Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση"

Transcript

1 Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση ÂÊ Ï ÈÔ 3: ÓÔÈÎÙ Îapple  ÛË ίδαµε αρχικά (στο πρώτο κεφάλαιο) τις πολύ βασικές αρχές της ΑεξΑΕ και Εστη συνέχεια, στο δεύτερο κεφάλαιο, τις βασικές θεωρητικές εκπαιδευτικές αρχές. Από αυτό το κεφάλαιο θα αρχίσουµε συνεπώς να µπαίνουµε σε λεπτοµέρειες. Αρχικά θα πρέπει να ξεκινήσουµε από την ουσία της ΑεξΑΕ και να δούµε µε λίγο µεγαλύτερη προσοχή τα συστατικά της. Θα ασχοληθούµε λοιπόν σε αυτό το κεφάλαιο µε το τι ακριβώς σηµαίνει ο όρος Ανοικτή στην Ανοικτή και εξ Αποστάσεως προσέγγιση. È Û Ó ÂÛË το τέλος του κεφαλαίου θα πρέπει συνεπώς να µπορείτε να εξηγήσετε σε Σκάποιον τρίτο γιατί υποστηρίζουµε ότι κάποιο σύστηµα είναι ανοικτό, τι ακριβώς σηµαίνει αυτό και που µπορεί να εφαρµοστεί. Όπως θα δούµε, µπορού- µε να εφαρµόσουµε ανοικτή προσέγγιση και στην παραδοσιακή διδασκαλία, και η έκπληξη είναι ότι αυτό ήδη γίνεται! Ουσιαστικός στόχος µας συνεπώς είναι εδώ να ξεκαθαρίσουµε και να οριοθετήσουµε την έννοια του Ανοικτού. Ùfi ÔÈ ρχικά θα συζητήσουµε τις δύο συνιστώσες της Ανοικτής Εκπαίδευσης, που Αείναι η ανοικτή πρόσβαση στην εκπαίδευση και η διαµόρφωση της µορφωτικής φυσιογνωµίας από τον ίδιο το διδασκόµενο. Θα περιγράψουµε τις βασικές αρχές που υποστηρίζουν αυτές τις συνιστώσες, θα δούµε όµως ότι δηµιουργούνται προβλήµατα που συχνά είναι δύσκολο να επιλυθούν. Μια λύση είναι το αρθρωτό σύστηµα, αλλά οι καλύτερες λύσεις δίνονται από τη σωστή εφαρµογή της Ανοικτής µεθοδολογίας, η οποία θα συζητηθεί επίσης εκτενώς. Τέλος υποστηρίζεται ότι ο συνδυασµός της Ανοικτής µε τη εξ Αποστάσεως προσέγγιση δίνει τα βέλτιστα αποτελέσµατα, γεγονός που έχει οδηγήσει ουσιαστικά στην αλλαγή του σηµερινού εκπαιδευτικού πεδίου. ÂÌ ÙÔÏÔÁ

2 Μέρος 1ο: Οι Βασικές Αρχές της ΑεξΑΕ Â ŒÓÓÔÈ εν υπάρχουν πολλές νέες έννοιες στο κεφάλαιο αυτό. Εκτός από την ίδια την Ανοικτή Εκπαίδευση, το θέµα της προσβασιµότητας και της µορφωτικής φυσιογνωµίας, αλλά και το αρθρωτό σύστηµα µπορούν να θεωρηθούν σαν νέες έννοιες. Στη συζήτηση της µεθοδολογίας της Ανοικτής Εκπαίδευσης συναντάµε έννοιες που έχουν ήδη παρουσιαστεί, όπως οι ασκήσεις και οι δραστηριότητες, τα αρχικά και τελικά στοιχεία, ο µέντορας, αλλά και νέες έννοιες, όπως η ανατροφοδότηση και η υποστήριξη Το Ιδεώδες της Ανοικτής Εκπαίδευσης ολύ συχνά συγχέεται η εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση µε την Ανοικτή ΠΕκπαίδευση. Άλλωστε, και σ αυτό το βιβλίο αναφερόµαστε σχεδόν παντού µε τον όρο Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση - ΑεξΑΕ. Όπως θα δούµε στη συνέχεια, η Ανοικτή Εκπαίδευση αποτελεί σαφώς ξεχωριστό πεδίο, το οποίο όµως διευκολύνεται και επωφελείται πάρα πολύ από την εξ Αποστάσεως µεθοδολογία, σε βαθµό ώστε πολλοί συγγραφείς να οδηγηθούν στη σύντηξη των δύο αυτών όρων. Ας πάρουµε όµως τα πράγµατα µε τη σειρά. ύο συνιστώσες Προσβασιµότητα στη γνώση ιαµόρφωση από τον διδασκόµενο της µορφωτικής του φυσιογνωµίας È Ô Û ÓÈÛÙÒÛ Αναφερόµενοι στην έννοια της Aνοικτής Εκπαίδευσης πρέπει να κατανοήσου- µε από την αρχή ότι αυτή χωρίζεται σε δύο συνιστώσες. Η µία είναι η δυνατότητα κάθε πολίτη του κράτους να έχει πρόσβαση στους µορφωτικούς πόρους. Η άλλη είναι η ανάγκη κάθε διδασκόµενου να διαµορφώνει ο ίδιος τη µορφωτική του φυσιογνωµία. Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ 3.1. È Ù ÛÙË Â ÙÂÚË Û ÓÈÛÙÒÛ ÂÓ ÁÚ ÌÂ Ë Ó ÙfiÙËÙ ÏÏ Ë Ó ÁÎË ; ÔÏÈ ÛÙÂ Û ÓÙÔÌ Î È Û ÁÎÚ ÓÂÙ Ì ÙË ÈÎ Ì appleô Ë ÛÙÔ Ù ÏÔ ÙÔ ÎÂÊ - Ï Ô. Όπως είναι προφανές, η πρώτη συνιστώσα αναφέρεται στη δυνατότητα συµ- µετοχής του υποψήφιου στο πρόγραµµα, ενώ η δεύτερη στον χειρισµό του από τον διδασκόµενο. Αν όµως το σκεφθεί κανείς πιο σφαιρικά, θα διαπιστώσει ότι

3 Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση ουσιαστικά και οι δύο αυτές συνιστώσες αναφέρονται στην ίδια αρχή και φιλοσοφία, γι αυτό και αντιµετωπίζονται και µελετώνται συγχρόνως. ÔÈ Â Ó È Ù Ë ÎÔÈÓ ÛÈÎ Ú appleô Ú ÛÎÂÙ È Î Ùˆ Î È applefi ÙÈ Ô Û ÓÈ- ÛÙÒÛ ; appleôê Û ÛÙ appleúòù Î È Â Ù ÌÂÙ ÙË ÈÎ Ì appleô Ë ÛÙÔ Ù ÏÔ ÙÔ ÎÂÊ Ï Ô. Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ È ÛÈÎ Ú Για να συζητήσει κανείς για την Ανοικτή Εκπαίδευση, πρέπει να δώσει πρώτα τις βασικές αρχές της. Πάνω σε αυτές θα θεµελιωθεί κάθε συζήτηση και θα διερευνηθούν δυνάµεις και αδυναµίες. Για να µιλάµε για µια Ανοικτή Εκπαίδευση λοιπόν, πρέπει να πληρούνται οι επόµενες προϋποθέσεις: 1 Οποιοσδήποτε, ανεξάρτητα από φύλο, ηλικία, κοινωνική τάξη ή άλλο εξωγνωστικό κριτήριο, πρέπει να µπορεί να έχει πρόσβαση. Σύµφωνα µε το EAΠ (1999α): H µόρφωση είναι δικαίωµα όλων και είναι υποχρέωση της πολιτείας να προσφέρει όσο το δυνατόν περισσότερες εκπαιδευτικές ευκαιρίες σε όσο το δυνατόν µεγαλύτερο µέρος του πληθυσµού. 2 Στο σπουδαστή προσφέρεται ένα πλαίσιο µαθησιακών δυνατοτήτων, που καθορίζεται από το γνωστικό πεδίο και το οριοθετεί ο εκπαιδευτικός οργανισµός. Μέσα στο πλαίσιο αυτό ο σπουδαστής µπορεί να επιλέξει και να οριοθετήσει το δικό του χώρο ενδιαφέροντος. 3 Το (ανοικτό) σύστηµα υποστηρίζει τώρα το σπουδαστή στο υποπλαίσιο που αυτός καθόρισε ως προς το περιεχόµενο και τη δοµή του προγράµµατος σπουδών. Οι τρόποι που µπορεί να υλοποιηθεί αυτή η υποστήριξη συζητούνται στη συνέχεια. 4 Ο σπουδαστής διατηρεί την ελευθερία να αποφασίζει για διάφορες πτυχές της µαθησιακής πορείας του. Το εύρος εδώ µπορεί να είναι περιορισµένο ή ευρύ. Στην περιορισµένη του µορφή ο διδασκόµενος επιλέγει από κάποια µαθήµατα επιλογής, ενώ στην ευρύτερη µορφή του σηµαίνει ότι ο διδασκόµενος ελέγχει το ρυθµό της µάθησης, το χώρο, τις µεθόδους, τα υλικά, αλλά και το περιεχόµενο και το βαθµό δυσκολίας. ÔÈfi ÌÂÈÔÓ ÎÙËÌ È appleèûùòóô ÌÂ Â Ò ÛÂ Û ÛË Ì ÙËÓ ÂappleÈÛËÌÔappleÔ ËÛË ÙˆÓ Ù Ù- ÏˆÓ ÛappleÔ ÒÓ; ÂÚÈÁÚ ÙÂ Û ÓÙÔÌ Î È Â Ù ÌÂÙ ÙË ÈÎ Ì appleô Ë ÛÙÔ Ù ÏÔ ÙÔ ÎÂÊ Ï Ô. Βασικές Αρχές Ανοικτής Εκπαίδευσης Προσβασιµότητα στη γνώση Προσφορά µαθησιακού πλαισίου Οριοθέτηση δικού µας υποπλαισίου Υποστήριξη από το σύστηµα Έλεγχος της πορείας από το διδασκόµενο Ευέλικτη αλληλεπίδραση Προσβασιµότητα (για ΑΜΕΑ) και Προσαρµοστικότητα ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.1.

4 Μέρος 1ο: Οι Βασικές Αρχές της ΑεξΑΕ 5 Υλοποιείται επίσης ένα ευέλικτο µοντέλο αλληλεπίδρασης του σπουδαστή µε τον διδάσκοντα, αλλά και µε τους συνδιδασκοµένους. Συνήθης λύση εδώ είναι η τεχνολογία. 6 Το ανοικτό µοντέλο προσφέρει τέλος προσβασιµότητα (accessibility) και προσαρµοστικότητα (adaptability) σε διαφορετικούς µαθησιακούς στόχους για διαφορετικές οµάδες διδασκοµένων. Tα θέµατα αυτά θα συζητηθούν αργότερα. O Race (1999) επικροτεί επίσης αυτή την προσέγγιση, δίνει όµως περισσότερη έµφαση στη µάθηση µε κεντρικό άξονα το δικαίωµα επιλογής: επιλογή στο τι θα µάθουν, στο ρυθµό που θα το µάθουν, στον τόπο (πού), το χρόνο (πότε) και τις διαδικασίες (πώς), θεωρώντας ότι η ανοικτή µάθηση είναι ο φυσικός τρόπος µε τον οποίο πραγµατοποιείται δια µέσου των αιώνων η µάθηση. Είναι µάλλον προφανές ότι οι βασικές αυτές αρχές είναι τόσο ανθρωπιστικές και τόσο δηµοκρατικές που κινδυνεύουν να περάσουν στη σφαίρα της ουτοπίας. Και πράγµατι, έτσι γίνεται συνήθως. Θα συζητηθούν συνεπώς στη συνέχεια οι δυσκολίες και οι περιορισµοί που θα µας αναγκάσουν σε παραχωρήσεις κατά το σχεδιασµό του συστήµατος ΑεξΑΕ που θέλουµε να εφαρµόσουµε Συζήτηση ÚfiÛ ÛË ÛÂ fiïô Αναφερθήκαµε στην αρχή στο ότι η σύγχρονη κοινωνία απαιτεί τη διαρκή επι- µόρφωση όλων των εργαζοµένων, συνεπώς η παραδοσιακή τάξη µε τα οµοιόµορφα σχολιαρόπαιδα είναι ένα µέρος µόνο του εκπαιδευτικού συστήµατος στο σύγχρονο κόσµο. Πιο συχνές είναι οι τάξεις µε ενήλικους διδασκόµενους που καλούνται για σύντοµο χρονικό διάστηµα να καταρτιστούν ή να επιµορφωθούν σε κάποιο αντικείµενο. Προσβασιµότητ α Αριθµητικοί περιορισµοί Οικονοµικοί φραγµοί Χωροχρονικοί περιορισµοί Επίσης, η ανθρωπιστική (κοινωνική) προσέγγιση της Εκπαίδευσης θα ήθελε βέβαια ο κανόνας της προσβασιµότητας από όλους να µην έχει εξαιρέσεις. Η πράξη όµως θέτει κάποιους περιορισµούς: Προφανώς πρέπει να προϋπάρχει κάποιο κοινό γνωστικό υπόβαθρο. Οι 1. υποψήφιοι φοιτητές δηλαδή πρέπει να ξεκινάνε λίγο πολύ από τις ίδιες γνώσεις, αλλιώς δεν µπορούµε να µιλάµε καν για τάξη, έστω και στην ανοικτή της µορφή. Είναι προφανές ότι το ανοικτό ιδεώδες δεν συνιστά κατατακτήριες εξετάσεις. Πώς λοιπόν µπορεί να πιστοποιηθεί το προϋπάρχον υπόβαθρο; Συχνά εδώ δίνουν τη λύση οι τίτλοι σπουδών. Στη συνέχεια ανακύπτει όµως το επόµενο πρόβληµα, αυτό της υπεραριθµίας. Σε ένα προσβάσιµο σε όλους σύστηµα, όλοι θέλουν να συµµετάσχουν. Όµως τις περισσότερες φορές ο αριθµός φοιτητών που µπορούν να εξυπηρετηθούν από τον εκπαιδευτικό οργανισµό είναι πολύ περιορι-

5 Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση σµένος, ειδικά σε ένα σύστηµα µε τόσες απαιτήσεις. Πώς λοιπόν θα επιλεγούν οι εκλεκτοί ; Η συνηθισµένη λύση είναι η... κλήρωση. Μια λύση καθόλου αξιοκρατική, όµως δηµοκρατική, καθόλου αρεστή, αλλά τουλάχιστον αµερόληπτη, που δεν εξασφαλίζει το καλύτερο επίπεδο φοιτητών, είναι όµως στο κάτω κάτω συνεπής στο ανοικτό ιδεώδες... Συχνά ο οικονοµικός παράγοντας είναι ένας ανεπιθύµητος παράγοντας 2. που ρυθµίζει επίσης τη συµµετοχή των φοιτητών. Εννοούµε εδώ ότι πολλοί ενδιαφερόµενοι όταν ακούσουν ότι απαιτούνται δίδακτρα (και το ύψος αυτών), εκφράζουν σχόλια της µορφής σιγά µην πληρώσω για να µάθω το τάδε.... Αυτό ίσως να είναι καλό από µια άποψη, αν λάβει κανείς υπ όψιν του ότι σε µια ανοικτή πόρτα, όλοι θέλουν να µπούν έστω και από περιέργεια, έστω και αν δεν σκοπεύουν να σπουδάσουν στ αλήθεια. υστυχώς όµως το κόστος αυτών των µορφών εκπαίδευσης είναι τέτοιο που να απαιτεί κάποια οικονοµική συµµετοχή από µέρους των φοιτητών. ŸÌˆ ÂÓ ÌappleÔÚÔ ÌÂ Ó appleôîïâ ÛÔ Ì appleú ÁÌ ÙÈÎ appleâúèappleùòûâè ÊÔÈÙËÙÒÓ appleô ÂÓ Ô Ó Ù ÔÈÎÔÓÔÌÈÎ Ì Û ÁÈ ÙÈ ÛappleÔ ÙÔ. ÔÈ Â Ó È Ë Ï ÛË Â Ò; ËÌÂÈÒÛÙÂ Û ÓÙÔÌ Î È Û ÁÎÚ ÓÂÙ Ì ÙË ÈÎ Ì appleô Ë ÛÙÔ Ù ÏÔ ÙÔ ÎÂÊ - Ï Ô. Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ 3.3. ιάφοροι άλλοι παράγοντες, µη προβλέψιµοι, µπορούν να δράσουν ανασταλτικά στην Ανοικτή Εκπαίδευση, ως προς την παράµετρο της ελεύθερης 3. πρόσβασης. Αναφερόµαστε κυρίως σε θέµατα δυνατότητας προσαρµογής του φοιτητή στις απαιτήσεις του ανοιτού συστήµατος. είτε παρακάτω fiappleô, ÚfiÓÔ Î È Ú ıìfi. Τις αρχές αυτές τις έχουµε συναντήσει και στην εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση. Πράγµατι, αυτό είναι το σηµείο όπου οι όροι της Ανοικτής και της εξ Αποστάσεως είναι σχεδόν σε επαφή. Όµως εδώ η τοπική ελευθερία, η χρονική ευελιξία και ο προσωπικός ρυθµός σπουδών πρέπει να ειδωθούν µέσα από την οπτική γωνία του φοιτητή: εγώ καθορίζω που θα διαβάσω, πότε θα το κάνω και πόσο θα διαβάσω - άρα µιλάω για ανοικτή µορφή εκπαίδευσης. Σε περίπτωση όµως που απαιτείται σχετικά ισχυρή δοµή της τάξης, υπάρχει δηλαδή ένα χρονοδιάγραµµα ολοκλήρωσης των σπουδών, ή σε περίπτωση που το αντικείµενο σπουδών απαιτεί φυσική παρουσία σε εργαστήρια ή προσέλευση σε εξετάσεις, τότε και ο κανόνας αυτός δέχεται ισχυρό πλήγµα. Υποχρεούµαι σε τακτές ηµεροµηνίες να κάνω κάποια καθορισµένα πράγµατα. Ουσιαστικά, µόνο ένας φοιτητής ο οποίος σπουδάζει δι αλληλογραφίας ένα χαλαρό µάθηµα µε το σκεπτικό όποτε τελειώσω, θα µπορούσε να ισχυριστεί ότι καθόρισε µόνος του το ρυθµό του. Θα µπορούσαµε όµως να δεχτούµε τη διαβεβαίωσή του ότι τα έµαθε όλα και να µην τον καλέσουµε σε εξετάσεις; ιαφαίνεται

6 Μέρος 1ο: Οι Βασικές Αρχές της ΑεξΑΕ δηλαδή ότι κάποια φυσική παρουσία πρέπει να ενσωµατωθεί σε κάθε µορφής ανοικτό σύστηµα. Υπάρχουν και άλλοι καλοί λόγοι γι αυτό. ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.2. ÔÈÔ ; ÔÈÔ ÏÏÔÈ ÏfiÁÔÈ apple Ú Ô Ó ÁÈ È Ù ÚËÛË Î appleôè ÌÔÚÊ Ê ÛÈÎ apple ÚÔ Û ; ËÌÂÈÒÛÙÂ Î È Û ÁÎÚ ÓÂÙ Ì ÙË ÈÎ Ì apple ÓÙËÛË ÛÙÔ Ù ÏÔ ÙÔ ÎÂÊ Ï Ô. Να ξανατονίσουµε σε αυτό το σηµείο, ότι τα θέµατα αυτά τα βλέπουµε από την οπτική της ελεύθερης πρόσβασης. Απλά, στο σηµείο αυτό, προβλέπουµε κατα κάποιο τρόπο την επίδρασή τους στη µελλοντική αλληλεπίδραση του φοιτητή µε το εκπαιδευτικό του περιβάλλον ÚÔÛˆappleÔappleÔÈËÌ ÓË ÌÔÚʈÙÈÎ Ê ÛÈÔÁÓˆÌ Αυτό είναι το Άγιο ισκοπότηρο της ανά τον κόσµο Εκπαίδευσης και ένα από τα σηµεία µε τη µεγαλύτερη διαµάχη. Πρέπει ο εκπαιδευόµενος να συµµετέχει στον καθορισµό του προγράµµατος σπουδών ή όχι. Μα, αφού δεν ξέρει τι θα διδαχθεί, πώς θα δώσει γνώµη για το τι θα πρέπει να διδαχθεί; Εντάξει, απαντούν οι υποστηρικτές, έχει τουλάχιστον µια ασαφή ιδέα σε τί επιθυµεί να µυηθεί, άρα µπορεί να συµµετάσχει. Όχι, απαντούν οι πολέµιοι. Ο ηµιµαθής είναι χειρότερος από τον αµαθή, οι λίγες γνώσεις σε ένα αντικείµενο, ή η µια ιδέα µπορεί πολύ συχνά να τον οδηγούν σε λάθη και γνωστικά αδιέξοδα. Μόνο οι επιστήµονες των υπό διδασκαλία γνωστικών πεδίων µπορούν να καθορίσουν µια σίγουρη και αποτελεσµατική πορεία προς τη γνώση. Ναι, αλλά έτσι µήπως έχουµε µια απρόσωπη και παγερή γνώση; Πράγµατα που καθορίζονται για µένα, χωρίς εµένα, για ποιό λόγο σε ένα ανοικτό µοντέλο πρέπει να µε ενδιαφέρουν; Η συζήτηση εδώ καλά κρατεί, όµως φαίνεται ότι το αρχαίο ρητό παν µέτρον άριστον είναι η λύση αυτού του γόρδιου δεσµού: όσο ο φοιτητής προχωρεί και εµβαθύνει στη µελέτη του, τόσο περισσότερο θα πρέπει να είναι ελεύθερος να καθορίζει τη µορφωτική του πορεία. Ακριβώς όπως ένα παιδί όσο µεγαλώνει αποκτά και περισσότερες υπευθυνότητες, έτσι και ένας σπουδαστής σε ανοικτό µοντέλο εκπαίδευσης θα µπορεί σταδιακά να αποφασίζει και για το περιεχόµενο των σπουδών του, τι θα πρέπει να µάθει δηλαδή στη συνέχεια. Αυτό, ενδόµυχα όλοι το γνωρίζουµε και το παραδεχόµαστε, όµως γιατί υπάρχουν παραδείγµατα όπου αρχάριοι στην πληροφορική κλήθηκαν να συµµετάσχουν στο σχεδιασµό του προγράµµατός τους κατάρτισης, ενώ έµπειροι µάνατζερς δεν ερωτήθηκαν για το περιεχόµενο προγράµµατος κατάρτισης για τη χρήση υπολογιστών στη δουλειά τους; ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.3. µ Ú Ù ÏÏ Ô Ù ÙÔÈ apple Ú Â ÁÌ Ù. ÂÓ ÚÂÈ ÂÙ È Ó Ù Û ÔÏÈ ÛÂÙÂ, ÏÏ Ì appleˆ ÌappleÔÚ ÙÂ Ó apple ÓÙ ÛÂÙ ÙËÓ ÂÚÒÙËÛË; È Ù ËÏ Û Â È ÔÓÙ È Ù ÙÔÈ appleúôáú ÌÌ Ù, ÙÈ ÂÓ apple ÂÈ Î Ï ; Ù ÁÚ Ù ÙËÓ appleô (Û ÛÂ Ì appleúfiù ÛË!), appleúèó ÙË Û ÁÎÚ ÓÂÙ Ì ÙË ÈÎ Ì ÛÙÔ Ù ÏÔ.

7 Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση ÙËÓ apple Ú ÔÛÈ Î ÂÎapple  ÛË ( ÎfiÌ Î È ÛÙÔ ÎÂÈÔ) ÂÈ Ë ÂappleÈÎÚ Ù ÛÂÈ Ë appleô Ë ÙÔ Ó ÌappleÔÚÂ Ô È ÛÎfiÌÂÓÔ Ó ÂÏ Á ÂÈ, Ì ÚÈ Ó ÛËÌ Ô, Î È Ó ÂappleÈ- Ï ÁÂÈ ÙË ÌÔÚʈÙÈÎ ÙÔ appleôúâ. ªÂ appleôèfió ÙÚfiappleÔ; ËÌÂÈÒÛÙÂ Î È Û ÁÎÚ ÓÂÙ Ì ÙË ÈÎ Ì appleô Ë ÛÙÔ Ù ÏÔ ÙÔ ÎÂÊ Ï Ô. Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ 3.4. Η τέλεια λύση εδώ θα ήταν να ξεκινάει ο αρχάριος διδασκόµενος µε ένα κορµό βασικών µαθηµάτων. Όσο προχωράει, θα πρέπει να του παρέχεται η επιλογή περισσοτέρων θεµατικών πεδίων από τα οποία θα µπορεί να επιλέγει. Εδώ ακριβώς εντοπίζεται το πρόβληµα, κατα πόσον δηλαδή αυτά τα θεµατικά πεδία είναι συµβατά και οι επιλογές του διδασκοµένου έχουν νόηµα. Η συζήτηση αυτή θα ολοκληρωθεί στην παράγραφο 3.3.7, όµως για την ώρα ας δούµε µια πρόταση για να περιοριστεί αυτό το πρόβληµα: το αρθρωτό σύστηµα Ô ÚıÚˆÙfi ÛÙËÌ Το βασικό ερώτηµα είναι ο συµβιβασµός των δύο αντίθετων δυναµικών που αναπτύσσονται στην Ανοικτή Εκπαίδευση: Αφ ενός είναι το επιστηµονικό γνωστικό πεδίο που πρέπει να σπουδάσει ο φοιτητής. Υπάρχει ένα σύνολο γνώσης που πρέπει οπωσδήποτε να αποκτήσει για να πιστοποιηθεί στη συνέχεια σαν γνώστης του πεδίου. Αφ ετέρου έχουµε το αίτηµα του να µπορεί ο ίδιος ο φοιτητής να επιλέξει τη µορφωτική του φυσιογνωµία, µε την επιλογή των µαθηµάτων και γνώσεων που ο ίδιος θέλει. Η λύση που φαίνεται να επικρατεί εδώ είναι το αρθρωτό σύστηµα. Το αρθρωτό σύστηµα πολύ απλά είναι η κατάτµηση του θεµατικού πεδίου σε πολλούς, µικρούς και αυτοτελείς κύκλους σπουδών, από τους οποίους ο φοιτητής να µπορεί να επιλέξει. Η προσέγγιση αυτή φαίνεται να συµβιβάζει τα δύο άκρα, όµως το κόστος στην περίπτωση αυτή (της δηµιουργίας πολλών µαθηµάτων και του ταιριάσµατός τους) είναι τόσο µεγάλο που στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων µόνο θεωρητικά εφαρµόζεται αυτή η προσέγγιση. ÚÙÂ Ó Ó ÙÔÌ (ÁÂÓÈÎfiÙÂÚÔ, apple. ÌÔ ÛÈÎ ÂÎapple  ÛË ËÌÔÛÈÔÁÚ Ê ) Î È appleúôûapple ı ÛÙÂ Ó ÙÔÓ ÔÌ ÛÂÙ Û appleôïïô, ÌÈÎÚÔ Î È ÙÔÙÂÏ ΠÎÏÔ appleô Ô Î ı Ó ÂÈ Ù ÛÛÂÚ Ì ı Ì Ù. ˆÚ ÛÙ ÙÒÚ fiùè ı ÏÂÙÂ Ó appleúô ˆÚ ÛÂÙ ÛÙËÓ ÂÊ ÚÌÔÁ. Ù ÁÚ Ù ٠appleúô Ï Ì Ù appleô Ó Î appleùô Ó Î È appleú appleâè Ó ÂappleÈÏ ıô Ó. ÙË Û Ó - ÂÈ È ÛÙ apple Ú Î Ùˆ. Αρθρωτό σύστηµα: Σύνολα σχετιζοµένων µαθηµάτων που οριοθετούν ένα πεδίο γνώσης. Εγώ καλούµαι να επιλέξω ποιά σύνολα µε ενδιαφέρουν... Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ 3.5.

8 Μέρος 1ο: Οι Βασικές Αρχές της ΑεξΑΕ Κάποια από τα γενικά προβλήµατα που σίγουρα θα καταγράψατε είναι: πολλοί καθηγητές, κόστος, ωράριο, αίθουσες. Υπάρχουν όµως και άλλα προβλήµατα, που προκύπτουν Από τη λέξη µικροί κύκλοι : πλήρης γνωστική κάλυψη του θέµατος, ελλιπής κατάρτιση, πολλές φορές απλώς δεν γίνεται. Από τη λέξη αυτοτελείς : τα όρια της αυτοτέλειας είναι ασαφή, η διασύνδεσή τους µε τα άλλα µπορεί να µην είναι εµφανής. Τέλος, βασικό πρόβληµα αποτελεί η χορήγηση του τίτλου σπουδών. Τι ακριβώς πρέπει να γράφει, αφού έχει συντεθεί µε αυτό τον τρόπο και τι είδους επίση- µη κρατική αναγνώριση µπορεί να έχει; Είναι όλοι οι συνδυασµοί που θα επιλέξουν οι φοιτητές ισοδύναµοι ή θα υπάρξουν πονηροί που το κριτήριό τους θα είναι µόνο ευκολοπέραστοι συνδυασµοί; 3.3. Η Μεθοδολογία της Ανοικτής Εκπαίδευσης φού συζητήσαµε τις δυσκολίες και τους περιορισµούς, την απαισιόδοξη Αάποψη δηλαδή, ας δούµε τώρα και την αισιόδοξη. Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν καλά νέα, και αυτά έρχονται σαν αποτέλεσµα της έρευνας στο πεδίο. Μέσω της έρευνας έχουν αναπτυχθεί αρκετά εργαλεία και µεθοδολογίες που αίρουν αρκετούς από τους περιορισµούς και λύνουν κάποια προβλήµατα. Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ Ú ÈÎ Î È ÙÂÏÈÎ ÛÙÔÈ Â Με τα ονόµατα αυτά εφαρµόζονται σ αυτό το βιβλίο, και µια πρώτη συζήτησή τους έγινε ήδη στον πρόλογο, στο Η οµή του Βιβλίου. Στην υπόλοιπη βιβλιογραφία συναντώνται µε τα ονόµατα προσδοκώµενα αποτελέσµατα, σκοποί και στόχοι, σύνοψη κλπ., όµως εδώ ακολουθείται ελαφρά διαφορετική δοµή και προστίθενται επιπλέον στοιχεία, όπως για παράδειγµα η διασύνδεση που συνδέει τα κεφάλαια (προηγούµενο µε επόµενο) ή η θεµατολογία, που ουσιαστικά είναι η περίληψη αυτών που θα συζητηθούν. Ó ÙÚ ÍÙÂ apple Ûˆ ÛÙË ÛÂÏ 2 Î È Í Ó È ÛÙÂ (ÌÂ ÏÏÔ Ì ÙÈ ÙÒÚ appleè ) Ù Ú ÎÙËÚÈÛÙÈÎ ÙˆÓ Ú ÈÎÒÓ Î È ÙÂÏÈÎÒÓ ÛÙÔÈ Â ˆÓ, fiappleˆ appleâúèáú ÊÔÓÙ È ÂÎÂ. ÂÎapplefiÓËÛË Ù ÙË Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ ÔÏÔÎÏËÚÒÓÂÈ appleú ÎÙÈÎ ÙË Û ÙËÛ Ì Û Ùfi ÙÔ ı Ì (ÁÈ ÙËÓ ÒÚ - ı Âapple Ó ÏıÔ ÌÂ appleèô Ó Ï ÙÈÎ ÚÁfiÙÂÚ ).

9 Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙÂ, ÛÎ ÛÂÈ Î È ÂÚÁ Û Â Αυτό το τρίπτυχο εξάσκησης ακολουθείται σ αυτό το βιβλίο. Αν θέλουµε να κάνουµε µια κατα µέτωπο αντιστοίχιση µε την παραδοσιακή εκπαίδευση, οι δραστηριότητες απεικονίζουν τις συνήθεις ρητορικές ερωτήσεις του διδάσκοντος στο µάθηµα (που σκοπό έχουν κυρίως την ανάκληση προϋπάρχουσας γνώσης ή εµπειρίας και δε βαθµολογούνται), οι ασκήσεις (αυτοαξιολόγησης) αντιστοιχούν στις ασκήσεις για το σπίτι (που σκοπό έχουν την αφοµοίωση και εµπέδωση των διδαχθέντων), ενώ οι τελικές εργασίες είναι κάτι σαν τις πρόσθετες εργασίες, πολλές φορές οµαδικές, που αναθέτουµε στην τάξη (µε σκοπό την επέκταση και εφαρ- µογή της αποκτηθείσας γνώσης και σε άλλους τοµείς). ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.4. È Û ı Ì ÂÈ Ù Ë appleúôû ÁÁÈÛË; Ó È appleú ÁÌ ÙÈ Ùfi; ÔÏÈ ÛÙÂ Î È Û ÁÎÚ ÓÂÙÂ ÌÂ ÙË ÈÎ Ì appleô Ë ÛÙÔ Ù ÏÔ ÙÔ ÎÂÊ Ï Ô. Το θέµα όµως εδώ είναι ότι αυτό το τρίπτυχο εξάσκησης των δραστηριοτήτων, ασκήσεων και εργασιών απαντά κατά µεγάλο µέρος στα επόµενα θέµατα, της ανατροφοδότησης και της υποστήριξης του σπουδαστή. Από την επίδοσή του στην εξάσκηση ο διδασκόµενος αντιλαµβάνεται την πρόοδό του, έχει δηλαδή ανατροφοδότηση στο γνωστικό µέρος. Από τις απαντήσεις που δίνονται, ο διδασκόµενος υποστηρίζεται ακόµα και όταν κάνει λάθος, αφού βλέπει µια άποψη που ίσως δεν είχε σκεφθεί. Η εξάσκηση µε τα εργαλεία αυτά αναγκάζει το διδασκόµενο, σε πολύ πυκνά διαστήµατα, να θέτει τας χείρας του επί των ήλων, να καταπιάνεται πρακτικά µε την ύλη που µελέτησε. Καταφέρνει έτσι ουσιαστικά µόνος του να εµβαθύνει στην ύλη και να εµπλουτίζει το σηµασιολογικό δίκτυο (βλέπε παράγραφο ) της γνώσης του πάνω στο πεδίο που µελετά Ó ÙÚÔÊÔ fiùëûë Η ανατροφοδότηση είναι η καρδιά της Ανοικτής Εκπαίδευσης. Είναι ίσως ο µόνος τρόπος ώστε ο διδασκόµενος να είναι σίγουρος για την πορεία και την αποδοτικότητα της µελέτης του. ύο πράγµατα πρέπει να συζητηθούν εδώ: Η ανατροφοδότηση εξαρτάται ισχυρά από τη µορφή του καναλιού επικοινωνίας που θα εγκαταστήσουµε. Στα συστήµατα δεύτερης γενιάς, αυτό είναι ένα από τα µειονεκτήµατα. Η ανατροφοδότηση είναι πάντα άκαιρη: ο διδασκόµενος προτρέπεται να κρατάει σηµειώσεις για τις απορίες του, για να µπορεί να τις συζητήσει στην επόµενη οµαδική συµβουλευτική συνάντηση (ΟΣΣ). Η πράξη όµως έχει δείξει ότι ο χρόνος δεν επαρκεί! Αν καθένα από τα τριάντα συµµετέχοντα άτοµα καταθέσει από µια ερώτηση, και αν για τη διερεύνησή της χρειαστούν 15 λεπτά, φτάνουµε στον ωραίο αριθµό των 7,5 ωρών, µόνο για τις ερωτήσεις.

10 Μέρος 1ο: Οι Βασικές Αρχές της ΑεξΑΕ Επίσης, και στις εργασίες που αποστέλλονται στον µέντορα, η ανατροφοδότηση φτάνει πάντα πολύ αργά, όταν ο διδασκόµενος έχει ήδη προχωρήσει αρκετά στην ύλη του και τα σχόλια του µέντορα είναι πλέον παρωχηµένα και χωρίς ενδιαφέρον. Τα συστήµατα τρίτης γενιάς προσπαθούν, µε τη βοήθεια των ΤΠΕ, να επιβάλλουν ένα συνδυασµό συγχρονικής και ασυγχρονικής επικοινωνίας, µε στόχο ακριβώς αυτό το σηµείο: να αναβαθµιστεί η διάδραση διδασκόντων-διδασκοµένων, ώστε η ανατροφοδότηση να είναι άµεση. Όµως και στις δύο περιπτώσεις, µπορεί να ενσωµατωθεί η ανατροφοδότηση στο εκπαιδευτικό υλικό, όταν αυτό ακολουθεί τις προδιαγραφές συγγραφής. ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.5. Ò ; ÎÂÊı ÙÂ Î È Û ÁÎÚ ÓÂÙ Ì ÙË ÈÎ Ì appleô Ë ÛÙÔ Ù ÏÔ ÙÔ ÎÂÊ Ï Ô. Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ 3.7. Η ανατροφοδότηση είναι στενά συνυφασµένη µε την παρακίνηση. Αυτά που συζητήθηκαν στην προηγούµενη παράγραφο έχουν νόηµα µόνο όταν ο διδασκόµενος έχει ισχυρή παρακίνηση για µάθηση! Αν είναι αδιάφορος ή αν θέλει απλά να διαβάσει το υλικό µε ελαφρύ τρόπο, τότε δεν εκπονεί τις ασκήσεις, συνεπώς δεν µελετάει (απλά διαβάζει). Η περίπτωση αυτή αντιστοιχεί βέβαια στον παραδοσιακό µαθητή που κοιµάται την ώρα του µαθήµατος και διαβάζει στις εξετάσεις. Άρα εκ πρώτης όψεως εδώ έχουµε ισοπαλία. Με µια πιο προσεκτική µατιά όµως διακρίνει κανείς ότι ο παρακινηµένος διδασκόµενος στην ΑεξΑΕ θα βρεθεί αντιµέτωπος µε ένα πιο πλούσιο εκπαιδευτικό υλικό που του δίνει περισσότερες δυνατότητες. Για παράδειγµα, αλληλεπιδραστικές ασκήσεις µε ανάδραση δεν προβλέπονται στην παραδοσιακή µορφή. appleèûùú Ù ÛÙËÓ apple Ú ÁÚ ÊÔ Î È Âapple Ó Ï ÂÙ ÙË ıâˆú ÙˆÓ 4 apple Ú Áfi- ÓÙˆÓ. Πως ακριβώς µπορούµε όµως να παρακινήσουµε έναν διδασκόµενο σε ένα ανοικτό µοντέλο; Αν παράσχουµε ενδιαφέρον υλικό, µε πλούσιο παράλληλο περιεχόµενο (όπως για παράδειγµα τα παράθυρα σ αυτό το βιβλίο που παρουσιάζουν υλικό όχι άµεσα, αλλά έµµεσα σχετιζόµενο µε τα συζητηθέντα), κρατάµε ψηλά το ενδιαφέρον και την περιέργεια δια µέσου του χρόνου.

11 Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση ➋ Αν παραµένουµε στα βασικά σηµεία που επιζητά ο διδασκόµενος και καλύπτουµε βήµα βήµα αυτά που προσδοκά να µάθει, παραµένουµε πιστοί και στην αρχή της σχετικότητας. Οι ασκήσεις επίσης βοηθούν εδώ. ➌ Αν παρέχουµε συνεχώς αλληλεπιδραστικούς κόµβους ο διδασκόµενος αντιλαµβάνεται την πρόοδό του. Έχει συνεπώς σαφή αντίληψη του βαθµού της επιτυχίας του, και, αφού εκτελεί ο ίδιος τις ασκήσεις, έχει και την πρόοδό του υπό τον έλεγχό του. ➍ Αν φροντίσουµε τέλος το έντυπο υλικό µας να είναι γραφιστικά σωστό (όχι σφιχτό κείµενο, σωστή γραµµατοσειρά κλπ), το οπτικοακουστικό µας υλικό καλής ηχητικής και οπτικής ποιότητας (όχι παράσιτα, όχι αλλοιωµένα χρώµατα κλπ) και το κανάλι επικοινωνίας µας εύχρηστο (όχι βαρύ, όχι ακατανόητο και δύσχρηστο), τότε ο διδασκόµενος θα ευχαριστιέται στη συνδιαλλαγή του µε το περιβάλλον και δεν θα βαρυγκοµά κάθε φορά που πρέπει να έρθει σ επαφή µε αυτό. Σαν συµπέρασµα, οι τέσσερις παρακινητικοί παράγοντες µπορούν σε πολλές περιπτώσεις να ικανοποιηθούν, αρκεί κανείς να το προβλέψει από την αρχή ÀappleÔÛÙ ÚÈÍË Η υποστήριξη του σπουδαστή υπαινίχθηκε ήδη σε πολλές από τις συζητήσεις που προαναφέρθηκαν. Στο σηµείο αυτό να τονιστεί ότι η υποστήριξη (από την οπτική της Ανοικτής Εκπαίδευσης πάντα) κινείται σε δύο βασικούς άξονες: Άξονας µελέτης. Υποστηρίζουµε το διδασκόµενο κατά τη µελέτη του, του παρέχουµε ασκήσεις (για να υλοποιήσουµε την ανατροφοδότηση όπως είπαµε), του υποδεικνύουµε παράλληλη ύλη, του υποδεικνύουµε πηγές ώστε να έχει όλη την καθοδήγηση που χρειάζεται. Άξονας υπόδειξης. Το θέµα εδώ είναι λεπτό. Πρέπει να είµαστε σε θέση να υποδείξουµε στο διδασκόµενο τις πιθανές κατευθύνσεις που µπορεί να πάρει η µελέτη του. Συζητήθηκε ήδη ότι το να αφήσουµε το διδασκόµενο να πάρει µόνος του σηµαντικές αποφάσεις για τη µορφωτική του φυσιογνωµία, µπορεί να είναι ολέθριο. Από την άλλη, δεν υπάρχουν αναγνωρισµένες µεθοδολογίες µε τις οποίες µπορούµε να υποδείξουµε στο σπουδαστή την πορεία του, χωρίς να κάνουµε λάθος και χωρίς να θεωρηθεί ότι υπονοµεύουµε την ελευθερία του στον καθορισµό της µορφωτικής φυσιογνωµίας που ο ίδιος επιθυµεί. Υπάρχουν όµως κάποιες βασικές αρχές που µπορούµε να ακολουθήσουµε. Αρχικά υποθέτουµε ότι ο διδασκόµενος θέλει να ασχοληθεί µε το υλικό µας Ì ÛÙÂ; Ì ıëûë Â Ó È ÂÎÔ ÛÈ ÎÏapple. Ô ÙÔ Û Ó ÓÙ Û ÌÂ Ùfi; µúâ ÙÂ ÙÔ Î È Ú ÍÙÂ ÌÈ Âapple Ó ÏËappleÙÈÎ Ì ÙÈ. ( ÂÓ apple Ú ÂÈ apple ÓÙËÛË Â Ò) Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ 3.8.

12 Μέρος 1ο: Οι Βασικές Αρχές της ΑεξΑΕ Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ 3.9. Άρα θεωρούµε αρχικά ότι πρώτη µας υποχρέωση είναι να τον καθοδηγήσουµε µέσα στο υλικό µας και στη συναφή παράλληλη ύλη. Το επόµενο βήµα είναι να προχωρήσουµε σειριακά. Η µελέτη αρχίζει από την αρχή, όσο όµως προχωράει, φροντίζουµε να εµπλουτίζουµε το περιβάλλον και να σπάµε όσο γίνεται τη γραµµική δοµή. ÓÙÈÏËÊı Î Ù ΠÙÈ Ù ÙÔÈÔ Â Ò; Ó fi È, ÛÙÔ Ù ÏÔ ÙÔ ÎÂÊ Ï Ô Û Ï Ì ÙÔ Ì ÛÙÈÎfi. Υπόδειξη Μελέτης Αρχικά καθοδήγηση Σπάσιµο γραµµικότητας Συµβουλές µελέτης Συµβουλές πορείας µε µαθησιακό βοηθό - instructional agent Αυτό δίνει στο διδασκόµενο εποπτεία του υλικού και έµµεση καθοδήγηση ώστε να ανακαλύψει µόνος τoυ τις δυνατότητες του - το πώς θα τις χρησιµοποιήσει, είναι δικό του θέµα. Για παράδειγµα, ξέρουµε ότι και σ αυτό το βιβλίο πολλοί δεν θα εκπονήσουν τις δραστηριότητες, θεωρούµε όµως ότι κάτι τέτοιο είναι δικαίωµά τους. Άλλωστε και στις παραδοσιακές σπουδές δεν κάνουµε πάντα ό,τι προτείνουν οι καθηγητές µας... Μπορούµε πλέον να αρχίσουµε να δίνουµε κάποιες συµβουλές, όσο το πεδίο διευρύνεται. Μπορούµε δηλαδή να ενσωµατώσουµε στο υλικό µας εδάφια του στυλ αν σας ενδιαφέρει η πρακτική πλευρά του θέµατος, προχωρήστε παρακάτω, αν θέλετε όµως να µάθετε περισσότερα, πηγαίνετε στο... Σαν τελευταίο σηµείο υποστήριξης, θα µπορούσαµε να δηµιουργήσουµε ένα ειδικό εργαλείο. Η δουλειά αυτή δεν είναι εύκολη και απαιτεί περισσότερες γνώσεις. Για να εξασκηθούµε όµως παρ όλα αυτά, µπορούµε να σκαρώσουµε µια απλοϊκή µορφή ενός τέτοιου εργαλείου. Εκπονήστε την επόµενη δραστηριότητα. Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ appleèóô ÛÙ (ÛÎÈ ÁÚ Ê ÛÙ ÌfiÓÔ!) Ó ÂÚÁ ÏÂ Ô appleô ı appleô ÔËı ÂÈ ÙÔ È ÛÎfiÌÂ- ÓÔ Ó Î ıôú ÛÂÈ ÙËÓ appleôúâ ÙÔ. Ó ÛÎÔÏ ÂÛÙÂ, Î È ÂappleÂÈ ÙÔ appleâ Ô Â Ò Â Ó È Ó, ı apple ÚÔ ÌÂ Û Ó ÛË ÙÈ Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ 1.6. Î È appleô ÂÎappleÔÓ Û Ù Ë. ªÂ ÛË Ùfi ÙÔ Ì ıëì appleô (È Â Ù ) ÔÌ Û ÙÂ, appleúôûapple ı ÛÙÂ Ó Ô ËÁ ÛÂÙ ÙÔÓ È ÛÎfiÌÂÓÔ Ì ÂÚˆÙ appleôîú ÛÂÈ È Ì ÛÔ ÙË ÌÂÏ ÙË ÙÔ ( ÊÔ ÂÛÂ Í ÚÂÙ appleˆ Â Ó È ÔÌËÌ ÓË Ë ÏË). Ó ÎfiÌ ÛÎÔÏ ÂÛÙÂ, apple ÚÙÂ Ù Ô appleúòù ÎÂÊ Ï È ÙÔ ÙÔ È Ï Ô Î È ıâˆú ÛÙ fiùè ı ÏÂÙÂ Ó Î ıô ËÁ ÛÂÙÂ Ó È ÛÎfiÌÂÓÔ ÛÙË ÌÂÏ ÙË ÙÔ. ªappleÔÚ ÙÂ Ó ÚˆÙ ÛÂÙ ÁÈ apple Ú ÂÈÁÌ : Ó Û ÂÓ È Ê ÚÔ Ó ÔÈ ÂÎapple È Â ÙÈÎ ıâˆú Â, È ÛÙ ÙÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ 2.3 Î È 2.4., Ó ı ÏÂÙÂ Ó Û ÔÏËı Ù Ì ٠ÌÂÈÔÓÂÎÙ Ì Ù ÙË ÂÍ, appleëá ÓÂÙ ÛÙÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ 1.8.  Ù ÙË ÈÎ Ì appleúôû ÁÁÈÛË ÛÙÔ Ù ÏÔ ÙÔ ÎÂÊ Ï Ô.

13 Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση Ô ÊÔ Î È ÙÔ ıô εν εννοούµε εδώ µόνο το θέµα της απλής και φιλικής γλώσσας που είναι ούτως ή άλλως απαραίτητη σε κάθε σύγγραµα. Θα παρατηρήσατε ότι το παρόν βιβλίο έχει ελάχιστα κεφάλαια που πιάνουν πάνω από 1 σελίδα. Για παράδειγµα, το µεγαλύτερο κεφάλαιο µέχρι εδώ ήταν το κεφάλαιο της τεχνολογικής θεώρησης της εκπαίδευσης, που έπιασε 2 σελίδες! Τα µικρά κεφάλαια, ακολουθούµενα από κάποια εξάσκηση, διευκολύνουν στην εµπέδωση και στη σύνδεση θεωρίας και πράξης. Οι παραποµπές στην παράλληλη ύλη, τα παράθυρα µελέτης, τα παραδείγµατα και τα υπόλοιπα στοιχεία που συναντώνται σε όλα τα βιβλία Ανοικτής Εκπαίδευσης εµπλουτίζουν µε τη σειρά τους την ύλη, δίνοντας ένα άλλο ύφος στη διδασκαλία και ένα άλλο ήθος στην εκπαιδευτική διαδικασία που παρέχεται σαν ανοικτή : αυτό της ισάξιας (αν όχι ανώτερης) και πλήρως µαθητοκεντρικής διδακτικής προσέγγισης. Ένας σπουδαστής της Ανοικτής Εκπαίδευσης µε υψηλή παρακίνηση που κάνει εντατική χρήση του παρεχόµενου υλικού, είναι συνήθως κατά πολύ ανώτερος στην επίδοσή του από την πλειονότητα των παραδοσιακών σπουδαστών στο ίδιο αντικείµενο Ì ÓÙÔÚ Î ıëáëù -Û Ì Ô ÏÔ Αντιλαµβάνεται κανείς ότι ο µέντορας στην Ανοικτή Εκπαίδευση έχει τελικά πολύ διαφοροποιηµένο ρόλο. Αν η Ανοικτή Εκπαίδευση συνδυάζεται και µε την εξ Αποστάσεως, ο σύµβουλος αυτός προφανώς πρέπει να προσαρµοστεί στις νέες συνθήκες. Τι γίνεται όµως στην περίπτωση που έχουµε παραδοσιακή προσέγγιση, ή κατάρτιση µε ανοικτή µορφή; ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.6. Ï ıâè, ÙÈ Á ÓÂÙ È ÙfiÙÂ; ÔÈ Â Ó È Ù Î ı ÎÔÓÙ Î È ÔÈ appleô ÚÂÒÛÂÈ ÙÔ È - ÛÎÔÓÙ ; Ù ÁÚ ÙÂ appleèı Ó ÌÔÚÊ appleô ÌappleÔÚÂ Ó apple ÚÂÈ Ë È ÛÎ Ï Î È Û ÁÎÚ ÓÂÙÂ ÌÂ ÙË ÈÎ Ì appleô Ë ÛÙÔ Ù ÏÔ ÙÔ ÎÂÊ Ï Ô. Είναι ίσως προφανές ότι κάποια στοιχεία, όπως η ανατροφοδότηση από τον διδάσκοντα, ή η ενασχόληση µε ειδικά µαθησιακά προβλήµατα, είναι αποκλειστικά προνόµιο του ανθρώπινου παράγοντα και δεν µπορούν να αντικατασταθούν από κανενός είδους εκπαιδευτικό υλικό. Εδώ λοιπόν φαίνεται η αξία του καναλιού επικοινωνίας που θα εγκαθιδρύσουµε στο σχήµα που θα ετοιµάσουµε. Όσο καλύτερα υποστηρίζει τον ανθρώπινο παράγοντα, τόσο καλύτερα θα στηριχθούν οι αλληλεπιδράσεις που τον έχουν ανάγκη και τόσο αποδοτικότερο θα είναι το εκπαιδευτικό σχήµα µας, αφού θα µπορέσει να επωφεληθεί από τα πλεονεκτήµατα και των δύο των προσεγγίσεων - της άµεσης, ανθρώπινης επαφής και της γνωστικής, αλληλεπιδραστικής υποστήριξης από το υλικό. Το θέµα αυτό όµως, των ιδιαίτερων απαιτήσεων από τον µέντορα θα συζητηθεί αργότερα διεξοδικά (στο κεφάλαιο 5), άρα κρατάµε εδώ µόνο το γεγονός ότι υπάρχουν κατ αρχάς ιδιαίτερες απαιτήσεις. Ο µέντορας (καθηγητής - σύµβουλος) Έχει σαφώς περισσότερη σότερη δουλειά στην Ανοικτή Εκπαίδευση

14 Μέρος 1ο: Οι Βασικές Αρχές της ΑεξΑΕ ª ıëùôîâóùúèîfiùëù : ÌÈ Â ÙÂÚË Ì ÙÈ Αφήνουµε τελευταίο το σηµαντικότερο: η πεµπτουσία της Ανοικτής Εκπαίδευσης είναι ακριβώς η µαθητοκεντρικότητα, ή αλλιώς ο έλεγχος στο χρήστη! Όµως, έρευνες έχουν δείξει ότι η πολλή ελευθερία βλάπτει! Τέσσερις παράµετροι παίζουν συνήθως ρόλο στις εκπαιδευτικές αποφάσεις των σπουδαστών, αλλά και σε κάποιες λάθος αντιλήψεις σχετικά µε τη γνώση τους. ❶ Πολλοί διδασκόµενοι δεν κάνουν σωστές εκπαιδευτικές επιλογές (Clark & Mayer, 2003, p. 225), ενώ άλλοι χάνονται στο υπερδιάστηµα και ξεχνιούνται µέσα στο περιβάλλον εξερευνώντας ή απλά, χαµένοι. Γενικά διακρίνουµε τρείς τοµείς ελέγχου του σπουδαστή: Αλληλουχίας περιεχοµένου. Οι διδασκόµενοι µπορούν να ελέγχουν την αλληλουχία θεµάτων, µαθηµάτων, οθονών. Πολλά µαθήµατα το επιτρέπουν αυτό µε τη βοήθεια µενού και επιλογών από τα οποία ο χρήστης µπορεί να επιλέξει τι θα διδαχθεί. Όµως ο χρήστης ξέρει πάντα τι πρέπει να παρουσιαστεί επόµενο; Ρυθµού. Η αρχή της χρονικής ευελιξίας. Μπορεί να περιοριστεί όταν έχουµε να κάνουµε µε αποσπάσµατα βίντεο ή ήχου, αφού εδώ ο σπουδαστής δεν µπορέι να επέµβει στη ροή των δρώµενων. Όµως γενικά µπορεί να επιλέξει πόση ώρα θα διαθέσει σε κάθε µαθησιακή µονάδα και πόσο θα εµβαθύνει. Βοηθήµατα µελέτης. Με τον όρο αυτό εννοούµε όλα αυτά που δεν ανήκουν στο κύριο µάθηµα, δηλαδή ασκήσεις, δραστηριότητες, παράλληλη ύλη κλπ. Είναι προφανές ότι ο σπουδαστής µπορεί να επιλέξει να µην ασχοληθεί καθόλου µε αυτά, άλλοι σπουδαστές όµως µπορεί να αποφασίσουν να ασχοληθούν εκτεταµένα και µε όλα αυτά τα µαθησιακά εργαλεία. ❷ Ισοστάθµιση (calibration). Έστω ότι έχουµε πηγαίνουµε σε ένα διαγώνισµα, και πριν από αυτό µας ρωτάνε τι βαθµό νοµίζουµε ότι θα γράψουµε; Η διαφορά του βαθµού που πιστεύουµε ότι θα πάρουµε µε αυτό που πράγµατι θα πάρου- µε είναι η ισοστάθµιση. Αν για παράδειγµα πιστεύουµε ότι (µε άριστα το 100) θα γράψουµε για 70 και τελικά παρουµε 55, µάλλον υπερεκτιµήσαµε τις δυνατότητές µας. Η µέτρηση αυτή δεν έχει σχέση µε το τι πράγµατι ξέρουµε, αλλά µε το τι νοµίζουµε ότι ξέρουµε, τι πιστεύουµε ότι µάθαµε. Στην αντίθετη περίπτωση, αν πιστεύουµε ότι θα κοπούµε µε 2 και κοβόµαστε µε 2,1, τότε έχουµε πολύ καλή ισοστάθµιση της πραγµατικής γνώσης µας µε την υποκειµενική άποψή µας για αυτήν. Όµως ο Stone (2000) βρήκε ότι αν και γενικά δείχνουµε να έχουµε πολύ καλή αίσθηση του τι κάνουµε και τι ξέρουµε, η ισοστάθµισή µας λέει άλλα. Οι Glenberg et al. (1987) βρήκαν ότι οι δείκτες συσχέτισης ήταν σχεδόν µηδέν (!) και σχολιάζουν ότι αντίθετα µε την αίσθησή µας, η µηδενική ισοστάθµιση είναι ο κανόνας µάλλον παρά η εξαίρεση... ❸ Μας αρέσουν τα µαθήµατα; Ο Dixon (1990) ερεύνησε περισσότερους από 1400 εργαζόµενους που έλαβαν µέρος σε µαθήµατα κατάρτισης. Τους ρώτησε αν τους άρεσαν τα µαθήµατα, αν τους ήταν ευχάριστα, αν ήταν καλός ο εκπαιδευτής

15 Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση και αν τελικά νοµίζουν ότι έµαθαν πράγµατα. Μετά τους έβαλε τεστ. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι δεν υπήρχε καµµία σχέση µε το αν νόµιζαν ότι έµαθαν και το αν πραγµατικά έµαθαν! ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.7. Ô ÈÔ ÂÓ Â Ó È; È ÛÙÈ fi appleâúèappleùòûâè ÂÓ appleô ÂÈÎÓ ÂÙ È ÌÂ ÂÍÂÙ ÛÂÈ fiùè ÔÈ ÛappleÔ ÛÙ appleï ÓÒÓÙ È ˆ appleúô ÙÈ ÁÓÒÛÂÈ ÙÔ ; Ó ËÙ ÛÙÂ ÙÈ È ÊÔÚÔappleÔÈ- Â ÙÈ Ô appleúôûâáá ÛÂÈ Î È ÛËÌÂÈÒÛÙÂ. ÙÔ Ù ÏÔ Ë ÈÎ Ì appleô Ë. ❹ Ξέρουµε τον τρόπο που µαθαίνουµε; Γνωρίζουµε δηλαδή το µαθησιακό µας στύλ; Οι Schnackenberg et al. (1998) ρώτησαν διδασκόµενους αν προτιµούν θεωρία ή πράξη. Μετά έφιαξαν δυό τµήµατα, ένα µε περισσότερη θεωρία και ένα µε περισσότερη πράξη. Χώρισαν τους συµµετέχοντες µισούς-µισούς στα δύο τµή- µατα, άσχετα από την προτίµηση πoυ δήλωσαν. Aυτοί δηλαδή που είπαν ναι στη θεωρία πήγαν οι µισοί στη θεωρία και οι µισοί στην πράξη, το ίδιο και οι άλλοι. Τα αποτελέσµατα; Το πρακτικό τµήµα έµαθε καλύτερα, όµως αυτό που ενδιαφέρει εδώ είναι ότι όλοι του πρακτικού πήγαν καλύτερα από όλους του θεωρητικού, ανεξάρτητα δηλαδή από τις προτιµήσεις που δήλωσαν στην αρχή για θεωρία ή για πράξη. Τελικό συµπέρασµα; Σε σχέση µε το αν και πώς και πότε µαθαίνουµε, µάλλον πρέπει να είµαστε λίγο καχύποπτοι σε αυτά που δηλώνουν οι σπουδαστές. Καταλήγοντας στο σηµείο αυτό, µπορούµε πλέον να απαντήσουµε το βασικό ερώτηµα της µαθητοκεντρικότητας: Πόσο έλεγχο πρέπει και µπορεί να έχει ο σπουδαστής στην αλληλεπίδρασή του µε το εκπαιδευτικό περιβάλλον; Ακολουθήστε τρείς αρχές (Clark & Mayer, 2003): 1Όσο περισσότερη εγκατεστηµένη (προηγούµενη) γνώση έχουν οι διδασκόµενοι και όσο ψηλότερο είναι το γνωστικό επίπεδό τους, τόσο περισσότερο έλεγχο µπορούµε να τους δώσουµε. 2Ανεξάρτητα από τον έλεγχο στο χρήστη, σχεδιάστε σαν προκαθορισµέ- νες τις απαραίτητες διδακτικές διαδροµές µέσα στο µαθησιακό υλικό σας και προτείνετέ τις µε σαφήνεια. 3Χρησιµοποιείστε τεχνικές αποτίµησης γνώσης (για παράδειγµα ασκήσεις αυτοαξιολόγησης) για να δώσετε υποδείξεις στους χρήστες για τις µαθησιακές τους αποφάσεις. Αν είναι δυνατόν, να παρέχετε πάντοτε κάποιου είδους βοήθεια ή υπόδειξη, όπου υπάρχει µαθησιακή διακλάδωση, διαφορετική πορεία δηλαδή που µπορεί να ακολουθηθεί από διαφορετικούς σπουδαστές. Τελικά, ισχύει και εδώ το ρητό ότι ελευθερία δε σηµαίνει ασυδοσία. Ο σπουδαστής πρέπει να είναι και να αισθάνεται ελεύθερος, αλλά όχι αβοήθητος, να έχει τη µάθηση στον έλεγχό του, αλλά όχι απροστάτευτος στα ατοπήµατα, να καθορίζει την πορεία του, αλλά όχι χωρίς ανάδραση και να έχει την ευθύνη της επίδοσής του, αλλά όχι αναγκαστικά, λόγω της απουσίας µας...

16 Μέρος 1ο: Οι Βασικές Αρχές της ΑεξΑΕ 3.4. Ανοικτή και εξ Αποστάσεως πό την έως τώρα συζήτηση, έχει γίνει φανερό ότι οι αρχές της Ανοικτής ΑΕκπαίδευσης µπορούν να εφαρµοστούν τόσο στην παραδοσιακή, όσο και στην εξ Αποστάσεως εκπαίδευση. Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ ÎÂÊı ÙÂ Ó apple Ú ÔÛÈ Îfi Ì ıëì, Î È ıâˆúâ ÛÙ ÙÒÚ fiùè ı ÏÂÙÂ Ó ÏÏ ÍÂ- Ù ÙÔÓ ÙÚfiappleÔ appleô ÙÔ È ÛÎÂÙÂ Î È Ó ÂÊ ÚÌfiÛÂÙÂ Ú ÓÔÈÎÙ Îapple  ÛË (apple Ú ÔÛÈ Î, fi È applefi applefiûù ÛË!). ÎÈ ÁÚ Ê ÛÙÂ, ÌfiÓÔ ÔÓ ÚÈÎ, appleôè ÏÏ Á appleú appleâè Ó Á ÓÔ Ó. Ù ÁÚ Ù ÙÈ Î È Â Ù ÙË ÈÎ Ì appleô Ë ÛÙÔ Ù ÏÔ ÙÔ ÎÂÊ - Ï Ô. Ú ÏÏËÏË ªÂÏ ÙË Στο βιβλίο του Race Το εγχειρίδιο της Ανοικτής Εκπαίδευσης υπάρχει εκτενής συζήτηση για το πώς µπορεί η ανοικτή φιλοσοφία να εφαρµοστεί στην παραδοσιακή διδασκαλία (σελίδες ). Ο ενδιαφερόµενος αναγνώστης µπορεί να ανατρέξει εκεί για λεπτοµέρειες. Ο γράφων έχει επίσης εξελίξει ένα εργαλείο, τα Φύλλα Μαθήµατος για αυτό το σκοπό που θα συζητηθεί στην παράγραφο και διατίθεται δωρεάν (µε σύντοµες οδηγίες εφαρµογής) από το διαδικτυακό τόπο Academica στη διεύθυνση στον τοµέα Επιστήµη / Υλικό. Στο σηµείο όµως αυτό πρέπει να τονιστεί ότι ναι µεν η Ανοικτή Εκπαίδευση επωφελείται ιδιαίτερα από την εξ Αποστάσεως µεθοδολογία, αλλά είναι και σε θέση µε τη σειρά της να λύσει σηµαντικά προβλήµατά της, όπως είναι το ερώτη- µα της απουσίας του διδάσκοντα (ή µε άλλα λόγια, το πώς µπορούµε να διδάξου- µε από Απόσταση - µα φυσικά, όπως µας υπαγορεύει η Ανοικτή!). Αυτός είναι ο βασικός λόγος που οι δύο αυτοί όροι συναντώνται ως επί το πλείστον µαζί. Ο συνδυασµός της Ανοικτής µε την εξ Αποστάσεως µεθοδολογία άρεσε τόσο πολύ, που σε σύντοµο χρονικό διάστηµα ανάγκασε µεγάλους εκπαιδευτικούς οργανισµούς (πχ. τα αµερικάνικα πανεπιστήµια) να τον υιοθετήσουν. ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.8. appleèûùú Ù ÛÙËÓ apple Ú ÁÚ ÊÔ appleôèô Û fiïèô; ÎÂÊı ÙÂ Ï ÁÔ Î È Û ÁÎÚ ÓÂ- Ù Ì ÙËÓ appleô Ì ÛÙÔ Ù ÏÔ ÙÔ ÎÂÊ Ï Ô.

17 Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση Εν κατακλείδι πιστεύουµε ότι κάθε εξ Αποστάσεως εκπαιδευτικό µοντέλο πρέπει να εµπεριέχει τις αρχές της Ανοικτής Εκπαίδευσης, όπως επίσης και ότι η Ανοικτή Εκπαίδευση µπορεί πολύ πιο εύκολα να υλοποιηθεί µε τις εξ Αποστάσεως τεχνολογίες. Όχι ότι δεν µπορούν να υπάρξουν εξαιρέσεις, το πεδίο της Εκπαίδευσης έχει να κάνει µε ανθρώπους, συνεπώς κάθε παρέκκλιση έχει κάποιο λόγο... Ú ÏÏËÏË ªÂÏ ÙË Υπάρχουν πολλά συγγράµµατα πάνω στο πεδίο της Ανοικτής Εκπαίδευσης, όµως Το Εγχειρίδιο της Ανοικτής Εκπαίδευσης του σύγχρονου παιδαγωγού Phil Race (εκδόσεις Μεταίχµιο, Αθήνα, 1999) που αποτελεί µετάφραση του αγγλικού The Open Learning Handbook, έχει κερδίσει τη συνολική εκτίµηση των ανθρώπων του χώρου και συνιστάται και εδώ. ÓÔ Ë ÂÊ Ï Ô το κεφάλαιο αυτό συζητήθηκε το θέµα της Ανοικτής Εκπαίδευσης. Είδαµε Σότι αποτελείται από δύο συνιστώσες, την αρχική δυνατότητα πρόσβασης στη γνώση και την µετέπειτα δυνατότητα του διδασκόµενου να διαµορφώνει ο ίδιος τη µαθησιακή του φυσιογνωµία. Το πρώτο θέµα λύνεται, καλώς ή κακώς, συχνά µε τη µέθοδο της κλήρωσης, ενώ το δεύτερο εµπεριέχει µεγαλύτερο προβληµατισµό. εν είναι σαφές πάντα κατα πόσον ο διδασκόµενος δε θα χαθεί µέσα στο µαθησιακό υλικό και δεν θα κάνει λάθος επιλογές. Η καλύτερη λύση µέχρι στιγµής είναι το αρθρωτό σύστη- µα, δηλαδή η προσέγγιση της δόµησης του θεµατικού πεδίου σε περισσότερα σύνολα (τοµείς) συναφών µαθηµάτων. Πολλοί τέτοιοι τοµείς προσφέρονται στο διδασκόµενο και αυτός επιλέγει. Όµως στην Ανοικτή Εκπαίδευση ανήκουν και τα µεθοδολογικά εργαλεία των αρχικών και τελικών στοιχείων, ασκήσεων και δραστηριοτήτων, αλλά και ο µέντορας µε τη νέα του µορφή, αφού όλα αυτά υλοποιούν τις αρχές της µαθητοκεντρικότητας, ανατροφοδότησης και υποστήριξης του διδασκοµένου. Τέλος γίνεται φανερό ότι η Ανοικτή προσέγγιση εφαρµόζεται τόσο στην παραδοσιακή µορφή, όσο και στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Στην τελευταία περίπτωση όµως τα αποτελέσµατα είναι όχι µόνο αθροιστικά, αλλά πολλαπλασιαστικά και πολλά προβλήµατα λύνονται µε τον καλύτερο τρόπο. Σηµείωση: Τα περισσότερα από τα θέµατα που συζητήθηκαν εδώ θα αντιµετωπιστούν από µια πιο πρακτική θεώρηση στο 2Ô ª ÚÔ του βιβλίου, στη ªÂıÔ ÔÏÔÁ ÙË ÂÍ. Εδώ είδαµε αρχικά τις θεωρητικές βάσεις.

18 Μέρος 1ο: Οι Βασικές Αρχές της ΑεξΑΕ ÂÍÈÏfiÁÈÔ Βασικές έννοιες αυτού του κεφαλαίου είναι: Η Ανοικτή Εκπαίδευση, η εκπαίδευση δηλαδή για όλους και µε τη δυνατότητα του χειρισµού της από τον ίδιο το διδασκόµενο. Προσβασιµότητα: εδώ σηµαίνει τη δυνατότητα συµµετοχής στα προγράµµατα Η µορφωτική φυσιογνωµία πρέπει να διαµορφώνεται από τον ίδιο το σπουδαστή όσο προχωράει στις σπουδές του. Το αρθρωτό σύστηµα προσφέρει αυτοτελείς κύκλους σπουδών Ασκήσεις, δραστηριότητες και εργασίες είναι από τα δοµικά στοιχεία της Ανοικτής προσέγγισης Τα αρχικά και τελικά στοιχεία διευκρινίζουν το πεδίο, θέτουν στόχους και ανακεφαλαιώνουν Ο µέντορας, έχει πλέον ισχυρά τροποποιηµένο ρόλο, είναι περισσότερο σκηνοθέτης παρά αυθεντία Ανατροφοδότηση είναι η ικανότητα του εκπαιδευτικού υλικού να απαντά στον διδασκόµενο, άρα να αλληλεπιδρά µαζί του. Η Υποστήριξη του διδασκοµένου νοείται στα σηµεία που αυτός δυσκολεύεται, είτε στη µελέτη του υλικού (οπότε πρέπει να υπάρχει τρόπος επικοινωνίας), είτε στη λήψη αποφάσεων που τον αφορούν (δυσκολότερο θέµα). appleôùâï ÛÌ Ù Στο σηµείο αυτό πρέπει πλέον να είστε σε θέση να εξηγήσετε: Τι ακριβώς είναι η Ανοικτή Εκπαίδευση και ποιές οι συνιστώσες της. Ποιές είναι οι δυνάµεις της και ποιές οι αδυναµίες της κατά την υλοποίηση των βασικών αρχών της. Γιατί µπορεί να εφαρµοστεί και στα δύο συστήµατα, της παραδοσιακής και της εξ Αποστάσεως εκπαίδευσης. Τι είναι το αρθρωτό σύστηµα και ποιά είναι τα σύν και τα πλήν του. Ποιά είναι τα βασικά µεθοδολογικά στοιχεία της Ανοικτής Εκπαίδευσης και τι συνεπάγεται η εφαρµογή τους. Τι σηµαίνουν οι έννοιες της ανατροφοδότησης και της υποστήριξης.

19 Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση apple ÓÙ ÛÂÈ ÛÎ ÛÂˆÓ Î È Ú ÛÙËÚÈÔÙ ÙˆÓ Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ 3.1. È ÊÔÚ ÙˆÓ Ô Ï ÍÂˆÓ ÛÙËÓ appleâú appleùˆûë Ù Â Ó È È È ÙÂÚ ÏÂappleÙ. Ó Ê ÚÂÙ È ÛÙÔ (appleôï Û ËÙËÌ ÓÔ) ı Ì ÙÔ Î Ù applefiûô Ó È ÛÎfiÌÂÓÔ ÌappleÔÚÂ Ó Î ıôú ÛÂÈ Î È Ó appleúô Ï ÂÈ Ô ÈÔ ÙË ÌÔÚʈÙÈÎ ÙÔ appleôúâ. ÚÔÙÈÌ ıëîâ ÏÔÈapplefiÓ Ë Ï ÍË Ó ÁÎË ( ÈÎ ÙÔ ), appleô appleôóóôâ Î È ÙËÓ appleô Ú ˆÛ Ì Ó ÙÔÓ appleô ÔËı ÛÔ Ì ÛÙËÓ ÂappleÈÏÔÁ ÙÔ Ù,  Ù ÍÂÎ ı Ú ÔÓÙ applefi ÙËÓ Ú ÙÈ ÎÚÈ Ò ı Ì ıâè Û Πıâ appleâú appleùˆûë,  Ù apple Ú ÔÓÙ ÙÔ Ó appleúôû ÚÌÔ- fiìâóô Ì ıëûè Îfi appleâúè ÏÏÔÓ,  Ù appleôûùëú ÔÓÙ ÙÔÓ Ù ÓÔÏÔÁÈÎ,  ÙÂ,  ÙÂ... Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ 3.2. Ì ıëùôîâóùúèîfiùëù. ŸÏ fiû Û ËÙÔ ÓÙ È Û Ùfi ÙÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ Ó Ê ÚÔÓÙ È ÛÙËÓ ÓÓÔÈ ÙÔ Ì ıë- ÙÔÎÂÓÙÚÈÎÔ (Á Úˆ applefi ÙÔ Ì ıëù ) Û ÓÙÈ È ÛÙÔÏ Ì ÙÔ Ì ıëûèôîâóùúèîfi (Á Úˆ applefi ÙË Ì ıëûë, ÙÈ appleú appleâè Ó Ì ıâ Ù ) Û ÛÙ Ì ÙÔ. È ÔÈ Ô Û ÓÈÛÙÒÛ ÍÂÎÈÓÔ Ó applefi ÙË ıâòúëûë fiùè Ô È ÛÎfiÌÂÓÔ Â Ó È ÛÙÔ Î ÓÙÚÔ. ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.1. ÚÔÊ ÓÒ, Ë appleï ÚË ÂÏ ıâú Â Ò ÌappleÔÚÂ Ó Ô ËÁ ÛÂÈ ÛÙËÓ appleï ÚË Ó Ú. ŒÓ Ì ÏÈÛÙ appleôï Û Ófi ÛÂÓ ÚÈÔ ı Â Ó È Ë ÂappleÈÏÔÁ  ÎÔÏÔapple Ú ÛÙˆÓ Ì ıëì ÙˆÓ, Ì appleúôê Ó ÛÙfi Ô ÙËÓ Â ÎÔÏË Î È ÁÚ ÁÔÚË applefiîùëûë ÙÔ Ù ÙÏÔ, Î È Ì appleúôê Ó appleôù ÏÂÛÌ ÙËÓ appleôì ÎÚ ÓÛË applefi ÙËÓ Ú ÙË appleúôûˆappleôappleôèëì ÓË ÌÔÚʈÙÈÎ Ê ÛÈÔÁÓˆÌ. º ÛÈÎ ÌÈ Ó ÁÓÒÚÈÛË ÂÓfi Ù ÙÔÈÔ Ù ÙÏÔ Â Ó È Ó - ÙË. ÕÚ Î appleôè ÏÏË Ï ÛË appleú appleâè Ó Ôı  Ò... Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ 3.3. Ï ÛË apple Ú ÂÈ, ÂÊ ÚÌfi ÂÙ È Î È Â Ó È ÁÓˆÛÙ. È appleôùúôê Â. ŸÌˆ ÛÙ - Ò, ÂÓ ÌappleÔÚÂ Ó appleô ÂÈ ıâ Ì ÎÚ ÂÈ ÙÔ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎfi Âapple appleâ Ô ÙÔ ÈÙÔ - ÓÙÔ, apple Ú ÌfiÓÔ Î Ù appleúôû ÁÁÈÛË applefi Ù ÚÙÈ appleô appleúôûîôì ÔÓÙ È - Ì fi,ùè Ùfi ÌappleÔÚÂ Ó ÛËÌ ÓÂÈ.

20 Μέρος 1ο: Οι Βασικές Αρχές της ΑεξΑΕ ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.2. ñ ÂÓ Û ÛË ÙÔ Î Ó ÏÈÔ ÂappleÈÎÔÈÓˆÓ Ì ÙËÓ appleúôûı ÎË ÙË appleúfiûˆappleô Ì appleúfi- ÛˆappleÔ Û ÓÈÛÙÒÛ... ñ ÏÏËÏÔÁÓˆÚÈÌ Î È Ë Û ÛÊÈÍË Û ÛÂˆÓ ÙˆÓ È ÛÎÔÌ ÓˆÓ, Ì appleòùâúô ÛÎÔapplefi ÙË ÛÙ ÚÈÍË Î È Û appleúôûˆappleèîfi Âapple appleâ Ô ÙˆÓ ËÌÈÔ ÚÁÔ ÌÂÓˆÓ ÂÈÎÔÓÈÎÒÓ Ì ıë- ÛÈ ÎÒÓ ÎÔÈÓÔÙ ÙˆÓ... ñ  ÎÔÏ ÍÈÔÏfiÁËÛË Î È appleèûùôappleô ËÛË ÙË applefiîùëûë ÁÓÒÛË......Â Ó È Î appleôèôè ÌfiÓÔ applefi ÙÔ. ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.3. ÂÓ Û Â È ÔÓÙ È Ì ıëùôîâóùúèî, ÏÏ Ì ıëûèôîâóùúèî ( Ù appleú appleâè Ó ÙÔ Ì ıô ÌÂ Î È È ÊÔÚÔ Ì ÁÈ ÙÔ Ó Û ÌʈÓÔ Ó). Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ 3.4. ŸÛÔÓ ÊÔÚ ÙÔ ÎÂÈÔ, ÂappleÈÙÂÏÔ ÓÙ È ÛÙ Ò Û Ó  (Û Â fió Ó ÙÚÈÂÙ ) ÏÏ Á, ÙÛÈ ÒÛÙ ÂÓ ÌappleÔÚ ΠÓÂ Ó ÙÔ ÂÎÊÚ ÛÂÈ Ì ÎÚ ÂÈ. appleôùâ Ù Ó ÙÔ appleú ÎÙÈÎfi - ÎÏ ÛÈÎfi, ÌÂÙ ÔÈ ÛÌÂ, ÌÂÙ Ô ÎÔÚÌfi Î È ÔÈ ÂappleÈÏÔÁ, ÛÙÔ Ì ÏÏÔÓ Î ÙÈ ÏÏÔ. ÙËÓ ÙÚÈÙÔ ıìè ÂÎapple  ÛË Ô Ì apple ÏÈ Î Ù ı ÓÛÂÈ Î ÙÈ apple ÚfiÌÔÈÔ, ÙÔ ı Ì fiìˆ Â Ó È fiùè apple Ú ÂÈ appleúôûapple ıâè Ó Ôı Πappleôè Î Ù ÙÌËÛË Î È ÂÍÂÈ Î ÛË, ÔapplefiÙÂ Ô È ÛÎfiÌÂÓÔ ÌappleÔÚÂ Ó ÂappleÈÏ ÍÂÈ fi,ùè ıâˆúâ appleïëûè ÛÙÂÚÔ appleúô ÙÈ ÂappleÈ ÈÒÍÂÈ ÙÔ. ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.4. È ÌÔÈ ÂÈ Î È ÂÓ Â Ó È... Ú ÈÎ Ì ı Ì ÂÈ ÙÔ ÌÔÓÙ ÏÔ Ì ıëûë 3 (apple Ú - ÁÚ ÊÔ ) Ú ÁÌ ÙÈ, ÙÔ ÙÚ appleù Ô fiìëûë, ÊÔÌÔ ˆÛË Î È ÂÊ ÚÌÔÁ ÙË ÁÓÒÛË Î ÓÂÈ Â Ò ÓÙÔÓË ÙËÓ apple ÚÔ Û ÙÔ. Ÿappleˆ fiìˆ Û Ì ÓÂÈ Û Ó Ì ÙÔÓ ÂÎapple È Â ÙÈÎfi Û Â È ÛÌfi, Û Πıâ appleù ÙÔ Â Ó È apple ÚÔ Û appleâúèûûfiùâúâ applefi Ì ÂÎapple È Â ÙÈÎ ıâˆú ÛÂÈ! ŒÙÛÈ Î È Â Ò, ÔÈ Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ  ÛÙÔ Â Ô Ó ÙfiÛÔ ÛÙËÓ fiìëûë ÁÓÒÛË, fiûô ÛÙËÓ Ó ÎÏËÛË appleúô apple Ú Ô Û (ÂÁÎ ÙÂÛÙËÌ ÓË ) ÁÓÒÛË (apple Ú ÁÚ ÊÔ 2.7.) Î È ÛÙË È Û Ó ÂÛ ÙË Ì ٠appleô Û ËÙÔ ÓÙ È Â Ò. ÏfiÁÔ ÁÈ Ù ÙËÓ apple Ú ÎÎÏÈÛË ÂÈ Ó Î ÓÂÈ Ì ÙËÓ ÂÎapple  ÛË ÂÓËÏ ÎˆÓ (appleô ı Û Ë- ÙËı ÛÙÔ ÂapplefiÌÂÓÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ) Î È apple ÁÔÚ ÂÈ ÙË Û Ó Ó ÎÏËÛË appleúô apple Ú Ô Û ÁÓÒÛË Î È ÂÌappleÂÈÚ... È fiûôè Ó Î Ï Ù Âapple ÛË Î È Î appleôèâ applefi ÙÈ Ú ÙÔ Gagné, Û Á ÚËÙ - ÚÈ. Ú ÁÌ ÙÈ,  apple Ì fiùè Ù 9 Û Ì ÓÙ ÙË Ì ıëûë ÙÔ ÌÂÁ ÏÔ ÙÔ ÂÚ ÓËÙ ÂÌappleÓ Ô Ó ÙÈ appleâúèûûfiùâúâ Û Á ÚÔÓ ÂÎapple È Â ÙÈÎ Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙÂ...

21 Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.5. ÎÚÈ Ò Ì Ùfi appleô Î ÓÂÙ ÙÒÚ! ÏfiÎÏËÚÔ Ùfi Ô ÙÔÌ ( apple ÓÙ ÛÂÈ Ú ÛÙËÚÈÔÙ ÙˆÓ Î È ÛÎ ÛÂˆÓ ) appleôùâïâ ÙËÓ Ó ÙÚÔÊÔ fiùëûë appleô Û Ë- Ù ÌÂ. ÙÔ ÂÎapple È Â ÙÈÎfi ÏÈÎfi ÂÓÛˆÌ ÙÒÓÔÓÙ È ÏÏËÏÂappleÈ Ú ÛÙÈÎÔ ÎfiÌ ÔÈ, ÔÈ ÛÎ - ÛÂÈ Î È ÔÈ Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙÂ, ÔÈ ÔappleÔ Â appleôùâïô Ó Â Î ÈÚ Â ÏÏËÏÂapple Ú ÛË Ì ÙÔ ÏÈÎfi Î È Ó ÙÚÔÊÔ ÔÙÔ ÓÙ È ÛÙÔ Ù ÏÔ Î ıâ ÎÂÊ Ï Ô. Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ 3.9. ÙÈ appleúôëáô ÌÂÓ apple Ú ÁÚ ÊÔ ÁÈÓ fi ÊÔÚ Ó ÚÔÌ Û appleúôëáô ÌÂÓË ÏË. Ùfi Á ÓÂÙ È Î È ÁÈ ÏfiÁÔ ÂÌapple ˆÛË (Ë Âapple Ó ÏË Ë Â Ó È Ë Ì ÙËÚ ÙË Ì ı Ûˆ ), ÏÏ Î È ÁÈ ÏfiÁÔ appleïô ÁËÛË : ÙÔ ÍÈÌÔ ÁÈ Ó ÚÔ Ì Πappleôèô Û ÁÎÂ- ÎÚÈÌ ÓÔ Â ÊÈÔ Ì ÂÍÔÈÎÂÈÒÓÂÈ Ì ÙÔ ÏÈÎfi appleô ÌÂÏÂÙ ÌÂ. Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ ÏˆÛ Úı Ù ÛÙÔÓ Ô ËÁfi ÌÂÏ ÙË appleô ı Û Î ıô ËÁ ÛÂÈ ÛÙÔ ÏÈÎfi Û. ª Û applefi ÌÈ ÛÂÈÚ ÂÚˆÙ appleôîú ÛÂˆÓ ı ÔËıËı ÙÂ Ó appleôê Û ÛÂÙ ÙÈ Û ÂÓ È Ê ÚÂÈ Ó È ÛÂÙ appleúòù Î È Ó Î ÓÂÙ ÙÛÈ appleô ÔÙÈÎfiÙÂÚË ÙË ÌÂÏ ÙË Û. ÂÓ È Ê ÚÂÈ appleâúèûûfiùâúô Ë ıâˆú Ë appleú ÍË; [ ], [ ] Ó ÂÓ È Ê ÚÂÈ ÁÂÓÈÎfiÙÂÚ Ë ÂÎapple È Â ÙÈÎ apple Ú ÌÂÙÚÔ ÌfiÓÔ Ë ÂÍ ; ÂÓÈÎ [ ], ÌfiÓÔ Ë ÂÍ [ ]. ➀ Ó ÏÔÈapplefiÓ Û ÂÓ È Ê ÚÔ Ó Ù ıâˆúëùèî ÁÂÓÈÎ ı Ì Ù ÙË ÂÎapple  ÛË, appleëá ÓÂÙ ÛÙÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ 2.3., 2.4. Î È 2.5., fiappleô ÌappleÔÚ ÙÂ Ó Ì ıâùâ ÁÈ ÙÈ ÂÎapple È-  ÙÈÎ ıâˆú Â Î È ÙÈ Û Á ÚÔÓ ٠ÛÂÈ. ➁ Ó ı ÏÂÙ ıâˆúëùèî ı Ì Ù ÙË ÂÍ, appleëá ÓÂÙ ÛÙ ÎÂÊ Ï È 1.5. Î È 1.6., fiappleô ÌappleÔÚ ÙÂ Ó Ú Ù ÙË ıâˆúëùèî ıâìâï ˆÛË ÙË ÂÍ. ➂ Ó apple ÏÈ ı ÏÂÙÂ Ó appleïëúôêôúëıâ Ù ÁÈ Î appleôè appleú ÎÙÈÎ ÂÎapple È Â ÙÈÎ ı Ì Ù, Ù ÎÂÊ Ï È 2.1., 2.2. Î È 2.6. Û ÓÔ Ó Î appleôè ÂÚ ÛÌ Ù. ➃ ÏÔ, Ó ı ÏÂÙÂ Ó Û ÔÏËı Ù ÌfiÓÔ Ì appleú ÎÙÈÎ ı Ì Ù ÙË ÂÍ, ı Ú - Ù ÙÈ Û ÂÙÈÎ appleïëúôêôú  ÛÙ ÎÂÊ Ï È 1.8. Î È 1.9. appleô appleú ÁÌ Ù ÔÓÙ È ı Ì Ù fiappleˆ Ù ÌÂÈÔÓÂÎÙ Ì Ù Î È ÙÔ applefiùâ Û ÓÈÛÙ Ù È Ë ÂÊ ÚÌÔÁ ÙË.

22 Μέρος 1ο: Οι Βασικές Αρχές της ΑεξΑΕ ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.6. Ú ÈÎ ÂÓ appleú appleâè Ó ÍÂ Ó Ì fiùè fiïâ ÔÈ ÌÔÚÊ appleô ÍÂÊ ÁÔ Ó applefi ÙÔ ÌÔÓÙ - ÏÔ ÙË apple Ú ÔÛÈ Î applefi Ú ÂÎapple  ÛË, apple ÈÙÔ Ó ÙÔ ÈÎfi ÙÔ, ad hoc ËÌÈÔ ÚÁËÌ ÓÔ ÂÎapple È Â ÙÈÎfi ÏÈÎfi. Ô ı Ì Ùfi Û ËÙ ıëîâ Ú ÈÎ ÛÙËÓ apple Ú - ÁÚ ÊÔ Î È ıâˆúâ Ù È Â ÔÌ ÓÔ. ªÂ ÙÔ ÛÎÂappleÙÈÎfi ÏÔÈapplefiÓ fiùè Ô Ì ÂÎapple È Â ÙÈÎfi ÏÈÎfi appleô ÌappleÔÚÂ Ó Î ıô ËÁ - ÛÂÈ applefi ÌfiÓÔ ÙÔ Û ÌÂÁ ÏÔ ıìfi ÙÔ È ÛÎÔÌ ÓÔ, ÌappleÔÚÔ ÌÂ Ó Ê ÓÙ ÛÙÔ Ì ÙÔÓ Î ıëáëù -Û Ì Ô ÏÔ Û ÚfiÏÔ Ì ÛÙÚÔ, Î ıô ËÁËÙ ÙË ÁÓÒÛË, fiappleˆ ÂÈ Ë Ó ÊÂÚıÂ. ªappleÔÚ ÁÈ apple Ú ÂÈÁÌ Ó Û ÔÏÂ Ù È ÌÂ Ù È È ÙÂÚ appleúô Ï Ì Ù Î appleôèˆó È ÛÎÔÌ ÓˆÓ, Ó Ó ı ÙÂÈ ÔÌ ÈÎ ÂÚÁ Û Â, Ó Î ÓÂÈ ÚÔÓÔÎ Ù ÌÂÚÈÛÌfi (fiï Ù fiìˆ ÁÈ ÙÔ Û ÓÙÔÓÈÛÌfi ÙË ÔÌ Î È fi È ÁÈ Ó ÛÙ ÛË!), Î È, Ê ÛÈÎ, Â Ó È ÂappleÈÊÔÚÙÈÛÌ ÓÔ Ì ÙÔ ÚÁÔ ÙË ÈfiÚıˆÛË ÙˆÓ ÂÚÁ ÛÈÒÓ Î È ÙË Ó ÙÚÔÊÔ fi- ÙËÛË. ÛÂ Ê ÛÈÎ Î Ù ÁÚ ÙÂ Î È ÏÏ Î ı ÎÔÓÙ. ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.7. Ó ÙÔ Â Î Ó Ì ÙËÓ ÔÚÔÏÔÁ ÙÔ ARCS ÌÔÓÙ ÏÔ ÙË apple Ú Î ÓËÛË (apple Ú - ÁÚ ÊÔ ) ÌÈÏ Ì ÁÈ È ÊÔÚÂÙÈÎ appleú ÁÌ Ù! ÙËÓ appleâú appleùˆûë ÙË ÈÛÔ- ÛÙ ıìèûë Ô Ì ÙËÓ ÂÌappleÈÛÙÔÛ ÓË ÂappleÈÙ, appleèûùâ Ô Ì fiùè ı appleâù Ô ÌÂ, Ô - Ì appleôùâï ÛÌ Ù Ì ÏÏ ÏfiÁÈ. ÙËÓ ÏÏË fiìˆ appleâú appleùˆûë ÌÈÏ Ì Πı Ú ÁÈ Â Ú ÛÙËÛË, ÁÈ ÙËÓ appleôîâèìâóèî ÓÙ ÏË Ë ÙË ÔÏÔÁÈÎ ı ÛË ÙÔ appleúôáú Ì- Ì ÙÔ ÛÙË ˆ Ì. ÕÚ Û ËÙÒÓÙ È Â Ò ÔÈ 2 applefi ÙÔ 4 ARCS apple Ú ÁÔÓÙÂ. Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ Ú ÈÎ, Ó Á ÓÔ Ì ÌÔÓfiÙÔÓÔÈ Î È Ó ÂappleÈÌ ÓÔ Ì fiùè ÚÂÈ ÂÙ È ÂÈ ÈÎfi ÂÎapple È-  ÙÈÎfi ÏÈÎfi. ÕÚ Ë appleúòùë ÏÏ Á Â Ó È ÛÙ È Ï. ÿûˆ ÌappleÔÚÔ ÌÂ Ó Ù ÂÌappleÏÔ Ù ÛÔ Ì Ì Πappleôè ÙËÏÂÔappleÙÈÎ ÂÎappleÔÌapple, È Ê ÓÂÈ appleô ÂÈ Ó Ê ÏÔ Ì, Î appleôèôè È ÈÎÙ ÎÔ ÙfiappleÔÈ CD appleô Ú Î ÌÂ. Ô Â ÙÂÚÔ ÛÈÎfi ÛÙÔÈ Â Ô Â Ó È fiùè appleú appleâè Ó apple Ú ÂÈ appleïëıòú ÛÎ ÛÂˆÓ Î È Ú ÛÙËÚÈÔÙ ÙˆÓ ÁÈ Ó ÂÓÂÚÁÔappleÔÈËıÔ Ó ÔÈ È ÛÎfiÌÂÓÔÈ Î È Ó Ô Ï Ô Ó Ì Ù, appleâúóòóù ÙÛÈ applefi ÙÈ ÁÓÒÛÂÈ ÛÙÈ ÂÍÈfiÙËÙÂ. ÏÔ appleú appleâè Ó Û Â È ÛÔ Ì appleôè ÎÚÈ Ò ı Â Ó È Ë Ó Ú ÛË, ÙÔ Î Ó ÏÈ ÂappleÈÎÔÈÓˆÓ ËÏ. È apple Ú ÂÈÁÌ ÌappleÔÚÔ ÌÂ Ó appleúô Ï Ô Ì fiùè ÔÈ ÊÔÈ- ÙËÙ ı ÌappleÔÚÔ Ó Ó Ì ÙËÏÂʈÓÔ Ó ÁÈ appleôú  Πıâ ÂÙ ÚÙË applefiáâ Ì, Ó ËÏÒÛÔ Ì applefi ÙËÓ Ú fiùè ÔÈ ÂÚÁ Û Â ı ÈÔÚıÒÓÔÓÙ È ÔÌ ÈÎ applefi fiïô, ÙÛÈ ÒÛÙÂ Ó apple Ú Ô Ó Û fiïè ( Ú ÂappleÈÎÔÈÓˆÓ Î È Ó ÙÚÔÊÔ fiùëûë) applefi fiïâ ÙÈ appleïâ Ú. ÕÛÎËÛË ÙÔ ÍÈÔÏfiÁËÛË 3.8. È ˆÚÔ ÚÔÓÈÎÔ appleâúèôúèûìô ÙË ÓÔÈÎÙ Îapple  ÛË Ï ÓÔÓÙ È ˆ È Ì Á - ÛÙÔ Û Ó ÛÌfi ÙË Ì ÙËÓ ÂÍ appleôûù Ûˆ. Ò ÂÈ ı ÛË Ë Û ÙËÛË appleô ÁÈÓ ÛÙÔ appleúòùô ÎÂÊ Ï ÈÔ ÁÈ ÙËÓ ÙÔappleÈÎ ÂÏ ıâú Î È ÙË ÚÔÓÈÎ Â ÂÏÈÍ, ÂÓÒ, ÛÂ Ó ÌÈÁ ÓÔÈÎÙfi ÌÔÓÙ ÏÔ ÂÊ ÚÌÔÛÌ ÓÔ ÛÙËÓ apple Ú ÔÛÈ Î ÂÎapple  ÛË, Ô Ù ÙÔappleÈ- Î ÂÏ ıâú ÌappleÔÚÂ Ó apple ÚÍÂÈ, ÊÔ Ë Ù ÍË ÂÈ ˆÚÈÎ applefiûù ÛË, Ô ÙÂ È È ÙÂÚË ÚÔÓÈÎ Â ÂÏÈÍ apple Ú ÂÈ, ÊÔ Ù Ì ı Ì Ù Á ÓÔÓÙ È Û ٠ÎÙ ÒÚÂ.

23 Κεφ. 3ο: Η Ανοικτή Εκπαίδευση ÂÏÈÎ ÚÁ Û άρτε ένα κεφάλαιο από κάποιο παραδοσιακό µάθηµα (όχι πολύ µεγάλο, 3- Π4 σελίδες αρκούν). Χρησιµοποιήστε στην ανάγκη κάποιο (διδακτικό) βιβλίο από το Πανεπιστήµιο ή από το Γυµνάσιο. Προσπαθήστε να το αλλάξετε και να το κάνετε κατάλληλο για Ανοικτή Εκπαίδευση. ηλαδή πρέπει να: Προσθέστε τα αρχικά και τελικά στοιχεία, θεµατολογία, σύνοψη κλπ. Αν θέλετε, ακολουθήστε τη δοµή των δικών µας κεφαλαίων, αν δεν θέλετε, επινοήστε δική σας µεθοδολογία - θα πρέπει όµως να τη θεµελιώσετε. Προσθέστε τους αλληλεπιδραστικούς κόµβους, δραστηριότητες, ασκήσεις και εργασίες. Φυσικά πρέπει να τις επινοήσετε, αλλά και να γράψετε και τις απαντήσεις! Περιγράψτε και σε µισή σελίδα πως θα είναι η υποστήριξη του φοιτητή, ποιό δηλαδή κανάλι επικοινωνίας θα εγκαταστήσετε και πώς αυτό θα λειτουργήσει. Για να ξεκινήσετε, ανατρέξτε και στη δραστηριότητα που εκπονήσατε. Μια τέτοια εργασία (χωρίς το αρχικό κεφάλαιο, το οποίο απλά το επισυνάπτετε - εκτός αν το έχετε ή µπορείτε να το βρείτε σε ηλεκτρονική µορφή, οπότε µπορείτε και να το επεξεργαστείτε) πρέπει να είναι γύρω στις λέξεις (4-5 σελίδες). Μπορεί να γίνει και πολύ µεγαλύτερη, προσπαθήστε όµως να περιοριστείτε σε αυτό το µέγεθος, καθώς ο σκοπός µας είναι απλά να βιώσετε τη διαδικασία αυτή και όχι να ετοιµάσετε πραγµατικά κάτι.

(ON THE JOB TRAINING) ΟΡΓΑΝΩΝΕΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ «ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΧΩΡΩΝ /

(ON THE JOB TRAINING) ΟΡΓΑΝΩΝΕΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ «ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΧΩΡΩΝ / Επαγγελµατικό προφίλ: ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΟΡΟΦΩΝ (ΟΡΟΦΟΚΟΜΟΣ) Επίπεδο: 2 εξιότητες Θέµατα Συνδεδεµένες δεξιότητες C1 ΗΓΕΙΤΑΙ, ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΖΕΙ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ.

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ. χωνευτοί σ. 56 Nedbox χωνευτοί από 12 έως 56 στοιχεία σ. 58 από 1 έως 6 στοιχεία σ. 62 XL 3 160 από 48 έως 144 στοιχεία και ερµάρια διανοµής ισχύος XL 3 σ. 68 Ράγες, πλάτες στήριξης και µετώπες σ. 77 0

Διαβάστε περισσότερα

Î È appleúô Ï Ì Ù ÓÙ ÍË 36

Î È appleúô Ï Ì Ù ÓÙ ÍË 36 ƒπ ÃOª ƒo O π O ª πøª 9 º πo ƒøδo: Δ À ƒª Δ π ÀΔπ π π π 1.1 ÓÓÔÈ ÙÔ appleâúì ÛÔ 16 1.2 ÀappleÂÚÌ Û, ÎÔÈÓˆÓ Î È ÂÎapple  ÛË 18 1.3 ÂˆÚ Â Ì ıëûë Î È appleâúì Û 27 1.4 ÚfiÙ apple Ú ÛË appleôïôáèûùòó Î È

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΥΠΟ ΟΧΗ C10 ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ C11 ΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΩΜΑΤΙΩΝ C9 ΑΦΙΞΕΙΣ C8 ΦΡΟΝΤΙΖΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΤΗΝ ΥΠΟ ΟΧΗ

ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΥΠΟ ΟΧΗ C10 ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ C11 ΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΩΜΑΤΙΩΝ C9 ΑΦΙΞΕΙΣ C8 ΦΡΟΝΤΙΖΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΤΗΝ ΥΠΟ ΟΧΗ Επαγγελµατικό Προφίλ: ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΜΙΚΡΟΥ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΟΥ Επίπεδο: 3 Ικανότητες Θέµατα C1 ΣΧΕ ΙΑΖΕΙ M2 Συνδεδεµένες δεδιότητες M1 ιοίκηση ξενοδοχείου C1 Βασικές εφαρµογές ηλεκτρονικών υπολογιστών C2 ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

www.infosociety.gr www.hellaskps.gr www.observatory.gr www.ependyseis.gr www.e-oikonomia.gr www.kep.gov.gr www.culture.gr www.edet.

www.infosociety.gr www.hellaskps.gr www.observatory.gr www.ependyseis.gr www.e-oikonomia.gr www.kep.gov.gr www.culture.gr www.edet. www.infosociety.gr www.hellaskps.gr www.observatory.gr www.ependyseis.gr www.e-oikonomia.gr www.kep.gov.gr www.culture.gr www.edet.gr www.ebusinessforum.gr www.sch.gr www.ika.gr www.ekt.gr www.ktpae.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφία Ε Δημοτικού. Μαθαίνω για την Ελλάδα

Γεωγραφία Ε Δημοτικού. Μαθαίνω για την Ελλάδα Γεωγραφία Ε Δημοτικού Μαθαίνω για την Ελλάδα ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΚΡΙΤΕΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΕΣ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝOΣ TOY ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ KAI ΥΠΕΥΘΥΝOΣ TOY ΥΠΟΕΡΓΟΥ ΕΞΩΦΥΛΛΟ Κωστής Κουτσόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ π ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ π ΑΣΤΙΚΗΣ π ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΡΟΣ ΤΡΙΤΟΥΣ π

ΑΙΤΗΣΗ π ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ π ΑΣΤΙΚΗΣ π ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΡΟΣ ΤΡΙΤΟΥΣ π ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ «Η ΕΘΝΙΚΗ» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 1891 ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΡ.Μ.Α.Ε.: 12840/05 B 86/20 Α.Φ.Μ.: 094003849 Δ.Ο.Υ.: ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΛΕΩΦ.

Διαβάστε περισσότερα

ƒ π ø π ø - Ó ıâ ÙÔ appleèô ÔÈÎÔÓÔÌÈÎfi, ÙfiÙÂ Ó ÓÔÈÎÈ ÛÔ ÌÂ ÙÔ ÏÏÔ appleô Â Ó È Î È ÊıËÓfiÙÂÚÔ...

ƒ π ø π ø - Ó ıâ ÙÔ appleèô ÔÈÎÔÓÔÌÈÎfi, ÙfiÙÂ Ó ÓÔÈÎÈ ÛÔ ÌÂ ÙÔ ÏÏÔ appleô Â Ó È Î È ÊıËÓfiÙÂÚÔ... ƒ π ø π ø - Ô ÚÂÙÈÚ Â Â ÙËÓ ˆÚ ÈfiÙÂÚË ı appleãfiï Î È Ù Ó Î È ÛÙËÓ Î Ï ÙÂÚË appleâúèô. - È, ÁÈ Ùfi Ù Ó Î È ÙÔ ÎÚÈ fiùâúô! - Ó ıâ ÙÔ appleèô ÔÈÎÔÓÔÌÈÎfi, ÙfiÙÂ Ó ÓÔÈÎÈ ÛÔ ÌÂ ÙÔ ÏÏÔ appleô Â Ó È Î È ÊıËÓfiÙÂÚÔ...

Διαβάστε περισσότερα

º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø

º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø Η βασική απαίτηση για ένα σύστηµα διαχείρισης ποιότητας είναι ότι ο οργανισµός θα πρέπει να προσδιορίσει και να διαχειριστεί την οικογένεια των απαραίτητων διεργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ÓfiÙËÙ 1. ÚÈıÌÔ Î È appleú ÍÂÈ

ÓfiÙËÙ 1. ÚÈıÌÔ Î È appleú ÍÂÈ ÓfiÙËÙ ÚÈıÌÔ Î È appleú ÍÂÈ ª ı Óˆ: ÚÈıÌÔ Î È appleú ÍÂÈ º ÛÈÎÔ ÚÈıÌÔ È ÚÈıÌÔ 0,, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9,... ÔÓÔÌ ÔÓÙ È Ê ÛÈÎÔ. ıâ Ê ÛÈÎfi ÚÈıÌfi, ÂÎÙfi applefi ÙÔ 0, appleúôî appleùâè applefi ÙÔÓ appleúôëáô

Διαβάστε περισσότερα

ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple ÓÂ ÛÙË μã Ù ÍË

ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple Ó ÛÙË μã Ù ÍË ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple Ó ÛÙË μã Ù ÍË Δ Àƒ π ø ø º π π π ª Δ ƒàªª π μàƒπ π ø π π π ª Δ Δƒ À π ƒ Àà ƒ ªÀ π π ª ª Δπ ø, π Δ Ã π, ø ƒ ºπ, ƒ Δ ƒ Δπ Δ Δ, ƒπ π ª ª ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Με το πέρασμα του χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 7 Eισαγωγή

kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 7 Eισαγωγή kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 7 Eισαγωγή kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 8 8 kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 9 1. È Ù Î È appleò ÌÂÏÂÙÔ ÌÂ ÙËÓ πûùôú ÙÔ Ì ıëì Ùfi ı appleïëúôêôúëıô ÌÂ: τι είναι η Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

6. Aπόκριες 7. Πάσχα

6. Aπόκριες 7. Πάσχα TÈ Ù ÍË Â Ó È ÌÔ Ô appleôïèùèûìfi ; 1. O πολιτισµός του τόπου µας 2. Mια επίσκεψη στο µουσείο 3. Tι συµβαίνει στην περιοχή µας; 4. Kάθε τόπος τα έθιµά του και ο χρόνος τα δικά του... 5. Tο βιβλίο των παροιµιών

Διαβάστε περισσότερα

È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ, Â ÙÂÚË /Í ÓË )

È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ,  ÙÂÚË /Í ÓË ) π Δ ªπ ÀΔπ ª π TMHMA NH π ø ø ƒ Δ ƒπ ø π ƒ ƒ ªª Δø ø π π π π À ƒπ È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ,  ÙÂÚË /Í ÓË ) ƒ ƒ ªª Àªº I º øƒπ 4, 5 Î È 6 ÂappleÙÂÌ Ú Ô 2009 E πδƒ π Δ ªO π πδƒo Úfi ÚÔ

Διαβάστε περισσότερα

ÎÔÏÔ ıòóù ÙËÓ ÏË ÙÔ Û ÔÏÈÎÔ È Ï Ô

ÎÔÏÔ ıòóù ÙËÓ ÏË ÙÔ Û ÔÏÈÎÔ È Ï Ô Á appleëùô ÁÔÓÂ Ô È Ï Ô Ùfi ÂÈ ÛÎÔapplefi Ó Ê ÚÂÈ ÙÔ Ì ıëù ÙË µã ËÌÔÙÈÎÔ Û Âapple Ê ÌÂ È ÊÔÚ Â Ë ÎÂÈÌ ÓˆÓ Î È Ù Ùfi ÚÔÓ Ó ÙÔ ÔËı ÛÂÈ Ó Ó appleù ÍÔ Ó ÙËÓ ÈÎ ÓfiÙËÙ ÙÔ Ó apple Ú ÁÔ Ó Î È ÔÈ ÈÔÈ Ó ÏÔÁ ÎÂ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΑΛΟΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΕΣ ΕΠΙΒΑΤΙΚΩΝ STANDARD

ΥΑΛΟΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΕΣ ΕΠΙΒΑΤΙΚΩΝ STANDARD ΥΑΛΟΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΕΣ ΕΠΙΒΑΤΙΚΩΝ STANDARD Με προσυναρμολογημένο πολλαπλό προσαρμογέα Επανακλειόμενη, μεμονωμένη συσκευασία Δυνατότητα συνδυασμού διαφόρων μηκών Χαμηλό κόστος αποθήκευσης και ελάχιστες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

º ø 36 π MEGASTORE K. ΑΠΟΘΗΚΕΣ - ΕΚΘΕΣΗ. 17ο χλμ Λεωφ. Μαραθώνος, Παλλήνη. 17ο χλμ Λεωφ. Σπατών, Παλλήνη

º ø 36 π MEGASTORE K. ΑΠΟΘΗΚΕΣ - ΕΚΘΕΣΗ. 17ο χλμ Λεωφ. Μαραθώνος, Παλλήνη. 17ο χλμ Λεωφ. Σπατών, Παλλήνη MEGASTORE 17ο χλμ Λεωφ. Μαραθώνος, Παλλήνη ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΑΠΟ ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟ ΜΕ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ: Έξοδος Νο 15 (Παλλήνη), αριστερά για 2.5 km. ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΑΠΟ ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟ ΜΕ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑ: Έξοδος

Διαβάστε περισσότερα

Yπεύθυνη και συνεπής

Yπεύθυνη και συνεπής Π ε λ ά τ η ς, Π ο ι ό τ η τ α, Έ ρ ε υ ν α, Α ν ά π τ υ ξ η Yπεύθυνη και συνεπής Καινοτομία Yψηλή προστιθέμενη αξία Aνάπτυξη ανθρωπίνου δυναμικού Ο σεβασμός στο περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ø Ó ÒÛÂÙÂ π Δƒ ÛÙÔ apple ÏÏ ÏÔ Û 24 πª ª Δ Δπ π Δ ø Δ ƒ ø π Δ Δ Δ Ãøƒ ƒ π ANNE BRUCE

ø Ó ÒÛÂÙ π Δƒ ÛÙÔ apple ÏÏ ÏÔ Û 24 πª ª Δ Δπ π Δ ø Δ ƒ ø π Δ Δ Δ Ãøƒ ƒ π ANNE BRUCE ø Ó ÒÛÂÙ π Δƒ ÛÙÔ apple ÏÏ ÏÔ Û 24 πª ª Δ Δπ π Δ ø Δ ƒ ø π Δ Δ Δ Ãøƒ ƒ π ANNE BRUCE Àªμ À π ƒ Ã π Δƒø Δ ƒ Δπ À ªπ π Δ ƒ ø π Δ À ƒπ ƒ π π Δ ª ƒ ƒ ª πδàãπ Δ Δ πƒ π Ως διευθυντής, η επαγγελματική

Διαβάστε περισσότερα

ÂÚÈÂ fiìâó. ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô. μã ÂÚ Ô Ô μã ÂÚ Ô Ô μã ÂÚ Ô Ô μã ÂÚ Ô Ô μã ÂÚ Ô Ô

ÂÚÈÂ fiìâó. ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô. μã ÂÚ Ô Ô μã ÂÚ Ô Ô μã ÂÚ Ô Ô μã ÂÚ Ô Ô μã ÂÚ Ô Ô 2 3 ÂÚÈÂ fiìâó ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ÂÊ Ï ÈÔ : Ì Ì È fi,ùè Ì ı applefi ÙËÓ ã Ù ÍË... ÂÊ Ï ÈÔ 2: È ÂÈÚ ÔÌ È ÚÈıÌÔ ˆ ÙÔ 0.000... 5 ÂÊ Ï ÈÔ 3: ÓˆÚ ˆ ÙÔ ÚÈıÌÔ ˆ ÙÔ 20.000... 9 ÂÊ Ï ÈÔ

Διαβάστε περισσότερα

ȵɁɏɇȸ ȵȿȿȸɁɏɁ ɅȰȻȴȰȳɏȳɏɁ Ʌɸʌɿʉɷɿʃɼ ɹʃɷʉʍɻ ʏɻʎ ȶʆʘʍɻʎ ɈȵɉɍɃ ɅȰȻȴȰȳɏȳȻȾɃ ȻȴȵɃȴɆɃɀȻɃ Ƀ Ȼ ɀ Ɇ ȴ Ƀ ȵ ȴ Ȼ Ⱦ Ȼ ȳ ɏ ȳ Ȱ ȴ Ȼ Ȱ ɈȵɉɍɃɇ ȶ ʎ ɷɿʃɼ ɸʌɿ ȻȰɁɃɉȰɆȻɃɇ

ȵɁɏɇȸ ȵȿȿȸɁɏɁ ɅȰȻȴȰȳɏȳɏɁ Ʌɸʌɿʉɷɿʃɼ ɹʃɷʉʍɻ ʏɻʎ ȶʆʘʍɻʎ ɈȵɉɍɃ ɅȰȻȴȰȳɏȳȻȾɃ ȻȴȵɃȴɆɃɀȻɃ Ƀ Ȼ ɀ Ɇ ȴ Ƀ ȵ ȴ Ȼ Ⱦ Ȼ ȳ ɏ ȳ Ȱ ȴ Ȼ Ȱ ɈȵɉɍɃɇ ȶ ʎ ɷɿʃɼ ɸʌɿ ȻȰɁɃɉȰɆȻɃɇ 7 2014 ºEBPOYAPIO 2014 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΔΕΟΔΡΟΜΙΟ 2 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΔΕΟΔΡΟΜΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΔΕΟΔΡΟΜΙΟ 3 È ÁˆÁÈÎfi I ÂÔ ÚfiÌÈÔ TÂ Ô ÔÌÔ ISSN: 1792-7471 ISSN: 1792-7471 : - HÏÂÎÙÚÔÓÈÎ ÛÂÏÈ ÔappleÔ ËÛË: AÌapplefiÓË-TÛÔ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοπροσωπογραφίες του Van Gogh

Αυτοπροσωπογραφίες του Van Gogh BÈÔÁÚ ÊÈÎ Â Ë Αυτοπροσωπογραφίες του Van Gogh µèôáú ÊÈÎ Â Ë ÙËÓ Ê ÁËÛË, ÂÎÙfi applefi ÙËÓ ËÛË, appleô ÌÂÏÂÙ Û Ì ÛÙËÓ appleúôëáô ÌÂ- ÓË ÂÓfiÙËÙ, Ó ÎÔ Ó Î È ÔÈ ÈËÁ ÛÂÈ Î È ÔÈ Ì ÚÙ Ú Â (appleúôêôúèî ÁÚ -

Διαβάστε περισσότερα

È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ, Â ÙÂÚË /Í ÓË )

È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ,  ÙÂÚË /Í ÓË ) π Δ ªπ ÀΔπ ª π TMHMA NH π ø ø ƒ Δ ƒπ ø π ƒ ƒ ªª Δø ø π π π π À ƒπ È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ,  ÙÂÚË /Í ÓË ) ƒ ƒ ªª Àªº I º øƒπ 4, 5 Î È 6 ÂappleÙÂÌ Ú Ô 2009 E πδƒ π Δ ªO π πδƒo Úfi ÚÔ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ 2007-2013 TA ΝΕΑ Ε ΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ 2007-2013 TA ΝΕΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ 2007-2013 TA ΝΕΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Με βάση τους Κανονισµούς για τα διαρθρωτικά ταµεία, που ορίζουν κοινούς κανόνες διαχείρισης, οι κοινοτικές στρατηγικές κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ΔÔ Ì Ó Ì ÙÔ Û Ì Ô ÏÔ :

ΔÔ Ì Ó Ì ÙÔ Û Ì Ô ÏÔ : ΔÔ Ì Ó Ì ÙÔ Û Ì Ô ÏÔ : Í ÙË appleôùâïâûì ÙÈÎ È Â ÚÈÛË ÎÚ ÛÂˆÓ ÛÙÈ ÂappleÈ ÂÈÚ ÛÂÈ Τι θα έκανες αν αύριο υπέβαλλε την παραίτησή του ο καλύτερος συνεργάτης σου; Αν το κτίριο των γραφείων όπου εργάζεσαι έπιανε

Διαβάστε περισσότερα

Η. Εκπαιδευτική δραστηριότητα: Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο (ΕΤΙ)

Η. Εκπαιδευτική δραστηριότητα: Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο (ΕΤΙ) Η. Εκπαιδευτική δραστηριότητα: Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο (ΕΤΙ) Το 2005 ήταν χρονιά προκλήσεων και αυξηµένων απαιτήσεων για το ΕΤΙ. Το εκπαιδευτικό πρόγραµµα εµπλουτίστηκε µε νέα θεµατολογία, σηµαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ŒÓ ı Ì Ì ÂÚˆÙ ÛÂÈ Î È apple ÓÙ ÛÂÈ

ŒÓ ı Ì Ì ÂÚˆÙ ÛÂÈ Î È apple ÓÙ ÛÂÈ Ï ÛÛÈÓfi Û ÔÏÂ Ô ŒÓ ı Ì Ì ÂÚˆÙ ÛÂÈ Î È apple ÓÙ ÛÂÈ ı Ï ÛÛÈÓfi ıfi ÛÙÔ Û ÔÏÂ Ô ÌÔ! Ù appleô Î Ù Ï applefiùâ apple Ú Û ÎÈ Ùfi ÙÔ Î ÏÔÎ ÚÈ. Ú - Û Ì ÎÈfiÏ ÛÙÔ Û ÔÏ Ô. ΔÔ Ì Ïfi ÌÔ fiìˆ Â Ó È ÛÙË ı Ï ÛÛ

Διαβάστε περισσότερα

/ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΟΣΙΚΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ - ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ / http://www.kosikidis.gr. ªπ ƒ SMALL πã πƒ π

/ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΟΣΙΚΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ - ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ / http://www.kosikidis.gr. ªπ ƒ SMALL πã πƒ π ªπ ƒ SMALL πã πƒ π BUSINESSES Essential apple Ú ÙËÙÂ Professional Âapple ÁÁÂÏÌ ÙÈÎ Telecommunications ÙËÏÂappleÈÎÔÈÓˆÓ Â Alcatel OmniPCX Office Compact Edition Alcatel OmniPCX Office Compact Edition *

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 960-431-204-9. K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993

ISBN 960-431-204-9. K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993 2 K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993 Copyright 1989, 1993,. ËÌËÙÚÔappleÔ ÏÔ - æˆìôappleô ÏÔ ISBN 960-431-204-9 Φωτοστοιχειοθεσία-Eκτ πωση: Bι λιοπωλείο: Π. ZHTH

Διαβάστε περισσότερα

Ó Ë Ó ÚÔÓÈ ı ÙË È ÊËÌ ÙÂ;

Ó Ë Ó ÚÔÓÈ ı ÙË È ÊËÌ ÙÂ; Ó Ë Ó ÚÔÓÈ Ù Ó appleúô fió appleò ı ÙË È ÊËÌ ÙÂ; ΤΙ ΩΡΑΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΗΤΑΝ ΝΑ ΕΚΡΥΒΕ ΤΟ 2011 ΠΟΛΛΑ ΚΙ ΟΜΟΡΦΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ, ΝΑ ΗΤΑΝ Η ΧΡΟΝΙΑ-ΟΡΟΣΗΜΟ ΣΤΗ ΝΕΩΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ, ΟΠΩΣ Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΕΡΔΙΖΕΙ! Kωδ. αρ. 0893 140 Βιομηχανικό καθαριστικό 500ml. Kωδ. αρ. 0890 25 Ενεργό καθαριστικό υαλοπινάκων 500ml

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΕΡΔΙΖΕΙ! Kωδ. αρ. 0893 140 Βιομηχανικό καθαριστικό 500ml. Kωδ. αρ. 0890 25 Ενεργό καθαριστικό υαλοπινάκων 500ml Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΕΡΔΙΖΕΙ! Οι αναγνώστες των γερμανικών περιοδικών Auohaus & Auo Service Praxis επέλεξαν τη Würh ως την καλύτερη μάρκα στο χώρο προϊόντων περιποίησης. Αποκτήστε τώρα κι εσείς την ποιότητα της

Διαβάστε περισσότερα

Aries Dual ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙÂ ÂÚ Ô C 145-01 BRAND NAME

Aries Dual ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô C 145-01 BRAND NAME GR Aries Dual ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô BRAND NAME C 145-01 apple ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô Aries Dual π º π À π Ã π À ƒ π π ªπ Àæ π Ï ËÙ ARIES DUAL LINE ÛÙËÓ Î ÔÛË CTFS Ó ÎÂÈ ÛÙËÓ Î ÙËÁÔÚ ÙÚÈÒÓ ÛÙÂÚÈÒÓ ( ) Ë ÔappleÔ

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί Πλαίσιο; Οι διακρίσεις μας!

Γιατί Πλαίσιο; Οι διακρίσεις μας! ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Γιατί Πλαίσιο; 1. Ασυναγώνιστη υποστήριξη. Service Η/Υ μέσα σε 4 ώρες σε 20 σημεία στην Ελλάδα. 12ωρη δωρεάν τηλεφωνική υποστήριξη. Συναρμολόγηση Η/Υ στα μέτρα σας. ιαρκής αναβάθμιση Η/Υ 4ωρη

Διαβάστε περισσότερα

Pictor Dual C 146-01. Επίτοιχοι λέβητες αερίου θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού χρήσης BRAND NAME

Pictor Dual C 146-01. Επίτοιχοι λέβητες αερίου θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού χρήσης BRAND NAME GR Pictor Dual Επίτοιχοι λέβητες αερίου θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού χρήσης BRAND NAME C 146-01 Επίτοιχοι λέβητες αερίου Pictor Dual π º π À π Ã π À ƒ π π ªπ Àæ π È Ï ËÙ PICTOR DUAL LINE ÛÙÈ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση και µέτρα αντιµετώπισης

ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση και µέτρα αντιµετώπισης TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση και µέτρα αντιµετώπισης Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ. Msc ΚΙΛΚΙΣ 2005 ΘΟΡΥΒΟΣ Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

e-magazine FRANCHISEE FOCUS

e-magazine FRANCHISEE FOCUS e-magazine FRANCHISEE FOCUS Ïé ðñùôáãùíéóôýò ðáñïõóßáæïõí / Óõíåíôåýîåéò óõíåñãáôþí äéêôýùí franchise Ôåý ïò 39, Ôåý ïò 40, Ôåý ïò 41 FRANCHISEE FOCUS ΔÀ π Àºπ Δ ª π FRANCHISEES π π Δπ Àƒ Δ ƒ π Δπ Δ ƒ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Παρουσίαση εταιρείας Υπηρεσίες Ιστορικό Ιδρύτρια Μέλος Συνεργασίες Συνέδρια - Ημερίδες Αρθρογραφία Ενδεικτικά άρθρα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Παρουσίαση εταιρείας Υπηρεσίες Ιστορικό Ιδρύτρια Μέλος Συνεργασίες Συνέδρια - Ημερίδες Αρθρογραφία Ενδεικτικά άρθρα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Παρουσίαση εταιρείας Υπηρεσίες Ιστορικό Ιδρύτρια Μέλος Συνεργασίες Συνέδρια - Ημερίδες Αρθρογραφία Ενδεικτικά άρθρα Άψον σημαίνει άναψε στην ποντιακή διάλεκτο. Γι αυτό και το λογότυπό μας είναι

Διαβάστε περισσότερα

ÌÂ ÌÂ Ù Ê ÛÈÎ Ê ÈÓfiÌÂÓ

ÌÂ ÌÂ Ù Ê ÛÈÎ Ê ÈÓfiÌÂÓ Εισαγωγικό Μάθημα 1 ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Ύλη και ενέργεια Σ αυτό και στο επόμενο μάθημα, θα κάνουμε μια γενική αναφορά στα αντικείμενα μελέτης δύο βασικών φυσικών επιστημών, της φυσικής και της χημείας.

Διαβάστε περισσότερα

C 213-02. made in Italy. Tahiti Dual. Επίτοιχοι λέβητες αερίου μόνο για θέρμανση ή και με στιγμιαία παραγωγή ζεστού νερού χρήσης

C 213-02. made in Italy. Tahiti Dual. Επίτοιχοι λέβητες αερίου μόνο για θέρμανση ή και με στιγμιαία παραγωγή ζεστού νερού χρήσης C 213-02 made in Italy Tahiti Dual Επίτοιχοι λέβητες αερίου μόνο για θέρμανση ή και με στιγμιαία παραγωγή ζεστού νερού χρήσης GR apple ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô Tahiti Dual π ªπ π º π À π Ã π À ƒ π Àæ π È Ï ËÙÂ

Διαβάστε περισσότερα

ª ı ÓÔÓÙ applefi ÙÈ ÈÎÔÁ ÓÂÈÂ

ª ı ÓÔÓÙ applefi ÙÈ ÈÎÔÁ ÓÂÈ ª ı ÓÔÓÙ applefi ÙÈ ÈÎÔÁ ÓÂÈ ÔÏÈÙÈÎ Î È Ú ÎÙÈÎ Ù appleôï ÌËÛË ÙÔ ÔÈÓˆÓÈÎÔ appleôîïâèûìô Û ÈÎÔÁ ÓÂÈ Ì ªÈÎÚ È È ÛÙËÓ ÚÒappleË ª ı ÓÔÓÙ applefi ÙÈ ÈÎÔÁ ÓÂÈ - Csalãadoktãol Tanulunk - Learning from Families

Διαβάστε περισσότερα

Ιδεών ιοίκησης Eπιχειρήσεων

Ιδεών ιοίκησης Eπιχειρήσεων Οδηγός Ιδεών ιοίκησης Eπιχειρήσεων Tim Hindle The Economist Ο ΗΓΌΣ Ι ΕΏΝ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ The Economist Ο ΗΓΌΣ Ι ΕΏΝ ΙOIKHΣHΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Tim Hindle ÙÏÔ ÙÔ appleúˆùôù appleô Guide to Management Ideas

Διαβάστε περισσότερα

Συστη ματα επιισκέψιμων οροφών & Betoboard

Συστη ματα επιισκέψιμων οροφών & Betoboard Συστη ματα επιισκέψιμων οροφών & Betoboard Ô ˆ ÈÎfi Â Ô ÂÚÈÁÚ Ê Â Ô ª ÎÔ Ï ÙÔ ÈÌ Á µ ÚÔ (kg) 5.1 Ï Î ÔÚÔÊ Πλάκες ορυκτών ινών AMF* ( κατηγορία ακαυστότητας Α2 - s1,d0 ) Σύστημα C - Εμφανές σύστημα Σειρά

Διαβάστε περισσότερα

ÓfiÙËÙ 1 ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô

ÓfiÙËÙ 1 ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ÓfiÙËÙ ã appleâú Ô Ô ã appleâú Ô Ô ã appleâú Ô Ô ã appleâú Ô Ô ã appleâú Ô Ô Ì Ì È: ÀappleÂÓı ÌÈÛË ã T ÍË È Ó ÂappleÈÏ ÛÔ ÌÂ Ó appleúfi ÏËÌ, ÙÔ È Ô ÌÂ appleúôûâîùèî ÒÛÙÂ Ó Î Ù ÓÔ ÛÔ - ÌÂ ÙÈ appleïëúôêôú

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α 2 Ô. º π. Πραγματικοί αριθμοί

ΜΕΡΟΣ Α 2 Ô. º π. Πραγματικοί αριθμοί ΜΕΡΟΣ Α º π Ô Πραγματικοί αριθμοί ΕΙΣΑΩΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ª ÚÈ ÙÒÚ Ô ÌÂ Û Ó ÓÙ ÛÂÈ Ê ÛÈÎÔ, Î Ú ÈÔ Î È ÚËÙÔ ÚÈıÌÔ. ÙÔ ÙÂÏÂ Ù Ô Â ÌÂ ÂÍÂÙ ÛÂÈ ÙË ÂÎ ÈÎ ÙÔ apple Ú ÛÙ ÛË, Ë ÔappleÔ Ù Ó ÁÓˆÛÙ ÛÂ appleï appleâúèô

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΙΝΤΕΑΛ ΑΒΕΕ ΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΟΜΙΛΟΣ ΙΝΤΕΑΛ ΑΒΕΕ ΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΜΙΛΟΣ ΙΝΤΕΑΛ ΑΒΕΕ ΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Σχετικά µε την τροποποίηση της χρήσης των αντληθέντων κεφαλαίων σύµφωνα µε την Απόφαση 64 του ιοικητικού Συµβουλίου του Χρηµατιστηρίου Αξιών Αθηνών Αθήνα, Ιούλιος

Διαβάστε περισσότερα

ª ÚÔ 1: È µ ÛÈÎ Ú ÙË ÓÔÈÎÙ

ª ÚÔ 1: È µ ÛÈÎ Ú ÙË ÓÔÈÎÙ ª ÚÔ 1: È µ ÛÈÎ Ú ÙË ÓÔÈÎÙ Î È ÂÍ appleôûù Ûˆ Îapple  ÛË - 20 - Μέρος 1ο: Οι Βασικές Αρχές της ΑεξΑΕ Κεφ. 1ο: Εισαγωγή - 21 - ÂÊ Ï ÈÔ 1. ÈÛ ÁˆÁ ÛÙËÓ ÂÍ Η αρχή της γνωριµίας µας µε το σύνθετο πεδίο της

Διαβάστε περισσότερα

ƒπ ƒ º À À Ã πª ƒ º ƒπ π Ã

ƒπ ƒ º À À Ã πª ƒ º ƒπ π Ã È ÛÙ ÚÔÛÂÎÙÈÎ Ù ÙÔ È ÏÈ Ú ÎÈ Ô ËÁÈÒÓ ˉÚ ÛË ÚÈÓ ÂÁÎ Ù ÛÙ ÛÂÙÂ Î È ˉÚËÛÈÌÔ ÔÈ ÛÂÙ ÙË Û ÛÎÂ. ª ÓÔÓ ÙÛÈ ı ÂÙ ˉÂÙÂ Ù Î Ï ÙÂÚ ÔÙÂÏ ÛÌ Ù Î È ÙË Ì ÁÈÛÙË ÛÊ ÏÂÈ Î Ù ÙË ˉÚ ÛË. ƒπ ƒ º À À (βλ. σχέδιο στο εξώφυλλο)

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ÚÔÎ Ù ÔÏ Î È ÌË Î ÎÏÔÊÔÚÔ ÓÙ ÛÙÔÈ Â applefi Î Ù ÛÎÂ ÓÔÏÔ , , , ,00 ÓÔÏÔ ÌË Î ÎÏÔÊÔÚÔ ÓÙˆÓ ,

ÚÔÎ Ù ÔÏ Î È ÌË Î ÎÏÔÊÔÚÔ ÓÙ ÛÙÔÈ Â applefi Î Ù ÛÎÂ ÓÔÏÔ , , , ,00 ÓÔÏÔ ÌË Î ÎÏÔÊÔÚÔ ÓÙˆÓ , A ºA EIE KAPY AKH E..E. AP..E.MH 71686220000 I O O I MO 31Ë EKEMBPIOY 2015 ETAIPIKH XPH H (1 IANOYAPIOY - 31 EKEMBPIOY 2015) (XÚËÌ ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈÎ ÛÙÔÈ Â ÛÂ ÎfiÛÙÔ ÎÙ ÛË ) ÔÛ ÎÏÂÈÔÌ. ÔÛ appleúôëá. MË Î ÎÏÔÊÔÚÔ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΑΒΑΘΑ ΨΑΡΑΔΕΣ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2011

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΑΒΑΘΑ ΨΑΡΑΔΕΣ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2011 ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΑΒΑΘΑ ΨΑΡΑΔΕΣ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ µ Àª È Ó Í applefiï ÙÔ Á Ú ˆ, ÌË ÌÂ Ï appleâè Î È ÁÂÏ Ì È Ï ÁÔ Ï ÓÈ ÚË, Û Ó Ú Î È Û Ó ÚÎ ÚË... I ÓÔ ÚÈÔ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

Διαβάστε περισσότερα

Ú ÛË 2 ºÂ ÚÔ ÚÈÔ 2009 - ΔÂ Ô 60. Î ÔÛË È Ó ÌÂÙ È ˆÚÂ Ó Ì Ì ÙËÓ ÂÊËÌÂÚ «ª ƒπ» 3

Ú ÛË 2 ºÂ ÚÔ ÚÈÔ 2009 - ΔÂ Ô 60. Î ÔÛË È Ó ÌÂÙ È ˆÚÂ Ó Ì Ì ÙËÓ ÂÊËÌÂÚ «ª ƒπ» 3 editorial Ú ÛË 2 ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌ Ë ÎÚ ÛË apple ÂÈ ÛËÌ ÓÙÈÎfiÙ ÙÔ Úfi- ÏÔ. È fiù Ó Ï Ì ÎÚ ÛË ÂÓ Ó ÊÂÚfiÌ ÛÙ ÛÙË ÁÓˆÛÙ, ÏÏ ÛÙËÓ ÏÏË, Û ÂΠÓË appleô ÛÎÔapple - ̈ apple Ú ÌÂÏÔ ÌÂ. Ì ÛÙ fiïôè ÛÔÎ ÚÈÛÌ ÓÔÈ

Διαβάστε περισσότερα

11ο. Παγκρήτιο Περιφερικό Συμπόσιο Γενικής Ιατρικής. 7 9 Οκτωβρίου 2011 Ξενοδοχείο Candia Maris Hράκλειο

11ο. Παγκρήτιο Περιφερικό Συμπόσιο Γενικής Ιατρικής. 7 9 Οκτωβρίου 2011 Ξενοδοχείο Candia Maris Hράκλειο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Περιφερικό Τμήμα Κρήτης 11ο Παγκρήτιο Περιφερικό Συμπόσιο Γενικής Ιατρικής 7 9 Οκτωβρίου 2011 Ξενοδοχείο Candia Maris Hράκλειο ΟΡΓΑΝΩTIKH KAI EΠIΣTHMONIKH EΠITPOΠH Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

È ÛÙÂ ÚÔÛÂÎÙÈÎ Ù ÙÔ È ÏÈ Ú ÎÈ Ô ËÁÈÒÓ ˉÚ ÛË

È ÛÙÂ ÚÔÛÂÎÙÈÎ Ù ÙÔ È ÏÈ Ú ÎÈ Ô ËÁÈÒÓ ˉÚ ÛË È ÛÙÂ ÚÔÛÂÎÙÈÎ Ù ÙÔ È ÏÈ Ú ÎÈ Ô ËÁÈÒÓ ˉÚ ÛË ÚÈÓ ÂÁÎ Ù ÛÙ ÛÂÙÂ Î È ˉÚËÛÈÌÔ ÔÈ ÛÂÙÂ ÙË Û ÛÎÂ. ª ÓÔÓ ÙÛÈ ı ÂÙ ˉÂÙÂ Ù Î Ï ÙÂÚ ÔÙÂÏ ÛÌ Ù Î È ÙË Ì ÁÈÛÙË ÛÊ ÏÂÈ Î Ù ÙË ˉÚ ÛË. Πριν τη χρήση, βεβαιωθείτε ότι η

Διαβάστε περισσότερα

HMHTPHΣ TZIOBAΣ O ΘEOTOKAΣ, H EΥΡΩΠΗ KAI H ΓENIA TOY 30

HMHTPHΣ TZIOBAΣ O ΘEOTOKAΣ, H EΥΡΩΠΗ KAI H ΓENIA TOY 30 HMHTPHΣ TZIOBAΣ O ΘEOTOKAΣ, H EΥΡΩΠΗ KAI H ΓENIA TOY 30 Συµπληρώνονται φέτος 100 χρόνια από τη γέννηση του Γιώργου Θεοτοκά στην Kωνσταντινούπολη το 1905 από Xιώτες γονείς και σχεδόν 40 χρόνια από το θάνατό

Διαβάστε περισσότερα

ÛÊ ÏÂÈ Î È appleôûù ÚÈÍË

ÛÊ ÏÂÈ Î È appleôûù ÚÈÍË EL ÛÊ ÏÂÈ Î È appleôûù ÚÈÍË Πριν χρησιμοποιήσετε αυτό το προϊόν, διαβάστε προσεχτικά όλο το πληροφοριακό υλικό του προϊόντος και κρατήστε το για μελλοντική αναφορά. 7011287 ƒ π π π È Ó appleôê ÁÂÙÂ ËÏÂÎÙÚÔappleÏËÍ,

Διαβάστε περισσότερα

την ποιότητα με αποδείξεις θωρακισμένες πόρτες Αντιδιάρρηξη Θερμομόνωση Ηχομόνωση Ανεμοπερατότητα Υδατοστεγάνωση Εξοικονόμηση ενέργειας Ποιότητα

την ποιότητα με αποδείξεις θωρακισμένες πόρτες Αντιδιάρρηξη Θερμομόνωση Ηχομόνωση Ανεμοπερατότητα Υδατοστεγάνωση Εξοικονόμηση ενέργειας Ποιότητα την ποιότητα με αποδείξεις θωρακισμένες πόρτες Αντιδιάρρηξη Θερμομόνωση Ηχομόνωση Ανεμοπερατότητα Υδατοστεγάνωση Εξοικονόμηση ενέργειας Ποιότητα Η METAL SYSTEM στη συνεχή προσπάθεια της να πρωτοστατεί

Διαβάστε περισσότερα

ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple ÓÂ ÛÙË ã Ù ÍË

ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple Ó ÛÙË ã Ù ÍË ÁÈ Ù apple È È appleô ı apple Ó ÛÙË ã Ù ÍË Δ Àƒ π ø ø º π π π ª Δ ƒàªª π μàƒπ π øπ π π ª Δ Δƒ À π ƒ Àà ƒ ªÀ π π ª ª Δπ ø, π Δ Ã π, ø ƒ ºπ, ƒ Δ ƒ Δπ Δ Δ, ƒπ π ª ª ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Το καλοκαίρι έχει έρθει

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτες Ύλες Χρ νος Παραγωγής (min ανά 12-άδα) Μείγμα Πλαστικο

Πρώτες Ύλες Χρ νος Παραγωγής (min ανά 12-άδα) Μείγμα Πλαστικο Γραμμικ ς Προγραμματισμ ς 7 Μια βιοτεχνία παιγνιδιών διαθέτει σε πανελλήνια βάση δ ο διαφορετικά είδη νεροπίστολων, το Space Ray και το Super X-Ray. Τα δ ο παιγνίδια, αποδείχτηκαν ιδιαίτερα δημοφιλή μεταξ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ενότητα 3: 28η Οκτωβρίου Η πορεία προς το μέτωπο... 85 Η Ιταλία μάς κήρυξε τον πόλεμο!... 89 Η πείνα... 96 Κατοχή...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ενότητα 3: 28η Οκτωβρίου Η πορεία προς το μέτωπο... 85 Η Ιταλία μάς κήρυξε τον πόλεμο!... 89 Η πείνα... 96 Κατοχή... Αγαπητοί γονείς Σκοπός του βιβλίου αυτού είναι να βοηθήσει τους μαθητές της Ε Δημοτικού στο μάθημα της Γλώσσας. Κάθε μάθημα περιλαμβάνει: Ερωτήσεις για την κατανόηση του κειμένου του σχολικού βιβλίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ. Γλώσσα Γλώσσες και πολιτισμοί του κόσμου

ΕΝΟΤΗΤΑ. Γλώσσα Γλώσσες και πολιτισμοί του κόσμου 2η ΕΝΟΤΗΤΑ Γλώσσα Γλώσσες και πολιτισμοί του κόσμου Θέματα της ενότητας Α Είδη δευτερευουσών προτάσεων Ονοματικές και επιρρηματικές προτάσεις Οι δευτερεύουσες προτάσεις, οι προτάσεις δηλαδή που εξαρτώνται

Διαβάστε περισσότερα

 ÙÂÚË Î ÔÛË 1998. Copyright 1993, 1998, øma A. KYBENTI H

 ÙÂÚË Î ÔÛË 1998. Copyright 1993, 1998, øma A. KYBENTI H ii øma A. KYBENTI H ñ ÂÓÓ ıëîâ ÙÔ 947 ÛÙÔ N Ô ÂÙÚ ÙÛÈ ÙÔ N. ÂÚÚÒÓ. ñ TÔ 965 appleôêô ÙËÛ applefi ÙÔ ÂÍ Ù ÍÈÔ ÌÓ ÛÈÔ È ËÚÔÎ ÛÙÚÔ ÙÔ N. ÂÚÚÒÓ Î È ÂÁÁÚ ÊËΠÛÙÔ TÌ Ì M ıëì ÙÈÎÒÓ ÙÔ ÓÂappleÈÛÙËÌ Ô ÂÛÛ ÏÔÓ

Διαβάστε περισσότερα

Θανάσης Βασιλόγιαννης. Το Εκπαιδευτικό Υλικό

Θανάσης Βασιλόγιαννης. Το Εκπαιδευτικό Υλικό Θανάσης Βασιλόγιαννης Το Εκπαιδευτικό Υλικό για Εκπαίδευση από Απόσταση Smashwords Edition, Σημειώσεις Άδειας Αυτό το ebook παρέχεται δωρεάν, αλλά παραμένει στην πνευματική ιδιοκτησία του συγγραφέα. Μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό της ΔΕΝ ΠΩΛΕΙΤΑΙ ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΣ ΠΛΗΣΗ ΔΩΡΕΑΝ. για το βιβλίο της Δεν είμαι τέρας, σου λέω!

Εκπαιδευτικό υλικό της ΔΕΝ ΠΩΛΕΙΤΑΙ ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΣ ΠΛΗΣΗ ΔΩΡΕΑΝ. για το βιβλίο της Δεν είμαι τέρας, σου λέω! Εκπαιδευτικό υλικό της ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΣ ΠΛΗΣΗ για το βιβλίο της Δεν είμαι τέρας, σου λέω! ΔΕΝ ΠΩΛΕΙΤΑΙ ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ΔÈ ÔÓÔÌ Ô ÌÂ Û Ó ÚÔÌÔ; ÂÈ ÛÔ! ªÂ Ï Ó Á appleèô Î È Â Ì È Ô Úˆ ÙË ÈÛÙÔÚ appleô ÌfiÏÈ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να γίνει μια σύσκεψη;

Γιατί πρέπει να γίνει μια σύσκεψη; Η δοκιμασία της κλίσης σε ένα επάγγελμα είναι η αγάπη για το μόχθο που αυτό συνεπάγεται. Logan Pearsall Smith αρά τα όσα έχεις ακούσει και έχεις μάθει από την προσωπική σου εμπειρία, οι συσκέψεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες. 10 Κανόνες. δελτίο τύπου. αποδελτίωσης. ιεθνής αποδελτίωση από 90 χώρες. για ένα αποτελεσµατικό

Υπηρεσίες. 10 Κανόνες. δελτίο τύπου. αποδελτίωσης. ιεθνής αποδελτίωση από 90 χώρες. για ένα αποτελεσµατικό ΠΕΡΙΟ ΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΤΥΠΟΥ ΤΕΥΧΟΣ 1 - ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 Υπηρεσίες αποδελτίωσης Τι είναι το Internet Clipping Internet Monitoring ιεθνής αποδελτίωση από 90 χώρες 10 Κανόνες για ένα αποτελεσµατικό

Διαβάστε περισσότερα

Mέθοδοι ιαχείρισης του Oικοτουρισµού και του Τουρισµού σε Προστατευόµενες Περιοχές

Mέθοδοι ιαχείρισης του Oικοτουρισµού και του Τουρισµού σε Προστατευόµενες Περιοχές Mέθοδοι ιαχείρισης του Oικοτουρισµού και του Τουρισµού σε Προστατευόµενες Περιοχές E. ΣΒΟΡΩΝΟΥ À OÀƒ πo ƒπµ O O ÃøƒO π KAI ªO πø ƒ ø 2 E. ΣΒΟΡΩΝΟΥ Mέθοδοι ιαχείρισης του Oικοτουρισµού και του Τουρισµού

Διαβάστε περισσότερα

9ο Μάθημα ΔΥΝΑΜΕΙΣ. Μια κοινή αιτία για αλλαγές της κίνησης και για παραμορφώσεις

9ο Μάθημα ΔΥΝΑΜΕΙΣ. Μια κοινή αιτία για αλλαγές της κίνησης και για παραμορφώσεις 9ο Μάθημα ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μια κοινή αιτία για αλλαγές της κίνησης και για παραμορφώσεις Με την έννοια της δύναμης είμαστε εξοικειωμένοι από την καθημερινή μας ζωή. Λέμε βάλε περισσότερη δύναμη, τράβηξε δυνατά,

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη ανταγωνιστικότητα καινοτομία ενέργεια εξωστρέφεια EΤΟΣ 5ο TEYXΟΣ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ 6 106 71 ΑΘΗΝΑ Kωδ.: 8467 Kωδ.

ανάπτυξη ανταγωνιστικότητα καινοτομία ενέργεια εξωστρέφεια EΤΟΣ 5ο TEYXΟΣ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ 6 106 71 ΑΘΗΝΑ Kωδ.: 8467 Kωδ. Page 1 EΤΟΣ 5ο TEYXΟΣ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ 6 106 71 ΑΘΗΝΑ Kωδ.: 8467 2124/09 18:03 2124/09 16-12-11 Kωδ.: 8467 ανάπτυξη EΤΟΣ 5ο TEYXΟΣ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 26o EXOFYLLO ανταγωνιστικότητα

Διαβάστε περισσότερα

applefi ÙË ÏÈÎÔÓ µ ÏÏÂ ÛÙÔÓ ÕÏÈÌÔ ÙË ÙÙÈÎ ÔÈ ÂÚÂ ÓËÙ ÙË Regulon ÛÙËÓ appleúòùë ÁÚ ÌÌ Ì Ë Î Ù ÙÔ Î ÚÎ ÓÔ

applefi ÙË ÏÈÎÔÓ µ ÏÏÂ ÛÙÔÓ ÕÏÈÌÔ ÙË ÙÙÈÎ ÔÈ ÂÚÂ ÓËÙ ÙË Regulon ÛÙËÓ appleúòùë ÁÚ ÌÌ Ì Ë Î Ù ÙÔ Î ÚÎ ÓÔ applefi ÙË ÏÈÎÔÓ µ ÏÏÂ ÛÙÔÓ ÕÏÈÌÔ ÙË ÙÙÈÎ ÔÈ ÂÚÂ ÓËÙ ÙË Regulon ÛÙËÓ appleúòùë ÁÚ ÌÌ Ì Ë Î Ù ÙÔ Î ÚÎ ÓÔ ÃÙ appleòóù ÙÔÓ Î ÚÎ ÓÔ ÌÂ «ÔÚÊ Ó» Ê ÚÌ Î ÙˆÓ N ÛÔ ÏÂ È fiappleô ÏÔ, ÓÈ ªappleÔ Ï Î * ÓÂ Â Ó È Ô

Διαβάστε περισσότερα

TA EΠΙΠΕΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

TA EΠΙΠΕΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ º π 3 TA EΠΙΠΕΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ μ ÛÈÎ ÂÚˆÙ ÛÂÈ ıâˆú 3.1 ΔÈ Â Ó È ÔÈ appleôèî Â ÙˆÓ ÌÔÓÔÎ ÙÙ ÚˆÓ ÔÚÁ ÓÈÛÌÒÓ; Μια appleôèî αποτελείται από πολλούς μονοκύτταρους οργανισμούς, οι οποίοι προέρχονται από

Διαβάστε περισσότερα

A Ï apple ÁÈ ÛÙÔÈ Â ÔÈapple Ï 0,04 0,04 ÓÔÏÔ 0,04 0,04 ÓÔÏÔ ÌË Î ÎÏÔÊÔÚÔ ÓÙˆÓ , ,32

A Ï apple ÁÈ ÛÙÔÈ Â ÔÈapple Ï 0,04 0,04 ÓÔÏÔ 0,04 0,04 ÓÔÏÔ ÌË Î ÎÏÔÊÔÚÔ ÓÙˆÓ , ,32 "A. KONTOYZO OY-A. MAPA I H " AÓÒÓ ÌË-EÌappleÔÚÈÎ Î È BÈÔÙÂ ÓÈÎ EÙ ÈÚÂ AP. M.A.E. 34608/62/B/95/274 - AP..E.MH 71995320000 I O O I MO 31Ë EKEMBPIOY 2015 - ETAIPIKH XPH H (1 IANOYAPIOY - 31 EKEMBPIOY 2015)

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό της ΔΕΝ ΠΩΛΕΙΤΑΙ ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΣ ΠΛΗΣΗ ΔΩΡΕΑΝ. για το βιβλίο της Δεν είμαι τέρας, σου λέω!

Εκπαιδευτικό υλικό της ΔΕΝ ΠΩΛΕΙΤΑΙ ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΣ ΠΛΗΣΗ ΔΩΡΕΑΝ. για το βιβλίο της Δεν είμαι τέρας, σου λέω! Εκπαιδευτικό υλικό της ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΣ ΠΛΗΣΗ για το βιβλίο της Δεν είμαι τέρας, σου λέω! ΔΕΝ ΠΩΛΕΙΤΑΙ ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ΔÈ ÔÓÔÌ Ô Ì ÙÈÛÌfi; ÂÈ ÛÔ! ªÂ Ï Ó Á appleèô Î È Â Ì È Ô Úˆ ÙË ÈÛÙÔÚ appleô ÌfiÏÈ È

Διαβάστε περισσότερα

Good Practices in e-marketing

Good Practices in e-marketing Good Practices in e-marketing Περιεχόμενα Πρόλογος 3-4 Ενότητα Αλλαγές στην αγορά 5-24 Αγορά αυτοκινήτων 5-14 Canadapost 15-24 Ενότητα Επιχειρηματικά μοντέλα 25-106 e-shop - Marinall 25-36 e-shop - e-gardenshop

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 00 ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

A Ï apple ÁÈ ÛÙÔÈ Â ÔÈapple Ï , ,37 ÓÔÏÔ , ,37

A Ï apple ÁÈ ÛÙÔÈ Â ÔÈapple Ï , ,37 ÓÔÏÔ , ,37 A ITE A.E. ÂÓÔ Ô ÂÈ Î Î È TÔ ÚÈÛÙÈÎ EappleÈ ÂÈÚ ÛÂÈ A.E. AP. M.A.E. 14557/80/B/86/376 - AP..E.MH 124316620000 I O O I MO 31Ë EKEMBPIOY 2015 - ETAIPIKH XPH H (1 IANOYAPIOY - 31 EKEMBPIOY 2015) (XÚËÌ ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈÎ

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Εκπαιδευτική δραστηριότητα: ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ (ΕΤΙ)

Ε. Εκπαιδευτική δραστηριότητα: ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ (ΕΤΙ) Ε. Εκπαιδευτική δραστηριότητα: ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ (ΕΤΙ) ÔÛÔÙÈÎfi Î È appleôèôùèîfi ÏÂÁ Ô Το ΕΤΙ, ανταποκρινόµενο στις αυξανόµενες και µεταβαλλόµενες εκπαιδευτικές ανάγκες των τραπεζών και µε

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου

Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου 2 3 Εισαγωγή για τον εκπαιδευτή του προσωπικού Εάν διαβάζετε το παρόν έγγραφο, υποθέτουµε ότι θα θέλατε να επιµορφώσετε τα µέλη του προσωπικού ενός σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

ÌÂ Û ÌÌ Ô ÙÔ ÂÚÁ oì ÓÔ. ËÌÈÔ ÚÁ, Ï Ë appleúˆùô Ô ÏÈÒÓ, ÓÂÛË ÎÈÓ ÛˆÓ, ÏÈÁfiÙÂÚ appleô Û Â ÁÈ Ûı ÓÂÈÂ, ÌÂÁ Ï ÙÂÚË ËÌÈÔ ÚÁÈÎfiÙËÙ ÂÚÁ ÔÌ ÓˆÓ, Î Ï ÙÂÚ

ÌÂ Û ÌÌ Ô ÙÔ ÂÚÁ oì ÓÔ. ËÌÈÔ ÚÁ, Ï Ë appleúˆùô Ô ÏÈÒÓ, ÓÂÛË ÎÈÓ ÛˆÓ, ÏÈÁfiÙÂÚ appleô Û Â ÁÈ Ûı ÓÂÈÂ, ÌÂÁ Ï ÙÂÚË ËÌÈÔ ÚÁÈÎfiÙËÙ ÂÚÁ ÔÌ ÓˆÓ, Î Ï ÙÂÚ Κ Υ Ρ Ι Α Κ Η 3 A Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ 2 0 1 1 TO BHMA º π ƒ ø ª ÈÎËÙ ÙË ÎÚ ÛË ÌÂ Û ÌÌ Ô ÙÔ ÂÚÁ oì ÓÔ Â appleâ ÛÌ ÙˆÓ Î ÈÚÒÓ apple Ú Ô Ó ÂÙ ÈÚ  appleô ÂÓ ÛÙ Ì ÙÔ Ó Ó ÂappleÂÓ Ô Ó ÛÙË ËÌÈÔ ÚÁ ÂÓfi ÂÍ ÈÚÂÙÈÎÔ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Υποθέστε ότι έχουμε μερικά ακίνητα φορτισμένα σώματα (σχ.). Τα σώματα αυτά δημιουργούν γύρω τους ηλεκτρικό πεδίο. Αν σε κάποιο σημείο Α του ηλεκτρικού πεδίου τοποθετήσουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

âág Ôé ÓÜÓ appleúáùôó àïïa Î d àâd ÙÔÈÔÜÙÔ ÔxÔ ÙáÓ âìáó ÌË ÂÓd ôïï ˆ appleâ ıâûı È õ Ù á ÏfiÁˆ ôó ÌÔÈ ÏÔÁÈ ÔÌ Ó ˆ ÏÙÈÛÙÔ Ê ÓËÙ È.

âág Ôé ÓÜÓ appleúáùôó àïïa Î d àâd ÙÔÈÔÜÙÔ ÔxÔ ÙáÓ âìáó ÌË ÂÓd ôïï ˆ appleâ ıâûı È õ Ù á ÏfiÁˆ ôó ÌÔÈ ÏÔÁÈ ÔÌ Ó ˆ ÏÙÈÛÙÔ Ê ÓËÙ È. âág Ôé ÓÜÓ appleúáùôó àïïa Î d àâd ÙÔÈÔÜÙÔ ÔxÔ ÙáÓ âìáó ÌË ÂÓd ôïï ˆ appleâ ıâûı È õ Ù á ÏfiÁˆ ôó ÌÔÈ ÏÔÁÈ ÔÌ Ó ˆ ÏÙÈÛÙÔ Ê ÓËÙ È. Ï ÙˆÓ ÚfiÏÔÁÔ TÈ Â Ó È Ë ŒÎıÂÛË I ÂÒÓ Â Ó È Ï ÁÔ ˆ appleôï ÁÓˆÛÙfi Û fiûô

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Ο φίλος μας το δάσος. Ο χρόνος. Οι χρόνοι των ρημάτων

Ο φίλος μας το δάσος. Ο χρόνος. Οι χρόνοι των ρημάτων 1 Ο φίλος μας το δάσος È ÚfiÓÔÈ ÙˆÓ ÚËÌ ÙˆÓ ÃÚÔÓÈÎ ÂappleÈÚÚ Ì Ù ºÚ ÛÂÈ ÌÂ appleúôı ÛÂÈ ÃÚÔÓÈÎ appleúôù ÛÂÈ Ο χρόνος Για να δείξουμε στον προφορικό ή το γραπτό λόγο πότε γίνεται κάτι ή πόσο διαρκεί κάτι,

Διαβάστε περισσότερα

Έτσι συμφώνησαν να κυβερνήσουν Οι υποχωρήσεις Αναστασιάδη, οι τρεις θέσεις-κλειδιά και τα 10 σημεία-πλαίσιο της νέας διακυβέρνησης

Έτσι συμφώνησαν να κυβερνήσουν Οι υποχωρήσεις Αναστασιάδη, οι τρεις θέσεις-κλειδιά και τα 10 σημεία-πλαίσιο της νέας διακυβέρνησης À ø π Κυριακή 2 Σεπτεμβρίου 2012 Δ Àƒπ www.kathimerini.com.cy EÙÔ 4Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 202 appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ 1,50 (μ π ) - 3,90 (ª TI ƒ º ƒ ) - 4,90 (ª TO CD) ΣHMEPA O Γ. ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

International Mathematics Communication and IMAGINARY

International Mathematics Communication and IMAGINARY International Mathematics Communication and IMAGINARY Dr. Andreas Daniel Matt Mathematisches Forschungsinstitut Oberwolfach AIMS-IMAGINARY workshop, Cape Town, 5.11.-7.11.2014 Why do we communicate mathematics?

Διαβάστε περισσότερα

Building Online Communities Ο ÈÎËÁfiÚÔ Û ÓÔÈÎÙ online ÂπÈÎÔÈÓˆÓ Ì ÙÔ πôï ÙÂ

Building Online Communities Ο ÈÎËÁfiÚÔ Û ÓÔÈÎÙ online ÂπÈÎÔÈÓˆÓ Ì ÙÔ πôï Ù Building Online Communities Ο ÈÎËÁfiÚÔ Û ÓÔÈÎÙ online ÂπÈÎÔÈÓˆÓ Ì ÙÔ πôï Ù Page 2 Page 3 Για ποιά social media μιλάμε; Page 4 Για ποιά social media μιλάμε; Page 5 Επικοινωνώ = χτίζω σχέσεις Page 6 Community

Διαβάστε περισσότερα

www.imaginary.org Open and Collaborative Mathematics Communication

www.imaginary.org Open and Collaborative Mathematics Communication Open and Collaborative Mathematics Communication Web-based Platform Material for Exhibitions Interactive Programs Galleries of Pictures Scientific Texts Material for Schools Free Up and Download International

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικό αντικείµενο της ενότητας είναι η παρουσίαση του

Γνωστικό αντικείµενο της ενότητας είναι η παρουσίαση του Κολίτση Φιλοθέη ΠΛΑΝΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΟ ΚΣΕ 1. Θέµα της ενότητας Αναφέρετε το γνωστικό αντικείµενο της ενότητας, τη σχέση της µε το ΑΠΣ και το υλικό του ΚΣΕ. Ποιες ήταν οι κυριότερες νέες γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

EÓfiÙËÙ 1 TA I IA, TO OI, METAºOPIKA ME A. ã appleôâófiùëù : T ÍÈ Â ÔÓÙ ÌÂ ÂÏ Ê ÓÙ. ã appleôâófiùëù : Ô Ì ÚÂ ÛÙÔ Ô Ófi TÂÙÚ ÈÔ ÂÚÁ ÛÈÒÓ ÛÂÏ.

EÓfiÙËÙ 1 TA I IA, TO OI, METAºOPIKA ME A. ã appleôâófiùëù : T ÍÈ Â ÔÓÙ ÌÂ ÂÏ Ê ÓÙ. ã appleôâófiùëù : Ô Ì ÚÂ ÛÙÔ Ô Ófi TÂÙÚ ÈÔ ÂÚÁ ÛÈÒÓ ÛÂÏ. EÓfiÙËÙ 1 TA I IA, TO OI, METAºOPIKA ME A Aã appleôâófiùëù : O ı Ï ÛÛÔapplefiÚÔ A. K Ù ÓÔÒ ÙÔ ÎÂ ÌÂÓÔ ÛÂÏ. 8 Bã appleôâófiùëù : T ıèó Î apple Ï A. K Ù ÓÔÒ Ùo ÎÂ ÌÂÓo ÛÂÏ. 10 B. MÂÏÂÙÒ ÙÔ ÁÚ ÌÌ ÙÈÎfi Ê

Διαβάστε περισσότερα

È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ, Â ÙÂÚË /Í ÓË )

È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ,  ÙÂÚË /Í ÓË ) π Δ ªπ ÀΔπ ª π TMHMA NH π ø ø ƒ Δ ƒπ ø π ƒ ƒ ªª Δø ø π π π π À ƒπ È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ,  ÙÂÚË /Í ÓË ) ƒ ƒ ªª Àªº I º øƒπ 4, 5 Î È 6 ÂappleÙÂÌ Ú Ô 2009 E πδƒ π Δ ªO π πδƒo Úfi ÚÔ

Διαβάστε περισσότερα

No 1 ÛÂ Aloe Vera ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ!

No 1 ÛÂ Aloe Vera ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ! No 1 ÛÂ Aloe Vera ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ! I V I L P R N G V I R V E R R O D U I N G P R O D U C T S R E V E R F O E V O R E R T C T S O U R F U T U R E U R R F U U T U R E I S F O R E V E R V E R E O R E S F R 1

Διαβάστε περισσότερα

4ο Μάθημα ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ

4ο Μάθημα ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ 4ο Μάθημα ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ Μετρούμε με το μέτρο και με άλλα όργανα «ÔÏÏ ÊÔÚ Ï ˆ fiùè fiù Ó ÌappleÔÚÂ Ó ÌÂÙÚ ÛÂÈ ÂΠÓÔ ÁÈ ÙÔ ÔappleÔ Ô ÌÈÏ Î È Ó ÙÔ ÂÎÊÚ ÛÂÈ Ì ÚÈıÌÔ, Í ÚÂÈ Î ÙÈ ÁÈ' Ùfi. ŸÙ Ó fiìˆ ÂÓ ÌappleÔÚÂ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝ ΥΝΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝ ΥΝΟΥ TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝ ΥΝΟΥ Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ. Msc ΚΙΛΚΙΣ 2005 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝ ΥΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Àª π ªπ ƒπ. Ê Ë appleô Ú ˆÛË ÙË Ú appleâ ÁÈ Î Ù ÔÏ Ô ÔÈappleÔÚÈÎÒÓ ÛÙÔ Û Ó ÏÊÔ

Àª π ªπ ƒπ. Ê Ë appleô Ú ˆÛË ÙË Ú appleâ ÁÈ Î Ù ÔÏ Ô ÔÈappleÔÚÈÎÒÓ ÛÙÔ Û Ó ÏÊÔ ƒ À ƒ À - π ƒπ π ªπ ƒπ 02-03-07 05:33 Page 1 Àª π ªπ ƒπ Ê Ë appleô Ú ˆÛË ÙË Ú appleâ ÁÈ Î Ù ÔÏ Ô ÔÈappleÔÚÈÎÒÓ ÛÙÔ Û Ó ÏÊÔ ÛˆÛÙ Î È Â Ú ıìë ÏÂÈÙÔ ÚÁ ÙÔ ıâûìô ÂÈ Ó appleúôûê ÚÂÈ ıâùèî ÛÙÔÈ Â Û fiïô Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ο απ λυτος οδηγ ς διαχείρισης έργου

Ο απ λυτος οδηγ ς διαχείρισης έργου NOKES και GREENWOOD Ο απ λυτος οδηγ ς διαχείρισης έργου Ο γρήγορος τρ πος για να υλοποιηθεί το έργο έγκαιρα και στο πλαίσιο του προϋπολογισµο applefiï ÙÔ Ô ËÁfi È Â ÚÈÛË ÚÁÔ NOKES και GREENWOOD applefiï

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

π π π ª ª ƒ π À π π π π À

π π π ª ª ƒ π À π π π π À π π π ª ª ƒ π À π π π π À Το κεφάλαιο αυτ έχει σε σχέση µε το προηγο µενο χαρακτήρα εµβάθυνσης µε έντονο προσανατολισµ προς την πράξη. Παράλληλα προϋποθέτει κάποιες γενικές γνώσεις απ το χώρο της τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Το σενάριο για τριπλή συγχώνευση με Eurobank και Ταχ. Ταμιευτήριο

Το σενάριο για τριπλή συγχώνευση με Eurobank και Ταχ. Ταμιευτήριο Η πρόταση - ματ στην Τρόικα Η κίνηση Σαμαρά- Στουρνάρα που απεγκλωβίζει τη λήψη πρόσθετων μέτρων Η κόντρα ΔΝΤ και Ε.Ε. για το συνολικό ζήτημα επίλυσης του ελληνικού χρέους ΣΕΛ. 2, 3 ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ Fund

Διαβάστε περισσότερα