Αγγειακή επασβέστωση: Η συμμετοχή της στην αρτηριακή σκληρία, την υπέρταση και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αγγειακή επασβέστωση: Η συμμετοχή της στην αρτηριακή σκληρία, την υπέρταση και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο"

Transcript

1 Αρτηριακή Υπέρταση, 22, 1: 11-19, 2013 Αγγειακή επασβέστωση: Η συμμετοχή της στην αρτηριακή σκληρία, την υπέρταση και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο ανασκoπηση Μ. Ποικιλίδου 1 Μ. Γιαβροπούλου 2 Ε. Παπακωνσταντίνου 1 Μ. Αντωνίου 1 Π. Ζεμπεκάκης 1 Περιληψη Η αγγειακή επασβέστωση θεωρούταν έως πρόσφατα ως μία παθητική, μη αναστρέψιμη διαδικασία που συνοδεύει το γήρας. Νεότερα δεδομένα δείχνουν το σημαντικό ρόλο των επασβεστώσεων στον καρδιαγγειακό κίνδυνο που όμως έχει διφασικό χαρακτήρα, με έναν άγνωστο έως τώρα ουδό, πάνω από τον οποίο οι επασβεστώσεις παύουν να είναι προστατευτικός μηχανισμός και προάγουν τη ρήξη της αθηρωματικής πλάκας. Oι αγγειακές επασβεστώσεις επίσης αυξάνουν την αρτηριακή σκληρία άρα και τη συστηματική αρτηριακή πίεση, ενώ η υπέρταση με τη σειρά της προάγει τη ρήξη της πλάκας μέσω του μηχανικού στρες. Σήμερα η ποσοτικοποίηση του ασβεστίου στα αγγεία είναι σχετικά εύκολη μέσω της αξονικής στεφανιογραφίας. Σε ορισμένες χώρες έχει ενσωματωθεί στις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για την εκτίμηση του μη ειδικού προκάρδιου άλγους, ενώ το κόστος της είναι ανασταλτικός παράγοντας στην ευρεία χρήση της. Τέλος, φάρμακα ό- πως ορισμένα αντιυπερτασικά, οι στατίνες, φαρμακα που επηρεάζουν τον οστικό μεταβολισμό, τα οιστρογόνα έχουν προταθεί για τη θεραπεία των ε- πασβεστώσεων, χωρίς όμως να έχει διευκρινιστεί αν η μείωση του αγγειακού ασβεστίου είναι ευεργετική όσον αφορά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. εισαγωγh 1 Κέντρο Αριστείας στην Υπέρταση, Α Παθολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 2 Εργαστήριο Μοριακής Ενδοκρινολογίας, Α Παθολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Η αγγειακή επασβέστωση είναι η εναπόθεση ασβεστίου στον εξωκυττάριο χώρο του αγγειακού τοιχώματος. Έχει περιγραφεί εδώ και 150 χρόνια και θεωρούταν έως πρόσφατα ως μία παθητική, μη αναστρέψιμη διαδικασία που συνοδεύει το γήρας 1,2. Συνεπώς, λίγη σημασία δόθηκε ερευνητικά στους μηχανισμούς που την προκαλούν και την αναστέλλουν ενώ τα υπάρχοντα δεδομένα για τη σημασία της προέρχονται κυρίως από πρόσφατες μελέτες. Η επασβέστωση των αγγείων εμφανίζεται σε δύο ανατομικές περιοχές: είτε στον έσω χιτώνα των αγγείων όπου συνοδεύει μία πλούσια σε χοληστερόλη αθηρωματική πλάκα, είτε διάχυτα στο μέσο χιτώνα των αγγείων (σύνδρομο Möckenberg) 3. Η επασβέστωση των αγγείων φαίνεται ότι είναι μία διαδικασία που μοιάζει με την οστεογένεση και την οστική επιμετάλλωση. Προϋποθέτει δε τη συνύπαρξη δύο διαδικασιών: της δημιουργίας οστού στο αγγειακό τοίχωμα από κύτταρα με οστεοβλαστική δραστηριότητα και την ανεπάρκεια των ανασταλτών της επιμετάλλωσης 4. Έτσι είναι κοινώς αποδεκτή η ύπαρξη του οστεο-αγγειακού

2 12 Αρτηριακή Υπέρταση, 22, 1 άξονα (bone-vascular axis) όπου η μειωμένη επιμετάλλωση των οστών συνοδεύεται από αύξηση της επασβέστωσης των αγγείων προκαλώντας σκλήρυνση των αγγείων 5. Τα τελευταία χρόνια, η αξονική στεφανιογραφία (Coronary Computed Tomographic Angiography, CCTA) έχει βοηθήσει στην ποσοτικοποίηση της επαβέστωσης και οι αγγειακές επασβεστώσεις θεωρούνται πλέον παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου 6. Η παρούσα ανασκόπηση θα παρουσιάσει νεότερα δεδομένα σχετικά με τους μηχανισμούς δημιουργίας των αγγειακών επασβεστώσεων, τη συμμετοχή τους στην υπέρταση, την αρτηριακή σκληρία και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο καθώς και στοιχεία για τη θεραπεία τους. ΜηχανισΜοι αγγειακησ επασβεστωσηση οστεογενεση στα αγγεια Η αγγειακή επασβέστωση για καιρό θεωρούταν ως μία παθητική εκφυλιστική διαδικασία που πυροδοτείται από το γήρας και τη φλεγμονή. Έ- ρευνες της τελευταίας δεκαετίας μας έχουν δείξει ότι πρόκειται για μία πολύπλοκη και στενά ελεγχόμενη διαδικασία που ομοιάζει με την οστική επιμετάλλωση και την οστεογένεση. Παρόλο που οι μηχανισμοί της επασβέστωσης δεν έχουν πλήρως διερευνηθεί, η κυρίαρχη θεωρία προϋποθέτει δύο παράλληλες διαδικασιες: τη μείωση των ανασταλτών της επασβέστωσης και την αύξηση των ουσιών που την προάγουν 6 (εικόνα 1). Ανασταλτές της επασβέστωσης Πρωτεΐνη του υποστρώματος του καρβοξυγλουταμικού οξέος (matrix carboxyglutamic acid protein, MGP) Η MGP εκφράζεται σε σταθερά επίπεδα καθόλη την ανάπτυξη και την ενήλικη ζωή 7. Πρόκειται για μία βιταμινο-κ-εξαρτώμενη πρω τεΐνη που είναι ισχυρός ανασταλτής των αγγειακών επασβεστώσεων. Επίμυες αρνητικοί για την MGP (-/-), εμφάνισαν εκτεταμένες αγγειακές επασβεστώσεις 8. Επίσης τα επίπεδά της φαίνεται ότι σχετίζονται γραμμικά με τις στεφανιαίες επασβεστώσεις 9. Κύτταρο ομοιάζον προς οστεοβλάστη Λιπιδική εναπόθεση ΑΚ VSMC EΚ ΒΜPs ALP OCN Runx-2 ROS Msx-2 MGP OPG OPN EΘ Eπαγωγείς αγγειακών επασβεστώσεων Αναστολείς αγγειακών επασβεστώσεων Εικόνα 1. Η επασβέστωση εμφανίζεται όταν οι επαγωγείς της επασβέστωσης είναι σε αφθονία σε σχέση με τους ανασταλτές. Το κεντρικό μέρος της εικόνας δείχνει την επίδραση διάφορων μορίων που επάγουν (+) ή αναστέλλουν ( ) τη δια-διαφοροποίηση των λείων μυϊκών κυττάρων σε κύτταρα που ομοιάζουν οστεοβλάστες. ΕΘ: ενδοθήλιο, ΕΚ: ενδοθηλιακό κύτταρο, BMP: bone morphogenic protein OCN: osteocalcin, ALP: alkaline phosphatase, ROS: reactive oxygen species, MGP: matrix Gla protein OPG: osteoprotegerin OPN: osteopontin, VSMC: vascular smooth muscle cell.

3 Αρτηριακή Υπέρταση, 22, 1 13 Oστεοποντίνη (Osteopontin, OPN) Είναι μία πρωτεΐνη του υποστρώματος των ο- στών που αναστέλλει την επιμετάλλωση 10. Στους ανθρώπους, τα κυκλοφορούντα επίπεδα της OPN είναι σημαντικά υψηλότερα σε άτομα με στεφανιαία νόσο Το σύστημα RANKL/OPG Ένα από τα πιο σημαντικά συστήματα που ε- νέχονται στη ρύθμιση της οστεοβλαστικής και ο- στεοκλαστικής δραστηριότητας, έχει φανεί τα τελευταία χρόνια ότι σχετίζεται με την καρδιαγγειακή νόσο, είναι το σύστημα του υποδοχέα ενεργοποίησης του NF-kB (Receptor Activator of NF-kB, RANKL)/οστεοπροτεγερίνης (OPG) 13. Πειραματόζωα που στερούνται OPG, εμφάνισαν βαριά ο- στεοπόρωση και εκτεταμένες αγγειακές επασβεστώσεις 14,15. Φετουίνη Σε αντίθεση με τους MGP, OPN και OPG που βρίσκονται στο αγγειακό τοίχωμα η φετουίνη είναι ενας κυκλοφορών ανασταλτής της επασβέστωσης 16. Και στην περίπτωση της φετουίνης, τα επίπεδά της συσχετίστηκαν αντίστροφα με την έκταση των αγγειακών επασβεστώσεων ιδιαίτερα σε αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς 17. Αυξητικός παράγοντας ινοβλάστης-23, (Fibro- blast growth factor-23, FGF-23) O FGF-23, παράγεται από τα οστεοκύτταρα, αναστέλλει την οστική επιμετάλλωση και αυξάνει την απέκκριση του φωσφόρου από το άπω εσπειραμένο σωληνάριο. Σε φυσιολογικές συνθήκες ο FGF-23 μειώνει την αγγειακή επασβέστωση μέσω της μείωσης του φωσφόρου στον ορό 18. O FGF-23 έχει προταθεί και ως βιοδείκτης των αγγειακών επασβεστώσεων και ως μόριο που ενδεχομένως θα μπορούσε να στοχευθεί για τη θεραπεία τους. Το τελικό αποτέλεσμα της διαταραχής στους ανασταλτές και προαγωγούς της επασβέστωσης είναι η δημιουργία κυττάρων με οστεοβλαστικές ι- διότητες (osteoblast-like cells) στο αγγειακό τοίχωμα 19. Τα κύτταρα αυτά προέρχονται από διαδιαφοροποίηση (transdifferentiation) των VSMCs σε κύτταρα ικανά για επιμετάλλωση. Πάνω σε αυτά δρουν ορισμένοι παράγοντες όπως είναι το ο- ξειδωτικό stress, τα οξειδωμένα λιπίδια, οι μορφογενετικές πρωτεΐνες (bone morphogenetic proteins, BMPs), ο ανόργανος φώσφορος κυρίως στη νεφρική ανεπάρκεια, οι οποίοι προάγουν την ο- στεογενετική διαφοροποίηση 5. Κύριο χαρακτηριστικό των VSMCs που «μεταμορφώνονται», είναι η έκκριση από τα κύτταρα αυτά μικρό-κυστιδίων (microvesicles) που παίζουν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία αγγειακών επασβεστώσεων 20. Συγκεκριμένα, σε απουσία ανασταλτών της επασβέστωσης, τα μικρο-κυστίδια σχηματίζουν εστία για τη δημιουργία πυρήνων μεταλλικού ασβεστίου, παρέχοντας ένα μικρο-περιβάλλον το οποίο αυξάνει το γινόμενο ασβεστίου x φωσφόρου πάνω από τη διαλυτότητα 21. Oι παρατηρήσεις αυτές οδηγούν στην υπό - θεση ότι η αρχική απελευθέρωση μικρο-κυ στιδίων από τα VSMCs είναι ένας προ σαρ μο στικός μηχανισμός ώστε τα τελευταία να αποφύγουν τον κυτταρικό θάνατο, απομακρύνοντας την περίσσεια ασβεστίου, με τη βοήθεια των ανασταλτών της επασβέστωσης στα μικρο-κυστίδια και στη συνέχεια την εναπόθεσή του στην εξωκυττάρια ουσία. Σε περιπτώσεις όμως παρατεταμένου αγ - γειακού στρες, ο μηχανισμός αυτός κατα βάλ λεται, και προκύπτει η επασβέστωση 21,22. αρτηριακη επασβεστωση και αρτηριακη σκληρια Όπως είναι αναμενόμενο, η επασβέστωση του μέσου χιτώνα των αγγείων προάγει την αρτηριακή σκληρία. Η τελευταία προσδιορίζεται με τη μέτρηση της ταχύτητας του σφυγμικού κύματος α- πό την καρωτίδα στη μηριαία αρτηρία (carotidfemoral pulse wave velocity, c-f PWV), θεωρείται δείκτης της πραγματικής/βιολογικής ηλικίας των αγγείων μας 23. Oι ιστολογικές αλλαγές των αρτηριοσκληρωτικών αγγείων προέρχονται από δύο κυρίως φαινόμενα: την ίνωση (fibrosis) της μεσοκυττάριας ουσίας και την επασβέστωση (calcification) των αγγείων. Τα δύο αυτά φαινόμενα αλληλεπιδρούν μεταξύ τους καθώς η αύξηση του κολλαγόνου, της φιμπρονεκτίνης και των πρωτεογλυκανών που συνιστούν την ίνωση προδιαθέτουν την εναπόθεση ασβεστίου στα αγγεία. Έτσι η αρτηριακή επασβέστωση συσχετίστηκε σημαντικά με την c-f PWV σε μία μελέτη 193 α- τόμων που δεν λάμβαναν καμία αγωγή, μετά από διόρθωση για συγχυτικούς παράγοντες 24. Επιπλέον, στην Twin UK μελέτη, σημαντική συσχέτιση βρέθηκε μεταξύ της αρτηριακής επασβέστωσης και της αρτηριακής σκληρίας σε μία υποομάδα 40 γυναικων 25. Τέλος, στη μελέτη Multi-Ethnic Study

4 14 Αρτηριακή Υπέρταση, 22, 1 of Atherosclerosis (MESA), η σκληρία στην καρωτίδα συσχετίστηκε με την επασβέστωση στην αορτή και στα στεφανιαία αγγεία 26. Η πλειονότητα όμως των μελετών που διερεύνησαν τη σχέση της αρτηριακής σκληρίας με την ε- πασβέστωση αφορούν ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο όπου λόγω του παθολογικού γινομένου α- σβεστίου x φωσφόρου το φαινόμενο είναι πιο εκσεσημασμένο 27. αρτηριακη επασβεστωση και υπερτασηενασ φαυλοσ κυκλοσ Η παραπάνω αναφερόμενη μείωση της ελαστικότητας των αγγείων οδηγεί στην αρτηριοσκλήρυνση, τα αποτελέσματα της οποίας είναι πολυσυζητημένα, και περιλαμβάνουν την αύξηση της αρτηριακής πίεσης (ΑΠ), καθώς οι ανελαστικές αρτηρίες δεν μπορούν να απορροφήσουν τις μεταβολές στην πίεση δημιουργώντας το φαινότυπο της υ- ψηλής διαφορικής πίεσης 23. Το αποτέλεσμα της μειωμένης αυτής ευενδοτότητας, ιδιαίτερα της α- ορτής είναι η μειωμένη αιμάτωση της καρδιάς και τελικά η καρδιακή ανεπάρκεια. Από την άλλη μεριά, η υψηλή ΑΠ, προκαλεί αναδιαμόρφωση του αγγειακού ιστού και της εξωκυττάριας ουσίας, η ο- ποία φαίνεται ότι προάγει την εναπόθεση ασβεστίου, δημιουργώντας έτσι ένα φαύλο κύκλο μεταξύ της αγγειακής επασβέστωσης και της σκληρίας που αυτή προκαλεί- με την ΑΠ 4. Επιπλέον η υπέρταση θεωρείται και ως αίτιο της οξείας ρήξης της αθηρωματικής πλάκας εξαιτίας της αύξησης του παλμικού στρες πάνω στις πλάκες 20. Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι τα άτομα με ανθεκτική υπέρταση έχουν αυξημένες αρτηριακές επασβεστώσεις 24. αρτηριακη επασβεστωση και καρδιαγγειακοσ κινδυνοσ Παρόλο που ο βαθμός της επασβέστωσης συσχετίζεται με την έκταση της αθηροσκλήρωσης, δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο πως το περιεχόμενο των αθηρωματικών πλακών σε ασβέστιο επηρεάζει τη σταθερότητα των πλακών και οδηγεί σε θρομβοεμβολικά επεισόδια. Μελέτες με ενδοστεφανιαίο υπέρηχο σε ασθενείς που παρουσιάζονται με οξέα στεφανιαία επεισόδια έδειξαν λιγότερη ε- πασβέστωση στην πλάκα που σχετίστηκε με το συμβάν σε σχέση με άλλες πιο επασβεστωμενες, σταθερές πλάκες, γεγονός που υποδηλώνει την ύ- παρξη όχι μιας γραμμικής σχέσης μεταξύ του περιεχομένου ασβεστίου στην πλάκα και του κινδύνου για ρήξη αλλά μια διφασική σχέση 28. Δεν έχει ακόμη πάντως αναγνωριστεί ένας ουδός που να διαχωρίζει την προστατευτική από την επιβλαβή επασβέστωση, ενώ πιο πρόσφατες μελέτες, υποστηρίζουν ότι η κατανομή της επασβέστωσης παρά η έκτασή της μπορεί να προδιαθέσει για ρήξη τη πλάκας, έτσι η διάχυτη στικτή επασβέστωση (spotty calcification), έχει συσχετιστεί με μεγαλύτερο κίνδυνο ρήξης 29. Η στενή σχέση της αθηροσκλήρωσης με την ε- πασβέστωση του έσω χιτώνα (intimal), υποδηλώνει ότι η επασβέστωση ενώ αρχικά μπορεί να είναι ένας προστατευτικός μηχανισμός για να περιοριστεί η χρόνια φλεγμονώδης διαδικασία στην αθηροσκλήρωση, αυτό στην εξέλιξη της νόσου αλλάζει και η ί- δια η επασβέστωση μπορεί να γίνει επιβλαβής Σε επίπεδο πλυθυσμού, στην πολυκεντρική μελέτη MESA, η επασβέστωση των στεφανιαίων, αποτέλεσε το σημαντικότερο προγνωστικό δείκτη καρδιαγγειακού κινδυνου 34. Η μελέτη MESA είναι η μεγαλύτερη έως τώρα (n=6814) που χρησιμο ποίη σε την αξονική στεφανιογραφία για να υπολογίσει την εμφάνιση έκδηλης καρδιαγγειακής νόσου). αγγειακη επασβεστωση στην καθημερινη κλινικη Πραξη Τα τελευταία χρόνια, η CCTA χρησιμοποιείται ευρέως στην κλινική πράξη για τη διάγνωση της στεφανιαίας νόσου. Παρόλο που το δημόσιο σύστημα υγείας της Ελλάδας δεν έχει ακόμη ενσωματώσει τη CCTA ως διαγνωστικό εργαλείο, στο Ηνωμένο Βασίλειο σε άτομα ενδιάμεσου κινδύνου και συγκεκριμένα άτομα με σταθερή στηθάγχη και αυξημένη πιθανότητα να έχουν στεφανιαία νόσο 35. Στις μελέτες αυτές έχει αναδειχθεί ο δυσμενής ρόλος των επασβεστώσεων στην υγεία του καρδιαγγειακού. Στην κλινική πράξη, ο προσδιορισμός τους χρησιμοποιείται ευρέως για την εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου μέσα από τον προσδιορισμό της επασβέστωσης των στεφανιαίων αγγείων που προκύπτει από CCTA. Ως επασβέστωση θεωρείται η αλλοίωση που έχει >130 μονάδες Hounsfield σε μια περιοχή παραπάνω α- πό 1 με 2 pixels 36. O εκτιμητής της CCTA πρέπει να αναγνωρίσει κάθε επασβεστωμένη περιοχή, σε κάθε αγγείο (δεξιά στεφανιαία αρτηρία, περισπώμενη, αριστερός κύριος κλάδος και οπίσθιος κατιών). To calcium score ορίζεται ως το γινόμενο

5 Αρτηριακή Υπέρταση, 22, 1 15 Πίνακας 1. Κατευθυντήριες οδηγίες για την εκτίμηση του calcium score σε ασυμπτωματικούς ασθενείς 38. Calcium Πλάκες Πιθανότητα για σημαντική Καρδιαγγειακός Σύσταση score στεφανιαία νόσο κίνδυνος 0 Μη ανιχνεύσιμη Πολύ χαμηλός, γενικά <5% Πολύ χαμηλός Καθησυχάζουμε τον ασθενή και πλάκα τον ενημερώνουμε σχετικά με την πρωτοπαθή πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων 1-10 Ελάχιστη Ελάχιστος, <10% Χαμηλός Ενημερώνουμε σχετικά με την ανιχνεύσιμη πρωτοπαθή πρόληψη καρδιαγπλάκα γειακών νοσημάτων Τουλάχιστον ήπιες Ήπιες ή ελάχιστες Μέτριος Συμβουλευτική σχετικά με την αθηροσκληρωτικές στεφανιαίες στενώσεις τροποποίηση παραγόντων κινδύπλάκες νου και ημερήσια δόση ασπιρίνης Τουλάχιστον μέτριας Μη αποφρακτική στεφανιαία Μέτριος προς Τροποποίηση παραγόντων κινδύέκτασης αθηροσκλη- όσο πολύ πιθανή, και πιθανή υψηλό νου. Σκέψη για τεστ κοπώσεως ρωτικές πλάκες αποφρακτική νόσο για διαστρωμάτωση του καρδιαγγειακού κινδύνου >400 Εκτεταμένες αθηρο- Υψηλή πιθανότητα (>90%) Υψηλός Επιθετική ρύθμιση παραγόντων σκληρωτικές πλάκες για 1 τουλάχιστο σημαντική κινδύνου. Διενέργεια τεστ κοπώστένωση σεως ή σπινθηρογραφήματος για την εκτίμηση πιθανής ισχαιμίας Τροποποιημένο από: Rumberger JA, Brundage BH, Rader DJ, Kondos G. Electron beam computed tomographic coronary calcium scanning: a review and guidelines for use in asymptomatic persons. Mayo Clin Proc 1999 της επιφάνειας της επασβέστωσης επί έναν παράγοντα που σχετίζεται με την πυκνότητα του ασβεστίου. Συνήθως αυτό εκφράζεται ως το Agatston score, που έχει σχέση με την πυκνότητα των αλ - λοιώ σεων, είτε με μία ογκομετρική μέθοδο 37. Για την κατηγοριοποίηση του καρδιαγγειακού κινδύνου με βάση το Agatston score, έχουν δημοσιευτεί οι αντίστοιχες κατευθυντήριες οδηγίες που συνοψίζονται στον πίνακα Η CCTA έχει πολλές ομοιότητες με την κλασική στεφανιογραφία αλλά επιπλέον μας δίνει πληροφορίες για τη σύσταση των αθηρωματικών πλακών και των επασβεστώσεων. Επίσης μας δίνει πληροφορίες για καρδιακές και εξωκαρδιακές δομές που περιλαμβάνουν τη μορφολογία του μυοκαρδίου, του περικαρδίου και τη μορφολογία των βαλβίδων καθώς και πληροφορίες για την αορτή και τα πνευμονικά αγγεία. ενδειξεισ και ΜειονεκτηΜατα για τη διενεργεια αξονικησ στεφανιογραφιασ Η αξονική στεφανιογραφια δεν έχει ενσωματωθεί ακόμη σε καμία χώρα στην πρωτοπαθή πρόληψη καρδιαγγειακών λόγω: A. της έκθεσης σε ιονίζουσα ακτινοβολία (περίπου 0,9-1,1mSv), η οποία αν και μικρή ποικίλλει ανάλογα με το πρωτόκολλο που χρησιμοποιείται. O κίνδυνος εμφάνισης κακοήθειας από την έκθεση στην ακτινοβολία παραμένει άγνωστος. Β. Το μεγάλο κόστος της μεθόδου σε σχέση με τις πληροφορίες που δίνει, ιδιαίτερα όταν δεν γίνεται στο σωστό πληθυσμό ατόμων (π.χ. άτομα σε πολύ χαμηλό ή υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο). Γ. Επιβάρυνση της νεφρικής λειτουργίας από το ενδοφλέβιο σκιαστικό κυρίως σε άτομα με επηρεασμένη νεφρική λειτουργία. Oι πρόσφατες οδηγίες του Εθνικού Συστήματος του Ηνωμένου Βασιλείου συστήνουν την CC- TA ως τον τρόπο επιβεβαίωσης της διάγνωσης της στεφανιαίας νόσου μετά από προκάρδιο άλγος 39. Κλινικές ενδείξεις για τη χρήση της αξονικής στεφανιογραφίας 40 : 1. Ανίχνευση ή αποκλεισμός της ΣΝ σε ασθενείς με αμφίβολα αποτελέσματα από προηγούμενες εξετάσεις: Μη διαγνωστικό ή διφορούμενο τέστ κοπώσεως, μέτρια προ του τέστ πιθανότητα για ΣΝ, μη ερμηνεύσιμο ΗΚΓ ή αδυναμία για άσκηση. 2. Ανίχνευση ή αποκλεισμός της ΣΝ σε ασθενείς με οξύ καρδιακό άλγος: Μέτρια προ του τεστ πιθανότητα για ΣΝ, απουσία αλλοιώσεων στο ΗΚΓ, αρνητικά ένζυμα σε πολλές μετρήσεις. 3. Ανίχνευση ΣΝ σε συμπτωματικούς ασθενείς: Ε-

6 16 Αρτηριακή Υπέρταση, 22, 1 κτίμηση των καρδιακών δομών, και σε υποψία καρδιακών ανωμαλιών. 4. Δομή και λειτουργική μορφολογία: Εκτίμηση σύνθετων συγγενών ανωμαλιών της καρδιάς, συμπεριλαμβανομένων ανωμαλιών στη στεφανιαία κυκλοφορία, τα μεγάλα αγγεία, τις καρδιακές κοιλότητες και τις βαλβίδες. 5. Δομή και λειτουργία των έσω και έξω καρδιακών δομών: εκτίμηση καρδιακών όγκων ή θρόμβων, περικαρδιακής παθολογίας, σε ασθενείς με τεχνικά περιορισμένες εικόνες από το υπερηχογράφημα, την MRI και το διοισοφάγειο υ- πέρηχο. 6. Προσδιορισμός ανατομίας των πνευμονικών φλέβών πριν την κατάλυση, των στεφανιαίων φλεβών πριν την τοποθέτηση αμφικοιλιακού βηματοδότη, των μαστικών αρτηριών πριν την επανάληψη της καρδιακής επαναιμάτωσης. 7. Εκτίμηση πιθανού διαχωρισμού αορτής, ανευρύσματος της θωρακικής αορτής ή πνευμονικής εμβολής. φαρμακευτικη αντιμετωπιση των αγγειακων επασβεστωσεων-προεκτασεισ για Μελλοντικεσ ΠαρεΜβασεισ Αντιυπερτασικά φάρμακα Oι ανταγωνιστές ασβεστίου φαίνεται ότι ενδεχομένως μειώνουν τις αγγειακές επασβεστώσεις μέσω του αποκλεισμού των L-type διαύλων ασβεστίου, και επιπλέον συμβάλλουν στη μείωση της παραγωγής από τα οστεοποιημένα VSMCs μικρο-κυστιδίων που προάγουν τις επασβεστώσεις. Ένα σκέλος της μελέτης INSIGHT (International Nifedipine Study: Intervention as Goal for Hypertension Therapy), έδειξε ότι η νιφεδιπίνη ανέ στειλε την αύξηση του στε φανιαίου ασβεστίου σε μία υποομάδα 201 υψηλού κινδύνου ασθενών σε σχέση με το διουρητικό 41. Επίσης, ένας νεότερος αντα - γωνιστής ασβεστίου, η αζελνιδιπίνη φαίνεται ότι μειώνει την αλκαλική φωσφατάση, τη δρα στι κότητα του μεταγραφικού ρυθμιστή οστικής ανάπτυξης Homeobox protein Mxs-2, που είναι σημαντικός παράγοντας της αγγειακής επασβέ στω σης στα VSMCs ενώ άλλα φάρμακα της ίδιας κατηγορίας όπως η βεραπαμίλη και η διλτιαζέμη δεν εμφάνισαν παρόμοιες ιδιό τητες (drug effect) 42. Όσον αφορά τα φάρμακα του άξονα, παρόλο που η μελέτη PERSPECTIVE έδειξε ότι η πε - ρινδο πρίλη μείωσε κυρίως τις μη επασβε στωμένες αθηρωματικές πλάκες 43, σε άλλη μελέτη που περιλάμβανε διαβητικούς ασθενείς, τόσο οι ΑΤ-1 αναστολείς, όσο και οι α-μεα συσχετίστηκαν με μικρότερη πρόοδο των επασβεστώσεων σε σχέση με ασθενείς που δεν έλαβαν αυτά τα φάρμακα 44. Τα δεδομένα αυτά είναι πολύ λίγα για να προ - κύψουν ασφαλή συμπεράσματα για την επίδραση των αντιυπερτασικών φαρμάκων στις αγγειακές επασβεστώσεις και μελλοντική έρευνα πάνω σε αυτό το θέμα είναι επιβεβλημένη. Στατίνες Σε αντίθεση με τα αντιυπερτασικά φάρμακα, ο ρόλος των στατινών στις αγγειακές επασβεστώσεις έχει σχεδόν ξεκαθαριστεί. Έτσι οι επί σειρά ετών α- ντικρουόμενες μελέτες συνοψίστηκαν σε μία πρόσφατη μετα-ανάλυση του Henein και συν., η οποία έ- δειξε ότι οι στατίνες μειώνουν σημαντικά τις στεφανιαίες στενώσεις μέσω της μείωσης της LDL-C, ενώ δεν επιδρούν στις αρτηριακές επασβεστώσεις 45. Φάρμακα που επηρεάζουν τον οστικό μεταβολισμό Υπάρχουν δεδομένα που υποστηρίζουν ότι τα διφωσφονικά μπορούν να μειώσουν τις αγγειακές επασβεστώσεις μέσω αύξησης της έκφρασης πρωτεϊνών της επιμετάλλωσης όπως της οστεοποντίνης και της οστεοπροτεγερίνης 46. Παρόλα αυτά σε επίπεδο πληθυσμού, η επίδραση τους στις αγγειακές επασβεστώσεις δεν είναι ξεκάθαρισμένη. Περισσότερο υποσχόμενα φάρμακα στη μείωση των ε- πασβεστώσεων είναι οι ανταγωνιστές των συνδετών receptor activator of nuclear factor kappa-b ligand (RANKL) 47. Oι RANKL συνδέτες, συνδέονται με την οστεοπροτεγερίνη (OPG) και λειτουργούν ως παράγοντες για την ενεργοποίηση και τη διαφοροποίηση των οστεοκλαστών αλλά και ως παράγοντες που προάγουν τις αγγειακές επασβεστώσεις Oι αναστολείς των RANKL λοιπόν, εκτός από τη βελτίωση του οστικού μεταβολισμού, πιθανολογείται ότι έχουν και την off target δράση, της μείωσης των αγγειακών επασβεστώσεων. Μελλοντικές έρευνες πιθανό να ξεκαθαρίσουν το θέμα αυτό τα επόμενα χρόνια. Oιστρογόνα και εκλεκτικοί ρυθμιστές των υποδοχέων των οιστρογόνων Τα οιστρογόνα χρησιμοποιήθηκαν παλαιότερα, εκτός των άλλων για τη μείωση της οστεοπόρωσης στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, ενώ τα τελευταία 15 χρόνια η χρήση τους είναι περιορισμένη, λόγω της αμφιβόλου επίδρασής τους στο καρ-

7 Αρτηριακή Υπέρταση, 22, 1 17 διαγγειακό σύστημα 51. Τα τελευταία χρόνια οι ε- κλεκτικοί ρυθμιστές των υποδοχέων των οιστρογόνων (selective estrogen receptor modulators- SERMS), έχουν ένα περισσότερο ασφαλές καρδιαγγειακό προφίλ και η επίδρασή τους στις αγγειακές επασβεστώσεις, λόγω και της ευνοϊκής δράσης τους στην οστεοπόρωση, μένει να μελετηθεί 52. Δεσμευτικά φάρμακα του φωσφόρου O φώσφορος έχει ενοχοποιηθεί για αύξηση της αρτηριακής σκληρίας μέσω δομικών αλλαγών στα αγγεία όπως είναι η αγγειακή επασβέστωση του μέσου χιτώνα η οποία είναι εμφανής από τα πρώτα στάδια της χρόνιας νεφρικής νόσου. H επίδραση των δεσμευτών του φωσφόρου στις αγγειακές επασβεστώσεις και κατ επέκταση στην αρτηριακή σκληρία δεν είναι ακόμη αποδεδειγμένη. Α- ναμένονται τα αποτελέσματα από την CRIB- PHOS μελέτη που θα χρησιμοποιήσει το δεσμευτή φωσφόρου sevelamer για να μελετήσει την επίδρασή του στις αγγειακές επασβεστώσεις 53. Μελλοντικές προεκτάσεις Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως η αγγειακή επασβέστωση ομοιάζει με την επιμετάλλωση των οστών και επομένως πρωτεΐνες που συμμετέχουν στον οστικό μεταβολισμό μπορεί να αποτελέσουν στόχους για μελλοντικές θεραπείες των επασβεστώσεων. Τέτοιοι στόχοι είναι: η bone morphogenic protein-7, (BMP-7) που μείωσε την αγγειακή επασβέστωση σε ένα πειραματικό μοντέλο αθηροσκλήρωσης και ΧΝΑ 54,55. Επίσης η matrix Gla protein (MGP), που φάνηκε ότι είναι ένας ι- σχυρός ανασταλτής της επασβέστωσης 8;56 και η ο- στεοποντίνη που επίσης αναστέλλει την επασβέστωση αλλά και αναχαιτίζει την επασβέστωση στις λείες μυϊκές ίνες των αγγείων (vascular smooth muscle cells, VSCMs) 57. συμπερασματα Με βάση τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι οι αγγειακές επασβεστώσεις, αντίθετα με παλαιότερες πεποιθήσεις, ενέχουν κίνδυνο για το καρδιαγγειακό σύστημα. Μέχρι σήμερα, σαφής ένδειξη ενός ευεργετικού αποτελέσματος μετά τη φαρμακευτική μείωση των επασβεστώσεων δεν υπάρχει. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να καταλήξουμε στο κατά πόσο παρεμβάσεις που στοχεύουν τις επασβεστώσεις έχουν ευεργετική δράση στο καρδιαγγειακό. Σε κάθε περίπτωση οι θεραπείες αυτές δεν θα πρέπει να επηρεάζουν άλλες διεργασίες βιοεπιμετάλλωσης όπως η ομοιοστασία του ασβεστίου. Summary Pikilidou M, Yavropoulou M, Papakonstantinou E, Antoniou M, Zebekakis P. Vascular calcification: Its contribution to arterial stiffness hypertension and cardiovascular risk. Arterial Hypertension 2013; 22: Vascular calcification was considered until recently as a passive, non reversible process that develops with aging. Recent data, show the important role of vascular calcification on cardiovascular risk which shows a bimodal character, with an unknown threshold above which calcification is not a compensating protective mechanism but induce rupture of the atheromatous plaque. Vascular calcification also, increases arterial stiffness and consequently blood pressure, while hypertension induces by itself plaque rupture due to mechanical stress. Today, the quantification of vascular calcium is relevantly easy through the technology of computed coronary tomographic angiography. Some national guidelines, propose the use of coronary tomographic angiography for the evaluation of nonspecific cardiac pain, while the high cost, remains in other countries an inhibitory factor to its broad use. Finally, certain drugs such as antihypertensive drugs, statins, drugs that interfere with bone metabolism, oestrogens have been proposed for the treatment of calcifications, without however the existence of hard evidence that lowering vascular calcification is beneficial in lowering cardiovascular risk, so far. βιβλιογραφια 1. Virchow R. Cellular pathology. As based upon physio - logical and pathological histology. Lecture XVI-- Atheromatous affection of arteries Nutr Rev 1989; 47: McCarthy JH, Palmer FJ. Incidence and significance of coronary artery calcification. Br Heart J 1974; 36: Drueke TB. Arterial intima and media calcification: distinct entities with different pathogenesis or all the same? Clin J Am Soc Nephrol 2008; 3: Rattazzi M, Bertacco E, Puato M, Faggin E, Pauletto P. Hypertension and vascular calcification: a vicious cycle? J Hypertens 2012; 30: Thompson B, Towler DA. Arterial calcification and bone physiology: role of the bone-vascular axis. Nat Rev Endocrinol Johnson RC, Leopold JA, Loscalzo J. Vascular calcification: pathobiological mechanisms and clinical implications. Circ Res 2006; 99:

8 18 Αρτηριακή Υπέρταση, 22, 1 7. Pal SN, Rush C, Parr A, Van CA, Golledge J. Osteocalcin positive mononuclear cells are associated with the severity of aortic calcification. Atherosclerosis 2010; 210: Otawara Y, Price PA. Developmental appearance of matrix GLA protein during calcification in the rat. J Biol Chem 1986; 261: Farzaneh-Far A, Proudfoot D, Weissberg PL, Shanahan CM. Matrix gla protein is regulated by a mechanism fun - ctionally related to the calcium-sensing receptor. Bio - chem Biophys Res Commun 2000; 277: Miyauchi A, Alvarez J, Greenfield EM, et al. Recognition of osteopontin and related peptides by an alpha v beta 3 integrin stimulates immediate cell signals in osteoclasts. J Biol Chem 1991; 266: Ohmori R, Momiyama Y, Taniguchi H, et al. Plasma osteo - pontin levels are associated with the presence and extent of coronary artery disease. Atherosclerosis 2003; 170: Wada T, McKee MD, Steitz S, Giachelli CM. Calcification of vascular smooth muscle cell cultures: inhibition by osteopontin. Circ Res 1999; 84: Bucay N, Sarosi I, Dunstan CR, et al. osteoprotegerindeficient mice deve lop early onset osteoporosis and arterial calcifi cation. Genes Dev 1998; 12: Panizo S, Cardus A, Encinas M, et al. RANKL increases vascular smooth muscle cell calci fication through a RANK-BMP4-dependent pathway. Circ Res 2009; 104: Quercioli A, Luciano VG, Dallegri F, Mach F, Montecucco F. Receptor activator of nuclear factor kappa B ligand/osteoprotegerin pathway is a promising target to reduce atherosclerotic plaque calcification. Crit Pathw Cardiol 2010; 9: Heiss A, DuChesne A, Denecke B, et al. Structural basis of calcification inhibition by alpha 2-HS glycoprotein/ fetuin-a. Formation of colloidal calciprotein particles. J Biol Chem 2003; 278: Ketteler M, Bongartz P, Westenfeld R, et al. Association of low fetuin-a (AHSG) concentrations in serum with cardiovascular mortality in patients on dialysis: a crosssectional study. Lancet 2003; 361: Shimada T, Kakitani M, Yamazaki Y, et al. Targeted ablation of Fgf23 demonstrates an essential physiological role of FGF23 in phosphate and vitamin D metabolism. J Clin Invest 2004; 113: Eghbali-Fatourechi GZ, Lamsam J, Fraser D, Nagel D, Riggs BL, Khosla S. Circulating osteoblast-lineage cells in humans. N Engl J Med 2005; 352: Kalra SS, Shanahan CM. Vascular calcification and hypertension: cause and effect. Ann Med 2012; 44 Suppl 1: p S85-S Reynolds JL, Joannides AJ, Skepper JN, et al. Human vascular smooth muscle cells undergo vesicle-mediated calcification in response to changes in extracellular calcium and phosphate concentrations: a potential mechanism for accelerated vascular calcification in ESRD. J Am Soc Nephrol 2004; 15: Proudfoot D, Skepper JN, Hegyi L, Bennett MR, Shanahan CM, Weissberg PL. Apoptosis regulates human vascular calcification in vitro: evidence for initiation of vascular calcification by apoptotic bodies. Circ Res 2000; 87: Najjar SS, Scuteri A, Shetty V, et al. Pulse wave velocity is an independent predictor of the longitudinal increase in systolic blood pressure and of incident hypertension in the Baltimore Longitudinal Study of Aging. J Am Coll Cardiol 2008; 51: McEniery CM, McDonnell BJ, So A, et al. Aortic calcifi - cation is associated with aortic stiffness and isolated systolic hypertension in healthy individuals. Hyper - tension 2009; 53: Cecelja M, Jiang B, Bevan L, Frost ML, Spector TD, Chowienczyk PJ. Arterial stiffening relates to arterial calcification but not to noncalcified atheroma in women. A twin study. J Am Coll Cardiol 2011; 57: Blaha MJ, Budoff MJ, Rivera JJ, et al. Rela tionship of carotid distensibility and thoracic aorta calcification: multi-ethnic study of atherosclerosis. Hypertension 2009; 54: Guerin AP, London GM, Marchais SJ, Metivier F. Arterial stiffening and vascular calcifications in end-stage renal disease. Nephrol Dial Transplant 2000; 15: Ge J, Baumgart D, Haude M, et al. Role of intravascular ultrasound imaging in identifying vulnerable plaques. Herz 1999; 24: Ehara S, Kobayashi Y, Yoshiyama M, et al. Spotty calcifi - cation typifies the culprit plaque in patients with acute myocardial infarction: an intravascular ultrasound study. Circulation 2004; 110: Finn AV, Nakano M, Narula J, Kolodgie FD, Virmani R. Concept of vulnerable/unstable plaque. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2010; 30: Kolodgie FD, Burke AP, Farb A, et al. The thin-cap fibro - atheroma: a type of vulnerable plaque: the major precursor lesion to acute coronary syndromes. Curr Opin Cardiol 2001; 16: Vengrenyuk Y, Carlier S, Xanthos S, et al. A hypothesis for vulnerable plaque rupture due to stress-induced debonding around cellular microcalcifications in thin fibrous caps. Proc Natl Acad Sci U S A 2006; 103: Virmani R, Burke AP, Kolodgie FD, Farb A. Vulnerable plaque: the pathology of unstable coronary lesions. J Interv Cardiol 2002; 15: Yeboah J, McClelland RL, Polonsky TS, et al. Comparison of novel risk markers for improvement in cardiovascular risk assessment in intermediate-risk individuals. JAMA 2012; 308: Cooper A, Timmis A, Skinner J. Assessment of recent onset chest pain or discomfort of suspected cardiac origin: summary of NICE guidance. BMJ 2010; 340: c Murphy WA, Jr, Nedden DD, Gostner P, Knapp R, Recheis W, Seidler H. The iceman: discovery and imaging. Radiology 2003; 226: Raff GL, Abidov A, Achenbach S, et al. SCCT guidelines for the interpretation and reporting of coronary computed tomographic angiography. J Cardiovasc Comput Tomogr 2009; 3:

9 Αρτηριακή Υπέρταση, 22, Rumberger JA, Brundage BH, Rader DJ, Kondos G. Electron beam computed tomographic coronary calcium scanning: a review and guidelines for use in asympto - matic persons. Mayo Clin Proc 1999; 74: Cooper A, Timmis A, Skinner J. Assessment of recent onset chest pain or discomfort of suspected cardiac origin: sum mary of NICE guidance. BMJ 2010; 340: c Hendel RC, Berman DS, Di Carli MF, et al. ACCF/ASNC/ ACR/AHA/ASE/SCCT/SCMR/SNM 2009 Appro pri - ate Use Criteria for Cardiac Radio nuclide Imaging: A Report of the American College of Cardiology Founda - tion Appropriate Use Criteria Task Force, the Ame rican Society of Nuclear Cardiology, the American College of Radiology, the American Heart Association, the Ameri - can Society of Echocardio graphy, the Society of Cardio - vascular Computed Tomography, the Society for Car dio vascular Magnetic Resonance, and the Society of Nuclear Medicine. J Am Coll Cardiol 2009; 53: Motro M, Shemesh J. Calcium channel blocker nifedipine slows down progression of coronary calcification in hypertensive patients compared with diuretics. Hyper - tension 2001; 37: Shimizu T, Tanaka T, Iso T, Kawai-Kowase K, Kurabayashi M. Azelnidipine inhibits MSX2-dependent osteogenic differentiation and matrix mineralization of vascular smooth muscle cells. Int Heart J 2012; 53: Bruining N, de WS, Roelandt JR, et al. Coronary calcium significantly affects quantitative analysis of coronary ultrasound: importance for atheros clerosis progression/ regression studies. Coron Artery Dis 2009; 20: Maahs DM, Snell-Bergeon JK, et al. ACE-I/ARB treat - ment in type 1 diabetes patients with albuminuria is as - sociated with lower odds of progression of coronary artery calcification. J Diabetes Complications 2007; 21: Henein MY, Owen A. Statins moderate coronary stenoses but not coronary calcification: results from metaanalyses. Int J Cardiol 2011; 153: Jia P, Li Y, Wang J, Zhang F, Liu K, Wang Z. The effect of alendronate on the expression of osteopontin and osteoprotegerin in calcified aortic tissue of the rat. Eur J Pharmacol 2012; 682: Dhore CR, Cleutjens JP, Lutgens E, et al. Differential ex - pres sion of bone matrix regulatory proteins in human atherosclerotic plaques. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2001; 21: Brown JP, Prince RL, Deal C, et al. Comparison of the ef - fect of denosumab and alendronate on BMD and bio - chemical markers of bone turnover in postmeno pausal women with low bone mass: a randomized, blinded, phase 3 trial. J Bone Miner Res 2009; 24: Cummings SR, San MJ, McClung MR, et al. Denosumab for prevention of fractures in postmenopausal women with osteoporosis. N Engl J Med 2009; 361: Quercioli A, Luciano VG, Dallegri F, Mach F, Montecucco F. Receptor activator of nuclear factor kappa B ligand/osteoprotegerin pathway is a promising target to reduce atherosclerotic plaque calcification. Crit Pathw Cardiol 2010; 9: Grady D, Herrington D, Bittner V, et al. Cardiovascular disease outcomes during 6.8 years of hormone therapy: Heart and Estrogen/progestin Replacement Study follow-up (HERS II). JAMA 2002; 288: Barrett-Connor E, Grady D, et al. Raloxifene and cardiovascular events in osteoporotic postmeno pausal women: four-year results from the MORE (Multiple Outcomes of Raloxifene Evaluation) rando mized trial. JAMA 2002; 287: Chue CD, Townend JN, Steeds RP, Ferro CJ. Evaluating the effects of sevelamer carbonate on cardiovascular structure and function in chronic renal impairment in Birmingham: the CRIB-PHOS randomised controlled trial. Trials 2011; 12: Davies MR, Lund RJ, Hruska KA. BMP-7 is an efficacious treatment of vascular calcification in a murine model of atherosclerosis and chronic renal failure. J Am Soc Nephrol 2003; 14: Hruska KA, Mathew S, Saab G. Bone morphogenetic pro - teins in vascular calcification. Circ Res 2005; 97: Cranenburg EC, Brandenburg VM, Vermeer C, et al. Uncarboxylated matrix Gla protein (ucmgp) is associated with coronary artery calcification in haemodialysis patients. Thromb Haemost 2009; 101: Steitz SA, Speer MY, McKee MD, et al. Osteopontin inhibits mineral deposition and promotes regression of ectopic calcification. Am J Pathol 2002; 161:

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας ΕΚΕ, Φεβρουάριος 2010 Ομάδα Εργασίας Επιδημιολογίας, Πρόληψης και Μεταβολικού Συνδρόμου Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes Αλληλεπιδράσεις φυτο-οιστρογόνων της διατροφής με γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των οστών Ρωξάνη Τέντα Roxane Tenta Assistant Prof. in Human Physiology Interactions between diet-derived phytoestrogens

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ ακτινολόγος ΚΑΡΑΔΗΜΗΤΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ καρδιολόγος Τι είναι αξονική στεφανιογραφία; Είναι μέθοδος απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομικό αξονικό τομογράφο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και όργανα-στόχος. Οι βλάβες, η διάγνωση, η θεραπεία: «ΑΡΤΗΡΙΕΣ»

Υπέρταση και όργανα-στόχος. Οι βλάβες, η διάγνωση, η θεραπεία: «ΑΡΤΗΡΙΕΣ» Υπέρταση και όργανα-στόχος. Οι βλάβες, η διάγνωση, η θεραπεία: «ΑΡΤΗΡΙΕΣ» Α. Πρωτογέρου Παθολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης Κέντρου Υπέρτασης, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής Ancient era Όργανα

Διαβάστε περισσότερα

Χειρισµός ασθενούς µε προκάρδιο άλγος: αξονική στεφανιαιογραφία ή µαγνητική καρδιάς;

Χειρισµός ασθενούς µε προκάρδιο άλγος: αξονική στεφανιαιογραφία ή µαγνητική καρδιάς; Χειρισµός ασθενούς µε προκάρδιο άλγος: αξονική στεφανιαιογραφία ή µαγνητική καρδιάς; Νικόλαος Αλεξόπουλος, Καρδιολόγος Επιστηµονικός Συνεργάτης, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών, Ιπποκράτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ.

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΔΩΡΟΘΕΑ «ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ (ABI) Σφυροβραχιόνιος δείκτης=ankle-brachial Index (ABI) Ο λόγος της συστολικής

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Δευτεροπαθής υπέρταση. Αστέριος Καραγιάννης Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο

Δευτεροπαθής υπέρταση. Αστέριος Καραγιάννης Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Δευτεροπαθής υπέρταση Αστέριος Καραγιάννης Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αίτια δευτεροπαθούς υπέρτασης (1) Νεφρογενή αίτια 1. Νεφραγγειακή υπέρταση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΠΕΤΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΙΤΙΑ ΣΤΕΝΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Αθηρωμάτωση (75%-90%) Ινομυική δυσπλασία (10-15%) Διαχωρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία.

Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία. Αλέξανδρος Καλλιφατίδης - Αξονική Στεφανογραφία 41 Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία. Αλέξανδρος Καλλιφατίδης

Διαβάστε περισσότερα

O ρόλος των οστεοπρογονικών κυττάρων στην αρτηριακή υπέρταση

O ρόλος των οστεοπρογονικών κυττάρων στην αρτηριακή υπέρταση Αρτηριακή Υπέρταση, 22, 1: 20-26, 2013 O ρόλος των οστεοπρογονικών κυττάρων στην αρτηριακή υπέρταση ανασκoπηση Μ. Αντωνίου 1 Μ. Ποικιλίδου 1 Μ. Γιαβροπούλου 2 Ε. Παπακωνσταντίνου 1 A. Λαζαρίδης 1 Περιληψη

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση

Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ Παναγιώτης Τρόντζας ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, ΑΘΗΝΑ DEBATE στην οστεοπόρωση Η οστική ανακατασκευή (bone turnover) H ί π

Διαβάστε περισσότερα

Στένωση της Νεφρικής Αρτηρίας : Ενδοαγγειακή Αποκατάσταση.

Στένωση της Νεφρικής Αρτηρίας : Ενδοαγγειακή Αποκατάσταση. Bασίλης Παπαγιάννης - Στένωση της Νεφρικής Αρτηρίας : Ενδοαγγειακή Αποκατάσταση 17 Στένωση της Νεφρικής Αρτηρίας : Ενδοαγγειακή Αποκατάσταση. Παπαγιάννης Βασίλης Ακτινολογικό Εργαστήριο Νοσοκομείου Γ.Ν.ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Φ. Μητροπούλου, Μ. Σαλούρου, Κ. Τούτουζας A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο

Φ. Μητροπούλου, Μ. Σαλούρου, Κ. Τούτουζας A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Φ. Μητροπούλου, Μ. Σαλούρου, Κ. Τούτουζας A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο 20-40% of ischemic strokes due to carotid artery disease! European Cardiovascular Disease Statistics

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΑΝ/ΚΗ ΠΝΕΥΜ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ν.Ν.Θ.Α «ΣΩΤΗΡΙΑ» Κλινική Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ.

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Τούσουλης* *A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ Δρ. Παντελής Α. Σαραφίδης Α Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στόχοι αντιυπερτασικής αγωγής σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ - ΦΛΕΒΕΣ - ΤΡΙΧΟΕΙ Η 1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Μεγάλη και µικρή κυκλοφορία Σχηµατική

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι προγνωστικοί δείκτες ασυμπτωματικής στεφανιαίας νόσου. Η θέση των αναίμακτων απεικονιστικών μεθόδων

Νέοι προγνωστικοί δείκτες ασυμπτωματικής στεφανιαίας νόσου. Η θέση των αναίμακτων απεικονιστικών μεθόδων Νέοι προγνωστικοί δείκτες ασυμπτωματικής στεφανιαίας νόσου. Η θέση των αναίμακτων απεικονιστικών μεθόδων Η αθηροσκλήρωση, που συνδέεται άμεσα με την δημιουργία και εξέλιξη της στεφανιαίας νόσου συνηθέστατα

Διαβάστε περισσότερα

Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση

Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας Παν/μίου Θεσσαλίας Λάρισα, Νοέμβριος 2007 Στένωση νεφρικών αρτηριών: ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλίνη και καρδιά. Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας Α.Π.Θ.

Ινσουλίνη και καρδιά. Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας Α.Π.Θ. Ινσουλίνη και καρδιά Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας Α.Π.Θ. Επίδραση ινσουλίνης στο ήπαρ, στους μυς και στον λιπώδη ιστό : Διατήρηση ευγλυκαιμίας Nature 2001;414:799 806 Ινσουλίνη? Λειτουργικότητα Μορφολογία Βιωσιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΟΡΤΟΠΑΘΕΙΕΣ: ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΟΡΤΟΠΑΘΕΙΕΣ: ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΟΡΤΟΠΑΘΕΙΕΣ: ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 Βαγενάκης Γεώργιος Παιδοκαρδιολογική Κλινική Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Συγγενείς Αορτοπάθειες Δίπτυχη αορτική βαλβίδα Στένωση ισθμού της αορτής Σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος A Καρδιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης Εργαστήριο Δοκιμασίας Κόπωσης και Αποκατάστασης Καρδιοπαθών Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος ς Καμπερίδης Κατάταξη Μυοκαρδιοπαθει

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ευεργετικά ωφέλη της θεραπείας µε ανταγωνιστές της αλδοστερόνης 30%

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος

Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας ΓΝΑ Ιπποκράτειο Υπεύθυνος Μονάδας Υπέρτασης Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία Νόσος Σχέση με τη ΣΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα ά ς ό ς. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Ιούνιος 2011 Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική δυσλειτουργία έ ς ή ς έ. ό. ί ς ός ί ς ί ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

Φαρµακολογική αξιολόγηση της επίδρασης ελληνικών οινοποιητικών προϊόντων στο καρδιαγγειακό σύστηµα ασθενών µε στεφανιαία νόσο.

Φαρµακολογική αξιολόγηση της επίδρασης ελληνικών οινοποιητικών προϊόντων στο καρδιαγγειακό σύστηµα ασθενών µε στεφανιαία νόσο. Φαρµακολογική αξιολόγηση της επίδρασης ελληνικών οινοποιητικών προϊόντων στο καρδιαγγειακό σύστηµα ασθενών µε στεφανιαία νόσο. Iωάννα Ανδρεάδου Τοµέας Φαρµακευτικής Χηµείας, Τµήµα Φαρµακευτικής, ΕΚΠΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις Τίτλος Reverse white coat effect Clinic and ambulatory blood pressure in acute stroke Αρτηριακή υπέρταση και νόσος των καρωτίδων Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

20-40% των ισχαιμικών ΑΕΕ οφείλονται σε νόσο καρωτίδων

20-40% των ισχαιμικών ΑΕΕ οφείλονται σε νόσο καρωτίδων Γ. Μπενέτος 1, Κ. Τούτουζας 1, Μ. Δρακοπούλου 1, Χ. Δεληγιάννη 2, Ι. Κουτάγιαρ 1, Κ. Σταθογιάννης 1, Χ. Γράσσος 1, Κ. Σπέγγος 2, Η. Σιώρης 3, Χ. Στεφανάδης 1 (1) Α Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ 1 ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ Απόστολος. Αχείµαστος Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας ιευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Νοσοκοµείο Σωτηρία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Επιδηµιολογικές µελέτες

Διαβάστε περισσότερα

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον 20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον Σύγκριση μηριαίας και κερκιδικής προσπέλασης στον καρδιακό καθετηριασμό. Συστηματική Ανασκόπηση Καλλιρρόη Κοζομπόλη, RN, MSc, Ωνάσειο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΪΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Επεμβατικός Καρδιολόγος, FSCAI Euromedica-Κυανούς Σταυρός. 31 Ιανουαρίου-1 Φεβρουαρίου 2013 Ξενοδοχείο Αιγές, Βέροια

ΓΡΑΪΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Επεμβατικός Καρδιολόγος, FSCAI Euromedica-Κυανούς Σταυρός. 31 Ιανουαρίου-1 Φεβρουαρίου 2013 Ξενοδοχείο Αιγές, Βέροια ΓΡΑΪΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Επεμβατικός Καρδιολόγος, FSCAI Euromedica-Κυανούς Σταυρός 31 Ιανουαρίου-1 Φεβρουαρίου 2013 Ξενοδοχείο Αιγές, Βέροια ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Γυναίκα ηλικίας 36 ετών με επανειλημμένα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η πνευματική καταπόνηση εκλυτικό αίτιο ισχαιμίας; Μελέτη συνεχούς παρακολουθήσεως της λειτουργικότητας της αριστερής κοιλίας με το nuclear VEST.

Είναι η πνευματική καταπόνηση εκλυτικό αίτιο ισχαιμίας; Μελέτη συνεχούς παρακολουθήσεως της λειτουργικότητας της αριστερής κοιλίας με το nuclear VEST. Είναι η πνευματική καταπόνηση εκλυτικό αίτιο ισχαιμίας; Μελέτη συνεχούς παρακολουθήσεως της λειτουργικότητας της αριστερής κοιλίας με το nuclear VEST. Η πνευματική καταπόνηση (mental stress) και τα έντονα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 14 Μάρτιος 2014

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 14 Μάρτιος 2014 Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 14 Μάρτιος 2014 Οστεοπόρωση Ορισµός Οστεοπόρωση ονοµάζεται η κατάσταση στην οποία µειώνεται η οστική µάζα και διαταράσσεται η µικροαρχιτεκτονική του οστού. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική.

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική. Η χρησιμότητα του TDI TEI INDEX στην εκτίμηση της λειτουργικότητας της αριστεράς κοιλίας σε χρόνια αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς. Συγκριτική μελέτη πριν και μετά την αιμοκάθαρση. Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας

Διαβάστε περισσότερα

Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το. Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία

Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το. Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία SOO-YEON JUNG, Department of cardiology, St. Vincent s Hospital,

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ

ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ, ΣΚΟΠΟΣ Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί ένα γνωστό παράγοντα κινδύνου για στεφανιαία νόσο. Η αποδεκτή τιμή της αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής Αλδοστερονισμός Σύνδρομο: υπέρταση αλδοστερόνη ρενίνη Ερωτήματα Γιατί πρέπει να ψάξουμε; Είναι συχνός; Αξίζει τον κόπο και τα χρήματα; Ποιούς

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Δήλωση σύγκρουσης συµφερόντων Οι παρουσιάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Χρόνια νοσήματα του ήπατος Το 15% του

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση Παχυσαρκία και Υπέρταση Κώστας Παλέτας Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ ιευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής ΑΠΘ Νοσοκοµείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ταξινόµηση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί

Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί Αγγελική Χρόνη Ερευνήτρια Β Ινστιτούτο Βιολογίας, ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος» Ηµερίδα «ΗΣυµβολή των Ερευνητικών Κέντρων στην Έρευνα, την Τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

1 η Ενότητα: Λιπίδια. Ποιοι υπερλιπιδαιμικοί δεν πρέπει να πάρουν στατίνη;

1 η Ενότητα: Λιπίδια. Ποιοι υπερλιπιδαιμικοί δεν πρέπει να πάρουν στατίνη; 1 η Ενότητα: Λιπίδια Ποιοι υπερλιπιδαιμικοί δεν πρέπει να πάρουν στατίνη; Σταμάτης Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος, Επιμελητής Α Καρδιολογικής Κλινικής ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ» Επίδραση των διάφορων υπολιπιδαιμικών παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ»

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ» ΜΑΘΗΜΑ ETY-494 «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ» Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών, Σχολή Θετικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κρήτης ρ. Γεώργιος Βλαστός (E-mail: vlastos@materials.uoc.gr) Ιστοσελίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη αγγειακής λειτουργίας γυναικών σε πρώιμη εμμηνοπαυσιακή περίοδο - Κλινική σημασία και ρόλος

Μελέτη αγγειακής λειτουργίας γυναικών σε πρώιμη εμμηνοπαυσιακή περίοδο - Κλινική σημασία και ρόλος Μελέτη αγγειακής λειτουργίας γυναικών σε πρώιμη εμμηνοπαυσιακή περίοδο - Κλινική σημασία και ρόλος γενετικών πολυμορφισμών οιστρογονικών υποδοχέων Άρης Μπεχλιούλης, MD Ειδικευόμενος Καρδιολογίας Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση και Αξιολόγηση της Αρτηριακής Υπέρτασης στο. Ευθυµία Νασοθύµιου MD, MSc Παθολόγος, Επιστηµονικός Συνεργάτης. Σπίτι

Μέτρηση και Αξιολόγηση της Αρτηριακής Υπέρτασης στο. Ευθυµία Νασοθύµιου MD, MSc Παθολόγος, Επιστηµονικός Συνεργάτης. Σπίτι Μέτρηση και Αξιολόγηση της Αρτηριακής Υπέρτασης στο Ευθυµία Νασοθύµιου MD, MSc Παθολόγος, Επιστηµονικός Συνεργάτης Σπίτι Κέντρο Υπέρτασης, Γ Πανεπιστηµιακή Παθολογική Κλινική, ΝΝΘΑ Η Σωτηρία, Αθήνα Γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ( DE) ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΣΤΗ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΩΝ.

ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ( DE) ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΣΤΗ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΩΝ. ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ( DE) ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΣΤΗ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΩΝ. Μισιχρόνη Ι., Βελονάκης Γ., Πούλου Λ., Κμπνάρου Σ., Κρβσίλης

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Υπέρταση Υπερχοληστερολαιμία Χρόνια Κατάθλιψη Φαρμακοληψία Ελένη-Μαρία Παπατέστα, Iατρός Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ Πασχάλης Στειρόπουλος Β Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Δομή Θέσεις και αντιθέσεις 1. Θρομβόλυση 2. Θεραπεία ΠΕ στο σπίτι

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ευστράτιος Βαρσαμής Διευθυντής Β' Παθολογικής Κλινικής, Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο «Αγία Όλγα» Αγγειοτασινογόνο Χυμάση Αγγειοτασίνη

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΘΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ Γ ΠΑΘOΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Διάγνωση του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Οστεοπόρωση Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Φυσιολογικό οστό Οστεπορωτικό Οστεοπόρωση - Ορισμός Αύξηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση.

Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση. Γεώργιος Ζιμπιλίδης - Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση. 25 Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση. Ζιμπιλίδης Γεώργιος Τμήμα Αγγειογράφου και Επεμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση;

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Μάης 2010 Κατερίνα Μαρκοπούλου Επιμελήτρια Α 1 η Πνευμονολογική Κλινική Ν.Γ.Παπανικολάου Στόχοι θεραπείας Βελτίωση επιβίωσης Βελτίωση κλινικών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ Ευθυμιάδου Ρωξάνη Αναπληρώτρια Διευθύντρια Μαγνητικού και Αξονικού Τομογράφου και τμήματος PET-CT Θεραπευτήριο «Υγεία» ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Καβάλας Ηαπλήα/α θώρακα Είναι το αρχικό απεικονιστικό εργαλείο του

Διαβάστε περισσότερα