Οικονοµική αξιολόγηση συµβάσεων παραχώρησης συγκοινωνιακών έργων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οικονοµική αξιολόγηση συµβάσεων παραχώρησης συγκοινωνιακών έργων"

Transcript

1 Οικονοµική αξιολόγηση συµβάσεων παραχώρησης συγκοινωνιακών έργων Σ. Πολύζος Λέκτορας Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Γ. Ιορδανίδης Πολιτικός Μηχανικός Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αυξανόµενο ενδιαφέρον τα τελευταία 5 χρόνια, τόσο από πλευράς πολιτείας όσο και από την πλευρά των ιδιωτών, για συµµετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων στη χρηµατοδότηση δηµόσιων έργων δηµιουργεί νέες προοπτικές στην κατασκευή των έργων µε τη µέθοδο της συγχρηµατοδότησης. Στην Ελλάδα, οι µεγάλες ανάγκες για µεταφορικές υποδοµές και κυρίως για έργα οδοποιίας, σε συνδυασµό µε τις µεγάλες απαιτήσεις των έργων αυτών σε οικονοµικούς πόρους και την αναµενόµενη µείωση της οικονοµικής ενίσχυσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση µετά τη λήξη του Γ ΚΠΣ, ενισχύει τη συµµετοχή των ιδιωτικών εταιριών στη χρηµατοδότηση των έργων. Ο πιο συνήθης τρόπος συµµετοχής των εταιριών είναι δια µέσου των συµβάσεων παραχώρησης. Στο πλαίσιο των εξελίξεων αυτών, στο άρθρο αυτό επιχειρείται µια οικονοµική αξιολόγηση των συµβάσεων παραχώρησης συγκοινωνιακών έργων και µια ανάλυση βασικών παραµέτρων που αφορούν τις συµβάσεις αυτές, όπως η τιµή του ανταλλάγµατος της ιδιωτικής εταιρίας διόδια, ο χρόνος παραχώρησης του έργου και τα κέρδη της εταιρίας. Λέξεις κλειδιά: Συγχρηµατοδότηση έργων, συµβάσεις παραχώρησης, παραχώρηση έργων οδοποιίας.. ΓΕΝΙΚΑ Σύµφωνα µε την επικρατούσα τις τελευταίες δεκαετίες κρατική πολιτική, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, η κατασκευή των δηµόσιων έργων από τη χρηµατοδοτική άποψη ήταν υπόθεση του κράτους. Κατά τη δεκαετία του '9 στην Ελλάδα και περίπου µια δεκαετία ενωρίτερα σε άλλες χώρες εφαρµόζεται το σύστηµα κατασκευής των µεγάλων δηµόσιων έργων - κυρίως συγκοινωνιακών - µε τη µέθοδο της συγχρηµατοδότησης, στο οποίο η κατασκευή των δηµοσίων έργων γίνεται µε τη συµµετοχή - πέραν των δηµοσίων - ιδιωτικών κεφαλαίων. Με το σύστηµα αυτό ενσωµατώνεται εκτός της κρατικής ευθύνης και η ευθύνη του αναδόχου στη µελέτη, χρηµατοδότηση και λειτουργία του έργου για ένα συγκεκριµένο χρονικό διάστηµα. Η πιο συνήθης µορφή συµµετοχής του αναδόχου στη χρηµατοδότηση γίνεται µε την εφαρµογή του συστήµατος ΒΟΤ Build - Opat - ansf, µε το οποίο ο ανάδοχος αναλαµβάνει τη µελέτη, την κατασκευή, την συγχρηµατοδότηση και την εκµετάλλευση των έργων για κάποιο χρονικό διάστηµα. Η συµµετοχή των ιδιωτικών κεφαλαίων στην κατασκευή των δηµοσίων έργων είναι δυνατόν να κυµανθεί από % έως %, µε αντίστοιχη µείωση των δηµόσιων κεφαλαίων, ενώ ανάλογα µε τη συµµετοχή των ιδιωτικών κεφαλαίων µεταβάλλεται και ο βαθµός φορολόγησης του χρήστη της υποδοµής. Τα σχήµατα συνεργασίας δηµοσίου και ιδιωτών τα οποία διεθνώς εφαρµόστηκαν µέχρι σήµερα, είναι γνωστά ως S's ublic ivat atnships ή FI ublic Financ Initiativ, σύµφωνα, µε τα οποία το δηµόσιο "αγοράζει" ποιοτικές υπηρεσίες από τον ιδιωτικό τοµέα σε σηµαντικούς τοµείς αναπτυξιακών έργων, τις οποίες πληρώνει αµέσως µετά την παράδοσή τους. Ανάλογα µε τις ανάγκες κάθε χώρας και την πολιτική που ακολουθείται, οι µορφές χρηµατοδότησης διαφοροποιούνται και εκτός της µεθόδου ΒΟΤ που προαναφέρθηκε, µπορούν να χρησιµοποιηθούν και άλλες µορφές όπως οι µέθοδοι BO - Build-ansf-Opat, BOOS Build-Own-Opat-Sll, BOO Build-Own-Opat-ansf, BOO Build-Own-Opat, BO Build-Opat-aining-ansf, BOOS Build-Own-Opat-Subsidis-ansf, BL

2 Build-Las-ansf, BLO Build-Las-Opat-ansf, DBFO Dsign-Build-Financ- Opat, DBO Dsign-Build-Opat Πολύζος & Γεωργιάδου 23. Οι παραπάνω µορφές παραχώρησης, παρά τις µικρές διαφοροποιήσεις που εµφανίζουν µεταξύ τους, έχουν κοινά χαρακτηριστικά, όπως η µεταβίβαση της ευθύνης από το δηµόσιο προς τον ιδιωτικό τοµέα για το κόστος και το χρόνο που απαιτούνται για την εκτέλεση των έργων και η υποκατάσταση µέρους της κρατικής χρηµατοδότησης από ιδιωτική, η µακροπρόθεσµη φύση των συµβάσεων, η µέτρηση απόδοσης και παροχή κινήτρων, το ενδιαφέρον για ενίσχυση της ιδιωτικής συµµετοχής και η εισαγωγή του ανταγωνισµού του ιδιωτικού τοµέα στις διαχείριση του έργου για ορισµένο χρονικό διάστηµα Τσιαµπούλας κ.α. 2, Πολύζος & Γεωργιάδου 23]. ο σχήµα συνεργασίας δηµοσίου και ιδιωτών που εφαρµόζεται σήµερα κατά πλειονότητα είναι το σχήµα BO, του οποίου τα πιο σηµαντικά στοιχεία του συµβολαίου παραχώρησης αφορούν τη χρονική διάρκεια της παραχώρησης, τον τρόπο και τις διαδικασίες αναπροσαρµογής της φορολόγησης των χρηστών του έργου, την ευθύνη συντήρησης της υποδοµής, τους λειτουργικούς περιορισµούς που τίθενται από το δηµόσιο και τη συµβολή του δηµοσίου στη µείωση των δαπανών ή την αύξηση του οφέλους από την εκµετάλλευση του έργου. Επίσης, µε τη µέθοδο αυτή το δηµόσιο επιδιώκει την επιτάχυνση της ανάπτυξης της υποδοµής, τη µείωση των δηµόσιων δαπανών και του δανεισµού του δηµοσίου iong and Jahidul 997, Woodwad 995. Στην Ελλάδα η εφαρµογή της µεθόδου συγχρηµατοδότησης BO έγινε τα τελευταία χρόνια για την κατασκευή δύο µεγάλων δηµόσιων µεταφορικών έργων, της "Αττικής οδού" και του έργου "Ζεύξη Ρίου Αντίρριου", ενώ για την κατασκευή του "Αεροδροµίου των Σπάτων" εφαρµόστηκε η µέθοδος ΒΟΟΤ που συνεπάγεται διαφοροποίηση στο εταιρικό σχήµα του αναδόχου Χειµωνίτη- Τερροβίτη 23. Για την Ελλάδα, η προσέλκυση και χρησιµοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων για την υλοποίηση δηµόσιων έργων θεωρείται αναγκαία, µε δεδοµένο το υπάρχον έλλειµµα σε υποδοµές σε συνδυασµό µε την προβλεπόµενη µείωση της ευρωπαϊκής οικονοµικής βοήθειας µετά την λήξη του Γ' ΚΠΣ, και την επιθυµία των ελληνικών τραπεζών για δηµιουργία εναλλακτικών πηγών εσόδων µε τη χρηµατοδότηση έργων υποδοµής. 2. ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ Στην ενότητα αυτή θα µελετηθεί ο προσδιορισµός της βέλτιστης σύµβασης παραχώρησης για ένα συγκοινωνιακό έργο, το οποίο πρόκειται να εκτελεσθεί µε σύµβαση παραχώρησης. Οι µεταβλητές που περιλαµβάνει το πρόβληµα είναι η διάρκεια παραχώρησης του έργου, η τιµή των διοδίων, ο κυκλοφοριακός φόρτος, το κόστος κατασκευής του έργου και το κόστος λειτουργίας και συντήρησής του. Υποθέτουµε ότι η τιµή των διοδίων και ο φόρτος του έργου δεν µεταβάλλονται κατά την διάρκεια της περιόδου παραχώρησης, καθώς επίσης ότι το κόστος λειτουργίαςσυντήρησης είναι ανεξάρτητο του φόρτου, αν και στη γενική περίπτωση το κόστος αυτό αυξάνει µη γραµµικά µε την αύξηση του κυκλοφοριακού φόρτου. εδοµένου, ότι το έργο βρίσκεται σε συνεχή λειτουργία, έχουµε µια συνεχή ροή των εσόδων από τη χρήση και εκµετάλλευσή του, οπότε απαραίτητη προϋπόθεση ώστε το έργο να είναι βιώσιµο και να εκτελεστεί από µια ιδιωτική εταιρεία χωρίς καµιά κρατική επιχορήγηση είναι η επόµενη σχέση Engl t al 997, Engl t al 2, Engl t al 22. Ι [ ] xp t dt όπου: Ι κόστος κατασκευής, τιµή διοδίων, κυκλοφοριακός φόρτος ως συνάρτηση της τιµής των διοδίων, Μ κόστος λειτουργίας και συντήρησης του έργου, Τπερίοδος παραχώρησης του έργου, επιτόκιο. 2

3 Η διάρκεια ζωής του έργου είναι έτη, όπου >, και µετά τη λήξη της περιόδου παραχώρησης το έργο θα αποδοθεί στο δηµόσιο, το οποίο θα το εκµεταλλευτεί για τα υπόλοιπα χρόνια ζωής του δηλαδή για χρονικό διάστηµα t-. εχόµενοι ότι το κόστος κατασκευής Ι, το κόστος λειτουργίας και συντήρησης Μ και ο κυκλοφοριακός φόρτος είναι γνωστά, είναι εφικτό να υπολογιστεί η βέλτιστη σύµβαση παραχώρησης. Με τον όρο βέλτιστη σύµβαση παραχώρησης εννοείται ένα ιδεατό ζεύγος τιµών διοδίων και διάρκειας παραχώρησης, τέτοιο ώστε να µεγιστοποιεί την κοινωνική ευηµερία υπό τον περιορισµό της σχέσης. Ως κοινωνική ευηµερία ορίζεται το άθροισµα του πλεονάσµατος του καταναλωτή consum suplus και του πλεονάσµατος του παραγωγού poduc suplus. Γενικά, το πλεόνασµα του καταναλωτή ορίζεται ως το εµβαδόν του χωρίου που περικλείεται από την καµπύλη ζήτησης και από τους άξονες της τιµής των διοδίων και του κυκλοφοριακού φόρτου. Αριθµητικά το πλεόνασµα του καταναλωτή ισούται µε: CS 2 d Με δεδοµένη τη συνεχόµενη λειτουργία του έργου για Τ έτη το πλεόνασµα του καταναλωτή ισούται µε: CS 2 2 xp t dd Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι άθροισµα δύο όρων και περιλαµβάνει το πλεόνασµα κατά την διάρκεια παραχώρησης και το πλεόνασµα µετά την παράδοση του έργου. Συνολικά, το πλεόνασµα του καταναλωτή κατά την διάρκεια λειτουργίας του έργου ισούται µε: + CS 2 xp t dd + xp t CS CS dd 2 Αντίστοιχα, το πλεόνασµα του παραγωγού περιλαµβάνει το πλεόνασµα κατά τη διάρκεια παραχώρησης, δηλαδή του ιδιώτη και το πλεόνασµα µετά την παράδοση του έργου, δηλαδή του δηµοσίου. Γενικά, το πλεόνασµα του παραγωγού ορίζεται ως: S [ Έσοδα Έ ] xp t d 2 ξοδα Το συνολικό πλεόνασµα του παραγωγού κατά την διάρκεια λειτουργίας του έργου ισούται µε: [ ] xp t d + [ ] S S + S2 xp t d 3 Με βάσει τα παραπάνω, η επιδιωκόµενη βελτιστοποίηση της συνολικής κοινωνικής ευηµερίας προϋποθέτει τη µεγιστοποίηση των παραπάνω αθροισµάτων. Συνεπώς, το προς επίλυση πρόβληµα είναι η µεγιστοποίηση του αθροίσµατος CS+S υπό τον περιορισµό της σχέσης δηλαδή: ax xp t dd+ xp t dd+, [ oo ] xp t d o υπό τον περιορισµό: Ι [ ] xp t dt [ ] xp t d+ Το πρόβληµα λύνεται µε την µέθοδο των βελτιστοποίησης κατά Lagang. Σύµφωνα µε τη µέθοδο αυτή τα ακρότατα µιας συνάρτηση fx,y, της οποίας οι µεταβλητές υπόκεινται σε έναν περιορισµό της µορφής gx,y, βρίσκονται στην επιφάνεια g, σε σηµεία όπου f λ g για 4 3

4 κάποια αριθµητική ποσότητα λ, η οποία ονοµάζεται πολλαπλασιαστής Lagang. Αναλύοντας τους όρους της σχέσης 4 έχουµε: Στην περίπτωση που µελετάται, οι συναρτήσεις fx,y και gx,y είναι οι ακόλουθες. [ ] [ ] o o o f, 5 και [ ] [ ] Ι d g, 6 Μετά την εφαρµογή της µεθόδου Lagang καταλήγουµε στην παρακάτω σχέση: + d o o o 7 Η βέλτιστη τιµή, συνδέεται αντιστρόφως ανάλογα µε την βέλτιστη τιµή ως εξής: I n λ 8 Η εξίσωση 8 είναι γενική και δίνει τη σχέση µεταξύ των µεταβλητών που υπεισέρχονται στη διαδικασία παραχώρησης. Ο αριθµητής και ο παρονοµαστής του λογαρίθµου θα πρέπει να είναι θετικοί αριθµοί, [, ], ή διαφορετικά τα συνολικά έσοδα πρέπει να υπερκαλύπτουν έστω οριακά το κόστος λειτουργίας-συντήρησης, αλλιώς ο παραχωρησιούχος δεν θα µπορέσει να ανακτήσει το κεφάλαιο Ι που επένδυσε, και το καθαρό ετήσιο εισόδηµα πρέπει να είναι τουλάχιστον µεγαλύτερο από την ετήσια απόδοση που αναµένεται από την επένδυση. Επειδή από τη σχέση 8 προκύπτει ότι d/d>, η περίοδος παραχώρησης αυξάνεται συγχρόνως µε την αύξηση του επιτοκίου, ενώ η µείωση των διοδίων και η περίοδος παραχώρησης αυξάνει την κοινωνική ευηµερία. > I > Ο Κύριος του Έργου ΚτΕ προσπαθώντας να προσδιορίσει το βέλτιστο ζεύγος τιµών διοδίων και χρόνου παραχώρησης της γενικής σχέσης 8 αντιµετωπίζει δυο προβλήµατα. Πρώτον, τα ανακριβή στοιχεία που διαθέτει σχετικά µε το κόστος κατασκευής Ι και το κόστος λειτουργίας και συντήρησης Μ και δεύτερον την αδυναµία προεκτίµησης του κυκλοφοριακού φόρτου. O συνηθισµένος τρόπος από πλευράς ΚτΕ να εξακριβώσει τα στοιχεία που έχει σχετικά µε το κόστος κατασκευής και το κόστος λειτουργίας-συντήρησης είναι δια µέσου των δηµοπρασιών, από τις οποίες λαµβάνει πληροφορίες για τις εταιρίες. Στις δηµοπρασίες αυτές, ο ΚτΕ ορίζει τη διάρκεια της περιόδου παραχώρησης Τ και προσκαλεί τις εταιρίες να υποβάλλουν προσφορά την τιµή των διοδίων και η σύµβαση αναθέτεται στην εταιρία µε την µικρότερη προσφορά. Θα εξετασθούν στη συνέχεια δυο περιπτώσεις παραχώρησης και θα αναλυθούν οι σχέσεις για παραχώρηση µε προκαθορισµένη και µεταβλητή διάρκεια. 4

5 3. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΠΡΟΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ Η αβεβαιότητα για το µέγεθος του κυκλοφοριακού φόρτου µε δεδοµένο την καθορισµένη διάρκεια της σύµβασης πιθανόν να οδηγήσει στην επιλογή ενός µη αποδοτικού αναδόχου και στην αποτυχία των έργων ή την ανάγκη επαναδιαπραγµατεύσεων. Γίνεται η παραδοχή ότι υπάρχουν n υποψήφιες εταιρίες οι οποίες µπορούν να κατασκευάσουν και να λειτουργήσουν το έργο. Όλες οι εταιρίες προτείνουν το ίδιο κόστος λειτουργίας-συντήρησης Μ αλλά διαφορετικό κόστος κατασκευής Ι. Τότε αν Ι <Ι 2 <.<Ι n, η σύµβαση θα ανατεθεί στην εταιρία. Τα κόστη κατασκευής Ι i κάθε εταιρίας δεν είναι γνωστά στις ανταγωνίστριες εταιρίες, µπορούν να γνωρίζουν µια διακύµανση των πιθανών τιµών Ι i δηλαδή µια µέγιστη και µία ελάχιστη τιµή [Ι min,i max ] Klmpt 999, ilgom 989. Κατά την διαδικασία της δηµοπρασίας ο υποψήφιος ανάδοχος γνωρίζει για µια καθορισµένη διάρκεια παραχώρησης ότι µια υψηλή τιµή των διοδίων θα επιφέρει αυξηµένα κέρδη, αλλά ταυτόχρονα θα µειώσει την πιθανότητα ανάθεσης του έργου. Εποµένως, η βέλτιστη στρατηγική που θα του µεγιστοποιήσει το αναµενόµενο κέρδος µπορεί να εκφραστεί ως: B i i pob i [Έσοδα - Έξοδα] pob i [ i --I i ] 9 όπου η αναµενόµενη κυκλοφοριακή ζήτηση του δρόµου και pobi η πιθανότητα ανάθεσης του έργου µε προσφορά i. Η πιθανότητα ανάθεσης του έργου στην εταιρία i είναι: n n n pob[ Ij > i ] Im ax Im in Im ax i pob i οπότε η βέλτιστη προσφορά i µπορεί να προσδιοριστεί µεγιστοποιώντας την εξίσωση 9 δηλαδή: Μ ax i B i i Ii [ i ] Ii Im ax i I m ax i n όπου I I max -I min σταθερή τιµή που µπορεί να αγνοηθεί. Παραγωγίζοντας τη σχέση αποκτούµε: n I n db di Ii + Im ax Ii Ii + 2 n Από τη σχέση 2 προκύπτει ότι, όταν όλες οι εταιρίες λαµβάνουν υπόψη τον ίδιο κυκλοφοριακό φόρτο, τότε θα επιλεγεί ως ανάδοχος η πρώτη εταιρία, επειδή σύµφωνα µε τη σχέση 2 η εταιρία µε το µικρότερο κατασκευαστικό κόστος Ι i θα προσφέρει και το µικρότερο i. Ακόµη, όταν οι εταιρίες που συµµετέχουν στο διαγωνισµό λαµβάνουν υπόψη διαφορετικές εκτιµήσεις κυκλοφοριακού φόρτου, τότε δεν είναι σίγουρο ότι η πιο αποδοτική εταιρία θα επιλεγεί. Επειδή στις περισσότερες περιπτώσεις ο κυκλοφοριακός φόρτος δεν είναι δυνατόν να υπολογισθεί µε ικανοποιητική ακρίβεια, οι εταιρίες λαµβάνουν ως κριτήριο για τον υπολογισµό της προσφοράς τους διαφορετικούς φόρτους, µε αποτέλεσµα να δηµιουργούνται προβλήµατα στις συνεργασίες δηµοσίου και ιδιωτών, τα οποία οδηγούν σε επαναδιαπραγµάτευση των όρων της σύµβασης. Η αποφυγή τέτοιων εξελίξεων επιτυγχάνεται όταν συµφωνηθεί µεταβλητή διάρκεια της 5

6 σύµβασης, έως ότου επιστραφεί στον ανάδοχο το κεφάλαιο της επένδυσης επί πλέον ένα ποσοστό επί του επενδυµένου κεφαλαίου που έχει συµφωνηθεί 4. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΜΕ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ Στις συµβάσεις αυτές ο υποψήφιος ανάδοχος υποβάλλει στην προσφορά που δίνει τα συνολικά έσοδα R i που επιδιώκει να εισπράξει από την εκµετάλλευση του έργου. Ο υποψήφιος µε τη χαµηλότερη προσφορά κερδίζει το διαγωνισµό και αναλαµβάνει την υποχρέωση κατασκευής του έργου. Η περίοδος παραχώρησης είναι µεταβαλλόµενη και εξαρτάται από τη ζήτηση του έργου. Σε περίπτωση υψηλής ζήτησης η σύµβαση λήγει πρόωρα, αντίθετα σε περιπτώσεις χαµηλής ζήτησης η σύµβαση παρατείνεται µέχρι την χρονική στιγµή που ο ανάδοχος θα εισπράξει το ποσό που υπέβαλε στην προσφορά του Engl t al 997, Engl t al 2, Engl t al 22. Οι εταιρίες που παίρνουν µέρος σε τέτοιου είδους δηµοπρασίες υπολογίζουν την προσφορά που θα υποβάλλουν RRI i συναρτήσει του πραγµατικού κόστους κατασκευής του έργου I i. Εάν η εταιρία i κερδίσει µια σύµβαση υποβάλλοντας προσφορά RI i τότε, η διάρκεια της περιόδου παραχώρησης θα είναι: R Ii Ii, 3 Η πιθανότητα που έχει να της ανατεθεί η σύµβαση µε µια προσφορά R i µπορεί να υπολογιστεί όπως και στις καθορισµένης διάρκειας συµβάσεις και είναι: pob i n n n pobi [ j > i ] Im ax Im in [Im ax i] και η βέλτιστη προσφορά R i µπορεί να προσδιοριστεί µεγιστοποιώντας την παρακάτω εξίσωση: Μax Ri Ri B i Ri n n [ ] Ii I m ax R Ri I Ri n Ii Im ax Ii όπου: I I max -I min σταθερή τιµή που µπορεί να αγνοηθεί. Παραγωγίζοντας την σχέση 5 ως προς R i προκύπτει: 4 5 d Π Im ax I i R I i I i + 6 dr i n ιαφορετικά, ο µειοδότης του διαγωνισµού έχει θετικά αναµενόµενα κέρδη ίσα µε I max -I i /n. Σε αυτό το σηµείο ο συγκεκριµένος τύπος συµβάσεων είναι όµοιος µε τον παραδοσιακό τύπο καθορισµένης διάρκειας. Ακόµη, όταν όλες οι υποψήφιες εταιρίες συµµετέχουν στο διαγωνισµό µε την ίδια εκτίµηση του κυκλοφοριακού φόρτου, τότε ο ΚτΕ έχει τη δυνατότητα να επιλέξει την πιο αποδοτική εταιρία δεδοµένου ότι R <R 2 < <R n. Τρίτον, εάν το κόστος λειτουργίαςσυντήρησης Μ είναι πολύ µικρό σε σχέση µε το κόστος κατασκευής τότε, ο αντίκτυπος του κυκλοφοριακού φόρτου στην προσφορά Ri είναι πολύ µικρός διότι: και η εξίσωση 6 γίνεται: 6

7 Im ax Ii RI i Ii + n I i Im ax Ii + RI i I i + n Im ax Ii n 7 Συµπερασµατικά, όταν το κόστος λειτουργίας-συντήρησης είναι µηδενικό Μ, κάτι όµως που δεν µπορεί να συµβεί στην πράξη, τότε ο µηχανισµός που προτάθηκε απαλλάσσει τον ανάδοχο από την επικινδυνότητα της κυκλοφοριακής ζήτησης του έργου. Υπό τις συνθήκες αυτές ο ανάδοχος έχει εξασφαλίσει την είσπραξη του συνολικού εισοδήµατος που δικαιούται µέσω της σύµβασης και το πρόγραµµα δεν κινδυνεύει να σταµατήσει σε διαδικασίες επαναδιαπραγµάτευσης. Η παραδοχή όµως του σχεδόν αµελητέου κόστους λειτουργίας-συντήρησης απέχει σηµαντικά από την πραγµατικότητα. Στατιστικά δεδοµένα έχουν αποδείξει ότι το προαναφερόµενο κόστος Μ ενός έργου µε διάρκεια ζωής χρόνια είναι περίπου το 25-3% του κόστους κατασκευής Ι. Η παραχώρηση µε σύµβαση µεταβλητής διάρκειας έχει σηµαντικά πλεονεκτήµατα για την επιτυχή εκτέλεση και λειτουργία ενός έργου. Με τη µέθοδο αυτή είναι δυνατή η αποτελεσµατικότερη επιλογή της πλέον αποδοτικότερης εταιρίας, δεδοµένου ότι οι υποψήφιοι δεν απαιτείται να λάβουν υπόψη τις εκτιµήσεις για τους κυκλοφοριακούς φόρτους και να διαµορφώσουν τις προσφορές τους. Επίσης, αποτρέπεται η ανάγκη επαναδιαπραγµατεύσεων των συµβάσεων λόγω της χαµηλότερης κυκλοφοριακής ζήτησης από την αναµενόµενη. Σε αυτό συντελεί το γεγονός ότι η διάρκεια της σύµβασης παρατείνεται µέχρι η εταιρία εισπράξει τα συµφωνηθέντα. Επίσης, δίνεται η δυνατότητα στον ΚτΕ να ασκήσει την πολιτική που επιθυµεί µειώνοντας την τιµή των διοδίων σε περιπτώσεις χαµηλού φόρτου, είτε αυξάνοντας την τιµή σε περιπτώσεις που δηµιουργείται κυκλοφοριακή συµφόρηση λόγω της απροσδόκητα υψηλής χρήσης του έργου. Ακόµη, στην περίπτωση επαναδιαπραγµατεύσεων ο ΚτΕ έχει τη δυνατότητα να διαπραγµατευτεί τις αποζηµιώσεις που δικαιούται ο παραχωρησιούχος. Οι διαπραγµατεύσεις αυτές είναι µακροχρόνιες και σύνθετες, δεδοµένου ότι περιλαµβάνουν την αποτίµηση των δαπανών του παραχωρησιούχου που έχουν καταβληθεί από αυτόν µέχρι εκείνη την στιγµή, καθώς και τον προσδιορισµό των χαµένων κερδών αυτού. Στις συµβάσεις παραχώρησης µεταβαλλόµενης διάρκειας παρατηρείται το φαινόµενο, ο ανάδοχος να έχει τη δυνατότητα σύναψης δανείων µε χαµηλότερο επιτόκιο. Αυτό είναι πολύ σηµαντικό αν ληφθεί υπόψη ότι πολλά προγράµµατα παραχώρησης π.χ. το Μετρό Θεσσαλονίκης παρουσίασαν προβλήµατα πριν την εκκίνηση δανειοδότησης του παραχωρησιούχου. Επίσης, τα χαµηλότοκα δάνεια που συνάπτουν οι παραχωρησιούχοι των ανωτέρω συµβάσεων, έχουν ως αποτέλεσµα τη µείωση του συνολικού κόστους του έργου, το οποίο θα επιβαρυνθούν τελικά οι χρήστες του. Τέλος, αναφέρεται ότι η διακινδύνευση για πιθανή χαµηλή κυκλοφοριακή ζήτηση του συγκοινωνιακού έργου µεταφέρεται εξ ολοκλήρου στους χρήστες του έργου, ενώ οι φορολογούµενοι και ο παραχωρησιούχος απαλλάσσεται από αυτό. Σε περίπτωση δηλαδή ενός χαµηλού κυκλοφοριακού φόρτου, η διάρκεια της σύµβασης θα παραταθεί µε αποτέλεσµα οι χρήστες του έργου να υφίστανται την ίδια οικονοµική επιβάρυνση για µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα. 5. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Θα µελετηθεί στη συνέχεια η διακύµανση της απόδοσης του µετοχικού κεφαλαίου του αναδόχου του έργου ως προς διάφορες παραµέτρους από τις οποίες αυτή εξαρτάται, επιλέγοντας ένα συγκοινωνιακό έργα µε τα οικονοµικά χαρακτηριστικά του έργου της ζεύξης Ρίου-Αντίρριου, τα οποία εµφανίζονται στον πίνακα Ιστοσελίδα "ΓΕΦΥΡΑ ΑΕ". Οι παράµετροι από τις οποίες εξαρτάται η απόδοση είναι το κόστος κατασκευής Ι, ο κυκλοφοριακός φόρτος, το κόστος λειτουργίας-συντήρησης Μ, η διάρκεια λειτουργίας Τ και τέλος η τιµή των διοδίων. ηλαδή: fi,,,,. 7

8 Πίνακας. Οικονοµικά στοιχεία του έργου απάνες του έργου εκατ. Πόροι του έργου εκατ. Κόστος κατασκευής 664. Ίδια κεφάλαια 68.6 Έλεγχος µελέτης & επίβλεψη 96. Επιχορηγήσεις επενδύσεων 385. Λειτουργικά έξοδα Χρηµατοοικονοµικά έξοδα άνειο ΕΤΕπ 349. Σύνολο εξόδων 82.7 Σύνολο πόρων 82.7 Σηµειώνεται επίσης, ότι ο ρυθµός µε τον οποίο µεταβάλλεται η απόδοση του αναδόχου επηρεάζεται δευτερευόντως από δυο ακόµα παραµέτρους, το πλήθος των υποψηφίων n και την µέγιστη τιµή του κόστους κατασκευής Ι max. Λόγω όµως της πολύ µικρής επιρροής τους στην απόδοση του αναδόχου τους αγνοούµε. Στην εφαρµογή που ακολουθεί µελετήθηκαν δύο διαφορετικά σενάρια παραχώρησης έργων. Το πρώτο αναφέρεται στην παραχώρηση έργου µε συγχρηµατοδότηση, δηλαδή συµµετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων στην χρηµατοδότηση του έργου. Το δεύτερο αναφέρεται στην παραχώρηση έργου µε αυτοχρηµατοδότηση, δηλαδή χρηµατοδότηση έργου αποκλειστικά µε ιδιωτικά κεφάλαια και µηδενική συµµετοχή του δηµόσιου τοµέα. Στη συνέχεια, υπολογίζεται για κάθε περίπτωση η µερική παράγωγος της απόδοσης ως προς µια από τις παραπάνω παραµέτρους, οπότε προκύπτει η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη ως προς κάθε παράµετρο. Με τον τρόπο αυτό, η µεταβολή της απόδοσης ως προς µία παράµετρο εκφράζεται ως συνάρτηση των υπολοίπων παραµέτρων. Έτσι, δίνοντας διάφορες τιµές σε µια από τις παραµέτρους και διατηρώντας σταθερές τις υπόλοιπες προσδιορίζεται ο ρυθµός µεταβολής της απόδοσης του ιδιώτη. Η απόδοση του ιδιώτη εκφράζεται ως η διαφορά των εσόδων µείον των εξόδων δια το µετοχικό κεφάλαιο δηλαδή: I + Έσοδα-έξοδα/µετοχικό κεφάλαιο 8 C όπου C το µετοχικό κεφάλαιο d Κυκλ. φόρτος 825 οχήµ. συνχρ/τηση Κυκλ. φόρτος 5475 οχήµ. συνχρ/τηση Κυκλ. φόρτος 825 οχήµ. αυτοχ/τηση Κυκλ. φόρτος 5475 οχήµ. αυτοχ/τηση d 45,887 +,7 d 23,873 +,7 d 5,35 -,993 d 7,9697 -, Τιµή διοδίων Ρ. ιάγραµµα : Μεταβολή της αποδοτικότητας ως προς την τιµή των διοδίων 8

9 Η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη αναδόχου ως προς την τιµή των διοδίων υπολογίζεται από τη µερική παράγωγο και, όπως φαίνεται από την επόµενη εξίσωση, είναι συνάρτηση τριών παραµέτρων, του κυκλοφοριακού φόρτου της διάρκειας λειτουργίας Τ και του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη. I + 9 C C Από τη σχέση αυτή εξάγονται τα εξής συµπεράσµατα: Πρώτον, η απόδοση έχει µια αυξητική τάση καθώς η τιµή των διοδίων αυξάνει. εύτερον, ο ρυθµός µε τον οποίο αυξάνει η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση σε σχέση µε την περίπτωση κατά την οποία το έργο είχε παραχωρηθεί µε αυτοχρηµατοδότηση. Τέλος, παρατηρείται µια αυξητική τάση του ρυθµού αύξησης της απόδοσης καθώς ο κυκλοφοριακός φόρτος και η διάρκεια λειτουργίας του έργου αυξάνουν. Για τα δυο εναλλακτικά σενάρια και για ετήσιους κυκλοφοριακούς φόρτους 825 οχήµατα και 5475 οχήµατα, απεικονίζουµε τη σχέση απόδοσης και τιµής διοδίων διαγραµµατικά διάγραµµα. Η παραπάνω σχέση στηρίζεται στην παραδοχή ότι η µεταβολή της τιµής των διοδίων δεν επηρεάζει τον κυκλοφοριακό φόρτο. Επειδή όµως αυτό δεν γί8νεται στην πραγµατικότητα, στη συνέχεια σχέση 2 θα συσχετισθεί η µεταβολή του φόρτου µε τη µεταβολή των διοδίων διάγραµµα 3. Ο ρυθµός µεταβολής της απόδοσης του ιδιώτη ως προς τον κυκλοφοριακό φόρτο είναι συνάρτηση τριών παραµέτρων, της τιµής των διοδίων, της διάρκειας λειτουργίας Τ και του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη και θα υπολογίζεται από την πρώτη µερική παράγωγο: + C I C 2,4,2, 5 συγχ/τηση 5 συγχρ/τηση 5 αυτοχ/τηση 5 αυτοχ/τηση d, - 7E-7,8 d,6,4 d 7E-5 + 3E-8 d 4E-5 + 2E-7,2 d 2E-5 + 7E Κυκλοφ. φόρτος ιάγραµµα 2: Μεταβολή της αποδοτικότητας ως προς τον κυκλοφοριακό φόρτο Από την παραπάνω σχέση συµπεραίνονται τα ακόλουθα. Πρώτον, η απόδοση έχει µια αυξητική τάση καθώς ο κυκλοφοριακός φόρτος αυξάνει. εύτερον, ο ρυθµός µε τον οποίο αυξάνει η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση απ ότι στην περίπτωση που το ίδιο έργο είχε παραχωρηθεί µε 9

10 αυτοχρηµατοδότηση. Τέλος, παρατηρείται µια αυξητική τάση του ρυθµού αύξησης της απόδοσης καθώς η τιµή των διοδίων και η διάρκεια λειτουργίας του έργου αυξάνουν. Στο σηµείο αυτό είναι ενδιαφέρον να προσδιοριστεί ο ρυθµός µε τον οποίο µεταβάλλεται ο κυκλοφοριακός φόρτος µε την τιµή των διοδίων. Από την σχέση 2 λύνοντας ως προς προκύπτει: Ii + Ii + ax Ii I + + n Im Im ax I n 2 Βάσει της σχέσης 2 είναι εφικτό να προσδιοριστεί η καµπύλη που συνδέει τη µεταβολή του κυκλοφοριακού φόρτου µε τη µεταβολή της τιµής των διοδίων. Αυτό επιτυγχάνεται εισάγοντας διαδοχικές τιµές στην τιµή των διοδίων και κρατώντας σταθερές τις υπόλοιπες παραµέτρους. 7 5 Τιµή διοδίων Κυκλοφοριακός φόρτος ιάγραµµα 3: Μεταβολή του κυκλοφοριακού φόρτου ως προς την τιµή των διοδίων. Η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη ως προς τη χρονική διάρκεια εκµετάλλευσης του έργου Τ είναι συνάρτηση τεσσάρων παραµέτρων, της τιµής των διοδίων, του κυκλοφοριακού φόρτου, του κόστους λειτουργίας-συντήρησης Μ και του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη συγχ/τηση 5 συγχρ/τηση 5 αυτοχ/τηση 5 αυτοχ/τηση d 2,767 +,7 d 6 4 d 6,6422 -,3 d 4,267 2 d 2,952 -, Έτη Τ ιάγραµµα 4: Μεταβολή της αποδοτικότητας ως προς τη διάρκεια εκµετάλλευσης του έργου Τ

11 + C I C 22 Από τη σχέση αυτή συµπεραίνονται τα ακόλουθα. Πρώτον, η απόδοση έχει µια αυξητική τάση καθώς η διάρκεια λειτουργίας Τ του έργου αυξάνει. εύτερον, ο ρυθµός µε τον οποίο αυξάνει η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση απ ότι στην περίπτωση που το ίδιο έργο είχε παραχωρηθεί µε αυτοχρηµατοδότηση. Τέλος, παρατηρείται µια αυξητική τάση του ρυθµού αύξησης της απόδοσης καθώς η τιµή των διοδίων και ο κυκλοφοριακός φόρτος αυξάνουν ενώ παρατηρείται µια µειωτική τάση του ρυθµού αύξησης της απόδοσης καθώς το κόστος λειτουργίας-συντήρησης αυξάνει. Η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη ως προς το κόστος λειτουργίας-συντήρησης Μ είναι συνάρτηση δύο παραµέτρων, της διάρκειας λειτουργίας Τ και του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη. + C I C 23 Από τη σχέση 23 συµπεραίνεται ότι, η απόδοση έχει την τάση να µειώνεται καθώς το κόστος λειτουργίας-συντήρησης του έργου αυξάνεται. Ακόµη, ο ρυθµός µε τον οποίο µειώνεται η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση απ ότι στην περίπτωση που το ίδιο έργο είχε παραχωρηθεί µε αυτοχρηµατοδότηση. Τέλος, παρατηρείται µια αυξητική τάση του ρυθµού µείωσης της απόδοσης καθώς το κόστος λειτουργίας-συντήρησης αυξάνει. Θα προσδιοριστεί στη συνέχεια ο ρυθµός µε τον οποίο µεταβάλλεται το κόστος λειτουργίαςσυντήρησης Μ µε τον κυκλοφοριακό φόρτο. Από την εξίσωση 2 λύνοντας ως προς Μ προκύπτει: Ii + Imax Ii I Imax I Ii + 24 n n Από τη σχέση αυτή είναι εφικτό να προσδιοριστεί η καµπύλη που συνδέει τη µεταβολή του κόστους λειτουργίας-συντήρησης µε τη µεταβολή του κυκλοφοριακού φόρτου. Αυτό επιτυγχάνεται εισάγοντας διαδοχικές τιµές στην τιµή του κυκλοφοριακού φόρτου και κρατώντας σταθερές τις υπόλοιπες παραµέτρους. Τέλος, η µεταβολή της απόδοσης του ιδιώτη ως προς το κόστος κατασκευής Ι είναι συνάρτηση µιας παραµέτρου, του µετοχικού κεφαλαίου C του ιδιώτη. I + I I C C 25 Από την παραπάνω σχέση προκύπτει ότι η απόδοση έχει την τάση να µειώνεται καθώς το κόστος κατασκευής Ι του έργου αυξάνεται, ενώ ο ρυθµός µε τον οποίο µειώνεται η απόδοση του ιδιώτη είναι µεγαλύτερος στην περίπτωση που το έργο παραχωρείται µε συγχρηµατοδότηση απ ότι στην περίπτωση που το ίδιο έργο είχε παραχωρηθεί µε αυτοχρηµατοδότηση.

12 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το έλλειµµα βασικών υποδοµών στην Ελλάδα οδηγεί µάλλον αναγκαία στην αξιοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων και στην κατασκευή αναπτυξιακών έργων µε συµβάσεις παραχώρησης. Η υπάρχουσα εµπειρία από τα τρία µεγάλα έργα που κατασκευάσθηκαν Αεροδρόµιο Σπάτων, Αττική οδός, Γέφυρα Ρίου-Αντίρριου είναι ικανοποιητική, γεγονός που οδήγησε το αρµόδιο Υπουργείο στον προγραµµατισµό εφαρµογής της µεθόδου για τα επόµενα χρόνια και σε άλλα µεγάλα έργα Ιόνια οδός, Αυτοκινητόδροµος Κεντρικής Ελλάδας, ΠΑΘΕ στα Τέµπη, κ.λ.π. και στην ψήφιση του σχετικού θεσµικού πλαισίου. Συµπερασµατικά, οδηγούµαστε στην άποψη, ότι οι συµβάσεις παραχώρησης θα κυριαρχήσουν στα επόµενα χρόνια ως µέθοδος κατασκευής µεγάλων συγκοινωνιακών - προς το παρόν τουλάχιστον - έργων στην Ελλάδα. Το γεγονός αυτό θα οδηγήσει σε µια αλλαγή του τοπίου αναφορικά µε τον τρόπο κατασκευής των δηµοσίων έργων και θα εισάγει στο κύκλωµα παραγωγής και άλλους εµπλεκόµενους Τράπεζες, εγγυητές, συµβούλους, κ.λ.π.. Αυτό απαιτεί τη σωστή εκτίµηση των κινδύνων που συνεπάγεται η "στροφή" αυτή και την εισαγωγή στις συµβάσεις των κατάλληλων ρυθµίσεων. Οι ρυθµίσεις αυτές θα πρέπει να οδηγούν στη διασφάλιση των χρηστών του έργου για λογική και ανταποδοτική οικονοµική επιβάρυνση σε ύψος και διάρκεια, υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης και τον έλεγχο συντήρησης και λειτουργίας του έργου. Επίσης να διασφαλίζει τους αναδόχους ή χρηµατοδότες από κινδύνους που σχετίζονται µε την αυξηµένη επιχειρηµατική διακινδύνευση. Η ανάλυση που προηγήθηκε, έδειξε τις µεταβολές στην αποδοτικότητα ενός έργου, ως συνάρτηση των βασικότερων προσδιοριστικών της παραγόντων. Οι επιλογές για τη χρονική διάρκεια της παραχώρησης του έργου, την επιβάρυνση των χρηστών, το κόστος κατασκευής, λειτουργίας και συντήρησης πρέπει να εγγυούνται την επιτυχή κατασκευή, αλλά κυρίως λειτουργία του έργου και να διασφαλίζουν τη βέλτιστη συνολική επιβάρυνση των χρηστών και τη µείωση του επιχειρηµατικής επικινδυνότητας του αναδόχου. ΑΝΑΦΟΡΕΣ. Engl, E., Fisch, R., Galtovic, A., 997. Highway fanchising: pitfalls and oppotunitis. Amican Economic Rviw 87 2, Engl, E., Fisch, R., Galtovic, A., 2. Last-psnt-valu-of-vnu auctions and highway fanchising. Jounal of olitical Economy, 9, Engl, E., Fisch, R., Galtovic, A., 22. A Nw Appoach to ivat Roads. anspotation, Fall, Klmpt,., 999. Auction thoy: a guid to th litatu. Jounal of Economic Suvys, 3, ilgom,. R., 989. Auctions and bidding a pim. Jounal of Economic spctivs, 3, Πολύζος, Σ. & Γεωργιάδου, Μ. 23. ιερεύνηση της δυνατότητας κατασκευής αρδευτικών έργων µε τη µέθοδο της συνχρηµατοδότησης. Πρακτικά Συνεδρίου µε θέµα: " ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Υ ΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ", Λάρισα υπό έκδοση. 7. iong Robt, L. K., Jahidul A., 997. Evaluation of poposals fo BO pojcts. Intnational Jounal of ojct anagmnt, 5 2, Τσαµπούλας,., Πολίτου,., Πάνου, Κ., 2. Συγκριτική Παρουσίαση Τρόπων Συµµετοχής Ιδιωτών Επενδυτών σε Συγκοινωνιακά Έργα στην Ελλάδα. ηµιουργία Μαθηµατικού Προτύπου Εκτίµησης της Επιχειρησιακής Ελκυστικότητας Επένδυσης. Τεχνικά Χρονικά I,,

13 9. Woodwad, D., 995. Us of snsitivity analysis in build - own - opat - tansf pojct valuation. Intnational Jounal of ojct anagmnt, 3 4, Χειµωνίτη-Τερροβίτη, Σ. 23. Συµµετοχή ιδιωτών στα έργα υποδοµής και αυτοχρηµατοδότηση, ΚΕΠΕ, Αθήνα.. Ιστοσελίδες των εταιριών του ιεθνούς Αεροδροµίου Αθηνών, "ΓΕΦΥΡΑ ΑΕ", "ΑΤΤΙΚΗ Ο ΟΣ ΑΕ" 3

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις

Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις η αποτυχία των νόµων της αγοράς Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις Εξαιρέσεις και η αποτυχία των νόµων της αγοράς στον τοµέα των µεταφορών 1. Ο ανταγωνισµός είναι αρκετά ισχυρός έτσι ώστε να ωθήσει την τιµή στο

Διαβάστε περισσότερα

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων &

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων & 5 η αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα: Η αποτελεί θεµελιώδες πρόβληµα σε κάθε σύγχρονη οικονοµία. Το πρόβληµα της αποδοτικής κατανοµής των πόρων µπορεί να εκφρασθεί µε 4 βασικά ερωτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 1.1 Τι είναι η κοινωνικο-οικονομική αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ.

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Ν. Ε. Ηλιού Επίκουρος Καθηγητής Τµήµατος Πολιτικών Μηχανικών Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Γ.. Καλιαµπέτσος Επιστηµονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ Στο υποβληθέν επιχειρηματικό σχέδιο θα περιλαμβάνονται κατ ελάχιστον οι ακόλουθες ενότητες: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ Θα παρατεθεί σύντομη περιγραφή των βασικών

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος υποδο?ών?εταφράζεταισε?ίαγενικότερηεξοικονό?ησηπαραγωγικώνπόρωνγιατηκοινωνία. τεχνικέςυποδο?ές,όπωςείναιαυτοκινητόδρο?οι,γέφυρεςκ.λ.π.ηκατασκευήτέτοιων Μιααπ τιςβασικέςλειτουργίεςτουκράτουςείναιοεφοδιασ?όςτηςκοινωνίας?εβασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Κωδικός: Δ2-02-Ε-03 Έκδοση 01 9/1/2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών

Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών 1 Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών Βασικές συνιστώσες της οικονοµικής ανάλυσης στις µεταφορές Ζήτηση, Προσφορά και αλληλεπίδραση προσφοράς και ζήτησης Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις, κοινωνικό κόστος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft:

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: NPV & IRR: Αξιολόγηση & Ιεράρχηση Επενδυτικών Αποφάσεων Από Αβραάμ Σεκέρογλου, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε το Management

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ Κεφάλαιο 1: Το θεωρητικό υπόβαθρο της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων και η χρονική αξία του χρήµατος Κεφάλαιο 2: Η καθαρή παρούσα αξία ως κριτήριο επενδυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις

Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις Από την Θεωρία Θνησιµότητας Συνάρτηση Επιβίωσης : Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις Η s() δίνει την πιθανότητα άτοµο ηλικίας µηδέν, ζήσει πέραν της ηλικίας. όταν s() s( ) όταν o

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 Ν. ΠΑΝΤΕΛΗ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 1 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 ΚΟΣΤΗ Ν.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης 1.1. Τι είναι η Οικονομική της Διοίκησης 1.2. Τι παρέχει η οικονομική θεωρία στην Οικονομική της Διοίκησης 1.3. Οι σχέσεις της οικονομικής της

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ. Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι ωφέλεια που προκύπτει από το γεγονός

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ. Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι ωφέλεια που προκύπτει από το γεγονός ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ Β.1. Το Πλεόνασµα του Καταναλωτή Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι ωφέλεια που προκύπτει από το γεγονός ότι κάποιοι καταναλωτές πληρώνουν για ένα αγαθό λιγότερο από αυτό

Διαβάστε περισσότερα

IT IS ALL ABOUT CASH! ΟΛΗ Η ΑΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΜΕΤΡΗΤΑ!

IT IS ALL ABOUT CASH! ΟΛΗ Η ΑΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΜΕΤΡΗΤΑ! INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL IT IS ALL ABOUT CASH! ΟΛΗ Η ΑΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΜΕΤΡΗΤΑ! Με την ευγενική χορηγία Η ικανότητα και δυνατότητα να παράγει ρευστότητα καθορίζει την αξία της επιχείρησης 1

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (Transportation Problems) Βασίλης Κώστογλου E-mail: vkostogl@it.teithe.gr URL: www.it.teithe.gr/~vkostogl Περιγραφή Ένα πρόβλημα μεταφοράς ασχολείται με το πρόβλημα του προσδιορισμού του καλύτερου δυνατού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Συνολική Ζήτηση για εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ/GDP) απαρτίζεται από Y = C + I + G + NX απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά Επενδυτικές απάνες από τα νοικοκυριά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5 Ο ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΤΗΝ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (εργαστήριο) ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013-ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΜΑΘΗΜΑ 5 Ο ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΤΗΝ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (εργαστήριο) ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013-ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ 5 Ο ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΤΗΝ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (εργαστήριο) ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013-ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΥΣΑΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ(DEA) Η ανάλυση DEA είναι πολύ ισχυρή και ιδιαίτερα διαδεδοµένη µέθοδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ (ΡΑ ΙΟΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ) ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ Π.Μ.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του Smith Καµπύλες χωρικού κόστους

Η προσέγγιση του Smith Καµπύλες χωρικού κόστους Η προσέγγιση του Smith Καµπύλες χωρικού κόστους O Smith (1966, 1981), διατύπωσε ένα άλλο υπόδειγµα, στο οποίο οι επιχειρήσεις µεγιστοποιούν τα κέρδη τους, συνδυάζοντας την καµπύλη των χωρικών εσόδων µε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Κεφάλαιο 12 Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών! Μονοπώλιο είναι η κατάσταση στην οποία µια µόνο επιχείρηση εξυπηρετεί ολόκληρη την αγορά! Ο µονοπωλητής σε αντίθεση µε την ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Η επιλογή της κατάλληλης εκτιμητικής μεθόδου ακινήτων αποτελεί μία «λεπτή» διαδικασία που εξαρτάται κυρίως από τη φύση και τις προοπτικές του κάθε ακινήτου.

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 Διάλεξη 6 Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 1 Πώς πρέπει να τιμολογεί ένα μονοπώλιο; Μέχρι στιγμής το μονοπώλιο έχει θεωρηθεί σαν μια επιχείρηση η οποία πωλεί το προϊόν της σε κάθε πελάτη στην ίδια τιμή. Δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Αποτίμηση δημόσιων αγαθών

Αποτίμηση δημόσιων αγαθών : ορισμός Διάλεξη 5 Τα αμιγώς δημόσια αγαθά έχουν δύο βασικά χαρακτηριστικά Μη ανταγωνιστικάστην κατανάλωση Το κόστος για την κατανάλωση του αγαθού από ένα επιπλέον άτομο είναι μηδέν ή σχεδόν μηδέν. Αδυναμία

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Θεόδωρος Μαριόλης * 1. Εισαγωγή Ο λεγόμενος Λόγος Οικονομικής Εξάρτησης (Economic Dependency Ratio),

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ) χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εν μέρει από τα κράτη μέλη. Η χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΣΚΗΣΗ 3

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΣΚΗΣΗ 3 ΑΣΚΗΣΗ 1 Δύο επιχειρήσεις Α και Β, μοιράζονται το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς για ένα συγκεκριμένο προϊόν. Καθεμία σχεδιάζει τη νέα της στρατηγική για τον επόμενο χρόνο, προκειμένου να αποσπάσει πωλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. Κεφάλαιο 10. Το κόστος παραγωγής. ! Οι επιχειρήσεις επιθυµούν να παράγουν µεγαλύτερη ποσότητα, όσο υψηλότερη είναι η τιµή

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. Κεφάλαιο 10. Το κόστος παραγωγής. ! Οι επιχειρήσεις επιθυµούν να παράγουν µεγαλύτερη ποσότητα, όσο υψηλότερη είναι η τιµή ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Κεφάλαιο 10 Το παραγωγής! Ο Νόµος της προσφοράς:! Οι επιχειρήσεις επιθυµούν να παράγουν µεγαλύτερη ποσότητα, όσο υψηλότερη είναι η τιµή! Ως εκ τούτου, η καµπύλη προσφοράς έχει αρνητική

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ 1 ΚΦΑΛΑΙΟ 6 ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ Οι καµπύλες ζήτησης και προσφοράς είναι αναγκαίες για να προσδιορίσουν την τιµή στην αγορά. Η εξοµοίωσή τους καθορίζει την τιµή και τη ποσότητα ισορροπίας,

Διαβάστε περισσότερα

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΜΣ «Επιστήµη και Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Οικονοµικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων Αξιολόγηση επενδύσεων Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη Πόσα χρήµατα θα επενδύσω; Πότε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΜΗ ΗΣ ΙΙ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ YΠΟΕΡΓΟ 04 ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ Υ ΑΤΙΝΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ Επιστηµονική υπεύθυνη: ρ Αιµιλία Κονδύλη Εργαστήριο Αριστοποίησης Παραγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου)

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου) ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου Ορισμός: είναι το κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων που έχουν όλοι οι επενδυτές της εταιρείας (μέτοχοι και δανειστές) Κόστος ευκαιρίας: είναι η απόδοση της καλύτερης εναλλακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις :

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : Κεφάλαιο 1. ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : α) Υπάρχουν πολλές εταιρίες οι

Διαβάστε περισσότερα

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Το πρόβλημα της επιλογής των μέσων διαφήμισης (??) το αντιμετωπίζουν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι διαφημιστικές εταιρείες στην προσπάθειά τους ν' αναπτύξουν

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός Γενικά Διάλεξη Φορολογία και αποτελεσματικότητα ν η φορολογία από μηδέν που είναι τώρα αυξηθεί στο 0% π.χ., αυτό πως επηρεάζει την ευημερία του καταναλωτή; Σίγουρα η κατανάλωση θα μεταβληθεί λόγω της αύξησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Υπό ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΡΤΙΚΗ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΟΥΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΤ1ΚΗ Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα συνήθη κριτήρια αξιολόγησης επενδύσεων βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίµηση και Οµόλογα. Κεφάλαιο. 6.1 Εκτίµηση και Κόστος Ευκαιρίας Κεφαλαίου

Εκτίµηση και Οµόλογα. Κεφάλαιο. 6.1 Εκτίµηση και Κόστος Ευκαιρίας Κεφαλαίου 1. Κεφάλαιο 6 Εκτίµηση και Οµόλογα 6.1 Εκτίµηση και Κόστος Ευκαιρίας Κεφαλαίου Είναι καµιά φορά δύσκολο να εξηγήσει κανείς τι σηµαίνει παρούσα αξία σε κάποιον που δεν το έχει µελετήσει. Αλλά, όπως έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1 ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Κεφάλαιο 8 Ε. Σαρτζετάκης Διαφορισμός τιμών Τιμολόγησηότανηεπιχείρησηέχειισχυρήθέσηστηναγορά: διαφορισμός τιμών Οι επιχειρήσεις οι οποίες έχουν σε κάποιο βαθμό δύναμη σε κάποια αγορά

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα

Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ: «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης Πέμπτη

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόβλημα Μεταφοράς

Το Πρόβλημα Μεταφοράς Το Πρόβλημα Μεταφοράς Αφορά τη μεταφορά ενός προϊόντος από διάφορους σταθμούς παραγωγής σε διάφορες θέσεις κατανάλωσης με το ελάχιστο δυνατό κόστος. Πρόκειται για το πιο σπουδαίο πρότυπο προβλήματος γραμμικού

Διαβάστε περισσότερα

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Οικονομική κατάσταση και προοπτική της Εταιρίας.

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Οικονομική κατάσταση και προοπτική της Εταιρίας. 1 ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ «LOGISTICS SERVICE HELLAS ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ» ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΗΓΟΣ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΓΙΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» TEXNOOIKONOMIKH ΜΕΛΕΤΗ Για την καλύτερη κατανόηση της οικονοµικότητας και της απόδοσης µιας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης, θα παρουσιαστεί µία τεχνοοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Πέμπτη 27/01/2011, Μέγαρο Καρατζά

«Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Πέμπτη 27/01/2011, Μέγαρο Καρατζά «Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Πέμπτη 27/01/2011, Μέγαρο Καρατζά ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Κ. ΜΙΧΑΛΗ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗ «Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικές Μέθοδοι στις Κατασκευές

Υπολογιστικές Μέθοδοι στις Κατασκευές Γενικά Για Τη Βελτιστοποίηση Η βελτιστοποίηση µπορεί να χωριστεί σε δύο µεγάλες κατηγορίες: α) την Βελτιστοποίηση Τοπολογίας (Topological Optimization) και β) την Βελτιστοποίηση Σχεδίασης (Design Optimization).

Διαβάστε περισσότερα

- Γρ. Υπουργού κ. Ευάγγ. Λιβιεράτου - Γρ. Υφυπουργού κ. Ασ. Παπαγεωργίου - Γρ. Γενικού Γραμματέα κ. Κ. Μαθιουδάκη

- Γρ. Υπουργού κ. Ευάγγ. Λιβιεράτου - Γρ. Υφυπουργού κ. Ασ. Παπαγεωργίου - Γρ. Γενικού Γραμματέα κ. Κ. Μαθιουδάκη Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: inf@rae.gr Web: www.rae.gr Αθήνα, 07/12/2012 Προς: Κοινοπ/ση: Θέμα: ΥΠΕΚΑ - Γρ. Υπουργού κ. Ευάγγ. Λιβιεράτου - Γρ. Υφυπουργού κ. Ασ.

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Ανάλυση λογιστικών καταστάσεων Ένας από τους σκοπούς της χρηματοοικονομικής επιστήμης αποτελεί η αξιολόγηση και αξιοποίηση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και καταγραφεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Α.Ε Αναπτυξιακή Ανώνυµη Εταιρεία Ο.Τ.Α. Aρ. Μ.Α.Ε. 10956/56/Β/8623 «Οµαδικό Συνταξιοδοτικό Πρόγραµµα του ανθρώπινου δυναµικού της ΑΝΚΟ» ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ [FAQ-1.doc]

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Οικονομικές Έννοιες Επαναληπτική άσκηση στο Κεφάλαιο 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της προσφοράς προσδιορίζει την τιμή και την ποσότητα ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εργασία 1 Χρηματοδοτική Διοίκηση. Γενικές οδηγίες

Γραπτή Εργασία 1 Χρηματοδοτική Διοίκηση. Γενικές οδηγίες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 31 Χρηματοοικονομική Διοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2009-10 Γραπτή Εργασία 1 Χρηματοδοτική Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη:

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη: 4. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΑΒΕΒΑΙΑ ΖΗΤΗΣΗ Στις περισσότερες περιπτώσεις η ζήτηση είναι αβέβαια. Οι περιπτώσεις αυτές διαφέρουν ως προς το μέγεθος της αβεβαιότητας. Δηλαδή εάν η αβεβαιότητα είναι περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής ρ Γ. Γιαννακίδης Εισαγωγή Στόχοι και Οφέλη Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Life Cycle Cost Analysis - LCCA Μέθοδος οικονοµικής σύγκρισης εναλλακτικών επενδύσεων που βασίζεται στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ν.3389/2005 προβλέπει: (Πλασκοβίτης Ηλίας, Αναπληρωτής καθηγητής Παντείου, «Οι Σ.Δ.Ι.Τ. σε έργα αστικού περιβάλλοντος», σημειώσεις)

Ο Ν.3389/2005 προβλέπει: (Πλασκοβίτης Ηλίας, Αναπληρωτής καθηγητής Παντείου, «Οι Σ.Δ.Ι.Τ. σε έργα αστικού περιβάλλοντος», σημειώσεις) Πρόλογος Ο Ν.3389/2005 προβλέπει: (Πλασκοβίτης Ηλίας, Αναπληρωτής καθηγητής Παντείου, «Οι Σ.Δ.Ι.Τ. σε έργα αστικού περιβάλλοντος», σημειώσεις) Την νομοθετική κάλυψη συγκεκριμένων τύπων Σ.Δ.Ι.Τ. και ορίζει

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε.

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε. ΙΔΡΥΣΗ ΘΥΓΑΤΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ με τον τίτλο ΕΤΑΙΡΙΑ ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ Α.Ε. (LOGISTICS ΟΛΠ) Εισήγηση του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΗΣ ΕΝ.ΠΕ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΗΣ ΕΝ.ΠΕ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΗΣ ΕΝ.ΠΕ. ΚΥΡΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΣΓΟΥΡΟΥ ΣΤΗ ΙΑΡΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΠΟΜΕ Ι «ΚΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5: Στρατηγική χωροταξικής διάταξης

Κεφάλαιο 5: Στρατηγική χωροταξικής διάταξης K.5.1 Γραμμή Παραγωγής Μια γραμμή παραγωγής θεωρείται μια διάταξη με επίκεντρο το προϊόν, όπου μια σειρά από σταθμούς εργασίας μπαίνουν σε σειρά με στόχο ο κάθε ένας από αυτούς να κάνει μια ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΗΣ ΒΩΒΟΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 2007 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - 1 -

ΜΠΑΜΠΗΣ ΒΩΒΟΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 2007 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - 1 - ΜΠΑΜΠΗΣ ΒΩΒΟΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 2007 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ Καθαρή Αξία Ενεργητικού ανά μετοχή (NAV/share) προ αναβαλλόμενης φορολογίας: ετήσια μείωση 2% σε 19,97 Έσοδα:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης

Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης Χρήστος Τσαγγάρης ΕΕ ΙΠ Τµήµατος Μαθηµατικών, Πανεπιστηµίου Αιγαίου Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης Η διαδικασία της επανάληψης είναι ιδιαίτερη συχνή, αφού πλήθος προβληµάτων µπορούν να επιλυθούν µε κατάλληλες

Διαβάστε περισσότερα

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες:

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες: Business Plan Το επιχειρηµατικό πλάνο αποτελεί το πρώτο και µερικές φορές το µοναδικό έγγαφο κείµενο που παρουσιάζει ολοκληρωµένα την επενδυτική πρόταση, γι' αυτό πρέπει να είναι ρεαλιστικό και εφικτό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗΣ ΔΟΜΗΣ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗΣ ΔΟΜΗΣ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ Specisoft www.specisoft.gr ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗΣ ΔΟΜΗΣ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Business Game, Manager s Tools, Case Studies, Consulting,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 4 (Δημόσια Οικονομική) Ακαδ. Έτος: 2006-7 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

3.12 Το Πρόβλημα της Μεταφοράς

3.12 Το Πρόβλημα της Μεταφοράς 312 Το Πρόβλημα της Μεταφοράς Σ αυτή την παράγραφο και στις επόμενες μέχρι το τέλος του κεφαλαίου θα ασχοληθούμε με μερικά σπουδαία είδη προβλημάτων γραμμικού προγραμματισμού Οι ειδικές αυτές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Εξεταστική περίοδος Φεβρουαρίου Η εξέταση αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Άριστες κατά Pareto Κατανομές

Άριστες κατά Pareto Κατανομές Άριστες κατά Pareto Κατανομές - Ορισμός. Μια κατανομή x = (x, x ) = (( 1, )( 1, )) ονομάζεται άριστη κατά Pareto αν δεν υπάρχει άλλη κατανομή x = ( x, x ) τέτοια ώστε: U j( x j) U j( xj) για κάθε καταναλωτή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2008 ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ, ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΜΑ 1 ο Σε μία γειτονιά, η ζήτηση ψωμιού η οποία ανέρχεται σε 1400 φραντζόλες ημερησίως,

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Προτάσεις του WWF Ελλάς για το περιεχόµενο του Εθνικού Σχεδίου ράσης Ενεργειακής Απόδοσης σύµφωνα µε την Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια ώρα και 30 λεπτά Ονοµατεπώνυµο φοιτητού/τριας;... Αρ. Μητρ.:...

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια ώρα και 30 λεπτά Ονοµατεπώνυµο φοιτητού/τριας;... Αρ. Μητρ.:... ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ: ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 ΜΑΘΗΜΑ: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α.ΝΟΥΛΑΣ Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια

Διαβάστε περισσότερα

Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020

Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΚΕΔΕ Ιωάννινα - Τετάρτη 11 Μαρτίου 2015 Χιωτάκης Νίκος Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. Η εταιρεία Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟ ΩΡΟΣ Ζ. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΟ ΩΡΟΣ Ζ. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΙΡΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ, ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΥΠΕΡΑΣΤΙΚΟ Ο ΙΚΟ ΙΚΤΥΟ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Γενικά Πληροφοριακά Στοιχεία :

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Γενικά Πληροφοριακά Στοιχεία : ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ «ΒΙΟΤΡΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Β.Ε.Ε.»ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ (Ημερομηνία, ώρα)

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ (Ημερομηνία, ώρα) ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών Θεματική Ενότητα Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Ακαδημαϊκό Έτος 008-009 ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ (Ημερομηνία, ώρα) Να απαντηθούν 5

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α κ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Β Α.1. Να χαρακτηρίσετε ΣΩΣΤΗ ή ΛΑΘΟΣ καθεµία από τις παρακάτω προτάσεις. Α.1.1. Η ουσία του οικονοµικού προβλήµατος των κοινωνιών οφείλεται στην έλλειψη χρηµατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ.

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ. ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ P Α 24 80 Β 35 64 Γ 45 50 Δ 55 36 Ε 60 29 Ζ 70 14 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 0 10 20 30 40 50 60 70 80 Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΟ (Α) 7,577.808 Β. ΜΕΙΟΝ: ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΑΙΡΟΥΜΕΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Β) 2,681.978 Γ. ΣΥΝΟΛΟ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Α-Β) 4,895.830

ΣΥΝΟΛΟ (Α) 7,577.808 Β. ΜΕΙΟΝ: ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΑΙΡΟΥΜΕΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Β) 2,681.978 Γ. ΣΥΝΟΛΟ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Α-Β) 4,895.830 ΚΥΠΡΟΥ Α.Ε..Α.Κ ΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ, ΤΟΥΣ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟΥΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥΣ 31/12/2008 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ν.3601/1.8.2007 ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 9/459/27.12.2007

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΡΡΟΕΣ ΥΠΟΘΕΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑ ΑΣ ΕΓΓΥΗΣΗΣ ΕΣΟ ΩΝ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΡΡΟΕΣ ΥΠΟΘΕΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑ ΑΣ ΕΓΓΥΗΣΗΣ ΕΣΟ ΩΝ Αθήνα 13.01.2006 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΡΡΟΕΣ ΥΠΟΘΕΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑ ΑΣ ΕΓΓΥΗΣΗΣ ΕΣΟ ΩΝ σύµφωνα µε το δηµοσιευµένο σχέδιο του τεύχους διακήρυξης του διαγωνισµού "για τη σύναψη συµβάσεων διαθεσιµότητας ισχύος νέας

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Λαμία 22 Μαρτίου 2012 Η πρωτοβουλία JESSICA: Οργάνωση & Λειτουργία Η ανάπτυξη της πρωτοβουλίας JESSICA στην ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. www.arnos.gr κλικ στη γνώση info@arnos.co.gr. ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ 210.38.22.157 495 Fax: 210.33.06.463

Εισαγωγή. www.arnos.gr κλικ στη γνώση info@arnos.co.gr. ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ 210.38.22.157 495 Fax: 210.33.06.463 Εισαγωγή Η ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού κόστους μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως κριτήριο για τον προσδιορισμό της βέλτιστης τιμής της συγκέντρωσης C του ρυπαντή στο περιβάλλον ή στο σημείο εκροής από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ Στο παρόν κεφάλαιο πραγµατοποιείται η ανάλυση του έργου από οικονοµικής πλευράς. Πιο συγκεκριµένα, θίγονται και αναλύονται τα θέµατα που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), εφαρµόζοντας την Π /ΤΕ 2496/28.5.2002, άρχισε από το Σεπτέµβριο του 2002 να συγκεντρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 5/2012. Προς τον Υπουργό ΠΕΚΑ, σύµφωνα µε την παράγραφο 4 του άρθρου 27 Α του ν. 3734/2009. Η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας

ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 5/2012. Προς τον Υπουργό ΠΕΚΑ, σύµφωνα µε την παράγραφο 4 του άρθρου 27 Α του ν. 3734/2009. Η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 5/2012 Προς τον Υπουργό ΠΕΚΑ, σύµφωνα µε την παράγραφο 4 του άρθρου 27 Α του ν.

Διαβάστε περισσότερα