που ακολουθεί παρουσιάζονται τα πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα από την εφαρµογή των µοριακών τεχνικών, µε σκοπό την καλύτερη προσέγγιση της διάγνωσης των λοιµώξεων. Οι µοριακές τεχνικές δίνουν τη δυνατότητα πολλαπλασιασµού του στόχου (ειδικό τµήµα DNA ή RNA του µικροοργανισµού, PCR, RT-PCR, nested PCR, PCR) ή του σήµατος της αντίδρασης (b-dna) µε αποτέλεσµα να έχουν µεγάλη ειδικότητα και ευαισθησία. Μειονέκτηµα των ανωτέρω µεθόδων είναι ότι ανάλογα µε τη λοίµωξη και τον υπεύθυνο µικροοργανισµό, απαιτούνται ειδικά αντιδραστήρια, δηλαδή ειδικοί εκκινητές, σε αντίθεση µε τις συµβατικές µεθόδους-καλλιέργεια. Παράλληλα όµως εξασφαλίζεται µεγάλη ειδικότητα. Επίσης, η µεγάλη ευαισθησία των µοριακών τεχνικών οδηγεί µερικές φορές σε ψευδώς θετικά αποτελέσµατα. Εντούτοις, η ποσοτικοποίησή τους (b-dna, Real-time PCR) συµβάλλει σε αρκετές περιπτώσεις στην ορθή ερµηνεία των αποτελεσµάτων. Οι εγκεκριµένες εφαρµογές της PCR ( ) στο κλινικό διαγνωστικό εργαστήριο, αφορούν την ανίχνευση των νουκλεϊνικών οξέων των ιών, των µυκοβακτηριδίων, χλαµυδίων και γονοκόκκου. Στην ελληνική και ξένη βιβλιογραφία αναφέρεται µεγάλος αριθµός PCR, που θεωρητικά µπορεί να αφορά κάθε µικροοργανισµό (Βακτήρια-, Ιούς -, Μύκητες-, Πρωτόζωα- ) και κάθε κλινικό υλικό (ΕΝΥ, αρθρικό υγρό, οφθαλµικό υγρό). Επίσης, στη διάγνωση των βακτηριακών λοιµώξεων σε στείρα κλινικά υλικά δοκιµάζεται η ευρέος φάσµατος 16S. Η ειδικότητα και ευαισθησία των ανωτέρω µοριακών τεχνικών ποικίλλει. Η εφαρµογή των µοριακών τεχνικών στο κλινικό εργαστήριο είναι χρήσιµη σε πολλές περιπτώσεις και µπορεί να βοηθήσει συµπληρώνοντας τις συµβατικές µεθόδους στη διάγνωση, παρακολούθηση, πρόγνωση και έλεγχο πολλών λοιµώξεων. Εφόσον εφαρµοστούν οι σωστές προδιαγραφές σε επιστηµονικό προσωπικό, εργαστηριακούς χώρους, αναλώσιµα υλικά και αντιδραστήρια, δύνανται να δώσουν υψηλής ποιότητας αποτελέσµατα. (Λέξεις ευρετηρίου: µοριακές τεχνικές, διάγνωση λοιµώξεων, PCR).

43 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Εισαγωγή in vitro Εφαρµογή PCR και άλλων µοριακών τεχνικών στη διάγνωση των λοιµώξεων

44 100 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία (FDA approved Food and Drug Αdministration approved HBV, HCV, ΗΙV, CMV HPV in house Ιογενείς λοιµώξεις in vitro ιάγνωση ιογενών λοιµώξεων µε µοριακές τεχνικές - ΗΒV, HCV, CMV, HPV

45 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2,

46 102 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία Βακτηριακές λοιµώξεις ιάγνωση βακτηριακών λοιµώξεων µε µοριακές τεχνικές Mycobacterium spp, Chlamydia trachomatis, 16S rrna

47 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, rdna Chlamydia trachomatis PCR Chlamydia trachomatis rrνα rrna rrna rrna

48 104 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία ιεύθυνση Επικοινωνίας: Μυρτώ Χριστοφίδου Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρικό Τµήµα, Πανεπιστήµιο Πατρών Ρίον - Πάτρα Τηλ.: / Summary MYRTO CHRISTOFIDOU Molecular techniques in the diagnosis and management of infectious diseases Department of Microbiology, School of Medicine, University of Patras Applied Clinical Microbiology In parallel to conventional methods, moleculare techniques are advancing rapidly during the last two decades gaining an important place in all aspects of diagnosis and management, mainly in bacterial and viral diseases but also in mycotic and protozoan infections. Although nucleic acid-based methods offer increased sensitivity and specificity over traditional microbiological techniques reducing the time of diagnosis, standard approaches still form the backbone of work in a diagnostic laboratory. The introduction of moleculare methods bring new, but not overwhelming challenges for good laboratory design and conscientious working practices, contamination can be avoided, while quality results are usually generated. (Key words: moleculare techniques, PCR, clinical diagnosis, infectious disease). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Μa T Powledge T Mullis K, Fallona F Χριστοφίδου Μ, ηµητρακόπουλος Γ Χριστοφίδου Μ, Αθανασιάδου Α, Αναστασίου Ε., ηµητρακόπουλος Γ Christofidou M, Athanassiadou A, Skoutelis A, Anastassiou ED Osborn M, Lok A Tseliou P, Spiliotakara A, Dimitracopoulos G, Christofidou M Hatziyannis SJ, Vassilopoulos D Papatheodoridis GV, Hadjiyannis SJ

49 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Richter S 12. Christofidou M, Jelastopulu E, Economides G, Spiliopoulou I, Siagris D, Labropoulou-Karatza C, Anastassiou ED, Dimitracopoulos G 8(1) 13. Christofidou M, Labropoulou-Karatza C, Dimitracopoulos G, Spiliopoulou I Zein N Siagris D, Labropoulou-Karatza C, Christofidou M, Goumenos D, Thomopoulos K, Lekkou A, Gogos C, Vlachojannis J Μackay ΙΜ 14(3) 17. Bosch F, Xavier F, Manos M, Munoz N et al Papillomavirus 87(11) 18. Mayrand M, Duarte-Franco E, Rodrigues I et al Papillomavirus Fegou E, Jelastopoulou E, Sevdali M, Anastassiou ED, Dimitracopoulos G, Spiliopoulou I Mycobacterium tuberculosis Fegou E, Jelastopoulou E, Nicolaou S, Sevdali M, Anagnostou S, Kanavaki S, Dimitracopoulos G, Spiliopoulou I Mycobacterium tuberculosis Petinaki E, Dalekos N Μαλλή Ε, Πετεινάκη Ε rrna 13(1) 23. Kalogianni P, Goura S, Aletras A. J, Christopoulos T. K, Chanos M. G, Christofidou M, Skoutelis A, Ioannou PC, Panagiotopoulos E 361(2) 24. Furrows S, Ridgway G 7

50 ΕΦΗ ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ Ο ρόλος του κλινικού µικροβιολογικού εργαστηρίου είναι η ταυτοποίηση του αιτιολογικού παράγοντα της λοίµωξης µε στόχο την εφαρµογή αιτιολογικής θεραπείας. Ο υπεύθυνος µικροοργανισµός ελέγχεται για την ευαισθησία του σε διάφορα αντιµικροβιακά φάρµακα µε δοκιµασίες, κατά βάση φαινοτυπικές, και ο κλινικός ιατρός, λαµβάνοντας υπόψιν το αντιβιόγραµµα σε συνδυασµό µε την εστία της λοίµωξης, εφαρµόζει την καταλληλότερη αντιµικροβιακή θεραπεία. Σήµερα, πέρα από τις κλασικές φαινοτυπικές µεθόδους, εφαρµόζονται, στο κλινικό εργαστήριο, και µοριακές µέθοδοι, που στοχεύουν στη γρήγορη και αξιόπιστη ανίχνευση γονιδίων αντοχής. Στο άρθρο που ακολουθεί, αναλύονται οι περιπτώσεις στις οποίες οι µοριακές µέθοδοι βοηθούν σηµαντικά στον έλεγχο της ευαισθησίας των µικροοργανισµών. (Λέξεις ευρετηρίου: µηχανισµοί αντοχής, µοριακές µέθοδοι, επιδηµιολογικός έλεγχος, ευαισθησία µικροοργανισµών). Εισαγωγή vim

51 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Α. Ταχεία ανίχνευση µηχανισµών αντοχής meca van vim in house

52 108 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία katg inha rpob Helicobacter pylori Β. Χαρακτηρισµός στελεχών µε οριακή αντοχή S. aureus meca vanc, D, E Acinetobacter vim Γ. Προσδιορισµός νέων µηχανισµών αντοχής

53 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, Klebsiella. Επιδηµιολογική επιτήρηση της µικροβιακής αντοχής 23S rrna cfr Staphylococcus sciuri S. aureus S. epidermidis Συµπεράσµατα ιεύθυνση Επικοινωνίας: Έφη Πετεινάκη Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρικό Τµήµα Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Summary E. PETINAKI Detection of resistance mechanisms using molecular methods Microbiology Laboratory, The Medical School University of Thessalia Applied Clinical Microbiology The role of the clinical microbiological laboratory is to identify the causative microorganism and to apply the appropriate therapy. Until now, conventional tests, such as disk diffusion agar, determination of MICs etc, are used for antimicrobial susceptibility testing of the microorganisms. Recently, molecular methods are introduced in the

54 110 Εφαρµοσµένη Κλινική Μικροβιολογία routine laboratory, in order to detect accurately the mechanisms of resistance of the microorganisms to antimicrobial agents. (Key words: molecular methods, resistance mechanisms epidemiology, susceptibility testing). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Clinical and Laboratory Standards Institute 2. Hougardy N, Louahabi A, Goffinet P 54(8-9) 3. Petrich AK, Luinstra KE, Groves D, Chernesky MA, Mahony JB 13(4) 4. Zhu LX, Zhang ZW, Liang D, Jiang D, Wang C, Du N, Zhang Q, Mitchelson K, Cheng J 51(10) 5. Volkmann H, Schwartz T, Bischoff P, Kirchen S, Obst U 56(2) 6. Neonakis IK, Gitti Z, Baritaki M, Kourbeti IS, Baritaki S, Petinaki E, Maraki S, Krambovitis E, Spandidos DA 26 (8) 7. Abdelaal A, El-Ghaffar HA, Zaghloul MH, El Mashad N, Badran E, Fathy A 8(1) 8. Somoskovi A, Dormandy J, Mitsani D, Rivenburg J, Salfinger M 44(12) 9. Lacoma A, Garcia-Sierra N, Prat C, Ruiz-Manzano J, Haba L, Rosés S, Maldonado J, Domínguez J 46(11) 10. Hillemann D, Rüsch-Gerdes S, Richter E 45(8) 11. Nishizawa T, Suzuki H, Umezawa A, Muraoka H, Iwasaki E, Masaoka T, Kobayashi I, Hibi T 45(2) 12. Raymond J, Burucoa C, Pietrini O, Bergeret M, Decoster A, Wann A, Dupont C, Kalach N 12(2) 13. Petinaki E, Kontos F, Maniatis AN 50(6) 14. Bersos Z, Maniati M, Kontos F, Petinaki E, Maniatis AN 53(4) 15. Giakkoupi P, Tzouvelekis LS, Daikos GL, Miriagou V, Petrikkos G, Legakis NJ, Vatopoulos AC

55 Περίοδος B, Τόµος 14, Τεύχος 2, (1) 16. Ikonomidis A, Ntokou E, Maniatis AN, Tsakris A, Pournaras S 46(1) 17. Petinaki E, Guérin-Faublée V, Pichereau V, Villers C, Achard A, Malbruny B, Leclercq R 52(2) 18. Tsakris A, Kristo I, Poulou A, Themeli-Digalaki K, Ikonomidis A, Petropoulou D, Pournaras S, Sofianou D 47(2) 19. Mendes RE, Deshpande LM, Castanheira M, DiPersio J, Saubolle MA, Jones RN Kehrenberg C, Schwarz S 50 ΣΥΝΕ ΡΙΑ - ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ August September September September September September September ASM/ESCMID Conference September October 2009

56 ΙΡΙΣ ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ Μέθοδοι τυποποίησης βακτηρίων έχουν εφαρµοσθεί στη µελέτη της εξέλιξης των µικροοργανισµών, σε κλινικές µελέτες, στην ταξινόµηση και στην επιδηµιολογική διερεύνηση λοιµωδών νοσηµάτων. Είναι απαραίτητο στη διάρκεια έξαρσης λοιµωδών νοσηµάτων σε περιορισµένη κλίµακα ή σε µεγαλύτερη έκταση (επιδηµία) να καθορίζονται οι κλώνοι (στελέχη που προέρχονται από κοινό µητρικό κύτταρο) των βακτηρίων που ενέχονται σε αυτές. Ο καθορισµός των κλώνων βοηθά στην ανεύρεση της πηγής διασποράς των βακτηρίων και εποµένως στην αντιµετώπιση της έξαρσης και στην πρόληψη των λοιµωδών νόσων. Οι µέθοδοι τυποποίησης που εφαρµόζονται βασίζονται στο φαινότυπο των βακτηρίων και στο γονότυπο. Οι φαινοτυπικές µέθοδοι είναι ο βιότυπος, το αντιβιόγραµµα και ο ορότυπος των βακτηρίων, εφαρµόζονται σε κάθε διαγνωστικό εργαστήριο και δίνουν τα πρώτα στοιχεία για την εµφάνιση βακτηριακών στελεχών που µπορεί να διασπείρονται και σχετίζονται γενετικά. Στις επιδηµιολογικές µελέτες πρέπει να εφαρµόζονται γονοτυπικές µέθοδοι, ώστε να καθορίζονται οι κλώνοι που ενέχονται σ αυτές. Οι µοριακές µέθοδοι που θα επιλεγούν πρέπει να έχουν σταθερότητα, επαναληψιµότητα, καλή διαχωριστική ικανότητα και να τυποποιούν όλα τα βακτήρια που µελετώνται. Για το σκοπό αυτό εφαρµόζονται µέθοδοι που βασίζονται στην ανάλυση του χρωµοσωµικού DNA των βακτηρίων, ώστε να υπάρχει σταθερότητα αποτελεσµάτων. Η αλυσιδωτή αντίδραση της πολυµεράσης (PCR), η ηλεκτροφόρηση σε παλλόµενο ηλεκτρικό πεδίο (PFGE) και η µονοτοπική ή πολυτοπική ανάλυση νουκλεοτιδικής αλληλουχίας (MLST) είναι οι µοριακές µέθοδοι µε την ευρύτερη εφαρµογή που πληρούν, σε διαφορετικό βαθµό η κάθε µια, τα προαναφερθέντα κριτήρια. Η επιλογή της µεθόδου εξαρτάται εκτός από τον εξοπλισµό και την εξειδίκευση κάθε εργαστηρίου και από την έκταση της επιδηµιολογικής µελέτης. Στο άρθρο που ακολουθεί θα αναφερθεί ειδικότερα η διαδικασία προσέγγισης στην επιδηµιολογική διερεύνηση µε τα παραδείγµατα της µελέτης των λοιµώξεων από ανθεκτικούς στη methiciillin σταφυλοκόκκους, ανθεκτικούς στα γλυκοπεπτίδια εντεροκόκκους και πολυανθεκτικά gram-αρνητικά βακτηρίδια. (Λέξεις ευρετηρίου: επιδηµιολογία, αντοχή µικροοργανισµών, τυποποίηση βακτηρίων, PCR, PFGE, MLST).

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ» Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ» DNA RNA: ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ, ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ DNA RNA: Βασικά Χαρακτηριστικά Ρόλος Κεντικό Δόγμα της Βιολογίας:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΜΟΡΙΑΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΟΥ

ΧΡΗΣΗ ΜΟΡΙΑΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗ ΜΟΡΙΑΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΟΥ Μανδηλαρά Γεωργία Βιολόγος PhD, Επιστημονικός Συνεργάτης Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Τμήμα Μικροβιολογίας Υδατογενείς λοιμώξεις: χρήση νερού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ MΟΡΙΑΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ

ΝΕΕΣ MΟΡΙΑΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΕΕΣ MΟΡΙΑΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΝΤΑΡΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (M.Sc, Ph.D) Επιδημίες μολυσματικών ασθενειών συχνά οφείλονται σε έκθεση σε μία κοινή πηγή ενός αιτιολογικού παράγοντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Eφη. Πετεινάκη

ΟΙ ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Eφη. Πετεινάκη ΟΙ ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Eφη Πετεινάκη ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΡΟΥΤΙΝΑΣ ΕΝΟΣ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ταυτοποίηση κάποιων βακτηρίων ο έλεγχος ευαισθησίας διάγνωση λοιμώξεων από μικροοργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ Aναπληρώτρια Καθηγήτρια Μικροβιολογίας Διευθύντρια Εργαστηρίου Μικροβιολογίας ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ φάση της κλινικής ιατρικής Η μικροβιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές PCR και υβριδισμού. Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Βιοπαθολόγος, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών ipapapar@med.uoa.

Αρχές PCR και υβριδισμού. Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Βιοπαθολόγος, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών ipapapar@med.uoa. Αρχές PCR και υβριδισμού Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Βιοπαθολόγος, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών ipapapar@med.uoa.gr Ιστορικά στοιχεία Πρώτη αναφορά in vitro ενζυματικής αντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Μοριακής Βιολογίας με Εφαρμογή στη Βακτηριολογία

Μέθοδοι Μοριακής Βιολογίας με Εφαρμογή στη Βακτηριολογία Μέθοδοι Μοριακής Βιολογίας με Εφαρμογή στη Βακτηριολογία Γενετική Βακτηρίων Κατανόηση μηχανισμών λειτουργίας ευκαρυωτικών κυττάρων Ταξινόμηση βακτηρίων Διάγνωση λοιμωδών νοσημάτων Επιδημιολογική μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

c Key words: cultivation of blood, two-sets blood culture, detection rate of germ Vol. 18 No

c Key words: cultivation of blood, two-sets blood culture, detection rate of germ Vol. 18 No 2008 245 2 1) 1) 2) 3) 4) 1) 1) 1) 1) 1), 2) 1) 2) 3) / 4) 20 3 24 20 8 18 2001 2 2 2004 2 59.0 2002 1 2004 12 3 2 22.1 1 14.0 (CNS), Bacillus c 2 p 0.01 2 1 31.3 41.9 21.4 1 2 80 CNS 2 1 74.3 2 Key words:

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Ενότητα 10: Μοριακή Βιολογία και Μικροβιολογία Τροφίμων (1/2), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Ευστάθιος Ζ. Πανάγου Πασχαλίτσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΥΣΙΔΩΤΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΟΛΥΜΕΡΑΣΗΣ POLYMERASE CHAIN REACTION (PCR)

ΑΛΥΣΙΔΩΤΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΟΛΥΜΕΡΑΣΗΣ POLYMERASE CHAIN REACTION (PCR) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΑΛΥΣΙΔΩΤΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΟΛΥΜΕΡΑΣΗΣ POLYMERASE CHAIN REACTION (PCR) Α. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Σταμάτης Κουσίσης, Δημοσθένης Κίζης, Δήμητρα Χούχουλα Βασική αρχή της Αλυσιδωτής Αντίδρασης της Πολυμεράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΤΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Mοριακές Μέθοδοι στη διάγνωση βακτηριακών λοιμώξεων

Mοριακές Μέθοδοι στη διάγνωση βακτηριακών λοιμώξεων Mοριακές Μέθοδοι στη διάγνωση βακτηριακών λοιμώξεων Επιλογή Μεθοδολογίας Αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης Υβριδισμός στην ανίχνευση γενετικού μικροβιακού υλικού ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΟΙΜΩΞΗΣ Ηλεκτροφόρηση σε παλλόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) «Οι σύγχρονες τεχνικές βιο-ανάλυσης στην υγεία, τη γεωργία, το περιβάλλον και τη διατροφή» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ Η συµβολή της µοριακής ανάλυσης Eλισάβετ Οικονοµάκη Βιολόγος Αιµοπαθολογοανατοµικό Εργαστήριο ΠΓΝΑ > ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ (Μη µορφολογικές) Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυµεράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ Βασιλική Αλκιβιαδου

Διαβάστε περισσότερα

þÿ µ ºÄµÂ À ¹ÌÄ Ä±Â ÃÄ

þÿ µ ºÄµÂ À ¹ÌÄ Ä±Â ÃÄ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015-09 þÿ µ ºÄµÂ À ¹ÌÄ Ä±Â ÃÄ þÿ²¹ À±» ³¹ºÌ µá³±ãä Á¹ Avraam, Anastasia

Διαβάστε περισσότερα

Προϋποθέσεις εφαρμογής των μοριακών τεχνικών

Προϋποθέσεις εφαρμογής των μοριακών τεχνικών Προϋποθέσεις εφαρμογής των μοριακών τεχνικών Α. Μεντής ιαγνωστικό Εργαστήριο Λοιμωδών Νοσημάτων Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς Γρίπης Νοτίου Ελλάδος Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς Ερυθράς/Ιλαράς Ελλάδος, Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Πανδής Σ., Αραμπατζής Μ. & Α. Βελεγράκη. Ειδικό Εργαστήριο Μυκητολογίας (Κ.Α 70/4/5905, Κ.Α 70/3/6915)

Πανδής Σ., Αραμπατζής Μ. & Α. Βελεγράκη. Ειδικό Εργαστήριο Μυκητολογίας (Κ.Α 70/4/5905, Κ.Α 70/3/6915) Αξιολόγηση της in vitro αποτελεσματικότητας υφασμάτων οξειδωτικού καταλύτη επί της επιβίωσης παθογόνων βακτηρίων και ευκαιριακά παθογόνων μυκήτων του νοσοκομειακού περιβάλλοντος Πανδής Σ., Αραμπατζής Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακές Δοκιμασίες που πραγματοποιούνται στο Π.Ε.Δ.Υ Κρήτης.

Εργαστηριακές Δοκιμασίες που πραγματοποιούνται στο Π.Ε.Δ.Υ Κρήτης. Εργαστηριακές Δοκιμασίες που πραγματοποιούνται στο Π.Ε.Δ.Υ Κρήτης. Είδος δείγματος Εξεταζόμενη παράμετρος Μέθοδος Πρότυπο Διαπιστευμένη Αρίθμηση μικροοργανισμών ενσωμάτωσης σε στερεό ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 6222 καταμέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΟΡΙΑΚΗ ΚΑΙ ΦΑΙΝΟΤΥΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΝΟΣ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΣΚΛΗΡΟΥ ΣΙΤΑΡΙΟΥ ΠΟΥ ΑΠΟΚΤΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Real Time PCR. Καραπέτσας Θανάσης PhD, MSc

Εισαγωγή στη Real Time PCR. Καραπέτσας Θανάσης PhD, MSc Εισαγωγή στη Real Time PCR Καραπέτσας Θανάσης PhD, MSc Μειονεκτήματα της κλασικής PCR Ανάλυση ύστερα από ηλεκτροφόρηση(συνήθως αγαρόζης) Τεχνική τελικού σημείου(end-point detection), Σύγκριση της έντασης

Διαβάστε περισσότερα

Τσορλίνη Χριστοφορίδου Ελένη Βακτηριολογικό Τμήμα Τμήμα Μυκοβακτηριδίου Γεν. Νοσοκομείο «Γ. Παπανικολάου» Θεσσαλονίκης

Τσορλίνη Χριστοφορίδου Ελένη Βακτηριολογικό Τμήμα Τμήμα Μυκοβακτηριδίου Γεν. Νοσοκομείο «Γ. Παπανικολάου» Θεσσαλονίκης Τσορλίνη Χριστοφορίδου Ελένη Βακτηριολογικό Τμήμα Τμήμα Μυκοβακτηριδίου Γεν. Νοσοκομείο «Γ. Παπανικολάου» Θεσσαλονίκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύμφωνα με την ΠΟΥ το 1/3 περίπου του παγκόσμιου πληθυσμού είναι μολυσμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) «Οι σύγχρονες τεχνικές βιο-ανάλυσης στην υγεία, τη γεωργία, το περιβάλλον και τη διατροφή» Department of Biochemistry

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Π.Ε.Δ.Υ. ΚΡΗΤΗΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Π.Ε.Δ.Υ. ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Π.Ε.Δ.Υ. ΚΡΗΤΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Νερά, Τρόφιμα, Περιβαλλοντικά δείγματα Είδος Δείγματος Εξεταζόμενη παράμετρος Μέθοδος Πρότυπο Διαπιστευμένη 1. Νερά ανθρώπινης κατανάλωσης, φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Βιολογίας Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Εφαρμοσμένη γενετική και βιοτεχνολογία ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ Π.Μ.Σ. «ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ» Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία Μοριακής Γενετικής

Εργαλεία Μοριακής Γενετικής Εργαλεία Μοριακής Γενετικής Αρχές Μοριακής κλωνοποίησης Τα περιοριστικά ένζυμα: αναγνωρίζουν αλληλουχίες (θέσεις περιορισμού). 2 τύποι ενζύμων: -Τύπος I = Κόβουν κοντά στη θέση περιορισμού -σπάνια χρησιμοποιούνται.

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Διαγνωστική Λοιμώξεων Ειρήνη Γρίσπου Βιολόγος Υπεύθυνη Τμήματος Μοριακής Διαγνωστικής Μικροβιολογικό Εργαστήριο ΓΝΑ Ο Ευαγγελισμός

Μοριακή Διαγνωστική Λοιμώξεων Ειρήνη Γρίσπου Βιολόγος Υπεύθυνη Τμήματος Μοριακής Διαγνωστικής Μικροβιολογικό Εργαστήριο ΓΝΑ Ο Ευαγγελισμός Μοριακή Διαγνωστική Λοιμώξεων Ειρήνη Γρίσπου Βιολόγος Υπεύθυνη Τμήματος Μοριακής Διαγνωστικής Μικροβιολογικό Εργαστήριο ΓΝΑ Ο Ευαγγελισμός Τεχνικές που χρησιμοποιούνται στην Μοριακή Μικροβιολογία Πέψη

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία Λοιμώξεων Βασικά στοιχεία. Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Εργαστήριο Μικροβιολογίας Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Επιδημιολογία Λοιμώξεων Βασικά στοιχεία. Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Εργαστήριο Μικροβιολογίας Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Επιδημιολογία Λοιμώξεων Βασικά στοιχεία Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Εργαστήριο Μικροβιολογίας Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Επιδημία είναι κάθε κατάσταση στην οποία παρατηρείται αυξημένη συχνότητα (επίπτωση) ενός νοσήματος

Διαβάστε περισσότερα

V G III MIC. Table 1. Methods and reporting values of antimicrobial susceptibility testing and their interpretations

V G III MIC. Table 1. Methods and reporting values of antimicrobial susceptibility testing and their interpretations Key words in vitro I II Table 1. Methods and reporting values of antimicrobial susceptibility testing and their interpretations Method Report Interpretation Difusion method Disk method Sensitive (S), Intermediate

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

εργαστηριακό έλεγχο Κατσιαφλάκα Άννα Βιοπαθολόγος,Msc Επικ. Επιμελήτρια Β Εργαστήριο Υγιεινής κι Επιδημιολογίας

εργαστηριακό έλεγχο Κατσιαφλάκα Άννα Βιοπαθολόγος,Msc Επικ. Επιμελήτρια Β Εργαστήριο Υγιεινής κι Επιδημιολογίας Κλασσικές και νέες μέθοδοι στον εργαστηριακό έλεγχο Κατσιαφλάκα Άννα Βιοπαθολόγος,Msc Επικ. Επιμελήτρια Β Εργαστήριο Υγιεινής κι Επιδημιολογίας Π.Γ.Ν.Λάρισας ΝΕΡΑ Περιορισμοί στον προσδιορισμό της μικροβιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Ενότητα 10: Μοριακή Βιολογία και Μικροβιολογία Τροφίμων (2/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Ευστάθιος Ζ. Πανάγου Πασχαλίτσα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - - ό ό : Ω ί ό ί ώ.. ά ή ί ός ή ς ύ ί ί ή έ ώ ό. ή ς ά ς ής ό ός ά ς ή έ ός ή ς ί ής ί ς. ό έ ώ - ώ ή ής ή ς- ί ά ά ς ί ς. ά ί ί έ έ ά ύ ή, ό ί ά, ό ό ά έ ά ής ί ύ George Wald ή ί έ ς ί ύ ό ς ί ς ά έ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά»

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία «Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Προτάσεις για όρια Ευαισθησίας στις Καρμπαπενέμες. Θεραπευτικές Οδηγίες Πρόταση Απόφαση: Με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης. 4 ο Κεφάλαιο - Τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA

Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης. 4 ο Κεφάλαιο - Τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης 4 ο Κεφάλαιο - Τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA Τεχνολογία ανασυνδυασμένου DNA Αναπτύχθηκε λόγω της ανακάλυψης: i. Περιοριστικών ενδονουκλεασών ii. Ειδικών φορέων DNA Έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

«Συμπεριφορά μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ως προς την κατανάλωση τροφίμων στο σχολείο»

«Συμπεριφορά μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ως προς την κατανάλωση τροφίμων στο σχολείο» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» «Συμπεριφορά μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ως προς την κατανάλωση τροφίμων στο

Διαβάστε περισσότερα

Επισκεφτήκαμε το ινστιτούτο νευρολογίας και γενετικής όπου μας μίλησε ο κύριος Βάσος Νεοκλέους και η κ. Αλέξια Φαίδωνος για τη μηχανή Polymerase

Επισκεφτήκαμε το ινστιτούτο νευρολογίας και γενετικής όπου μας μίλησε ο κύριος Βάσος Νεοκλέους και η κ. Αλέξια Φαίδωνος για τη μηχανή Polymerase Επισκεφτήκαμε το ινστιτούτο νευρολογίας και γενετικής όπου μας μίλησε ο κύριος Βάσος Νεοκλέους και η κ. Αλέξια Φαίδωνος για τη μηχανή Polymerase Chain Reaction (pcr)- Αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης.η

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Δ. Ιακωβίδης Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Νέα διαγνωστικά μέσα για τη λανθάνουσα φυματίωση Η στοχευμένη δοκιμασία δερματικής φυματινοαντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη Περιγραφή Συνολικής Προόδου Φυσικού Αντικειμένου από την έναρξη του έργου μέχρι τις 30/06/2015

Σύντομη Περιγραφή Συνολικής Προόδου Φυσικού Αντικειμένου από την έναρξη του έργου μέχρι τις 30/06/2015 Σύντομη Περιγραφή Συνολικής Προόδου Φυσικού Αντικειμένου από την έναρξη του έργου μέχρι τις 30/06/2015 Δ1: Συντονισμός του έργου. Προκηρύξεις και επιλογή εξωτερικών επιστημονικών συνεργατών. Ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp.

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιατρικής Βιοπαθολογίας Η εφαρμογή μοριακών

Διαβάστε περισσότερα

PCR Εφαρμογές-2. RACE Site directed mutagenesis

PCR Εφαρμογές-2. RACE Site directed mutagenesis PCR Εφαρμογές-2 RACE Site directed mutagenesis Σκοπός της αντίδρασης PCR (Polymerase Chain Reaction) είναι το να φτιάξει ένα μεγάλο αριθμό αντιγράφων. BHMATA 1. ΑΠΟΔΙΑΤΑΞΗ 2. ΥΒΡΙΔΙΣΜΟΣ 3. ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗ Επειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Μελέτη των υλικών των προετοιμασιών σε υφασμάτινο υπόστρωμα, φορητών έργων τέχνης (17ος-20ος αιώνας). Διερεύνηση της χρήσης της τεχνικής της Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια (MIS 365280)

Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια (MIS 365280) «Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια» Παραδοτέο Π1.36 Έκδοση ενημερωτικών φυλλαδίων Υπεύθυνος φορέας: Κέντρο Ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗΝ LISTERIA GRAYI ΣΤΟ ΓΑΛΑ: ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ. Άρτεμις

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ» για τη λήψη άμεσων μέτρων

«ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ» για τη λήψη άμεσων μέτρων ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΟΚΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΟ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ Gram ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ: για τη λήψη άμεσων μέτρων Χρ. Παπανικολάου Διοικητής Β Υ.Π.Ε Πειραιά κ Αιγαίου Βιοπαθολόγος Πειραιάς 19-10-2010 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

ÍÅÏ ÄÕÍÁÌÉÊÏ ÓÔÁÕÑÏÕÐÏËÇ

ÍÅÏ ÄÕÍÁÌÉÊÏ ÓÔÁÕÑÏÕÐÏËÇ 1 ΘΕΜΑ 1 o Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α. Για τις ερωτήσεις 1 5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ. Η τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA και οι εφαρμογές της...

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ. Η τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA και οι εφαρμογές της... ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Η τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA και οι εφαρμογές της... Γενετική Μηχανική o Περιλαμβάνει όλες τις τεχνικές με τις οποίες μπορούμε να επεμβαίνουμε στο γενετικό υλικό των οργανισμών.

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική»

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Επίκαιρα Θέματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΒΑΝΤΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

ΚΒΑΝΤΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών Τ.Ε. ΚΒΑΝΤΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ Πτυχιακή Εργασία Φοιτητής: ΜIΧΑΗΛ ΖΑΓΟΡΙΑΝΑΚΟΣ ΑΜ: 38133 Επιβλέπων Καθηγητής Καθηγητής Ε.

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Φυματίωσης Εταιρεία Μελέτης Πνευμονοπαθειών και Επαγγελματικών Παθήσεων Θώρακος Σάββατο 19 Μαρτίου 2011

4 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Φυματίωσης Εταιρεία Μελέτης Πνευμονοπαθειών και Επαγγελματικών Παθήσεων Θώρακος Σάββατο 19 Μαρτίου 2011 4 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Φυματίωσης Εταιρεία Μελέτης Πνευμονοπαθειών και Επαγγελματικών Παθήσεων Θώρακος Σάββατο 19 Μαρτίου 2011 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Γ.Ν.Θ «Γ.

Διαβάστε περισσότερα

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος Ετσι αρχισε η Ζωη? To δεντρο της Ζωης Και τι µας νοιαζει αν υπαρχουν µικροοργανισµοι η οχι? H ανυπολόγιστη αξία της Mικροβιολογίας για τη Βιολογια Το

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1

Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1 ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΜΟΡΙΑΚΟΥΣ Έπιλογή με βάση: ΔΕΙΚΤΕΣ Φαινοτυπικοί δείκτες Γενετικοί δείκτες Μοριακοί δείκτες (Πρωτεϊνικοί &

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ - ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΜΕΝΕΣ. Είδος Δείγματος Εξεταζόμενη παράμετρος Μέθοδος Πρότυπο

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ - ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΜΕΝΕΣ. Είδος Δείγματος Εξεταζόμενη παράμετρος Μέθοδος Πρότυπο ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ - ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΜΕΝΕΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 1. Νερά ανθρώπινης μεταλλικά νερά, επιφανειακά νερά δεξαμενών, νερά αναψυχής 1. Καταμέτρηση καλλιεργήσιμων

Διαβάστε περισσότερα

HPV DNA, E6, E7, L1, L2, E2, p16, prb, κυκλίνες, κινάσες, Ki67. Τι από όλα αυτά πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός; Αλέξανδρος Λαµπρόπουλος

HPV DNA, E6, E7, L1, L2, E2, p16, prb, κυκλίνες, κινάσες, Ki67. Τι από όλα αυτά πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός; Αλέξανδρος Λαµπρόπουλος HPV DNA, E6, E7, L1, L2, E2, p16, prb, κυκλίνες, κινάσες, Ki67. Τι από όλα αυτά πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός; Αλέξανδρος Λαµπρόπουλος δεν υπάρχει σύγκρουση συµφερόντων Ø Ποιό HPV τεστ είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ-ΟΦΕΛΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2030

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο. 3. Το DNA των μιτοχονδρίων έχει μεγαλύτερο μήκος από αυτό των χλωροπλαστών.

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο. 3. Το DNA των μιτοχονδρίων έχει μεγαλύτερο μήκος από αυτό των χλωροπλαστών. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις 1-5 και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ :ΤΥΠΟΙ ΑΕΡΟΣΥΜΠΙΕΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ: ΕΥΘΥΜΙΑ ΟΥ ΣΩΣΑΝΝΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ 1 ΑΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΗΛΙΟ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ

ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΗΛΙΟ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ EΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΕΙΟ Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων-Μεταλλουργών ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Κιτσάκη Μαρίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΤΗΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΤΗΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΗΤΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΤΗΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ Η ΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΤΙΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ Η ΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΤΙΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Κρίστια Κυριάκου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ,ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ Της Κρίστιας Κυριάκου ii Έντυπο έγκρισης Παρουσιάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αίτηση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για Εργαστήρια Αναφοράς & Εξειδικευµένα Εργαστήρια

Αίτηση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για Εργαστήρια Αναφοράς & Εξειδικευµένα Εργαστήρια ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Αίτηση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για Εργαστήρια Αναφοράς & Εξειδικευµένα Εργαστήρια Εκδήλωση Ενδιαφέροντος για ορισµό του Εργαστηρίου ως: Εργαστήριο Αναφοράς Εξειδικευµένο Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη & Διαχείριση Αγροτικού Χώρου» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ «Η συμβολή των Τοπικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές Ιατρικής Μικροβιολογίας

Βασικές αρχές Ιατρικής Μικροβιολογίας Σελίδες 1 έως 5 ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Για τους φοιτητές Β εξαμήνου ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Παν/κό έτος 2011-2012 Ύλη αποτελεί η θεματολογία των μαθημάτων (αμφιθεάτρου, εργαστηρίων, φροντιστηρίων)

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτεχνολογία Φυτών. Μοριακοί Δείκτες (Εισαγωγή στη Μοριακή Βιολογία)

Βιοτεχνολογία Φυτών. Μοριακοί Δείκτες (Εισαγωγή στη Μοριακή Βιολογία) Βιοτεχνολογία Φυτών ΔΠΘ / Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης ΠΜΣ Αειφορικά Συστήματα Παραγωγής και Περιβάλλον στη Γεωργία Μοριακοί Δείκτες (Εισαγωγή στη Μοριακή Βιολογία) Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Υ ΑΤΙΚΩΝ &Ε ΑΦΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος

Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος Ονοματεπώνυμο: Αρτέμης Παναγιώτου Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ May 2014 Watermicro-eclass 2610969874 Τεύχος 2 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ Lab-on-a-chip: οι τεχνικές του μέλλοντος στην ανίχνευση μικροοργανισμών Στον τομέα της μικροβιολογικής διάγνωσης υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Θετικής Κατεύθυνσης

Βιολογία. Θετικής Κατεύθυνσης Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 4ο ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΤΟΥ ΑΝΑΣΥΝΔΥΑΣΜΈΝΟΥ DNA Γενετική Μηχανική 3 Είναι ο κλάδος της Βιολογίας που περιλαμβάνει τις τεχνικές με τις οποίες ο άνθρωπος επεμβαίνει στο γενετικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Κατσιαφλάκα Άννα Τεχνική Υπεύθυνος Μικροβιολογικού τομέα Ιατρός Βιοπαθολόγος,Msc στη Δημόσια Υγεία Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Δ ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΜΖΜΑ ΓΔΝΗΚΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέκα: «Ζ εθαξκνγή εξγαιείσλ Γηνίθεζεο Οιηθήο Πνηφηεηαο ζην Γεκφζην θαη Ηδησηηθφ ηνκέα: Ζ πεξίπησζε ηνπ Κνηλνχ Πιαηζίνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο 1. Με ποιο μηχανισμό αντιγράφεται το DNA σύμφωνα με τους Watson και Crick; 2. Ένα κύτταρο που περιέχει ένα μόνο χρωμόσωμα τοποθετείται σε θρεπτικό υλικό που περιέχει ραδιενεργό

Διαβάστε περισσότερα

2 Composition. Invertible Mappings

2 Composition. Invertible Mappings Arkansas Tech University MATH 4033: Elementary Modern Algebra Dr. Marcel B. Finan Composition. Invertible Mappings In this section we discuss two procedures for creating new mappings from old ones, namely,

Διαβάστε περισσότερα

IL - 13 /IL - 18 ELISA PCR RT - PCR. IL - 13 IL - 18 mrna. 13 IL - 18 mrna IL - 13 /IL Th1 /Th2

IL - 13 /IL - 18 ELISA PCR RT - PCR. IL - 13 IL - 18 mrna. 13 IL - 18 mrna IL - 13 /IL Th1 /Th2 344 IL - 13 /IL - 18 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 3 1 2 13 18 IL - 13 /IL - 18 10% / OVA /AL OH 3 5% 16 ~ 43 d 44 d ELISA BALF IL - 13 IL - 18 PCR RT - PCR IL - 13 IL - 18 mrna IL - 13 mrna 0. 01 IL - 18 mrna 0.

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΟΝΙΔΙΑΚΩΝ ΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ACAA2 ΣΤΟ ΕΞΩΝΙΟ 10 ΣΤΑ ΠΡΟΒΑΤΑ ΧΙΟΥ Μύρια Χατζηκώστα Λεμεσός, 2013

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

Splice site recognition between different organisms

Splice site recognition between different organisms NATIONAL AND KAPODISTRIAN UNIVERSITY OF ATHENS SCHOOL OF SCIENCE DEPARTMENT OF INFORMATICS AND TELECOMMUNICATIONS INTERDEPARTMENTAL POSTGRADUATE PROGRAM "INFORMATION TECHNOLOGIES IN MEDICINE AND BIOLOGY"

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Μικροβιολογικού Εργαστηρίου στην επιδημιλογικής επιτήρηση και διερεύνηση επιδημιών

Ο ρόλος του Μικροβιολογικού Εργαστηρίου στην επιδημιλογικής επιτήρηση και διερεύνηση επιδημιών Ο ρόλος του Μικροβιολογικού Εργαστηρίου στην επιδημιλογικής επιτήρηση και διερεύνηση επιδημιών (Τμήμα των σημειώσεων του Μαθήματος «Μικροβιολογία της Δημόσιας Υγείας) Α. Βατόπουλος, Σ. Βουρλή, Π. Γιακκούπη.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΑΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΑΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ ΣΕ Φ/Β ΠΑΡΚΟ 80KWp

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ ΣΕ Φ/Β ΠΑΡΚΟ 80KWp ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιακή αντοχή σαλµονελλών που αποµονώνονται από άνθρωπο ελληνικά δεδοµένα

Μικροβιακή αντοχή σαλµονελλών που αποµονώνονται από άνθρωπο ελληνικά δεδοµένα Μικροβιακή αντοχή σαλµονελλών που αποµονώνονται από άνθρωπο ελληνικά δεδοµένα Γεωργία Μανδηλαρά Βιολόγος,PhD Επιστηµονική Υπεύθυνος του Εθνικού Κέντρου Αναφοράς Σαλµονελλών, Σιγκελλών, βερο-τοξινογόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Το franchising ( δικαιόχρηση ) ως µέθοδος ανάπτυξης των επιχειρήσεων λιανικού εµπορίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY 10 ο COMECAP 2010, Πρακτικά Συνεδρίου, Πάτρα 10 th COMECAP 2010, Proceedings, Patras, Greece ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY ΥΧΡΟΥΡΟΝΗΚΖ ΓΗΑΚΤΜΑΝΖ ΣΧΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΧΝ ΔΚΚΔΝΧΔΧΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΥΡΟΝΗΚΖ ΠΔΡΗΟΓΟ 1998-2007

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Θεσσαλίας - Επαγγελμάτων Υγείας - Πρόνοιας (ΣΕΥΠ) Τμήμα Ιατρικών Eργαστηρίων

ΤΕΙ Θεσσαλίας - Επαγγελμάτων Υγείας - Πρόνοιας (ΣΕΥΠ) Τμήμα Ιατρικών Eργαστηρίων ΤΕΙ Θεσσαλίας - Επαγγελμάτων Υγείας - Πρόνοιας (ΣΕΥΠ) Τμήμα Ιατρικών Eργαστηρίων Λάρισα 05/09/2013 Προκήρυξη Αριθμός Πρωτοκόλλου: 4292/3-7-2013 ΑΞΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - Τομέας: Ενιαίος Μικροβιολογία (Εργαστήριο)

Διαβάστε περισσότερα

" ιαπίστευση εξειδικευµένων διαδικασιών µη υπαγόµενων σε πρότυπα"

 ιαπίστευση εξειδικευµένων διαδικασιών µη υπαγόµενων σε πρότυπα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ National Member of Eurolab " ιαπίστευση εξειδικευµένων διαδικασιών µη υπαγόµενων σε πρότυπα" Dr. Περικλής Αγάθωνος ΑΝΤΙΠΡΟΕ ΡΟΣ HELLASLAB Ποια είναι η HELLASLAB ; - Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Ζεύγη βάσεων ΓΕΝΕΤΙΚΗ 11. ΜΟΡΙΑΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ. Φωσφοδιεστερικός δεσμός

Ζεύγη βάσεων ΓΕΝΕΤΙΚΗ 11. ΜΟΡΙΑΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ. Φωσφοδιεστερικός δεσμός Ζεύγη βάσεων Αδενίνη Θυμίνη Γουανίνη Κυτοσίνη ΓΕΝΕΤΙΚΗ Φωσφοδιεστερικός δεσμός 11. ΜΟΡΙΑΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ 1 ΜΟΡΙΑΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ άμεση πρόσβαση στο γενετικό υλικό εφαρμογές στην υγεία, βελτίωση φυτών και ζώων, προστασία

Διαβάστε περισσότερα