Οι απαντήσεις και οι λύσεις είναι αποτέλεσμα της συλλογικής δουλειάς των συνεργατών του δικτυακού τόπου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι απαντήσεις και οι λύσεις είναι αποτέλεσμα της συλλογικής δουλειάς των συνεργατών του δικτυακού τόπου http://lisari.blogspot.gr"

Transcript

1

2 Οι απαντήσεις και οι λύσεις είναι αποτέλεσμα της συλλογικής δουλειάς των συνεργατών του δικτυακού τόπου 1η έκδοση: (συνεχής ανανέωση) Το βιβλίο διατίθεται αποκλειστικά από το μαθηματικό blog 1

3 Περιεχόμενα Σελίδες Πρόλογος: Η ομάδα εργασιών... 5 Κεφάλαιο 1ο: Συστήματα Κεφάλαιο ο: Ιδιότητες Συναρτήσεων Κεφάλαιο 3ο: Τριγωνομετρία

4 Πρόλογος Στο παρόν αρχείο δίνονται όλες οι ασκήσεις της τράπεζας θεμάτων που αφορούν την Άλγεβρα της Β Λυκείου μαζί με τις λύσεις τους, με προτάσεις για λύση παρόμοιων ασκήσεων που περιλαμβάνονται στο σχολικό βιβλίο αλλά και στην τράπεζα θεμάτων καθώς και κάποια στοιχεία θεωρίας η μεθοδολογίας σε ορισμένες περιπτώσεις, όπου κρίνεται απαραίτητο. Η εργασία αυτή έχει γίνει από μια διαδικτυακή (και όχι μόνο) ομάδα μαθηματικών από διάφορα μέρη της Ελλάδος, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του ακούραστου Μάκη Χατζόπουλου, μέσα από το blog και εργάστηκαν με μεράκι κάτω από πίεση χρόνου, για να προσφέρουν στην εκπαιδευτική κοινότητα, μαθητές και καθηγητές, το συγκεκριμένο υλικό. Επιθυμία όλων είναι να συμβάλλουν, έστω και ελάχιστα, στην βελτίωση της διδασκαλίας των μαθηματικών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μέσα από την παροχή υποστηρικτικού υλικού στην ελληνική μαθηματική εκπαιδευτική κοινότητα. Μετά την αρχική συγγραφή των λύσεων έγιναν ενδελεχείς έλεγχοι, διορθώσεις και βελτιώσεις για την όσο το δυνατό ποιοτικότερη παρουσίαση, έτσι ώστε οι λύσεις να μπορούν να μελετηθούν εύκολα και από τους μαθητές. Ζητούμε συγνώμη για τυχόν παραλείψεις, λάθη ή αστοχίες οι οποίες ενδεχομένως θα έχουν διαλάθει της προσοχής μας, κάτι αναπόδραστο στην εκπόνηση μιας εργασίας τέτοιας έκτασης σε στενά περιθώρια χρόνου και θα ήμασταν ευγνώμονες σε όποιον μας κοινοποιούσε οτιδήποτε θα μπορούσε να αποτελέσει βελτίωση του υλικού αυτού, στο Με εκτίμηση Η Ομάδα του lisari Νίκος Αντωνόπουλος (Ιδιοκτήτης Φροντιστηρίου Κατεύθυνση / Άργος) Βασίλης Αυγερινός (Ιδιοκτήτης Φροντ. Ν. Σμύρνη "Διάταξη") Γιάννης Βελαώρας (Λιβαδειά Βοιωτίας - Φροντιστήριο ΒΕΛΑΩΡΑΣ) Σήφης Βοσκάκης (Φροντιστήριο «Ευθύνη» - Ρέθυμνο) Παναγιώτης Γκριμπαβιώτης (Φροντιστήριο Αστρολάβος) Δημήτρης Δούδης (3ο ΓΕΛ Αλεξανδρούπολης) Γιάννης Ζαμπέλης (Φροντιστήρια «Πουκαμισάς») Βασίλης Κακαβάς (Φροντιστήριο «Ώθηση») Γιάννης Κάκανος (Φροντ."Παπαπαναγιώτου - Παπαπαύλου" Σέρρες) Χρήστος Κανάβης Σπύρος Καρδαμίτσης (Πρότυπο Λύκειο Αναβρύτων) Θανάσης Κοπάδης (Ιδιοκτήτης Φροντιστήριο 19+ στο Πολύγωνο) Αντρέας Κουλούρης (3ο ΓΕΛ Γαλατσίου) Χρήστος Κουστέρης (Φροντιστήριο Στόχος - Περιστέρι) Ανδρέας Μανώλης (Φροντιστήριο Ρηγάκης - Κοζάνη) Χρήστος Μαρούγκας (3ο ΓΕΛ Κηφισιάς) 3

5 Μιχάλης Νάννος (1 Γυμνάσιο Σαλαμίνας) Θανάσης Νικολόπουλος (Λύκειο Κατασταρίου) Θεόδωρος Παγώνης (Αγρίνιο, Φροντιστήριο "Φάσμα" ) Περικλής Παντούλας (Φροντιστήρια Γούλα-Δημολένη) Μαρία Παπαδομανωλάκη (Ιδιοκτήτρια του Πρότυπου Κέντρου Μάθησης ΔΙΑΚΡΙΣΙΣ στο Ρέθυμνο) Δημήτρης Παπαμικρούλης (Εκπαιδευτικός Οργανισμός Ρόμβος / Γλυφάδας) Λευτέρης Πορίχης (Γυμνάσιο Λιθακιά) Γιώργος Ράπτης (6ο ΓΕΛ Βόλου) Χρήστος Σίσκας (Φροντιστήριο «Μπαχαράκης») Νίκος Σκομπρής (συγγραφέας - 1 Λύκειο Χαλκίδας) Νίκος Σπλήνης (Φροντιστήριο «Ορίζοντες») Αντώνης Σπυριδάκης (Γυμνάσιο Βιάννου) Παύλος Σταυρόπουλος (Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Δούκα) Σταύρος Σταυρόπουλος (Γεν. Γραμματέας Ε.Μ.Ε Κορινθίας - Γυμνάσιο Λ.Τ. Λεχαίου Κορινθίας) Κώστας Τηλέγραφος (Φροντιστήρια Θεμέλιο) Παύλος Τρύφων (1ο Εσπερινό ΕΠΑΛ Περιστερίου) Σταύρος Χαραλάμπους (Μουσικό Σχολείο Λαμίας) Μάκης Χατζόπουλος (Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων) Ελλάδα

6 Λύτες Τράπεζα Θεμάτων Άλγεβρα Β τάξης 30 Νοεμβρίου 014 Επιμελητής Γιάννης Ζαμπέλης Γιάννης Κάκανος Θανάσης Νικολόπουλος Μαρία Παπαδομανωλάκη Δημήτρης Παπαμικρούλης Νίκος Σπλήνης Αντώνης Σπυριδάκης Παύλος Τρύφων Μάκης Χατζόπουλος Έλεγχος Κεφάλαιο 1ο Σήφης Βοσκάκης Γιάννης Κάκανος Κεφάλαιο ο Βασίλης Αυγερινός Σταύρος Χαραλάμπους Συντονιστής Παύλος Τρύφων Εξώφυλλο Μιχάλης Νάννος Πρόλογος Ανδρέας Κουλούρης Μάκης Χατζόπουλος Κεφάλαιο 3ο: Δημήτρης Δούδης Δημήτρης Παπαμικρούλης lisari team η καλύτερη ομάδα λόγω teαm_ής!

7 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα Η ΘΕΩΡΙΑ ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ Συστήματα - Ορίζουσες Για την γενική επίλυση του συστήματος D = α β 1 1 α β α β α β 1 1 γ β D x = 1 1 1β γβ1 γ β α1x β1y γ1 αx βy γ ορίζουμε: D y = α γ 1 1 α γ α γ α γ 1 1 Για το σύστημα ισχύει ότι: D Αν D 0, τότε έχει μοναδική λύση, την x = x Dy και y = D D Αν D = 0 τότε είναι αδύνατο ή έχει άπειρες λύσεις. Παραμετρικό σύστημα Παραμετρικό λέγεται το σύστημα που οι συντελεστές του δεν είναι συγκεκριμένοι αριθμοί, αλλά εξαρτώνται από ένα γράμμα μ, λ κτλ που λέγεται παράμετρος. Για την λύση διερεύνησή του, εργαζόμαστε ως εξής: Υπολογίζουμε τις ορίζουσες D, D x, D y και τις παραγοντοποιούμε. Διακρίνουμε τις περιπτώσεις: α) Αν D 0, τότε το σύστημα έχει μοναδική λύση β) Αν D = 0, βρίσκουμε τις τιμές της παραμέτρου που συμβαίνει αυτό και αντικαθιστούμε στο σύστημα και βλέπουμε αν είναι αδύνατο ή έχει άπειρες λύσεις (Προσοχή! Στην περίπτωση των απείρων λύσεων θα πρέπει να δίνουμε τη γενική μορφή της λύσης). Γραμμικό σύστημα 3x3 Για τη επίλυση ενός τέτοιου συστήματος εργαζόμαστε με την μέθοδο της αντικατάστασης. Μη γραμμικό σύστημα Για τη επίλυση ενός τέτοιου συστήματος εργαζόμαστε με την μέθοδο της αντικατάστασης. 6

8 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα 1.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ «Θέμα Β» ΑΣΚΗΣΗ Β1 (16950) α) Να κατασκευάσετε ένα γραμμικό σύστημα δυο εξισώσεων με δυο αγνώστους με συντελεστές διάφορους του μηδενός, το οποίο να είναι αδύνατο. Μονάδες 10 β) Να παραστήσετε γραφικά στο επίπεδο τις δυο εξισώσεις του συστήματος που ορίσατε στο α) ερώτημα και, με βάση το γράφημα, να εξηγήσετε γιατί το σύστημα είναι αδύνατο. Μονάδες 15 α) Για να είναι γραμμικό σύστημα αδύνατο θα πρέπει οι ευθείες που παριστάνει κάθε εξίσωση να είναι παράλληλες, άρα: x 4y 1 π.χ. x 4y 8 1 ος Τρόπος: Εύκολα παρατηρούμε ότι η ε 1 : x 4y 1 έχει ε : x 4y 8 έχει λ ε 1 λε 1 και η 1, άρα ε 1/ / ε, άρα το σύστημα αδύνατο. ος Τρόπος: Μια άλλη προσέγγιση θα ήταν με την μέθοδο των αντίθετων συντελεστών ή της αντικατάστασης: x 4y 1 x 4y x 4y 8 4y 1 4y αδύνατο β) Για να παραστήσουμε γραφικά κάθε ευθεία θα χρειαστούμε σημεία. Βρίσκουμε τα σημεία που κάθε μία από αυτές τέμνει τους άξονες. Η ευθεία x 4y 1 τέμνει τον xx, όπου y 0, άρα, τέμνει τον xx x 40 1 ή x 1 ή x 6 A 6, 0. στο Η ευθεία x 4y 1 τέμνει τον yy όπου x 0, άρα, τέμνει τον yy στο B0, 3. 0x 4 y 1 ή 4y 1 ή y 3 Η ευθεία x 4y 8 τέμνει τον xx όπου y 0, x 40 8 ή x 8 ή x 4 7

9 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα Άρα, τέμνει τον xx στο Γ4, 0. Η ευθεία x 4y 8 τέμνει τον yy όπου x 0, άρα, τέμνει τον yy στο Δ0,. 0 4 y 8 ή 4y 8 ή y Από το σχήμα παρατηρούμε ότι οι ευθείες είναι παράλληλες, άρα δεν θα τέμνονται ποτέ. Άρα, το σύστημα είναι αδύνατο. Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: Α Ομάδας / Άσκηση 1 (ii) ΑΣΚΗΣΗ Β (16954) Δίνεται η εξίσωση: 8x y 7 (1) α) Να γράψετε μια άλλη εξίσωση που να μην έχει καμία κοινή λύση με την εξίσωση (1). Μονάδες 10 β) Να παραστήσετε γραφικά στο επίπεδο τις δυο εξισώσεις και, με βάση το γράφημα, να εξηγήσετε γιατί το σύστημα είναι αδύνατο. Μονάδες 15 α) Για να βρούμε μια εξίσωση που να μην έχει καμία κοινή λύση με την εξίσωση 1 θα πρέπει το σύστημα να είναι αδύνατο. Μια τέτοια εξίσωση είναι η 8x y ος Τρόπος: Εύκολα παρατηρούμε ότι η ε 1 :8x y 7 έχει λε1 4 ε 1 :8x y 16 έχει λε 4. και η 8

10 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα Άρα, ε 1/ /ε, άρα το σύστημα αδύνατο, άρα δεν έχουν καμία κοινή λύση. ος Τρόπος: Μια άλλη προσέγγιση θα ήταν με την μέθοδο των αντίθετων συντελεστών ή της αντικατάστασης. 8x y 7 y 7 8x 1 1 8x y 16 8x 7 8x , αδύνατο, άρα δεν έχουν καμιά κοινή λύση. β) Για να παραστήσουμε γραφικά κάθε ευθεία θα χρειαστούμε σημεία. Η ευθεία 8x y 7 για x 1 γίνεται, y 7 y 1 y. 1 Άρα, διέρχεται από το σημείο A1,. Επίσης, 3 y 5 8x 5 7 8x 3 x. 8 3 Άρα, διέρχεται από το σημείο B, 5 8. Όμοια για την ευθεία 8x y 16, x 8 y 16 y 0. Άρα, διέρχεται από το σημείο Γ, 0. x 0 80 y 16 y 16 y 8. Άρα, διέρχεται από το σημείο Δ0, 8. Από το σχήμα παρατηρούμε ότι οι ευθείες είναι παράλληλες, άρα δεν θα τέμνονται ποτέ. Άρα, το σύστημα είναι αδύνατο. Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: Α Ομάδας / Άσκηση 1 (ii) Τράπεζα θεμάτων: ΑΣΚΗΣΗ Β1 (16950) ΑΣΚΗΣΗ Β3 (16957) Δύο φίλοι, ο Μάρκος και ο Βασίλης, έχουν άθροισμα ηλικιών 7 χρόνια, και ο Μάρκος είναι μεγαλύτερος από το Βασίλη. α) Μπορείτε να υπολογίσετε την ηλικία του καθενός; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 13 β) Δίνεται επιπλέον η πληροφορία ότι η διαφορά των ηλικιών τους είναι 5 χρόνια. Να υπολογίσετε την ηλικία του καθενός. Μονάδες 1 9

11 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα α) Έστω x η ηλικία του Μάρκου και y η ηλικία του Βασίλη. Πρέπει x y 7 και x y. Δεν μπορούμε να βρούμε την ηλικία του καθενός με μοναδικό τρόπο,γιατί υπάρχουν πολλά ζεύγη τιμών που ικανοποιούν τις δοσμένες σχέσεις. π.χ. x 14 και y 13 ή x 15 και y 1 ή x 16 και y 11 κ.τ.λ. β) Εάν επιπλέον διαφέρουν κατά 5 χρόνια σημαίνει πως ο Μάρκος είναι 5 χρόνια μεγαλύτερος του Βασίλη, άρα: Άρα, Άρα η σχέση (1) γίνεται, x 5 y 1. 1 x y 7 5 y y 7 y y 11. x Άρα, ο Μάρκος είναι 16 χρονών και ο Βασίλης είναι 11 χρονών. ΑΣΚΗΣΗ Β4 (16960) α) Με βάση τα δεδομένα του σχήματος, να προσδιορίσετε τις εξισώσεις των ευθειών (ε) και (η). β) Να βρείτε τις συντεταγμένες του σημείου τομής τους. Μονάδες 1 Μονάδες 13 α) Η εξίσωση ε έχει την μορφή y αx β. Αφού διέρχεται από τα σημεία A, 0 και B0, σημαίνει ότι αυτά τα σημεία θα την επαληθεύουν. Άρα, B 0, y α x β 0α β β 1 Α, 0 1 y α x β 0 α β 0 α α α 1. Άρα, ε : y x. 10

12 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα Η εξίσωση η έχει την μορφή y αx β. Αφού διέρχεται από το Γ4, 0 σημαίνει ότι αυτό το σημείο θα την επαληθεύει. Άρα, Γ 4, 0 Όμως, η η σχηματίζει με τον xx γωνία Άρα, α 1 3. y α x β 0 4α β. o 45, άρα Από τις σχέσεις (1) και () έχουμε, 0 41 β β 4. Άρα, η : y x 4. ο λη εφ45 1, όμως λη α. β) Για να βρούμε το σημείο τομής των ε : y x και η y x 4 λύνω το σύστημά τους: y x x x 4 4 x x 6 x x 3 y x 4 άρα y x 4 y 3 4 y 1 Άρα, οι ε, η τέμνονται στο E3, 1 σχεδίου. στην προέκταση προφανώς του δοθέντος ΑΣΚΗΣΗ Β5 (17647) x y 8 Δίνεται το σύστημα: με παραμέτρους,, x y α) Να επιλέξετε τιμές για τις παραμέτρους,, ώστε το σύστημα αυτό να έχει μοναδική λύση το ζεύγος (, 3) Μονάδες 13 β) Να επιλέξετε τιμές για τις παραμέτρους,, ώστε το σύστημα αυτό να είναι αδύνατο. Έχουμε, D, D 8, D 8 x y α) Επειδή το ζεύγος (, 3) είναι λύση του συστήματος θα πρέπει δηλαδή 0και άρα 0και 3 D D 0 και x D, 3 y D D 8 8, 3 Μονάδες 1 11

13 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα Επομένως αναζητούμε μία τιμή για τα α, β και γ που επαληθεύουν τις παραπάνω σχέσεις, έτσι πχ. για α = και β = 1 έχουμε 4 = 3 + γ δηλαδή γ = 1. Τελικά για α =, β = γ = 1 το σύστημα έχει μια μοναδική λύση την (, 3). β) Για να είναι το σύστημα αδύνατο πρέπει: D 0 και Dx 0 ή Dy 0 δηλαδή 0 και Επομένως αναζητούμε μία τιμή για τα α, β και γ που επαληθεύουν τις παραπάνω σχέσεις, έτσι πχ. για α = τότε , οπότε άρα για α =, 4 και 16, το σύστημα είναι αδύνατο. Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: Α Ομάδας / Άσκηση 1 (ii) Τράπεζα θεμάτων: ΑΣΚΗΣΗ Β14 (18637), ΑΣΚΗΣΗ Β15 (18638) ΑΣΚΗΣΗ Β7 (17651) Στο δημοτικό parking μιας επαρχιακής πόλης στις 10 το πρωί, το σύνολο των δίκυκλων και τετράτροχων οχημάτων που έχουν παρκάρει είναι 830 και το πλήθος των τροχών τους.700. α) Να εκφράσετε τα δεδομένα με ένα σύστημα δύο εξισώσεων με δύο αγνώστους. Μονάδες 13 β) Να βρείτε τον αριθμό των δίκυκλων καθώς και τον αριθμό των τετράτροχων οχημάτων. Μονάδες 1 α) Έστω x το πλήθος των δίκυκλων οχημάτων, και y το πλήθος των τετράτροχων οχημάτων, όπου x και y θετικοί ακέραιοι. Είναι x y 830 αφού το σύνολο των οχημάτων στο δημοτικό parking είναι 830. Επιπλέον, επειδή κάθε δίκυκλο διαθέτει δύο τροχούς και κάθε τετράτροχο έχει τέσσερις τροχούς και το σύνολο των τροχών είναι 700, θα ισχύει x 4y 700. Προκύπτει έτσι το σύστημα: x y 830 x 4y 700 β) θα λύσουμε το σύστημα του ερωτήματος (α) με την μέθοδο των αντίθετων συντελεστών: x y 830 x y x y 830 (1) x 4y 700 x y 1350 x y 1350 () 1

14 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα Προσθέτουμε τις εξισώσεις (1) και () και έχουμε: y 50 Αντικαθιστούμε στην () και παίρνουμε: x x x 310 Άρα, υπάρχουν 310 δίκυκλα και 50 τετράτροχα στο parking. ΑΣΚΗΣΗ Β9 (17683) Δίνεται το σύστημα (λ 1)x y 3, με παράμετρο λ. 4x (λ 1) y 6 α) Αν λ 3, να δείξετε ότι το σύστημα έχει άπειρες λύσεις. Να βρείτε μια λύση. Μονάδες 8 β) Αν λ 3, να δείξετε ότι το σύστημα είναι αδύνατο. Μονάδες 8 γ) Αν λ 0, να δείξετε ότι το σύστημα έχει μοναδική λύση την οποία και να προσδιορίσετε. Μονάδες 9 α) Για λ 3 το σύστημα γράφεται ( 3 1)x y 3 x y 3 4x ( 3 1) y 6 4x 4 y 6 Αλλάζουμε τα πρόσημα της 1 ης εξίσωσης και διαιρούμε και τα δύο μέλη της ης εξίσωσης με το. Έτσι, το σύστημα γράφεται x y 3 x y 3 x 3 Δηλαδή το σύστημα έχει μία μόνο εξίσωση, την x y 3 y. k 3 Άρα το σύστημα έχει άπειρο πλήθος λύσεων της μορφής k,, k. Θέτοντας k 0 βρίσκουμε μία λύση του συστήματος, την β) Για λ 3 το σύστημα γράφεται αδύνατο , 0,. (31)x y 3 4x y 3, το οποίο είναι 4x (31) y 6 4x y 6 γ) Για λ 0 το σύστημα γράφεται (0 1)x y 3 x y 3, 4x (0 1) y 6 4x y 6 το οποίο έχει ορίζουσα 13

15 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα 1 D 1 ( 1) 4 9 0, οπότε το σύστημα έχει μοναδική λύση, την D 6 1 x 3 ( 1) ( 6) 9 x 1 D και 1 3 Dy ( 6) y. D Άρα η μοναδική λύση του συστήματος είναι το ζεύγος (x, y) ( 1,). Παρόμοιες Ασκήσεις : - Σχολικό βιβλίο: Β Ομάδας / Άσκηση 8 ΑΣΚΗΣΗ Β10 (17703) : x y 1 :( 1)x y 6, με Δίνονται οι ευθείες με εξισώσεις, παράμετρο 1 α) Να βρείτε την τιμή του ώστε οι ευθείες 1 και β) Να παραστήσετε γραφικά τις 1 και, για 3. γ) Υπάρχει τιμή του, ώστε οι ευθείες 1 και Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. α) Το σύστημα των εξισώσεων των δοσμένων ευθειών είναι, y x 1 y ( 1)x 6 είναι αδύνατο αν, και μόνο αν, οι ευθείες, 1 να είναι παράλληλες. να ταυτίζονται; είναι παράλληλες, αν ισχύει 1 3 Διαφορετική αντιμετώπιση του α) (με ύλη της Α λυκείου) Ισχύει ότι: // αν και μόνο αν έχουν τους ίδιους συντελεστές διεύθυνσης 1 Οι ευθείες 1 Μονάδες 8 Μονάδες 8 Μονάδες 9 : y x 1 : y ( 1)x 6 έχουν συντελεστές διεύθυνσης 1 και 1 αντίστοιχα, άρα πρέπει β) Για 3 η ευθεία παίρνει τη μορφή, 14

16 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα Βρίσκουμε τα σημεία τομής των, : y x 6 1 με τους άξονες για να τις σχεδιάσουμε. Για την 1 : y x 1 είναι, αν x 0 τότε y 1, άρα το σημείο τομής με τον yy είναι το A(0,1) 1 αν y 0τότε 0 x1 x, άρα το σημείο τομής με τον xx είναι το Για την : y x 6 ομοίως έχουμε, 1 B(,0) αν x 0 τότε y 6, άρα το σημείο τομής με τον yy είναι το (0, 6) αν y 0τότε 0 x6 x 3, άρα το σημείο τομής με τον xx είναι το (3,0) Επομένως οι ευθείες στο καρτεσιανό σύστημα συντεταγμένων δίνεται από το παρακάτω σχήμα γ) Αν οι ευθείες, ταυτίζονται, τότε το σύστημα των εξισώσεων τους, 1 y x 1 y ( 1)x 6 θα είναι αόριστο άρα πρέπει όλοι οι αντίστοιχοι συντελεστές των εξισώσεων να ταυτίζονται, δηλαδή 1 3 και 1 6 που είναι αδύνατο. Άρα δεν υπάρχει τιμή του ώστε οι ευθείες 1 Παρόμοιες Ασκήσεις : - Σχολικό βιβλίο: Β Ομάδας / Άσκηση 6 και να ταυτίζονται. 15

17 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα ΑΣΚΗΣΗ Β11 (17709) : x y 5, : x 3y 9, :3x y 7 Δίνονται οι ευθείες 1 3 α) i. Να βρείτε τις συντεταγμένες του σημείου τομής των 1, ii. Να βρείτε τις συντεταγμένες του σημείου τομής των, 1 3 Μονάδες 1 β) Με τη βοήθεια του ερωτήματος (α), να δείξετε ότι το κοινό σημείο των και είναι σημείο της 3 α) i. Το σημείο τομής των ευθειών, 1 είναι η λύση του συστήματος των 1 εξισώσεών τους, δηλαδή η λύση του συστήματος, x y 5 (1) x 3y 9 () με πρόσθεση κατά μέλη των (1) και () έχουμε Μονάδες y 4 y 1 και αντικαθιστώντας στην (1) : x 1 5 x 6 x 3 Άρα το σημείο τομής των ευθειών, είναι το M3, 1 1 ii. Όμοια το σημείο τομής των ευθειών, είναι η λύση του συστήματος των 1 3 εξισώσεών τους, δηλαδή η λύση του συστήματος, x y 5 (1) 3x y 7 (3) πολλαπλασιάζουμε την (1) με έχουμε, 4x y 10 (1) προσθέτοντας τις (3) και (1) έχουμε, x 0 3 x 3 και αντικαθιστώντας στην (1) βρίσκουμε, 3y 5 y 1 Άρα το σημείο τομής και των ευθειών, είναι το ίδιο σημείο, M3, β) Από το υποερώτημα (α) προκύπτει ότι το σημείο M3, 1 ανήκει ταυτόχρονα και στις τρεις ευθείες, ευθειών., άρα είναι το σημείο τομής και των τριών 1 3 ΑΣΚΗΣΗ Β1 (17717) Ένα θέατρο έχει 5 σειρές καθισμάτων χωρισμένες σε δύο διαζώματα. Η κάθε μια από τις σειρές του κάτω διαζώματος έχει 14 καθίσματα και η κάθε μια από τις σειρές του πάνω διαζώματος έχει 16 καθίσματα, ενώ η συνολική χωρητικότητα του θεάτρου είναι 374 καθίσματα. α) Αν x ο αριθμός σειρών του κάτω και y o αριθμός σειρών του πάνω διαζώματος, να εκφράσετε τα δεδομένα του προβλήματος με ένα σύστημα δύο εξισώσεων. 16

18 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα Μονάδες 1 β) Πόσες σειρές έχει το πάνω και πόσες το κάτω διάζωμα; Μονάδες 13 α) Είναι x + y = 5 14x 16y 374 β) Λύνουμε το σύστημα με τη μέθοδο της αντικατάστασης: x + y = 5 y = 5 x y = 5 x 14x 16y x +16(5 x) = x x = 374 y = 5 x y = 1, x = 6 x = 13 άρα το πάνω διάζωμα έχει 1 σειρές και το κάτω έχει 13. ΑΣΚΗΣΗ Β13 (17734) ε : x y 6, ε : x y 3 Δίνονται οι ευθείες: 1 α) Να προσδιορίσετε αλγεβρικά το κοινό τους σημείο Μ. Μονάδες 13 β) Να βρείτε για ποια τιμή του α, η ευθεία 3x αy α 5 διέρχεται από το Μ. Μονάδες 1 x + y = 6 α) Αρκεί να λύσουμε το σύστημα. x y 3 Έχουμε: D 4 1 5, Dx , Dy Άρα το σύστημα έχει μοναδική λύση D D D, D x (x, y) =, y =, =, δηλαδή το κοινό σημείο των ευθειών είναι το 9 1 M, 5 5. β) Για να διέρχεται η ευθεία από το Μ, αρκεί να την επαληθεύει, δηλαδή α α 5 7 1α 5α 5 7α α

19 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα ΑΣΚΗΣΗ Β14 (18637) x y 9 Δίνεται το σύστημα: x y με παραμέτρους,,. α) Να επιλέξετε τιμές για τις παραμέτρους α, β, γ, ώστε το σύστημα αυτό να έχει μοναδική λύση του ζεύγος 1, 4 Μονάδες 13 β) Να επιλέξετε τιμές για τις παραμέτρους α, β, γ, ώστε το σύστημα αυτό να είναι αδύνατο και να επαληθεύσετε γραφικά την επιλογή σας. Μονάδες 1 α) Αφού το ζεύγος 1, 4 είναι λύση του συστήματος, άρα θα επαληθεύει τις εξισώσεις του συστήματος. Είναι, x1 x y 9 1 ( 4) y4 άρα επαληθεύει την εξίσωση x y 9 Είναι: Για α = και β = 1 προκύπτει: Άρα, x1 αx βy γ α 1β ( 4) γ α 4β γ y4 α α 4β γ 4 γ γ β1 α, β, γ,1, β) Για να είναι ένα σύστημα αδύνατο πρέπει οι συντελεστές διεύθυνσης των ευθειών να είναι ίσοι και οι σταθεροί όροι άνισοι, δηλαδή οι ευθείες θα πρέπει να είναι παράλληλες. Άρα, για α =, β = 4 και γ = 6 προκύπτει σύστημα ΑΔΥΝΑΤΟ Πράγματι, σχηματίζουμε τις ευθείες: ( 1) : x y 9, ( ) : x 4y 6 σε ορθοκανονικό σύστημα αξόνων. 18

20 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα Παρόμοιες Ασκήσεις : - Τράπεζα θεμάτων: ΑΣΚΗΣΗ Β5 (17647), ΑΣΚΗΣΗ Β15 (18638) ΑΣΚΗΣΗ B15 (18638) x y 3 Δίνεται το σύστημα: x y με παραμέτρους,,. α) Να επιλέξετε τιμές για τις παραμέτρους α, β, γ, ώστε το σύστημα αυτό να έχει μοναδική λύση του ζεύγος 1, 5 Μονάδες 13 β) Να επιλέξετε τιμές για τις παραμέτρους α, β, γ, ώστε το σύστημα αυτό να έχει άπειρες λύσεις και να επαληθεύσετε γραφικά την επιλογή σας. Μονάδες 1 α) Αφού το ζεύγος 1, 5 είναι λύση του συστήματος, άρα θα επαληθεύει τις εξισώσεις του συστήματος. Είναι: x1 x y 3 ( 1) y5 άρα επαληθεύει την εξίσωση x y 3 Είναι: Για α = 1 και β = 1 προκύπτει: Άρα:,, 1,1, 4 x1 x y ( 1) 5 5 y β) Για να έχει ένα σύστημα άπειρες λύσεις πρέπει οι συντελεστές διεύθυνσης των ευθειών να είναι ίσοι και οι σταθεροί όροι επίσης ίσοι, δηλαδή οι ευθείες θα πρέπει να ταυτίζονται. Άρα, για α = 4, β = και γ = 6 προκύπτει σύστημα με άπειρες λύσεις. Πράγματι, σχηματίζουμε τις ευθείες: ( 1) : x y 3, ( ) : 4x y 6 σε ορθοκανονικό σύστημα αξόνων. 19

21 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα Παρόμοιες Ασκήσεις : Τράπεζα θεμάτων: ΑΣΚΗΣΗ Β5 (17647), ΑΣΚΗΣΗ Β14 (18637) «Θέμα Δ» ΑΣΚΗΣΗ Δ1 (17834) Για τις ηλικίες των μελών μιας τριμελούς οικογένειας ισχύουν τα παρακάτω: Η ηλικία της μητέρας είναι τριπλάσια από την ηλικία του παιδιού. Ο λόγος της ηλικίας του πατέρα προς την ηλικία του παιδιού ισούται με Επιπλέον το άθροισμα των ηλικιών και των τριών ισούται με 115 χρόνια. α) Να εκφράσετε τα δεδομένα με ένα σύστημα τριών εξισώσεων με τρεις αγνώστους. Μονάδες 13 β) Να βρείτε την ηλικία του καθενός. Μονάδες 1 α) Έστω, x: η ηλικία του πατέρα, y: η ηλικία της μητέρας, z: η ηλικία του παιδιού. Από τα δεδομένα του προβλήματος έχουμε: y 3z (αφού η ηλικία της μητέρας είναι τριπλάσια από την ηλικία του παιδιού) 0

22 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα x 11 (αφού ο λόγος της ηλικίας του πατέρα προς την ηλικία του παιδιού είναι 11 z 3 3 ) και x y z 115 (αφού το άθροισμα των ηλικιών και των τριών ισούται με 115 χρόνια). Επομένως δημιουργείται το σύστημα των τριών εξισώσεων με τρεις αγνώστους, y 3z y 3z y 3z x 11 11z 3x 11z x z 3 3 x y z 115 x y z 115 x y z 115 β) Έχουμε, y 3z y 3z y 3z y 3z y 45 11z 11z 11z 11z x x x x x z 15 x y z z 11z 9z 3z 345 3z 345 3z z άρα η μητέρα είναι 45 ετών, ο πατέρας 55 ετών και το παιδί 15 ετών. ΑΣΚΗΣΗ Δ (17835) Δίνονται οι ευθείες 1 και x y 3 x 5y 3 αντίστοιχα και. α) Για τις διάφορες τιμές του, να βρείτε τη σχετική θέση των δύο ευθειών. Μονάδες 13 β) Στην περίπτωση που οι ευθείες 1 και τέμνονται, να βρείτε τις συντεταγμένες του με εξισώσεις, σημείου τομής Α των δύο ευθειών. Μονάδες 7 γ) Να βρείτε την τιμή του για την οποία το σημείο Α ανήκει στην ευθεία με εξίσωση: x y 3. Μονάδες 5 ΛYΣΗ α) Η σχετική θέση των ευθειών 1 και θα βρεθεί με τη βοήθεια του πλήθους των λύσεων του συστήματος των εξισώσεών τους, που δίνει και το πλήθος των κοινών τους σημείων. Το σύστημα αυτό είναι το: 1 D 5 x y 3 x 5y και έχει ορίζουσα:

23 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα 3 3 Αν D , τότε το σύστημα έχει μοναδική λύση, που σημαίνει ότι οι ευθείες 1 και έχουν ένα και μοναδικό σημείο τομής (με συντεταγμένες τις λύσεις του παραπάνω συστήματος), συνεπώς οι ευθείες 1 και τέμνονται. Αν 3, τότε το σύστημα γίνεται: x 5y 3 x 5y 3, που έχει άπειρες λύσεις. x 5y 3 Συνεπώς όταν 3 οι ευθείες 1 και έχουν άπειρα σημεία τομής, δηλαδή ταυτίζονται. Αν 3, τότε το σύστημα γίνεται: x y 3 5 5x 5y 15 5x 5y 3, 5x 5y 3 άρα το σύστημα είναι αδύνατο. Συνεπώς οι ευθείες 1 και δεν έχουν κανένα κοινό σημείο, οπότε είναι παράλληλες. Τελικά: Για 3 3, οι ευθείες τέμνονται. Για 3, τότε οι ευθείες ταυτίζονται. Για 3, τότε οι ευθείες είναι παράλληλες. β) Στο ερώτημα (α) είδαμε ότι οι ευθείες τέμνονται όταν 3 3. Τότε το σύστημα (Σ) έχει ορίζουσες ως προς x και y D x και 1 3 Dy , 3 συνεπώς η μοναδική λύση x,y του συστήματος, για το εκάστοτε, 3, 0 0 προσδιορίζεται από τους τύπους: x 0 Dx 3 3 D , Dy y0 D άρα το σημείο τομής Α των δύο ευθειών έχει συντεταγμένες: 0 0 x,y , 3 3, όπου, , γ) Το σημείο Α ανήκει στην ευθεία x y 3, όταν ισχύει x0y0 3 άρα λύση που είναι δεκτή αφού το ,

24 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα Άρα το Α ανήκει στην ευθεία x y 3 όταν. Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: Β Ομάδας / Άσκηση 7 ΑΣΚΗΣΗ Δ3 (17839) 1 x 3y 3 Δίνεται το σύστημα:, με παράμετρο. x 1 y 3 α) Να αποδείξετε ότι αν το σύστημα έχει μοναδική λύση την 0 0 x,y, τότε x0 y0. Μονάδες 10 β) Να βρείτε τις τιμές του για τις οποίες το σύστημα: i. έχει άπειρες σε πλήθος λύσεις και να δώσετε τη μορφή τους. Μονάδες 6 ii. Δεν έχει λύση. Μονάδες 4 γ) Να εξετάσετε τις σχετικές θέσεις των δύο ευθειών που προκύπτουν από τις εξισώσεις του παραπάνω συστήματος για 3,,. Μονάδες 5 α) Το σύστημά μας έχει ορίζουσες: 1 3 D 1 1 D D x y Το σύστημα έχει μοναδική λύση x,y όταν D και , Η μοναδική αυτή λύση βρίσκεται από τους τύπους: Dx 3 3 Dy x0 και y0 D D 3 δηλαδή για τη λύση x 0, y 0 ισχύει ότι x0 y0. β) Το σύστημα έχει άπειρες λύσεις ή είναι αδύνατο όταν D ή 0 ή. i. Για το σύστημα γίνεται: x 3y 3 x 3y 3 x 3y 3, οπότε έχει άπειρες λύσεις. 3

25 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα Η σχέση x 3y 3 x 3 3y συνεπώς οι άπειρες λύσεις του συστήματος είναι όλα τα ζεύγη της μορφής 33k,3, k. ii. Για το σύστημα γίνεται 3x 3y 3 : 3 x y 3 x y 1, δηλαδή είναι αδύνατο. x y 3 γ) Για 3 το σύστημα έχει μοναδική λύση, συνεπώς οι ευθείες που προκύπτουν από τις εξισώσεις του συστήματος έχουν ένα μοναδικό σημείο τομής, δηλαδή τέμνονται. Για το σύστημα έχει άπειρες λύσεις, συνεπώς οι ευθείες που προκύπτουν από τις εξισώσεις του συστήματος έχουν άπειρα κοινά σημεία, δηλαδή ταυτίζονται. Για το σύστημα είναι αδύνατο, συνεπώς οι ευθείες που προκύπτουν από τις εξισώσεις του συστήματος δεν έχουν κανένα κοινό σημείο, συνεπώς είναι παράλληλες. Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: Β Ομάδας / Άσκηση 8 4

26 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα 1. ΜΗ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ «Θέμα Β» ΑΣΚΗΣΗ Β6 (17650) Δίνεται ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο με μήκος x cm, πλάτος y cm, περίμετρο ίση με38cm και με την ακόλουθη ιδιότητα: Αν αυξήσουμε το μήκος του κατά cm και μειώσουμε το πλάτος του κατά 4 cm, θα προκύψει ένα ορθογώνιο με εμβαδόν ίσο με το εμβαδόν του αρχικού. α) Να εκφράσετε τα δεδομένα με ένα σύστημα δύο εξισώσεων με δύο αγνώστους. Μονάδες 10 β) Να βρείτε τις τιμές των διαστάσεων x, y του ορθογωνίου. Μονάδες 15 α) Το εμβαδόν του αρχικού ορθογωνίου με διαστάσεις x και y είναι x yκαι η περίμετρός του x y 38. Αν αυξήσουμε το μήκος του αρχικού ορθογωνίου κατά cm, αυτό θα γίνει x +, ενώ αν μειώσουμε το πλάτος του κατά 4 cm, αυτό θα γίνει y 4. Συνεπώς, το εμβαδόν του νέου ορθογωνίου θα είναι x y 4, είναι ίσο με το εμβαδόν του αρχικού, οπότε, Προκύπτει έτσι το σύστημα: x y 4 x y x y 4 x y x y 38 β) Για να βρούμε τις διαστάσεις του ορθογωνίου, θα λύσουμε το σύστημα του ερωτήματος (α) με την μέθοδο των αντίθετων συντελεστών. x y 4 x y xy 4x y 8 xy 4x y 8 x y 4 (1) x y 38 x y 19 x y 19 1 x y 19 () Προσθέτουμε κατά μέλη τις εξισώσεις (1) και () και έχουμε: 3x 15 x 5 Αντικαθιστούμε στην () και έχουμε 5 y 19 y 19 5 y 14 Άρα, x = 5 cm και y = 14 cm οι διαστάσεις του ορθογωνίου. Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: Β Ομάδας / Άσκηση 3 5

27 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα ΑΣΚΗΣΗ Β8 (17659) y x 1 α) Να λύσετε αλγεβρικά το σύστημα x y 1 Μονάδες 15 β) Να ερμηνεύσετε γεωμετρικά τις λύσεις του συστήματος που βρήκατε στο ερώτημα α) Μονάδες 10 y x 1 y x 1 (1) α) Το σύστημα γράφεται ισοδύναμα. x y 1 x y 1 () Αντικαθιστούμε το x της σχέσης () στη σχέση (1) και παίρνουμε: y (y 1) 1 y (y y 1) 1 y 3y 0 To τριώνυμο οπότε, Για y 3y έχει α 1,β 3,γ και διακρίνουσα () y x 1, ενώ για Δ β 4αγ ( 3) β Δ 3 1 y 1, y ή y 1. α () y 1x 0. Άρα το σύστημα έχει δύο λύσεις, τις (0,1) και (1,). β) Η πρώτη εξίσωση y x 1 του συστήματος παριστάνει μια παραβολή, ενώ η δεύτερη εξίσωση x y 1 παριστάνει μια ευθεία. Οι συντεταγμένες των κοινών σημείων Α, Β της παραβολής και της ευθείας θα μας δώσουν τις δύο λύσεις του συστήματος (βλ. παρακάτω σχήμα) Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: Α Ομάδας / Άσκηση 6

28 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα «Θέμα Δ» ΑΣΚΗΣΗ Δ4 (17850) Ο Κώστας έχει τρία παιδιά. Δύο δίδυμα κορίτσια και ένα αγόρι. Στην ερώτηση πόσων χρονών είναι τα παιδιά του απάντησε ως εξής. 1. Το άθροισμα των ηλικιών και των τριών παιδιών είναι 14. Το γινόμενο της ηλικίας της κόρης μου επί την ηλικία του γιου μου είναι 4 3. Το άθροισμα των ηλικιών των κοριτσιών είναι μικρότερο από την ηλικία του αγοριού. α) Να γράψετε τις εξισώσεις που περιγράφουν τα στοιχεία 1. και. που έδωσε ο Κώστας. Μονάδες 10 β) Να βρείτε τις ηλικίες των παιδιών του Κώστα. Μονάδες 15 α) Έστω x: ηλικία αγοριού και y: ηλικία κοριτσιού με x 0, y 0 x y 14 Επομένως θα ισχύουν οι σχέσεις: x y 4 β) Λύνουμε το σύστημα και έχουμε: x 14 y x 14 y x 14 y x 14 y 14 y y 4 y 14y 4 y 7y 1 0 y 7y 1 0 x 14 y x 14 y x 14 6 x ή 14 8 x 8 ή x 6 y 3 y 4 0 y 3 ή y 4 y 3 y 4 y 3 y 4 Από όπου έχουμε: x, y 8,3 δεκτή ή Επομένως το αγόρι είναι 8 ετών και τα κορίτσια 3 ετών. x, y 6, 4 απορρίπτεται αφού y x 7

29 Κεφάλαιο 1ο Συστήματα Συνοπτική αντιστοίχιση ασκήσεων: Ασκήσεις που αντιστοιχούν στην παράγραφο 1.1 του σχολικού βιβλίου: Β1 (16950) Β (16954) Β3 (16957) Β4 (16960) Β5 (17647) Β7 (17651) Β9 (17683) Β10 (17703) Β11 (17709) Β1 (17717) Β13 (17734) Β14 (18637) B15 (18638) Δ1 (17834) Δ (17835) Δ3 (17839) Ασκήσεις που αντιστοιχούν στην παράγραφο 1. του σχολικού βιβλίου: Β6 (17650) Β8 (17659) Δ4 (17850) 8

30 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων Η ΘΕΩΡΙΑ ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ.1 : ΜΟΝΟΤΟΝΙΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΣΥΜΜΕΤΡΙΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ Μια συνάρτηση ƒ λέγεται γνησίως αύξουσα σε ένα διάστημα Δ του πεδίου ορισμού x,x Δ με x x ισχύει:f x f x. της, όταν για οποιαδήποτε Μια συνάρτηση ƒ λέγεται γνησίως φθίνουσα σε ένα διάστημα Δ του πεδίου ορισμού x,x Δ με x x ισχύει:f x f x. της, όταν για οποιαδήποτε Μια συνάρτηση που είναι είτε γνησίως αύξουσα είτε γνησίως φθίνουσα σε ένα διάστημα Δ λέγεται γνήσια μονότονη στο Δ. Μια συνάρτηση ƒ, με πεδίο ορισμού ένα σύνολο Α, λέμε ότι παρουσιάζει στο x 0 A (ολικό) ελάχιστο όταν: f x f x, γιακάθε x A 0 Το x 0 Α λέγεται θέση ελαχίστου, ενώ το ƒ(x 0 ) ολικό ελάχιστο ή απλώς ελάχιστο της συνάρτησης ƒ και το συμβολίζουμε με min ƒ(x). Μια συνάρτηση ƒ, με πεδίο ορισμού ένα σύνολο Α, λέμε ότι παρουσιάζει στο x0 A (ολικό) μέγιστο όταν: f x f x, γιακάθε x A 0 Το x 0 A λέγεται θέση μεγίστου, ενώ το ƒ(x 0 ) ολικό μέγιστο ή απλώς μέγιστο της ƒ και το συμβολίζουμε με max ƒ(x). Το (ολικό) μέγιστο και το (ολικό) ελάχιστο μιας συνάρτησης λέγονται ολικά ακρότατα αυτής. Μια συνάρτηση ενδέχεται να έχει και μέγιστο και ελάχιστο (Σχ. α ) ή μόνο ελάχιστο (Σχ. β') ή μόνο μέγιστο (Σχ. γ') ή να μην έχει ούτε μέγιστο ούτε ελάχιστο (Σχ. δ'). Μια συνάρτηση ƒ, με πεδίο ορισμού ένα σύνολο Α, θα λέγεται άρτια, όταν για κάθε x Α ισχύει: -x Α και ƒ(-x) = ƒ(x) Γενικά: Το πεδίο ορισμού μιας άρτιας συνάρτησης είναι «συμμετρικό» ως προς το 0 Η γραφική παράσταση μιας άρτιας συνάρτησης έχει άξονα συμμετρίας τον άξονα y 'y Μια συνάρτηση ƒ, με πεδίο ορισμού ένα σύνολο Α, θα λέγεται περιττή, όταν για κάθε x Α ισχύει: -x Α και ƒ(-x) = - ƒ(x) Γενικά: Το πεδίο ορισμού μιας περιττής συνάρτησης είναι «συμμετρικό» ως προς το 0 Η γραφική παράσταση μιας περιττής συνάρτησης έχει κέντρο συμμετρίας την αρχή των αξόνων 9

31 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων. : ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ ΚΑΜΠΥΛΗΣ Η γραφική παράσταση της συνάρτησης ƒ, με: ƒ(x) = φ(x) + c, όπου c > 0, προκύπτει από μια κατακόρυφη μετατόπιση της γραφικής παράστασης της φ κατά c μονάδες προς τα πάνω Η γραφική παράσταση της συνάρτησης ƒ, με: ƒ(x) = φ(x) - c, όπου c > 0, προκύπτει από μια κατακόρυφη μετατόπιση της γραφικής παράστασης της φ κατά c μονάδες προς τα κάτω Η γραφική παράσταση της συνάρτησης ƒ με: ƒ(x) = φ(x - c), όπου c > 0, προκύπτει από μια οριζόντια μετατόπιση της γραφικής παράστασης της φ κατά c μονάδες προς τα δεξιά. Η γραφική παράσταση της συνάρτησης ƒ, με: ƒ(x) = φ(x + c), όπου c > 0, προκύπτει από μια οριζόντια μετατόπιση της γραφικής παράστασης της φ κατά c μονάδες προς τα αριστερά Για να παραστήσουμε γραφικά τις συναρτήσεις της μορφής: ƒ(x) = φ(x ± c) ± d, με c, d > 0 αξιοποιούμε τόσο την οριζόντια όσο και την κατακόρυφη μετατόπιση καμπύλης. 30

32 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων ΓΕΝΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ 1. Έχουμε, Όταν μας λένε ότι η γραφική παράσταση μιας συνάρτησης f διέρχεται από ένα σημείο (α, β) τότε ισχύει η σχέση f(α)=β Αν δοθεί ότι μία συνάρτηση είναι μονότονη και επιπλέον δοθούν δύο σημεία από τα οποία διέρχεται η γραφική της παράσταση, τότε μπορώ να χρησιμοποιήσω τον ορισμό της μονοτονίας και να προσδιορίσω το είδος της μονοτονίας π.χ. f μονότονη και η γραφική της παράσταση διέρχεται από τα (,5) και (3,1) τότε f()=5 και f(3)=1 άρα αφού <3 και 5>1 άρα f() >f(3) τότε η f είναι γνησίως φθίνουσα. Επίλυση ανισώσεων με την βοήθεια της μονοτονίας συνάρτησης Αν μας ζητηθεί να λύσουμε μια ανίσωση της μορφής: f(παράστασης) < Α γράφω το Α ως συνάρτηση της f, δηλαδή f(κ)=α και τότε έχω: f(παράστασης) < f(κ) άρα αν η συνάρτηση είναι γνησίως αύξουσα έχω: παράσταση < κ ενώ αν η συνάρτηση είναι γνησίως φθίνουσα έχω: παράσταση > κ. Εφαρμογή μετατοπίσεων στις συναρτήσεις της μορφής: ƒ(x) = φ(x ± c) ± d, με c, d > 0, αξιοποιούμε τόσο την οριζόντια όσο και την κατακόρυφη μετατόπιση καμπύλης. 3. Μία συνάρτηση είναι γνησίως αύξουσα όταν η γραφική της παράσταση «ανεβαίνει» καθώς «κινείται από αριστερά προς τα δεξιά» και γνησίως φθίνουσα όταν «κατεβαίνει» καθώς «κινείται από αριστερά προς τα δεξιά» 4. Έχουμε, Τομές μιας γραφικής παράστασης με άξονες: Α) Τομή με τον άξονα των x x : Η γραφική παράσταση μιας συνάρτησης τέμνει τον άξονα των x x όταν ƒ(α)=0 τότε σημείο τομής το (α,0) Για να βρω τις τομές με τον άξονα των x x λύνω την εξίσωση ƒ(x)=0 Β) Τομή με τον άξονα των y y : Η γραφική παράσταση μιας συνάρτησης τέμνει τον άξονα των y y όταν ƒ(0)=β τότε σημείο τομής το (0,β) Για να βρω τις τομές με τον άξονα των y y βρίσκω την ƒ(0)= y Αν δοθεί ότι μία συνάρτηση είναι μονότονη και επιπλέον δοθούν δύο σημεία από τα οποία διέρχεται η γραφική της παράσταση, τότε μπορώ να χρησιμοποιήσω τον ορισμό της μονοτονίας και να προσδιορίσω την διάταξη των σημείων π.χ. f μονότονη και η γραφική της παράσταση διέρχεται από τα (, f()) και (3, f(3)) τότε αφού <3 και f γνησίως αύξουσα τότε f() <f(3) και αν η f είναι γνησίως φθίνουσα f() >f(3). Για βρω το πεδίο ορισμού μιας συνάρτησης η οποία περιέχει ρίζες παίρνω περιορισμούς, δηλαδή συγκεκριμένα παίρνω όλες τις υπόριζες ποσότητες 31

33 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων μεγαλύτερες ή ίσες του μηδενός και κάνω αν χρειαστεί όλες τις απαραίτητες συναληθεύσεις. f x f x, για κάθε x A. Ορισμός ελάχιστου: 0 3

34 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Β1 (1696) Β3 (17688) Β4 (17698) Β5 (1773) Β (16965) Β7 (18634) Β6 (1863) Β8 (19914) Δ1 (17833) Δ (1784) Ασκήσεις που αντιστοιχούν στην παράγραφο.1 του σχολικού βιβλίου: Ασκήσεις που αντιστοιχούν στην παράγραφο. του σχολικού βιβλίου: Επαναληπτικές ασκήσεις (παράγραφοι.1,. του σχολικού βιβλίου) 33

35 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων «Θέμα Β» ΑΣΚΗΣΗ Β1 (1696) Η γραφική παράσταση μιας γνησίως μονότονης συνάρτησης f: R R διέρχεται από τα σημεία Α(5,) και Β(4,9). α) Να προσδιορίσετε το είδος της μονοτονίας της f αιτιολογώντας την απάντησή σας. β) Να λύσετε την ανίσωση f 53x Αφού η γραφική παράσταση της f διέρχεται από τα A5, και f 5 και f 4 9. α) Παρατηρούμε ότι 5 4 και πως f 5 f 4 συνάρτηση στο. B 4, 9, έχουμε άρα η f είναι γνησίως φθίνουσα β) Θα λύσουμε την ανίσωση: f 5 3x. Παρατηρούμε ότι f 5. Έχουμε, f 5 3x f 5 f 5 3x ΑΣΚΗΣΗ Β (16965) f x x 4x 5, x Δίνεται η συνάρτηση f: 5 3x 5 3x 0 x 0 α) Να αποδείξετε ότι η f γράφεται στη μορφή f x x 1 Μονάδες 1 Μονάδες 13 Μονάδες 1 β) Στο σύστημα συντεταγμένων που ακολουθεί, να παραστήσετε γραφικά τη συνάρτηση f, μετατοπίζοντας κατάλληλα την y x Μονάδες 13 α) Έχουμε, f x x 4x 5 x 4x 4 1x x 1 x 1. β) Παρατηρούμε ότι η f x x 1 σε σχέση με την y x προκύπτει ως εξής: 34

36 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων Αρχικά με οριζόντια μετατόπιση της y x κατά δύο μονάδες προς τα δεξιά και στην συνέχεια με κατακόρυφη μετατόπιση της y x κατά 1 μονάδα προς τα πάνω. Παρόμοια άσκηση βιβλίου: 4/Α Ομαδας/σελ.46 ΑΣΚΗΣΗ Β3 (17688) x Δίνεται η συνάρτηση f (x) x 1, με x. α) Να αποδείξετε ότι f (x) 1. Μονάδες 8 β) Είναι το 1 η μέγιστη τιμή της συνάρτησης; Να αιτιολογήσετε την απάντηση σας. Μονάδες 8 γ) Να εξετάσετε αν η συνάρτηση είναι άρτια ή περιττή. Μονάδες 9 α) Θέλουμε να αποδείξουμε ότι f (x) 1 ή ισοδύναμα ότι x 1 x x 1 x x 1 0 (x 1) 0 x 1, το οποίο ισχύει. Τα παραπάνω βήματα είναι ισοδύναμα, άρα ισχύει και η ζητούμενη σχέση. 1 β) Παρατηρούμε ότι το f (1) 1. Άρα η σχέση f (x) 1 γράφεται f (x) f (1), 1 1 για κάθε πραγματικό αριθμό x. Επομένως το 1 είναι η μέγιστη τιμή της συνάρτησης f. γ) Η συνάρτηση f έχει πεδίο ορισμού το (διότι το τριώνυμο x 1 έχει διακρίνουσα αρνητική, άρα x 1 0, για κάθε πραγματικό αριθμό x ). Επίσης, για κάθε x ισχύει ότι ( x) x x f ( x) f (x) ( x) 1 x 1 x 1 Άρα η f είναι περιττή συνάρτηση. 35

37 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων Παρόμοια άσκηση βιβλίου για το γ) : 4, 5/Α Ομάδας/σελ ΑΣΚΗΣΗ Β4 (17698) Στο παρακάτω σχήμα δίνεται η γραφική παράσταση Cf μιας συνάρτησης f με πεδίο ορισμού το. Να απαντήσετε τα παρακάτω ερωτήματα: α) Να διατάξετε από το μικρότερο στο μεγαλύτερο τους f (x 1), f (x ), f (x 3) Μονάδες 10 β) Είναι η συνάρτηση f γνησίως μονότονη στο ; Να αιτιολογήσετε την απάντηση σας. Μονάδες 10 γ) Παρουσιάζει η f μέγιστο στο σημείο x ; Να αιτιολογήσετε την απάντηση σας. Μονάδες 5 α) Από το σχήμα με τη C f που δίνεται, έχουμε, f (x 1) 0 f (x 3) f (x ) β) Η f δεν είναι γνησίως μονότονη στο αφού υπάρχουν x1 x x3 και είναι f (x 1) f (x 3) f (x ) δηλαδή δεν ισχύει ο ορισμός ούτε της γνησίως αύξουσας, ούτε της γνησίως φθίνουσας συνάρτησης. Διαφορετική αντιμετώπιση του β) Έστω ότι η f είναι γνησίως μονότονη συνάρτηση στο, από το σχήμα έχουμε x x f x f x, 1 1 άρα είναι γνησίως αύξουσα στο. Όμως x x f x f x που είναι άτοπο. Άρα δεν είναι γνησίως μονότονη στο 3 3 γ) Η f δεν παρουσιάζει μέγιστο στο x, αφού από τη C f που δίνεται, βλέπουμε ότι καθώς το x παίρνει πολύ μεγαλύτερες τιμές από το x 3, οι τιμές της f αυξάνονται απεριόριστα και πάνω από το f (x 3). ΑΣΚΗΣΗ Β5 (1773) 36

38 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων Έστω γνησίως μονότονη συνάρτηση f:, η γραφική παράσταση της οποίας διέρχεται από τα σημεία A,3 και B4,5 α) Να προσδιορίσετε το είδος της μονοτονίας της f Μονάδες 13 β) Αν η γραφική παράσταση της f τέμνει τον άξονα xx στο, να δείξετε ότι f (0) 0 Μονάδες 1 α) Αφού η f είναι γνησίως μονότονη και 3 = f() < f(4) = 5, δηλ. για < 4 f() < f(4), η f είναι γνησίως αύξουσα. β) Η γραφική παράσταση της f τέμνει τον άξονα xx στο σημείο ( -,0), δηλ. f(-) = 0. Επομένως, αφού η f είναι γνησίως αύξουσα, θα ισχύει ΑΣΚΗΣΗ Β6 (1863) f: 0 f f 0 0f 0 ή f 0 0. Στο παρακάτω σχήμα δίνονται οι παραβολές C f και C g που είναι γραφικές παραστάσεις των συναρτήσεων f και g αντίστοιχα με πεδίο ορισμού το R. Η γραφική παράσταση της προκύπτει από τη γραφική παράσταση της f με οριζόντια και κατακόρυφη μετατόπιση. Παρατηρώντας το σχήμα: α) Να βρείτε τα διαστήματα μονοτονίας, το είδος του ακρότατου της f και την τιμή του. Μονάδες 10 β) Να βρείτε μέσω ποιων μετατοπίσεων της C f προκύπτει η C g. Μονάδες 15 α) Η γραφική παράσταση της f είναι: Γνησίως φθίνουσα στο διάστημα Γνησίως αύξουσα στο διάστημα,, Παρατηρούμε ότι η συνάρτηση εμφανίζει (ολικό) ελάχιστο στο και x, το f 3 β) Για να σχηματίσουμε τη γραφική παράσταση της g πρέπει να μετακινήσουμε τη γραφική παράσταση της f κατά 4 θέσεις προς τα δεξιά (από το να πάει στο ) και κατά 4 θέσεις κάτω (από το 3 να πάει στο 1) 0 37

39 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων Παρόμοια άσκηση βιβλίου: 6/Α Ομάδας/σελ.46 ΑΣΚΗΣΗ Β7 (18634) f x x 1x 19 Δίνεται η συνάρτηση α) Να δείξετε ότι η συνάρτηση f γράφεται στη μορφή: f x x 3 1 g x β) Παρακάτω δίνεται η γραφική παράσταση της συνάρτησης Μονάδες 10 x. Στο ίδιο σύστημα αξόνων, να σχεδιάσετε τη γραφική παράσταση της συνάρτησης f και να εξηγήσετε πώς αυτή προκύπτει μετατοπίζοντας κατάλληλα τη γραφική παράσταση της g. Μονάδες 15 α) Έχουμε, 38

40 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων x 3 1 x 6x 9 1 x 1x 18 1 x 1x 19 f x ή f x x 1x 19 x 1x 18 1 x 6x 9 1 x 3 1 β) Για να σχεδιάσουμε τη γραφική παράσταση της f αρκεί να μετατοπίσουμε κατά 3 μονάδες δεξιά και κατά 1 μονάδα πάνω τη γραφική παράσταση της f. Παρόμοια άσκηση βιβλίου: 4/Α Ομάδας/σελ.46 ΑΣΚΗΣΗ Β8 (19914) Δίνεται η συνάρτηση f x x 5, x R. α) Να δείξετε ότι η f παρουσιάζει ελάχιστο στο x 0. β) Είναι η f άρτια συνάρτηση; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. g x γ) Με ποια μετατόπιση της x προκύπτει η C f ; Μονάδες 8 Μονάδες 8 Μονάδες 9 α) Όπως σημειώθηκε στη μεθοδολογία, για να παρουσιάζει ελάχιστο η f(x) στο x 0, πρέπει να ισχύει f x f 0 για κάθε x R, δηλαδή σχέση που ισχύει για κάθε x R. f xf 0f x5x 55x 0, β) Για να είναι μια συνάρτηση f άρτια, πρέπει για κάθε xrνα ισχύει x R, που ισχύει, και f x x 5 x 5 f x. Άρα η f(x) είναι άρτια. γ) Η C f προκύπτει αν μετατοπίσουμε την gx x στον άξονα y y (κατακόρυφα) κατά 5 μονάδες προς τα κάτω, όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα. 39

41 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων Παρόμοια άσκηση βιβλίου: 4, 5/Α Ομάδας/σελ. 38, 39 και 5/Α Ομάδας/σελ. 46. ΑΣΚΗΣΗ Δ1 (17833) f x 8 x 8 x Δίνεται η συνάρτηση «Θέμα Δ» α) Να βρείτε το πεδίο ορισμού της συνάρτησης f. Μονάδες 5 β) Να εξετάσετε αν η f είναι άρτια ή περιττή. Μονάδες 8 γ) Αν η συνάρτηση f είναι γνησίως φθίνουσα στο πεδίο ορισμού της, να επιλέξετε ποια από τις παρακάτω τρείς προτεινόμενες, είναι η γραφική της παράσταση και στη συνέχεια να υπολογίσετε τη μέγιστη και την ελάχιστη τιμή της. Μονάδες 7 g x f x 3 και δ) Να αιτιολογήσετε γραφικά ή αλγεβρικά, γιατί οι συναρτήσεις hx f x 3 δεν είναι ούτε άρτιες ούτε περιττές. Μονάδες 5 α) Πρέπει: 8 x 0 x 8 8 x 8 8 x 0 8 x 40

42 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων άρα το πεδίο ορισμού της f είναι: A 8,8 β) Έχουμε για κάθε x A, ότι x A(αφού το διάστημα είναι συμμετρικό ως προς το μηδέν), f x 8 x 8 x 8 x 8 x 8 x 8 x f x άρα η f είναι περιττή. γ) Η μοναδική γνησίως φθίνουσα συνάρτηση είναι η τρίτη γραφική παράσταση από αυτές που προτείνονται (δείτε σημείωση 1). Οπότε τα σημεία στα οποία έχουμε μέγιστα - ελάχιστα είναι: Ελάχιστο στο σημείο: 8, f 8 8, 4,άρα min f(x) = f(8) = 4 Μέγιστο στο σημείο: 8,f 8 8, f 8 8, 4, άρα max f(x) = f( 8) = 4 δ) Έστω ότι η gx f x 3 είναι περιττή στο διάστημα Α, τότε g x g x f x 3 f x 3 f x 3 f x που είναι άτοπο, άρα η g δεν είναι περιττή. Έστω ότι η gx f x 3 είναι άρτια στο διάστημα Α, τότε gx gx f x 3 f x 3 f x f x f x 0 f x 0 που είναι άτοπο, άρα η g δεν είναι ούτε άρτια. (Δείτε εναλλακτικά την σημείωση ). Η hx f x 3 δεν είναι ούτε άρτια ούτε περιττή, αφού προκύπτει από την γραφική παράσταση της C f αν την μετατοπίσουμε κατά 3 μονάδες προς τα αριστερά όπως φαίνεται στο σχήμα. Επομένως ούτε συμμετρική ως προς τον άξονα y y (όχι άρτια), ούτε ως προς την αρχή των αξόνων (όχι περιττή) είναι η γραφική παράσταση της συνάρτησης h. (Δείτε εναλλακτικά την σημείωση 3 και 4) Σημείωση 1: Μπορούμε εύκολα να αποδείξουμε ότι η συνάρτηση f είναι γνησίως φθίνουσα στο πεδίο ορισμού της! Πως; Δείτε την παρακάτω απόδειξη κυρίως για εκπαιδευτικούς λόγους: Έστω x 1, x A, με x1 x, τότε 41

43 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων x x 8 x 8 x 0 8 x 8 x 1 Επίσης, x x 0 8 x 8 x 8 x 8 x 8 x 8 x Προσθέτουμε κατά μέλη τις σχέσεις (1) και (), 8 x 8 x 8 x 8 x f x f x άρα για οποιαδήποτε x 1, x φθίνουσα στο Α. x ισχύει f x f x A με x1 1, άρα η f είναι γνησίως Σημείωση : Μια γραφική ερμηνεία για την γραφική παράσταση της g είναι ότι αν μετακινηθεί 3 μονάδες παρακάτω δεν θα είναι συμμετρική ούτε ως προς τον άξονα y y (δηλ. όχι άρτια) και ούτε ως προς την αρχή των αξόνων (δηλ. ούτε περιττή). Δείτε το παρακάτω σχήμα. Σημείωση 3: Για την συνάρτηση h, μπορούμε και αλγεβρικά να συμπεράνουμε ότι δεν είναι άρτια, ούτε και περιττή από το πεδίο ορισμού, που είναι το εξής: (x 3) 8,8 8 x x 5 A 11,5 που δεν είναι, άρα συμμετρικό ως προς το μηδέν, άρα αν το x h Ah, δεν είμαστε σίγουροι ότι και το x Ah. Σημείωση 4: Τέλος για την h μπορούμε να το διαπιστώσουμε και με την απαγωγή σε άτοπο. Έστω ότι η h είναι περιττή, τότε: x0 h 0 0 f 3 0 h x h x h 0 h άτοπο!! Έστω ότι η h είναι άρτια, τότε: x 1 f:. h x h x h 1 h 1 f f 4 4 άτοπο! ΑΣΚΗΣΗ Δ (1784) 4

44 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων Δίνεται η συνάρτηση: f x 1 x c d, x με c, d θετικές σταθερές, η γραφική παράσταση της οποίας διέρχεται από τα σημεία A 0,16 και B 4,0. α) Με βάση τα δεδομένα, να κατασκευάσετε ένα σύστημα δύο εξισώσεων με αγνώστους τους c, d και να υπολογίσετε την τιμή τους. Μονάδες 10 β) Θεωρώντας γνωστό ότι c 6 και d, i. να βρείτε τα σημεία τομής της γραφικής παράστασης της συνάρτησης f με τους άξονες. Μονάδες 3 ii. να μεταφέρετε στην κόλα σας το σύστημα συντεταγμένων που ακολουθεί, να σχεδιάσετε τη γραφική παράσταση της συνάρτησης f και να εξηγήσετε πως αυτή 1 σχετίζεται με τη γραφική παράσταση της συνάρτησης gx x. Μονάδες 6 iii. με βάση την παραπάνω γραφική παράσταση, να βρείτε το ακρότατο της συνάρτησης f, τα διαστήματα στα οποία η f είναι μονότονη, καθώς και το είδος της μονοτονίας της σε καθένα από αυτά τα διαστήματα. Μονάδες 6 α) Αφού η γραφική παράσταση της συνάρτησης f διέρχεται από το σημείο A 0,16, θα ισχύει: f c 1 d 16 c d 16 c d 3 1. Ομοίως η γραφική παράσταση της συνάρτησης f διέρχεται και από το σημείο B 4,0, άρα ισχύει: f c d 0 4 c d 0. Συνεπώς από τα δεδομένα της εκφώνησης προκύπτει το ακόλουθο σύστημα εξισώσεων για τις μεταβλητές c και d: c d 3 4 c d 0 43

45 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων Η εξίσωση () γίνεται: 4 c d 0 48 c 6. 8 Αντικαθιστώντας στην (1) παίρνουμε: c c d c 3 0 8c d 3 36 d 3 d Άρα τελικά οι σταθερές c και d παίρνουν τις τιμές c 6 και d. 4 d. β) Για c 6 και d ο τύπος της συνάρτησης γίνεται: f x 1 x 6, x. i. Τα σημεία στα οποία η γραφική παράσταση της f τέμνει τον οριζόντιο άξονα xx είναι τα σημεία που έχουν y 0, δηλαδή τα σημεία για τα οποία ισχύει 1 x 6 0 f x 0 x x 6 4 x 6 4 x 6 ή x 6 x 6 8 ή x 6 4. Συνεπώς η γραφική παράσταση της f τέμνει τον οριζόντιο άξονα xx και 8,0. στα σημεία B4,0 Το σημείο στο οποίο η γραφική παράσταση της f τέμνει τον κατακόρυφο άξονα yy είναι το σημείο που έχει x 0. Το σημείο αυτό θα έχει τεταγμένη y f , δηλαδή η γραφική παράσταση της f τέμνει τον κατακόρυφο άξονα yy στο σημείο A 0,16. Σχόλιο: Ο παραπάνω υπολογισμός μπορεί και να παρακαμφθεί αν σκεφτούμε ότι κάθε γραφική παράσταση συνάρτησης τέμνεται από οποιαδήποτε κατακόρυφη ευθεία σε ένα το πολύ σημείο της. Γνωρίζουμε ήδη από την υπόθεση ότι το σημείο A0,16 είναι σημείο από το οποίο διέρχεται η γραφική παράσταση της f, και φυσικά είναι σημείο του άξονα yy, αφού έχει τετμημένη ίση με 0, συνεπώς αυτό θα είναι και το ζητούμενο σημείο τομής της γραφικής παράστασης της συνάρτησης f με τον κατακόρυφο άξονα yy. ii. Η γραφική παράσταση της συνάρτησης f είναι αυτή που φαίνεται στο ακόλουθο σχήμα: 44

46 Κεφάλαιο ο Ιδιότητες συναρτήσεων Η γραφική αυτή παράσταση προκύπτει από τη γραφική παράσταση της συνάρτησης 1 gx x με οριζόντια μετατόπισή της κατά 6 μονάδες προς τα δεξιά και στη συνέχεια κατά μονάδες προς τα κάτω. iii. Από τη γραφική παράσταση της συνάρτησης f διαπιστώνουμε ότι η συνάρτηση f παίρνει ελάχιστη τιμή fmin για x 6, η συνάρτηση είναι γνησίως μονότονη στα διαστήματα,6και 6, και πιο συγκεκριμένα η συνάρτηση f είναι γνησίως φθίνουσα στο διάστημα,6 και γνησίως αύξουσα στο διάστημα 6,. Παρόμοια άσκηση βιβλίου: 4/Α Ομάδας/σελ.46 45

47 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία Μια ματιά στη Θεωρία του 3ου Κεφαλαίου Αντί κάποιων ψηγμάτων θεωρίας ή «κατάλληλων» μεθοδολογιών, θα αναφερθούμε σε ένα σημείο που, κατά την άποψή μας, είναι πηγή παρερμηνειών, απλουστεύσεων ή ακόμη και λαθών. Αναφερόμαστε σε συναρτήσεις της μορφής f (x) ρημ ωx k, ρ,ω,k και g(x) ρσυν ωx k, ρ,ω,k. Αρχικά, σε εφαρμογή του σχολικού βιβλίου ( 3.4) υπάρχουν συμπεράσματα για συναρτήσεις της μορφής f (x) ρ ημ ωx και g(x) ρ συν ωx και ω 0 (1) : έχουν μέγιστη τιμή το και ελάχιστη τιμή το, είναι περιοδικές με περίοδο π Τ ω, όπου ρ 0 Για τις συναρτήσεις της μορφής f (x) ρ ημ ωx και g(x) ρ συν ωx ρ 0 και ω 0 () (βλέπε 3.4, άσκηση 1, Ά Ομάδας), μπορούμε να, όπου καταλήξουμε σε αντίστοιχα συμπεράσματα, χρησιμοποιώντας το γεγονός ότι σε σχέση με τις συναρτήσεις της μορφής f (x) ρ ημ ωx και f (x) ρ συν ωx, όπου ρ 0 και ω 0, είναι συμμετρικές ως προς τον άξονα xx, και έτσι να πούμε: έχουν μέγιστη τιμή το και ελάχιστη τιμή το (αλλά σε διαφορετικά σημεία) είναι περιοδικές με περίοδο π Τ ω Στην περίπτωση όπου ω 0, κάνουμε χρήση των τύπων που ισχύουν για αναγωγή στο 1 ο τεταρτημόριο και να παρατηρήσουμε ότι: f (x) ρημ ωx ρημ ωx ρ ημ ωx ρ ημ ω x g(x) ρσυν ωx ρσυν ωx ρσυν ωx ρ συν ω x Συνδυάζοντας τα παραπάνω με τις σχέσεις (1) και (), καταλήγουμε στα αντίστοιχα συμπεράσματα για συναρτήσεις της μορφής f (x) ρ ημ ωx g(x) ρ συν ωx, όπου ρ,ω (3) : και έχουν μέγιστη τιμή το και ελάχιστη τιμή το (αλλά σε διαφορετικά σημεία) είναι περιοδικές με περίοδο π Τ ω 46

48 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία Τέλος, για συναρτήσεις της μορφής f (x) ρημ ωx k, ρ,ω,k και g(x) ρσυν ωx k, ρ,ω,k (βλέπε 3.4, ασκήσεις, 7 Ά Ομάδας και 3, 4 Β Ομάδας) μπορούμε να συνδυάσουμε τα προηγούμενα συμπεράσματα και την κατακόρυφη μετατόπιση που έχουν σχετικά πρόσφατα διδαχθεί οι μαθητές. Συγκεκριμένα, παρατηρούμε ότι οι συναρτήσεις f (x) ρημ ωx k, ρ,ω,k και g(x) ρσυν ωx k, ρ,ω,k, παρατηρούμε ότι έχουν γραφικές παραστάσεις που προκύπτουν από τις αντίστοιχες των συναρτήσεων φ(x) ρ ημ ωx και γ(x) ρ συν ωx, με κατακόρυφη μετατόπιση κατά k μονάδες (προς τα επάνω αν k 0 ή προς τα κάτω αν k 0). Τότε μπορούμε να πούμε ότι: έχουν μέγιστη τιμή το k και ελάχιστη τιμή το k είναι περιοδικές με περίοδο επηρεάζει την περίοδο της συνάρτησης) π Τ (αφού η κατακόρυφη μετατόπιση δεν ω Όσον αφορά στις συναρτήσεις της μορφής f (x) ρεφ ωx, ρ,ω και g(x) ρσφ ωx, ρ,ω, κατά την άποψή μου, δεν μπορούμε να βγάζουμε απ ευθείας συμπεράσματα. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να υποπτευόμαστε την περίοδο και να το αποδεικνύουμε αναλυτικά, όπως στις εφαρμογές 1 και του σχολικού βιβλίου ( 3.4). Π.χ. f (x) εφx (βλέπε 3.4, άσκηση 8 Ά Ομάδας) Σχόλιο: Στην συγκεκριμένη συλλογή ασκήσεων, τα παραπάνω αφορούν κυρίως στις ασκήσεις: ΑΣΚΗΣΗ Β10 (17704) ΑΣΚΗΣΗ Δ5 (17843) ΑΣΚΗΣΗ Δ8 (1785) ΑΣΚΗΣΗ Δ9 (17855) 47

49 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία 3. - Βασικές τριγωνομετρικές ταυτότητες «Θέμα Β» ΑΣΚΗΣΗ 1 (17663) π Αν 0 x και συνx 1 5συνx 4 0, τότε: 4 α) Να αποδείξετε ότι συνx 5 β) Να βρείτε τους άλλους τριγωνομετρικούς αριθμούς της γωνίας x. Μονάδες 10 Μονάδες 15 α) Ισχύει Αν, με 0, τότε 0 ή 0, άρα, από τη σχέση x 1 5x 4 0 προκύπτει ότι: x 1 0 ή 5x x ή x 5. 4 Επειδή όμως 0x προκύπτει ότι x 0, οπότε x. 5 β) Από τη γνωστή τριγωνομετρική ταυτότητα x x 1 παίρνουμε ότι x 1 x. Αντικαθιστούμε το x με 4 5 και έχουμε: x 1 1, δηλαδή x Επειδή όμως 0x προκύπτει ότι x 0, οπότε x, δηλαδή x. 5 x x Από τις ταυτότητες x, x αντικαθιστώντας τα παραπάνω x x παίρνουμε: x, x Οπότε, x, x. 4 3 Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: 3.5 Α Ομάδας / Άσκηση 5-3. Α Ομάδας / Άσκηση 5 48

50 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία «Θέμα Δ» ΑΣΚΗΣΗ (17844) x y 1 α) Να λύσετε το σύστημα: x y 1 Μονάδες 1 β) Με τη βοήθεια του ερωτήματος (α) και του τριγωνομετρικού κύκλου, να βρείτε όλες τις γωνίες ω με 0 ω π, που ικανοποιούν τη σχέση συνω ημω 1 και να τις απεικονίσετε πάνω στον τριγωνομετρικό κύκλο. Μονάδες 13 α) Α τρόπος: Έχουμε ένα μη γραμμικό σύστημα δύο εξισώσεων με δύο αγνώστους, οπότε λύνουμε την πρώτη ως προς y και έχουμε: y x 1 y x 1 y x 1 y x 1 x y 1 x x 1 1 x x 1 1 x x x 1 1 y x 1 y x 1 y x 1 y 1 y 0 ή x x 0 x x 1 0 x 0 ή x 1 x 0 x 1 Επομένως,0, 1 ή 1,0 οι δύο λύσεις Β τρόπος : Έχουμε, x y 1 x y 1 x y 1 x y 1 x y 1 x y 1 x y xy 1 1 xy 1 xy 0 x 0 ή y 0 y 1 y 0 ή x 0 x 1 Επομένως, 0, 1 ή 1,0 οι δύο λύσεις β) Έχουμε: συνω ημω 1 και συν ω ημ ω 1, παρατηρούμε ότι είναι το αρχικό σύστημα αν θεωρήσουμε x συνω & y ημω. Επομένως από το α) ερώτημα οι λύσεις του συστήματος είναι: Δηλαδή (x, y) 1,0 ή (x, y) 0, 1. (συνω, ημω) 1, 0 ή (συνω, ημω) 0, 1 συνω 1 συνω 0 0ωπ 3π ή ω π ή ω ημω 0 ημω 1 Η απεικόνιση των λύσεων στον τριγωνομετρικό κύκλο δίνεται με την βοήθεια των σημείων Α και Β των αρνητικών ημιαξόνων Οx και Oy αντίστοιχα. 49

51 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία Παρόμοιες Ασκήσεις : 50

52 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία Aναγωγή στο 1 ο τεταρτημόριο «Θέμα Β» ΑΣΚΗΣΗ 1 (17699) 3 Δίνεται ημφ, όπου φ η οξεία γωνία που σχηματίζεται με κορυφή το σημείο Α της 5 ευθείας (ε) του διπλανού σχήματος. α) Να βρείτε το συνημίτονο της γωνίας φ. Μονάδες 10 β) Να βρείτε το ημίτονο και το συνημίτονο των γωνιών θ και ω του σχήματος. Μονάδες 15 α) Αν οξεία γωνία, τότε 0 δηλαδή είναι γωνία του 1 ου τεταρτημορίου όπου είναι 0 (1). Ισχύει, (1) β) Από το σχήμα που δίνεται έχουμε,, οπότε από τύπους αναγωγής στο 1 ο τεταρτημόριο για τις γωνίες που διαφέρουν κατά π είναι και 3 5 Ενώ , οπότε από τύπους αναγωγής στο 1 ο τεταρτημόριο για τις παραπληρωματικές γωνίες είναι, και Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο:

53 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία Οι τριγωνομετρικές συναρτήσεις «Θέμα Β» ΑΣΚΗΣΗ 1 (17656) 1 Δίνεται η συνάρτηση f (x) συνx, x α) Ποια είναι η μέγιστη και ποια η ελάχιστη τιμή της συνάρτησης; Ποια είναι η περίοδος της f ; Μονάδες 9 β) Να σχεδιάσετε τη γραφική παράσταση της f σε διάστημα πλάτους μιας περιόδου. Μονάδες 10 γ) Να εξετάσετε αν η συνάρτηση μπορεί να πάρει την τιμή 1. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 6 α) Η συνάρτηση f είναι της μορφής x με min f x 1 f της f. Επιπλέον, η περίοδος της f θα είναι η ελάχιστη τιμή της f και 1 0 και 0. Άρα, 1 max f x f 0 η μέγιστη τιμή T. β) Συμπληρώνουμε έναν πίνακα τιμών για την f σε διάστημα πλάτους μιας περιόδου : x 1 f (x) x > 0 > < 0 < 1 Σχεδιάζουμε τώρα την γραφική παράσταση της f: 5

54 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία γ ) Η μέγιστη τιμή της συνάρτησης f είναι το 1, άρα, 1 f (x) 1, για κάθε x. Επομένως, η συνάρτηση f δε μπορεί να πάρει την τιμή 1. Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: 3.4 Α Ομάδας / Άσκηση 5 ΑΣΚΗΣΗ (17693) α) Να διατάξετε από το μικρότερο στο μεγαλύτερο τους παρακάτω αριθμούς: π π 17π συν, συν, συν Μονάδες 1 3π π β) Αν π x1 x να συγκρίνετε τους αριθμούς ημ x1 και π ημ x Μονάδες 13 α) Είναι, Έτσι έχουμε, (1) Ακόμη είναι, 3 0 (αφού 3 5 και ) και η συνάρτηση f (x) x είναι γνησίως φθίνουσα στο διάστημα 0,, οπότε (1) β) 1 ος τρόπος Από τους τύπους αναγωγής στο 1 ο τεταρτημόριο για τις συμπληρωματικές γωνίες έχουμε, x1 x1 και x x 3 και αφού η f (x) x είναι γνησίως αύξουσα στο διάστημα 3, ισχύει, με x1 x 3 x1 x x1 x x1 x ος τρόπος 53

55 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία x x1 x x1 x, Έχουμε, x1 x x1 x x1 x Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: - ΑΣΚΗΣΗ 3 (17704) Δίνεται η συνάρτηση f(x) 3συνx, x α) Να βρείτε την περίοδο, τη μέγιστη και την ελάχιστη τιμή της f Μονάδες 1 β) Να συμπληρώσετε τον παρακάτω πίνακα και να παραστήσετε γραφικά την f σε διάστημα μιας περιόδου. Μονάδες 13 f (x) x συνx x 0 π 4 3συνx π 3π 4 π α) Η συνάρτηση f είναι της μορφής f (x) κ συν ωx περίοδο π T με ω και κ 3, άρα έχουμε, ω Επιπλέον, για κάθε x, ( 3) που είναι περιοδική με π T π. συνx 1 1 συνx συνx 3 f ( π) 3 συνx f (0) Άρα το ελάχιστο της f είναι το 3 και το μέγιστο της το 3 β) Ο πίνακας συμπληρωμένος μετά τις πράξεις είναι, x x 0 3 x f (x) 3 x Ενώ η Cf σε διάστημα μιας περιόδου, δηλαδή στο [0, ] φαίνεται παρακάτω, 54

56 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: 3.4 Α Ομάδας / Άσκηση 5,6 ΑΣΚΗΣΗ 4 (1775) π Δίνεται η συνάρτηση f (x) ημ π 3x συν 3x, x α) Να δείξετε ότι f (x) ημ 3x β) Να σχεδιάσετε τη γραφική παράσταση της συνάρτησης f Μονάδες 10 Μονάδες 15 α) Έχουμε, π f (x) ημ π 3x συν 3x = ημ3x ημ3x = ημ3x από τύπους αναγωγής στο 1 ο τεταρτημόριο για τις παραπληρωματικές γωνίες (στην πρώτη περίπτωση) και από τύπους αναγωγής στο 1 ο τεταρτημόριο για τις συμπληρωματικές γωνίες (στην δεύτερη περίπτωση) 55

57 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία β) Η συνάρτηση f είναι της μορφής f (x) x περιοδική με περίοδο T. με 3, που είναι Επομένως, η συνάρτηση έχει ελάχιστο το, μέγιστο το και περίοδο Άρα η γραφική της παράσταση είναι: π Τ. 3 Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: 3.3 Β Ομάδας / Άσκηση Α Ομάδας / Άσκηση 3 «Θέμα Δ» ΑΣΚΗΣΗ 5 (17841) Η Αλίκη και η Αθηνά διασκεδάζουν στη ρόδα του λούνα παρκ. Η απόσταση, σε μέτρα, του καθίσματός τους από το έδαφος τη χρονική στιγμή t sec δίνεται από τη συνάρτηση π t h t 8 6 ημ, 0 t α) Να βρείτε το ελάχιστον και το μέγιστο ύψος στο οποίο φτάνει το κάθισμα, καθώς και τις στιγμές κατά τις οποίες το κάθισμα βρίσκεται στο ελάχιστο και στο μέγιστο ύψος. Μονάδες 8 β) Να υπολογίσετε την ακτίνα της ρόδας. Μονάδες 3 γ) Να βρείτε την περίοδο της κίνησης, δηλαδή το χρόνο στον οποίο η ρόδα ολοκληρώνει μία περιστροφή. Πόσους γύρους έκαναν οι δύο φίλες στο διάστημα από 0 έως 180sec; Μονάδες 4+=6 δ) Να μεταφέρετε στην κόλλα σας τον πίνακα τιμών και το σύστημα συντεταγμένων που δίνονται παρακάτω και: i. να συμπληρώσετε τον πίνακα τιμών της συνάρτησης του ύψους ht. Μονάδες 3 56

58 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία ii. να σχεδιάσετε στο σύστημα συντεταγμένων το τμήμα της γραφικής παράστασης της συνάρτησης ht με 0 t 90. Μονάδες 5 t ht α) Η συνάρτηση h είναι συνάρτηση της μορφής ht t c με 6, και c Η γραφική της παράσταση προκύπτει από την κατακόρυφη μετατόπιση της γραφικής παράστασης της συνάρτησης gx t κατά c 8 μονάδες μήκους προς τα πάνω. Η συνάρτηση g έχει μέγιστη τιμή gmax 6 και ελάχιστη τιμή gmin 6 (αφού 6 ), άρα αντίστοιχα η συνάρτηση h έχει μέγιστη τιμή hmax gmax και ελάχιστη τιμή hmin gmin Συνεπώς, το μέγιστο ύψος που φτάνει το κάθισμα είναι ύψος είναι hmin m. hmax 14m ενώ το ελάχιστο Για να βρούμε τις χρονικές στιγμές κατά τις οποίες το κάθισμα βρίσκεται στο μέγιστο ύψος εργαζόμαστε ως εξής: h t h 14 όταν max t t t t t k, k t k 1, k t 60k 15, k Επιπλέον ισχύει 0 t 180 άρα 0 60k k k 165 0,5 k, και αφού k το k μπορεί να πάρει τις τιμές 0 ή 1 ή. Για k 0 έχουμε t , για k 1 έχουμε t ενώ για k έχουμε t , άρα το κάθισμα φτάνει στο μέγιστο ύψος τις χρονικές στιγμές 15sec, 75sec και 135sec. Αντίστοιχα θα βρούμε τις χρονικές στιγμές κατά τις οποίες το κάθισμα βρίσκεται στο ελάχιστο ύψος ως εξής: h t h όταν min t t t

59 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία t 3 30 t 3 k, k t k 3, k t 60k 45, k Επιπλέον ισχύει 0 t 180 άρα 0 60k k k 135 0,75 k, και αφού k το k μπορεί να πάρει τις τιμές 0 ή 1 ή. Για k 0 έχουμε t , για k 1 έχουμε t ενώ για k έχουμε t , άρα το κάθισμα φτάνει στο μέγιστο ύψος τις χρονικές στιγμές 45sec, 105sec και 165sec. β) Αν R είναι η ακτίνα της ρόδας τότε ισχύει hmax hmin R, αφού οι θέσεις μέγιστου και ελάχιστου ύψους είναι αντιδιαμετρικά σημεία της κυκλικής τροχιάς του καθίσματος. Συνεπώς h h R R 14 1 R 6, max min δηλαδή η ακτίνα της ρόδας είναι R 6m. γ) Ο χρόνος μίας πλήρους περιστροφής της ρόδας είναι πχ ο χρόνος μεταξύ δύο διαδοχικών διελεύσεων του καθίσματος από τη θέση μέγιστου ύψους (ή ελάχιστου ύψους, ή γενικά οποιαδήποτε συγκεκριμένης θέσης της τροχιάς), άρα αφού πχ το κάθισμα βρίσκεται στη θέση μέγιστου ύψους τις διαδοχικές χρονικές στιγμές 15sec και 75sec, η περίοδος της κίνησης είναι T 75sec 15sec 60sec. π π Επίσης μπορούμε Τ 60 sec ω π 30 Επιπλέον το διάστημα από 0sec έως 180sec (δηλαδή χρονικό διάστημα 180sec) είναι χρονικό διάστημα στο οποίο γίνονται 180sec :60sec 3 πλήρεις περιστροφές του τροχού ή 3 γύροι για τις δύο φίλες. δ) i. O πίνακας τιμών της συνάρτησης του ύψους ht, σε m, συμπληρώνεται ως εξής: αφού: t ht για t 0sec είναι h , για t 15sec είναι h , 30 58

60 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία 30 για t 30sec είναι h , για t 45sec είναι h για t 60sec είναι h , για t 75sec είναι h , 30 αφού για t 90sec είναι h , 30 αφού 3 0., t ii. Η h t 8 6 έχει Τ=60,μέγιστη τιμή 14 και ελάχιστη τιμή το. 30 Η γραφική παράσταση της συνάρτησης σχήμα: ht με 0 t 90 δίνεται από το παρακάτω Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: 3.4 Β Ομάδας / Άσκηση,3 ΑΣΚΗΣΗ 6 (1785) Ένα παιγνίδι κρέμεται με ένα ελατήριο από το ταβάνι. Το ύψος του από το πάτωμα σε cm συναρτήσει του χρόνου t (sec) δίνεται από τη σχέση: ht α συν ωt β όπου α, ω, β πραγματικές σταθερές. Όταν το ελατήριο ταλαντώνεται, το ελάχιστο ύψος του παιχνιδιού από το πάτωμα είναι 0cm και το μέγιστο 100cm. Τη χρονική στιγμή t 0 το ύψος παίρνει την ελάχιστη 59

61 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία τιμή του και ο χρόνος μιας πλήρους ταλάντωσης (θέσεις: ελάχιστο-ηρεμία-μέγιστοηρεμία-ελάχιστο) είναι 6sec. π α) Να δείξετε ότι ω 3 Μονάδες 5 β) Να προσδιορίσετε τις τιμές των α και β αιτιολογώντας την απάντησή σας. Μονάδες 6 γ) Να υπολογίσετε το ύψος του παιγνιδιού από το πάτωμα 14sec μετά την έναρξη της ταλάντωσης. Μονάδες 8 δ) Να χαράξετε τη γραφική παράσταση της συνάρτησης h(t), για 0 t 1. Μονάδες 6 π α) Ξέρουμε ότι η περίοδος δίνεται από το τύπο T, μας δίνεται από τα δεδομένα ω της άσκησης ότι η περίοδος είναι 6sec, επομένως έχουμε: π π 6 ω ω 3 β) Έχουμε, h0 0 α συν ω0 β 0 α 1β 0 α β 0 Εφόσον η περίοδος του ελατηρίου είναι 6sec και μια πλήρη ταλάντωση σημαίνει κίνηση στις θέσεις: ελάχιστο-ηρεμία-μέγιστο-ηρεμία-ελάχιστο, άρα το παιγνίδι θα χρειαστεί το μισό χρόνο (3sec ) για να φτάσει στο μέγιστο ύψος του. π h α συν 3 β 100 α συνπ β 100 α β Λύνουμε το σύστημα των δυο εξισώσεων, και έχουμε: α β 0 β 10 β 60 α β 100 Άρα η συνάρτηση θα έχει τύπο:. Επομένως : α 60 0 α 40 πt h t 40 συν 60 3 γ)έχουμε, 14π 1π π π h συν συν συν π π π π 40 συν συν π συν δ) Η γραφική παράσταση είναι η εξής: 60

62 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: 3.4 Β Ομάδας / Άσκηση Βασικές τριγωνομετρικές εξισώσεις 61

63 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία «Θέμα Β» ΑΣΚΗΣΗ 1 (16968) π α) Είναι η τιμή x λύση της εξίσωσης 3συν4x 3 0 ; Να αιτιολογήσετε την 4 απάντησή σας. Μονάδες 10 β) Να βρείτε τις τετμημένες των σημείων τομής της γραφικής παράστασης της συνάρτησης f (x) συν4x με την ευθεία y 1. α) Έχουμε, 34x x 1 0 4x 1 0 (1) Για x η (1) γίνεται: , που ισχύει. 4 Δηλαδή, το 4 επαληθεύει την (1), άρα, είναι λύση της. Μονάδες 15 β) Οι τετμημένες των σημείων τομής της γραφικής παράστασης της συνάρτησης f (x) 4x με την ευθεία y 1 είναι οι λύσεις της εξίσωσης f (x) 1. Οπότε έχουμε: f (x) 1 4x 1 4x 4x, κ x, κ 4 4 x, κ 4 Αυτό φαίνεται και στο παρακάτω σχήμα, όπου σε πλάτος κάθε περιόδου, εμφανίζονται τα 4 σημεία τομής) 6

64 Κεφάλαιο 3ο Τριγωνομετρία Παρόμοιες Ασκήσεις : Σχολικό βιβλίο: 3.5 Α Ομάδας / Άσκηση (iv) ΑΣΚΗΣΗ (1765) Δίνεται γωνία ωπου ικανοποιεί τη σχέση: ημω συνω 1 α) Να αποδείξετε ότι είτε ημω 0 είτε συνω 0 β) Να βρείτε τις δυνατές τιμές της γωνίας ω Μονάδες 13 Μονάδες 1 α) Έχουμε: β) Έχουμε, ή 0 1 k 0 k 0 0 ή,k ή,k k 0 k 1 άρα οι λύσεις της εξίσωσης είναι οι, Επίσης, π π συνω 0 συνω συν ω kπ,k 63

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΘΕΜΑ 2ο

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΘΕΜΑ 2ο ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΜΑ ο _6950 α) Να κατασκευάσετε ένα γραμμικό σύστημα δυο εξισώσεων με δυο αγνώστους με συντελεστές διάφορους του μηδενός, το οποίο να είναι αδύνατο. β) Να παραστήσετε γραφικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΜΑ ο _6950 α) Να κατασκευάσετε ένα γραμμικό σύστημα δυο εξισώσεων με δυο αγνώστους με συντελεστές διάφορους του

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας- Άλγεβρα Β ΓΕ.Λ.-Σχολικό έτος 2014-2015 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ. Σχολικό έτος: 2014-2015

Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας- Άλγεβρα Β ΓΕ.Λ.-Σχολικό έτος 2014-2015 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ. Σχολικό έτος: 2014-2015 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ Α Λ Γ Ε Β Ρ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Σχολικό έτος: 014-015 Τα θέματα εμπλουτίζονται με την δημοσιοποίηση και των νέων θεμάτων από το Ι.Ε.Π. Γ ε ν ι κ ή Ε π ι μ έ λ ε ι

Διαβάστε περισσότερα

(Έκδοση: 05 03 2015)

(Έκδοση: 05 03 2015) (Έκδοση: 05 03 05) Οι απαντήσεις και οι λύσεις είναι αποτέλεσμα της συλλογικής δουλειάς των συνεργατών του δικτυακού τόπου http://lisari.blogspot.gr 4η έκδοση: 05 03 05 (συνεχής ανανέωση) Το βιβλίο διατίθεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τετάρτη 20 05 15 10:15 πμ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ LISARI TEAM. ΘΕΜΑΤΑ Α + Β Βελαώρας Γιάννης Κάκανος Γιάννης ΘΕΜΑ Γ

ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τετάρτη 20 05 15 10:15 πμ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ LISARI TEAM. ΘΕΜΑΤΑ Α + Β Βελαώρας Γιάννης Κάκανος Γιάννης ΘΕΜΑ Γ ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τετάρτη 0 0 0: πμ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ LISARI TEAM ΘΕΜΑΤΑ Α + Β Βελαώρας Γιάννης Κάκανος Γιάννης ΘΕΜΑ Γ Βοσκάκης Σήφης Σπλήνης Νίκος ΘΕΜΑ Δ Παπαμικρούλης Δ. Σίσκας Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 1.1

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 1.1 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 1.1 ΘΕΜΑ ο ΘΕΜΑ 16950 α) Να κατασκευάσετε ένα γραμμικό σύστημα δυο εξισώσεων με δυο αγνώστους με συντελεστές

Διαβάστε περισσότερα

(Μονάδες 15) (Μονάδες 12)

(Μονάδες 15) (Μονάδες 12) ΑΛΓΕΒΡΑ Β Λυκε ί ου τ ράε ζ αθε μάτ ων( 1ηέ κδοση) θέ μαδε ύτ ε ροκαιτ έ τ αρτ ο Κόμβ οςατ σι οούλου01415 δης Ει μέ λε ι α:εμμανουήλκ.σκαλί Αντ ώνηςκ.αοστ όλου Άσκηση 1 α) Να κατασκευάσετε ένα γραμμικό

Διαβάστε περισσότερα

Α Λ Γ Ε Β Ρ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

Α Λ Γ Ε Β Ρ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Α Λ Γ Ε Β Ρ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Όταν έχουμε δύο γραμμικές εξισώσεις αx+βy=γ και α x+β y=γ και ζητάμε τις κοινές λύσεις τους, τότε λέμε ότι έχουμε να λύσουμε ένα γραμμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τετάρτη 10 06 15 20:10. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ LISARI TEAM ΘΕΜΑ Α Μαρία Παπαδομανωλάκη ΘΕΜΑ Β ΘΕΜΑ Γ

ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τετάρτη 10 06 15 20:10. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ LISARI TEAM ΘΕΜΑ Α Μαρία Παπαδομανωλάκη ΘΕΜΑ Β ΘΕΜΑ Γ ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τετάρτη 10 06 15 0:10 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ LISARI TEAM ΘΕΜΑ Α Μαρία Παπαδομανωλάκη ΘΕΜΑ Β ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ Γ Θεόδωρος Παγώνης Χαράλαμπος Φιλιππίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ

ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ Άλγεβρα Β Λυκείου, ο Κεφάλαιο ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο : ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ 1 Μια συνάρτηση ƒ λέγεται γνησίως αύξουσα σε ένα διάστημα Δ του πεδίου ορισμού της, όταν για οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Παρασκευή 12 06 15 20:30. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ LISARI TEAM ΘΕΜΑ Α Σήφης Βοσκάκης ΘΕΜΑ Β ΘΕΜΑ Γ

ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Παρασκευή 12 06 15 20:30. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ LISARI TEAM ΘΕΜΑ Α Σήφης Βοσκάκης ΘΕΜΑ Β ΘΕΜΑ Γ ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Παρασκευή 06 5 0:0 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ LISARI TEAM ΘΕΜΑ Α Σήφης Βοσκάκης ΘΕΜΑ Β Ανδρέας Μανώλης Θανάσης Νικολόπουλος Σταύρος Χαραλάμπους ΘΕΜΑ Γ Πάνος Γκριμπαβιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ & ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ & ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ & ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Επιμέλεια : Παλαιολόγου Παύλος Μαθηματικός Αγαπητοί μαθητές, αυτό το βιβλίο αποτελεί ένα σημαντικό βοήθημα για την Άλγεβρα της Β Λυκείου, που είναι

Διαβάστε περισσότερα

α) Στο ίδιο σύστημα αξόνων να χαράξετε τις γραφικές παραστάσεις των συναρτήσεων

α) Στο ίδιο σύστημα αξόνων να χαράξετε τις γραφικές παραστάσεις των συναρτήσεων ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Άλγεβρα Β-Λυκείου (2ο πακέτο ασκήσεων) 1 22630 Δίνεται η γραφική παράσταση της συνάρτησης f(x) = 3 x με x R. α) Στο ίδιο σύστημα αξόνων να χαράξετε τις γραφικές παραστάσεις των συναρτήσεων

Διαβάστε περισσότερα

1.1. 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΘΕΜΑΤΑ

1.1. 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΘΕΜΑΤΑ 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΘΕΜΑΤΑ 1.1 16950 Β (ΑΝΑΡΤΗΘΗΚΕ 08-11-14) α) Να κατασκευάσετε ένα γραµµικό σύστηµα δυο εξισώσεων µε δυο αγνώστους µε συντελεστές διάφορους του µηδενός, το οποίο να είναι αδύνατο. β) Να παραστήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ 5 ΜΕΛΕΤΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό θα δούμε πώς, με τη βοήθεια των πληροφοριών που α- ποκτήσαμε μέχρι τώρα, μπορούμε να χαράξουμε με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια τη γραφική παράσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ -- ΑΛΓΕΒΡΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ -- ΑΛΓΕΒΡΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ -- ΑΛΓΕΒΡΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Άσκηση η Γραμμικά συστήματα Δίνονται οι ευθείες : y3 και :y 5. Να βρεθεί το R, ώστε οι ευθείες να τέμνονται. Οι ευθείες και θα τέμνονται όταν το μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης Φυλλάδιο Φυλλάδι555 4 ο ο.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις)

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) 6 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) Η εξίσωση αx βy γ Στο Γυμνάσιο διαπιστώσαμε με την βοήθεια παραδειγμάτων ότι η εξίσωση αx βy γ, με α 0 ή β 0, που λέγεται γραμμική εξίσωση,

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Σακαρίκος Ευάγγελος 133 Θέματα - 21/1/2015

Επιμέλεια: Σακαρίκος Ευάγγελος 133 Θέματα - 21/1/2015 Τράπεζα Θεμάτων Β Λυκείου Άλγεβρα 1 Επιμέλεια: Σακαρίκος Ευάγγελος 133 Θέματα - 1/1/015 Τράπεζα Θεμάτων Β Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Β Λυκείου Άλγεβρα Κεφάλαιο 1 ο : Συστήματα 3 1.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Γνώσεις Μαθηματικών Α - Β Λυκείου

Βασικές Γνώσεις Μαθηματικών Α - Β Λυκείου Βασικές Γνώσεις Μαθηματικών Α - Β Λυκείου Αριθμοί 1. ΑΡΙΘΜΟΙ Σύνολο Φυσικών αριθμών: Σύνολο Ακέραιων αριθμών: Σύνολο Ρητών αριθμών: ακέραιοι με Άρρητοι αριθμοί: είναι οι μη ρητοί π.χ. Το σύνολο Πραγματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ. Σχολικό έτος: 2014-2015

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ. Σχολικό έτος: 2014-2015 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ Α Λ Γ Ε Β Ρ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Σχολικό έτος: 014-015 Τα θέματα εμπλουτίζονται με την δημοσιοποίηση και των νέων θεμάτων από το Ι.Ε.Π. Γ ε ν ι κ ή Ε π ι μ έ λ ε ι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Να αντιστοιχίσετε καθένα από τα συστήματα: (Σ 1 ): { (Σ 2 ): { (Σ 3 ): { (Σ 4 ): { με εκείνη από τις απαντήσεις Α, Β, Γ που νομίζετε ότι είναι η σωστή.

Διαβάστε περισσότερα

Φεργαδιώτης Αθανάσιος ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Θέμα 2 ο (150)

Φεργαδιώτης Αθανάσιος ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Θέμα 2 ο (150) Φεργαδιώτης Αθανάσιος ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Θέμα ο (150) -- Τράπεζα θεμάτων Άλγεβρας Α Λυκείου Φεργαδιώτης Αθανάσιος -3- Τράπεζα θεμάτων Άλγεβρας Α Λυκείου Φεργαδιώτης Αθανάσιος ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΤΑΣΟΣ. Αλγ ε β ρ α. Γενικής Παιδειασ

ΝΙΚΟΣ ΤΑΣΟΣ. Αλγ ε β ρ α. Γενικής Παιδειασ ΝΙΚΟΣ ΤΑΣΟΣ Αλγ ε β ρ α Β Λυ κ ε ί ο υ Γενικής Παιδειασ Α Τό μ ο ς 3η Εκ δ ο σ η Πρόλογος Το βιβλίο αυτό έχει σκοπό και στόχο αφενός μεν να βοηθήσει τους μαθητές της Β Λυκείου να κατανοήσουν καλύτερα την

Διαβάστε περισσότερα

Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα

Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα Θεωρούμε την ακολουθία (α ν ) των θετικών περιττών αριθμών: 1, 3, 5, 7, α) Να αιτιολογήσετε γιατί η (α ν ) είναι αριθμητική πρόοδος και να βρείτε τον εκατοστό

Διαβάστε περισσότερα

II. Συναρτήσεις. math-gr

II. Συναρτήσεις. math-gr II Συναρτήσεις Παντελής Μπουμπούλης, MSc, PhD σελ blogspotcom, bouboulismyschgr ΜΕΡΟΣ 1 ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ Α Βασικές Έννοιες Ορισμός: Έστω Α ένα υποσύνολο του συνόλου των πραγματικών αριθμών R Ονομάζουμε πραγματική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ 1. Τι καλείται μεταβλητή; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ Μεταβλητή είναι ένα γράμμα (π.χ., y, t, ) που το χρησιμοποιούμε για να παραστήσουμε ένα οποιοδήποτε στοιχείο ενός συνόλου..

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ - ΑΛΓΕΒΡΑ. Α. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους

Α ΜΕΡΟΣ - ΑΛΓΕΒΡΑ. Α. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους Α ΜΕΡΟΣ - ΑΛΓΕΒΡΑ Κεφάλαιο 1 ο ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ 1.1 Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς Α. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους 1. Ποιοι αριθμοί ονομάζονται: α) ρητοί β) άρρητοι γ) πραγματικοί;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Δ Ι Α Γ Ω Ν Ι Σ Μ Α 1

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Δ Ι Α Γ Ω Ν Ι Σ Μ Α 1 Δ Ι Α Γ Ω Ν Ι Σ Μ Α Θ έ μ α Α Α. α. Πότε η εξίσωση αx + βx + γ = 0, α 0 έχει διπλή ρίζα; Ποια είναι η διπλή ρίζα της; 4 μονάδες β. Ποια μορφή παίρνει το τριώνυμο αx + βx + γ, α 0, όταν Δ = 0; 3 μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ

ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ Ξεφυλλίζοντας τα σχολικά βιβλία της Α και Β Λυκείου θα συναντήσουμε τις παρακάτω 10 "βασικές" συναρτήσεις των οποίων τη γραφική παράσταση πρέπει να γνωρίζουμε:

Διαβάστε περισσότερα

Θεώρημα Βolzano. Κατηγορία 1 η. 11.1 Δίνεται η συνάρτηση:

Θεώρημα Βolzano. Κατηγορία 1 η. 11.1 Δίνεται η συνάρτηση: Κατηγορία η Θεώρημα Βolzano Τρόπος αντιμετώπισης:. Όταν μας ζητούν να εξετάσουμε αν ισχύει το θεώρημα Bolzano για μια συνάρτηση f σε ένα διάστημα [, ] τότε: Εξετάζουμε την συνέχεια της f στο [, ] (αν η

Διαβάστε περισσότερα

Ελευθέριος Πρωτοπαπάς. Εκφωνήσεις και λύσεις των ασκήσεων της Τράπεζας Θεμάτων στην Άλγεβρα Β Γενικού Λυκείου

Ελευθέριος Πρωτοπαπάς. Εκφωνήσεις και λύσεις των ασκήσεων της Τράπεζας Θεμάτων στην Άλγεβρα Β Γενικού Λυκείου Ελευθέριος Πρωτοαάς Εκφωνήσεις και λύσεις των ασκήσεων της Τράεζας Θεμάτων στην Άλγεβρα Β Γενικού Λυκείου Δεκέμβριος 04 Περιεχόµενα o Θέμα Θέµα Σελίδα Θέµα Σελίδα Θέµα Σελίδα Θέµα Σελίδα 6950 8 6954 9

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Διαφορικός Λογισμός

Κεφάλαιο 4: Διαφορικός Λογισμός ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Κεφάλαιο 4: Διαφορικός Λογισμός Μονοτονία Συνάρτησης Tζουβάλης Αθανάσιος Κεφάλαιο 4: Διαφορικός Λογισμός Περιεχόμενα Μονοτονία συνάρτησης... Λυμένα παραδείγματα...

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 0 Ε_3.ΜλΑ(ε) ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α A.. Α.. Α.3. ΘΕΜΑ Β Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ i) Να αποδείξετε την ταυτότητα α β γ αββγγα α β βγ γα ii) Να αποδείξετε ότι για όλους τους αβγ,, ισχύει Πότε ισχύει ισότητα; α β γ αβ βγ γα Λέμε ότι μια τριάδα θετικών ακεραίων β,

Διαβάστε περισσότερα

εξισώσεις-ανισώσεις Μαθηματικά α λυκείου Φροντιστήρια Μ.Ε. ΠΑΙΔΕΙΑ σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες

εξισώσεις-ανισώσεις Μαθηματικά α λυκείου Φροντιστήρια Μ.Ε. ΠΑΙΔΕΙΑ σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες Με τον διεθνή όρο φράκταλ (fractal, ελλ. μορφόκλασμα ή μορφοκλασματικό σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες ονομάζεται ένα γεωμετρικό σχήμα που επαναλαμβάνεται αυτούσιο σε άπειρο

Διαβάστε περισσότερα

Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια

Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια Κωνσταντίνος Παπασταματίου Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια Συνοπτική Θεωρία Μεθοδολογίες Λυμένα Παραδείγματα Επιμέλεια: Μαθηματικός Φροντιστήριο Μ.Ε. «ΑΙΧΜΗ» Κ. Καρτάλη 8 (με

Διαβάστε περισσότερα

Α. Η γραφική παράσταση της συνάρτησης 2. f(x) = α x 2 + β x + γ, α 0. f (x) x. Παράδειγμα. Περιοδικό ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ Β Ε.Μ.Ε.

Α. Η γραφική παράσταση της συνάρτησης 2. f(x) = α x 2 + β x + γ, α 0. f (x) x. Παράδειγμα. Περιοδικό ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ Β Ε.Μ.Ε. Περιοδικό ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ Β Ε.Μ.Ε. (τεύχος 55) Μαθηματικά για την Α τάξη του Λυκείου Το τριώνυμο f(x) = α x + β x + γ, α Κώστα Βακαλόπουλου, Νίκου Ταπεινού Α. Η γραφική παράσταση της συνάρτησης f(x) αx βx γ,

Διαβάστε περισσότερα

Εκφωνήσεις και λύσεις των ασκήσεων της Τράπεζας Θεμάτων στην Άλγεβρα Α ΓΕΛ

Εκφωνήσεις και λύσεις των ασκήσεων της Τράπεζας Θεμάτων στην Άλγεβρα Α ΓΕΛ Κοίταξε τις µεθόδους, τις λυµένες ασκήσεις και τις ασκήσεις προς λύση των ενοτήτων 6, 7 του βοηθήµατος Μεθοδολογία Άλγεβρας και Στοιχείων Πιθανοτήτων Α Γενικού Λυκείου των Ευσταθίου Μ. και Πρωτοπαπά Ελ.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις

Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις 2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΙΣ ΘΕΩΡΙΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΗ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΜΕΡΟΣ Α -- ΑΛΓΕΒΡΑ Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις Α. 1 1 1. Τι ονομάζεται Αριθμητική και τι Αλγεβρική παράσταση; Ονομάζεται Αριθμητική παράσταση μια παράσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Ε.1 I. 1. α 2 = 9 α = 3 ψ p: α 2 = 9, q: α = 3 Σύνολο αλήθειας της p: Α = {-3,3}, Σύνολο αλήθειας της q: B = {3} A B 2. α 2 = α α = 1 ψ p: α 2 = α, q: α = 1 Σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο

1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ΘΕΜΑ 1 ο α) Αν χ 1, χ ρίζες της εξίσωσης αχ +βχ+γ=0, 0 να δείξετε ότι S 1 και P 1 Μον. 10 β) Έστω η συνάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου Κεφάλαιο ο Αλγεβρικές Παραστάσεις ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ Γυμνάσιο Αμυνταίου ΜΑΘΗΜΑ Α. Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς ΑΣΚΗΣΕΙΣ ) ) Να συμπληρώσετε τα κενά ώστε στην κατακόρυφη στήλη

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγµατα συναρτήσεων: f:[0,+ ) IR, f(x)=2+ x f:ir IR: f(x)=

Παραδείγµατα συναρτήσεων: f:[0,+ ) IR, f(x)=2+ x f:ir IR: f(x)= ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ - 9 - ΚΕΦΑΛΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙ ο - ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ.. ρισµός Συνάρτηση από ένα σύνολο Α σ ένα σύνολο Β είναι ένας κανόνας µε τον οποίο κάθε στοιχείο του Α απεικονίζεται σε ένα ακριβώς στοιχείο του Β. Το

Διαβάστε περισσότερα

1. Ένα σώµα ταλαντώνεται κατακόρυφα στο άκρο ενός ελατηρίου. Η απόσταση του σώµατος

1. Ένα σώµα ταλαντώνεται κατακόρυφα στο άκρο ενός ελατηρίου. Η απόσταση του σώµατος 1. Ένα σώµα ταλαντώνεται κατακόρυφα στο άκρο ενός ελατηρίου. Η αόσταση του σώµατος αό το έδαφος (σε cm), δίνεται αό την συνάρτηση f(t)=1ηµ t +13, όου t ο χρόνος σε ώρες. α) Να βρείτε την ερίοδο της ταλάντωσης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 04 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 04 ΘΕΜΑ ο : * Θεωρούμε τους μιγαδικούς αριθμούς της μορφής xxi,

Διαβάστε περισσότερα

Μονοτονία - Ακρότατα - 1 1 Αντίστροφη Συνάρτηση

Μονοτονία - Ακρότατα - 1 1 Αντίστροφη Συνάρτηση 4 Μονοτονία - Ακρότατα - Αντίστροφη Συνάρτηση Α. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Μονοτονία συνάρτησης Μια συνάρτηση f λέγεται: Γνησίως αύξουσα σ' ένα διάστημα Δ του πεδίου ορισμού της, όταν για οποιαδήποτε,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΤΟΝΙΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ- ΣΥΝΟΛΟ ΤΙΜΩΝ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΜΠΗΣ. i) Για την εύρεση µονοτονίας µιας συνάρτησης υπολογίζω την f ( x )

ΜΟΝΟΤΟΝΙΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ- ΣΥΝΟΛΟ ΤΙΜΩΝ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΜΠΗΣ. i) Για την εύρεση µονοτονίας µιας συνάρτησης υπολογίζω την f ( x ) () Μονοτονία ΜΟΝΟΤΟΝΙΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ- ΣΥΝΟΛΟ ΤΙΜΩΝ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΜΠΗΣ i) Για την εύρεση µονοτονίας µιας συνάρτησης υπολογίζω την f ( ) και βρίσκω το πρόσηµό της ii) Αν προκύψει να είναι αύξουσα ή φθίνουσα,

Διαβάστε περισσότερα

α) γνησίως αύξουσα σε ένα διάστημα Δ του πεδίου ορισμού της (Σχ.α), όταν β) γνησίως φθίνουσα σε ένα διάστημα Δ του πεδίου ορισμού της (Σχ.

α) γνησίως αύξουσα σε ένα διάστημα Δ του πεδίου ορισμού της (Σχ.α), όταν β) γνησίως φθίνουσα σε ένα διάστημα Δ του πεδίου ορισμού της (Σχ. ΜΟΝΟΤΟΝΙΑ. ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ. ΜΟΝΟΤΟΝΙΑ - ΑΚΡΟΤΑΤΑ - ΣΥΜΜΕΤΡΙΕΣ Μια συνάρτηση f λέγεται: α) γνησίως αύξουσα σε ένα διάστημα Δ του πεδίου ορισμού της (Σχ.α), όταν για οποιαδήποτε χ,χ Δ με χ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ-ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ ΚΑΜΠΥΛΗΣ Να σχεδιάσετε στο ίδιο σύστημα αξόνων τις γραφικές παραστάσεις των συναρτήσεων: f ()=, g()= +3,h()= -3 Να σχεδιάσετε στο ίδιο σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2014 Θ ΕΩΡΙA 10

ΜΕ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2014 Θ ΕΩΡΙA 10 ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 04 Θ ΕΩΡΙA 0 ΘΕΜΑ A Α Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στην κόλλα σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΕΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΕΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΕΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Φροντιστήριο Μ.Ε. «ΑΙΧΜΗ» Κ.Καρτάλη 8 Βόλος Τηλ. 43598 ΠΊΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΈΝΩΝ 3. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ... 5 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΤΡΙΓΩΝΟΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΤΡΙΓΩΝΟΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΤΡΙΓΩΝΟΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Το ακτίνιο ως μονάδα μέτρησης γωνιών: Το ακτίνιο (ή rad) είναι η γωνία που, όταν γίνει επίκεντρη κύκλου (Ο, ρ), βαίνει σε τόξο που έχει μήκος ίσο με την ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ 80 ΝΙΚΑΙΑ ΝΕΑΠΟΛΗ ΤΗΛΕΦΩΝΟ 0965897 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΡΟΥΤΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΠΟΥΡΝΟΥΤΣΟΥ ΚΩΝ/ΝΑ ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ Η έννοια του μιγαδικού

Διαβάστε περισσότερα

Η συνάρτηση y = αχ 2 + βχ + γ

Η συνάρτηση y = αχ 2 + βχ + γ Η συνάρτηση y αχ + βχ + γ Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd 1 Η συνάρτηση y αx + βx + γ με α 0 Μια συνάρτηση της μορφής y αx + βx + γ με α 0 ονομάζεται τετραγωνική

Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια συνάρτησης σε κλειστό διάστημα

Συνέχεια συνάρτησης σε κλειστό διάστημα 8 Συνέχεια συνάρτησης σε κλειστό διάστημα Α ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1 Μια συνάρτηση f θα λέμε ότι είναι: i Συνεχής σε ένα ανοιχτό διάστημα (α,β) όταν είναι συνεχής σε κάθε σημείο του διαστήματος (α,β)

Διαβάστε περισσότερα

θ. Bolzano θ. Ενδιάμεσων τιμών θ. Μεγίστου Ελαχίστου και Εφαρμογές

θ. Bolzano θ. Ενδιάμεσων τιμών θ. Μεγίστου Ελαχίστου και Εφαρμογές Περιοδικό ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ Β ΕΜΕ (Τεύχος 35) θ Bolzano θ Ενδιάμεσων τιμών θ Μεγίστου Ελαχίστου και Εφαρμογές Στο άρθρο αυτό επιχειρείται μια προσέγγιση των βασικών αυτών θεωρημάτων με εφαρμογές έ- τσι ώστε να

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Προσανατολισμού Γ Λυκείου, 1.1-1.7. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών Μ Α Θ Η Μ Α Τ Α ΣΤΑ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α

Μαθηματικά Προσανατολισμού Γ Λυκείου, 1.1-1.7. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών Μ Α Θ Η Μ Α Τ Α ΣΤΑ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών Μ Α Θ Η Μ Α Τ Α ΣΤΑ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Σ Α Ν Α Τ Ο Λ Ι Σ Μ Ο Υ Θ Ε Τ Ι Κ Ω Ν Σ Π Ο Υ Δ Ω Ν, Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ι Α Σ & Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

2.7 ΤΟΠΙΚΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

2.7 ΤΟΠΙΚΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ .7 ΤΟΠΙΚΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ I. Αν μια συνάρτηση παρουσιάζει τοπικό ακρότατο σε ένα εσωτερικό σημείο του πεδίου ορισμού της και είναι παραγωγισιμη σε αυτό τότε ( ).(Θεώρημα Fermat) II.

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ

2.3 ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΠΑΥΛΟΣ.ptetragono.gr Σελίδα. ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ Να βρεθεί το μέτρο των μιγαδικών :..... 0 0. 5 5 6.. 0 0. 5. 5 5 0 0 0 0 0 0 0 0 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ : ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ Αν τότε. Αν χρειαστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ 4 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ 4. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ Εισαγωγή Σε πολλά καθημερινά φαινόμενα εμφανίζονται δύο μεγέθη, τα οποία μεταβάλλονται έτσι, ώστε η τιμή του ενός να καθορίζει την τιμή του

Διαβάστε περισσότερα

1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας την ένδειξη Σωστό ή Λάθος και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας την ένδειξη Σωστό ή Λάθος και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Κεφάλαιο Πραγματικοί αριθμοί. Οι πράξεις και οι ιδιότητές τους Κατανόηση εννοιών - Θεωρία. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας την ένδειξη Σωστό ή Λάθος και να δικαιολογήσετε την απάντησή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ Επαναληπτικές Ασκήσεις (από σχολικό βιβλίο) (από βοήθημα Γ Γυμνασίου Πετσιά-Κάτσιου) Κεφάλαιο 1ο 17,

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις των θεμάτων ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Λύσεις των θεμάτων ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ ΙΟΥΝΙΟΥ 4 Λύσεις των θεμάτων Έκδοση η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Β. Να εξετάσετε αν ισχύουν οι υποθέσεις του Θ.Μ.Τ. για την συνάρτηση στο διάστημα [ 1,1] τέτοιο, ώστε: C στο σημείο (,f( ))

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Β. Να εξετάσετε αν ισχύουν οι υποθέσεις του Θ.Μ.Τ. για την συνάρτηση στο διάστημα [ 1,1] τέτοιο, ώστε: C στο σημείο (,f( )) ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο: ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 6: ΘΕΩΡΗΜΑ ΜΕΣΗΣ ΤΙΜΗΣ ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΟΥ (Θ.Μ.Τ.) [Θεώρημα Μέσης Τιμής Διαφορικού Λογισμού του κεφ..5 Μέρος Β του σχολικού βιβλίου]. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Παράδειγμα. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικά θέματα στα Μαθηματικά προσανατολισμού-ψηφιακό σχολείο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Επαναληπτικά θέματα στα Μαθηματικά προσανατολισμού-ψηφιακό σχολείο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο -ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Απο το Ψηφιακό Σχολείο του ΥΠΠΕΘ Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα mathpgr Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΛΥΣΕΙΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΡΙΓΩΝΟΜΕΤΡΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ 16968, 1765, 17656, 17663, 17664, 17681, 1769, 17699, 17704, 1775, 17736, 17739, 17741 ΘΕΜΑΤΑ 4 17837, 17838,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο. Πίνακας διερεύνησης της εξίσωσης Εξίσωση: αx 2 +βx+γ=0 (α 0) (Ε) Έχει ΥΟ ρίζες άνισες που δίνονται από τους τύπους x 1,2 =

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο. Πίνακας διερεύνησης της εξίσωσης Εξίσωση: αx 2 +βx+γ=0 (α 0) (Ε) Έχει ΥΟ ρίζες άνισες που δίνονται από τους τύπους x 1,2 = ΕΞΙΩΕΙ-ΑΝΙΩΕΙ ου ΒΑΘΜΟΥ - 38 - ΚΕΦΑΑΙΟ 4 ΚΕΦΑΑΙΟ 4 ο Εξισώσεις - Ανισώσεις β βαθµού 5.1. Μορφή και διερεύνηση της εξίσωσης β βαθµού Άθροισµα και γινόµενο των ριζών της Κάθε εξίσωση β βαθµού πριν τη λύσουµε,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Οι πραγματικοί αριθμοί αποτελούνται από τους ρητούς και τους άρρητους αριθμούς, τους φυσικούς και τους ακέραιους αριθμούς. Δηλαδή είναι το μεγαλύτερο σύνολο αριθμών που μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

2.6 ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΘΕΩΡΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΗΣ ΤΙΜΗΣ

2.6 ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΘΕΩΡΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΗΣ ΤΙΜΗΣ 6 ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΘΕΩΡΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΗΣ ΤΙΜΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ : ΣΤΑΘΕΡΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ Αν θέλουμε να δείξουμε ότι μια συνάρτηση είναι σταθερή σε ένα διάστημα Δ αποδεικνύουμε ότι η είναι συνεχής στο Δ και ότι για κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο : Η ΕΥΘΕΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο : Η ΕΥΘΕΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο : Η ΕΥΘΕΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ. Ένα σημείο Μ(x,y) ανήκει σε μια γραμμή C αν και μόνο αν επαληθεύει την εξίσωσή της. Π.χ. :

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ. Σύμφωνα με τα παραπάνω, για μια αριθμητική πρόοδο που έχει πρώτο όρο τον ...

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ. Σύμφωνα με τα παραπάνω, για μια αριθμητική πρόοδο που έχει πρώτο όρο τον ... ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ Ορισμός : Μία ακολουθία ονομάζεται αριθμητική πρόοδος, όταν ο κάθε όρος της, δημιουργείται από τον προηγούμενο με πρόσθεση του ίδιου πάντοτε αριθμού. Ο σταθερός αριθμός που προστίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις των θεμάτων ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 MAΪΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Λύσεις των θεμάτων ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 MAΪΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 MAΪΟΥ 04 Λύσεις των θεμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. και 25x i). Να κάνετε τις πράξεις στο πολυώνυμο.

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. και 25x i). Να κάνετε τις πράξεις στο πολυώνυμο. ΣΥΛΛΟΓΟΣ «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΘΕΜΑ 1 Δίνονται τα πολυώνυμα (3x ) (5 x)(3x ) και 5x 9 i). Να κάνετε τις πράξεις στο πολυώνυμο. ii). Να βρείτε την τιμή του

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

1.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 1.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Μέθοδοι επίλυσης γραμμικού συστήματος χ Γραφική επίλυση Σχεδιάζουμε τις ευθείες που αντιπροσωπεύουν οι εξισώσεις του συστήματος. Αν: - οι δύο ευθείες τέμνονται, τότε το σύστημα έχει

Διαβάστε περισσότερα

β. Να βρείτε την πιθανότητα πραγματοποίησης καθενός από τα δύο ενδεχόμενα του ερωτήματος α).

β. Να βρείτε την πιθανότητα πραγματοποίησης καθενός από τα δύο ενδεχόμενα του ερωτήματος α). 1.: Έννοια της Πιθανότητας Κεφάλαιο 1ο: Πιθανότητες ΑΣΚΗΣΗ 1 (_497) Ένα τηλεοπτικό παιχνίδι παίζεται με ζεύγη αντιπάλων των δυο φύλων. Στο παιχνίδι συμμετέχουν 3 άντρες: ο Δημήτρης (Δ), ο Κώστας (Κ), ο

Διαβάστε περισσότερα

13 Μονοτονία Ακρότατα συνάρτησης

13 Μονοτονία Ακρότατα συνάρτησης 3 Μονοτονία Ακρότατα συνάρτησης Α. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Θεώρημα Αν μια συνάρτηση f είναι συνεχής σ ένα διάστημα Δ, τότε: Αν f ( ) > 0για κάθε εσωτερικό του Δ, η f είναι γνησίως αύξουσα στο Δ. Αν

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν κάποιος αριθµός α επαληθεύει την παραπάνω ανίσωση, να αποδείξετε ότι 1 1 1 9 < α

β) Αν κάποιος αριθµός α επαληθεύει την παραπάνω ανίσωση, να αποδείξετε ότι 1 1 1 9 < α ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΑΝΙΣΩΣΕΙΣ 1. α) Να λύσετε τις ανισώσεις: x 5 3 και x x 1 0. β) Να βρείτε τις κοινές λύσεις των ανισώσεων του ερωτήµατος (α). x 1. ίνονται οι ανισώσεις: 3x 1

Διαβάστε περισσότερα

Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας µε τη βοήθεια και του ερωτήµατος α). ii) Να αποδείξετε ότι ισχύει η ανισότητα 1+α < 1+ α. α+α

Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας µε τη βοήθεια και του ερωτήµατος α). ii) Να αποδείξετε ότι ισχύει η ανισότητα 1+α < 1+ α. α+α ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΑΝΙΣΩΣΕΙΣ 1. α) Να λύσετε τις ανισώσεις: x 5 3 και x x 1 0. β) Να βρείτε τις κοινές λύσεις των ανισώσεων του ερωτήµατος (α). x 1. ίνονται οι ανισώσεις: 3x 1

Διαβάστε περισσότερα

Β Λυκείου - Ασκήσεις Συναρτήσεις. x1+ 5 x2 + 5 (x1+ 5)(x2 2) (x2 + 5)(x1 2) = = = x 2 x 2 (x 2)(x 2) = = (x 2)(x 2) (x 2)(x 2)

Β Λυκείου - Ασκήσεις Συναρτήσεις. x1+ 5 x2 + 5 (x1+ 5)(x2 2) (x2 + 5)(x1 2) = = = x 2 x 2 (x 2)(x 2) = = (x 2)(x 2) (x 2)(x 2) Να μελετηθεί η συνάρτηση Β Λυκείου - Ασκήσεις Συναρτήσεις x+ 5 f(x = ως προς τη μονοτονία. x Το πεδίο ορισμού της f(x είναι το {}. Διακρίνουμε δύο περιπτώσεις: Έστω x1 < x

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ. ΘΕΜΑ 2ο

ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ. ΘΕΜΑ 2ο Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ ΘΕΜΑ ο ΘΕΜΑ 8603 Δίνεται τρίγωνο και σημεία και του επιπέδου τέτοια, ώστε 5 και 5. α) Να γράψετε το διάνυσμα ως γραμμικό

Διαβάστε περισσότερα

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο... 7. 3. Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα... 42 Εύρεση δειγματικού χώρου... 46

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο... 7. 3. Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα... 42 Εύρεση δειγματικού χώρου... 46 ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο................................................ 7 1. Το Λεξιλόγιο της Λογικής.............................................. 11. Σύνολα..............................................................

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό Διαγώνισμα Άλγεβρας Β Λυκείου. Θέματα. A. Να διατυπώσετε τον ορισμό μιας γνησίως αύξουσας συνάρτησης. (5 μονάδες)

Επαναληπτικό Διαγώνισμα Άλγεβρας Β Λυκείου. Θέματα. A. Να διατυπώσετε τον ορισμό μιας γνησίως αύξουσας συνάρτησης. (5 μονάδες) Θέμα 1 Θέματα A. Να διατυπώσετε τον ορισμό μιας γνησίως αύξουσας συνάρτησης. (5 μονάδες) B. Να χαρακτηρίσετε ως σωστή (Σ) ή λάθος (Λ) τις παρακάτω προτάσεις: i) Ο βαθμός του υπολοίπου της διαίρεσης P(x)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ. Άρτια και περιττή συνάρτηση. Παράδειγµα: Η f ( x) Παράδειγµα: Η. x R και. Αλγεβρα Β Λυκείου Πετσιάς Φ.- Κάτσιος.

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ. Άρτια και περιττή συνάρτηση. Παράδειγµα: Η f ( x) Παράδειγµα: Η. x R και. Αλγεβρα Β Λυκείου Πετσιάς Φ.- Κάτσιος. ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ Πριν περιγράψουµε πως µπορούµε να µελετήσουµε µια συνάρτηση είναι αναγκαίο να δώσουµε µερικούς ορισµούς. Άρτια και περιττή συνάρτηση Ορισµός : Μια συνάρτηση fµε πεδίο ορισµού Α λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr I ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ i e ΜΕΡΟΣ Ι ΟΡΙΣΜΟΣ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Α Ορισμός Ο ορισμός του συνόλου των Μιγαδικών αριθμών (C) βασίζεται στις εξής παραδοχές: Υπάρχει ένας αριθμός i για τον οποίο ισχύει i Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 3. Δίνεται ο πίνακας: 3 3 3 ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΘΕΜΑ ο. Ένα κουτί περιέχει άσπρες, μαύρες, κόκκινες και πράσινες μπάλες. Οι άσπρες είναι 5, οι μαύρες είναι 9, ενώ οι κόκκινες και οι πράσινες μαζί είναι 6. Επιλέγουμε

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Β' Γυμν. - Επαναληπτικές Ασκήσεις 1 Άσκηση 1 Απλοποίησε τις αλγεβρικές παραστάσεις (α) 2y 2z 8ω 8ω 2y 2z (β) 1x 2y 3z 3 3 z 2z z 2 x y Επαναληπτικές Ασκήσεις Άλγεβρα - Γεωμετρία Άσκηση 2 Υπολόγισε την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ( ΘΕΡΙΝΑ )

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ( ΘΕΡΙΝΑ ) 5 1 1 1η σειρά ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ( ΘΕΡΙΝΑ ) ΘΕΜΑ 1 Α. Ας υποθέσουμε ότι x 1,x,...,x κ είναι οι τιμές μιας μεταβλητής X, που αφορά τα άτομα ενός δείγματος μεγέθους

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

1.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ . ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ. Γραµµική εξίσωση µε δύο αγνώστους, y Λέγεται κάθε εξίσωση της µορφής α + βy = γ, µε α 0 ή β 0. Γραφική παράσταση γραµµικής εξίσωσης Κάθε γραµµική εξίσωση α + βy = γ παριστάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ. 1 ο δείγμα

ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ. 1 ο δείγμα ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο δείγμα Α1 Αν α> με α 1 τότε για οποιουσδήποτε θ1, θ> να αποδείξετε ότι ισχύει: logα(θ1θ) = logαθ1 + logαθ Α Πότε ένα πολυώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1 ο δείγμα

ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1 ο δείγμα ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 ο δείγμα Α. Θεωρία Α) Πότε ένα πολύγωνο λέγεται κανονικό; Β) Να δώσετε τον ορισμό της εγγεγραμμένης γωνίας σε κύκλο (Ο, ρ). (Να γίνει σχήμα) Γ) Ποια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΠΟΛΛΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ

ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΠΟΛΛΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ 6 KΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΠΟΛΛΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ Η θεωρία μεγίστων και ελαχίστων μιας πραγματικής συνάρτησης με μια μεταβλητή είναι γνωστή Στο κεφάλαιο αυτό θα δούμε τη θεωρία μεγίστων και ελαχίστων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ. Όταν θα έχετε ολοκληρώσει τη μελέτη αυτού του κεφαλαίου, θα πρέπει να μπορείτε: Να κάνετε πράξεις με συναρτήσεις.

ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ. Όταν θα έχετε ολοκληρώσει τη μελέτη αυτού του κεφαλαίου, θα πρέπει να μπορείτε: Να κάνετε πράξεις με συναρτήσεις. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ Σκοπός: Σκοπός του κεφαλαίου είναι αρχικά η υπενθύμιση βασικών εννοιών που αφορούν τον ορισμό, τις πράξεις και τη γραφική παράσταση της συνάρτησης αφ ενός και η μελέτη της

Διαβάστε περισσότερα

3. Να δειχτει οτι α + 110 20α. Ποτε ισχυει το ισον; y = x. εξαρτάται από το α.

3. Να δειχτει οτι α + 110 20α. Ποτε ισχυει το ισον; y = x. εξαρτάται από το α. BAΣΙΚΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ Σ υ ν α ρ τ η σ η : f ( x ) = a / x. Πεδιο Ορισμου: Α = =(-,0) (0, + ) (αφου πρεπει x 0) * 3. Να δειχτει οτι α + 0 0α. Ποτε ισχυει το ισον;. Aν α, θετικοι. Συνολο Τιμων: f(α) = (αφου,

Διαβάστε περισσότερα

ProapaitoÔmenec gn seic.

ProapaitoÔmenec gn seic. ProapaitoÔmeec g seic. Α. Το σύνολο των πραγματικών αριθμών R και οι αλγεβρικές ιδιότητες των τεσσάρων πράξεων στο R. Το σύνολο των φυσικών αριθμών N = {1,, 3,... }. Προσέξτε: μερικά βιβλία (τα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη και γραφική παράσταση συνάρτησης

Μελέτη και γραφική παράσταση συνάρτησης 7 Μελέτη και γραφική παράσταση συνάρτησης Α ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Η διαδικασία με την οποία προσδιορίζουμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μιας συνάρτησης ονομάζεται μελέτη συνάρτησης Αυτή συνίσταται

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ι Α Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Σ Λ Ο Γ Ι Σ Μ Ο Σ Μονοτονία & Ακρότατα Συνάρτησης

Δ Ι Α Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Σ Λ Ο Γ Ι Σ Μ Ο Σ Μονοτονία & Ακρότατα Συνάρτησης ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ / ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Δ Ι Α Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Σ Λ Ο Γ Ι Σ Μ Ο Σ Μονοτονία & Ακρότατα Συνάρτησης 1. Ποιους ορισμούς πρέπει να ξέρω για τη μονοτονία ; Πότε μια συνάρτηση θα ονομάζεται γνησίως αύξουσα σε

Διαβάστε περισσότερα

2 Η ΕΥΘΕΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ. Εισαγωγή

2 Η ΕΥΘΕΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ. Εισαγωγή Η ΕΥΘΕΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Εισαγωγή Η ιδέα της χρησιμοποίησης ενός συστήματος συντεταγμένων για τον προσδιορισμό της θέσης ενός σημείου πάνω σε μια επιφάνεια προέρχεται από την Γεωγραφία και ήταν γνωστή στους

Διαβάστε περισσότερα