ΠΛΗ 20, 1 η ΟΣΣ (Συνδυαστική)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΛΗ 20, 1 η ΟΣΣ (Συνδυαστική)"

Transcript

1 ΠΛΗ 20, 1 η ΟΣΣ (Συνδυαστική) Δημήτρης Φωτάκης Διακριτά Μαθηματικά και Μαθηματική Λογική Πληροφορική Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

2 Οργανωτικά Ζητήματα Επικοινωνία: Επίλυση αποριών, οδηγίες,..., και λοιπά ουσιώδη γίνονται με (εναλλακτικά, ) Μαθηματικά δεν προσφέρονται για τηλεφωνική επίλυση αποριών! Τηλεφωνική επικοινωνία για επείγοντα ή διαδικαστικά, (γρ.) και (κιν.) Ιστότοπος : χώρος ΠΛΗ 20, κωδικοί portal. Πληροφορίες, συμπληρωματικό υλικό, fora, παλιές εργασίες. Εργασίες: ανακοίνωση εκφώνησης - προθεσμίας, υποβολή εργασιών, διόρθωση βαθμολογία. Πρέπει να το επισκέπτεστε τακτικά! ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 2

3 Εργασίες Βαθμολογία: 6 εργασίες συνολικά (1 συνδυαστική, 2 λογική, 3 γραφήματα). Βαθμολογούνται με άριστα το 100 (άρα το άριστα είναι 600 ). Δικαίωμα συμμετοχής στις εξετάσεις: Παράδοση τουλάχιστον 5 εργασιών και συνολική βαθμολογία τουλάχιστον 300 (στα 600). Εργασία «παραδόθηκε» αν αναρτηθεί έγκαιρα στο study και βαθμολογηθεί με 25 (στα 100). Αν, μετά την ανάρτηση εργασίας στο study, υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα (π.χ., ανάρτηση λάθος αρχείου, δεν μπορώ να διαβάσω το αρχείο, κλπ.), επικοινωνώ μαζί σας με ή τηλεφωνικά. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 3

4 Δομή Εργασιών 1 ερώτημα με 4 ερωτήσεις τύπου Σ / Λ όπως στις εξετάσεις. Απαιτείται συνοπτική αιτιολόγηση των απαντήσεων. 10% της βαθμολογίας (35%-40% για το Α μέρος εξετάσεων). 4 βαθμολογούμενα ερωτήματα με ασκήσεις (με 2 ή 3 σκέλη) Α σκέλος απλό ερώτημα («κατανόησης») με σύντομη απάντηση. Ανακοινώνεται μία εβδομάδα νωρίτερα για αυτοαξιολόγηση. Περίπου 20% της συνολικής βαθμολογίας. Β σκέλος (και Γ σκέλος, αν υπάρχει) ασκήσεις επιπέδου εξετάσεων. Απαντήσεις για όλα υποβάλλονται μαζί και στο ίδιο έντυπο. Ενσωματώνονται τα ερωτήματα κατανόησης στην εργασία και βαθμολογούνται. Συνολική έκταση ίδια, αλλά συνολικά ευκολότερη εργασία. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 4

5 Εργασίες Ανακοίνωση Παράδοση: Εργασίες ανακοινώνονται Δευτέρα (ή Τρίτη, 1 η Δευτέρα 19/10 ) και παραδίδονται Τετάρτη 3 + εβδομάδες μετά ( 1 η Τετάρτη 11/11 ). Παράδοση αποκλειστικά με ανάρτηση στο study. Deadline: Τετάρτη μεσάνυχτα, μέχρι 23:59, πρέπει να έχει αναρτηθεί η εργασία σας (μετά «κλειδώνει» ηυποβολή). Δεν δίνεται περαιτέρω παράταση σε ατομικό επίπεδο. Ανάρτηση λύσεων: Πέμπτη βράδυ ή Παρασκευή πρωί. Αν αντιληφθώ πρόβλημα, επικοινωνώ μαζί σας (πρώτα mail, μετά κινητό). Τις ημέρες παράδοσης εργασιών: τσεκάρουμε και κινητό. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 5

6 Εργασίες Συμπλήρωση Λύσεων σε Word : Κατεβάζουμε εκφώνηση εργασίας και συμπληρώνουμε στοιχεία και λύσεις στις αντίστοιχες περιοχές του ίδιου εγγράφου. Δεν αλλάζουμε κατά κανένα άλλον τρόπο το έγγραφο! Το αναρτούμε στο study. Διορθώσεις σχόλια βαθμολογία συμπληρώνονται στο ίδιο έγγραφο και αναρτώνται στο study εντός 2 εβδομάδων. Λύσεις αποκλειστικά δακτυλογραφημένες (όχι χειρόγραφα σκαναρισμένα, όχι pdf, jpg αρχεία, κλπ.) Όλοι όσοι δουλεύουν μόνοι σοβαρά στις εργασίες επιτυγχάνουν! Εξετάσεις 2015: 12/31 και 9/21, σύνολο 21/33 (64%). Εξετάσεις 2014: 17/33 και 6/16, σύνολο 23/33 (70%). Εξετάσεις 2013: 13/30 και 8/16, σύνολο 21/30 (70%). Εξετάσεις 2012: 10/21 και 6/13, σύνολο 16/23 (70%). Εξετάσεις 2011: 18/26 και 6/10, σύνολο 24/29 (83%). ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 6

7 Εξετάσεις Εξετάσεις (τι ισχύει τελευταία μπορεί να αλλάξει φέτος): A μέρος: διάρκεια 1:10, 35% 40% της συνολικής βαθμολογίας. 40 ερωτήματα Σ/Λ οργανωμένα σε 10 θέματα των 4. (Ήπια) αρνητική βαθμολογία. Πρακτικά ελέγχει κατανόηση συνόλου ύλης. Β μέρος: διαρκεί 2:20, 60% 65% της συνολικής βαθμολογίας. 4 θέματα, με σκέλη και υπο-ερωτήματα: 1 θέμα συνδυαστικής, 25%, 1 θέμα λογικής, 35%, και 2 θέματα γραφημάτων, 40% συνολικά. Ελέγχει κατανόηση και ικανότητα επίλυσης προβλημάτων. Κλειστά βιβλία, σημειώσεις, κλπ. «Τυπολόγιο» με 3 φύλλα Α4 χειρόγραφα. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 7

8 ΟΣΣ Συμπληρωματικό Υλικό ΟΣΣ με παρουσίαση θεωρίας και επίλυση ασκήσεων. Να έρχεστε σε όλες προετοιμασμένοι, είναι εξαιρετικά σημαντικό! Να προσπαθείτε να έχετε μελετήσει αυτά που γράφω στην ατζέντα. Επιπλέον βιβλιογραφία: Μόνο αφού διαβάσετε όλο το διαθέσιμο υλικό! Συμπληρωματικό υλικό: Webcasts Σταματίου (πρώτα 8). Hypertext (πρώτες 2 ενότητες). Ασκήσεις συνδυαστικής (2 πολύ καλές συλλογές!). Μαθηματική επαγωγή (1 ο κεφάλαιο). Σημειώσεις + διαφάνειες που θα στείλω. Παλιές εργασίες θέματα: τουλάχιστον 3-4 χρόνια πίσω. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 8

9 Συνδυαστική Απαρίθμηση Υπολογισμός αριθμού διαφορετικών αποτελεσμάτων «πειράματος» ή «γεγονότος» (με συνδυαστικά επιχειρήματα). «Πείραμα» ή «γεγονός»: διαδικασία με συγκεκριμένο (πεπερασμένο) σύνολο παρατηρήσιμων αποτελεσμάτων (ενδεχομένων). Π.χ. ρίψη ζαριών, μοίρασμα τράπουλας, ανάθεση γραφείων, επιλογή password, διανομή αντικειμένων, 6άδες Lotto, Δύο προσεγγίσεις: Στοιχειώδης Συνδυαστική. Γεννήτριες Συναρτήσεις. Βασικές αρχές και έννοιες στη στοιχειώδη συνδυαστική: Κανόνες γινομένου και αθροίσματος, αρχή εγκλεισμού αποκλεισμού. Διατάξεις και μεταθέσεις (με ή χωρίς) επανάληψη. Συνδυασμοί (με ή χωρίς) επανάληψη. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 9

10 Κανόνας Γινομένου Γεγονός Α με n ενδεχόμενα. Γεγονός Β με m ενδεχόμενα. Αν ενδεχόμενα των Α και Β είναι ανεξάρτητα, τότε συνδυασμός Α και Β έχει n m ενδεχόμενα. Ανεξάρτητα: το αποτέλεσμα του Α δεν επηρεάζει (ως προς το πλήθος των ενδεχομένων) το αποτέλεσμα του Β, και αντίστροφα. Ενδεχόμενα όταν δύο άνθρωποι ρίχνουν από μία ζαριά; Επιλογή ενός ψηφίου 0-9 και ενός κεφαλαίου Ελληνικού γράμματος: = 240 διαφορετικά αποτελέσματα. #συμβ/ρών (με κεφαλαία Ελληνικά) μήκους 10: #παλινδρομικών συμβ/ρών μήκους 10: #πινακίδων αυτοκινήτων: ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 10

11 Κανόνας Αθροίσματος Γεγονός Α με n ενδεχόμενα. Γεγονός Β με m ενδεχόμενα. Αν ενδεχόμενα των Α και Β είναι αμοιβαία αποκλειόμενα, τότε συνδυασμός Α ή Β έχει n+m ενδεχόμενα. Αμοιβαία αποκλειόμενα: δεν υπάρχει ενδεχόμενο που εντάσσεται και στο Α και στο Β. Α Β = Α + Β, αν Α Β = Αρχή εγκλεισμού αποκλεισμού: Α Β = Α + Β - Α Β 5 Ελληνικά, 7 Αγγλικά, και 10 Γερμανικά βιβλία. Τρόποι να διαλέξουμε 2 βιβλία σε διαφορετική γλώσσα: Ελλ. Αγγλ.: 5 7 = 35 Ελλ. Γερμ.: 5 10 = 50 Αγγλ. Γερμ.: 7 10 = 70 Αμοιβαία αποκλειόμενα. Σύνολο: 155 διαφορετικές επιλογές. Τρόποι να διαλέξουμε 2 βιβλία (ανεξ. γλώσσας): ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 11

12 Παραδείγματα Πόσα passwords με 8 χαρακτήρες αποτελούμενα από κεφαλαία (Αγγλικά) γράμματα και τουλάχιστον ένα δεκαδικό ψηφίο; Υπάρχουν τέτοια #passwords. #δυαδικών συμβ/ρών μήκους 8 που είτε αρχίζουν από 1 είτε τελειώνουν σε 00: Όχι αμοιβαία αποκλειόμενα: = 160. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 12

13 Διατάξεις Μεταθέσεις Διατάξεις P(n, k): k από n διακεκριμένα αντικείμενα σε k διακεκριμένες θέσεις (1 αντικείμενο σε κάθε θέση). P(n, k) = #τρόπων να πληρωθούν k διακεκριμένες θέσεις από n διακεκριμένα αντικείμενα (διαθέσιμα σε ένα «αντίγραφο»). #τρόπων να πληρώσουμε 4 (διαφορετικές) θέσεις εργασίας αν έχουμε 30 υποψήφιους: #συμβ/ρών μήκους 10 μεόλατασύμβολαδιαφορετικά από κεφαλαίους Ελληνικούς χαρακτήρες: Μεταθέσεις n αντικειμένων: P(n, n) = n! #αναθέσεων 10 (διαφορετικών) γραφείων σε 10 καθηγητές: #συμβ/ρών μήκους 24 με όλα τα σύμβολα διαφορετικά από κεφαλαίους Ελληνικούς χαρακτήρες: ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 13

14 Παραδείγματα #συμβ/ρών από 4 διαφορετικούς (κεφαλαίους Ελληνικούς) χαρακτήρες ακολουθούμενους από 3 διαφορετικά ψηφία: Ρ(24, 4) Ρ(10, 3) #τετραψήφιων δεκαδικών αριθμών που δεν αρχίζουν από 0 και δεν έχουν επαναλάμβανόμενα ψηφία: = #μεταθέσεων (κεφαλαίων Ελληνικών) όπου Ω εμφανίζεται μετά από τα Χ, Ψ: Ρ(24, 21) 2! #μεταθέσεων όπου Ψ εμφανίζεται πριν το Ω, και μετά από τα Φ, Χ: Ρ(24, 20) 2! ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 14

15 Ερώτημα 1.α, 1 η Εργ #τοποθέτησης 8 (ίδιων / διακεκριμένων) πύργων σε μια σκακιέρα 8x8, ώστε να μην απειλεί ο ένας τον άλλο. Ένας πύργος σε κάθε γραμμή. Οπύργοςτης1 ης γραμμής με 8 τρόπους, οπύργοςτης2 ης γραμμής με 7 τρόπους, κοκ. Αν πύργοι ίδιοι, συνολικά: 8! τρόποι. Αν πύργοι διακεκριμένοι: πολλαπλασιάζουμε με μεταθέσεις: 8!. Συνολικά: (8!) 2 τρόποι a b c d e f g h ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 15

16 Κυκλικές Μεταθέσεις Κυκλικές μεταθέσεις n ατόμων: (n 1)! #τρόπων που n άνθρωποι κάθονται σε κυκλικό τραπέζι (διακρίνουμε μεταξύ «δεξιά» και «αριστερά»). Αν δεν διακρίνουμε μεταξύ «δεξιά» και «αριστερά»: (n 1)! / 2 ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 16

17 Κυκλικές Μεταθέσεις: Παράδειγμα (Ερ. 4.β, 1 η Εργασία 10-11) Κυκλικό τραπέζι 2n (μη διακεκριμένων) θέσεων, nζευγάρια (άντρας γυναίκα, διακεκριμένοι). Τρόποι να καθίσουν όταν: Δεν υπάρχει κανένας περιορισμός. Κυκλικές μεταθέσεις 2n διακ. αντικειμένων: (2n)!/(2n) = (2n-1)! Γυναίκα - άντρας κάθε ζευγαριού σε γειτονικές θέσεις. (n-1)! κυκλικές μεταθέσεις των ζευγαριών σε ζεύγη θέσεων. 2 τοποθετήσεις για κάθε ζευγάρι (ανεξάρτητα ενδεχόμενα). (n-1)! 2 n διαφορετικές μεταθέσεις. Άνδρες και γυναίκες εναλλάξ: (n-1)! κυκλικές μεταθέσ. για άνδρες και n! μεταθέσεις για γυναίκες. Ανεξάρτητα ενδεχόμενα: (n 1)!n! ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 17

18 Μεταθέσεις με Ομάδες #συμβ/ρών (μήκους 8) με γράμματα λέξης ΕΦΗΒΙΚΟΣ: 8! #συμβ/ρών (μήκους 8) με γράμματα λέξης ΠΑΡΑΠΟΝΑ: Μεταθέσεις με ομάδες ίδιων αντικειμένων: 8!/(2!3!1!1!1!) Μεταθέσεις n αντικειμένων σε k ομάδες ίδιων αντικειμένων με πληθάριθμο n 1, n 2,, n k αντίστοιχα: #συμβ/ρών μήκους 24 από 7 Α, 8 Β, 5 Γ, και 4 Δ: Αν πρώτο και τελευταίο Α: 22!/(5!8!5!4!) Αν δεν πρέπει να εμφανίζεται ΔΔΔΔ: 24!/(7!8!5!4!) 21!/(7!8!5!1!) 24!/(7!8!5!4!) ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 18

19 Παραδείγματα Τρόποι τακτοποίησης 10 ατόμων σε 4 διακεκριμένες καμπίνες: 4κλινη, 3κλινη, 2κλινη, 1κλινη (ερ. 1.β, 1 η εργ ). Μεταθέσεις 4 Α, 3 Β, 2 Γ, 1 Δ (εισιτηρίων) σε 10 διακεκριμένες θέσεις (άτομα). Μεταθέσεις με ομάδες αντικειμένων: 10!/(4!3!2!1!). 30 διακεκριμένοι μαθητές, 15 αγόρια και 15 κορίτσια. Τρόποι να χωριστούν σε ομάδες και να πάρουν εργασία (επαν. εξετ. 2011): Ομάδες από ένα αγόρι και ένα κορίτσι, κοινό θέμα εργασίας. Κορίτσια: διακεκριμένες θέσεις. Μεταθέσεις αγοριών: 15! Ομάδες από 5 άτομα, ανεξαρτήτως φύλου, 6 διαφορετικά θέματα. Μεταθέσεις με ομάδες: 30!/(5!) 6 Ομάδες από 5 άτομα, ανεξαρτήτως φύλου, κοινό θέμα εργασίας. Μεταθέσεις με ομάδες, διαιρούμε με 6! επειδή κοινό θέμα εργασίας: ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 19

20 Διατάξεις με Επανάληψη Διατάξεις με επανάληψη: n διακεκριμένα αντικείμενα (διαθέσιμα σε απεριόριστα «αντίγραφα») σε k διακεκριμένες θέσεις: Ισοδύναμο με διανομή k διακεκριμένων αντικειμένων σε n διακεκριμένες υποδοχές (χωρίς περιορισμό στη χωρητικότητα), όταν η σειρά στις υποδοχές δεν έχει σημασία. #πενταψήφιων δεκαδικών συμβ/ρών: 10 5 #τετραψήφιων δεκαδικών αριθμών (που δεν αρχίζουν από 0): = #πενταψήφιων δεκαδικών συμβ/ρών με τουλ. ένα 8: Πλήθος διαφορετικών υποσυνόλων ενός συνόλου Α: 2 A ( A στοιχεία σε 2 «υποδοχές»: ανήκει δεν ανήκει στο υποσύνολο). ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 20

21 Διατάξεις με Επανάληψη Διανομή k διακεκριμένων αντικειμένων σε n διακεκριμένες υποδοχές (χωρίς περιορισμό χωρητικότητας) με σειρά στις υποδοχές να έχει σημασία. Βιβλιοθήκη με n ράφια όπου τοποθετούνται k διαφορετικά βιβλία («όρθια» ράφια, βιβλία χωρίς κενά μεταξύ τους, έχει σημασία η σειρά στα ράφια). #διαφορετικών τοποθετήσεων; ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 21

22 Συνδυασμοί Συνδυασμοί C(n, k): #επιλογών k από n διακεκριμένα αντικείμενα (διαθέσιμα σε ένα «αντίγραφο»). Διαφορετικές 6άδες Lotto: C(49, 6) #υποσυνόλων με k στοιχεία από σύνολο n στοιχείων: C(n, k) #τρόπων στελέχωσης 5μελούς κοινοβουλευτικής επιτροπής, όπου μέλη ισότιμα: C(300, 5) #δυαδικών συμβ/ρών μήκους 32 με (ακριβώς) επτά 1: C(32, 7) ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 22

23 Ερώτημα 1.α, 1 η Εργ Τρόποι τοποθέτησης 2 ίδιων πιονιών σε μια σκακιέρα 8x8, ώστε να μην καταλαμβάνουν γειτονικά τετράγωνα. Διακρίνουμε 3 αμοιβαία αποκλειόμενα γεγονότα (κανόνας αθροίσματος). 1 ο πιόνι σε γωνία: 4x60 τρόποι. 8 1 ο πιόνι σε πλευρά (όχι γωνία): 24x58 τρόποι ο πιόνι σε «εσωτερικό» τετράγωνο: 36x55 τρόποι. 5 4 Αθροίζουμε και λαμβάνουμε υπόψη ότι τα πιόνια είναι μη διακεκριμένα (συνδυασμοί): 3 2 (4x60+24x58+36x55)/2 = a b c d e f g h ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 23

24 Παραδείγματα 40 βουλευτές του κόμματος Α, 35 βουλευτέςτουκόμματοςβ, και 25 βουλευτέςτουκόμματοςγ. #τρόπων να ορίσουμε 10 (μη διακεκριμένες) 3μελείς κοινοβουλευτικές ομάδες, με έναν βουλευτή από κάθε κόμμα, αν κάθεβουλευτήςμπορείνασυμμετέχεισε1 το πολύ ομάδα; #τρόποι επιλογής 10 βουλευτών κόμματος Α: C(40, 10). #τρόποι επιλογής και «τοποθέτησης» 10 βουλ. Β: P(35, 10). #τρόποι επιλογής και «τοποθέτησης» 10 βουλ. Γ: P(25, 10). #τρόπων συνολικά: 40!35!25!/(10!30!25!15!). ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 24

25 Παραδείγματα 40 βουλευτές του κόμματος Α, 35 βουλευτέςτουκόμματοςβ, και 25 βουλευτές του κόμματος Γ. #τρόπων να καθίσουν σε 3 πτέρυγες με 40 διακεκριμένες θέσεις ηκαθεμία, αν όλοι οι βουλευτές κάθε κόμματος πρέπει να καθίσουν στην ίδια πτέρυγα. #τρόπων «τοποθέτησης» κομμάτων στις πτέρυγες: 3! #τρόπων να καθίσει κόμμα Α: P(40, 40) = 40! #τρόπων να καθίσει κόμμα Β: P(40, 35) = 40!/5! #τρόπων να καθίσει κόμμα Γ: P(40, 25) = 40!/15! #τρόπων συνολικά: 3!40!40!40!/(5!15!). Τι αλλάζει αν θεωρήσουμε ότι οι βουλευτές κάθε κόμματος δεν είναι διακεκριμένοι; ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 25

26 Συνδυασμοί με Επανάληψη Διαφορετικά αποτελέσματα από ρίψη 2 ζαριών: Συνδυασμοί με επανάληψη: k από n διακεκριμένα αντικείμενα (διαθέσιμα σε απεριόριστα «αντίγραφα»). Διανομή k ίδιων αντικειμένων σε n διακεκριμένες υποδοχές (χωρίς περιορισμό στη χωρητικότητα). Μεταθέσεις από k ίδιες «μπάλες» και n-1 ίδια «διαχωριστικά». Πλήθος «μπαλών» μεταξύ διαδοχικών «διαχωριστικών» καθορίζει πλήθος αντικειμένων στην αντίστοιχη υποδοχή. #διανομών k ίδιων αντικειμένων σε n διακεκριμένες υποδοχές ώστε καμία υποδοχή κενή (k n). C(n+ (k n) 1, k n) = C(k 1, k n) = C(k 1, n 1) ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 26

27 Παραδείγματα 10 όμοιες καραμέλες σε 3 διακεκριμένα παιδιά: Επιλογή 10 από 12 παιδιά (σειρά επιλογής έχει σημασία): Επιλογή 10 από 12 παιδιά (σειρά επιλογής δεν έχει σημασία): Επιλογή 10 από 3 χρώματα με επανάληψη (σειρά επιλογής δεν έχει σημασία): Επιλογή 3 από 10 χρώματα με επανάληψη (σειρά επιλογής δεν έχει σημασία): ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 27

28 Παραδείγματα #ακεραίων λύσεων της εξίσωσης x 1 + x 2 + x 3 + x 4 = 20 Αν x i 0: C( , 20) = C(23, 20) = C(23, 3) Αν x i 1: C( , 16) = C(19, 16) = C(19, 3) Αν x 1 2, x 2 4, x 3 1, x 4 5: C( , 8) = C(11, 3) Πλήθος 5ψήφιων (δεκαδικών) συμβ/ρων με άθροισμα ψηφίων 8; Πλήθος ακεραίων λύσεων εξίσωσης x 1 + x 2 + x 3 + x 4 + x 5 = 8, ώστε 0 x 1, x 2, x 3, x 4, x 5 9. Περιορισμός «9» ικανοποιείται πάντα, αφού έχουμε μη αρνητικές μεταβλητές με άθροισμα 8. Τελικά: C( , 8) = C(12, 8) = C(12, 4) τέτοιοι αριθμοί. Τι συμβαίνει αν το άθροισμα των ψηφίων είναι π.χ. 18; Παρόμοια, αλλά αφαιρούμε ενδεχόμενα όπου κάποια από τις μεταβλητές έχει τιμή 10. Τελικά: C( , 18) 8 C( , 8) ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 28

29 Παραδείγματα 2n+1 κοινοβουλευτικές έδρες να μοιραστούν σε 3 κόμματα ώστε κανένα να μην έχει πλειοψηφία. #διανομών 2n+1 (ίδιες) μπάλες σε 3 διακεκριμένες υποδοχές ώστε κάθε υποδοχή n μπάλες. #διανομών χωρίς περιορισμούς: #διανομών όπου κάποια υποδοχή έχει n+1 μπάλες: Επιλέγουμε (με 3 τρόπους) υποδοχή με «πλειοψηφία». Τοποθετούμεσεαυτήn+1 μπάλες. #διανομών υπόλοιπων n μπαλών στις 3 υποδοχές: Τελικά #διανομών: ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 29

30 Παραδείγματα #τρόπων να χωριστούν 24 ομάδες σε 4 ομίλους των 6 ομάδων αν: Όμιλοι είναι διακεκριμένοι: Όμιλοι δεν είναι διακεκριμένοι: 5 διαφορετικά γράμματα (π.χ. Α, Β, Γ, Δ, Ε) και 20 κενά _. #συμβ/ρών που αρχίζουν και τελειώνουν με γράμμα και έχουν ανάμεσα σε διαδοχικά γράμματα τουλάχιστον 3 κενά. Μεταθέσεις 5 γραμμάτων: 5! 12 κενά στις 4 διακεκριμένες «υποδοχές» ανάμεσα σε γράμματα. Υπόλοιπα 8 κενά στις 4 «υποδοχές» με C( , 8) τρόπους. Τελικά: C(11, 8) 5! συμβ/ρές. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 30

31 Παραδείγματα #συμβ/ρών μήκους 24 από 7 Α, 8 Β, 5 Γ, και 4 Δ όπου δεν εμφανίζεται το ΓΑ. #συμβ/ρών μήκους 19 από 7 Α, 8 Β, και 4 Δ: 19!/(7!8!4!) Δημιουργούνται 20 διακεκριμένες «υποδοχές» για τα 5 Γ. Εξαιρούνται οι 7 πριν από κάθε Α. Διανομή 5 Γσε13 διακεκριμένες «υποδοχές»: C(17, 5). Τελικά: [19!/(7!8!4!)] [17!/(5!12!)]. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 31

32 Παραδείγματα n θρανία στη σειρά για k φοιτητές που εξετάζονται (n 2k-1). #τοποθετήσεων ώστε τουλάχιστον μια κενή θέση ανάμεσα σε κάθε ζευγάρι φοιτητών. Μεταθέσεις k φοιτητών: k! (καταλαμβάνουν k θρανία). Τοποθετούμε k 1 θρανία ανάμεσά τους. Υπόλοιπα n 2k+1 (ίδια) θρανία στις k+1 διακεκριμένες «υποδοχές» στην αρχή, στο τέλος, και ανάμεσα σε φοιτητές. C((k+1) + (n 2k+1) 1, n-2k+1) = C(n k+1, n-2k+1) = C(n k+1, k) Τελικά C(n k+1, k) k! = (n-k+1)!/(n-2k+1)! Διαφορετικά μεταθέσεις (με ομάδες) k διαφορετικών αντικειμένων (φοιτητών) και n-2k+1 ίδιων αντικειμένων (ελεύθερων θρανίων). ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 32

33 Παραδείγματα Έστω το «τετράγωνο» που ορίζεται από τα σημεία (0, 0), (0, 8), (10, 0), και (10, 8). Πόσα διαφορετικά «μονοπάτια» από το (0, 0) στο (10, 8), αν σε κάθε βήμα μετακινούμαστε είτε κατά μια μονάδα προς τα πάνω είτε κατά μια μονάδα προς τα δεξιά. Πρέπει να κάνουμε 8 βήματα Πάνω και 10 βήματα Δεξιά. #μονοπατιών = #μεταθέσεων 8 Πκαι10 Δ = 18!/(10! 8!) #επιλογών 3 αριθμών ώστε άθροισμα να διαιρείται από 3. Αριθμοί σε 3 ομάδες 100 αριθμών με βάση mod 3. Επιλέγουμε είτε 3 από ίδια ομάδα είτε έναν από κάθε ομάδα. Τελικά 3C(100, 3) = ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 33

34 Παραδείγματα #διμελών σχέσεων στο σύνολο Α, Α = n: Όλες: Ανακλαστικές: Συμμετρικές: Αντισυμμετρικές: ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 34

35 Ανακεφαλαίωση ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 35

36 Εφαρμογή: Διακριτή Πιθανότητα Διακριτός δειγματοχώρος: αριθμήσιμο σύνολο Ω, όπου ω Ω, αντιστοιχούμε p(ω) [0, 1] και Γεγονός Ε: υποσύνολο Ω. p(e) = Πιθανότητα για 6άρες στο τάβλι: 1/36. Πιθανότητα για 6-5 στο τάβλι: 2/36. Πιθανότητα για ίδιο αποτέλεσμα στα 2 ζάρια: 6*1/36 = 1/6. Πιθανότητα τουλάχιστον 2 από k (τυχαία επιλεγμένους) ανθρώπους να έχουν γενέθλια την ίδια ημέρα; ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 36

37 Εφαρμογή: Διακριτή Πιθανότητα Ρίχνουμε 4 (ίδια / διακ.) ζάρια. Πιθανότητα κανένα να μην φέρει 6; (Ερώτ. 1.β, 1 η Εργ ) Αφού η πιθανότητα δεν σχετίζεται με «ταυτότητα» ζαριών, δεν παίζει ρόλο αν τα ζάρια είναι διακεκριμένα ήόχι. Τα θεωρούμε διακεκριμένα, ώστεόλαταενδεχόμεναισοπίθανα. Όλα τα ενδεχόμενα: 6 4 = Ενδεχόμενα χωρίς 6: 5 4 = 625. Ενδεχόμενα με τουλάχιστον ένα 6: = 671. Δείτε ακόμη ερ. 2.β, 1 η Εργασία ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 37

38 Ερωτ. 2, 1 η Εργασία Κάθε άνθρωπος ανήκει σε ένα από 12 ζώδια με πιθ. 1/12. Υπολογισμός Π(2, n): πιθανότητα τουλάχιστον 2 άτομα από μια ομάδα n ατόμων να ανήκουν στο ίδιο ζώδιο. 1 Πιθ(όλα τα n άτομα σε διαφορετικό ζώδιο) = 1 Π( 1, n) Π( 1, n) = (12-n+1)/12 n = P(12, n)/12 n Π(2, 2) = 1/12, Π(2, 3) = 17/72, P(2, 4) = 41/96, P(2, 5) = 89/144 Π(2, 12) = 1 12!/12 12 = %, Π(2, 13) = 1 (περιστερώνας)! Διαφορετικοί τρόποι υπολογισμού, αλλά πιο δύσκολοι! Όλοι στο ίδιο ζώδιο: 12/12 n (απάντηση για n = 2). Ακριβώς ένα ζώδιο με ακριβώς 2 άτομα και υπόλοιπα ζώδια με 1 άτομο: C(n,2) P(12, n 1)/12 n Ακριβώς δύο ζώδια με ακριβώς 2 άτομα και υπόλοιπα ζώδια με 1 άτομο: C(n,2) C(n 2,2) P(12, n 2)/(2 12 n ) Ακριβώς ένα ζώδιο με ακριβώς 3 άτομα: C(n,3) P(12, n 2)/12 n ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 38

39 Γεννήτριες Συναρτήσεις Αναπαράσταση ακολουθιών: Με γενικό (ή «κλειστό») τύπο α n. Αναδρομική σχέση. Κωδικοποίηση σε δυναμοσειρά μιας (πραγματικής) μεταβλητής x. Γεννήτρια Συνάρτηση (ΓΣ) Α(x) ακολουθίας α: Συντελεστής του x n αντιστοιχεί σε n-οστό όρο ακολουθίας α. Επιλέγουμε διάστημα τιμών x ώστε σειρά να συγκλίνει (πάντα!). Έτσι θεωρούμε ότι Α(x) άπειρα παραγωγίσιμη (αναλυτική). Παραγωγίζουμε/ολοκληρώνουμε την A(x) ως πεπερασμένο άθροισμα. Κάθε ακολουθία α αντιστοιχεί σε μοναδική ΓΣ Α(x). ΓΣ Α(x) αντιστοιχεί σε μοναδική ακολουθία: Μετασχηματισμός και «αλγεβρικός» χειρισμός ακολουθιών και επίλυση των προβλημάτων που κωδικοποιούν. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 39

40 Παραδείγματα ΓΣ ακολουθίας 1, 1, 1, 1,... : 1/(1 x) ΓΣ ακολουθίας α n = b λ n : b/(1 λx) ΓΣ για πεπερασμένες ακολουθίες (υπόλοιποι όροι θεωρούνται 0). ΓΣ ακολουθίας 0, 0, 1, 2, 3, 4, 5: x 2 + 2x 3 + 3x 4 + 4x 5 + 5x 6 ΓΣ ακολουθίας α k = C(n, k): ΓΣ ακολουθίας α n = n+1 : ΓΣ ακολουθίας β n = n : Ακολουθία που αντιστοιχεί σε ΓΣ A(x) = 5/(1 4x): α n = 5 4 n ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 40

41 Παραδείγματα Ακολουθία αντιστοιχεί σε ΓΣ Α(x) = 1/(1+x); Γενικευμένο δυωνυμικό ανάπτυγμα (όταν n δεν είναι φυσικός): Ειδικότερα, αν n φυσικός: Δηλαδή η 1/(1-x) n είναι η ΓΣ για συνδυασμούς k από n αντικείμενα με επανάληψη (ή διανομήk ίδιων αντικειμένων σε n διακ. υποδοχές). Με βάση γενικευμένο δυωνυμικό ανάπτυγμα, Άρα η ΓΣ A(x) = 1/(1+x) αντιστοιχεί στην ακολουθία α n = (-1) n ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 41

42 Προβλήματα Συνδυαστικής Συνήθεις ΓΣ χρησιμοποιούνται για την κωδικοποίηση και επίλυση προβλημάτων συνδυασμών. Για κάθε αντικείμενο Α, κωδικοποιούμε στον εκθέτη της μεταβλητής x πόσες φορές μπορούμε να το επιλέξουμε. 1+x+x 2 +x 3 + +x p : μπορούμε να επιλέξουμε το αντικείμενο Α 0, 1,..., p φορές (μπορεί και άπειρο άθροισμα). Σε αυτή τη φάση κωδικοποιούνται οι περιορισμοί. Απαριθμητής για (επιλογές) αντικειμένου Α. Απαριθμητές για διαφορετικά αντικείμενα πολλαπλασιάζονται (κανόνας γινομένου) και δίνουν ΓΣ για συνδυασμούς από n αντικείμενα. Ο συντελεστής του x k στη ΓΣ αντιστοιχεί στον #συνδυασμών k από n αντικείμενα (υπό τους περιορισμούς που έχουμε θέσει). Η ΓΣ κωδικοποιεί όλαταενδεχόμενατου πειράματος και #τρόπων να προκύψει κάθε ενδεχόμενο. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 42

43 Παραδείγματα Συνδυασμοί από n αντικείμενα χωρίς επαναλήψεις: Απαριθμητής για κάθε αντικείμενο: 1+x ΓΣ (1+x) n. Συντελεστής x k = C(n, k). Συνδυασμοί από n αντικείμενα με απεριόριστες επαναλήψεις: Απαριθμητής για κάθε αντικείμενο: 1+x+x 2 +x 3 + = 1/(1-x) ΓΣ 1/(1-x) n. Συντελεστής x k = C(n+k-1, k). Συνδυασμοί από n αντικείμενα με απεριόριστες επαναλήψεις ώστε κάθε αντικείμενο να επιλεγεί τουλάχιστον 1 φορά: Απαριθμητής για κάθε αντικείμενο: x+x 2 +x 3 + = x/(1-x) ΓΣ x n /(1-x) n. Συντελεστής x k = C(k-1, n-1). ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 43

44 Παραδείγματα #λύσεων εξίσωσης z 1 +z 2 +z 3 +z 4 = 30 στους φυσικούς αν z 1 άρτιος 10, z 2 περιττός 11, 3 z 3 10, 0 z Α(x)=(1+x 2 +x 4 + +x 10 )(x+x 3 + +x 11 )(x 3 +x 4 + +x 10 )(1+x+ +x 15 ) Ζητούμενο δίνεται από συντελεστή x 30 που είναι 185. O συντελεστής του x 30 στην A(x) δεν ταυτίζεται με αυτόν στην Α (x)=(1+x 2 +x 4 +x 6 + )(x+x 3 +x 5 + )(x 3 +x 4 +x 5 + )(1+x+x 2 +x 3 + ) Κέρματα 20 λεπτών, 50 λεπτών, 1 ευρώ και 2 ευρώ. Συνδυασμοί με συνολική αξία n ευρώ ώστε τουλάχιστον ένα κέρμα από κάθε είδος. Κωδικοποιούμε στον εκθέτη την αξία των κερμάτων (σε λεπτά). Α(x) = (x 20 +x 40 + )(x 50 +x )(x 100 +x ) (x 200 +x ) To ζητούμενο δίνεται από τον συντελεστή του x 100n ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 44

45 Παραδείγματα ΓΣ για τη διανομή 20 μαρκαδόρων, 6 μαύρων, 10 μπλέ, και 4 κόκκινων, σε 2 καθηγητές ώστε κάθε καθηγητής να πάρει 10 μαρκαδόρους και τουλάχιστον 1 από κάθε χρώμα. Διανομή στον 1 ο καθηγητή (σύμφωνα με περιορισμούς) καθορίζει τι θα πάρει ο 2 ος καθηγητής με μοναδικό τρόπο. Αρκεί να διατυπώσουμε τη ΓΣ για τον 1 ο καθηγητή. (x+x 2 +x 3 +x 4 +x 5 )(x+x 2 + +x 9 )(x+x 2 +x 3 ) Το ζητούμενο δίνεται από τον συντελεστή του x 10 που είναι 15. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 45

46 Παραδείγματα Ερώτημα 3.β, 1 η Εργασία : Έχουμε n λίτρα λάδι (ίδια «αντικείμενα») που συσκευάζονται σε 5λιτρα και 10λιτρα, και διανέμονται σε 3 διακεκριμένες αποθήκες. Τουλάχιστον 2 συσκευασίες από κάθε είδος σε κάθε αποθήκη. Να διατυπωθεί ΓΣ. Ποιος συντελεστής δίνει πλήθος διανομών; Συνδυασμοί συνήθης ΓΣ. Διανομή n ίδιων «αντικειμένων» (λίτρων λαδιού) σε 6 διακεκριμένες υποδοχές: Πλήθος ακεραίων λύσεων εξίσωσης: Γεννήτρια συνάρτηση: Πλήθος διανομών δίνεται από συντελεστή του x n. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 46

47 Παραδείγματα #διανομών 2n+1 ίδιων μπαλών σε 3 διακεκριμένες υποδοχές ώστε κάθε υποδοχή να έχει n μπάλες. ΗΓΣείναιA(x) = (1+x+x 2 + +x n ) 3 = (1 x n+1 ) 3 /(1-x) 3 Tο ζητούμενο δίνεται από τον συντελεστή του x 2n+1 Με πράξεις: Ο συντελεστής του x 2n+1 είναι ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 47

48 Παραδείγματα 100 (μη διακεκριμένοι) επιβάτες κατεβαίνουν σε 4 (διακεκριμένες) στάσεις. Γεννήτρια Συνάρτηση όταν: Δενυπάρχουνπεριορισμοί. #ακεραίων λύσεων της z 1 +z 2 +z 3 +z 4 = 100 με z 1, z 2, z 3, z 4 0. (1+x+x 2 +x 3 + ) 4 = 1/(1 x) 4 Ζητούμενο δίνεται από συντελεστή x 100 που είναι C(103, 3) #επιβ. 3 η στάση #επιβ. 2 η στάση #επιβ. 1 η στάση. Πρέπει z 2 = z 1 +κ, κ 0, και z 3 = z 2 +λ = z 1 +κ+λ, λ 0. #ακεραίων λύσεων της 3z 1 +2κ+λ+z 4 = 100 με z 1, κ, λ, z 4 0. (1+x 3 +x 6 + +x 99 )(1+x 2 +x 4 + +x 100 )(1+x+x 2 + +x 100 ) 2 Ζητούμενο δίνεται από συντελεστή x 100 που είναι ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 48

49 Ερώτημα 3.α, 1 η Εργασία Χαρτ/μτα 5, 10, 20 ευρώ. ΓΣ για τρόπους επιλογής 100 χαρτ/μτων συνολικής αξίας 1000 ευρώ, τουλάχιστον 10 από 10 και 20 ευρώ. Συνήθης ΓΣ γιατί χαρτονομίσματα κάθε είδους όχι διακεκριμένα. Τρόποι επιλογής όσες οι ακέραιες λύσεις συστήματος: Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι πάντα συναληθεύουν δύο ισότητες: λύνουμε 1 η (π.χ. ως προς w) και αντικαθιστούμε στη 2 η. Τρόποι επιλογής όσες οι ακέραιες λύσεις συστήματος: Συνήθης ΓΣ: Ζητούμενο δίνεται από συντελεστή του x 500. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 49

50 Ερώτημα 3.β, 1 η Εργασία κέρματα του 1 ευρώ και 9 κέρματα των 2 ευρώ. ΓΣ για τρόπους επιλογής κερμάτων με συνολική αξία 20 ευρώ, ώστε τουλάχιστον 1 κέρμα του 1 ευρώ και το πολύ 7 κέρματα των 2 ευρώ. Συνήθης ΓΣ γιατί κέρματα κάθε είδους όχι διακεκριμένα. Τρόποι επιλογής όσες οι ακέραιες λύσεις συστήματος:... ή ισοδύναμα: Συνήθης ΓΣ: Ζητούμενο δίνεται από συντελεστή του x 20. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 50

51 Εκθετικές Γεννήτριες Συναρτήσεις... για προβλήματα διατάξεων. Διακεκριμένα αντικείμενα σε διακεκριμένες θέσεις. Αναζητούμε τον συντελεστή τον συντελεστή του x k /k! (ουσιαστικά πολλαπλασιάζουμε τον συντελεστή του x k με k!) Λαμβάνουμε υπόψη διατάξεις στον σχηματισμό των απαριθμητών. Διατάξεις k αντικειμένων από n χωρίς επανάληψη. P(n, k) = C(n, k) k! Το P(n, k) προκύπτει ως συντελεστής του x k /k! στο (1+x) n ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 51

52 Εκθετικές Γεννήτριες Συναρτήσεις Εκθετική Γεννήτρια Συν. Ε(x) ακολουθίας α: Συντελεστής του x n /n! αντιστοιχεί σε n-οστό όρο ακολουθίας α. «Εκθετική» γιατί στην ακολουθία 1, 1, 1,... αντιστοιχεί η Εκθετική ΓΣ (ΕΓΣ) e x λόγω της ταυτότητας: ΕΓΣ για μεταθέσεις n διαφορετικών αντικειμένων: ΕΓΣ για μεταθέσεις n ίδιων αντικειμένων: ΕΓΣ για μεταθέσεις n αντικειμένων σε k ομάδες με ίδια αντικείμενα με πληθάριθμο ομάδων n 1, n 2,, n k : ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 52

53 Παραδείγματα ΕΓΣ για διανομή k διακεκριμένων αντικειμένων σε n διακεκριμένες υποδοχές χωρίς περιορισμούς και χωρίς να έχει σημασία η σειρά στις υποδοχές. Ισοδύναμα, ΕΓΣ για διατάξεις k από n με απεριόριστες επανάληψεις. Π.χ. k άνθρωποι επιλέγουν ένα γλυκό από n διαφορετικά είδη. Εκθετικός απαριθμητής για κάθε υποδοχή: Εκθετική ΓΣ: e nx και ο συντελεστής x k /k! είναι n k ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 53

54 Παραδείγματα Το ίδιο με περιορισμό καμία υποδοχή να μην μείνει κενή (k n): Εκθετικός απαριθμητής για κάθε υποδοχή: e x 1 Εκθετική ΓΣ: (e x 1) n Συντελεστής του x k /k! είναι ίσος με Εφαρμογές: Πρόγραμμα μελέτης 4 μαθημάτων για 7 ημέρες ώστε κάθε μάθημα να μελετηθεί τουλάχιστον 1 ημέρα. «Διανομή» 7 διακ. ημερών σε 4 διακ. μαθήματα ώστε κανένα μάθημα να μην μείνει «κενό». #«διανομών»: = 8400 Ανάθεση 20 μεταπτ. φοιτητών σε 5 εργαστήρια ώστε κάθε εργαστήριο να δεχθεί τουλάχιστον 1 φοιτητή. #«αναθέσεων»: ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 54

55 Παραδείγματα #πενταδικών συμβ/ρών μήκους n με άρτιο πλήθος από 1: Εκθετικός απαριθμητής για ψηφία 0, 2, 3, 4: Εκθετικός απαριθμητής για ψηφίο 1: Εκθετική ΓΣ: e 4 (e x + e x )/2 = (e 5x + e 3x )/2 Συντελεστής του x n /n! είναι (5 n + 3 n )/2 ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 55

56 Παραδείγματα #πενταδικών συμβ/ρών μήκους n με άρτιο πλήθος 1 και περιττό πλήθος 0 όπου τα 2, 3, 4 εμφανίζονται τουλάχιστον 1 φορά. Εκθετικός απαριθμητής για ψηφία 2, 3, 4: e x 1 Εκθετικός απαριθμητής για ψηφίο 1: (e x + e x )/2 Εκθετικός απαριθμητής για ψηφίο 0: Εκθετική ΓΣ: (e x 1) 3 [(e x + e x )/2] [(e x e x )/2] Συντελεστής του x n /n! είναι 5 n -3 4 n + 3 n+1 2 n + (-2) n 3 (-1) n -1 ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 56

57 Παραδείγματα ΕΓΣ για διανομή k διακεκριμένων αντικειμένων σε n διακεκριμένες υποδοχές χωρίς περιορισμούς και όταν έχει σημασία η σειρά στις υποδοχές. Επειδή είναι πρόβλημα διατάξεων, έχουμε εκθετική ΓΣ. Αφού έχει σημασία η σειρά σε κάθε υποδοχή, κατά το σχηματισμό του απαριθμητή, πολλαπλασιάζουμε το x k /k! με k! Ο απαριθμητής για κάθε υποδοχή είναι: 1+x+x 2 +x 3 + = 1/(1 x) H εκθετική ΓΣ είναι 1/(1 x) n Το ζητούμενο δίνεται από τον συντελεστή του x k /k!, που είναι: ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 57

58 Ανακεφαλαίωση ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 58

59 Αναδρομικές Σχέσεις Αναπαράσταση ακολουθίας α εκφράζοντας α n ως συνάρτηση α n-1, α n-2,, με δεδομένες αρχικές συνθήκες. Ακολουθία Fibonacci F n = F n-1 + F n-2, F 0 = 1 και F 1 = 1. Συχνά F 0 = 0 και F 1 = 1 ως αρχικές συνθήκες. Γεωμετρική πρόοδος με λόγο λ: α n = λα n-1, α 0 = 1. Αριθμητική πρόοδος με βήμα ω: α n = α n-1 + ω, α 0 = 0. Άθροισμα n πρώτων φυσικών: α n = α n-1 + n, α 0 = 0. Αναδρομικές σχέσεις προκύπτουν «φυσιολογικά» από την περιγραφή του προβλήματος. Ανάλυση αναδρομικών αλγορίθμων, συνδυαστική,... «Επίλυση» για υπολογισμό n-οστού όρου: όχι πάντα εύκολη. Γραμμικές σχέσεις με σταθερούς συντελεστές (ΠΛΗ20). Σχέσης που προκύπτουν από διαίρει-και-βασίλευε αλγόριθμους (ΠΛΗ30). ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 59

60 Παράδειγμα Οι Πύργοι του Ανόι: #κινήσεων ώστε n δίσκοι, όλοι διαφορετικού μεγέθους, να μεταφερθούν από αριστερά στα δεξιά χωρίς κάποιος δίσκος να βρεθεί πάνω από κάποιον άλλο μικρότερο. T(n): #κινήσεων για n 1 δίσκους. Αρχική συνθήκη: Τ(0) = 0, Τ(1) = 1, Τ(2) = 3, Τ(3) = 7, Τ(n) = 2T(n-1) + 1 ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 60

61 Παράδειγμα Αναδρομική σχέση για #δυαδικών συμβ/ρών μήκους n που δεν περιέχουν το 00 (δύο συνεχόμενα 0). α 0 = 1, α 1 = 2, α 2 = 3, α 3 = 5,... Κάθε συμβ/ρά μήκους n-1 χωρίς 00 δίνει μία συμβ/ρά μήκους n χωρίς 00 με την προσθήκη του ψηφίου 1. Έτσι παίρνουμε α n-1 συμβ/ρές μήκους n χωρίς 00. Κάθε συμβ/ρά μήκους n-1 χωρίς 00 που τελειώνει σε 1 δίνει άλλη μία συμβ/ρά μήκους n χωρίς 00 με την προσθήκη του ψηφίου 0. Έτσι παίρνουμε α n-2 (διαφορετικές) συμβ/ρές μήκους n χωρίς 00. Συνεπώς α n = α n-1 + α n-2, με α 0 = 1, α 1 = 2. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 61

62 Παράδειγμα Αναδρομική σχέση για #πενταδικών συμβ/ρών μήκους n με άρτιο αριθμό 0. α 0 = 1, α 1 = 4, α 2 = 17,... Κάθε συμβ/ρά μήκους n-1 με άρτιο αριθμό 0 δίνει 4 συμβ/ρές μήκους n με άρτιο αριθμό 0, με προσθήκη ενός από τα 1, 2, 3, 4. Έτσι παίρνουμε 4α n-1 συμβ/ρές μήκους n με άρτιο αριθμό 0. Κάθε συμβ/ρά μήκους n-1 με περιττό αριθμό 0 δίνει 1 συμβ/ρά μήκους n με άρτιο αριθμό 0, με προσθήκη ενός 0. Έτσι παίρνουμε 5 n-1 α n-1 (διαφορετικές) συμβ/ρές μήκους n με άρτιο αριθμό 0. Συνεπώς α n = 5 n-1 + 3α n-1, με α 0 = 1. Δείτε ακόμη Ερ. 4.α, 1 η Εργασία ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 62

63 Επίλυση Αναδρομικών Σχέσεων με Γεννήτριες Συναρτήσεις Για γραμμικές αναδρομικές σχέσεις με σταθερούς συντελεστές είναι (συνήθως) εύκολο να υπολογίσουμε τη ΓΣ της ακολουθίας. Η ακολουθία που αντιστοιχεί στη ΓΣ αποτελεί τη «λύση» της σχέσης. Παράδειγμα (πύργοι του Ανόι): α n = 2α n με α 0 = 0. Για κάθε n 1 πολλαπλασιάζουμε με x n και αθροίζουμε: Αν συμβολίσ. με Α(x) τη ΓΣ της α n έχουμε τώρα μιασχέσηγιαα(x): Χρησιμοποιώντας α 0 = 0 και λύνοντας ως προς A(x): Κλασματική ανάλυση: «Λύση»: ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 63

64 Επίλυση Αναδρομικών Σχέσεων με Γεννήτριες Συναρτήσεις Παράδειγμα: α n = 3α n n-1 με α 0 = 1. Για κάθε n 1 πολλαπλασιάζουμε με x n και αθροίζουμε: Αν συμβολίσ. με Α(x) τη ΓΣ της α n έχουμε τώρα μιασχέσηγιαα(x): Χρησιμοποιώντας α 0 = 1 και λύνοντας ως προς A(x): Κλασματική ανάλυση: «Λύση»: ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 64

65 Ερώτημα 4.β, 1 η Εργασία 11-12: Αναδρομική Σχέση Πλήθος ακολουθιών μήκους n από ψηφία 0, 1, 2, 3, ώστε να μην εμφανίζεται 1 σε θέση μετά από κάποιο 2 ή 3. Έστω α n πλήθος αποδεκτών ακολουθιών μήκους n. α 0 = 1, α 1 = 4, α 2 = 14,... Κατασκευή αποδεκτών ακολουθιών μήκους n+1 από ακολουθίες μήκους n με προσθήκη ψηφίου στο τέλος: Προσθήκη ψηφίων 0, 1, 2, 3 σε 2 n αποδεκτές ακολουθίες που περιέχουν μόνο 0 ή 1: 4x2 n ακολουθίες. Προσθήκη ψηφίων 0, 2, 3 σε α n 2 n αποδεκτέςακολουθίεςπου περιέχουν τουλάχιστον ένα 2 ή 3: 3(α n 2 n ) ακολουθίες. Αναδρομική σχέση: α n+1 = 3α n + 2 n, με α 0 = 1. ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 65

66 Ερώτημα 4.β, 1 η Εργασία 11-12: Επίλυση με ΓΣ Αναδρομική Σχέση: α n = 3α n n-1 με α 0 = 1. Για κάθε n 1 πολλαπλασιάζουμε με x n και αθροίζουμε: Αν συμβολίσ. με Α(x) τη ΓΣ της α n έχουμε τώρα μιασχέσηγιαα(x): Χρησιμοποιώντας α 0 = 1 και λύνοντας ως προς A(x): Κλασματική ανάλυση: «Λύση»: ΠΛΗ 20, ΑΘΗ 4 ( ) 1η ΟΣΣ(Συνδυαστική) 66

Συνδυαστική Απαρίθμηση

Συνδυαστική Απαρίθμηση Συνδυαστική Απαρίθμηση Υπολογισμός αριθμού διαφορετικών αποτελεσμάτων «πειράματος» ή «γεγονότος» (με συνδυαστικά επιχειρήματα). «Πείραμα» ή «γεγονός»: διαδικασία με συγκεκριμένο (πεπερασμένο) σύνολο παρατηρήσιμων

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήτριες Συναρτήσεις

Γεννήτριες Συναρτήσεις Γεννήτριες Συναρτήσεις ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αναπαράσταση Ακολουθιών Ακολουθία:

Διαβάστε περισσότερα

(Γραμμικές) Αναδρομικές Σχέσεις

(Γραμμικές) Αναδρομικές Σχέσεις (Γραμμικές) Αναδρομικές Σχέσεις ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αναδρομικές Σχέσεις Αναπαράσταση

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ.

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ. Παραδείγματα Απαρίθμησης Γνωστό: P (M 2 M τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M Τεχνικές Απαρίθμησης Πχ M {A, B, C} P (M 2 3 8 #(Υποσυνόλων με 2 στοιχεία ( 3 2 3 #(Διατεταγμένων υποσυνόλων με 2 στοιχεία 3 2

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ, ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ, ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ Εισαγωγή. Οι σχηματισμοί που προκύπτουν με την επιλογή ενός συγκεκριμένου αριθμού στοιχείων από το ίδιο σύνολο καλούνται διατάξεις αν μας ενδιαφέρει η σειρά καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυαστική Απαρίθμηση Υπολογισμός αριθμού διαφορετικών αποτελεσμάτων πειράματος (με συνδυαστικά επιχειρήματα)

Συνδυαστική Απαρίθμηση Υπολογισμός αριθμού διαφορετικών αποτελεσμάτων πειράματος (με συνδυαστικά επιχειρήματα) Συνδυαστική Απαρίθμηση Υπολογισμός αριθμού διαφορετικών αποτελεσμάτων πειράματος (με συνδυαστικά επιχειρήματα) Πείραμα: διαδικασία που παράγει πεπερασμένο σύνολο αποτελεσμάτων Πληθικός αριθμός συνόλου

Διαβάστε περισσότερα

Διακριτά Μαθηματικά. Απαρίθμηση: Εισαγωγικά στοιχεία Αρχή του Περιστεριώνα

Διακριτά Μαθηματικά. Απαρίθμηση: Εισαγωγικά στοιχεία Αρχή του Περιστεριώνα Διακριτά Μαθηματικά Απαρίθμηση: Εισαγωγικά στοιχεία Αρχή του Περιστεριώνα Συνδυαστική ανάλυση μελέτη της διάταξης αντικειμένων 17 ος αιώνας: συνδυαστικά ερωτήματα για τη μελέτη τυχερών παιχνιδιών Απαρίθμηση:

Διαβάστε περισσότερα

O n+2 = O n+1 + N n+1 = α n+1 N n+2 = O n+1. α n+2 = O n+2 + N n+2 = (O n+1 + N n+1 ) + (O n + N n ) = α n+1 + α n

O n+2 = O n+1 + N n+1 = α n+1 N n+2 = O n+1. α n+2 = O n+2 + N n+2 = (O n+1 + N n+1 ) + (O n + N n ) = α n+1 + α n Η ύλη συνοπτικά... Στοιχειώδης συνδυαστική Γεννήτριες συναρτήσεις Σχέσεις αναδρομής Θεωρία Μέτρησης Polyá Αρχή Εγκλεισμού - Αποκλεισμού Σχέσεις Αναδρομής Γραμμικές Σχέσεις Αναδρομής με σταθερούς συντελεστές

Διαβάστε περισσότερα

ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης,. Σούλιου Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών

ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης,. Σούλιου Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Μαθηματική Επαγωγή ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης,. Σούλιου Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τεχνικές Απόδειξης Εξαντλητική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ 20, 5 η ΟΣΣ: Θεωρία Γραφημάτων

ΠΛΗ 20, 5 η ΟΣΣ: Θεωρία Γραφημάτων ΠΛΗ 20, 5 η ΟΣΣ: Θεωρία Γραφημάτων ημήτρης Φωτάκης ιακριτά Μαθηματικά και Μαθηματική Λογική Πληροφορική Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο 4 η Εργασία: Γενική Εικόνα Αντίστοιχη βαθμολογικά και ποιοτικά με την

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ

1.1 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ : ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ Αιτιοκρατικό πείραμα ονομάζουμε κάθε πείραμα για το οποίο, όταν ξέρουμε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιείται, μπορούμε να προβλέψουμε με

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα

Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα Θεωρούμε την ακολουθία (α ν ) των θετικών περιττών αριθμών: 1, 3, 5, 7, α) Να αιτιολογήσετε γιατί η (α ν ) είναι αριθμητική πρόοδος και να βρείτε τον εκατοστό

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Επίλυσης Προβλημάτων ============================================================================ Π. Κυράνας - Κ.

Μεθοδολογία Επίλυσης Προβλημάτων ============================================================================ Π. Κυράνας - Κ. Μεθοδολογία Επίλυσης Προβλημάτων ============================================================================ Π. Κυράνας - Κ. Σάλαρης Πολλές φορές μας δίνεται να λύσουμε ένα πρόβλημα που από την πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Διακριτά Μαθηματικά Συνδυαστική

Διακριτά Μαθηματικά Συνδυαστική Διακριτά Μαθηματικά Γεώργιος Χρ. Μακρής http://users.sch.gr/gmakris 7 Αυγούστου 2012 Η είναι ένα κομμάτι των Μαθηματικών που επικεντρώνεται στη "μέτρηση" του πλήθους των αντικειμένων ενός συνόλου. Η ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

Φεργαδιώτης Αθανάσιος ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Θέμα 2 ο (150)

Φεργαδιώτης Αθανάσιος ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Θέμα 2 ο (150) Φεργαδιώτης Αθανάσιος ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Θέμα ο (150) -- Τράπεζα θεμάτων Άλγεβρας Α Λυκείου Φεργαδιώτης Αθανάσιος -3- Τράπεζα θεμάτων Άλγεβρας Α Λυκείου Φεργαδιώτης Αθανάσιος ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΑΛ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΑΛ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΑΛ www.askisopolis.gr 3 4 .5381 Ένα κουτί περιέχει άσπρες, κόκκινες και πράσινες μπάλες. Οι άσπρες είναι 0, οι κόκκινες είναι 7, ενώ όλες οι μπάλες μαζί είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 Επιμέλεια: Ομάδα Διαγωνισμάτων από το Στέκι των Πληροφορικών Θέμα Α A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 3. Δίνεται ο πίνακας: 3 3 3 ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΘΕΜΑ ο. Ένα κουτί περιέχει άσπρες, μαύρες, κόκκινες και πράσινες μπάλες. Οι άσπρες είναι 5, οι μαύρες είναι 9, ενώ οι κόκκινες και οι πράσινες μαζί είναι 6. Επιλέγουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ιακριτά Μαθηµατικά και Μαθηµατική Λογική ΠΛΗ20 Ε ρ γ α σ ί α 1η Συνδυαστική-Σχέσεις-Συναρτήσεις Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η περαιτέρω εξοικείωση µε τις σηµαντικότερες µεθόδους και ιδέες της Συνδυαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ I Παντελής Δημήτριος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ I Παντελής Δημήτριος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ I Παντελής Δημήτριος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών ΕΝΝΟΙΑ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ Μαθηματική περιγραφή συστημάτων με αβεβαιότητα Παραδείγματα από την οργάνωση παραγωγής Διάρκεια παραγωγής προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ. Σύμφωνα με τα παραπάνω, για μια αριθμητική πρόοδο που έχει πρώτο όρο τον ...

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ. Σύμφωνα με τα παραπάνω, για μια αριθμητική πρόοδο που έχει πρώτο όρο τον ... ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ Ορισμός : Μία ακολουθία ονομάζεται αριθμητική πρόοδος, όταν ο κάθε όρος της, δημιουργείται από τον προηγούμενο με πρόσθεση του ίδιου πάντοτε αριθμού. Ο σταθερός αριθμός που προστίθεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. 118 ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 324 416 ασκήσεις για λύση. 20 συνδυαστικά θέματα εξετάσεων

ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. 118 ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 324 416 ασκήσεις για λύση. 20 συνδυαστικά θέματα εξετάσεων ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 118 ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 34 416 ασκήσεις για λύση ερωτήσεις κατανόησης λυμένα παραδείγματα 0 συνδυαστικά θέματα εξετάσεων Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Εισαγωγική ενότητα Το λεξιλόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ» - 6/2/2014 Διάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες και 50 λεπτά Ομάδα Α

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ» - 6/2/2014 Διάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες και 50 λεπτά Ομάδα Α ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ» - 6/2/2014 Διάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες και 50 λεπτά Ομάδα Α 1. (2.5 μονάδες) Ο κ. Ζούπας παρέλαβε μία μυστηριώδη τσάντα από το ταχυδρομείο. Όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Η/Υ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ 6o ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΣΚΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Email: gvasil@math.auth.gr Ιστοσελίδα Μαθήματος: users.auth.gr/gvasil

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ Ή ΥΠΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ Ή ΥΠΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ Ή ΥΠΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Έστω ότι επιθυμούμε να μελετήσουμε ένα τυχαίο πείραμα με δειγματικό χώρο Ω και έστω η πιθανότητα να συμβεί ένα ενδεχόμενο Α Ω Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ενώ δεν γνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 3 Οι ιδιότητες των αριθμών... 37 3.1 Αριθμητικά σύνολα... 37 3.2 Ιδιότητες... 37 3.3 Περισσότερες ιδιότητες...

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 3 Οι ιδιότητες των αριθμών... 37 3.1 Αριθμητικά σύνολα... 37 3.2 Ιδιότητες... 37 3.3 Περισσότερες ιδιότητες... Περιεχόμενα Πρόλογος... 5 Κεφάλαιο Βασικές αριθμητικές πράξεις... 5. Τέσσερις πράξεις... 5. Σύστημα πραγματικών αριθμών... 5. Γραφική αναπαράσταση πραγματικών αριθμών... 6.4 Οι ιδιότητες της πρόσθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη:

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: Εισαγωγή Ενότητα 3.2 : Απαρίθμηση Συνδυαστική (ΙΙ). Θεόδωρος Χατζηπαντελής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμητική εύρεση ριζών μη γραμμικών εξισώσεων

Αριθμητική εύρεση ριζών μη γραμμικών εξισώσεων Αριθμητική εύρεση ριζών μη γραμμικών εξισώσεων Με τον όρο μη γραμμικές εξισώσεις εννοούμε εξισώσεις της μορφής: f( ) 0 που προέρχονται από συναρτήσεις f () που είναι μη γραμμικές ως προς. Περιέχουν δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις. Προβλήματα είχαν οι ασκήσεις:

Παρατηρήσεις. Προβλήματα είχαν οι ασκήσεις: ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΛΥΣΕΙΣ Στέλιιος Μιιχαήλογλου-Δημήτρης Πατσιιμάς Εκκφωννήήσσεει ιςς κκααι ι λλύύσσεει ιςς θθεεμμάάττωνν Άλλγγεεββρρααςς Τρράάππεεζζααςς θθεεμμάάττωνν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ υ ν δ υ α σ τ ι κ ή Πειραιάς 2007 1 Το κύριο αντικείμενο της Συνδυαστικής Οι τεχνικές υπολογισμού του πλήθους των στοιχείων πεπερασμένων συνόλων ή υποσυνό-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ 1. Τι καλείται μεταβλητή; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ Μεταβλητή είναι ένα γράμμα (π.χ., y, t, ) που το χρησιμοποιούμε για να παραστήσουμε ένα οποιοδήποτε στοιχείο ενός συνόλου..

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ υ ν δ υ α σ τ ι κ ή Πειραιάς 2007 1 Μάθημα 5ο Σχηματισμοί όπου επιτρέπεται η επανάληψη στοιχείων 2 Παράδειγμα 2.4.1 Πόσα διαφορετικά αποτελέσματα μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

Διακριτά Μαθηματικά. Απαρίθμηση: Διωνυμικοί συντελεστές

Διακριτά Μαθηματικά. Απαρίθμηση: Διωνυμικοί συντελεστές Διακριτά Μαθηματικά Απαρίθμηση: Διωνυμικοί συντελεστές Συνδυασμοί Το πλήθος των συνδυασμών r από n στοιχεία, C(n,r) συμβολίζεται και ως Ο αριθμός αυτός λέγεται και διωνυμικός συντελεστής Οι αριθμοί αυτοί

Διαβάστε περισσότερα

Διακριτά Μαθηματικά. Εύη Παπαϊωάννου. papaioan@ceid.upatras.gr papaioan@upatras.gr

Διακριτά Μαθηματικά. Εύη Παπαϊωάννου. papaioan@ceid.upatras.gr papaioan@upatras.gr Διακριτά Μαθηματικά Εύη Παπαϊωάννου papaioan@ceid.upatras.gr papaioan@upatras.gr https://www.ceid.upatras.gr/webpages/faculty/papaioan/dchmnt/2014-2015/dm/index.html Πότε και πού; Παρασκευή, 15.00 18.00,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ υ ν δ υ α σ τ ι κ ή Πειραιάς 2007 1 Μάθημα 3ο Διατάξεις και μεταθέσεις 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ-ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ- ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ 2.1 Διατάξεις και μεταθέσεις 2.2 Κυκλικές διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ε. Το μέλος δεν έχει επιλέξει κανένα από τα δύο προγράμματα. Το μέλος έχει επιλέξει αυστηρά ένα μόνο από τα δύο προγράμματα.

ε. Το μέλος δεν έχει επιλέξει κανένα από τα δύο προγράμματα. Το μέλος έχει επιλέξει αυστηρά ένα μόνο από τα δύο προγράμματα. 1. Τα μέλη ενός Γυμναστηρίου έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν προγράμματα αεροβικής ή γυμναστικής με βάρη. Θεωρούμε τα ενδεχόμενα: Α = Ένα μέλος έχει επιλέξει πρόγραμμα αεροβικής. Β = Ένα μέλος έχει επιλέξει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗΣ Πολλαπλασιαστική αρχή (multiplicatio rule). Έστω ότι ένα πείραμα Ε 1 έχει 1 δυνατά αποτελέσματα. Έστω επίσης ότι για κάθε ένα από αυτά τα δυνατά

Διαβάστε περισσότερα

2010-2011. 4 o Γενικό Λύκειο Χανίων Γ τάξη. Γενικής Παιδείας. Ασκήσεις για λύση

2010-2011. 4 o Γενικό Λύκειο Χανίων Γ τάξη. Γενικής Παιδείας. Ασκήσεις για λύση 00-0 o Γενικό Λύκειο Χανίων Γ τάξη Μαθηματικά Γενικής Παιδείας γ Ασκήσεις για λύση Επιμέλεια: Μ Ι Παπαγρηγοράκης http://usersschgr/mipapagr Γ Λυκείου Μαθηματικά Γενικής Παιδείας ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ-

Διαβάστε περισσότερα

ιακριτά Μαθηµατικά και Μαθηµατική Λογική ΠΛΗ20 Ε ρ γ α σ ί α 1η Συνδυαστική-Σχέσεις-Συναρτήσεις Ε ρ ω τ ή µ α τ α

ιακριτά Μαθηµατικά και Μαθηµατική Λογική ΠΛΗ20 Ε ρ γ α σ ί α 1η Συνδυαστική-Σχέσεις-Συναρτήσεις Ε ρ ω τ ή µ α τ α ιακριτά Μαθηµατικά και Μαθηµατική Λογική ΠΛΗ Ε ρ γ α σ ί α η Συνδυαστική-Σχέσεις-Συναρτήσεις Ε ρ ω τ ή µ α τ α Ερώτηµα. Θεωρείστε τις συναρτήσεις f,g,h:z Z (Z το σύνολο των ακέραιων αριθµών που ορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΛΓΕΒΡΑΣ. 1. Συνδυαστική ανάλυση. 1.1. Μεταθέσεις

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΛΓΕΒΡΑΣ. 1. Συνδυαστική ανάλυση. 1.1. Μεταθέσεις 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΛΓΕΒΡΑΣ 1 Συνδυαστική ανάλυση Η συνδυαστική ανάλυση είναι οι διάφοροι μέθοδοι και τύποι που χρησιμοποιούνται στη λύση προβλημάτων εκτίμησης του πλήθους των στοιχείων ενός πεπερασμένου συνόλου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 3.1 Τυχαίοι αριθμοί Στην προσομοίωση διακριτών γεγονότων γίνεται χρήση ακολουθίας τυχαίων αριθμών στις περιπτώσεις που απαιτείται η δημιουργία στοχαστικών

Διαβάστε περισσότερα

1 Αριθμητική κινητής υποδιαστολής και σφάλματα στρογγύλευσης

1 Αριθμητική κινητής υποδιαστολής και σφάλματα στρογγύλευσης 1 Αριθμητική κινητής υποδιαστολής και σφάλματα στρογγύλευσης Στη συγκεκριμένη ενότητα εξετάζουμε θέματα σχετικά με την αριθμητική πεπερασμένης ακρίβειας που χρησιμοποιούν οι σημερινοί υπολογιστές και τα

Διαβάστε περισσότερα

5. 2 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ- ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ

5. 2 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ- ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α 5. ΔΕΙΜΑΤΙΟΣ ΧΩΡΟΣ-ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ 69 5. ΔΕΙΜΑΤΙΟΣ ΧΩΡΟΣ- ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ Πείραμα τύχης- Δειγματικός χώρος Ένα πείραμα το οποίο όσες φορές και αν το επαναλάβουμε, δεν μπορούμε να προβλέψουμε το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 Η Θεωρία Πιθανοτήτων είναι ένας σχετικά νέος κλάδος των Μαθηματικών, ο οποίος παρουσιάζει πολλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στοιχεία. Επειδή η ιδιαιτερότητα

Διαβάστε περισσότερα

Dunamoseirèc A. N. Giannakìpouloc, Tm ma Statistik c OPA

Dunamoseirèc A. N. Giannakìpouloc, Tm ma Statistik c OPA Dunamoseirèc A. N. Giannakìpouloc, Tm ma Statistik c OPA Eisagwg Οι δυναμοσειρές είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα κατηγορία σειρών. Βρίσκουν πολύ σημαντικές εφαρμογές στον ορισμό συναρτήσεων καθώς και σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr I ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ i e ΜΕΡΟΣ Ι ΟΡΙΣΜΟΣ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Α Ορισμός Ο ορισμός του συνόλου των Μιγαδικών αριθμών (C) βασίζεται στις εξής παραδοχές: Υπάρχει ένας αριθμός i για τον οποίο ισχύει i Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι" ΠΛΗ 12

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι ΠΛΗ 12 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ» ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ "ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι" ΠΛΗ 12 AΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013 2014 Πριν αρχίσετε τη μελέτη του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤ ΤΑΞΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ. Σάββατο, 8 Ιουνίου 2013

ΣΤ ΤΑΞΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ. Σάββατο, 8 Ιουνίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Διεύθυνση: Προξένου Κορομηλά 51 Τ.Κ. 54622, Θεσσαλονίκη Τηλέφωνο και Fax 2310 285377 e-mail: emethes@otenet.gr http://www.emethes.gr ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 2. Θεωρούμε την ακολουθία (α ν ) των θετικών περιττών αριθμών: 1, 3, 5, 7,

ΘΕΜΑ 2. Θεωρούμε την ακολουθία (α ν ) των θετικών περιττών αριθμών: 1, 3, 5, 7, Θεωρούμε την ακολουθία (α ν ) των θετικών περιττών αριθμών: 1, 3, 5, 7, α) Να αιτιολογήσετε γιατί η (α ν ) είναι αριθμητική πρόοδος και να βρείτε τον εκατοστό όρο της. (Μονάδες 15) β) Να αποδείξετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ υ ν δ υ α σ τ ι κ ή Πειραιάς 2007 1 Μάθημα 2ο Κανόνες Απαρίθμησης (συνέχεια) 2 ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΜΕ ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ, ΒΙΒΛΙΟ & ΔΕΙΓΜΑ ΘΕΜΑΤΩΝ www.unipi.gr/faculty/mkoutras/index.htm

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2014 Θ ΕΩΡΙA 10

ΜΕ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2014 Θ ΕΩΡΙA 10 ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 04 Θ ΕΩΡΙA 0 ΘΕΜΑ A Α Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στην κόλλα σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία παιγνίων Δημήτρης Χριστοφίδης Εκδοση 1η: Παρασκευή 3 Απριλίου 2015. Παραδείγματα Παράδειγμα 1. Δυο άτομα παίζουν μια παραλλαγή του σκακιού όπου σε κάθε βήμα ο κάθε παίκτης κάνει δύο κανονικές κινήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΧ1004 Μαθηματικά για Οικονομολόγους

ΛΧ1004 Μαθηματικά για Οικονομολόγους ΛΧ1004 Μαθηματικά για Οικονομολόγους Μάθημα 1 ου Εξαμήνου 2Θ+2Φ(ΑΠ) Ι. Δημοτίκαλης, Επίκουρος Καθηγητής 1 ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ-ΤΜΗΜΑ Λ&Χ: jdim@staff.teicrete.gr ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι (Θ.Ε. ΠΛΗ 12) 6Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ - ΕΝΗΜΕΡΩΜΕΝΗ ΜΟΡΦΗ Ημερομηνία Αποστολής της εργασίας στον Φοιτητή 5 Μαϊου 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΕΒΡΑ. 14ο Λύκειο Περιστερίου

ΑΛΓΕΒΡΑ. 14ο Λύκειο Περιστερίου ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 4ο Λύκειο Περιστερίου Εκκφωννήήσσεει ιςς κκααι ι λλύύσσεει ιςς θθεεμμάάττωνν Άλλγγεεββρρααςς Τρράάππεεζζααςς θθεεμμάάττωνν ααννάά εεννόόττηητταα ΑΛΓΕΒΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Βασικά Εργαλεία και Μέθοδοι για τον Έλεγχο της Ποιότητας [ΔΙΠ 50] 1η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Προσοχή: Οι απαντήσεις των ασκήσεων πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Βασικά Εργαλεία και Μέθοδοι για τον Έλεγχο της Ποιότητας [ΔΙΠ 50]

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Βασικά Εργαλεία και Μέθοδοι για τον Έλεγχο της Ποιότητας [ΔΙΠ 50] ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Βασικά Εργαλεία και Μέθοδοι για τον Έλεγχο της Ποιότητας [ΔΙΠ 50] 1η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Προσοχή: Οι απαντήσεις των ασκήσεων πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ I Παντελής Δημήτριος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ I Παντελής Δημήτριος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ I Παντελής Δημήτριος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών ΤΥΧΑΙΕΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ Σε κάθε αποτέλεσμα του πειράματος αντιστοιχεί μία αριθμητική τιμή Μαθηματικός ορισμός: Τυχαία μεταβλητή X είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Κεφάλαιο 1. Μαθηματικό Υπόβαθρο 23, 26 Ιανουαρίου 2007 Δρ. Παπαδοπούλου Βίκη 1 1.1. Σύνολα Ορισμός : Σύνολο μια συλλογή από αντικείμενα Στοιχεία: Μέλη συνόλου Τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 6. Πιθανότητες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 6. Πιθανότητες ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Σύνολα Συναρτήσεις και Σχέσεις Γραφήματα Λέξεις και Γλώσσες Αποδείξεις ΕΠΛ 211 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ & ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ & ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ & ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Επιμέλεια : Παλαιολόγου Παύλος Μαθηματικός Αγαπητοί μαθητές. αυτό το βιβλίο αποτελεί ένα βοήθημα στην ύλη της Άλγεβρας Α Λυκείου, που είναι ένα από

Διαβάστε περισσότερα

1 Η εναλλάσσουσα ομάδα

1 Η εναλλάσσουσα ομάδα Η εναλλάσσουσα ομάδα Η εναλλάσσουσα ομάδα Όπως είδαμε η συνάρτηση g : S { } είναι ένας επιμορφισμός ομάδων. Ο πυρήνας Ke g {σ S / g σ } του επιμορφισμού συμβολίζεται με A περιέχει όλες τις άρτιες μεταθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 1: Εισαγωγή- Χαρακτηριστικά Παραδείγματα Αλγορίθμων Στεφανίδης Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Η αρχή του Αναλλοίωτου-Θεωρία Παιγνίων

Η αρχή του Αναλλοίωτου-Θεωρία Παιγνίων Η αρχή του Αναλλοίωτου-Θεωρία Παιγνίων Ομιλητής: Νασιούλας Αντώνης Ιστιαία, Σάββατο 13 Απριλίου 213 Μέρος I (Αναλλοίωτα) Η Αρχή του Αναλλοίωτου είναι μια στρατηγική επίλυσης προβλήματων που έχουν σχέση

Διαβάστε περισσότερα

β. Να βρείτε την πιθανότητα πραγματοποίησης καθενός από τα δύο ενδεχόμενα του ερωτήματος α).

β. Να βρείτε την πιθανότητα πραγματοποίησης καθενός από τα δύο ενδεχόμενα του ερωτήματος α). 1.: Έννοια της Πιθανότητας Κεφάλαιο 1ο: Πιθανότητες ΑΣΚΗΣΗ 1 (_497) Ένα τηλεοπτικό παιχνίδι παίζεται με ζεύγη αντιπάλων των δυο φύλων. Στο παιχνίδι συμμετέχουν 3 άντρες: ο Δημήτρης (Δ), ο Κώστας (Κ), ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το παρόν τεύχος δημιουργήθηκε για να διευκολύνει τους μαθητές στην ΆΜΕΣΗ κατανόηση των απαιτήσεων των ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΏΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ της Α Λυκείου δίνοντας τους τις εκφωνήσεις μαζί με τις λύσεις (ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α Λυκείου ΑΛΓΕΒΡΑ & ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ

Α Λυκείου ΑΛΓΕΒΡΑ & ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α Λυκείου ΑΛΓΕΒΡΑ & ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ τράπεζαθεμάτων θέμαδεύτεροκαιτέταρτο Επιμέλεια: ΕμμανουήλΚ.Σκαλίδης ΑντώνηςΚ.Αποστόλου ΚόμβοςΑτσιποπούλου014-15 1 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ 1. Ένα κουτί περιέχει 5 άσπρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος ΜEd: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : Εξισώσεις - Ανισώσεις 1 1.1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗΣ ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Μεταβλητή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υπολογιστές και Δεδομένα Κεφάλαιο 3ο Αναπαράσταση Αριθμών www.di.uoa.gr/~organosi 1 Δεκαδικό και Δυαδικό Δεκαδικό σύστημα 2 3 Δεκαδικό και Δυαδικό Δυαδικό Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ υ ν δ υ α σ τ ι κ ή Πειραιάς 2007 1 Μάθημα 4ο Συνδυασμοί 2 2.3 ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ Έστω Χ= {x 1, x 2,..., x ν } ένα πεπερασμένο σύνολο με ν στοιχεία x 1, x 2,...,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ομή Επανάληψης

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ομή Επανάληψης ΕΠ.1 Να αναπτυχθεί αλγόριθμος που θα εκτυπώνει τους διψήφιους άρτιους ακέραιους. Η άσκηση στην ουσία θα πρέπει να εκτυπώσει του αριθμούς 10, 12, 14,.,96, 98. Μεμιαπρώτηματιάθαμπορούσαμενατηνλύσουμεμετοναπροσπελάσουμετιςτιμές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΥΜΝΣΙΟ ΥΜΗΤΤΟΥ ΜΘΗΜΤΙΚ ΓΥΜΝΣΙΟΥ ΜΙ ΠΡΟΕΤΟΙΜΣΙ ΓΙ ΤΙΣ ΕΞΕΤΣΕΙΣ - Σελίδα 1 από 11 - 1. Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΘΕΜΤΩΝ ΤΩΝ ΕΞΕΤΣΕΩΝ Στις εξετάσεις του Μαίου-Ιουνίου µας δίνονται δύο θέµατα θεωρίας και τρείς ασκήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Matrix Algorithms. Παρουσίαση στα πλαίσια του μαθήματος «Παράλληλοι. Αλγόριθμοι» Γ. Καούρη Β. Μήτσου

Matrix Algorithms. Παρουσίαση στα πλαίσια του μαθήματος «Παράλληλοι. Αλγόριθμοι» Γ. Καούρη Β. Μήτσου Matrix Algorithms Παρουσίαση στα πλαίσια του μαθήματος «Παράλληλοι Αλγόριθμοι» Γ. Καούρη Β. Μήτσου Περιεχόμενα παρουσίασης Πολλαπλασιασμός πίνακα με διάνυσμα Πολλαπλασιασμός πινάκων Επίλυση τριγωνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 76 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ο ΘΑΛΗΣ 14 Νοεμβρίου 2015. Ενδεικτικές λύσεις Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 76 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ο ΘΑΛΗΣ 14 Νοεμβρίου 2015. Ενδεικτικές λύσεις Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Πανεπιστημίου (Ελευθερίου Βενιζέλου) 34 06 79 ΑΘΗΝΑ Τηλ. 36653-367784 - Fax: 36405 e-mail : info@hms.gr www.hms.gr GREEK MATHEMATICAL SOCIETY 34, Panepistimiou (Εleftheriou

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών

Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών Οι παρούσες σημειώσεις αποτελούν βοήθημα στο μάθημα Αριθμητικές Μέθοδοι του 5 ου εξαμήνου του ΤΜΜ ημήτρης Βαλουγεώργης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχή Κλάσματα. Εμμανουήλ Καπνόπουλος Α.Μ 282

Συνεχή Κλάσματα. Εμμανουήλ Καπνόπουλος Α.Μ 282 Συνεχή Κλάσματα Εμμανουήλ Καπνόπουλος Α.Μ 282 5 Νοεμβρίου 204 Ορισμός και ιδιότητες: Ορισμός: Έστω a 0, a, a 2,...a n ανεξάρτητες μεταβλητές, n N σχηματίζουν την ακολουθία {[a 0, a,..., a n ] : n N} όπου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ' ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 26 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΛΥΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: 7 Α1. Κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Ε π ι μ έ λ ε ι α Κ Ο Λ Λ Α Σ Α Ν Τ Ω Ν Η Σ

Ε π ι μ έ λ ε ι α Κ Ο Λ Λ Α Σ Α Ν Τ Ω Ν Η Σ Ε π ι μ έ λ ε ι α Κ Ο Λ Λ Α Σ Α Ν Τ Ω Ν Η Σ 1 Συναρτήσεις Όταν αναφερόμαστε σε μια συνάρτηση, ουσιαστικά αναφερόμαστε σε μια σχέση ή εξάρτηση. Στα μαθηματικά που θα μας απασχολήσουν, με απλά λόγια, η σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ; Η επιστήμη των αριθμών Βασανιστήριο για τους μαθητές και φοιτητές Τέχνη για τους μαθηματικούς ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α Εξάμηνο ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

f x και τέσσερα ζευγάρια σημείων

f x και τέσσερα ζευγάρια σημείων ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ, 014 015, 5 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑ #: ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ Ημερομηνία ανάρτησης εργασίας στην ιστοσελίδα του μαθήματος: 1 11 014 Ημερομηνία παράδοσης εργασίας: 18 11 014 Επιμέλεια απαντήσεων:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ και ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ και ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ και ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1.ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ 1.1 Σε ένα σχολείο με 00 μαθητές, οι 90 έχουν ποδήλατο, 36 έχουν «παπί», ενώ 84 άτομα δεν έχουν ούτε ποδήλατο ούτε παπί. Διαλέγουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Ενότητα 3 Λειτουργίες σε Bits, Αριθμητικά Συστήματα Χρήστος Γκουμόπουλος Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων Φύση υπολογιστών Η

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΚΡΙΤΕΣ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΒΙΒΛΙΟ KELLER

Θέμα: ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΚΡΙΤΕΣ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΒΙΒΛΙΟ KELLER ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Πάτρας) Διεύθυνση: Μεγάλου Αλεξάνδρου 1, 263 34 ΠΑΤΡΑ Τηλ.: 2610 369051, Φαξ: 2610 396184, email: mitro@teipat.gr Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α Α Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο Υ

Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α Α Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο Υ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α Α Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο Υ 1 Συνοπτική θεωρία Ερωτήσεις αντικειμενικού τύπου Ασκήσεις Διαγωνίσματα 2 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1. Πότε ένας φυσικός αριθμός λέγεται άρτιος; Άρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΒΑΘΜΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5/06/2015 ΤΑΞΗ: A Αριθμητικά... ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. β) το ενδεχόμενο Α: ο αριθμός που προκύπτει να είναι άρτιος

ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. β) το ενδεχόμενο Α: ο αριθμός που προκύπτει να είναι άρτιος ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ.Ένα κουτί περιέχει τέσσερις λαχνούς αριθμημένους από το εώς το 4. Εκλέγουμε έναν λαχνό στην τύχη,σημειώνουμε το αποτέλεσμα και δεν ξανατοποθετούμε τον λαχνό στο κουτί. Επαναλαμβάνουμε το πείραμα

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις. Διμελής Σχέση. ΣτοΊδιοΣύνολο. Αναπαράσταση

Σχέσεις. Διμελής Σχέση. ΣτοΊδιοΣύνολο. Αναπαράσταση Διμελής Σχέση Σχέσεις Διδάσκοντες: Φ. Αφράτη, Δ. Επιμέλεια διαφανειών: Δ. Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Διατεταγμένο ζεύγος (α, β): Δύο αντικείμενα

Διαβάστε περισσότερα

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο... 7. 3. Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα... 42 Εύρεση δειγματικού χώρου... 46

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο... 7. 3. Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα... 42 Εύρεση δειγματικού χώρου... 46 ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο................................................ 7 1. Το Λεξιλόγιο της Λογικής.............................................. 11. Σύνολα..............................................................

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις)

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) 6 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) Η εξίσωση αx βy γ Στο Γυμνάσιο διαπιστώσαμε με την βοήθεια παραδειγμάτων ότι η εξίσωση αx βy γ, με α 0 ή β 0, που λέγεται γραμμική εξίσωση,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τομέας Μαθηματικών, Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόμενα Εισαγωγή στο

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι. Ενότητα 5: Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας. Δρ. Γεώργιος Κοντέος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Γρεβενών

Στατιστική Ι. Ενότητα 5: Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας. Δρ. Γεώργιος Κοντέος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Γρεβενών Στατιστική Ι Ενότητα 5: Θεωρητικές Κατανομές Πιθανότητας Δρ. Γεώργιος Κοντέος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Γρεβενών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου. Επαναληπτικές Ασκήσεις στο Κεφάλαιο 1: 1.2-1.5 Μονώνυμα - Πολυώνυμα - Ταυτότητες

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου. Επαναληπτικές Ασκήσεις στο Κεφάλαιο 1: 1.2-1.5 Μονώνυμα - Πολυώνυμα - Ταυτότητες Μαθηματικά Γ Γυμνασίου Επαναληπτικές Ασκήσεις στο Κεφάλαιο 1: 1.2-1.5 Μονώνυμα - Πολυώνυμα - Ταυτότητες Αλγεβρικές παραστάσεις - Μονώνυμα Πράξεις με μονώνυμα Πολυώνυμα Πρόσθεση και Αφαίρεση πολυωνύμων

Διαβάστε περισσότερα

Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων

Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων Παράρτημα Α Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων Το παρόν παράρτημα βασίζεται στις σελίδες 671 8 του βιβλίου: Γ. Χ. Ψαλτάκης, Κβαντικά Συστήματα Πολλών Σωματιδίων (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ Α ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ' ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 26 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Α Λ Γ Ε Β Ρ Α ΤΗΣ Α Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ

Α Λ Γ Ε Β Ρ Α ΤΗΣ Α Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ Α Λ Γ Ε Β Ρ Α ΤΗΣ Α Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ 1. Για οποιαδήποτε ενδεχόμενα Α, Β ενός δειγματικού χώρου Ω ισχύει η σχέση ( ) ( ) ( ).. Ισχύει ότι P( A B) P( A

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ -- ΑΛΓΕΒΡΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ -- ΑΛΓΕΒΡΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ -- ΑΛΓΕΒΡΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Άσκηση η Γραμμικά συστήματα Δίνονται οι ευθείες : y3 και :y 5. Να βρεθεί το R, ώστε οι ευθείες να τέμνονται. Οι ευθείες και θα τέμνονται όταν το μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα