Οικονοµική αξιολόγηση συµβάσεων παραχώρησης συγκοινωνιακών έργων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οικονοµική αξιολόγηση συµβάσεων παραχώρησης συγκοινωνιακών έργων"

Transcript

1 Οικονοµική αξιολόγηση συµβάσεων παραχώρησης συγκοινωνιακών έργων Σ. Πολύζος Λέκτορας Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Γ. Ιορδανίδης Πολιτικός Μηχανικός Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αυξανόµενο ενδιαφέρον τα τελευταία 5 χρόνια, τόσο από πλευράς πολιτείας όσο και από την πλευρά των ιδιωτών, για συµµετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων στη χρηµατοδότηση δηµόσιων έργων δηµιουργεί νέες προοπτικές στην κατασκευή των έργων µε τη µέθοδο της συγχρηµατοδότησης. Στην Ελλάδα, οι µεγάλες ανάγκες για µεταφορικές υποδοµές και κυρίως για έργα οδοποιίας, σε συνδυασµό µε τις µεγάλες απαιτήσεις των έργων αυτών σε οικονοµικούς πόρους και την αναµενόµενη µείωση της οικονοµικής ενίσχυσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση µετά τη λήξη του Γ ΚΠΣ, ενισχύει τη συµµετοχή των ιδιωτικών εταιριών στη χρηµατοδότηση των έργων. Ο πιο συνήθης τρόπος συµµετοχής των εταιριών είναι δια µέσου των συµβάσεων παραχώρησης. Στο πλαίσιο των εξελίξεων αυτών, στο άρθρο αυτό επιχειρείται µια οικονοµική αξιολόγηση των συµβάσεων παραχώρησης συγκοινωνιακών έργων και µια ανάλυση βασικών παραµέτρων που αφορούν τις συµβάσεις αυτές, όπως η τιµή του ανταλλάγµατος της ιδιωτικής εταιρίας διόδια, ο χρόνος παραχώρησης του έργου και τα κέρδη της εταιρίας. Λέξεις κλειδιά: Συγχρηµατοδότηση έργων, συµβάσεις παραχώρησης, παραχώρηση έργων οδοποιίας.. ΓΕΝΙΚΑ Σύµφωνα µε την επικρατούσα τις τελευταίες δεκαετίες κρατική πολιτική, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, η κατασκευή των δηµόσιων έργων από τη χρηµατοδοτική άποψη ήταν υπόθεση του κράτους. Κατά τη δεκαετία του '9 στην Ελλάδα και περίπου µια δεκαετία ενωρίτερα σε άλλες χώρες εφαρµόζεται το σύστηµα κατασκευής των µεγάλων δηµόσιων έργων - κυρίως συγκοινωνιακών - µε τη µέθοδο της συγχρηµατοδότησης, στο οποίο η κατασκευή των δηµοσίων έργων γίνεται µε τη συµµετοχή - πέραν των δηµοσίων - ιδιωτικών κεφαλαίων. Με το σύστηµα αυτό ενσωµατώνεται εκτός της κρατικής ευθύνης και η ευθύνη του αναδόχου στη µελέτη, χρηµατοδότηση και λειτουργία του έργου για ένα συγκεκριµένο χρονικό διάστηµα. Η πιο συνήθης µορφή συµµετοχής του αναδόχου στη χρηµατοδότηση γίνεται µε την εφαρµογή του συστήµατος ΒΟΤ Build - Opat - ansf, µε το οποίο ο ανάδοχος αναλαµβάνει τη µελέτη, την κατασκευή, την συγχρηµατοδότηση και την εκµετάλλευση των έργων για κάποιο χρονικό διάστηµα. Η συµµετοχή των ιδιωτικών κεφαλαίων στην κατασκευή των δηµοσίων έργων είναι δυνατόν να κυµανθεί από % έως %, µε αντίστοιχη µείωση των δηµόσιων κεφαλαίων, ενώ ανάλογα µε τη συµµετοχή των ιδιωτικών κεφαλαίων µεταβάλλεται και ο βαθµός φορολόγησης του χρήστη της υποδοµής. Τα σχήµατα συνεργασίας δηµοσίου και ιδιωτών τα οποία διεθνώς εφαρµόστηκαν µέχρι σήµερα, είναι γνωστά ως S's ublic ivat atnships ή FI ublic Financ Initiativ, σύµφωνα, µε τα οποία το δηµόσιο "αγοράζει" ποιοτικές υπηρεσίες από τον ιδιωτικό τοµέα σε σηµαντικούς τοµείς αναπτυξιακών έργων, τις οποίες πληρώνει αµέσως µετά την παράδοσή τους. Ανάλογα µε τις ανάγκες κάθε χώρας και την πολιτική που ακολουθείται, οι µορφές χρηµατοδότησης διαφοροποιούνται και εκτός της µεθόδου ΒΟΤ που προαναφέρθηκε, µπορούν να χρησιµοποιηθούν και άλλες µορφές όπως οι µέθοδοι BO - Build-ansf-Opat, BOOS Build-Own-Opat-Sll, BOO Build-Own-Opat-ansf, BOO Build-Own-Opat, BO Build-Opat-aining-ansf, BOOS Build-Own-Opat-Subsidis-ansf, BL

2 Build-Las-ansf, BLO Build-Las-Opat-ansf, DBFO Dsign-Build-Financ- Opat, DBO Dsign-Build-Opat Πολύζος & Γεωργιάδου 23. Οι παραπάνω µορφές παραχώρησης, παρά τις µικρές διαφοροποιήσεις που εµφανίζουν µεταξύ τους, έχουν κοινά χαρακτηριστικά, όπως η µεταβίβαση της ευθύνης από το δηµόσιο προς τον ιδιωτικό τοµέα για το κόστος και το χρόνο που απαιτούνται για την εκτέλεση των έργων και η υποκατάσταση µέρους της κρατικής χρηµατοδότησης από ιδιωτική, η µακροπρόθεσµη φύση των συµβάσεων, η µέτρηση απόδοσης και παροχή κινήτρων, το ενδιαφέρον για ενίσχυση της ιδιωτικής συµµετοχής και η εισαγωγή του ανταγωνισµού του ιδιωτικού τοµέα στις διαχείριση του έργου για ορισµένο χρονικό διάστηµα Τσιαµπούλας κ.α. 2, Πολύζος & Γεωργιάδου 23]. ο σχήµα συνεργασίας δηµοσίου και ιδιωτών που εφαρµόζεται σήµερα κατά πλειονότητα είναι το σχήµα BO, του οποίου τα πιο σηµαντικά στοιχεία του συµβολαίου παραχώρησης αφορούν τη χρονική διάρκεια της παραχώρησης, τον τρόπο και τις διαδικασίες αναπροσαρµογής της φορολόγησης των χρηστών του έργου, την ευθύνη συντήρησης της υποδοµής, τους λειτουργικούς περιορισµούς που τίθενται από το δηµόσιο και τη συµβολή του δηµοσίου στη µείωση των δαπανών ή την αύξηση του οφέλους από την εκµετάλλευση του έργου. Επίσης, µε τη µέθοδο αυτή το δηµόσιο επιδιώκει την επιτάχυνση της ανάπτυξης της υποδοµής, τη µείωση των δηµόσιων δαπανών και του δανεισµού του δηµοσίου iong and Jahidul 997, Woodwad 995. Στην Ελλάδα η εφαρµογή της µεθόδου συγχρηµατοδότησης BO έγινε τα τελευταία χρόνια για την κατασκευή δύο µεγάλων δηµόσιων µεταφορικών έργων, της "Αττικής οδού" και του έργου "Ζεύξη Ρίου Αντίρριου", ενώ για την κατασκευή του "Αεροδροµίου των Σπάτων" εφαρµόστηκε η µέθοδος ΒΟΟΤ που συνεπάγεται διαφοροποίηση στο εταιρικό σχήµα του αναδόχου Χειµωνίτη- Τερροβίτη 23. Για την Ελλάδα, η προσέλκυση και χρησιµοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων για την υλοποίηση δηµόσιων έργων θεωρείται αναγκαία, µε δεδοµένο το υπάρχον έλλειµµα σε υποδοµές σε συνδυασµό µε την προβλεπόµενη µείωση της ευρωπαϊκής οικονοµικής βοήθειας µετά την λήξη του Γ' ΚΠΣ, και την επιθυµία των ελληνικών τραπεζών για δηµιουργία εναλλακτικών πηγών εσόδων µε τη χρηµατοδότηση έργων υποδοµής. 2. ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ Στην ενότητα αυτή θα µελετηθεί ο προσδιορισµός της βέλτιστης σύµβασης παραχώρησης για ένα συγκοινωνιακό έργο, το οποίο πρόκειται να εκτελεσθεί µε σύµβαση παραχώρησης. Οι µεταβλητές που περιλαµβάνει το πρόβληµα είναι η διάρκεια παραχώρησης του έργου, η τιµή των διοδίων, ο κυκλοφοριακός φόρτος, το κόστος κατασκευής του έργου και το κόστος λειτουργίας και συντήρησής του. Υποθέτουµε ότι η τιµή των διοδίων και ο φόρτος του έργου δεν µεταβάλλονται κατά την διάρκεια της περιόδου παραχώρησης, καθώς επίσης ότι το κόστος λειτουργίαςσυντήρησης είναι ανεξάρτητο του φόρτου, αν και στη γενική περίπτωση το κόστος αυτό αυξάνει µη γραµµικά µε την αύξηση του κυκλοφοριακού φόρτου. εδοµένου, ότι το έργο βρίσκεται σε συνεχή λειτουργία, έχουµε µια συνεχή ροή των εσόδων από τη χρήση και εκµετάλλευσή του, οπότε απαραίτητη προϋπόθεση ώστε το έργο να είναι βιώσιµο και να εκτελεστεί από µια ιδιωτική εταιρεία χωρίς καµιά κρατική επιχορήγηση είναι η επόµενη σχέση Engl t al 997, Engl t al 2, Engl t al 22. Ι [ ] xp t dt όπου: Ι κόστος κατασκευής, τιµή διοδίων, κυκλοφοριακός φόρτος ως συνάρτηση της τιµής των διοδίων, Μ κόστος λειτουργίας και συντήρησης του έργου, Τπερίοδος παραχώρησης του έργου, επιτόκιο. 2

3 Η διάρκεια ζωής του έργου είναι έτη, όπου >, και µετά τη λήξη της περιόδου παραχώρησης το έργο θα αποδοθεί στο δηµόσιο, το οποίο θα το εκµεταλλευτεί για τα υπόλοιπα χρόνια ζωής του δηλαδή για χρονικό διάστηµα t-. εχόµενοι ότι το κόστος κατασκευής Ι, το κόστος λειτουργίας και συντήρησης Μ και ο κυκλοφοριακός φόρτος είναι γνωστά, είναι εφικτό να υπολογιστεί η βέλτιστη σύµβαση παραχώρησης. Με τον όρο βέλτιστη σύµβαση παραχώρησης εννοείται ένα ιδεατό ζεύγος τιµών διοδίων και διάρκειας παραχώρησης, τέτοιο ώστε να µεγιστοποιεί την κοινωνική ευηµερία υπό τον περιορισµό της σχέσης. Ως κοινωνική ευηµερία ορίζεται το άθροισµα του πλεονάσµατος του καταναλωτή consum suplus και του πλεονάσµατος του παραγωγού poduc suplus. Γενικά, το πλεόνασµα του καταναλωτή ορίζεται ως το εµβαδόν του χωρίου που περικλείεται από την καµπύλη ζήτησης και από τους άξονες της τιµής των διοδίων και του κυκλοφοριακού φόρτου. Αριθµητικά το πλεόνασµα του καταναλωτή ισούται µε: CS 2 d Με δεδοµένη τη συνεχόµενη λειτουργία του έργου για Τ έτη το πλεόνασµα του καταναλωτή ισούται µε: CS 2 2 xp t dd Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι άθροισµα δύο όρων και περιλαµβάνει το πλεόνασµα κατά την διάρκεια παραχώρησης και το πλεόνασµα µετά την παράδοση του έργου. Συνολικά, το πλεόνασµα του καταναλωτή κατά την διάρκεια λειτουργίας του έργου ισούται µε: + CS 2 xp t dd + xp t CS CS dd 2 Αντίστοιχα, το πλεόνασµα του παραγωγού περιλαµβάνει το πλεόνασµα κατά τη διάρκεια παραχώρησης, δηλαδή του ιδιώτη και το πλεόνασµα µετά την παράδοση του έργου, δηλαδή του δηµοσίου. Γενικά, το πλεόνασµα του παραγωγού ορίζεται ως: S [ Έσοδα Έ ] xp t d 2 ξοδα Το συνολικό πλεόνασµα του παραγωγού κατά την διάρκεια λειτουργίας του έργου ισούται µε: [ ] xp t d + [ ] S S + S2 xp t d 3 Με βάσει τα παραπάνω, η επιδιωκόµενη βελτιστοποίηση της συνολικής κοινωνικής ευηµερίας προϋποθέτει τη µεγιστοποίηση των παραπάνω αθροισµάτων. Συνεπώς, το προς επίλυση πρόβληµα είναι η µεγιστοποίηση του αθροίσµατος CS+S υπό τον περιορισµό της σχέσης δηλαδή: ax xp t dd+ xp t dd+, [ oo ] xp t d o υπό τον περιορισµό: Ι [ ] xp t dt [ ] xp t d+ Το πρόβληµα λύνεται µε την µέθοδο των βελτιστοποίησης κατά Lagang. Σύµφωνα µε τη µέθοδο αυτή τα ακρότατα µιας συνάρτηση fx,y, της οποίας οι µεταβλητές υπόκεινται σε έναν περιορισµό της µορφής gx,y, βρίσκονται στην επιφάνεια g, σε σηµεία όπου f λ g για 4 3

4 κάποια αριθµητική ποσότητα λ, η οποία ονοµάζεται πολλαπλασιαστής Lagang. Αναλύοντας τους όρους της σχέσης 4 έχουµε: Στην περίπτωση που µελετάται, οι συναρτήσεις fx,y και gx,y είναι οι ακόλουθες. [ ] [ ] o o o f, 5 και [ ] [ ] Ι d g, 6 Μετά την εφαρµογή της µεθόδου Lagang καταλήγουµε στην παρακάτω σχέση: + d o o o 7 Η βέλτιστη τιµή, συνδέεται αντιστρόφως ανάλογα µε την βέλτιστη τιµή ως εξής: I n λ 8 Η εξίσωση 8 είναι γενική και δίνει τη σχέση µεταξύ των µεταβλητών που υπεισέρχονται στη διαδικασία παραχώρησης. Ο αριθµητής και ο παρονοµαστής του λογαρίθµου θα πρέπει να είναι θετικοί αριθµοί, [, ], ή διαφορετικά τα συνολικά έσοδα πρέπει να υπερκαλύπτουν έστω οριακά το κόστος λειτουργίας-συντήρησης, αλλιώς ο παραχωρησιούχος δεν θα µπορέσει να ανακτήσει το κεφάλαιο Ι που επένδυσε, και το καθαρό ετήσιο εισόδηµα πρέπει να είναι τουλάχιστον µεγαλύτερο από την ετήσια απόδοση που αναµένεται από την επένδυση. Επειδή από τη σχέση 8 προκύπτει ότι d/d>, η περίοδος παραχώρησης αυξάνεται συγχρόνως µε την αύξηση του επιτοκίου, ενώ η µείωση των διοδίων και η περίοδος παραχώρησης αυξάνει την κοινωνική ευηµερία. > I > Ο Κύριος του Έργου ΚτΕ προσπαθώντας να προσδιορίσει το βέλτιστο ζεύγος τιµών διοδίων και χρόνου παραχώρησης της γενικής σχέσης 8 αντιµετωπίζει δυο προβλήµατα. Πρώτον, τα ανακριβή στοιχεία που διαθέτει σχετικά µε το κόστος κατασκευής Ι και το κόστος λειτουργίας και συντήρησης Μ και δεύτερον την αδυναµία προεκτίµησης του κυκλοφοριακού φόρτου. O συνηθισµένος τρόπος από πλευράς ΚτΕ να εξακριβώσει τα στοιχεία που έχει σχετικά µε το κόστος κατασκευής και το κόστος λειτουργίας-συντήρησης είναι δια µέσου των δηµοπρασιών, από τις οποίες λαµβάνει πληροφορίες για τις εταιρίες. Στις δηµοπρασίες αυτές, ο ΚτΕ ορίζει τη διάρκεια της περιόδου παραχώρησης Τ και προσκαλεί τις εταιρίες να υποβάλλουν προσφορά την τιµή των διοδίων και η σύµβαση αναθέτεται στην εταιρία µε την µικρότερη προσφορά. Θα εξετασθούν στη συνέχεια δυο περιπτώσεις παραχώρησης και θα αναλυθούν οι σχέσεις για παραχώρηση µε προκαθορισµένη και µεταβλητή διάρκεια. 4

5 3. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΠΡΟΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ Η αβεβαιότητα για το µέγεθος του κυκλοφοριακού φόρτου µε δεδοµένο την καθορισµένη διάρκεια της σύµβασης πιθανόν να οδηγήσει στην επιλογή ενός µη αποδοτικού αναδόχου και στην αποτυχία των έργων ή την ανάγκη επαναδιαπραγµατεύσεων. Γίνεται η παραδοχή ότι υπάρχουν n υποψήφιες εταιρίες οι οποίες µπορούν να κατασκευάσουν και να λειτουργήσουν το έργο. Όλες οι εταιρίες προτείνουν το ίδιο κόστος λειτουργίας-συντήρησης Μ αλλά διαφορετικό κόστος κατασκευής Ι. Τότε αν Ι <Ι 2 <.<Ι n, η σύµβαση θα ανατεθεί στην εταιρία. Τα κόστη κατασκευής Ι i κάθε εταιρίας δεν είναι γνωστά στις ανταγωνίστριες εταιρίες, µπορούν να γνωρίζουν µια διακύµανση των πιθανών τιµών Ι i δηλαδή µια µέγιστη και µία ελάχιστη τιµή [Ι min,i max ] Klmpt 999, ilgom 989. Κατά την διαδικασία της δηµοπρασίας ο υποψήφιος ανάδοχος γνωρίζει για µια καθορισµένη διάρκεια παραχώρησης ότι µια υψηλή τιµή των διοδίων θα επιφέρει αυξηµένα κέρδη, αλλά ταυτόχρονα θα µειώσει την πιθανότητα ανάθεσης του έργου. Εποµένως, η βέλτιστη στρατηγική που θα του µεγιστοποιήσει το αναµενόµενο κέρδος µπορεί να εκφραστεί ως: B i i pob i [Έσοδα - Έξοδα] pob i [ i --I i ] 9 όπου η αναµενόµενη κυκλοφοριακή ζήτηση του δρόµου και pobi η πιθανότητα ανάθεσης του έργου µε προσφορά i. Η πιθανότητα ανάθεσης του έργου στην εταιρία i είναι: n n n pob[ Ij > i ] Im ax Im in Im ax i pob i οπότε η βέλτιστη προσφορά i µπορεί να προσδιοριστεί µεγιστοποιώντας την εξίσωση 9 δηλαδή: Μ ax i B i i Ii [ i ] Ii Im ax i I m ax i n όπου I I max -I min σταθερή τιµή που µπορεί να αγνοηθεί. Παραγωγίζοντας τη σχέση αποκτούµε: n I n db di Ii + Im ax Ii Ii + 2 n Από τη σχέση 2 προκύπτει ότι, όταν όλες οι εταιρίες λαµβάνουν υπόψη τον ίδιο κυκλοφοριακό φόρτο, τότε θα επιλεγεί ως ανάδοχος η πρώτη εταιρία, επειδή σύµφωνα µε τη σχέση 2 η εταιρία µε το µικρότερο κατασκευαστικό κόστος Ι i θα προσφέρει και το µικρότερο i. Ακόµη, όταν οι εταιρίες που συµµετέχουν στο διαγωνισµό λαµβάνουν υπόψη διαφορετικές εκτιµήσεις κυκλοφοριακού φόρτου, τότε δεν είναι σίγουρο ότι η πιο αποδοτική εταιρία θα επιλεγεί. Επειδή στις περισσότερες περιπτώσεις ο κυκλοφοριακός φόρτος δεν είναι δυνατόν να υπολογισθεί µε ικανοποιητική ακρίβεια, οι εταιρίες λαµβάνουν ως κριτήριο για τον υπολογισµό της προσφοράς τους διαφορετικούς φόρτους, µε αποτέλεσµα να δηµιουργούνται προβλήµατα στις συνεργασίες δηµοσίου και ιδιωτών, τα οποία οδηγούν σε επαναδιαπραγµάτευση των όρων της σύµβασης. Η αποφυγή τέτοιων εξελίξεων επιτυγχάνεται όταν συµφωνηθεί µεταβλητή διάρκεια της 5

6 σύµβασης, έως ότου επιστραφεί στον ανάδοχο το κεφάλαιο της επένδυσης επί πλέον ένα ποσοστό επί του επενδυµένου κεφαλαίου που έχει συµφωνηθεί 4. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΜΕ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ Στις συµβάσεις αυτές ο υποψήφιος ανάδοχος υποβάλλει στην προσφορά που δίνει τα συνολικά έσοδα R i που επιδιώκει να εισπράξει από την εκµετάλλευση του έργου. Ο υποψήφιος µε τη χαµηλότερη προσφορά κερδίζει το διαγωνισµό και αναλαµβάνει την υποχρέωση κατασκευής του έργου. Η περίοδος παραχώρησης είναι µεταβαλλόµενη και εξαρτάται από τη ζήτηση του έργου. Σε περίπτωση υψηλής ζήτησης η σύµβαση λήγει πρόωρα, αντίθετα σε περιπτώσεις χαµηλής ζήτησης η σύµβαση παρατείνεται µέχρι την χρονική στιγµή που ο ανάδοχος θα εισπράξει το ποσό που υπέβαλε στην προσφορά του Engl t al 997, Engl t al 2, Engl t al 22. Οι εταιρίες που παίρνουν µέρος σε τέτοιου είδους δηµοπρασίες υπολογίζουν την προσφορά που θα υποβάλλουν RRI i συναρτήσει του πραγµατικού κόστους κατασκευής του έργου I i. Εάν η εταιρία i κερδίσει µια σύµβαση υποβάλλοντας προσφορά RI i τότε, η διάρκεια της περιόδου παραχώρησης θα είναι: R Ii Ii, 3 Η πιθανότητα που έχει να της ανατεθεί η σύµβαση µε µια προσφορά R i µπορεί να υπολογιστεί όπως και στις καθορισµένης διάρκειας συµβάσεις και είναι: pob i n n n pobi [ j > i ] Im ax Im in [Im ax i] και η βέλτιστη προσφορά R i µπορεί να προσδιοριστεί µεγιστοποιώντας την παρακάτω εξίσωση: Μax Ri Ri B i Ri n n [ ] Ii I m ax R Ri I Ri n Ii Im ax Ii όπου: I I max -I min σταθερή τιµή που µπορεί να αγνοηθεί. Παραγωγίζοντας την σχέση 5 ως προς R i προκύπτει: 4 5 d Π Im ax I i R I i I i + 6 dr i n ιαφορετικά, ο µειοδότης του διαγωνισµού έχει θετικά αναµενόµενα κέρδη ίσα µε I max -I i /n. Σε αυτό το σηµείο ο συγκεκριµένος τύπος συµβάσεων είναι όµοιος µε τον παραδοσιακό τύπο καθορισµένης διάρκειας. Ακόµη, όταν όλες οι υποψήφιες εταιρίες συµµετέχουν στο διαγωνισµό µε την ίδια εκτίµηση του κυκλοφοριακού φόρτου, τότε ο ΚτΕ έχει τη δυνατότητα να επιλέξει την πιο αποδοτική εταιρία δεδοµένου ότι R <R 2 < <R n. Τρίτον, εάν το κόστος λειτουργίαςσυντήρησης Μ είναι πολύ µικρό σε σχέση µε το κόστος κατασκευής τότε, ο αντίκτυπος του κυκλοφοριακού φόρτου στην προσφορά Ri είναι πολύ µικρός διότι: και η εξίσωση 6 γίνεται: 6

7 Im ax Ii RI i Ii + n I i Im ax Ii + RI i I i + n Im ax Ii n 7 Συµπερασµατικά, όταν το κόστος λειτουργίας-συντήρησης είναι µηδενικό Μ, κάτι όµως που δεν µπορεί να συµβεί στην πράξη, τότε ο µηχανισµός που προτάθηκε απαλλάσσει τον ανάδοχο από την επικινδυνότητα της κυκλοφοριακής ζήτησης του έργου. Υπό τις συνθήκες αυτές ο ανάδοχος έχει εξασφαλίσει την είσπραξη του συνολικού εισοδήµατος που δικαιούται µέσω της σύµβασης και το πρόγραµµα δεν κινδυνεύει να σταµατήσει σε διαδικασίες επαναδιαπραγµάτευσης. Η παραδοχή όµως του σχεδόν αµελητέου κόστους λειτουργίας-συντήρησης απέχει σηµαντικά από την πραγµατικότητα. Στατιστικά δεδοµένα έχουν αποδείξει ότι το προαναφερόµενο κόστος Μ ενός έργου µε διάρκεια ζωής χρόνια είναι περίπου το 25-3% του κόστους κατασκευής Ι. Η παραχώρηση µε σύµβαση µεταβλητής διάρκειας έχει σηµαντικά πλεονεκτήµατα για την επιτυχή εκτέλεση και λειτουργία ενός έργου. Με τη µέθοδο αυτή είναι δυνατή η αποτελεσµατικότερη επιλογή της πλέον αποδοτικότερης εταιρίας, δεδοµένου ότι οι υποψήφιοι δεν απαιτείται να λάβουν υπόψη τις εκτιµήσεις για τους κυκλοφοριακούς φόρτους και να διαµορφώσουν τις προσφορές τους. Επίσης, αποτρέπεται η ανάγκη επαναδιαπραγµατεύσεων των συµβάσεων λόγω της χαµηλότερης κυκλοφοριακής ζήτησης από την αναµενόµενη. Σε αυτό συντελεί το γεγονός ότι η διάρκεια της σύµβασης παρατείνεται µέχρι η εταιρία εισπράξει τα συµφωνηθέντα. Επίσης, δίνεται η δυνατότητα στον ΚτΕ να ασκήσει την πολιτική που επιθυµεί µειώνοντας την τιµή των διοδίων σε περιπτώσεις χαµηλού φόρτου, είτε αυξάνοντας την τιµή σε περιπτώσεις που δηµιουργείται κυκλοφοριακή συµφόρηση λόγω της απροσδόκητα υψηλής χρήσης του έργου. Ακόµη, στην περίπτωση επαναδιαπραγµατεύσεων ο ΚτΕ έχει τη δυνατότητα να διαπραγµατευτεί τις αποζηµιώσεις που δικαιούται ο παραχωρησιούχος. Οι διαπραγµατεύσεις αυτές είναι µακροχρόνιες και σύνθετες, δεδοµένου ότι περιλαµβάνουν την αποτίµηση των δαπανών του παραχωρησιούχου που έχουν καταβληθεί από αυτόν µέχρι εκείνη την στιγµή, καθώς και τον προσδιορισµό των χαµένων κερδών αυτού. Στις συµβάσεις παραχώρησης µεταβαλλόµενης διάρκειας παρατηρείται το φαινόµενο, ο ανάδοχος να έχει τη δυνατότητα σύναψης δανείων µε χαµηλότερο επιτόκιο. Αυτό είναι πολύ σηµαντικό αν ληφθεί υπόψη ότι πολλά προγράµµατα παραχώρησης π.χ. το Μετρό Θεσσαλονίκης παρουσίασαν προβλήµατα πριν την εκκίνηση δανειοδότησης του παραχωρησιούχου. Επίσης, τα χαµηλότοκα δάνεια που συνάπτουν οι παραχωρησιούχοι των ανωτέρω συµβάσεων, έχουν ως αποτέλεσµα τη µείωση του συνολικού κόστους του έργου, το οποίο θα επιβαρυνθούν τελικά οι χρήστες του. Τέλος, αναφέρεται ότι η διακινδύνευση για πιθανή χαµηλή κυκλοφοριακή ζήτηση του συγκοινωνιακού έργου µεταφέρεται εξ ολοκλήρου στους χρήστες του έργου, ενώ οι φορολογούµενοι και ο παραχωρησιούχος απαλλάσσεται από αυτό. Σε περίπτωση δηλαδή ενός χαµηλού κυκλοφοριακού φόρτου, η διάρκεια της σύµβασης θα παραταθεί µε αποτέλεσµα οι χρήστες του έργου να υφίστανται την ίδια οικονοµική επιβάρυνση για µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα. 5. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Θα µελετηθεί στη συνέχεια η διακύµανση της απόδοσης του µετοχικού κεφαλαίου του αναδόχου του έργου ως προς διάφορες παραµέτρους από τις οποίες αυτή εξαρτάται, επιλέγοντας ένα συγκοινωνιακό έργα µε τα οικονοµικά χαρακτηριστικά του έργου της ζεύξης Ρίου-Αντίρριου, τα οποία εµφανίζονται στον πίνακα Ιστοσελίδα "ΓΕΦΥΡΑ ΑΕ". Οι παράµετροι από τις οποίες εξαρτάται η απόδοση είναι το κόστος κατασκευής Ι, ο κυκλοφοριακός φόρτος, το κόστος λειτουργίας-συντήρησης Μ, η διάρκεια λειτουργίας Τ και τέλος η τιµή των διοδίων. ηλαδή: fi,,,,. 7

8 Πίνακας. Οικονοµικά στοιχεία του έργου απάνες του έργου εκατ. Πόροι του έργου εκατ. Κόστος κατασκευής 664. Ίδια κεφάλαια 68.6 Έλεγχος µελέτης & επίβλεψη 96. Επιχορηγήσεις επενδύσεων 385. Λειτουργικά έξοδα Χρηµατοοικονοµικά έξοδα άνειο ΕΤΕπ 349. Σύνολο εξόδων 82.7 Σύνολο πόρων 82.7 Σηµειώνεται επίσης, ότι ο ρυθµός µε τον οποίο µεταβάλλεται η απόδοση του αναδόχου επηρεάζεται δευτερευόντως από δυο ακόµα παραµέτρους, το πλήθος των υποψηφίων n και την µέγιστη τιµή του κόστους κατασκευής Ι max. Λόγω όµως της πολύ µικρής επιρροής τους στην απόδοση του αναδόχου τους αγνοούµε. Στην εφαρµογή που ακολουθεί µελετήθηκαν δύο διαφορετικά σενάρια παραχώρησης έργων. Το πρώτο αναφέρεται στην παραχώρηση έργου µε συγχρηµατοδότηση, δηλαδή συµµετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων στην χρηµατοδότηση του έργου. Το δεύτερο αναφέρεται στην παραχώρηση έργου µε αυτοχρηµατοδότηση, δηλαδή χρηµατοδότηση έργου αποκλειστικά µε ιδιωτικά κεφάλαια και µηδενική συµµετοχή του δηµόσιου τοµέα. Στη συνέχεια, υπολογίζεται για κάθε περίπτωση η µερική παράγωγος της απόδοσης ως προς µια από τις παραπάνω παραµέτρους, οπότε προκύπτει η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη ως προς κάθε παράµετρο. Με τον τρόπο αυτό, η µεταβολή της απόδοσης ως προς µία παράµετρο εκφράζεται ως συνάρτηση των υπολοίπων παραµέτρων. Έτσι, δίνοντας διάφορες τιµές σε µια από τις παραµέτρους και διατηρώντας σταθερές τις υπόλοιπες προσδιορίζεται ο ρυθµός µεταβολής της απόδοσης του ιδιώτη. Η απόδοση του ιδιώτη εκφράζεται ως η διαφορά των εσόδων µείον των εξόδων δια το µετοχικό κεφάλαιο δηλαδή: I + Έσοδα-έξοδα/µετοχικό κεφάλαιο 8 C όπου C το µετοχικό κεφάλαιο d Κυκλ. φόρτος 825 οχήµ. συνχρ/τηση Κυκλ. φόρτος 5475 οχήµ. συνχρ/τηση Κυκλ. φόρτος 825 οχήµ. αυτοχ/τηση Κυκλ. φόρτος 5475 οχήµ. αυτοχ/τηση d 45,887 +,7 d 23,873 +,7 d 5,35 -,993 d 7,9697 -, Τιµή διοδίων Ρ. ιάγραµµα : Μεταβολή της αποδοτικότητας ως προς την τιµή των διοδίων 8

9 Η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη αναδόχου ως προς την τιµή των διοδίων υπολογίζεται από τη µερική παράγωγο και, όπως φαίνεται από την επόµενη εξίσωση, είναι συνάρτηση τριών παραµέτρων, του κυκλοφοριακού φόρτου της διάρκειας λειτουργίας Τ και του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη. I + 9 C C Από τη σχέση αυτή εξάγονται τα εξής συµπεράσµατα: Πρώτον, η απόδοση έχει µια αυξητική τάση καθώς η τιµή των διοδίων αυξάνει. εύτερον, ο ρυθµός µε τον οποίο αυξάνει η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση σε σχέση µε την περίπτωση κατά την οποία το έργο είχε παραχωρηθεί µε αυτοχρηµατοδότηση. Τέλος, παρατηρείται µια αυξητική τάση του ρυθµού αύξησης της απόδοσης καθώς ο κυκλοφοριακός φόρτος και η διάρκεια λειτουργίας του έργου αυξάνουν. Για τα δυο εναλλακτικά σενάρια και για ετήσιους κυκλοφοριακούς φόρτους 825 οχήµατα και 5475 οχήµατα, απεικονίζουµε τη σχέση απόδοσης και τιµής διοδίων διαγραµµατικά διάγραµµα. Η παραπάνω σχέση στηρίζεται στην παραδοχή ότι η µεταβολή της τιµής των διοδίων δεν επηρεάζει τον κυκλοφοριακό φόρτο. Επειδή όµως αυτό δεν γί8νεται στην πραγµατικότητα, στη συνέχεια σχέση 2 θα συσχετισθεί η µεταβολή του φόρτου µε τη µεταβολή των διοδίων διάγραµµα 3. Ο ρυθµός µεταβολής της απόδοσης του ιδιώτη ως προς τον κυκλοφοριακό φόρτο είναι συνάρτηση τριών παραµέτρων, της τιµής των διοδίων, της διάρκειας λειτουργίας Τ και του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη και θα υπολογίζεται από την πρώτη µερική παράγωγο: + C I C 2,4,2, 5 συγχ/τηση 5 συγχρ/τηση 5 αυτοχ/τηση 5 αυτοχ/τηση d, - 7E-7,8 d,6,4 d 7E-5 + 3E-8 d 4E-5 + 2E-7,2 d 2E-5 + 7E Κυκλοφ. φόρτος ιάγραµµα 2: Μεταβολή της αποδοτικότητας ως προς τον κυκλοφοριακό φόρτο Από την παραπάνω σχέση συµπεραίνονται τα ακόλουθα. Πρώτον, η απόδοση έχει µια αυξητική τάση καθώς ο κυκλοφοριακός φόρτος αυξάνει. εύτερον, ο ρυθµός µε τον οποίο αυξάνει η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση απ ότι στην περίπτωση που το ίδιο έργο είχε παραχωρηθεί µε 9

10 αυτοχρηµατοδότηση. Τέλος, παρατηρείται µια αυξητική τάση του ρυθµού αύξησης της απόδοσης καθώς η τιµή των διοδίων και η διάρκεια λειτουργίας του έργου αυξάνουν. Στο σηµείο αυτό είναι ενδιαφέρον να προσδιοριστεί ο ρυθµός µε τον οποίο µεταβάλλεται ο κυκλοφοριακός φόρτος µε την τιµή των διοδίων. Από την σχέση 2 λύνοντας ως προς προκύπτει: Ii + Ii + ax Ii I + + n Im Im ax I n 2 Βάσει της σχέσης 2 είναι εφικτό να προσδιοριστεί η καµπύλη που συνδέει τη µεταβολή του κυκλοφοριακού φόρτου µε τη µεταβολή της τιµής των διοδίων. Αυτό επιτυγχάνεται εισάγοντας διαδοχικές τιµές στην τιµή των διοδίων και κρατώντας σταθερές τις υπόλοιπες παραµέτρους. 7 5 Τιµή διοδίων Κυκλοφοριακός φόρτος ιάγραµµα 3: Μεταβολή του κυκλοφοριακού φόρτου ως προς την τιµή των διοδίων. Η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη ως προς τη χρονική διάρκεια εκµετάλλευσης του έργου Τ είναι συνάρτηση τεσσάρων παραµέτρων, της τιµής των διοδίων, του κυκλοφοριακού φόρτου, του κόστους λειτουργίας-συντήρησης Μ και του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη συγχ/τηση 5 συγχρ/τηση 5 αυτοχ/τηση 5 αυτοχ/τηση d 2,767 +,7 d 6 4 d 6,6422 -,3 d 4,267 2 d 2,952 -, Έτη Τ ιάγραµµα 4: Μεταβολή της αποδοτικότητας ως προς τη διάρκεια εκµετάλλευσης του έργου Τ

11 + C I C 22 Από τη σχέση αυτή συµπεραίνονται τα ακόλουθα. Πρώτον, η απόδοση έχει µια αυξητική τάση καθώς η διάρκεια λειτουργίας Τ του έργου αυξάνει. εύτερον, ο ρυθµός µε τον οποίο αυξάνει η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση απ ότι στην περίπτωση που το ίδιο έργο είχε παραχωρηθεί µε αυτοχρηµατοδότηση. Τέλος, παρατηρείται µια αυξητική τάση του ρυθµού αύξησης της απόδοσης καθώς η τιµή των διοδίων και ο κυκλοφοριακός φόρτος αυξάνουν ενώ παρατηρείται µια µειωτική τάση του ρυθµού αύξησης της απόδοσης καθώς το κόστος λειτουργίας-συντήρησης αυξάνει. Η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη ως προς το κόστος λειτουργίας-συντήρησης Μ είναι συνάρτηση δύο παραµέτρων, της διάρκειας λειτουργίας Τ και του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη. + C I C 23 Από τη σχέση 23 συµπεραίνεται ότι, η απόδοση έχει την τάση να µειώνεται καθώς το κόστος λειτουργίας-συντήρησης του έργου αυξάνεται. Ακόµη, ο ρυθµός µε τον οποίο µειώνεται η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση απ ότι στην περίπτωση που το ίδιο έργο είχε παραχωρηθεί µε αυτοχρηµατοδότηση. Τέλος, παρατηρείται µια αυξητική τάση του ρυθµού µείωσης της απόδοσης καθώς το κόστος λειτουργίας-συντήρησης αυξάνει. Θα προσδιοριστεί στη συνέχεια ο ρυθµός µε τον οποίο µεταβάλλεται το κόστος λειτουργίαςσυντήρησης Μ µε τον κυκλοφοριακό φόρτο. Από την εξίσωση 2 λύνοντας ως προς Μ προκύπτει: Ii + Imax Ii I Imax I Ii + 24 n n Από τη σχέση αυτή είναι εφικτό να προσδιοριστεί η καµπύλη που συνδέει τη µεταβολή του κόστους λειτουργίας-συντήρησης µε τη µεταβολή του κυκλοφοριακού φόρτου. Αυτό επιτυγχάνεται εισάγοντας διαδοχικές τιµές στην τιµή του κυκλοφοριακού φόρτου και κρατώντας σταθερές τις υπόλοιπες παραµέτρους. Τέλος, η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη ως προς το κόστος κατασκευής Ι είναι συνάρτηση µιας παραµέτρου, του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη. I + I I C C 25 Από την παραπάνω σχέση προκύπτει ότι η απόδοση έχει την τάση να µειώνεται καθώς το κόστος κατασκευής Ι του έργου αυξάνεται, ενώ ο ρυθµός µε τον οποίο µειώνεται η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση απ ότι στην περίπτωση που το ίδιο έργο είχε παραχωρηθεί µε αυτοχρηµατοδότηση.

12 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το έλλειµµα βασικών υποδοµών στην Ελλάδα οδηγεί µάλλον αναγκαία στην αξιοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων και στην κατασκευή αναπτυξιακών έργων µε συµβάσεις παραχώρησης. Η υπάρχουσα εµπειρία από τα τρία µεγάλα έργα που κατασκευάσθηκαν Αεροδρόµιο Σπάτων, Αττική οδός, Γέφυρα Ρίου-Αντίρριου είναι ικανοποιητική, γεγονός που οδήγησε το αρµόδιο Υπουργείο στον προγραµµατισµό εφαρµογής της µεθόδου για τα επόµενα χρόνια και σε άλλα µεγάλα έργα Ιόνια οδός, Αυτοκινητόδροµος Κεντρικής Ελλάδας, ΠΑΘΕ στα Τέµπη, κ.λ.π. και στην ψήφιση του σχετικού θεσµικού πλαισίου. Συµπερασµατικά, οδηγούµαστε στην άποψη, ότι οι συµβάσεις παραχώρησης θα κυριαρχήσουν στα επόµενα χρόνια ως µέθοδος κατασκευής µεγάλων συγκοινωνιακών - προς το παρόν τουλάχιστον - έργων στην Ελλάδα. Το γεγονός αυτό θα οδηγήσει σε µια αλλαγή του τοπίου αναφορικά µε τον τρόπο κατασκευής των δηµοσίων έργων και θα εισάγει στο κύκλωµα παραγωγής και άλλους εµπλεκόµενους Τράπεζες, εγγυητές, συµβούλους, κ.λ.π.. Αυτό απαιτεί τη σωστή εκτίµηση των κινδύνων που συνεπάγεται η "στροφή" αυτή και την εισαγωγή στις συµβάσεις των κατάλληλων ρυθµίσεων. Οι ρυθµίσεις αυτές θα πρέπει να οδηγούν στη διασφάλιση των χρηστών του έργου για λογική και ανταποδοτική οικονοµική επιβάρυνση σε ύψος και διάρκεια, υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης και τον έλεγχο συντήρησης και λειτουργίας του έργου. Επίσης να διασφαλίζει τους αναδόχους ή χρηµατοδότες από κινδύνους που σχετίζονται µε την αυξηµένη επιχειρηµατική διακινδύνευση. Η ανάλυση που προηγήθηκε, έδειξε τις µεταβολές στην αποδοτικότητα ενός έργου, ως συνάρτηση των βασικότερων προσδιοριστικών της παραγόντων. Οι επιλογές για τη χρονική διάρκεια της παραχώρησης του έργου, την επιβάρυνση των χρηστών, το κόστος κατασκευής, λειτουργίας και συντήρησης πρέπει να εγγυούνται την επιτυχή κατασκευή, αλλά κυρίως λειτουργία του έργου και να διασφαλίζουν τη βέλτιστη συνολική επιβάρυνση των χρηστών και τη µείωση του επιχειρηµατικής επικινδυνότητας του αναδόχου. ΑΝΑΦΟΡΕΣ. Engl, E., Fisch, R., Galtovic, A., 997. Highway fanchising: pitfalls and oppotunitis. Amican Economic Rviw 87 2, Engl, E., Fisch, R., Galtovic, A., 2. Last-psnt-valu-of-vnu auctions and highway fanchising. Jounal of olitical Economy, 9, Engl, E., Fisch, R., Galtovic, A., 22. A Nw Appoach to ivat Roads. anspotation, Fall, Klmpt,., 999. Auction thoy: a guid to th litatu. Jounal of Economic Suvys, 3, ilgom,. R., 989. Auctions and bidding a pim. Jounal of Economic spctivs, 3, Πολύζος, Σ. & Γεωργιάδου, Μ. 23. ιερεύνηση της δυνατότητας κατασκευής αρδευτικών έργων µε τη µέθοδο της συνχρηµατοδότησης. Πρακτικά Συνεδρίου µε θέµα: " ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Υ ΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ", Λάρισα υπό έκδοση. 7. iong Robt, L. K., Jahidul A., 997. Evaluation of poposals fo BO pojcts. Intnational Jounal of ojct anagmnt, 5 2, Τσαµπούλας,., Πολίτου,., Πάνου, Κ., 2. Συγκριτική Παρουσίαση Τρόπων Συµµετοχής Ιδιωτών Επενδυτών σε Συγκοινωνιακά Έργα στην Ελλάδα. ηµιουργία Μαθηµατικού Προτύπου Εκτίµησης της Επιχειρησιακής Ελκυστικότητας Επένδυσης. Τεχνικά Χρονικά I,,

13 9. Woodwad, D., 995. Us of snsitivity analysis in build - own - opat - tansf pojct valuation. Intnational Jounal of ojct anagmnt, 3 4, Χειµωνίτη-Τερροβίτη, Σ. 23. Συµµετοχή ιδιωτών στα έργα υποδοµής και αυτοχρηµατοδότηση, ΚΕΠΕ, Αθήνα.. Ιστοσελίδες των εταιριών του ιεθνούς Αεροδροµίου Αθηνών, "ΓΕΦΥΡΑ ΑΕ", "ΑΤΤΙΚΗ Ο ΟΣ ΑΕ" 3

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 Έκδοση 01 9/1/2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC Μέσο κόστος µέσο συνολικό κόστος (AC) 3 Προσφορά και κόστος µέσο µεταβλητό κόστος (AVC) µέσο σταθερό κόστος (AFC) Το µέσο σταθερό κόστος µειώνεται, διότι το συνολικό σταθερό κόστος κατανέµεται σε περισσότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 1.1 Τι είναι η κοινωνικο-οικονομική αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας

1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας Εφαρμογές Θεωρίας 1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας Έστω ότι η συνάρτηση ζήτησης για την κατανάλωση του νερού ενός φράγματος (εκφρασμένη σε ευρώ) είναι q = 12-P και το οριακό κόστος

Διαβάστε περισσότερα

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων &

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων & 5 η αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα: Η αποτελεί θεµελιώδες πρόβληµα σε κάθε σύγχρονη οικονοµία. Το πρόβληµα της αποδοτικής κατανοµής των πόρων µπορεί να εκφρασθεί µε 4 βασικά ερωτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ Στο υποβληθέν επιχειρηματικό σχέδιο θα περιλαμβάνονται κατ ελάχιστον οι ακόλουθες ενότητες: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ Θα παρατεθεί σύντομη περιγραφή των βασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ Κεφάλαιο 4 Επιχειρήσεων Ε. Σαρτζετάκης 1 Πλεόνασµα Καταναλωτή! Η καµπύλη ζήτησης δείχνει τις ανώτερες τιµές που ο καταναλωτής είναι πρόθυµος να πληρώσει για διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις

Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις η αποτυχία των νόµων της αγοράς Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις Εξαιρέσεις και η αποτυχία των νόµων της αγοράς στον τοµέα των µεταφορών 1. Ο ανταγωνισµός είναι αρκετά ισχυρός έτσι ώστε να ωθήσει την τιµή στο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ.

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Ν. Ε. Ηλιού Επίκουρος Καθηγητής Τµήµατος Πολιτικών Μηχανικών Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Γ.. Καλιαµπέτσος Επιστηµονικός

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος υποδο?ών?εταφράζεταισε?ίαγενικότερηεξοικονό?ησηπαραγωγικώνπόρωνγιατηκοινωνία. τεχνικέςυποδο?ές,όπωςείναιαυτοκινητόδρο?οι,γέφυρεςκ.λ.π.ηκατασκευήτέτοιων Μιααπ τιςβασικέςλειτουργίεςτουκράτουςείναιοεφοδιασ?όςτηςκοινωνίας?εβασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Η επιλογή της κατάλληλης εκτιμητικής μεθόδου ακινήτων αποτελεί μία «λεπτή» διαδικασία που εξαρτάται κυρίως από τη φύση και τις προοπτικές του κάθε ακινήτου.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών

Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών 1 Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών Βασικές συνιστώσες της οικονοµικής ανάλυσης στις µεταφορές Ζήτηση, Προσφορά και αλληλεπίδραση προσφοράς και ζήτησης Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις, κοινωνικό κόστος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ Κεφάλαιο 1: Το θεωρητικό υπόβαθρο της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων και η χρονική αξία του χρήµατος Κεφάλαιο 2: Η καθαρή παρούσα αξία ως κριτήριο επενδυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000 Θέμα 1 0 Η εταιρία ΑΒΓ σχεδιάζει να επενδύσει σήμερα (στο έτος 0), σε ένα έργο το οποίο θα έχει αρχικό κόστος 00.000, διάρκεια ζωής 5 έτη και αναμένεται να δώσει τις ακόλουθες εισπράξεις: Έτος 1 Έτος 2

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Α.Α.Δράκος 2014-2015

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Α.Α.Δράκος 2014-2015 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 1 3.) ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΘΑΡΩΝ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ Α.Α.Δράκος 2014-2015 Α. Εισαγωγικά Oι Καθαρές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης 1.1. Τι είναι η Οικονομική της Διοίκησης 1.2. Τι παρέχει η οικονομική θεωρία στην Οικονομική της Διοίκησης 1.3. Οι σχέσεις της οικονομικής της

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος μέγιστης πιθανοφάνειας

Μέθοδος μέγιστης πιθανοφάνειας Μέθοδος μέγιστης πιθανοφάνειας Αν x =,,, παρατηρήσεις των Χ =,,,, τότε έχουμε διαθέσιμο ένα δείγμα Χ={Χ, =,,,} της κατανομής F μεγέθους με από κοινού σ.κ. της Χ f x f x Ορισμός : Θεωρούμε ένα τυχαίο δείγμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Βάλτε σε κύκλο το σωστό γράμμα: 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. 1. Ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και της προσφοράς μπορεί να μη μεταβάλλει την ποσότητα ισορροπίας. Σ Λ Α. 2. Έστω δύο αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Η Προοπτική Ανάπτυξης του Κυπριακού Τουρισµού µέσω των PPPs Αντώνης Πασχαλίδης Υπουργός Εµπορίου, Βιοµηχανίας και Τουρισµού 1 Τι είναι οι Συµπράξεις ηµοσίου Ιδιωτικού Τοµέα; PPP s: είναι ευρέως γνωστές,

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις

Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις Από την Θεωρία Θνησιµότητας Συνάρτηση Επιβίωσης : Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις Η s() δίνει την πιθανότητα άτοµο ηλικίας µηδέν, ζήσει πέραν της ηλικίας. όταν s() s( ) όταν o

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα

Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ: «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης Πέμπτη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 Ν. ΠΑΝΤΕΛΗ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 1 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 ΚΟΣΤΗ Ν.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΣΚΗΣΗ 3

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΣΚΗΣΗ 3 ΑΣΚΗΣΗ 1 Δύο επιχειρήσεις Α και Β, μοιράζονται το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς για ένα συγκεκριμένο προϊόν. Καθεμία σχεδιάζει τη νέα της στρατηγική για τον επόμενο χρόνο, προκειμένου να αποσπάσει πωλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft:

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: NPV & IRR: Αξιολόγηση & Ιεράρχηση Επενδυτικών Αποφάσεων Από Αβραάμ Σεκέρογλου, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε το Management

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ. Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι ωφέλεια που προκύπτει από το γεγονός

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ. Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι ωφέλεια που προκύπτει από το γεγονός ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ Β.1. Το Πλεόνασµα του Καταναλωτή Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι ωφέλεια που προκύπτει από το γεγονός ότι κάποιοι καταναλωτές πληρώνουν για ένα αγαθό λιγότερο από αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 Βρείτε την ισορροπία των ακόλουθων παιγνίων απαλείφοντας διαδοχικά τις κυριαρχούµενες στρατηγικές.

ΑΣΚΗΣΗ 1 Βρείτε την ισορροπία των ακόλουθων παιγνίων απαλείφοντας διαδοχικά τις κυριαρχούµενες στρατηγικές. ΑΣΚΗΣΗ 1 Βρείτε την ισορροπία των ακόλουθων παιγνίων απαλείφοντας διαδοχικά τις κυριαρχούµενες στρατηγικές. Α 1 Α 2 Α 3 Β 1 Β 2 Β 3 1, -1 0, 0-1, 0 0, 0 0, 6 10, -1 2, 0 10, -1-1, -1 Α 1 Α 2 Α 3 Β 1 Β

Διαβάστε περισσότερα

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΜΣ «Επιστήµη και Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Οικονοµικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων Αξιολόγηση επενδύσεων Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη Πόσα χρήµατα θα επενδύσω; Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Το πρόβλημα της επιλογής των μέσων διαφήμισης (??) το αντιμετωπίζουν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι διαφημιστικές εταιρείες στην προσπάθειά τους ν' αναπτύξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Κεφάλαιο ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ

2 ο Κεφάλαιο ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ Σηµειώσεις στο Μάθηµα Ειδικά Θέµατα Χρηµατοδοτικής Διοίκησης. Π. Φ. Διαµάντης Α.Α.Δράκος 2 ο Κεφάλαιο ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ. Η Ανάλυση της Μόχλευσης εξετάζει τον τρόπο µε τον οποίο µεταβολές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ H Ύπαρξη ενός Ισχυρού Brand Name Αποτελεί Ικανή Συνθήκη Βελτίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I.

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I. ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I. Γενικά Σε μαθήματα όπως η επιχειρησιακή έρευνα και ή λήψη αποφάσεων αναφέραμε τις αποφάσεις κάτω από συνθήκες βεβαιότητας, στις οποίες και εφαρμόζονται κυρίως οι τεχνικές της επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Συνολική Ζήτηση για εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ/GDP) απαρτίζεται από Y = C + I + G + NX απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά Επενδυτικές απάνες από τα νοικοκυριά

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου)

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου) ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου Ορισμός: είναι το κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων που έχουν όλοι οι επενδυτές της εταιρείας (μέτοχοι και δανειστές) Κόστος ευκαιρίας: είναι η απόδοση της καλύτερης εναλλακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 12 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο (µε 2ο, 3ο και 4ο) ΗΜΕΡΗΣΙΑ 9/2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 6/2000 ΕΣΜΕΣ 2000 ΕΣΜΕΣ 1998 28. ίνονται οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΜΗ ΗΣ ΙΙ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ YΠΟΕΡΓΟ 04 ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ Υ ΑΤΙΝΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ Επιστηµονική υπεύθυνη: ρ Αιµιλία Κονδύλη Εργαστήριο Αριστοποίησης Παραγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής ρ Γ. Γιαννακίδης Εισαγωγή Στόχοι και Οφέλη Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Life Cycle Cost Analysis - LCCA Μέθοδος οικονοµικής σύγκρισης εναλλακτικών επενδύσεων που βασίζεται στο

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΕΡΩΤΗΣΗ Α.2 www.onlineclassroom.gr Θεωρήστε μια κλειστή οικονομία, η οποία περιγράφεται από τις ακόλουθες σχέσεις: Κατανάλωση: C = 200 + 0,6Y Επενδύσεις: I = 300 10r Δημόσιες δαπάνες: G = 680 Φόροι: Τ

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Ικανότητα Υπεραστικών Οδών

Κυκλοφοριακή Ικανότητα Υπεραστικών Οδών Κυκλοφοριακή Ικανότητα Υπεραστικών Οδών Κυκλοφοριακή ικανότητα ενός οδικού τµήµατος ορίζεται ως ο µέγιστος φόρτος που µπορεί να εξυπηρετηθεί όταν πληρούνται συγκεκριµένες λειτουργικές συνθήκες Κυκλοφοριακή

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 Διάλεξη 6 Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 1 Πώς πρέπει να τιμολογεί ένα μονοπώλιο; Μέχρι στιγμής το μονοπώλιο έχει θεωρηθεί σαν μια επιχείρηση η οποία πωλεί το προϊόν της σε κάθε πελάτη στην ίδια τιμή. Δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5 Ο ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΤΗΝ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (εργαστήριο) ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013-ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΜΑΘΗΜΑ 5 Ο ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΤΗΝ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (εργαστήριο) ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013-ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ 5 Ο ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΤΗΝ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (εργαστήριο) ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013-ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΥΣΑΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ(DEA) Η ανάλυση DEA είναι πολύ ισχυρή και ιδιαίτερα διαδεδοµένη µέθοδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (Transportation Problems) Βασίλης Κώστογλου E-mail: vkostogl@it.teithe.gr URL: www.it.teithe.gr/~vkostogl Περιγραφή Ένα πρόβλημα μεταφοράς ασχολείται με το πρόβλημα του προσδιορισμού του καλύτερου δυνατού

Διαβάστε περισσότερα

IT IS ALL ABOUT CASH! ΟΛΗ Η ΑΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΜΕΤΡΗΤΑ!

IT IS ALL ABOUT CASH! ΟΛΗ Η ΑΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΜΕΤΡΗΤΑ! INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL IT IS ALL ABOUT CASH! ΟΛΗ Η ΑΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΜΕΤΡΗΤΑ! Με την ευγενική χορηγία Η ικανότητα και δυνατότητα να παράγει ρευστότητα καθορίζει την αξία της επιχείρησης 1

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΗΓΟΣ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΓΙΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» TEXNOOIKONOMIKH ΜΕΛΕΤΗ Για την καλύτερη κατανόηση της οικονοµικότητας και της απόδοσης µιας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης, θα παρουσιαστεί µία τεχνοοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Λέκτορας Ι. Γιαννατσής Καθηγητής Π. Φωτήλας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Οικονομική Επιστήμη: Η κοινωνική επιστήμη που ερευνά την οικονομική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών

Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών Οι παρούσες σημειώσεις αποτελούν βοήθημα στο μάθημα Αριθμητικές Μέθοδοι του 5 ου εξαμήνου του ΤΜΜ ημήτρης Βαλουγεώργης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ-3 Ποσοτικές Μέθοδοι Ακαδημαϊκό Έτος: 0-0 Δεύτερη Γραπτή Εργασία Επιχειρησιακά Μαθηματικά Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020

Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΚΕΔΕ Ιωάννινα - Τετάρτη 11 Μαρτίου 2015 Χιωτάκης Νίκος Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. Η εταιρεία Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες:

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες: Business Plan Το επιχειρηµατικό πλάνο αποτελεί το πρώτο και µερικές φορές το µοναδικό έγγαφο κείµενο που παρουσιάζει ολοκληρωµένα την επενδυτική πρόταση, γι' αυτό πρέπει να είναι ρεαλιστικό και εφικτό,

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις :

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : Κεφάλαιο 1. ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : α) Υπάρχουν πολλές εταιρίες οι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΗΣ ΒΩΒΟΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 2007 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - 1 -

ΜΠΑΜΠΗΣ ΒΩΒΟΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 2007 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - 1 - ΜΠΑΜΠΗΣ ΒΩΒΟΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 2007 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ Καθαρή Αξία Ενεργητικού ανά μετοχή (NAV/share) προ αναβαλλόμενης φορολογίας: ετήσια μείωση 2% σε 19,97 Έσοδα:

Διαβάστε περισσότερα

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της προσφοράς προσδιορίζει την τιμή και την ποσότητα ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

- Παράδειγμα 2. Εκτέλεση Πέναλτι ή Κορώνα-Γράμματα (Heads or Tails) - Ένας ποδοσφαιριστής ετοιμάζεται να εκτελέσει ένα πέναλτι, το οποίο προσπαθεί να

- Παράδειγμα 2. Εκτέλεση Πέναλτι ή Κορώνα-Γράμματα (Heads or Tails) - Ένας ποδοσφαιριστής ετοιμάζεται να εκτελέσει ένα πέναλτι, το οποίο προσπαθεί να - Παράδειγμα. Εκτέλεση Πέναλτι ή Κορώνα-Γράμματα (Heads or Tails) - Ένας ποδοσφαιριστής ετοιμάζεται να εκτελέσει ένα πέναλτι, το οποίο προσπαθεί να αποκρούσει ένας τερματοφύλακας. - Αν οι δύο παίκτες επιλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Πρόβλημα &

Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομική Επιστήμη Ανεπάρκεια Σπανιότητα Οικονομική επιστήμη Πως κατανέμονται οι διαθέσιμοι πόροι για την ικανοποίηση των αναγκών Περιορισμένοι Εργασία Κεφάλαιο Απεριόριστες Πρώτες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΗΣ ΕΝ.ΠΕ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΗΣ ΕΝ.ΠΕ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΗΣ ΕΝ.ΠΕ. ΚΥΡΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΣΓΟΥΡΟΥ ΣΤΗ ΙΑΡΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΠΟΜΕ Ι «ΚΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. που συνοδεύει την

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. που συνοδεύει την EL EL EL ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 13.11.2008 SEC(2008) 2861 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ που συνοδεύει την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Οικονομικές Έννοιες Επαναληπτική άσκηση στο Κεφάλαιο 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Χρηματοοικονομική Ι Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV

H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV βάσει των ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ των ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑ Ο Πραγματικός Βαθμός Χρησιμότητας του Δείκτη στη Διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Αποκατάστασης Οικονοµικής Λειτουργίας ήµου

Πρόγραµµα Αποκατάστασης Οικονοµικής Λειτουργίας ήµου ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΕΙΩΝ & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Α.Ε. Πρόγραµµα Αποκατάστασης Οικονοµικής Λειτουργίας ήµου ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2011 Εισαγωγή Θεσµικό πλαίσιο - Ν. 3852/2010,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗΣ ΔΟΜΗΣ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗΣ ΔΟΜΗΣ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ Specisoft www.specisoft.gr ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗΣ ΔΟΜΗΣ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Business Game, Manager s Tools, Case Studies, Consulting,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Επιχειρήσεις σε ανταγωνιστικές αγορές. Αρ. Διάλεξης: 09

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Επιχειρήσεις σε ανταγωνιστικές αγορές. Αρ. Διάλεξης: 09 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Επιχειρήσεις σε ανταγωνιστικές αγορές Αρ. Διάλεξης: 09 Τι είναι ανταγωνιστική αγορά; Η ανταγωνιστική αγορά έχει πολλούς αγοραστές/καταναλωτές και πολλούς παραγωγούς/επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Περίγραµµα κεφαλαίου Εθνικοί λογαριασµοί εισοδήµατος: Οι µετρήσεις του προϊόντος, του εισοδήµατος και της δαπάνης Ακαθάριστο εγχώριο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη:

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη: 4. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΑΒΕΒΑΙΑ ΖΗΤΗΣΗ Στις περισσότερες περιπτώσεις η ζήτηση είναι αβέβαια. Οι περιπτώσεις αυτές διαφέρουν ως προς το μέγεθος της αβεβαιότητας. Δηλαδή εάν η αβεβαιότητα είναι περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Προτάσεις του WWF Ελλάς για το περιεχόµενο του Εθνικού Σχεδίου ράσης Ενεργειακής Απόδοσης σύµφωνα µε την Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ Σε περιφερειακό επίπεδο, αποτελεί κρίσιµης σηµασίας ζήτηµα η στήριξη, µε τη µορφή της άµεσης κεφαλαιουχικής ενίσχυσης, των µικροµεσαίων επιχειρήσεων.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ (ΡΑ ΙΟΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ) ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ Π.Μ.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Εφαρμοσμένη Ανάλυση, VA 16, 23

Διάλεξη 3. Εφαρμοσμένη Ανάλυση, VA 16, 23 Διάλεξη 3 Εφαρμοσμένη Ανάλυση, VA 16, 23 Φόροι επί της ποσότητας Ένας φόρος επί της ποσότητας, που αντιστοιχεί σε t ανά μονάδα προϊόντος, είναι ένας φόρος t, ο οποίος πληρώνεται ανά μονάδα αγοραζόμενης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. Κεφάλαιο 10. Το κόστος παραγωγής. ! Οι επιχειρήσεις επιθυµούν να παράγουν µεγαλύτερη ποσότητα, όσο υψηλότερη είναι η τιµή

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. Κεφάλαιο 10. Το κόστος παραγωγής. ! Οι επιχειρήσεις επιθυµούν να παράγουν µεγαλύτερη ποσότητα, όσο υψηλότερη είναι η τιµή ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Κεφάλαιο 10 Το παραγωγής! Ο Νόµος της προσφοράς:! Οι επιχειρήσεις επιθυµούν να παράγουν µεγαλύτερη ποσότητα, όσο υψηλότερη είναι η τιµή! Ως εκ τούτου, η καµπύλη προσφοράς έχει αρνητική

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσµατα 1 ου Εξαµήνου 2015 31/8/2015

Αποτελέσµατα 1 ου Εξαµήνου 2015 31/8/2015 Αποτελέσµατα 1 ου Εξαµήνου 2015 31/8/2015 Σύνοψη εξελίξεων και οικονοµικών µεγεθών για το 1 ο Εξάµηνο 2015 Παρατηρείται αυξηµένη αβεβαιότητα σε οικονοµικό και πολιτικό επίπεδο που επηρέασαν αρνητικά τα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ) χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εν μέρει από τα κράτη μέλη. Η χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης,

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Βασικές Υποθέσεις (i) Οι αγορές όλων των αγαθών είναι τέλεια ανταγωνιστικές. Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΡΡΟΕΣ ΥΠΟΘΕΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑ ΑΣ ΕΓΓΥΗΣΗΣ ΕΣΟ ΩΝ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΡΡΟΕΣ ΥΠΟΘΕΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑ ΑΣ ΕΓΓΥΗΣΗΣ ΕΣΟ ΩΝ Αθήνα 13.01.2006 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΡΡΟΕΣ ΥΠΟΘΕΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑ ΑΣ ΕΓΓΥΗΣΗΣ ΕΣΟ ΩΝ σύµφωνα µε το δηµοσιευµένο σχέδιο του τεύχους διακήρυξης του διαγωνισµού "για τη σύναψη συµβάσεων διαθεσιµότητας ισχύος νέας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Κεφάλαιο 12 Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών! Μονοπώλιο είναι η κατάσταση στην οποία µια µόνο επιχείρηση εξυπηρετεί ολόκληρη την αγορά! Ο µονοπωλητής σε αντίθεση µε την ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Οικονομική κατάσταση και προοπτική της Εταιρίας.

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Οικονομική κατάσταση και προοπτική της Εταιρίας. 1 ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ «LOGISTICS SERVICE HELLAS ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ» ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα