Οικονοµική αξιολόγηση συµβάσεων παραχώρησης συγκοινωνιακών έργων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οικονοµική αξιολόγηση συµβάσεων παραχώρησης συγκοινωνιακών έργων"

Transcript

1 Οικονοµική αξιολόγηση συµβάσεων παραχώρησης συγκοινωνιακών έργων Σ. Πολύζος Λέκτορας Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Γ. Ιορδανίδης Πολιτικός Μηχανικός Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αυξανόµενο ενδιαφέρον τα τελευταία 5 χρόνια, τόσο από πλευράς πολιτείας όσο και από την πλευρά των ιδιωτών, για συµµετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων στη χρηµατοδότηση δηµόσιων έργων δηµιουργεί νέες προοπτικές στην κατασκευή των έργων µε τη µέθοδο της συγχρηµατοδότησης. Στην Ελλάδα, οι µεγάλες ανάγκες για µεταφορικές υποδοµές και κυρίως για έργα οδοποιίας, σε συνδυασµό µε τις µεγάλες απαιτήσεις των έργων αυτών σε οικονοµικούς πόρους και την αναµενόµενη µείωση της οικονοµικής ενίσχυσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση µετά τη λήξη του Γ ΚΠΣ, ενισχύει τη συµµετοχή των ιδιωτικών εταιριών στη χρηµατοδότηση των έργων. Ο πιο συνήθης τρόπος συµµετοχής των εταιριών είναι δια µέσου των συµβάσεων παραχώρησης. Στο πλαίσιο των εξελίξεων αυτών, στο άρθρο αυτό επιχειρείται µια οικονοµική αξιολόγηση των συµβάσεων παραχώρησης συγκοινωνιακών έργων και µια ανάλυση βασικών παραµέτρων που αφορούν τις συµβάσεις αυτές, όπως η τιµή του ανταλλάγµατος της ιδιωτικής εταιρίας διόδια, ο χρόνος παραχώρησης του έργου και τα κέρδη της εταιρίας. Λέξεις κλειδιά: Συγχρηµατοδότηση έργων, συµβάσεις παραχώρησης, παραχώρηση έργων οδοποιίας.. ΓΕΝΙΚΑ Σύµφωνα µε την επικρατούσα τις τελευταίες δεκαετίες κρατική πολιτική, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, η κατασκευή των δηµόσιων έργων από τη χρηµατοδοτική άποψη ήταν υπόθεση του κράτους. Κατά τη δεκαετία του '9 στην Ελλάδα και περίπου µια δεκαετία ενωρίτερα σε άλλες χώρες εφαρµόζεται το σύστηµα κατασκευής των µεγάλων δηµόσιων έργων - κυρίως συγκοινωνιακών - µε τη µέθοδο της συγχρηµατοδότησης, στο οποίο η κατασκευή των δηµοσίων έργων γίνεται µε τη συµµετοχή - πέραν των δηµοσίων - ιδιωτικών κεφαλαίων. Με το σύστηµα αυτό ενσωµατώνεται εκτός της κρατικής ευθύνης και η ευθύνη του αναδόχου στη µελέτη, χρηµατοδότηση και λειτουργία του έργου για ένα συγκεκριµένο χρονικό διάστηµα. Η πιο συνήθης µορφή συµµετοχής του αναδόχου στη χρηµατοδότηση γίνεται µε την εφαρµογή του συστήµατος ΒΟΤ Build - Opat - ansf, µε το οποίο ο ανάδοχος αναλαµβάνει τη µελέτη, την κατασκευή, την συγχρηµατοδότηση και την εκµετάλλευση των έργων για κάποιο χρονικό διάστηµα. Η συµµετοχή των ιδιωτικών κεφαλαίων στην κατασκευή των δηµοσίων έργων είναι δυνατόν να κυµανθεί από % έως %, µε αντίστοιχη µείωση των δηµόσιων κεφαλαίων, ενώ ανάλογα µε τη συµµετοχή των ιδιωτικών κεφαλαίων µεταβάλλεται και ο βαθµός φορολόγησης του χρήστη της υποδοµής. Τα σχήµατα συνεργασίας δηµοσίου και ιδιωτών τα οποία διεθνώς εφαρµόστηκαν µέχρι σήµερα, είναι γνωστά ως S's ublic ivat atnships ή FI ublic Financ Initiativ, σύµφωνα, µε τα οποία το δηµόσιο "αγοράζει" ποιοτικές υπηρεσίες από τον ιδιωτικό τοµέα σε σηµαντικούς τοµείς αναπτυξιακών έργων, τις οποίες πληρώνει αµέσως µετά την παράδοσή τους. Ανάλογα µε τις ανάγκες κάθε χώρας και την πολιτική που ακολουθείται, οι µορφές χρηµατοδότησης διαφοροποιούνται και εκτός της µεθόδου ΒΟΤ που προαναφέρθηκε, µπορούν να χρησιµοποιηθούν και άλλες µορφές όπως οι µέθοδοι BO - Build-ansf-Opat, BOOS Build-Own-Opat-Sll, BOO Build-Own-Opat-ansf, BOO Build-Own-Opat, BO Build-Opat-aining-ansf, BOOS Build-Own-Opat-Subsidis-ansf, BL

2 Build-Las-ansf, BLO Build-Las-Opat-ansf, DBFO Dsign-Build-Financ- Opat, DBO Dsign-Build-Opat Πολύζος & Γεωργιάδου 23. Οι παραπάνω µορφές παραχώρησης, παρά τις µικρές διαφοροποιήσεις που εµφανίζουν µεταξύ τους, έχουν κοινά χαρακτηριστικά, όπως η µεταβίβαση της ευθύνης από το δηµόσιο προς τον ιδιωτικό τοµέα για το κόστος και το χρόνο που απαιτούνται για την εκτέλεση των έργων και η υποκατάσταση µέρους της κρατικής χρηµατοδότησης από ιδιωτική, η µακροπρόθεσµη φύση των συµβάσεων, η µέτρηση απόδοσης και παροχή κινήτρων, το ενδιαφέρον για ενίσχυση της ιδιωτικής συµµετοχής και η εισαγωγή του ανταγωνισµού του ιδιωτικού τοµέα στις διαχείριση του έργου για ορισµένο χρονικό διάστηµα Τσιαµπούλας κ.α. 2, Πολύζος & Γεωργιάδου 23]. ο σχήµα συνεργασίας δηµοσίου και ιδιωτών που εφαρµόζεται σήµερα κατά πλειονότητα είναι το σχήµα BO, του οποίου τα πιο σηµαντικά στοιχεία του συµβολαίου παραχώρησης αφορούν τη χρονική διάρκεια της παραχώρησης, τον τρόπο και τις διαδικασίες αναπροσαρµογής της φορολόγησης των χρηστών του έργου, την ευθύνη συντήρησης της υποδοµής, τους λειτουργικούς περιορισµούς που τίθενται από το δηµόσιο και τη συµβολή του δηµοσίου στη µείωση των δαπανών ή την αύξηση του οφέλους από την εκµετάλλευση του έργου. Επίσης, µε τη µέθοδο αυτή το δηµόσιο επιδιώκει την επιτάχυνση της ανάπτυξης της υποδοµής, τη µείωση των δηµόσιων δαπανών και του δανεισµού του δηµοσίου iong and Jahidul 997, Woodwad 995. Στην Ελλάδα η εφαρµογή της µεθόδου συγχρηµατοδότησης BO έγινε τα τελευταία χρόνια για την κατασκευή δύο µεγάλων δηµόσιων µεταφορικών έργων, της "Αττικής οδού" και του έργου "Ζεύξη Ρίου Αντίρριου", ενώ για την κατασκευή του "Αεροδροµίου των Σπάτων" εφαρµόστηκε η µέθοδος ΒΟΟΤ που συνεπάγεται διαφοροποίηση στο εταιρικό σχήµα του αναδόχου Χειµωνίτη- Τερροβίτη 23. Για την Ελλάδα, η προσέλκυση και χρησιµοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων για την υλοποίηση δηµόσιων έργων θεωρείται αναγκαία, µε δεδοµένο το υπάρχον έλλειµµα σε υποδοµές σε συνδυασµό µε την προβλεπόµενη µείωση της ευρωπαϊκής οικονοµικής βοήθειας µετά την λήξη του Γ' ΚΠΣ, και την επιθυµία των ελληνικών τραπεζών για δηµιουργία εναλλακτικών πηγών εσόδων µε τη χρηµατοδότηση έργων υποδοµής. 2. ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ Στην ενότητα αυτή θα µελετηθεί ο προσδιορισµός της βέλτιστης σύµβασης παραχώρησης για ένα συγκοινωνιακό έργο, το οποίο πρόκειται να εκτελεσθεί µε σύµβαση παραχώρησης. Οι µεταβλητές που περιλαµβάνει το πρόβληµα είναι η διάρκεια παραχώρησης του έργου, η τιµή των διοδίων, ο κυκλοφοριακός φόρτος, το κόστος κατασκευής του έργου και το κόστος λειτουργίας και συντήρησής του. Υποθέτουµε ότι η τιµή των διοδίων και ο φόρτος του έργου δεν µεταβάλλονται κατά την διάρκεια της περιόδου παραχώρησης, καθώς επίσης ότι το κόστος λειτουργίαςσυντήρησης είναι ανεξάρτητο του φόρτου, αν και στη γενική περίπτωση το κόστος αυτό αυξάνει µη γραµµικά µε την αύξηση του κυκλοφοριακού φόρτου. εδοµένου, ότι το έργο βρίσκεται σε συνεχή λειτουργία, έχουµε µια συνεχή ροή των εσόδων από τη χρήση και εκµετάλλευσή του, οπότε απαραίτητη προϋπόθεση ώστε το έργο να είναι βιώσιµο και να εκτελεστεί από µια ιδιωτική εταιρεία χωρίς καµιά κρατική επιχορήγηση είναι η επόµενη σχέση Engl t al 997, Engl t al 2, Engl t al 22. Ι [ ] xp t dt όπου: Ι κόστος κατασκευής, τιµή διοδίων, κυκλοφοριακός φόρτος ως συνάρτηση της τιµής των διοδίων, Μ κόστος λειτουργίας και συντήρησης του έργου, Τπερίοδος παραχώρησης του έργου, επιτόκιο. 2

3 Η διάρκεια ζωής του έργου είναι έτη, όπου >, και µετά τη λήξη της περιόδου παραχώρησης το έργο θα αποδοθεί στο δηµόσιο, το οποίο θα το εκµεταλλευτεί για τα υπόλοιπα χρόνια ζωής του δηλαδή για χρονικό διάστηµα t-. εχόµενοι ότι το κόστος κατασκευής Ι, το κόστος λειτουργίας και συντήρησης Μ και ο κυκλοφοριακός φόρτος είναι γνωστά, είναι εφικτό να υπολογιστεί η βέλτιστη σύµβαση παραχώρησης. Με τον όρο βέλτιστη σύµβαση παραχώρησης εννοείται ένα ιδεατό ζεύγος τιµών διοδίων και διάρκειας παραχώρησης, τέτοιο ώστε να µεγιστοποιεί την κοινωνική ευηµερία υπό τον περιορισµό της σχέσης. Ως κοινωνική ευηµερία ορίζεται το άθροισµα του πλεονάσµατος του καταναλωτή consum suplus και του πλεονάσµατος του παραγωγού poduc suplus. Γενικά, το πλεόνασµα του καταναλωτή ορίζεται ως το εµβαδόν του χωρίου που περικλείεται από την καµπύλη ζήτησης και από τους άξονες της τιµής των διοδίων και του κυκλοφοριακού φόρτου. Αριθµητικά το πλεόνασµα του καταναλωτή ισούται µε: CS 2 d Με δεδοµένη τη συνεχόµενη λειτουργία του έργου για Τ έτη το πλεόνασµα του καταναλωτή ισούται µε: CS 2 2 xp t dd Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι άθροισµα δύο όρων και περιλαµβάνει το πλεόνασµα κατά την διάρκεια παραχώρησης και το πλεόνασµα µετά την παράδοση του έργου. Συνολικά, το πλεόνασµα του καταναλωτή κατά την διάρκεια λειτουργίας του έργου ισούται µε: + CS 2 xp t dd + xp t CS CS dd 2 Αντίστοιχα, το πλεόνασµα του παραγωγού περιλαµβάνει το πλεόνασµα κατά τη διάρκεια παραχώρησης, δηλαδή του ιδιώτη και το πλεόνασµα µετά την παράδοση του έργου, δηλαδή του δηµοσίου. Γενικά, το πλεόνασµα του παραγωγού ορίζεται ως: S [ Έσοδα Έ ] xp t d 2 ξοδα Το συνολικό πλεόνασµα του παραγωγού κατά την διάρκεια λειτουργίας του έργου ισούται µε: [ ] xp t d + [ ] S S + S2 xp t d 3 Με βάσει τα παραπάνω, η επιδιωκόµενη βελτιστοποίηση της συνολικής κοινωνικής ευηµερίας προϋποθέτει τη µεγιστοποίηση των παραπάνω αθροισµάτων. Συνεπώς, το προς επίλυση πρόβληµα είναι η µεγιστοποίηση του αθροίσµατος CS+S υπό τον περιορισµό της σχέσης δηλαδή: ax xp t dd+ xp t dd+, [ oo ] xp t d o υπό τον περιορισµό: Ι [ ] xp t dt [ ] xp t d+ Το πρόβληµα λύνεται µε την µέθοδο των βελτιστοποίησης κατά Lagang. Σύµφωνα µε τη µέθοδο αυτή τα ακρότατα µιας συνάρτηση fx,y, της οποίας οι µεταβλητές υπόκεινται σε έναν περιορισµό της µορφής gx,y, βρίσκονται στην επιφάνεια g, σε σηµεία όπου f λ g για 4 3

4 κάποια αριθµητική ποσότητα λ, η οποία ονοµάζεται πολλαπλασιαστής Lagang. Αναλύοντας τους όρους της σχέσης 4 έχουµε: Στην περίπτωση που µελετάται, οι συναρτήσεις fx,y και gx,y είναι οι ακόλουθες. [ ] [ ] o o o f, 5 και [ ] [ ] Ι d g, 6 Μετά την εφαρµογή της µεθόδου Lagang καταλήγουµε στην παρακάτω σχέση: + d o o o 7 Η βέλτιστη τιµή, συνδέεται αντιστρόφως ανάλογα µε την βέλτιστη τιµή ως εξής: I n λ 8 Η εξίσωση 8 είναι γενική και δίνει τη σχέση µεταξύ των µεταβλητών που υπεισέρχονται στη διαδικασία παραχώρησης. Ο αριθµητής και ο παρονοµαστής του λογαρίθµου θα πρέπει να είναι θετικοί αριθµοί, [, ], ή διαφορετικά τα συνολικά έσοδα πρέπει να υπερκαλύπτουν έστω οριακά το κόστος λειτουργίας-συντήρησης, αλλιώς ο παραχωρησιούχος δεν θα µπορέσει να ανακτήσει το κεφάλαιο Ι που επένδυσε, και το καθαρό ετήσιο εισόδηµα πρέπει να είναι τουλάχιστον µεγαλύτερο από την ετήσια απόδοση που αναµένεται από την επένδυση. Επειδή από τη σχέση 8 προκύπτει ότι d/d>, η περίοδος παραχώρησης αυξάνεται συγχρόνως µε την αύξηση του επιτοκίου, ενώ η µείωση των διοδίων και η περίοδος παραχώρησης αυξάνει την κοινωνική ευηµερία. > I > Ο Κύριος του Έργου ΚτΕ προσπαθώντας να προσδιορίσει το βέλτιστο ζεύγος τιµών διοδίων και χρόνου παραχώρησης της γενικής σχέσης 8 αντιµετωπίζει δυο προβλήµατα. Πρώτον, τα ανακριβή στοιχεία που διαθέτει σχετικά µε το κόστος κατασκευής Ι και το κόστος λειτουργίας και συντήρησης Μ και δεύτερον την αδυναµία προεκτίµησης του κυκλοφοριακού φόρτου. O συνηθισµένος τρόπος από πλευράς ΚτΕ να εξακριβώσει τα στοιχεία που έχει σχετικά µε το κόστος κατασκευής και το κόστος λειτουργίας-συντήρησης είναι δια µέσου των δηµοπρασιών, από τις οποίες λαµβάνει πληροφορίες για τις εταιρίες. Στις δηµοπρασίες αυτές, ο ΚτΕ ορίζει τη διάρκεια της περιόδου παραχώρησης Τ και προσκαλεί τις εταιρίες να υποβάλλουν προσφορά την τιµή των διοδίων και η σύµβαση αναθέτεται στην εταιρία µε την µικρότερη προσφορά. Θα εξετασθούν στη συνέχεια δυο περιπτώσεις παραχώρησης και θα αναλυθούν οι σχέσεις για παραχώρηση µε προκαθορισµένη και µεταβλητή διάρκεια. 4

5 3. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΠΡΟΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ Η αβεβαιότητα για το µέγεθος του κυκλοφοριακού φόρτου µε δεδοµένο την καθορισµένη διάρκεια της σύµβασης πιθανόν να οδηγήσει στην επιλογή ενός µη αποδοτικού αναδόχου και στην αποτυχία των έργων ή την ανάγκη επαναδιαπραγµατεύσεων. Γίνεται η παραδοχή ότι υπάρχουν n υποψήφιες εταιρίες οι οποίες µπορούν να κατασκευάσουν και να λειτουργήσουν το έργο. Όλες οι εταιρίες προτείνουν το ίδιο κόστος λειτουργίας-συντήρησης Μ αλλά διαφορετικό κόστος κατασκευής Ι. Τότε αν Ι <Ι 2 <.<Ι n, η σύµβαση θα ανατεθεί στην εταιρία. Τα κόστη κατασκευής Ι i κάθε εταιρίας δεν είναι γνωστά στις ανταγωνίστριες εταιρίες, µπορούν να γνωρίζουν µια διακύµανση των πιθανών τιµών Ι i δηλαδή µια µέγιστη και µία ελάχιστη τιµή [Ι min,i max ] Klmpt 999, ilgom 989. Κατά την διαδικασία της δηµοπρασίας ο υποψήφιος ανάδοχος γνωρίζει για µια καθορισµένη διάρκεια παραχώρησης ότι µια υψηλή τιµή των διοδίων θα επιφέρει αυξηµένα κέρδη, αλλά ταυτόχρονα θα µειώσει την πιθανότητα ανάθεσης του έργου. Εποµένως, η βέλτιστη στρατηγική που θα του µεγιστοποιήσει το αναµενόµενο κέρδος µπορεί να εκφραστεί ως: B i i pob i [Έσοδα - Έξοδα] pob i [ i --I i ] 9 όπου η αναµενόµενη κυκλοφοριακή ζήτηση του δρόµου και pobi η πιθανότητα ανάθεσης του έργου µε προσφορά i. Η πιθανότητα ανάθεσης του έργου στην εταιρία i είναι: n n n pob[ Ij > i ] Im ax Im in Im ax i pob i οπότε η βέλτιστη προσφορά i µπορεί να προσδιοριστεί µεγιστοποιώντας την εξίσωση 9 δηλαδή: Μ ax i B i i Ii [ i ] Ii Im ax i I m ax i n όπου I I max -I min σταθερή τιµή που µπορεί να αγνοηθεί. Παραγωγίζοντας τη σχέση αποκτούµε: n I n db di Ii + Im ax Ii Ii + 2 n Από τη σχέση 2 προκύπτει ότι, όταν όλες οι εταιρίες λαµβάνουν υπόψη τον ίδιο κυκλοφοριακό φόρτο, τότε θα επιλεγεί ως ανάδοχος η πρώτη εταιρία, επειδή σύµφωνα µε τη σχέση 2 η εταιρία µε το µικρότερο κατασκευαστικό κόστος Ι i θα προσφέρει και το µικρότερο i. Ακόµη, όταν οι εταιρίες που συµµετέχουν στο διαγωνισµό λαµβάνουν υπόψη διαφορετικές εκτιµήσεις κυκλοφοριακού φόρτου, τότε δεν είναι σίγουρο ότι η πιο αποδοτική εταιρία θα επιλεγεί. Επειδή στις περισσότερες περιπτώσεις ο κυκλοφοριακός φόρτος δεν είναι δυνατόν να υπολογισθεί µε ικανοποιητική ακρίβεια, οι εταιρίες λαµβάνουν ως κριτήριο για τον υπολογισµό της προσφοράς τους διαφορετικούς φόρτους, µε αποτέλεσµα να δηµιουργούνται προβλήµατα στις συνεργασίες δηµοσίου και ιδιωτών, τα οποία οδηγούν σε επαναδιαπραγµάτευση των όρων της σύµβασης. Η αποφυγή τέτοιων εξελίξεων επιτυγχάνεται όταν συµφωνηθεί µεταβλητή διάρκεια της 5

6 σύµβασης, έως ότου επιστραφεί στον ανάδοχο το κεφάλαιο της επένδυσης επί πλέον ένα ποσοστό επί του επενδυµένου κεφαλαίου που έχει συµφωνηθεί 4. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΜΕ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ Στις συµβάσεις αυτές ο υποψήφιος ανάδοχος υποβάλλει στην προσφορά που δίνει τα συνολικά έσοδα R i που επιδιώκει να εισπράξει από την εκµετάλλευση του έργου. Ο υποψήφιος µε τη χαµηλότερη προσφορά κερδίζει το διαγωνισµό και αναλαµβάνει την υποχρέωση κατασκευής του έργου. Η περίοδος παραχώρησης είναι µεταβαλλόµενη και εξαρτάται από τη ζήτηση του έργου. Σε περίπτωση υψηλής ζήτησης η σύµβαση λήγει πρόωρα, αντίθετα σε περιπτώσεις χαµηλής ζήτησης η σύµβαση παρατείνεται µέχρι την χρονική στιγµή που ο ανάδοχος θα εισπράξει το ποσό που υπέβαλε στην προσφορά του Engl t al 997, Engl t al 2, Engl t al 22. Οι εταιρίες που παίρνουν µέρος σε τέτοιου είδους δηµοπρασίες υπολογίζουν την προσφορά που θα υποβάλλουν RRI i συναρτήσει του πραγµατικού κόστους κατασκευής του έργου I i. Εάν η εταιρία i κερδίσει µια σύµβαση υποβάλλοντας προσφορά RI i τότε, η διάρκεια της περιόδου παραχώρησης θα είναι: R Ii Ii, 3 Η πιθανότητα που έχει να της ανατεθεί η σύµβαση µε µια προσφορά R i µπορεί να υπολογιστεί όπως και στις καθορισµένης διάρκειας συµβάσεις και είναι: pob i n n n pobi [ j > i ] Im ax Im in [Im ax i] και η βέλτιστη προσφορά R i µπορεί να προσδιοριστεί µεγιστοποιώντας την παρακάτω εξίσωση: Μax Ri Ri B i Ri n n [ ] Ii I m ax R Ri I Ri n Ii Im ax Ii όπου: I I max -I min σταθερή τιµή που µπορεί να αγνοηθεί. Παραγωγίζοντας την σχέση 5 ως προς R i προκύπτει: 4 5 d Π Im ax I i R I i I i + 6 dr i n ιαφορετικά, ο µειοδότης του διαγωνισµού έχει θετικά αναµενόµενα κέρδη ίσα µε I max -I i /n. Σε αυτό το σηµείο ο συγκεκριµένος τύπος συµβάσεων είναι όµοιος µε τον παραδοσιακό τύπο καθορισµένης διάρκειας. Ακόµη, όταν όλες οι υποψήφιες εταιρίες συµµετέχουν στο διαγωνισµό µε την ίδια εκτίµηση του κυκλοφοριακού φόρτου, τότε ο ΚτΕ έχει τη δυνατότητα να επιλέξει την πιο αποδοτική εταιρία δεδοµένου ότι R <R 2 < <R n. Τρίτον, εάν το κόστος λειτουργίαςσυντήρησης Μ είναι πολύ µικρό σε σχέση µε το κόστος κατασκευής τότε, ο αντίκτυπος του κυκλοφοριακού φόρτου στην προσφορά Ri είναι πολύ µικρός διότι: και η εξίσωση 6 γίνεται: 6

7 Im ax Ii RI i Ii + n I i Im ax Ii + RI i I i + n Im ax Ii n 7 Συµπερασµατικά, όταν το κόστος λειτουργίας-συντήρησης είναι µηδενικό Μ, κάτι όµως που δεν µπορεί να συµβεί στην πράξη, τότε ο µηχανισµός που προτάθηκε απαλλάσσει τον ανάδοχο από την επικινδυνότητα της κυκλοφοριακής ζήτησης του έργου. Υπό τις συνθήκες αυτές ο ανάδοχος έχει εξασφαλίσει την είσπραξη του συνολικού εισοδήµατος που δικαιούται µέσω της σύµβασης και το πρόγραµµα δεν κινδυνεύει να σταµατήσει σε διαδικασίες επαναδιαπραγµάτευσης. Η παραδοχή όµως του σχεδόν αµελητέου κόστους λειτουργίας-συντήρησης απέχει σηµαντικά από την πραγµατικότητα. Στατιστικά δεδοµένα έχουν αποδείξει ότι το προαναφερόµενο κόστος Μ ενός έργου µε διάρκεια ζωής χρόνια είναι περίπου το 25-3% του κόστους κατασκευής Ι. Η παραχώρηση µε σύµβαση µεταβλητής διάρκειας έχει σηµαντικά πλεονεκτήµατα για την επιτυχή εκτέλεση και λειτουργία ενός έργου. Με τη µέθοδο αυτή είναι δυνατή η αποτελεσµατικότερη επιλογή της πλέον αποδοτικότερης εταιρίας, δεδοµένου ότι οι υποψήφιοι δεν απαιτείται να λάβουν υπόψη τις εκτιµήσεις για τους κυκλοφοριακούς φόρτους και να διαµορφώσουν τις προσφορές τους. Επίσης, αποτρέπεται η ανάγκη επαναδιαπραγµατεύσεων των συµβάσεων λόγω της χαµηλότερης κυκλοφοριακής ζήτησης από την αναµενόµενη. Σε αυτό συντελεί το γεγονός ότι η διάρκεια της σύµβασης παρατείνεται µέχρι η εταιρία εισπράξει τα συµφωνηθέντα. Επίσης, δίνεται η δυνατότητα στον ΚτΕ να ασκήσει την πολιτική που επιθυµεί µειώνοντας την τιµή των διοδίων σε περιπτώσεις χαµηλού φόρτου, είτε αυξάνοντας την τιµή σε περιπτώσεις που δηµιουργείται κυκλοφοριακή συµφόρηση λόγω της απροσδόκητα υψηλής χρήσης του έργου. Ακόµη, στην περίπτωση επαναδιαπραγµατεύσεων ο ΚτΕ έχει τη δυνατότητα να διαπραγµατευτεί τις αποζηµιώσεις που δικαιούται ο παραχωρησιούχος. Οι διαπραγµατεύσεις αυτές είναι µακροχρόνιες και σύνθετες, δεδοµένου ότι περιλαµβάνουν την αποτίµηση των δαπανών του παραχωρησιούχου που έχουν καταβληθεί από αυτόν µέχρι εκείνη την στιγµή, καθώς και τον προσδιορισµό των χαµένων κερδών αυτού. Στις συµβάσεις παραχώρησης µεταβαλλόµενης διάρκειας παρατηρείται το φαινόµενο, ο ανάδοχος να έχει τη δυνατότητα σύναψης δανείων µε χαµηλότερο επιτόκιο. Αυτό είναι πολύ σηµαντικό αν ληφθεί υπόψη ότι πολλά προγράµµατα παραχώρησης π.χ. το Μετρό Θεσσαλονίκης παρουσίασαν προβλήµατα πριν την εκκίνηση δανειοδότησης του παραχωρησιούχου. Επίσης, τα χαµηλότοκα δάνεια που συνάπτουν οι παραχωρησιούχοι των ανωτέρω συµβάσεων, έχουν ως αποτέλεσµα τη µείωση του συνολικού κόστους του έργου, το οποίο θα επιβαρυνθούν τελικά οι χρήστες του. Τέλος, αναφέρεται ότι η διακινδύνευση για πιθανή χαµηλή κυκλοφοριακή ζήτηση του συγκοινωνιακού έργου µεταφέρεται εξ ολοκλήρου στους χρήστες του έργου, ενώ οι φορολογούµενοι και ο παραχωρησιούχος απαλλάσσεται από αυτό. Σε περίπτωση δηλαδή ενός χαµηλού κυκλοφοριακού φόρτου, η διάρκεια της σύµβασης θα παραταθεί µε αποτέλεσµα οι χρήστες του έργου να υφίστανται την ίδια οικονοµική επιβάρυνση για µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα. 5. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Θα µελετηθεί στη συνέχεια η διακύµανση της απόδοσης του µετοχικού κεφαλαίου του αναδόχου του έργου ως προς διάφορες παραµέτρους από τις οποίες αυτή εξαρτάται, επιλέγοντας ένα συγκοινωνιακό έργα µε τα οικονοµικά χαρακτηριστικά του έργου της ζεύξης Ρίου-Αντίρριου, τα οποία εµφανίζονται στον πίνακα Ιστοσελίδα "ΓΕΦΥΡΑ ΑΕ". Οι παράµετροι από τις οποίες εξαρτάται η απόδοση είναι το κόστος κατασκευής Ι, ο κυκλοφοριακός φόρτος, το κόστος λειτουργίας-συντήρησης Μ, η διάρκεια λειτουργίας Τ και τέλος η τιµή των διοδίων. ηλαδή: fi,,,,. 7

8 Πίνακας. Οικονοµικά στοιχεία του έργου απάνες του έργου εκατ. Πόροι του έργου εκατ. Κόστος κατασκευής 664. Ίδια κεφάλαια 68.6 Έλεγχος µελέτης & επίβλεψη 96. Επιχορηγήσεις επενδύσεων 385. Λειτουργικά έξοδα Χρηµατοοικονοµικά έξοδα άνειο ΕΤΕπ 349. Σύνολο εξόδων 82.7 Σύνολο πόρων 82.7 Σηµειώνεται επίσης, ότι ο ρυθµός µε τον οποίο µεταβάλλεται η απόδοση του αναδόχου επηρεάζεται δευτερευόντως από δυο ακόµα παραµέτρους, το πλήθος των υποψηφίων n και την µέγιστη τιµή του κόστους κατασκευής Ι max. Λόγω όµως της πολύ µικρής επιρροής τους στην απόδοση του αναδόχου τους αγνοούµε. Στην εφαρµογή που ακολουθεί µελετήθηκαν δύο διαφορετικά σενάρια παραχώρησης έργων. Το πρώτο αναφέρεται στην παραχώρηση έργου µε συγχρηµατοδότηση, δηλαδή συµµετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων στην χρηµατοδότηση του έργου. Το δεύτερο αναφέρεται στην παραχώρηση έργου µε αυτοχρηµατοδότηση, δηλαδή χρηµατοδότηση έργου αποκλειστικά µε ιδιωτικά κεφάλαια και µηδενική συµµετοχή του δηµόσιου τοµέα. Στη συνέχεια, υπολογίζεται για κάθε περίπτωση η µερική παράγωγος της απόδοσης ως προς µια από τις παραπάνω παραµέτρους, οπότε προκύπτει η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη ως προς κάθε παράµετρο. Με τον τρόπο αυτό, η µεταβολή της απόδοσης ως προς µία παράµετρο εκφράζεται ως συνάρτηση των υπολοίπων παραµέτρων. Έτσι, δίνοντας διάφορες τιµές σε µια από τις παραµέτρους και διατηρώντας σταθερές τις υπόλοιπες προσδιορίζεται ο ρυθµός µεταβολής της απόδοσης του ιδιώτη. Η απόδοση του ιδιώτη εκφράζεται ως η διαφορά των εσόδων µείον των εξόδων δια το µετοχικό κεφάλαιο δηλαδή: I + Έσοδα-έξοδα/µετοχικό κεφάλαιο 8 C όπου C το µετοχικό κεφάλαιο d Κυκλ. φόρτος 825 οχήµ. συνχρ/τηση Κυκλ. φόρτος 5475 οχήµ. συνχρ/τηση Κυκλ. φόρτος 825 οχήµ. αυτοχ/τηση Κυκλ. φόρτος 5475 οχήµ. αυτοχ/τηση d 45,887 +,7 d 23,873 +,7 d 5,35 -,993 d 7,9697 -, Τιµή διοδίων Ρ. ιάγραµµα : Μεταβολή της αποδοτικότητας ως προς την τιµή των διοδίων 8

9 Η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη αναδόχου ως προς την τιµή των διοδίων υπολογίζεται από τη µερική παράγωγο και, όπως φαίνεται από την επόµενη εξίσωση, είναι συνάρτηση τριών παραµέτρων, του κυκλοφοριακού φόρτου της διάρκειας λειτουργίας Τ και του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη. I + 9 C C Από τη σχέση αυτή εξάγονται τα εξής συµπεράσµατα: Πρώτον, η απόδοση έχει µια αυξητική τάση καθώς η τιµή των διοδίων αυξάνει. εύτερον, ο ρυθµός µε τον οποίο αυξάνει η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση σε σχέση µε την περίπτωση κατά την οποία το έργο είχε παραχωρηθεί µε αυτοχρηµατοδότηση. Τέλος, παρατηρείται µια αυξητική τάση του ρυθµού αύξησης της απόδοσης καθώς ο κυκλοφοριακός φόρτος και η διάρκεια λειτουργίας του έργου αυξάνουν. Για τα δυο εναλλακτικά σενάρια και για ετήσιους κυκλοφοριακούς φόρτους 825 οχήµατα και 5475 οχήµατα, απεικονίζουµε τη σχέση απόδοσης και τιµής διοδίων διαγραµµατικά διάγραµµα. Η παραπάνω σχέση στηρίζεται στην παραδοχή ότι η µεταβολή της τιµής των διοδίων δεν επηρεάζει τον κυκλοφοριακό φόρτο. Επειδή όµως αυτό δεν γί8νεται στην πραγµατικότητα, στη συνέχεια σχέση 2 θα συσχετισθεί η µεταβολή του φόρτου µε τη µεταβολή των διοδίων διάγραµµα 3. Ο ρυθµός µεταβολής της απόδοσης του ιδιώτη ως προς τον κυκλοφοριακό φόρτο είναι συνάρτηση τριών παραµέτρων, της τιµής των διοδίων, της διάρκειας λειτουργίας Τ και του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη και θα υπολογίζεται από την πρώτη µερική παράγωγο: + C I C 2,4,2, 5 συγχ/τηση 5 συγχρ/τηση 5 αυτοχ/τηση 5 αυτοχ/τηση d, - 7E-7,8 d,6,4 d 7E-5 + 3E-8 d 4E-5 + 2E-7,2 d 2E-5 + 7E Κυκλοφ. φόρτος ιάγραµµα 2: Μεταβολή της αποδοτικότητας ως προς τον κυκλοφοριακό φόρτο Από την παραπάνω σχέση συµπεραίνονται τα ακόλουθα. Πρώτον, η απόδοση έχει µια αυξητική τάση καθώς ο κυκλοφοριακός φόρτος αυξάνει. εύτερον, ο ρυθµός µε τον οποίο αυξάνει η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση απ ότι στην περίπτωση που το ίδιο έργο είχε παραχωρηθεί µε 9

10 αυτοχρηµατοδότηση. Τέλος, παρατηρείται µια αυξητική τάση του ρυθµού αύξησης της απόδοσης καθώς η τιµή των διοδίων και η διάρκεια λειτουργίας του έργου αυξάνουν. Στο σηµείο αυτό είναι ενδιαφέρον να προσδιοριστεί ο ρυθµός µε τον οποίο µεταβάλλεται ο κυκλοφοριακός φόρτος µε την τιµή των διοδίων. Από την σχέση 2 λύνοντας ως προς προκύπτει: Ii + Ii + ax Ii I + + n Im Im ax I n 2 Βάσει της σχέσης 2 είναι εφικτό να προσδιοριστεί η καµπύλη που συνδέει τη µεταβολή του κυκλοφοριακού φόρτου µε τη µεταβολή της τιµής των διοδίων. Αυτό επιτυγχάνεται εισάγοντας διαδοχικές τιµές στην τιµή των διοδίων και κρατώντας σταθερές τις υπόλοιπες παραµέτρους. 7 5 Τιµή διοδίων Κυκλοφοριακός φόρτος ιάγραµµα 3: Μεταβολή του κυκλοφοριακού φόρτου ως προς την τιµή των διοδίων. Η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη ως προς τη χρονική διάρκεια εκµετάλλευσης του έργου Τ είναι συνάρτηση τεσσάρων παραµέτρων, της τιµής των διοδίων, του κυκλοφοριακού φόρτου, του κόστους λειτουργίας-συντήρησης Μ και του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη συγχ/τηση 5 συγχρ/τηση 5 αυτοχ/τηση 5 αυτοχ/τηση d 2,767 +,7 d 6 4 d 6,6422 -,3 d 4,267 2 d 2,952 -, Έτη Τ ιάγραµµα 4: Μεταβολή της αποδοτικότητας ως προς τη διάρκεια εκµετάλλευσης του έργου Τ

11 + C I C 22 Από τη σχέση αυτή συµπεραίνονται τα ακόλουθα. Πρώτον, η απόδοση έχει µια αυξητική τάση καθώς η διάρκεια λειτουργίας Τ του έργου αυξάνει. εύτερον, ο ρυθµός µε τον οποίο αυξάνει η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση απ ότι στην περίπτωση που το ίδιο έργο είχε παραχωρηθεί µε αυτοχρηµατοδότηση. Τέλος, παρατηρείται µια αυξητική τάση του ρυθµού αύξησης της απόδοσης καθώς η τιµή των διοδίων και ο κυκλοφοριακός φόρτος αυξάνουν ενώ παρατηρείται µια µειωτική τάση του ρυθµού αύξησης της απόδοσης καθώς το κόστος λειτουργίας-συντήρησης αυξάνει. Η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη ως προς το κόστος λειτουργίας-συντήρησης Μ είναι συνάρτηση δύο παραµέτρων, της διάρκειας λειτουργίας Τ και του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη. + C I C 23 Από τη σχέση 23 συµπεραίνεται ότι, η απόδοση έχει την τάση να µειώνεται καθώς το κόστος λειτουργίας-συντήρησης του έργου αυξάνεται. Ακόµη, ο ρυθµός µε τον οποίο µειώνεται η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση απ ότι στην περίπτωση που το ίδιο έργο είχε παραχωρηθεί µε αυτοχρηµατοδότηση. Τέλος, παρατηρείται µια αυξητική τάση του ρυθµού µείωσης της απόδοσης καθώς το κόστος λειτουργίας-συντήρησης αυξάνει. Θα προσδιοριστεί στη συνέχεια ο ρυθµός µε τον οποίο µεταβάλλεται το κόστος λειτουργίαςσυντήρησης Μ µε τον κυκλοφοριακό φόρτο. Από την εξίσωση 2 λύνοντας ως προς Μ προκύπτει: Ii + Imax Ii I Imax I Ii + 24 n n Από τη σχέση αυτή είναι εφικτό να προσδιοριστεί η καµπύλη που συνδέει τη µεταβολή του κόστους λειτουργίας-συντήρησης µε τη µεταβολή του κυκλοφοριακού φόρτου. Αυτό επιτυγχάνεται εισάγοντας διαδοχικές τιµές στην τιµή του κυκλοφοριακού φόρτου και κρατώντας σταθερές τις υπόλοιπες παραµέτρους. Τέλος, η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη ως προς το κόστος κατασκευής Ι είναι συνάρτηση µιας παραµέτρου, του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη. I + I I C C 25 Από την παραπάνω σχέση προκύπτει ότι η απόδοση έχει την τάση να µειώνεται καθώς το κόστος κατασκευής Ι του έργου αυξάνεται, ενώ ο ρυθµός µε τον οποίο µειώνεται η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση απ ότι στην περίπτωση που το ίδιο έργο είχε παραχωρηθεί µε αυτοχρηµατοδότηση.

12 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το έλλειµµα βασικών υποδοµών στην Ελλάδα οδηγεί µάλλον αναγκαία στην αξιοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων και στην κατασκευή αναπτυξιακών έργων µε συµβάσεις παραχώρησης. Η υπάρχουσα εµπειρία από τα τρία µεγάλα έργα που κατασκευάσθηκαν Αεροδρόµιο Σπάτων, Αττική οδός, Γέφυρα Ρίου-Αντίρριου είναι ικανοποιητική, γεγονός που οδήγησε το αρµόδιο Υπουργείο στον προγραµµατισµό εφαρµογής της µεθόδου για τα επόµενα χρόνια και σε άλλα µεγάλα έργα Ιόνια οδός, Αυτοκινητόδροµος Κεντρικής Ελλάδας, ΠΑΘΕ στα Τέµπη, κ.λ.π. και στην ψήφιση του σχετικού θεσµικού πλαισίου. Συµπερασµατικά, οδηγούµαστε στην άποψη, ότι οι συµβάσεις παραχώρησης θα κυριαρχήσουν στα επόµενα χρόνια ως µέθοδος κατασκευής µεγάλων συγκοινωνιακών - προς το παρόν τουλάχιστον - έργων στην Ελλάδα. Το γεγονός αυτό θα οδηγήσει σε µια αλλαγή του τοπίου αναφορικά µε τον τρόπο κατασκευής των δηµοσίων έργων και θα εισάγει στο κύκλωµα παραγωγής και άλλους εµπλεκόµενους Τράπεζες, εγγυητές, συµβούλους, κ.λ.π.. Αυτό απαιτεί τη σωστή εκτίµηση των κινδύνων που συνεπάγεται η "στροφή" αυτή και την εισαγωγή στις συµβάσεις των κατάλληλων ρυθµίσεων. Οι ρυθµίσεις αυτές θα πρέπει να οδηγούν στη διασφάλιση των χρηστών του έργου για λογική και ανταποδοτική οικονοµική επιβάρυνση σε ύψος και διάρκεια, υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης και τον έλεγχο συντήρησης και λειτουργίας του έργου. Επίσης να διασφαλίζει τους αναδόχους ή χρηµατοδότες από κινδύνους που σχετίζονται µε την αυξηµένη επιχειρηµατική διακινδύνευση. Η ανάλυση που προηγήθηκε, έδειξε τις µεταβολές στην αποδοτικότητα ενός έργου, ως συνάρτηση των βασικότερων προσδιοριστικών της παραγόντων. Οι επιλογές για τη χρονική διάρκεια της παραχώρησης του έργου, την επιβάρυνση των χρηστών, το κόστος κατασκευής, λειτουργίας και συντήρησης πρέπει να εγγυούνται την επιτυχή κατασκευή, αλλά κυρίως λειτουργία του έργου και να διασφαλίζουν τη βέλτιστη συνολική επιβάρυνση των χρηστών και τη µείωση του επιχειρηµατικής επικινδυνότητας του αναδόχου. ΑΝΑΦΟΡΕΣ. Engl, E., Fisch, R., Galtovic, A., 997. Highway fanchising: pitfalls and oppotunitis. Amican Economic Rviw 87 2, Engl, E., Fisch, R., Galtovic, A., 2. Last-psnt-valu-of-vnu auctions and highway fanchising. Jounal of olitical Economy, 9, Engl, E., Fisch, R., Galtovic, A., 22. A Nw Appoach to ivat Roads. anspotation, Fall, Klmpt,., 999. Auction thoy: a guid to th litatu. Jounal of Economic Suvys, 3, ilgom,. R., 989. Auctions and bidding a pim. Jounal of Economic spctivs, 3, Πολύζος, Σ. & Γεωργιάδου, Μ. 23. ιερεύνηση της δυνατότητας κατασκευής αρδευτικών έργων µε τη µέθοδο της συνχρηµατοδότησης. Πρακτικά Συνεδρίου µε θέµα: " ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Υ ΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ", Λάρισα υπό έκδοση. 7. iong Robt, L. K., Jahidul A., 997. Evaluation of poposals fo BO pojcts. Intnational Jounal of ojct anagmnt, 5 2, Τσαµπούλας,., Πολίτου,., Πάνου, Κ., 2. Συγκριτική Παρουσίαση Τρόπων Συµµετοχής Ιδιωτών Επενδυτών σε Συγκοινωνιακά Έργα στην Ελλάδα. ηµιουργία Μαθηµατικού Προτύπου Εκτίµησης της Επιχειρησιακής Ελκυστικότητας Επένδυσης. Τεχνικά Χρονικά I,,

13 9. Woodwad, D., 995. Us of snsitivity analysis in build - own - opat - tansf pojct valuation. Intnational Jounal of ojct anagmnt, 3 4, Χειµωνίτη-Τερροβίτη, Σ. 23. Συµµετοχή ιδιωτών στα έργα υποδοµής και αυτοχρηµατοδότηση, ΚΕΠΕ, Αθήνα.. Ιστοσελίδες των εταιριών του ιεθνούς Αεροδροµίου Αθηνών, "ΓΕΦΥΡΑ ΑΕ", "ΑΤΤΙΚΗ Ο ΟΣ ΑΕ" 3

Αποφάσεις Χρηματοδοτήσεων

Αποφάσεις Χρηματοδοτήσεων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Ακαδημαϊκό Έτος 2008 2009 Εξάμηνο 8 ο 6η Διάλεξη: Αποφάσεις Χρηματοδοτήσεων Ιωάννης Ψαρράς Καθηγητής Χρηματοοικονομικές

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC Μέσο κόστος µέσο συνολικό κόστος (AC) 3 Προσφορά και κόστος µέσο µεταβλητό κόστος (AVC) µέσο σταθερό κόστος (AFC) Το µέσο σταθερό κόστος µειώνεται, διότι το συνολικό σταθερό κόστος κατανέµεται σε περισσότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ: ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία των τραπεζών 1. Περιεχόμενα. Ιούλιος 2012

Η λειτουργία των τραπεζών 1. Περιεχόμενα. Ιούλιος 2012 1 του Σαράντη Λώλου Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 1 2. Ο ισολογισμός της τράπεζας... 2 3. Ο Λογαριασμός Αποτελεσμάτων Χρήσης... 4 4. Μεγιστοποίηση του κέρδους...

Διαβάστε περισσότερα

5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές

5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές 5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές Σκοπός Στο προηγούμενο κεφάλαιο εξετάσαμε τον προσδιορισμό του εισοδήματος μίας οικονομίας χωρίς διεθνές εμπόριο, δηλαδή χωρίς να λάβουμε υπ όψιν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ. Μερικές έννοιες Η συνάρτηση παραγωγής (, ), όπου είναι το συνολικό προϊόν και και οι συντελεστές

Διαβάστε περισσότερα

= δ P η ελαστικότητα ως προς την τιµή

= δ P η ελαστικότητα ως προς την τιµή ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 9 (για καλά διαβασµένους) ΟΜΑ Α Α Να απαντήσετε στις επόµενες ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Α1. Η τεχνολογία παραγωγής του αγαθού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 1.1 Τι είναι η κοινωνικο-οικονομική αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ Κεφάλαιο 4 Επιχειρήσεων Ε. Σαρτζετάκης 1 Πλεόνασµα Καταναλωτή! Η καµπύλη ζήτησης δείχνει τις ανώτερες τιµές που ο καταναλωτής είναι πρόθυµος να πληρώσει για διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις

Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις η αποτυχία των νόµων της αγοράς Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις Εξαιρέσεις και η αποτυχία των νόµων της αγοράς στον τοµέα των µεταφορών 1. Ο ανταγωνισµός είναι αρκετά ισχυρός έτσι ώστε να ωθήσει την τιµή στο

Διαβάστε περισσότερα

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων &

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων & 5 η αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα: Η αποτελεί θεµελιώδες πρόβληµα σε κάθε σύγχρονη οικονοµία. Το πρόβληµα της αποδοτικής κατανοµής των πόρων µπορεί να εκφρασθεί µε 4 βασικά ερωτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ.

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Ν. Ε. Ηλιού Επίκουρος Καθηγητής Τµήµατος Πολιτικών Μηχανικών Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Γ.. Καλιαµπέτσος Επιστηµονικός

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας. Οικονομικά της ευημερίας 3/9/2017. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας. Οικονομικά της ευημερίας 3/9/2017. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης Περίγραμμα Διάλεξη Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης Συνθήκες για αποτελεσματικότητα κατά areto Συνθήκες για ισορροπία σε ανταγωνιστικές αγορές Το πρώτο θεώρημα των οικονομικών της ευημερίας Το δεύτερο θεώρημα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ 1. Στην περίπτωση των εξωτερικών επιβαρύνσεων στην παραγωγή, η επιβολή ενός φόρου ανά µονάδα προϊόντος ίσου µε το µέγεθος της οριακής εξωτερικής επιβάρυνσης µπορεί να οδηγήσει:

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 10 η. Ανάκτηση Κόστους και Ιδιωτική Συμμετοχή

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 10 η. Ανάκτηση Κόστους και Ιδιωτική Συμμετοχή Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 10 η Ανάκτηση Κόστους και Ιδιωτική Συμμετοχή Ζητήματα που θα εξεταστούν: Ποια είναι η σκοπιμότητα της ανάκτησης κόστους σε ένα αναπτυξιακό έργο. Ποιες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH» ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

Διαβάστε περισσότερα

1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας

1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας Εφαρμογές Θεωρίας 1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας Έστω ότι η συνάρτηση ζήτησης για την κατανάλωση του νερού ενός φράγματος (εκφρασμένη σε ευρώ) είναι q = 12-P και το οριακό κόστος

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Οικονοµικής Ανάλυσης: Οικονοµική Αξιολόγηση των Επιλογών Καθαρότερης Παραγωγής

Οδηγός Οικονοµικής Ανάλυσης: Οικονοµική Αξιολόγηση των Επιλογών Καθαρότερης Παραγωγής Οδηγός Οικονοµικής Ανάλυσης: Οικονοµική Αξιολόγηση των Επιλογών Καθαρότερης Παραγωγής. Τι Προσφέρει ο Οδηγός; Καθοδήγηση σχετικά µε την οικονοµική ανάλυση των επιλογών καθαρότερης παραγωγής o Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 Έκδοση 01 9/1/2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος υποδο?ών?εταφράζεταισε?ίαγενικότερηεξοικονό?ησηπαραγωγικώνπόρωνγιατηκοινωνία. τεχνικέςυποδο?ές,όπωςείναιαυτοκινητόδρο?οι,γέφυρεςκ.λ.π.ηκατασκευήτέτοιων Μιααπ τιςβασικέςλειτουργίεςτουκράτουςείναιοεφοδιασ?όςτηςκοινωνίας?εβασικές

Διαβάστε περισσότερα

Α. Γενικά Στοιχεία. Β. Παράρτηµα (παρακαλούµε επισυνάψτε)

Α. Γενικά Στοιχεία. Β. Παράρτηµα (παρακαλούµε επισυνάψτε) Α. Γενικά Στοιχεία 1. Περιφέρεια: Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης Νοµαρχία: Έβρου ΟΤΑ: ήµος Ορεστιάδας 2. Τίτλος έργου: Υποστήριξη του ήµου Ορεστιάδας στην προσυµβατική διαδικασία επιλογής Σ ΙΤ για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι 4 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2016 ΓΡΑΜΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ι Κεντρική έννοια το μέτρο ή ρυθμός μεταβολής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ Στο υποβληθέν επιχειρηματικό σχέδιο θα περιλαμβάνονται κατ ελάχιστον οι ακόλουθες ενότητες: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ Θα παρατεθεί σύντομη περιγραφή των βασικών

Διαβάστε περισσότερα

O ΕΙΚΤΗΣ PRICE EARNINGS GROWTH (P.E.G.)

O ΕΙΚΤΗΣ PRICE EARNINGS GROWTH (P.E.G.) INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL O ΕΙΚΤΗΣ PRICE EARNINGS GROWTH (P.E.G.) Με την ευγενική χορηγία O δείκτης αποτίµησης που συνδυάζει το λόγο «Τιµή προς Κέρδη ανά Μετοχή» µε τους διαχρονικούς ρυθµούς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΟΔΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΟΔΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΟΔΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1 Η υπάρχουσα οδική σύνδεση μεταξύ δύο πόλεων έχει κατασκευαστεί πριν πολλά χρόνια και παρουσιάζει σήμερα αυξημένο κόστος συντήρησης καθώς και

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας 2/26/2016. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης. Αποτελεσματικότητα κατά Pareto: ορισμός. ορισμός.

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας 2/26/2016. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης. Αποτελεσματικότητα κατά Pareto: ορισμός. ορισμός. Περίγραμμα Διάλεξη Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης υνθήκες για αποτελεσματικότητα κατά areto υνθήκες για ισορροπία σε ανταγωνιστικές αγορές Το πρώτο θεώρημα των οικονομικών της ευημερίας Το δεύτερο θεώρημα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ανάλυση Νεκρού Σημείου Σημειώσεις. Σημασία Νεκρού Σημείου

Εισαγωγή. Ανάλυση Νεκρού Σημείου Σημειώσεις. Σημασία Νεκρού Σημείου Εισαγωγή Ανάλυση Νεκρού Σημείου Σημειώσεις ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Αν. Καθ. ημήτρης Ασκούνης Η ανάλυση του Νεκρού Σημείου είναι ένα σπουδαίο χρηματοοικονομικό μέσο και αποτελεί βασικά μια αναλυτική

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1 Η Διαχρονική Προσέγγιση Η διαχρονική προσέγγιση έχει ως σημείο εκκίνησης τις τεχνολογικές και αγοραίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

250

250 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 Αριθµ. 302 /12 / 2013 ΕΚΘΕΣΗ Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (άρθρο 75 παρ. 1 του Συντάγµατος)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ - 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ - 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ - 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Βάλτε σε κύκλο το σωστό γράμμα: Α. 1. Ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και της προσφοράς μπορεί να μη μεταβάλλει την ποσότητα ισορροπίας. Α. 2. Έστω

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Νεκρού Σημείου Σημειώσεις

Ανάλυση Νεκρού Σημείου Σημειώσεις Ανάλυση Νεκρού Σημείου Σημειώσεις ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Αν. Καθ. Δημήτρης Ασκούνης Εισαγωγή Η ανάλυση του Νεκρού Σημείου είναι ένα σπουδαίο χρηματοοικονομικό μέσο και αποτελεί βασικά μια αναλυτική

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Χρόνου, Πόρων & Κόστους

Ανάλυση Χρόνου, Πόρων & Κόστους ΠΜΣ: «Παραγωγή και ιαχείριση Ενέργειας» ιαχείριση Ενέργειας και ιοίκηση Έργων Ανάλυση Χρόνου, Πόρων & Κόστους Επ. Καθηγητής Χάρης ούκας, Καθηγητής Ιωάννης Ψαρράς Εργαστήριο Συστημάτων Αποφάσεων & ιοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Εργοταξίου. Διδάσκων: Γιάννης Χουλιάρας ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε.

Διοίκηση Εργοταξίου. Διδάσκων: Γιάννης Χουλιάρας ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. Διοίκηση Εργοταξίου Διδάσκων: Γιάννης Χουλιάρας Κόστος της κατασκευής. Επιτάχυνση κατασκευής του έργου. Βελτιστοποίηση του κόστους. Επίλυση προβλημάτων κόστους

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωµών

Κεφάλαιο 4 Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωµών Κεφάλαιο 4 Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωµών Η διαχρονική προσέγγιση ξεκινά προσδιορίζοντας τις τεχνολογικές και αγοραίες δυνατότητες µιας οικονοµίας να επιλέγει την κατανοµή της κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ.Σ. ΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 2009

ΕΚΘΕΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ.Σ. ΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 2009 ΕΚΘΕΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ.Σ. ΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 2009 ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΜΟΥ 25 14564 ΚΗΦΙΣΙΑ Α.Φ.Μ.: 094149722.Ο.Υ.: ΦΑΒΕ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ Κεφάλαιο 1: Το θεωρητικό υπόβαθρο της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων και η χρονική αξία του χρήµατος Κεφάλαιο 2: Η καθαρή παρούσα αξία ως κριτήριο επενδυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 17 Ένα Υπόδειγµα Δηµοσιονοµικών Κρίσεων

Κεφάλαιο 17 Ένα Υπόδειγµα Δηµοσιονοµικών Κρίσεων Κεφάλαιο 17 Ένα Υπόδειγµα Δηµοσιονοµικών Κρίσεων Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζουµε ένα απλό υπόδειγµα κρίσεων δηµοσίου χρέους. Το υπόδειγµα αυτό οφείλεται στον Calvo (1988). Επικεντρωνόµαστε στο ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ι Α Κ Η Ε Ρ Ε Υ Ν Α

Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ι Α Κ Η Ε Ρ Ε Υ Ν Α ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ, ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ι Α Κ Η Ε Ρ Ε Υ Ν Α ΘΕΜΑ 1 ο Σε ένα διαγωνισμό για την κατασκευή μίας καινούργιας γραμμής του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών

Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών 1 Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών Βασικές συνιστώσες της οικονοµικής ανάλυσης στις µεταφορές Ζήτηση, Προσφορά και αλληλεπίδραση προσφοράς και ζήτησης Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις, κοινωνικό κόστος

Διαβάστε περισσότερα

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1 Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική 2 η έκδοση Chapter 1 Κεφάλαιο 1 Χωροθέτηση δραστηριοτήτων Περιεχόμενα διάλεξης Υπόδειγμα για τη χωροθέτηση της παραγωγής Weber και Moses Ανάλυση της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή Ποιότητας και Κάθετη Διαφοροποίηση Προϊόντος

Επιλογή Ποιότητας και Κάθετη Διαφοροποίηση Προϊόντος Επιλογή Ποιότητας και Κάθετη Διαφοροποίηση Προϊόντος - Τα προϊόντα που παράγουν οι επιχειρήσεις μπορούν να διαφοροποιούνται ως προς ένα πλήθος χαρακτηριστικών. Παράδειγμα: Τα αυτοκίνητα διαφοροποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

4 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Οι κρατικές δαπάνες και οι φόροι

4 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Οι κρατικές δαπάνες και οι φόροι 4 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Οι κρατικές δαπάνες και οι φόροι Σκοπός Το κεφάλαιο αυτό επεκτείνει την ανάλυση του προσδιορισμού του εισοδήματος προσθέτοντας δύο σημαντικές μεταλητές, δηλ. τις κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Η Κεϋνσιανή Προσέγγιση Η πιο διαδεδομένη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8 Ένα Δυναµικό Υπόδειγµα Επενδύσεων

Κεφάλαιο 8 Ένα Δυναµικό Υπόδειγµα Επενδύσεων Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναµική Μακροοικονοµική, Αθήνα 2015 Κεφάλαιο 8 Ένα Δυναµικό Υπόδειγµα Επενδύσεων Στο κεφάλαιο αυτό αναλύουµε το βασικό δυναµικό νεοκλασσικό υπόδειγµα επιλογής των επενδύσεων. Το

Διαβάστε περισσότερα

Τιµή, αξία (πρόθεση για πληρωµή) και µέτρα ευηµερίας του καταναλωτή

Τιµή, αξία (πρόθεση για πληρωµή) και µέτρα ευηµερίας του καταναλωτή 3: Μέτρα ευηµερίας του καταναλωτή Τιµή, αξία (πρόθεση για πληρωµή) και µέτρα ευηµερίας του καταναλωτή (Πλεόνασµα καταναλωτή Ισοδύναµη µεταβολή και µεταβολή αποζηµίωσης) Ο ορισµός της κοινωνικής ευηµερίας

Διαβάστε περισσότερα

13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα

13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα 13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να συνδυάσει τα δύο προηγούμενα κεάλαια και να δώσει μια συνολική εικόνα του απλού μακροοικονομικού υποδείγματος. Θα εξετάσει, επίσης,

Διαβάστε περισσότερα

3. Ανταγωνισμός ως προς τις Τιμές: Το Υπόδειγμα Bertrand

3. Ανταγωνισμός ως προς τις Τιμές: Το Υπόδειγμα Bertrand 3. Ανταγωνισμός ως προς τις Τιμές: Το Υπόδειγμα ertrand - To υπόδειγμα Cournot υποθέτει ότι κάθε επιχείρηση επιλέγει την παραγόμενη ποσότητα προϊόντος, ενώ στην πραγματικότητα οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια για την οικονοµική απόδοση των αερολιµένων

Κριτήρια για την οικονοµική απόδοση των αερολιµένων Κριτήρια για την οικονοµική απόδοση των αερολιµένων 21 Απριλίου 2010 ρ ηµήτριος ηµητρίου Πολ. Μηχανικός - Συγκοινωνιολόγος, (Eng, MSc, DEng) και Κωνσταντίνος Σταθόπουλος Στατιστικός Αναλυτής (MSc) Cranfield

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Βάλτε σε κύκλο το σωστό γράμμα: 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. 1. Ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και της προσφοράς μπορεί να μη μεταβάλλει την ποσότητα ισορροπίας. Σ Λ Α. 2. Έστω δύο αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις

Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις Από την Θεωρία Θνησιµότητας Συνάρτηση Επιβίωσης : Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις Η s() δίνει την πιθανότητα άτοµο ηλικίας µηδέν, ζήσει πέραν της ηλικίας. όταν s() s( ) όταν o

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΗΤΡΗ ΡΕΠΠΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ της IBTTA (Μεγάλη Βρετανία, )

ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΗΤΡΗ ΡΕΠΠΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ της IBTTA (Μεγάλη Βρετανία, ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΗΤΡΗ ΡΕΠΠΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ της IBTTA (Μεγάλη Βρετανία, 21.06.2010) Το πρόγραμμα (κατασκευής και βελτίωσης)

Διαβάστε περισσότερα

Η Προοπτική Ανάπτυξης του Κυπριακού Τουρισµού µέσω των PPPs Αντώνης Πασχαλίδης Υπουργός Εµπορίου, Βιοµηχανίας και Τουρισµού 1 Τι είναι οι Συµπράξεις ηµοσίου Ιδιωτικού Τοµέα; PPP s: είναι ευρέως γνωστές,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Η επιλογή της κατάλληλης εκτιμητικής μεθόδου ακινήτων αποτελεί μία «λεπτή» διαδικασία που εξαρτάται κυρίως από τη φύση και τις προοπτικές του κάθε ακινήτου.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Φορτία Συστηµάτων ιανοµής

Κεφάλαιο 7 Φορτία Συστηµάτων ιανοµής Κεφάλαιο 7 Φορτία Συστηµάτων ιανοµής Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό µελετώνται τα φορτία του συστήµατος διανοµής ηλεκτρικής ενέργειας. Ορίζονται και αναλύονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά των φορτίων, όπως ο συντελεστής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Επενδυτικών Σχεδίων

Αξιολόγηση Επενδυτικών Σχεδίων Αξιολόγηση Επενδυτικών Σχεδίων Ενότητα 6: Αξιολόγηση επενδύσεων με χρήση λογισμικού Δ. Δαμίγος Μ. Μενεγάκη Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Α.Α.Δράκος 2014-2015

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Α.Α.Δράκος 2014-2015 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 1 3.) ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΘΑΡΩΝ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ Α.Α.Δράκος 2014-2015 Α. Εισαγωγικά Oι Καθαρές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Αεροµεταφορές του σήµερα και του αύριο

Αεροµεταφορές του σήµερα και του αύριο Αεροµεταφορές του σήµερα και του αύριο ιεθνές Αεροδρόµιο Αθηνών 20-21 21 Απριλίου 2010 Αεροµεταφορές και Αερολιµένες στην Ελλάδα: Επενδυτική Πολιτική και Μακροοικονοµικές Επιδράσεις ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΤΣΕΚΕΡΗΣ ΚΕΝΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η θεωρία Weber Προσέγγιση του ελάχιστου κόστους

Η θεωρία Weber Προσέγγιση του ελάχιστου κόστους Η θεωρία Weber Προσέγγιση του ελάχιστου κόστους Ο θεμελιωτής της θεωρίας χωροθέτησης της βιομηχανίας ήταν ο Alfred Weber, την οποία αρχικά παρουσίασε ο μαθηματικός Laundhart (1885). Ο A. Weber (1868-1958)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Επιλογή σημείου παραγωγής

Κεφάλαιο 4: Επιλογή σημείου παραγωγής Κ4.1 Μέθοδος ανάλυσης νεκρού σημείου για την επιλογή διαδικασίας παραγωγής ή σημείου παραγωγής Επιλογή διαδικασίας παραγωγής Η μέθοδος ανάλυσης νεκρού για την επιλογή διαδικασίας παραγωγής αναγνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονοµική Ολοκλήρωση Μέγεθος Αγοράς και Εταιρίας

Ευρωπαϊκή Οικονοµική Ολοκλήρωση Μέγεθος Αγοράς και Εταιρίας Ευρωπαϊκή Οικονοµική Ολοκλήρωση Μέγεθος Αγοράς και Εταιρίας ΤΕΙ Αθήνας 2010 Σπουδαιότητα Μεγέθους Αγοράς Οι αρχηγοί των Ευρωπαϊκών χωρών ανέκαθεν θεωρούσαν την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση σαν τον τρόπο ώστε να

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Δυαδικότητας ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ. Η παρουσίαση προετοιμάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου. Επιχειρησιακή Έρευνα

Θεωρία Δυαδικότητας ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ. Η παρουσίαση προετοιμάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου. Επιχειρησιακή Έρευνα Θεωρία Δυαδικότητας Η παρουσίαση προετοιμάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Επιχειρησιακή Έρευνα Περιεχόμενα Παρουσίασης 1. Βασικά Θεωρήματα 2. Παραδείγματα 3. Οικονομική Ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιος Σχεδιασµός Εξισορρόπησης Φορτίου για το Έτος 2017 Απρίλιος 2016 ΕΣΦΑ Α. Ε. Σελ.1/14

Ετήσιος Σχεδιασµός Εξισορρόπησης Φορτίου για το Έτος 2017 Απρίλιος 2016 ΕΣΦΑ Α. Ε. Σελ.1/14 Ετήσιος Σχεδιασµός Εξισορρόπησης Φορτίου για το Έτος 2017 Απρίλιος 2016 Σελ.1/14 1. Εισαγωγή Η παρούσα εισήγηση συντάσσεται στο πλαίσιο των διατάξεων της παραγράφου 2.γ του Άρθρου 68 του Νόµου 4001/2011,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ» ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 4

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ» ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 4 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ» ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) ΕΡΓΑΣΙΑ 4 Ηµεροµηνία αποστολής στον φοιτητή: 9 Φεβρουαρίου 5. Τελική ηµεροµηνία αποστολής από τον φοιτητή: Μαρτίου 5.

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος μέγιστης πιθανοφάνειας

Μέθοδος μέγιστης πιθανοφάνειας Μέθοδος μέγιστης πιθανοφάνειας Αν x =,,, παρατηρήσεις των Χ =,,,, τότε έχουμε διαθέσιμο ένα δείγμα Χ={Χ, =,,,} της κατανομής F μεγέθους με από κοινού σ.κ. της Χ f x f x Ορισμός : Θεωρούμε ένα τυχαίο δείγμα

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Η επιβολή από το κράτος κατώτατης τιμής στα αγροτικά προϊόντα έχει ως σκοπό την προστασία του εισοδήματος των αγροτών.

Εξετάσεις Η επιβολή από το κράτος κατώτατης τιμής στα αγροτικά προϊόντα έχει ως σκοπό την προστασία του εισοδήματος των αγροτών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ Να σημειώσετε με Σ (σωστό) ή Λ (λάθος) στο τέλος των προτάσεων: 1. Η επιβολή από το κράτος ανώτατης τιμής σε ένα προϊόν δημιουργεί συνήθως «μαύρη αγορά». Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ Εισαγωγή

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ Εισαγωγή 1 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ Εισαγωγή Η ανάλυση ευαισθησίας μιάς οικονομικής πρότασης είναι η μελέτη της επιρροής των μεταβολών των τιμών των παραμέτρων της πρότασης στη διαμόρφωση της τελικής απόφασης. Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Μέρος Β. Καθ. Π. Κάπρος ΕΜΠ 2003

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Μέρος Β. Καθ. Π. Κάπρος ΕΜΠ 2003 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Μέρος Β Καθ. Π. Κάπρος ΕΜΠ 2003 ΑΘΡΟΙΣΤΙΚΗ ΖΗΤΗΣΗ & ΠΡΟΣΦΟΡΑ 1. Αθροιστική Καµπύλη Ζήτησης 2. Ειδικές Περιπτώσεις 3. Ελαστικότητα τιµής της ζήτησης 4. Εισόδηµα, απάνη, Έσοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΩΝ ΒΟΡΕΙΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΙΑΣΥΝ ΕΣΕΩΝ

ΚΑΤΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΩΝ ΒΟΡΕΙΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΙΑΣΥΝ ΕΣΕΩΝ ΚΑΤΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΩΝ ΒΟΡΕΙΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΙΑΣΥΝ ΕΣΕΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΡΑΕ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο τρόπος καταµερισµού του δυναµικού (σε MW για κάθε ώρα του έτους) των ηλεκτρικών διασυνδέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Θαλάσσιες Κατασκευές: Χρηματοδότηση

Θαλάσσιες Κατασκευές: Χρηματοδότηση Operational Programme Education and Lifelong Learning Continuing Education Programme for updating Knowledge of University Graduates: Modern Development in Offshore Structures AUTh TUC 11.3.1 Θαλάσσιες

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

(2 µονάδες) Α2. Η αύξηση της τιµής ενός αγαθού σηµαίνει: β) Αύξηση της ζήτησης για τα αγαθά που είναι συµπληρωµατικά προς αυτό

(2 µονάδες) Α2. Η αύξηση της τιµής ενός αγαθού σηµαίνει: β) Αύξηση της ζήτησης για τα αγαθά που είναι συµπληρωµατικά προς αυτό ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 7 (για καλά διαβασµένους) ΟΜΑ Α Α Να απαντήσετε στις επόµενες ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής: Α1. Η στενότητα του κεφαλαίου οφείλεται:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΜΗ ΗΣ ΙΙ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ YΠΟΕΡΓΟ 04 ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ Υ ΑΤΙΝΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ Επιστηµονική υπεύθυνη: ρ Αιµιλία Κονδύλη Εργαστήριο Αριστοποίησης Παραγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΟΚ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΟΚ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΟΚ - Του Δρα Β. ΠΑΤΣΟΥΡΑΤΗ ΛΕΚΤΟΡΑ ΑΣΟΕΕ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα κύρια στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

π k =λ. q k +f k. q k - w k. q kmax j = c j. D j -λ. D j (1)

π k =λ. q k +f k. q k - w k. q kmax j = c j. D j -λ. D j (1) 15 ο Εθνικό Συνέδριο Ενέργειας, «Ενέργεια & Ανάπτυξη 2010» Αθήνα, 22-23 Νοεµβρίου 2010 ΜΕΤΡΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ CO 2 ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ Ας υποθέσουμε ότι έχουμε ένα αγαθό το οποίο δημιουργεί κατά την παραγωγή ή την κατανάλωσή του έναν ρύπο, και ας υποθέσουμε ότι για κάθε μία μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ. Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι ωφέλεια που προκύπτει από το γεγονός

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ. Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι ωφέλεια που προκύπτει από το γεγονός ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ Β.1. Το Πλεόνασµα του Καταναλωτή Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι ωφέλεια που προκύπτει από το γεγονός ότι κάποιοι καταναλωτές πληρώνουν για ένα αγαθό λιγότερο από αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Af(x) = και Mf(x) = f (x) x

Af(x) = και Mf(x) = f (x) x ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Ι. Λύσεις 9 Διάρκεια εξέτασης: ώρες και 5' (4 μονάδες) (α). Η συνάρτηση f() έχει το παραπλεύρως γράφημα με πλάγια ασύμπτωτο. Να δοθούν, στο ίδιο σύστημα συντεταγμένων,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 Βρείτε την ισορροπία των ακόλουθων παιγνίων απαλείφοντας διαδοχικά τις κυριαρχούµενες στρατηγικές.

ΑΣΚΗΣΗ 1 Βρείτε την ισορροπία των ακόλουθων παιγνίων απαλείφοντας διαδοχικά τις κυριαρχούµενες στρατηγικές. ΑΣΚΗΣΗ 1 Βρείτε την ισορροπία των ακόλουθων παιγνίων απαλείφοντας διαδοχικά τις κυριαρχούµενες στρατηγικές. Α 1 Α 2 Α 3 Β 1 Β 2 Β 3 1, -1 0, 0-1, 0 0, 0 0, 6 10, -1 2, 0 10, -1-1, -1 Α 1 Α 2 Α 3 Β 1 Β

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Διοίκηση

Χρηματοοικονομική Διοίκηση Χρηματοοικονομική Διοίκηση Ενότητα 5: Τεχνικές επενδύσεων ΙΙΙ Γιανναράκης Γρηγόρης Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Case 09: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων ΙI ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 09: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων ΙI ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 09: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων ΙI ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Η βιομηχανική επιχείρηση «ΑΤΛΑΣ Α.Ε.» δραστηριοποιείται στο χώρο του φυσικού αερίου και ειδικότερα στις συσκευές οικιακής χρήσης. Πρόκειται να εισάγει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 17 Νοεµβρίου 2010 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Προτάσεις του ΣΕΒ σε σχέση µε την οικονοµική κατάσταση και την ανάγκη να επανέλθει η χώρα σε αναπτυξιακή τροχιά Α. Η κατάσταση της οικονοµίας σήµερα 1. Η χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000 Θέμα 1 0 Η εταιρία ΑΒΓ σχεδιάζει να επενδύσει σήμερα (στο έτος 0), σε ένα έργο το οποίο θα έχει αρχικό κόστος 00.000, διάρκεια ζωής 5 έτη και αναμένεται να δώσει τις ακόλουθες εισπράξεις: Έτος 1 Έτος 2

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft:

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: NPV & IRR: Αξιολόγηση & Ιεράρχηση Επενδυτικών Αποφάσεων Από Αβραάμ Σεκέρογλου, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε το Management

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ v.1.0 Τα βασικότερα εργαλεία της Οικονομικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο "Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Επενδυτικός κίνδυνος

Επενδυτικός κίνδυνος Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Πρόγραμμα ια Βίου Μάθησης ΑΕΙ για την Επικαιροποίηση Γνώσεων Αποφοίτων ΑΕΙ: Σύγχρονες Εξελίξεις στις Θαλάσσιες Κατασκευές Α.Π.Θ. Πολυτεχνείο Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Ενότητα # 3: Θεωρία Χαρτοφυλακίου Διδάσκων: Σπύρος Σπύρου Τμήμα: Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Ενότητα # 3: Θεωρία Χαρτοφυλακίου Διδάσκων: Σπύρος Σπύρου Τμήμα: Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Ενότητα # 3: Θεωρία Χαρτοφυλακίου Διδάσκων: Σπύρος Σπύρου Τμήμα: Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ (ΣΑΣ)

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ (ΣΑΣ) ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ (ΣΑΣ) Οργανωτικές Δομές ΑΣ Συστήματα που ανήκουν στο κράτος, το οποίο και τα διαχειρίζεται. Συστήματα που ανήκουν σε ιδιώτη, ο οποίος και τα διαχειρίζεται. Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 Ν. ΠΑΝΤΕΛΗ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 1 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 ΚΟΣΤΗ Ν.

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Μαθηματικά

Οικονομικά Μαθηματικά Οικονομικά Μαθηματικά Ενότητα 8: Ράντες Σαριαννίδης Νικόλαος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΑΘΗΝΑ 1-8-2007 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ κ. ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα

Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ: «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης Πέμπτη

Διαβάστε περισσότερα