11 o ΠΕΡΙΕΓΦΕΙΡΗΣΙΚΗ ΥΡΟΝΣΙΔΑ ΔΙΑΒΗΣΙΚΟΤ ΑΘΕΝΟΤ. Ξεξηερόκελα. Δπηκέιεηα θεθαιαίνπ: Βίθπ Λχθηαξε

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "11 o ΠΕΡΙΕΓΦΕΙΡΗΣΙΚΗ ΥΡΟΝΣΙΔΑ ΔΙΑΒΗΣΙΚΟΤ ΑΘΕΝΟΤ. Ξεξηερόκελα. Δπηκέιεηα θεθαιαίνπ: Βίθπ Λχθηαξε"

Transcript

1 ΠΕΡΙΕΓΦΕΙΡΗΣΙΚΗ ΥΡΟΝΣΙΔΑ ΔΙΑΒΗΣΙΚΟΤ ΑΘΕΝΟΤ 11 o Δπηκέιεηα θεθαιαίνπ: Βίθπ Λχθηαξε Ξεξηερόκελα 11.1 ΔΗΠΑΓΩΓΗΘΑ ΝΟΗΠΚΝΗ ΓΗΑΓΛΩΠΡΗΘΑ ΘΟΗΡΖΟΗΑ ΡΝ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ ΚΔΡΑΒΝΙΗΠΚΝΠ ΡΖΠ ΓΙΘΝΕΖΠ ΘΑΗ ΞΑΘΝΓΔΛΔΠΖ ΠΓ ΔΞΗΞΙΝΘΔΠ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ ΘΑΗ ΑΛΑΗΠΘΖΠΗΑ ΓΗΑΒΖΡΗΘΖ ΘΔΡΝΜΔΩΠΖ ΞΔΟΝΠΚΩΡΗΘΝ ΚΖ ΘΔΡΩΡΗΘΝ ΘΩΚΑ ΞΝΓΙΘΑΗΚΗΑ ΞΟΝΓΗΑΘΔΠΗΘΝΗ ΞΑΟΑΓΝΛΡΔΠ ΘΗΛΓΛΝ ΠΡΝ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ ΞΟΝΔΓΣΔΗΟΖΡΗΘΖ ΑΜΗΝΙΝΓΖΠΖ ΓΗΑΒΖΡΗΘΝ ΑΠΘΔΛΝΠ ΑΜΗΝΙΝΓΖΠΖ ΘΑΟΓΗΑΓΓΔΗΑΘΝ ΘΗΛΓΛΝ ΠΡΝ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ ΑΜΗΝΙΝΓΖΠΖ ΛΔΟΝΙΝΓΗΘΝ ΘΗΛΓΛΝ ΠΡΝ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ ΑΜΗΝΙΝΓΖΠΖ ΑΛΑΞΛΔΠΡΗΘΝ ΘΗΛΓΛΝ ΠΡΝ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ ΙΝΗΞΖ ΘΙΗΛΗΘΖ ΑΜΗΝΙΝΓΖΠΖ ΑΠΘΔΛΝΠ ΚΔ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ ΔΟΓΑΠΡΖΟΗΑΘΝΠ ΈΙΔΓΣΝΠ ΑΠΘΔΛΝΠ ΚΔ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ ΞΟΝΔΓΣΔΗΟΖΡΗΘΖ ΒΔΙΡΗΠΡΝΞΝΗΖΠΖ ΓΗΑΒΖΡΗΘΝ ΑΠΘΔΛΝΠ ΞΟΝΔΓΣΔΗΟΖΡΗΘΖ ΔΡΝΗΚΑΠΗΑ ΑΠΘΔΛΩΛ ΚΔ ΠΓ ΑΛΡΗΚΔΡΩΞΗΠΖ ΓΗΑΒΖΡΗΘΝ ΑΠΘΔΛΝΠ ΑΛΑΙΝΓΑ ΚΔ ΡΖ ΒΑΟΡΖΡΑ ΡΖΠ ΔΞΔΚΒΑΠΖΠ ΒΑΠΗΘΔΠ ΑΟΣΔΠ ΑΛΡΗΚΔΡΩΞΗΠΖΠ ΑΛΑΗΠΘΖΡΗΘΖ ΡΔΣΛΗΘΖ ΠΡΝ ΓΗΑΒΖΡΗΘΝ ΑΠΘΔΛH ΒΗΒΙΗΝΓΟΑΦΗΑ ΠΕΖΡΖΠΖ ΘΙΗΛΗΘΩΛ ΞΟΝΒΙΖΚΑΡΩΛ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖΠ ΓΗΑΒΖΡΖΠ Κε θαη/ή ζθίαζε ζεκαίλνληαη νη βαζηθέο πιεξνθνξίεο Κε ζεκαίλνληαη νη πην ζεκαληηθέο βηβιηνγξαθηθέο αλαθνξέο

2 Διέλε Αζθεηνπνχινπ 11.1 ΔΗΠΑΓΩΓΗΘΑ ΝΟΗΠΚΝΗ Ν Παθραξώδεο Γηαβήηεο (ΠΓ) είλαη κηα λνζεξή θαηάζηαζε πνπ ραξαθηεξίδεηαη απφ δηαηαξαρή ηνπ κεηαβνιηζκνχ ησλ πδαηαλζξάθσλ ιφγσ έιιεηςεο ηεο δξαζηεξηφηεηαο ηεο ηλζνπιίλεο κε απνηέιεζκα ππεξγιπθαηκία θαη γιπθνδνπξία. Ζ Ακεξηθάληθε Γηαβεηνινγηθή Δηαηξεία δηεπθξίληζε φηη ε δηάγλσζε ηνπ ΠΓ ζα πξέπεη λα γίλεηαη φηαλ κηα ηπραία ηηκή γιπθφδεο ζην πιάζκα ζε έλα αζπκπησκαηηθφ άηνκν είλαη >11.1 mmol/l. Αλ ε ηηκή γιπθφδεο λεζηείαο ζην πιάζκα είλαη >7.0 mmol/l (6.1 mmol/l ζπγθέληξσζε γιπθφδεο ζην αίκα) ηφηε ε εμέηαζε πξέπεη λα επαλαιεθζεί ζε δηαθνξεηηθή κέξα θαη αλ ε ηηκή ηεο γιπθφδεο παξακέλεη πάλσ απφ απηφ ην φξην ηφηε γίλεηαη ε δηάγλσζε ηνπ ΠΓ. Ζ Ακεξηθάληθε Γηαβεηνινγηθή Δηαηξεία(ADA) νξίδεη φηη ζπγθεληξψζεηο γιπθφδεο λεζηείαο αλάκεζα ζε 6.1 θαη 7.0 mmol/l ( mmol/l ζπγθεληξψζεηο γιπθφδεο αίκαηνο) αληηζηνηρνχλ ζε "δηαηαξαρή γιπθφδεο λεζηείαο". Ν Ξαγθφζκηνο Νξγαληζκφο γείαο (WHO) επίζεο πξνηείλεη φηη ε δηάγλσζε ηνπ ΠΓ ζα πξέπεη λα γίλεηαη αλ κηα ηπραία ζπγθέληξσζε γιπθφδεο ζην πιάζκα είλαη > 11.1 mmol/l (ζην θιεβηθφ νιηθφ αίκα > 10.0 mmol/l). Δπίζεο ε δηάγλσζε ζα γίλεηαη φηαλ ε ζπγθέληξσζε ηεο γιπθφδεο λεζηείαο ζην πιάζκα είλαη >7.0 mmol/l θαη αθνινπζήζεη κηα δεχηεξε παζνινγηθή ηηκή ή κηα εμέηαζε αλνρήο γιπθφδεο απφ ην ζηφκα ζηα παζνινγηθά φξηα ηνπ ΠΓ ΓΗΑΓΛΩΠΡΗΘΑ ΘΟΗΡΖΟΗΑ ΡΝ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ Ξ ξφζθαηα, ηφζν ε Ακεξηθάληθε Γηαβεηνινγηθή Δηαηξεία (ADA) φζν θαη ν Ξαγθφζκηνο Νξγαληζκφο γείαο (WHO) δεκνζίεπζαλ νδεγίεο γηα λέα δηαγλσζηηθά θξηηήξηα γηα ην ΠΓ. Θαη νη δπν νξγαληζκνί πξνηείλνπλ κείσζε ησλ δηαγλσζηηθψλ νξίσλ γηα ηηο ζπγθεληξψζεηο γιπθφδεο λεζηείαο ζην πιάζκα θαη επηβεβαηψλνπλ κηα πην αηηηνινγηθά βαζηζκέλε νλνκαζία. Νη φξνη ηχπνο 1 ΠΓ (θαηαζηξνθή ησλ β-θπηηάξσλ ηνπ παγθξέαηνο) θαη ηχπνο 2 ΠΓ (αλσκαιία ζηελ έθθξηζε ηεο ηλζνπιίλεο θαη ζπλήζσο αληίζηαζε ζηελ ηλζνπιίλε) πξνηείλνληαη ζηε ζέζε ησλ ζπλεζηζκέλσλ παξαπιαλεηηθψλ φξσλ "ηλζνπιηλνεμαξηψκελνο" θαη "κε-ηλζνπιηλνεμαξηψκελνο" ΠΓ. Ζ ζχγρξνλε ηαμηλόκεζε ηνπ ΣΔ ζχκθσλα κε ηελ American Diabetes Association (ADA) θαη ηνλ Ξαγθφζκην Νξγαληζκφ γείαο (WHO) βαζίδεηαη ζε 4 θαηεγνξίεο. Ο ΣΔ ηύπνπ 1 (αληί ηνπ παιηνχ φξνπ λεαληθφο ή ηλζνπιηλνεμαξηψκελνο ΠΓ, IDDM): είλαη απηνάλνζεο παζνγέλεζεο: ζρεηίδεηαη κε ηδηνπαζείο κνξθέο δπζιεηηνπξγίαο ησλ β-θπηηάξσλ ηνπ παγθξέαηνο πνπ νδεγνχλ ζε απφιπηε έιιεηςε ηλζνπιίλεο ε επίπησζή ηνπ παξακέλεη ζηαζεξή ζε 0.4%, κε ίδηα θαηαλνκή ζε άληξεο θαη γπλαίθεο, ζπλήζσο λεαξήο ειηθίαο. Ο ΣΔ ηύπνπ 2 (αληί ηνπ παιηνχ φξνπ NIDDM): ε παζνγέλεζή ηνπ θαηά θχξην ιφγν βαζίδεηαη ζηελ αληίζηαζε ζηελ ηλζνπιίλε: ιφγσ κεησκέλεο θπξίσο δηέγεξζεο ηεο ζχλζεζεο ηνπ γιπθνγφλνπ ζηνπο κπο απφ ηελ ηλζνπιίλε, πνπ ζρεηίδεηαη κε δηαηαξαρή ζηε κεηαθνξά ηεο γιπθφδεο, δηαδηθαζία πνπ κε ηε ζεηξά ηεο δηεγείξεηαη απφ ηελ ηλζνπιίλε είλαη λφζνο πνπ αξρίδεη ζηελ ελήιηθε δσή ε επίπησζή ηνπ θζάλεη ην 6.6 % θαη πιεζηάδεη ην 8 % ζε πιεζπζκφ > 65 εηψλ. 300

3 11 ν Θεθάιαην Ξεξηεγρεηξεηηθή Φξνληίδα Γηαβεηηθνχ Αζζελνχο Ο ΣΔ ηύπνπ 3: αληηζηνηρεί ζε έλα επξχ θάζκα εηδηθψλ ηχπσλ δηαβήηε θαη πεξηιακβάλεη: πνηθίιεο γελεηηθέο αλσκαιίεο ζηε ιεηηνπξγία ησλ β-θπηηάξσλ ηνπ παγθξέαηνο ή ζηε δξάζε ηεο ηλζνπιίλεο ή θαη ζηα δπν παζήζεηο ηεο εμσθξηλνχο κνίξαο ηνπ παγθξέαηνο, φπσο ελδνθξηλνπάζεηεο, ινηκψμεηο, ηνμηθφηεηα απφ θάξκαθα ή άιιεο ρεκηθέο νπζίεο. Ο ΣΔ ηύπνπ 4: είλαη ν ΠΓ ηεο θχεζεο: εκθαλίδεηαη ζπλήζσο ζηηο εβδνκάδεο θχεζεο ε παζνγέλεζή ηνπ βαζίδεηαη ζε γελεηηθέο αλσκαιίεο, αληίζηαζε ζηελ ηλζνπιίλε, δηαηαξαρή ζηε κεηαθνξά γιπθφδεο θαη ζηε ρξήζε ηεο απφ ηα θχηηαξα. ε επίπησζή ηνπ αλέξρεηαη ζην 4 % ησλ θπήζεσλ: εθ ησλ νπνίσλ % ζα αλαπηχμνπλ ΠΓ ηχπνπ 2 εληφο 10 εηψλ ΚΔΡΑΒΝΙΗΠΚΝΠ ΡΖΠ ΓΙΘΝΕΖΠ ΘΑΗ ΞΑΘΝΓΔΛΔΠΖ ΠΓ Νη νξκφλεο πνπ ζπκκεηέρνπλ ζηε θπζηνινγηθή νξκνληθή ξχζκηζε ησλ κεηαβνιηθψλ νδψλ ζην ΠΓ είλαη: Ζ Ηλζνπιίλε, πνπ εθθξίλεηαη κεηά ην γεχκα θαη νη δξάζεηο ηεο δίδνληαη ζηνλ Ξίλαθα Νη αληηζηαζκηζηηθέο νξκφλεο, πνπ εθθξίλνληαη ζε λεζηεία θαη νη δξάζεηο ηνπο είλαη ε ζπλερήο πξνζθνξά γιπθφδεο, ειεχζεξσλ ιηπαξψλ νμέσλ (ΔΙΝ) θαη θεηνλνζσκάησλ. Νη νξκφλεο απηέο είλαη: Δπηλεθξίλε Γινπθαγφλν Θνξηηδφιε Απμεηηθή νξκφλε (GH). Ξίλαθαο Δλδνθξηληθέο δξάζεηο ηεο Ηλζνπιίλεο. Ήπαξ Κύεο Ιηπώδεο Ηζηόο Αλαβνιηθέο δξάζεηο πξφζιεςε γιπθφδεο ζχλζεζε γιπθνγφλνπ πξφζιεςε γιπθφδεο ζχλζεζε γιπθνγφλνπ ζχλζεζε πξσηετλψλ πξναγσγή ζρεκαηηζκνχ ιηπαξψλ νμέσλ πνπ απνξξνθψληαη απφ ιηπνθχηηαξα αχμεζε ηεο κεηαθνξάο γιπθφδεο ζηα ιηπνθχηηαξα Αληηθαηαβνιηθέο δξάζεηο αλαζηνιή γιπθνγνλφιπζεο αλαζηνιή γιπθνλενγέλεζεο αλαζηνιή θεηνγέλεζεο αλαζηνιή θαηαβνιηζκνχ πξσηετλψλ αλαζηνιή ελδνθπηηάξηαο ιηπφιπζεο Ζ Ηλζνπιίλε αλαθαιχθζεθε πξηλ απφ 75 έηε αιιά κφιηο πξφζθαηα άξρηζε ε θαηαλφεζε ηεο παζνγέλεζεο ηνπ ΠΓ θαη εηδηθά ησλ κεραληζκψλ κε ηνπο νπνίνπο ε ηλζνπιίλε πξνάγεη ηελ πξφζιεςε ηεο γιπθφδεο απφ ηα θχηηαξα. Οκνηόζηαζε ηεο γιπθόδεο Γηα λα δηαηεξνχληαη ηα επίπεδα γιπθφδεο ζην αίκα κέζα ζε ζηελά φξηα, πξέπεη λα ππάξρεη ηζνξξνπία αλάκεζα ζηελ νξκνληθά ξπζκηδφκελε πξφζιεςε ηεο γιπθφδεο ζηελ πεξηθέξεηα θαη ηελ επαηηθή παξαγσγή ηεο γιπθφδεο. Όηαλ απμάλνπλ ηα επίπεδα ηεο γιπθφδεο ζην αίκα γξήγνξα δηεγείξεηαη ε έθθξηζε ηλζνπιίλεο (Ξίλαθαο 11-1), ε νπνία: απμάλεη ηε κεηαθνξά ηεο γιπθφδεο, ην κεηαβνιηζκφ θαη ηελ απνζήθεπζε ζηνπο κπο θαη ηα ιηπνθχηηαξα 301

4 Διέλε Αζθεηνπνχινπ αλαζηέιιεη ηελ έθθξηζε γινπθνγφλνπ ρακειψλεη ηε ζπγθέληξσζε ειεχζεξσλ ιηπαξψλ νμέσλ ζην πιάζκα, νδεγψληαο ζε κείσζε ηεο επαηηθήο παξαγσγήο γιπθφδεο. Μεηαθνξά γιπθόδεο Ρα ζπζηήκαηα κεηαθνξάο πδαηαλζξάθσλ θαη γιπθφδεο κέζα ζηα θχηηαξα δηα ηεο ιηπηδηθήο δηπινζηνηβάδαο ησλ θπηηαξηθψλ κεκβξαλψλ, ζχκθσλα κε πξφζθαηα δεδνκέλα θισλνπνίεζεο, δηαθξίλνληαη ζε δπν δηαθνξεηηθέο νηθνγέλεηεο. Μεηαθνξείο γιπθόδεο πνπ ζπλδένληαη κε Νa + : βξίζθνληαη θπξίσο ζην έληεξν θαη ηνπο λεθξνχο επηηξέπνπλ ηελ ελεξγεηηθή κεηαθνξά ηεο γιπθφδεο αληίζεηα ζηελ θιίζε ηεο ζπγθέληξσζεο ηεο γιπθφδεο. Μεηαθνξείο ππνβνεζνύκελεο δηάρπζεο αλάινγα κε ηελ θιίζε ηεο ζπγθέληξσζεο ηεο γιπθφδεο: 5 νκφινγεο δηακεκβξαληθέο πξσηεΐλεο, νη GLUT-1,2,3,4, πνπ θσδηθνπνηνχληαη απφ 5 δηαθνξεηηθά γνλίδηα θαίλεηαη φηη ελέρνληαη ζηηο δηαηαξαρέο ζηε κεηαθνξά ηεο γιπθφδεο πνπ είλαη ε αηηία ηεο αληίζηαζεο ζηελ ηλζνπιίλε ζην ΠΓ ηχπνπ 2 θαη ζε ιηγφηεξν βαζκφ ζην ΠΓ ηχπνπ 1 Αληίζηαζε ζηε δηεγεξηηθή δξάζε ηεο Ιλζνπιίλεο γηα κεηαθνξά γιπθόδεο Νη αθφινπζεο είλαη νη πηζαλέο αηηίεο αληίζηαζεο ζηηο δηεγεξηηθέο δξάζεηο ηεο ηλζνπιίλεο γηα ηε κεηαθνξά ηεο γιπθφδεο Κεηαιιάμεηο ζηνπο κεηαθνξείο γιπθφδεο: Αιιαγέο ζηελ εηδηθή γηα θάζε ηζηφ παξαγσγή GLUT-4 Αλσκαιίεο ζηελ ελδνθπηηάξηα κεηαθνξά ησλ GLUT-4 Γηαηαξαρέο ζηα κνλνπάηηα ζεκαηνδφηεζεο Γηαηαξαρέο ζηε κεηαθνξά ηεο γιπθφδεο πνπ δηεγείξεηαη απφ ηελ ηλζνπιίλε απφ θπθινθνξνχληεο ή παξαθξηλείο παξάγνληεο, φπσο: ηα ειεχζεξα ιηπαξά νμέα κεηψλνπλ ηελ πξφζιεςε ηεο γιπθφδεο απφ ηνπο πεξηθεξηθνχο ηζηνχο. ε γιπθνδακίλε κεηψλεη ηε κεηαθνξά ηεο γιπθφδεο ζηνπο κπο ν TNFa αλαζηέιιεη ηε δξάζε ηεο ηλζνπιίλεο. Ππκπεξαζκαηηθά: Ζ αληίζηαζε ζηελ Ιλζνπιίλε απνηειεί βαζηθφ παξάγνληα ζηελ παζνγέλεζε ηνπ ΠΓ, πνπ πηζαλά νθείιεηαη ζε δηαηαξαρέο ζηε κεηαθνξά ηεο γιπθφδεο. Ζ βειηίσζε ηεο κεηαθνξάο ηεο γιπθφδεο κε άζθεζε ή θάξκαθα απμάλεη ηελ επαηζζεζία ζηελ Ηλζνπιίλε θαη κπνξεί λα κεηψζεη ηε λνζεξφηεηα πνπ ζρεηίδεηαη κε ην ΠΓ ηχπνπ 2. Παζνθπζηνινγία Ν ηύπνο 1 ΣΔ ραξαθηεξίδεηαη απφ πιήξε έιιεηςε έθθξηζε ηλζνπιίλεο, θάλνληαο ηνπο αζζελείο επάισηνπο ζε ιηπφιπζε, πξσηεηλνιπζε θαη θεηνγέλεζε. Απηέο νη δηαδηθαζίεο αλαζηέιινληαη απφ ειάρηζηα επίπεδα έθθξηζεο ηλζνπιίλεο θαη είλαη ζπάληα ζηνπο δηαβεηηθνχο αζζελείο κε ΠΓ ηχπνπ 2, εθηφο αλ ζπλππάξρεη επηπξφζζεην stress, φπσο είλαη ε ζήςε ή ε αθπδάησζε ΔΞΗΞΙΝΘΔΠ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ ΘΑΗ ΑΛΑΗΠΘΖΠΗΑ Ν ζαθραξώδεο δηαβήηεο είλαη πνιπζπζηεκαηηθή λφζνο κε πνιιά φξγαλα ζηφρνπο θαη έλα ζεκαληηθφ αξηζκφ επηπινθψλ θαηά ηελ αλαηζζεζία, ε βαξχηεηα ησλ νπνίσλ εμαξηάηαη απφ ην δηάζηεκα πνπ ε λφζνο ήηαλ παξνχζα θαη πφζν θαιά είρε απηή 302

5 11 ν Θεθάιαην Ξεξηεγρεηξεηηθή Φξνληίδα Γηαβεηηθνχ Αζζελνχο ειεγρζεί. Πήκεξα πηζηεχεηαη φηη ε παξνπζία επηπινθψλ πνπ ζρεηίδνληαη κε ην ζαθραξψδε δηαβήηε απνηειεί κεγαιχηεξν θίλδπλν θαηά ηελ αλαηζζεζία θαη ρεηξνπξγηθή επέκβαζε απφ ηνλ ίδην ην ΠΓ. Δμάιινπ ην ρεηξνπξγηθφ stress έρεη ζεκαληηθέο επηπηψζεηο ζην ΠΓ, πνπ νθείινληαη ζηε κεηαβνιηθή απάληεζε πνπ νδεγεί ζε ππεξγιπθαηκία, ιφγσ: ππεξέθθξηζεο ηλζνπιίλεο πεξηθεξηθήο αληίζηαζεο ζηελ ηλζνπιίλε, έκκεζα ιφγσ αχμεζεο ησλ αληηζηαζκηζηηθψλ νξκνλψλ δηάζπαζεο ησλ ιηπψλ θαη πξσηετλψλ απφ ηηο αληηζηαζκηζηηθέο νξκφλεο (αχμεζε ησλ θαηερνιακηλψλ, αδξελνθνξηηθνηξφπνπ νξκφλεο [ACTH] θαη θνξηηδφιεο). Oη επηπινθέο απφ ην ΠΓ ζρεηίδνληαη κε 4 βαζηθνχο ηχπνπο αλσκαιηψλ: κε-εηδηθή καθξναγγεηνπάζεηα ιφγσ αζεξνζθιήξπλζεο πην εηδηθέο κηθξναγγεηαθέο (ζηα κηθξά αγγεία) βιάβεο πνπ επεξεάδνπλ θπξίσο: ηνπο λεθξνχο: ηξηρνεηδηθή ζπεηξακαηνζθιήξπλζε λεθξσηηθή ζειίηηδα δηάκεζε λεθξίηηδα θαη ηειηθά λεθξηθή αλεπάξθεηα ην θαξδηαγγεηαθφ ζχζηεκα: ππέξηαζε ηζραηκηθή θαξδηνπάζεηα πεξηθεξηθή θαη εγθεθαιηθή αγγεηνπάζεηα κπνθαξδηνπάζεηα ηνλ ακθηβιεζηξνεηδή ακθηβιεζηξνεηδνπάζεηα λεπξνπάζεηα ηνπ απηόλνκνπ λεπξηθνύ ζπζηήκαηνο, πνπ επεξεάδεη θπξίσο: ηελ θαξδηά, ην γαζηξεληεξηθφ ζχζηεκα ην νπξνπνηεηηθφ ζχζηεκα αλωκαιίεο ηνπ θνιιαγόλνπ κε δηαηαξαρέο ηνπ ζπλδεηηθνχ ηζηνχ πνπ νδεγνχλ: ζην ζχλδξνκν ησλ δχζθακπησλ αξζξψζεσλ (βιέπε ). Νη νμείεο απεηιεηηθέο γηα ηε δσή επηπινθέο είλαη ηξεηο: Ζ δηαβεηηθή θεηνμέσζε Ρν ππεξνζκσηηθφ κε θεησηηθφ θψκα Ζ ππνγιπθαηκία ΓΗΑΒΖΡΗΘΖ ΘΔΡΝΜΔΩΠΖ Ζ Γηαβεηηθή Θεηνμέωζε είλαη ζπλέπεηα ηεο απψιεηαο ησλ αλαβνιηθψλ θαη αληηθαηαβνιηθψλ δξάζεσλ ηεο Ηλζνπιίλεο κε απνηέιεζκα ηε ζπζζψξεπζε ζην αίκα θαη ζηα νχξα πςειψλ επηπέδσλ πξντφλησλ κεηαβνιηζκνχ (θεηνλνζψκαηα = αθεηφλε αθεηνμηθφ νμχ, β-νζ βνπηπξηθφ νμχ) θαη αδπλακία ησλ λεθξψλ λα απεθθξίλνπλ ηελ πεξίζζεηα ησλ Ζ + (κεηαβνιηθή νμέσζε κε απμεκέλν ράζκα αληφλησλ). Ζ κεηαβνιηθή απάληεζε ζην ρεηξνπξγηθφ stress ζε αζζελή κε ΣΔ ηύπνπ 1 είλαη ε ππεξίζρπζε ησλ θαηαβνιηθψλ δξάζεσλ, ε ζεκαληηθή ιηπφιπζε θαη ε κεηαβνιηθή απνξξχζκηζε ηνπ αζζελνχο (κε κεηξίσο απμεκέλα επίπεδα γιπθφδεο θαη επαξθή λεθξηθή ιεηηνπξγία), κε απνηέιεζκα δηαβεηηθή θεηνμέσζε ιφγσ αλεπάξθεηαο ηεο ηλζνπιίλεο (Ξίλαθαο 11-2). Ζ δηαβεηηθή θεηνμέσζε ζρεηίδεηαη κε ηνλ ΠΓ ηχπνπ 1, αιιά ππάξρνπλ θαη αζζελείο πνπ εκθαλίδνληαη κε δηαβεηηθή θεηνμέσζε θαη θαηλνηππηθά έρνπλ ΠΓ ηχπνπ 2. Δπηπξφζζεηα, άηνκα κε αξρηθή δηάγλσζε ΠΓ ηχπνπ 2 κπνξεί λα αλαπηχμνπλ ΠΓ ηχπνπ

6 Διέλε Αζθεηνπνχινπ Ξίλαθαο Γξάζεηο επί αλεπάξθεηαο ηεο ηλζνπιίλεο. δαηάλζξαθεο Ήπαξ γιπθφιπζε (+) ζχλζεζε γιπθαγφλνπ (+) δηάζπαζε γιπθαγφλνπ (-) γιπθνλενγέλεζε (-) Ιηπνθύηηαξν κεηαθνξά γιπθφδεο (+) ζχλζεζε γιπθαγφλνπ (+) Κύεο κεηαθνξά γιπθφδεο (+) γιπθφιπζε (+) γιπθφιπζε (+) ζχλζεζε γιπθνγφλνπ (+) Ιίπνο ζχλζεζε ΔΙΝ / ηξηγιπθεξηδίσλ (+) ζχλζεζε θεηνληθψλ ζσκάησλ (-) ζχλζεζε ΔΙΝ ηξηγιπθεξηδίσλ (+) ζχλζεζε θεηνληθψλ ζσκάησλ (-) Σπκπηώκαηα Κεηνμέωζεο Ν αζζελήο ζπλήζσο είλαη ζε ιήζαξγν ή κε απψιεηα ζπλείδεζεο θαη ιφγσ ηεο νμέσζεο εκθαλίδεη: αλαπλνή Θussmaul (γξήγνξεο, βαζηέο αλαπλνέο) νζκή θξνχησλ ζηελ αλαπλνή (γιπθηά νζκή ζαλ ηεο αθεηφλεο) δηάξξνηα, λαπηία εκεηνχο, γαζηξηθή δηάηαζε ζεκεία αθπδάησζεο. Θεξαπεπηηθή αγωγή δηαβεηηθήο θεηνμέωζεο Αζζελείο ζε δηαβεηηθή θεηνμέσζε είλαη νπζηψδεο λα έρνπλ ξπζκηζηεί πξηλ ππνβιεζνχλ ζε αλαηζζεζία θαη εγρείξηζε. Σηόρνο ηεο ζεξαπείαο ηεο δηαβεηηθήο θεηνμέσζεο είλαη ε αξγή επαλαθνξά ησλ δηαηαξαρψλ ηεο ρεκείαο ηνπ ζψκαηνο ζηα θπζηνινγηθά επίπεδα κε: ελπδάησζε κε θπζηνινγηθφ νξφ κείσζε ηνπ ζαθράξνπ ηνπ αίκαηνο δηφξζσζε ηνπ ρακεινχ θαιίνπ ζην αίκα. Αξρηθή αληηκεηψπηζε δηαβεηηθήο θεηνμέσζεο εμαζθάιηζε αεξαγσγνχ ζηνλ αζζελή κε απψιεηα ζπλείδεζεο ρνξήγεζε Ν 2 ηνπνζέηεζε γαζηξηθνχ ζσιήλα επί εκεηψλ κέηξεζε γιπθφδεο, αεξίσλ αίκαηνο, ειεθηξνιπηψλ, επαηηθήο θαη λεθξηθήο ιεηηνπξγίαο. Ελπδάηωζε Έλαξμε ΕΦ έγρπζεο NaCl 0.9% γηα αλαπιήξσζε πγξψλ (ζπλήζεηο απψιεηεο αλέξρνληαη ζε 6 8 L) σο αθνινχζσο: δφζε εθφδνπ: 1-2 L ηελ πξψηε ψξα ζηε ζπλέρεηα: ml/h φηαλ ε γιπθφδε ηνπ αίκαηνο θζάζεη 250 mg/dl ηφηε πξνζηίζεηαη θαη έγρπζε Dextrose 5% ζηελ έγρπζε ηεο ηλζνπιίλεο γηα λα απνηξαπεί ε πηζαλφηεηα ηεο ππνγιπθαηκίαο. Μείωζε ηνπ ζαθράξνπ ηνπ αίκαηνο Σνξήγεζε Ιλζνπιίλεο ΕΦ σο αθνινχζσο: αξρηθά 0.1 U/kg/h regular ηλζνπιίλεο 304

7 11 ν Θεθάιαην Ξεξηεγρεηξεηηθή Φξνληίδα Γηαβεηηθνχ Αζζελνχο ζηε ζπλέρεηα δηπιαζηαζκφο ηεο δφζεο θάζε ψξα κέρξη λα αξρίζνπλ λα πέθηνπλ ηα επίπεδα γιπθφδεο ζην αίκα. Αλαπιήξωζε Κ + Πηελ αξρή ην επίπεδν ηνπ θαιίνπ είλαη πςειφ αιιά ζα αξρίζεη λα θαηεβαίλεη θαζψο ηα επίπεδα ηνπ ζαθράξνπ αξρίζνπλ λα κεηψλνληαη. Γη απηφ ην Θ + πξέπεη λα κεηξείηαη ζε σξηαία βάζε. Ζ αλαπιήξσζε ηνπ Θ + γίλεηαη σο αθνινχζσο: ζην πξψην ιίηξν NaCl δελ ρξεηάδεηαη πξνζζήθε θαιίνπ ζηε ζπλέρεηα ζηα επφκελα ιίηξα NaCl πξνζηίζεληαη mmol KCl αλάινγα κε ην επίπεδν ηνπ Θ + ζην αίκα. Δάλ ην ph είλαη < 7.10: ζπάληα ρνξεγνχληαη 50 mmol NaHCO % (ζπλήζσο ε νμέσζε δηνξζψλεηαη θαζψο κεηψλεηαη ην ζάθραξν ηνπ αίκαηνο θαη ν εμσθπηηάξηνο φγθνο απνθαζίζηαηαη) ΞΔΟΝΠΚΩΡΗΘΝ ΚΖ ΘΔΡΩΡΗΘΝ ΘΩΚΑ Π ην πεξνζκωηηθό κε θεηωηηθό θώκα ππάξρεη ηλζνπιίλε, πνπ εκπνδίδεη ην ζρεκαηηζκφ θεηνλψλ, κε απνηέιεζκα λα κελ εκθαλίδεηαη θεηνμέσζε. Ζ ππεξγιπθαηκηθή δηνχξεζε νδεγεί ζε ζνβαξή αθπδάησζε θαη ππεξνζκσηηθφηεηα. Ζ ζνβαξή αθπδάηωζε κπνξεί λα νδεγήζεη ζε λεθξηθή αλεπάξθεηα, γαιαθηηθή νμέσζε θαη πξνδηάζεζε γηα ζξνκβψζεηο. Ζ ππεξνζκωηηθόηεηα > 360mOsm/L αιιάδεη ην ηζνδχγην λεξνχ ζηνλ εγθέθαιν, κε απνηέιεζκα αιιαγέο ζηελ πλεπκαηηθή θαηάζηαζε ηνπ αζζελνχο θαη επηιεπηηθνχο ζπαζκνχο. Ζ ζνβαξή ππεξγιπθαηκία πξνθαιεί ςεπδν-ππνλαηξηαηκία: γηα θάζε 100mg/dl αχμεζεο ησλ επίπεδσλ ηεο γιπθφδεο ζην αίκα ε ζπγθέληξσζε ηνπ Na + κεηψλεηαη θαηά 1.6 meq/l. Ζ πεξηεγρεηξεηηθή ππεξγιπθαηκία είλαη επηθίλδπλε γηα ηε δσή γηαηί είλαη πεξίνδνο θησρνχ γιπθαηκηθνχ ειέγρνπ πνπ νδεγεί ζε έληνλε θαηαβνιηθή θαηάζηαζε καδί κε ηε κεηαβνιηθή απάληεζε ζην ρεηξνπξγηθφ stress θαη ηελ πξνεγρεηξεηηθή θαη κεηεγρεηξεηηθή πεξίνδν λεζηείαο. Νη επηβιαβείο επηπηψζεηο ησλ πςειψλ ηηκψλ ηεο γιπθφδεο ζην αίκα είλαη: θαζπζηέξεζε επνχισζεο ηξαπκάησλ απμεκέλνο θίλδπλνο θιεγκνλψλ επηδείλσζε ηζραηκηθήο βιάβεο ηνπ εγθεθάινπ ή ηνπ κπνθαξδίνπ ειεθηξνιπηηθέο δηαηαξαρέο. Θα πξέπεη λα ιακβάλεηαη ππφςε φηη ε ππεξγιπθαηκία απνηειεί ζχλεζεο πξφβιεκα πνπ εκθαλίδεηαη θαη ζε άιιεο θαηαζηάζεηο εθηφο ηνπ δηαβήηε φπσο παγθξεαηίηηδα, ζεςαηκία δηνπξεηηθή αγσγή κε ζεηαδίδεο, εγρχζεηο γιπθφδεο θαη γεληθά θάζε θαηάζηαζε stress φπσο ε αλαηζζεζία θαη εγρείξεζε. Η αληηκεηώπηζε ηνπ ππεξνζκωηηθνύ κε θεηωηηθνύ θώκαηνο πεξηιακβάλεη: ρνξήγεζε πγξψλ ζρεηηθά κηθξέο δφζεηο ηλζνπιίλεο απνθαηάζηαζε ηνπ ειιείκκαηνο θαιίνπ ΞΝΓΙΘΑΗΚΗΑ Ζ ππνγιπθαηκία (ζάθραξν αίκαηνο < 4 mmol/l) απνηειεί ην θπξηφηεξν θίλδπλν γηα ηνπο δηαβεηηθνχο θαη κπνξεί λα νθείιεηαη ζε λεζηεία, αιθνφι, επαηηθή αλεπάξθεηα, ζεςαηκία. Θαηά ηε γεληθή αλαηζζεζία ηα πεξηζζφηεξα ζεκεία ηεο ππνγιπθαηκίαο θαιχπηνληαη. 305

8 Διέλε Αζθεηνπνχινπ Ζ ππνγιπθαηκία ζην δηαβεηηθφ αζζελή είλαη ην απνηέιεζκα πεξίζζεηαο ηλζνπιίλεο ζε ζρέζε κε ηελ πξφζιεςε πδαηαλζξάθσλ. Δπηπξφζζεηα, κεξηθνί δηαβεηηθνί αζζελείο δελ κπνξνχλ λα αληηκεησπίζνπλ ηελ ππνγιπθαηκία εθθξίλνληαο γινπθαγφλε ή επηλεθξίλε ιφγσ αλεπάξθεηαο ησλ αληηζηαζκηζηηθψλ νξκνλψλ. Δθδειψζεηο απφ ην ΘΛΠ Ζ εμάξηεζε ηνπ εγθεθάινπ απφ ηε γιπθφδε θαζηζηά ηνλ εγθέθαιν πην επαίζζεην ζηελ ππνγιπθαηκία. Αλ ε ππνγιπθαηκία δελ αληηκεησπηζηεί νη αιιαγέο ζηελ πλεπκαηηθή θαηάζηαζε κπνξνχλ λα εμειηρζνχλ ζηαδηαθά απφ αδπλακία κέρξη: ζχγρπζε, ζπαζκνχο θψκα. Ππζηεκαηηθέο εθδειψζεηο ηεο ππνγιπθαηκίαο Νθείινληαη ζηελ απειεπζέξσζε θαηερνιακηλψλ κε απνηέιεζκα: ηαρπθαξδία εθίδξσζε λεπξηθφηεηα. Αληηκεηώπηζε ππνγιπθαηκίαο Ζ ππνγιπθαηκία απαηηεί άκεζε αληηκεηψπηζε κε ΔΦ ρνξήγεζε Dextrose 50 %: θάζε ml ηνπ δηαιχκαηνο ζα απμήζεη ηε γιπθφδε ηνπ αίκαηνο πεξίπνπ θαηά 2 mg/dl ΞΟΝΓΗΑΘΔΠΗΘΝΗ ΞΑΟΑΓΝΛΡΔΠ ΘΗΛΓΛΝ ΠΡΝ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ Ν δηαβεηηθνχο αζζελείο θαηαηάζζνληαη σο αθνινχζσο: η παξάγνληεο θηλδχλνπ πνπ πξνδηαζέηνπλ ζε απμεκέλν πνζνζηφ επηπινθψλ ζηνπο Γείθηεο κε θαξδηαθψλ επηπινθψλ: λφζνο ηειηθψλ νξγάλσλ: λεπξνπάζεηα, λεθξνπάζεηα, κηθξναγγεηνπάζεηα, ακθηβιεζηξνεηδνπάζεηα. θιεγκνλψδεο πεξηθεξηθή αγγεηνπάζεηα. Γείθηεο θαξδηαθψλ επηπινθψλ: ειηθία ζπκθνξεηηθή θαξδηαθή αλεπάξθεηα βαιβηδηθέο παζήζεηο. Γείθηεο κεηεγρεηξεηηθήο ζλεηφηεηαο: ζπκθνξεηηθή θαξδηαθή αλεπάξθεηα βαιβηδηθέο παζήζεηο. Κεηαβνιηθέο αιιειεπηδξάζεηο ζην δηαβεηηθφ αζζελή: λεζηεία πξνεγρεηξεηηθή θαη κεηεγρεηξεηηθή κεηαβνιηθή απάληεζε ζηε ρεηξνπξγηθή επέκβαζε (θαη ηελ αλαηζζεζία) αθηλεηνπνίεζε κεηεγρεηξεηηθέο απαηηήζεηο ζε δηαηξνθή. Δπηβιαβείο επηπηψζεηο πςειψλ ηηκψλ γιπθφδεο ζην αίκα: θαζπζηέξεζε επνχισζεο ηξαπκάησλ απμεκέλνο θίλδπλνο θιεγκνλψλ επηδείλσζε ηζραηκηθήο βιάβεο ηνπ εγθεθάινπ ή ηνπ κπνθαξδίνπ ειεθηξνιπηηθέο δηαηαξαρέο. 306

9 11 ν Θεθάιαην Ξεξηεγρεηξεηηθή Φξνληίδα Γηαβεηηθνχ Αζζελνχο 11.3 ΞΟΝΔΓΣΔΗΟΖΡΗΘΖ ΑΜΗΝΙΝΓΖΠΖ ΓΗΑΒΖΡΗΘΝ ΑΠΘΔΛΝΠ Π ήκεξα είλαη γλσζηφ φηη ν πην ζεκαληηθφο παξάγνληαο πεξηεγρεηξεηηθήο λνζεξφηεηαο θαη ζλεηφηεηαο ζην δηαβεηηθφ αζζελή είλαη ε παζνινγία ηνπ ηειηθνχ νξγάλνπ, παξά ν γιπθαηκηθφο έιεγρνο θαηά ηελ πεξηεγρεηξεηηθή πεξίνδν. Ρπρφλ ζπλππάξρνπζα παζνινγία ηειηθνχ νξγάλνπ ζην ΠΓ κπνξεί λα πξνθαιέζεη ζεκαληηθά πξνβιήκαηα θαηά ηελ αλαηζζεζία εάλ δελ ιεθζεί ππφςε. Πθνπφο ηεο πξνεγρεηξεηηθήο επίζθεςεο είλαη: ε αμηνιφγεζε ηνπ αλαηζζεηηθνχ θαη ρεηξνπξγηθνχ θηλδχλνπ ζε ζρέζε κε ηα πιενλεθηήκαηα ηεο επέκβαζεο ζηνλ αζζελή ε εθηίκεζε ζπλππαξρφλησλ παζνινγηθψλ επξεκάησλ ε κείσζε ζλεηφηεηαο θαη λνζεξφηεηαο ΑΜΗΝΙΝΓΖΠΖ ΘΑΟΓΗΑΓΓΔΗΑΘΝ ΘΗΛΓΛΝ ΠΡΝ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ Ξ ξφζθαηεο κειέηεο έρνπλ δείμεη ζπζρέηηζε κεηαμχ ηεο ζπγθέληξσζεο ηεο γιπθφδεο ζην αίκα θαη ηεο επίπησζεο ησλ θαξδηαγγεηαθψλ ζπκβακάησλ ζηνπο δηαβεηηθνχο αζζελείο. Νη θχξηεο θαξδηαγγεηαθέο δηαηαξαρέο πνπ παξαηεξνχληαη ζην δηαβεηηθφ αζζελή είλαη: ζηεθαληαία λφζνο αξηεξηαθή ππέξηαζε δηαηαξαρή ηεο ιεηηνπξγίαο ησλ θνηιηψλ ηεο θαξδηάο θαξδηαθή δπζαπηνλνκία (δηαηαξαρή ηεο απηφλνκεο λεχξσζεο ηεο θαξδηάο) κεξηθέο πεξηπηψζεηο αηθλίδηνπ ζαλάηνπ. Δηαβεηηθή ζηεθαληαία λόζνο Ν δηαβεηηθφο αζζελήο πξέπεη λα αληηκεησπίδεηαη θαηά ηελ πεξηεγρεηξεηηθή πεξίνδν σο πςεινχ θηλδχλνπ γηα ηζραηκία ηνπ κπνθαξδίνπ, θαζψο ην έκθξαγκα ηνπ κπνθαξδίνπ (EM) εκθαλίδεηαη ζε δηπιάζηα ζπρλφηεηα θαη απνηειεί θαη ηελ πην θνηλή αηηία ζαλάηνπ ζηνλ ειηθησκέλν δηαβεηηθφ αζζελή. Ζ κπνθαξδηαθή ηζραηκία θαη ην EM κπνξεί λα είλαη ζηωπειά θαη λα κελ αλαγλσξηζηνχλ ιφγσ ηεο ζπκπαζεηηθήο απνλεχξσζεο ηεο θαξδηάο, πνπ ραξαθηεξίδεη ηελ θαξδηαθή απηφλνκε λεπξνπάζεηα, ε νπνία κπνξεί λα εμαιείςεη ηελ πξνζαξκνγή ηεο θαξδηάο ζην πεξηεγρεηξεηηθφ stress. Ζ αλίρλεπζε ηεο ζηεθαληαίαο λφζνπ ζηνπο δηαβεηηθνχο αζζελείο είλαη δχζθνιε: ην ΖΘΓ έρεη κηθξή πξνγλσζηηθή αμία: ην % ησλ ελήιηθσλ δηαβεηηθψλ ρσξίο ζπκπηψκαηα ζηεθαληαίαο λφζνπ έρνπλ αλψκαιν θαξδηνγξάθεκα ζηε δνθηκαζία θφπσζεο θαη αιιαγέο ζηελ άξδεπζε ηνπ κπνθαξδίνπ ε αγγεηνγξαθία ζε απηέο ηεο πεξηπηψζεηο δηθαηνινγείηαη κφλν αλ ζα νδεγήζεη ζε ηξνπνπνίεζε ηεο ζεξαπείαο ηνπ αζζελνχο. Αξηεξηαθή ππέξηαζε Αξηεξηαθή ππέξηαζε αλαθέξεηαη ζην 29-54% ησλ αζζελψλ κε ΠΓ ηχπνπ 1 ή 2, πνπ νθείιεηαη: αξρηθά ζε πςειή αγγεηνηελζίλε ΗΗ, κε ρακειή ξελίλε ζε δεχηεξν ζηάδην ζηε γιπθνδπιίσζε ησλ πξσηετλψλ ηνπ θνιιαγφλνπ, πνπ νδεγεί ζε απψιεηα ηεο ειαζηηθφηεηαο ησλ ηνηρσκάησλ ησλ αγγείσλ θαη ζπζηνιηθή ππέξηαζε ζε ηειηθφ ζηάδην αλαπηχζζεηαη ζπεηξακαηνζθιήξπλζε θαη δηαβεηηθή λεθξνπάζεηα. Ζ ζεξαπεία ηεο δηαβεηηθήο ππέξηαζεο δελ βαζίδεηαη ζε δηνπξεηηθά θαη απνθιεηζηέο ησλ β-ππνδνρέσλ αιιά ζε: απνθιεηζηέο ησλ α-αδξελεξγηθψλ ππνδνρέσλ 307

10 Διέλε Αζθεηνπνχινπ απνθιεηζηέο ησλ δηαχισλ αζβεζηίνπ αλαζηνιείο ηνπ κεηαηξεπηηθνχ ελδχκνπ ηεο αγγεηνηελζίλεο. Δηαβεηηθή κπνθαξδηνπάζεηα Πην δηαβεηηθφ αζζελή κπνξεί λα ζπλππάξρεη ζησπειή κπνθαξδηνπάζεηα ρσξίο λα ππάξρεη ππεξηαζηθή ή ηζραηκηθή θαξδηνπάζεηα, θαζψο ν ΠΓ: πξνάγεη ηξνπνπνηήζεηο ζηε ζχλζεζε εηδηθψλ πξσηετλψλ απφ ηα κπνθαξδηαθά θχηηαξα αιιάδεη ηελ αλαινγία ηνπ ηζνελδχκνπ ηεο κπνζίλεο θαη εηδηθψλ ζπζηαιηηθψλ πξσηετλψλ επεξεάδεη ηελ αληαιιαγή ηνπ αζβεζηίνπ. Ζ απψιεηα ηεο θνηιηαθήο ιεηηνπξγηθφηεηαο ζην δηαβεηηθφ αζζελή είλαη απνηέιεζκα: ηνπ απμεκέλνπ αζβεζηίνπ ζην κπνθαξδηαθφ θχηηαξν ηεο κεησκέλεο πξφζιεςήο ηνπ απφ ην ζαξθνπιαζκαηηθφ δίθηπν ηεο κεησκέλεο δξαζηεξηφηεηαο ηνπ ATP ηεο ελαπφζεζεο, ζε καθξνρξφληα βάζε, αλψκαισλ γιπθνπξσηεηλψλ θαη θνιιαγφλνπ πνπ νδεγεί ζε εμαζζέλεζε ηνπ κπνθαξδηαθνχ ηνηρψκαηνο. Ζ ππεξερνθαξδηνγξαθηθή εθηίκεζε ηεο ιεηηνπξγηθφηεηαο ηεο αξηζηεξήο θνηιίαο έρεη δείμεη δηαηαξαρή ηεο πιήξσζεο ηεο αξηζηεξήο θνηιίαο θαη φρη κεησκέλε ζπζηαιηηθφηεηα ή απμεκέλν κεηαθνξηίν. Ζ ζνβαξφηεηα ηεο δηαζηνιηθήο δπζιεηηνπξγίαο ζρεηίδεηαη κε ηελ κηθξναγγεηνπάζεηα, εηδηθά κε ηελ ακθηβιεζηξνεηδνπάζεηα θαη ηε λεθξνπάζεηα. Καξδηαθή απηόλνκε λεπξνπάζεηα Ζ θαξδηαθή απηφλνκε λεπξνπάζεηα απνηειεί κείδνλα επηπινθή ηνπ ΠΓ, πνπ απμάλεη ηε δηεγρεηξεηηθή λνζεξφηεηα ιφγσ ηεο εθθχιηζεο ησλ πξνζαγσγψλ θαη απαγσγψλ ηλψλ ησλ ζπκπαζεηηθψλ θαη παξαζπκπαζεηηθψλ λεχξσλ ηεο θαξδηάο θαη ησλ πεξηθεξηθψλ αγγείσλ. Ζ επηπινθή απηή: εκθαλίδεηαη ζε πνζνζηφ % ησλ δηαβεηηθψλ αζζελψλ κε ππέξηαζε εμεγεί ηε ζησπειή ηζραηκία, ην ΔΚ θαη ηελ αλψκαιε θαξδηαγγεηαθή απάληεζε ζηελ άζθεζε θαη ζην stress. Ζ θαξδηαθή απηφλνκε λεπξνπάζεηα δελ εμαξηάηαη απφ ηελ ειηθία, ηε δηάξθεηα ηνπ δηαβήηε ή ηε ζνβαξφηεηα ησλ κηθξναγγεηαθψλ επηπινθψλ. Αμηφπηζηα ζεκεία θαξδηαθήο απηφλνκεο λεπξνπάζεηαο είλαη: ε ηαρπθαξδία ζηελ εξεκία ε νξζνζηαηηθή ππφηαζε ε απψιεηα ησλ θαξδηαγγεηαθψλ αληαλαθιαζηηθψλ. Ξίλαθαο Θιηληθή αμηνιφγεζε ηεο λεπξνπάζεηαο ηνπ απηνλόκνπ ζπζηήκαηνο. Γνθηκαζίεο Φπζηνινγηθή αληίδξαζε Ξαζνινγηθή αληίδξαζε Ππκπαζεηηθφ ζχζηεκα Ξαξαζπκπαζεηηθφ ζχζηεκα κέηξεζε ΠΑΞ ζε θαηαθεθιηκέλε θαη φξζηα ζέζε κέηξεζε ΘΠ ζε βαζηά αλαπλνή κείσζε < 10 mmhg αχμεζε > 15 ζθ/min κείσζε > 30 mmhg αχμεζε < 10 ζθ/min Ζ εηζαγσγή ζηελ αλαηζζεζία θαη ε ελδνηξαρεηαθή δηαζσιήλσζε δελ πξνθαινχλ ηαρπθαξδία ή ππέξηαζε ζην δηαβεηηθφ αζζελή, αιιά ζρεηίδνληαη κε κείωζε ηεο θαξδηαθήο παξνρήο θαη ππόηαζε. Ζ αηκνδπλακηθή αζηάζεηα, ιφγσ δηαηαξαρήο ησλ ηαζενυπνδνρέσλ, δελ γίλεηαη θαιά αλεθηή απφ ην δηαβεηηθφ αζζελή, εηδηθά αλ ζπλππάξρεη κπνθαξδηνπάζεηα ή ζηεθαληαία λφζνο. 308

11 11 ν Θεθάιαην Ξεξηεγρεηξεηηθή Φξνληίδα Γηαβεηηθνχ Αζζελνχο Ζ αμηνιφγεζε ηεο θαξδηαθήο απηφλνκεο λεπξνπάζεηαο κπνξεί λα γίλεη κε παξαθιίληεο δνθηκαζίεο, φπσο θαίλεηαη ζηνλ Ξίλαθα Κηα κφλν φκσο παζνινγηθή δνθηκαζία δελ επαξθεί γηα λα ηεθκεξηψζεη ηελ θαξδηαθή απηφλνκε λεπξνπάζεηα θαζψο ρξεηάδεηαη βαζκνινγία απφ κηα ζεηξά δνθηκαζίεο (Ξίλαθαο 11-4). Πηελ επίπησζε ηεο πεξηεγρεηξεηηθήο λνζεξφηεηαο θαη ζλεηφηεηαο έρνπλ άκεζε επίδξαζε νη αθφινπζεο θιηληθέο θαηαζηάζεηο: ε θαξδηνπλεπκνληθή αλαθνπή ζε ζρέζε κε παξνδηθή ππνμπγνλαηκία: είλαη ππεχζπλε γηα ηνλ αηθλίδην ζάλαην νη αξξπζκίεο, θπξίσο ε θνηιηαθή καξκαξπγή ζπλδένληαη: κε δηαηαξαρή ηεο ηζνξξνπίαο κεηαμχ ηεο κεησκέλεο παξαζπκπαζεηηθήο δξαζηεξηφηεηαο θαη ηνπ ζπκπαζεηηθνχ ηφλνπ πνπ δηαηεξείηαη ε πεξηεγρεηξεηηθή αηκνδπλακηθή αζηάζεηα πνπ επάγεηαη απφ ηελ αλαηζζεζία είλαη πιένλ ακθηιεγφκελε. Ξίλαθαο Βαζκνιφγεζε ηεο λεπξνπάζεηαο ηνπ απηνλόκνπ ζπζηήκαηνο. Κείωζε Ππζηνιηθήο ΑΞ ζηελ όξζηα ζέζε Γηάζηεκα R-R ζηελ όξζηα ζέζε Γνθηκαζίεο Απνηέιεζκα Βαζκόο Αύμεζε δηαζηνιηθήο ΑΞ θαηά ηε δνθηκαζία «hand grip» Αλαπλεπζηηθή αξξπζκία Ξειίθν Valsava ΑΜΗΝΙΝΓΖΠΖ ΛΔΟΝΙΝΓΗΘΝ ΘΗΛΓΛΝ ΠΡΝ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ Ζ δηαβεηηθή λεπξνπάζεηα αθνξά: ηα πεξηθεξηθά αηζζεηηθά θαη θηλεηηθά λεχξα ηελ απηφλνκε λεχξσζε ηεο θαξδηάο ηε λεχξσζε ησλ ζπιάρλσλ κε ηελ εθδήισζε γαζηξνπάξεζεο θαη πάξεζεο ηεο νπξνδφρνπ θχζηεο. Πεξηθεξηθή λεπξνπάζεηα Νη κνλνλεπξνπάζεηεο ή πνιπλεπξνπάζεηεο είλαη ζπρλέο ζην ΠΓ ηχπνπ 2. Όηαλ γίλεη ε δηάγλσζε ηνπ ΠΓ: 7.5 % ησλ αζζελψλ ήδε έρνπλ θιηληθά ζπκπηψκαηα 15 % έρνπλ επξήκαηα ζην ειεθηξνκπνγξάθεκα. Όηαλ ππάξρεη πεξηθεξηθή λεπξνπάζεηα: κεηά απφ 25 έηε πνζνζηφ 50 % ησλ αζζελψλ έρνπλ θιηληθά ζπκπηψκαηα κεηά απφ 10 έηε ε ζλεηφηεηα απμάλεη απφ 10 % ζε 27 %. Θαηά ηελ αλαηζζεζία ζε απηνχο ηνπο αζζελείο: είλαη απμεκέλνο ν θίλδπλνο ζπκπίεζεο λεχξσλ απφ ιάζνο ηνπνζέηεζε ηνπ αζζελνχο 309

12 Διέλε Αζθεηνπνχινπ κεηεγρεηξεηηθά κπνξεί λα εκθαληζηνχλ πξνυπάξρνπζεο λεπξνινγηθέο δηαηαξαρέο πνπ δελ είραλ γίλεη αληηιεπηέο πξέπεη λα απνθεχγνληαη νη απνθιεηζκνί πιεγκάησλ, φηαλ πξνυπάξρνπλ θηλεηηθέο ή αηζζεηηθέο δηαηαξαρέο γηα λα κελ ελνρνπνηεζεί ε αλαηζζεζία. Απηόλνκε λεπξνπάζεηα Ζ απηφλνκε λεπξνπάζεηα κπνξεί λα επεξεάζεη ην γαζηξεληεξηθφ ζχζηεκα θαη λα πξνθαιέζεη δηαηαξαρέο ηεο θηλεηηθφηεηαο ηνπ νηζνθάγνπ θαη κείσζε ηνπ ηφλνπ ηνπ θάησ νηζνθαγηθνχ ζθηγθηήξα κε απνηέιεζκα δηαβεηηθή γαζηξνπάξεζε πνπ κπνξεί λα νδεγήζεη ζε αλαγωγή θαη εηζξόθεζε γαζηξηθνύ πεξηερνκέλνπ θαηά ηελ εηζαγσγή ζηελ αλαηζζεζία ή ηε κεηεγρεηξεηηθή πεξίνδν. Δθφζνλ ζην αηνκηθφ ηζηνξηθφ ππάξρεη νπηζζνζηεξληθφ θαχζνο ζηελ χπηηα ζέζε απφ παιηλδξφκεζε νμέσλ νη αζζελείο απηνί πξέπεη λα αληηκεησπίδνληαη σο αθνινχζσο: 2 ψξεο πξνεγρεηξεηηθά ρνξήγεζε απφ ηνπ ζηφκαηνο: Ζ 2 αληαγσληζηψλ (Οαληηηδίλε 150 mg ή Πηκεηηδίλε 400 mg) Κεηνθινπξνπακίδεο 10 mg. ηαρεία εηζαγσγή ζηελ αλαηζζεζία κε θξηθνεηδηθή πίεζε αθφκε θαη γηα πξνγξακκαηηζκέλεο επεκβάζεηο βειηίσζε ηεο γαζηξηθήο θέλσζεο ζηε κεηεγρεηξεηηθή πεξίνδν κε: Δξπζξνκπθίλε πνπ δξα σο πξνθηλεηηθφο παξάγνληαο ιφγσ απμεκέλνπ θηλδχλνπ ινίκσμεο απφ ηε ζηάζε ησλ νχξσλ ζηελ θχζηε ν θαζεηήξαο νπξνδφρνπ θχζηεο πξέπεη: λα αθαηξείηαη φζν ην δπλαηφ ζπληνκφηεξα λα απνθεχγεηαη ε άζθνπε ηνπνζέηεζή ηνπ ΑΜΗΝΙΝΓΖΠΖ ΑΛΑΞΛΔΠΡΗΘΝ ΘΗΛΓΛΝ ΠΡΝ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ Ν η δηαβεηηθνί αζζελείο, ηδηαίηεξα εάλ είλαη παρχζαξθνη θαη θαπληζηέο, είλαη επηξξεπείο ζηηο ινηκψμεηο ηνπ αλαπλεπζηηθνχ ιφγσ: κείσζεο ηνπ αληαλαθιαζηηθνχ ηνπ βήρα απψιεηαο ησλ ειαζηηθψλ ηδηνηήησλ ηνπ πλεχκνλα πνπ έρνπλ ζαλ απνηέιεζκα: κείσζε ηνπ αλαπλεφκελνπ φγθνπ κείσζε ηεο FEV 1 κείσζε ηεο δηαρπηηθήο ηθαλφηεηαο ηνπ CO. Νη αζζελείο απηνί εκθαλίδνπλ επίζεο: κείσζε ηεο απάληεζεο ηνπ αλαπλεπζηηθνχ ζηελ ππνμία θαη ηελ ππεξθαπλία δηαηαξαρέο ζηελ αληαιιαγή αεξίσλ. Γηα ηνπο ιφγνπο απηνχο πξνεγρεηξεηηθά ελδείθλπηαη ζε απηνχο ηνπο αζζελείο: θπζηθνζεξαπεία ηνπ αλαπλεπζηηθνχ ρνξήγεζε Ν 2 εθφζνλ ππάξρεη εθπλεπζηηθφο ζπξηγκφο ρνξήγεζε βξνγρνδηαζηαιηηθψλ κε λεθεινπνηεηή: mg Παιβνπηακφιεο ζε 5 ml NaCl πξνζεθηηθή επαλαμηνιφγεζε ζε ηαθηά δηαζηήκαηα: γηα λα δηεπθξηληζηεί πφηε ν αζζελήο βξίζθεηαη ζηελ θαιχηεξε δπλαηή θαηάζηαζε γηα πξνγξακκαηηζκέλε ρεηξνπξγηθή επέκβαζε. Σύλδξνκν δύζθακπηωλ αξζξώζεωλ θαη δηαζωιήλωζε Ρν ζχλδξνκν απηφ πξνθαιεί δπζθνιίεο θαηά ηε δηαζσιήλσζε ιφγσ πεξηνξηζκέλεο αηιαλην-ηληαθήο έθηαζεο. Ξξψηα επεξεάδνληαη νη αξζξψζεηο ησλ δαθηχισλ ησλ ρεξηψλ κε απνηέιεζκα αδπλακία λα πιεζηάζνπλ νη παιακηαίεο επηθάλεηεο ησλ θαιαγγηθψλ αξζξψζεσλ. Ν αεξαγωγόο ηνπ δηαβεηηθνχ αζζελνχο κπνξεί λα παξνπζηάζεη πξνβιήκαηα ιφγσ πάρπλζεο ησλ καιαθψλ ηζηψλ, φπσο π.ρ. ησλ ζπλδέζκσλ ησλ αξζξψζεσλ ηεο απρεληθήο 310

13 11 ν Θεθάιαην Ξεξηεγρεηξεηηθή Φξνληίδα Γηαβεηηθνχ Αζζελνχο κνίξαο ηεο ζπνλδπιηθήο ζηήιεο, πνπ θαζηζηνχλ δχζθνιε ηε δηαζσιήλσζε. Πε δηαβεηηθνχο αζζελείο αλαθέξεηαη 10πιάζηα ζπρλφηεηα δχζθνιεο δηαζσιήλσζεο ζε ζρέζε κε κε δηαβεηηθνχο αζζελείο. Ξξνθεηκέλνπ λα αμηνινγεζεί ν αζζελήο ζε θίλδπλν, πξέπεη λα ηνπ δεηεζεί λα ελψζεη ηηο παιάκεο ζε «ζηάζε πξνζεπρήο» (νη παιακηαίεο επηθάλεηεο ησλ θαιαγγηθψλ αξζξψζεσλ λα είλαη παξάιιειεο κεηαμχ ηνπο). Δάλ δελ κπνξεί λα ην επηηχρεη, πηζαλά έρεη πάρπλζε ησλ ζπλδέζκσλ ησλ αξζξψζεσλ ησλ κηθξψλ δαρηχισλ, νπφηε πξέπεη λα αλακέλεηαη δχζθνιε δηαζσιήλσζε. Γηα ηελ αθξηβή δηάγλσζε απαηηείηαη α/θία ηεο απρεληθήο κνίξαο ηεο ζπνλδπιηθήο ζηήιεο. Ρν ζχλδξνκν παξαηεξείηαη ζπρλά καδί κε: ηαρέσο αλαπηπζζφκελε κηθξναγγεηνπάζεηα κε νηθνγελέο θνληφ αλάζηεκα θεξψδεο δέξκα. Ζ επίπησζή ηνπ ππνινγίδεηαη ζε 33.3% ζην ΠΓ ηχπνπ ΙΝΗΞΖ ΘΙΗΛΗΘΖ ΑΜΗΝΙΝΓΖΠΖ ΑΠΘΔΛΝΠ ΚΔ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ Ζ θιηληθή αμηνιφγεζε ηνπ αζζελνχο κε ζαθραξψδε δηαβήηε πξέπεη επίζεο λα πεξηιακβάλεη εθηίκεζε ησλ λεθξψλ, ηνπ κεηαβνιηζκνχ, ησλ νθζαικψλ. Εθηίκεζε λεθξηθνύ θηλδύλνπ Πην δηαβεηηθφ αζζελή, ε ελδνγελήο λεθξηθή λφζνο, πνπ πεξηιακβάλεη ηε ζπεηξακαηνζθιήξπλζε θαη ηε λέθξσζε ησλ λεθξηθψλ ζειψλ, εληζρχεη ηνλ θίλδπλν νμείαο λεθξηθήο αλεπάξθεηαο ζηελ πεξηεγρεηξεηηθή πεξίνδν. Θχξηνη παξάγνληεο πνπ ζπλεηζθέξνπλ ζηελ εκθάληζε νμείαο λεθξηθήο αλεπάξθεηαο είλαη: νη αηκνδπλακηθέο δηαηαξαρέο ε κεησκέλε λεθξηθή αηκάησζε ε ζήςε ηνπ νπξνπνηεηηθνχ ζπζηήκαηνο, ιφγσ ηεο ζηάζεο ησλ νχξσλ, πνπ ζρεηίδεηαη κε απηφλνκε δπζιεηηνπξγία ηεο νπξνδφρνπ θχζηεο θαη ηελ επαηζζεζία ησλ δηαβεηηθψλ ζηηο ινηκψμεηο. Ν δηαβεηηθφο αζζελήο είλαη πςεινχ θηλδχλνπ λα αλαπηχμεη κεηεγρεηξεηηθά: νμεία λεθξηθή αλεπάξθεηα θαη θαηαθξάηεζε πγξψλ ινίκσμε ηνπ νπξνπνηεηηθνχ, πνπ είλαη ε πην θνηλή κεηεγρεηξεηηθή επηπινθή ζην δηαβεηηθφ αζζελή λεθξηθή αλεπάξθεηα, πνπ είλαη ε πην θνηλή κείδνλα επηπινθή κε επίπησζε 7% κηθξνπξσηεηλνπξία ζην ΠΓ ηχπνπ 2, πνπ ππνδεηθλχεη γεληθά ηε βαξχηεηα ηνπ ΠΓ θαη είλαη πξψηκνο δείθηεο πξσηετλνπξίαο, παξά δείθηεο λεθξηθήο αλεπάξθεηαο. Εθηίκεζε κεηαβνιηθνύ θηλδύλνπ Δλψ δελ ππάξρνπλ ελδείμεηο φηη ε πεξηεγρεηξεηηθή έθβαζε ηνπ δηαβεηηθνχ αζζελνχο βειηηψλεηαη φηαλ ε γιπθφδε δηαηεξείηαη κε ζηελφ έιεγρν θνληά ζηηο θπζηνινγηθέο ηηκέο, είλαη γλσζηφ φηη:. ν ζηελφο έιεγρνο ηεο γιπθφδεο κπνξεί λα πξνθαιέζεη ππνγιπθαηκία, πνπ είλαη πνιχ επηθίλδπλε ζηνλ αζζελή ππφ αλαηζζεζία ιφγσ: ηεο θάιπςεο ησλ πξνεηδνπνηεηηθψλ ηεο ζπκπησκάησλ (εθίδξσζε, αλεζπρία, επηγαζηξαιγία) κεηδφλσλ εγθεθαιηθψλ επηπινθψλ ζε πεξίπησζε παξαηεηακέλεο ππνγιπθαηκίαο ε ππεξγιπθαηκία κπνξεί λα πξνθαιέζεη επηπινθέο κφλν αλ είλαη ζεκαληηθή, νδεγψληαο ζε: ππεξνζκσηηθφηεηα πνιπνπξία αθπδάησζε ε εγρείξεζε κπνξεί λα πξνθαιέζεη δηαβεηηθή θεηνμέσζε ε ελδνθξηληθή απάληεζε ζην ρεηξνπξγηθφ stress πξνθαιεί θαηαβνιηζκφ ησλ πξσηετλψλ, κε απνηέιεζκα: 311

14 Διέλε Αζθεηνπνχινπ δηαηαξαρέο ηεο επνχισζεο ηνπ ηξαχκαηνο αλνζνθαηαζηνιή, πνπ εμεγεί ηνλ απμεκέλν θίλδπλν γηα ινηκψμεηο ζηνπο δηαβεηηθνχο αζζελείο. Δηάθνξα άιια πξνβιήκαηα Νθζαικνί Πηνπο δηαβεηηθνχο αζζελείο είλαη ζπρλή ε εκθάληζε: θαηαξξάθηε ακθηβιεζηξνεηδνπάζεηαο ιφγσ παζνινγηθήο αλάπηπμεο αηκαγγείσλ εληφο ηνπ νθζαικνχ. Πηνπο δηαβεηηθνχο αζζελείο πξέπεη λα απνθεχγεηαη ε απφηνκε αχμεζε ηεο αξηεξηαθήο πίεζεο πνπ κπνξεί λα πξνθαιέζεη ξήμε απηψλ ησλ αγγείσλ θαη πεξαηηέξσ βιάβε ηεο φξαζεο. Ηθαλνπνηεηηθφ βάζνο αλαηζζεζίαο πξέπεη λα εμαζθαιίδεηαη ηδηαίηεξα θαηά ηελ εηζαγσγή. Ινηκψμεηο Νη δηαβεηηθνί είλαη επηξξεπείο ζηηο ινηκψμεηο πνπ επεξεάδνπλ ηνλ έιεγρν ηνπ ζαθράξνπ ηνπο. Νη ινηκψμεηο ηνπ ρεηξνπξγηθνχ ηξαχκαηνο είλαη ζπλήζεηο. Όηαλ νπνηαδήπνηε δηεξγαζία επηρεηξείηαη, απαηηείηαη ηδηαίηεξε θξνληίδα γηα ηελ εθαξκνγή άζεπηεο ηερληθήο. Ιήςε θαξκάθσλ Ν ΠΓ επηδεηλψλεηαη κε ζεξαπεία κε θνξηηθνζηεξνεηδή, δηνπξεηηθά ηχπνπ Θεηαδίδεο θαη αληηζπιιεπηηθά ΔΟΓΑΠΡΖΟΗΑΘΝΠ ΈΙΔΓΣΝΠ ΑΠΘΔΛΝΠ ΚΔ ΠΑΘΣΑΟΩΓΖ ΓΗΑΒΖΡΖ Ν αμηνιφγεζε: εξγαζηεξηαθφο έιεγρνο ηνπ αζζελνχο κε ζαθραξψδε δηαβήηε πεξηιακβάλεη ηελ παξακέηξσλ ηνπ κεηαβνιηζκνχ, φπσο: ζάθραξν αίκαηνο γιπθνγνλνκέλε αηκνζθαηξίλε (θξνπθηνδακίλε) ιηπίδηα αίκαηνο αλάιπζε νχξσλ παξακέηξσλ απφ ηα λεθξά: νπξία θξεαηηλίλε ειεθηξνιχηεο αίκαηνο πξσηετλνπξία. Εξγαζηεξηαθά επξήκαηα θεηνμέωζεο Πην αίκα: ππεξγιπθαηκία θεηνλαηκία κείσζε ph κείσζε HCO3 ππνλαηξηαηκία αχμεζε νζκσηηθφηεηαο πιάζκαηνο Θ+ θθ ή απμεκέλν. Πηα νχξα: γιπθνδνπξία θεηνλνπξία. Πξνεγρεηξεηηθή εθηίκεζε αζζελνύο κε ΣΔ ηύπνπ 1 Ζ πξνεγρεηξεηηθή εθηίκεζε ηνπ αζζελνχο κε ΠΓ ηχπνπ 1 πεξηιακβάλεη: ζπρλή κέηξεζε γιπθφδεο αίκαηνο 312

15 11 ν Θεθάιαην Ξεξηεγρεηξεηηθή Φξνληίδα Γηαβεηηθνχ Αζζελνχο ζην ζπίηη πξηλ ηελ εηζαγσγή ζην λνζνθνκείν πξνεγρεηξεηηθή αμηνιφγεζε κεηαβνιηθήο, λεθξηθήο, θαη θαξδηαθήο θαηάζηαζεο (Ξίλαθαο 11-5) κε: πξνζεθηηθή ιήςε ηζηνξηθνχ θιηληθή εμέηαζε εξγαζηεξηαθφ έιεγρν κέηξεζε αλά 1h κεηά ηελ έλαξμε έγρπζεο Ηλζνπιίλεο ησλ επηπέδσλ ηξηρνεηδηθήο γιπθφδεο επαξθήο ρνξήγεζε Glu (5-10 g/h) θαη Θ+ (2-4mEq/h) γηα απνθπγή: ππνγιπθαηκίαο ππνθαιηαηκίαο επί εθζεζεκαζκέλεο ππεξγιπθαηκίαο (γιπθφδε νξνχ > 16 mmol/l) ή ειεθηξνιπηηθψλ δηαηαξαρψλ αληηκεηψπηζε κε: έγρπζε ζρήκαηνο Γιπθφδε-Ηλζνπιίλε-Θάιην ή θπκαηλφκελνπ ξπζκνχ έγρπζε Ηλζνπιίλεο έιεγρνο αεξίσλ αίκαηνο, έιεγρνο επηπέδσλ γιπθφδεο ζην ηξηρνεηδηθφ αίκα αλά 1 ψξα κεηά ηελ έλαξμε ηεο έγρπζεο. Ξίλαθαο Ξξνεγρεηξεηηθή αμηνιφγεζε κεηαβνιηθήο, λεθξηθήο, θαη θαξδηαθήο θαηάζηαζεο ζην ΠΓ. Κεηαβνιηθόο έιεγρνο Λεθξηθόο έιεγρνο Έιεγρνο θαξδηάο θαη ΑΛΠ Κέηξεζε ζαθράξνπ Κέηξεζε γιπθνδπιησκέλεο HbA1c Κέηξεζε ιηπηδίσλ αίκαηνο Κέηξεζε Pcr, Purea Κέηξεζε πξσηετλψλ Κέηξεζε ειεθηξνιπηψλ ΖΘΓ: κέηξεζε RR θαηά ηε βαζηά εηζπλνή θαη ην ρεηξηζκφ Valsava Κέηξεζε ΑΞ θαη KΠ κεηά απφ νξζνζηαζία 11.4 ΞΟΝΔΓΣΔΗΟΖΡΗΘΖ ΒΔΙΡΗΠΡΝΞΝΗΖΠΖ ΓΗΑΒΖΡΗΘΝ ΑΠΘΔΛΝΠ Ό ινη νη δηαβεηηθνί αζζελείο θαη ηδηαίηεξα νη κε ξπζκηζκέλνη πξέπεη λα εηζάγνληαη ζην λνζνθνκείν κία έσο δπν εκέξεο πξν ηνπ ρεηξνπξγείνπ γηα αμηνιφγεζε ηνπ αηνκηθνχ ηζηνξηθνχ θαη ηνλ εξγαζηεξηαθνχ ειέγρνπ θαη ζηαζεξνπνίεζε ηνπ δηαβήηε ηνπο κε ηελ θαηάιιειε αγσγή. Ζ θαξκαθεπηηθή αγσγή ηνπ δηαβεηηθνχ αζζελνχο πξέπεη λα ζπλερίδεηαη κέρξη ηελ επέκβαζε. Οη δηαβεηηθνί κε ΣΔ ηύπνπ 1 ρξεηάδνληαη ηλζνπιίλε. Οη δηαβεηηθνί κε ΣΔ ηύπνπ 2 κπνξεί λα ρξεηαζηνχλ ηλζνπιίλε, αιιά ζε αξθεηέο πεξηπηψζεηο δηαηεξνχλ γιπθαηκηθφ έιεγρν ζε ινγηθά φξηα κε θαηάιιειε δίαηηα θαη ζπρλά κε ηε ρξήζε ππνγιπθαηκηθψλ παξαγφλησλ απφ ην ζηφκα. Τύπνη Ιλζνπιίλεο Νη 4 ηχπνη ηλζνπιίλεο ηαμηλνκνχληαη αλάινγα κε ηε δηάξθεηα δξάζεο ηνπο: Υπεξβξαρείαο δξάζεο Νη ηλζνπιίλεο Lispro θαη Aspart, είλαη αλαζπλδπαζκέλα αλζξψπηλα αλάινγα ηλζνπιίλεο πνπ πξφζθαηα έρνπλ ζπληεζεί (δηαθέξνπλ 1-2 ακηλνμέα απφ ηελ αλζξψπηλε ηλζνπιίλε) θαη έρνπλ πνιχ κηθξή δηάξθεηα δξάζεο. Όηαλ ρνξεγνχληαη ππνδνξίσο ε έλαξμε δξάζεο είλαη ζε 15 ιεπηά θαη ε δηάξθεηα δξάζεο θζάλεη κέρξη 3-5 ψξεο κε αηρκή ζηα ιεπηά. Οη βξαρείαο δξάζεο δηαιπηέο ηλζνπιίλεο (Regular insulin: Humulin-R) 313

16 Διέλε Αζθεηνπνχινπ Δρνπλ γξήγνξε έλαξμε θαη κηθξή δηάξθεηα δξάζεο αλάινγα κε ηελ νδφ ρνξήγεζεο. Όηαλ ρνξεγνχληαη ππνδνξίσο ε έλαξμε δξάζεο είλαη ζε 30 ιεπηά θαη ε δηάξθεηα δξάζεο είλαη απφ 5 κέρξη θαη 8 ψξεο κε αηρκή ζηηο 1-2 ψξεο. Ζ αλζξψπηλε δηαιπηή ηλζνπιίλε έρεη ειαθξά βξαρχηεξν ρξφλν έλαξμεο θαη δηάξθεηα δξάζεο. Ζ δηαιπηή ηλζνπιίλε φηαλ ρνξεγεζεί ελδνθιεβίσο έρεη εκίζεηα δσή πεξίπνπ 5 ιεπηά. Ιλζνπιίλεο ελδηάκεζεο δηάξθεηα δξάζεο (NPH: Humulin-N) Όηαλ ρνξεγνχληαη ππνδνξίσο ε έλαξμε δξάζεο είλαη ζε 1-3 ψξεο θαη ε δηάξθεηα δξάζεο είλαη κέρξη θαη 20 ψξεο κε αηρκή ζηηο 1-3 ψξεο. Ιλζνπιίλεο κε καθξύηεξε δηάξθεηα δξάζεο (Ultralente) Θαηαζθεπάδνληαη σο δηαιχκαηα ηλζνπιίλεο καδί κε πξσηακίλε (Isophane insulin) ή άιαηα ςεπδαξγχξνπ (crystalline insulin) ή θαη κε ηα δπν. Ππρλά ρνξεγνχληαη ζε ζπλδπαζκφ κε δηαιπηή ηλζνπιίλε γηα λα επηηχρνπκε γξήγνξε έλαξμε καδί κε κεγάιε δηάξθεηα δξάζεο. Γελ είλαη θαηάιιειεο γηα ελδνθιέβηα ρνξήγεζε. Νη καθξάο-δξάζεο ηλζνπιίλεο έρνπλ δηάξθεηα δξάζεο κέρξη θαη 36 ψξεο αλ είλαη δσηθήο πξνέιεπζεο ή 24 ψξεο αλ είλαη αλζξψπηλεο πξνέιεπζεο. Από ηνπ ζηόκαηνο ππνγιπθαηκηθνί παξάγνληεο πάξρνπλ 4 νκάδεο απφ ηνπ ζηφκαηνο ππνγιπθαηκηθνί παξάγνληεο: Νη ζνπιθνλπινπξίεο: Δληζρχνπλ ηελ έθθξηζε ηλζνπιίλεο σο απφθξηζε ζηε γιπθφδε θαη απμάλνπλ ηελ επαηζζεζία ζηελ ηλζνπιίλε ζηελ πεξηθέξεηα. Ρα δηγνπαλίδηα: (ε κεηθνξκίλε είλαη ην κφλν κέινο ηεο νκάδαο πνπ είλαη δηαζέζηκν ζην Ζλσκέλν Βαζίιεην) εληζρχνπλ ηε ρξεζηκνπνηίεζε ηεο γιπθφδεο θαη κεηψλνπλ ηελ επαηηθή παξαγσγή γιπθφδεο Νη ζεηαδνιηδηλεδηφλεο (thiazolidinediones) Δίλαη αθφκε ππφ θιηληθή δηεξεχλεζε (πξφζθαηα ππφ δπζκέλεηα γηαηί αλαθέξζεθε επαηνηνμηθφηεηα ), εληζρχνπλ ηε δξάζε ηεο ηλζνπιίλεο ζηελ πεξηθέξεηα θαη αλαζηέιινπλ ηελ επαηηθή γιπθνλενγέλεζε, πηζαλά κέζσ εηδηθψλ ππνδνρέσλ Ρξνπνπνηεηέο ηεο απνξξφθεζεο γιπθφδεο απφ ην έληεξν : Έλαο αλαζηνιέαο ηεο α-γιπθνζηδάζεο, ε αθαξβφδε, θαηαζηέιιεη ηελ απνδφκεζε ησλ ζχλζεησλ πδαηαλζξάθσλ ζην έληεξν θαη κε απηφλ ηνλ ηξφπν θαζπζηεξεί ηελ αχμεζε ησλ επηπέδσλ ηεο κεηαγεπκαηηθήο γιπθφδεο ζην αίκα. Ν ζηόρνο ηεο πξνεγρεηξεηηθήο αληηκεηώπηζεο ηνπ δηαβεηηθνχ αζζελνχο απφ ηνλ αλαηζζεζηνιφγν είλαη λα κηκεζεί φζν ην δπλαηφ θαιχηεξα ην θπζηνινγηθφ κεηαβνιηζκφ, πεξηνξίδνληαο ηηο κεηαβνιηθέο δηαηαξαρέο κε ηελ πξνκήζεηα ηζφξξνπεο πνζφηεηαο πγξψλ, ζεξκίδσλ θαη ηλζνπιίλεο θαη ηελ απνθπγή: ππνγιπθαηκίαο έληνλεο ππεξγιπθαηκίαο θαηαβνιηζκνχ ησλ πξσηετλψλ θαη ιηπφιπζεο θεηνμέσζεο ειεθηξνιπηηθψλ δηαηαξαρψλ αθπδάησζεο, θαζψο ε γιπθνδνπξία πξνθαιεί δηνχξεζε πνπ θαζηζηά ηνλ αζζελή αθφκε πην επηξξεπή ζηελ ππφηαζε. Ζ ππνγιπθαηκία (ζάθραξν αίκαηνο < 4 mmol/l) απαηηεί άκεζε αληηκεηψπηζε κε ΔΦ ρνξήγεζε Γιπθφδεο. 314

17 11 ν Θεθάιαην Ξεξηεγρεηξεηηθή Φξνληίδα Γηαβεηηθνχ Αζζελνχο Ζ ππεξγιπθαηκία ρξεηάδεηαη λα αληηκεησπηζηεί εθφζνλ ην ζάθραξν ηνπ αίκαηνο είλαη > 10 mmol/l νπφηε εκθαλίδεηαη θαη γιπθνδνπξία πνπ πξνθαιεί δηνχξεζε πνπ κπνξεί λα νδεγήζεη ζε αθπδάησζε, ππνθαιηαηκία θαη ππνλαηξηαηκία. Δμάιινπ ε αχμεζε ηεο γινηφηεηαο ηνπ αίκαηνο κπνξεί λα πξνθαιέζεη ζρεκαηηζκφ ζξφκβσλ. Έρνπλ πεξάζεη νη κέξεο φπνπ νη αλαηζζεζηνιφγνη αλέρνληαλ "εθιεθηηθή ππεξγιπθαηκία" κε βάζε ηελ πεπνίζεζε φηη απηή ε πξνζέγγηζε ήηαλ πξνο φθεινο ηνπ αζζελνχο. Δίλαη πιένλ ππνρξεσηηθφο ν ζηελφο κεηαβνιηθφο έιεγρνο ζηελ πεξηεγρεηξεηηθή πεξίνδν θαη απνηειεί εθηθηφ ζηφρν ζηνπο πεξηζζφηεξνπο αζζελείο. Θχξηνο ζηφρνο είλαη λα δηαηεξεζεί ε γιπθφδε ηνπ αίκαηνο ζηα θπζηνινγηθά επίπεδα ησλ 6 10 mmol/l ζε φινπο ηνπο ρξφλνπο. Ζ παζνινγία ηνπ ηειηθνχ νξγάλνπ ζην ΠΓ κπνξεί λα απνθεπρζεί κέζσ καθξνρξφληνπ, ζηελνχ ειέγρνπ ηεο γιπθφδεο θνληά ζηα θπζηνινγηθά φξηα. Απηφο ν ζηφρνο επηηπγράλεηαη θαιχηεξα ζην ΠΓ ηχπνπ 1 κε θαιή εθπαίδεπζε, έιεγρν ηεο δίαηηαο θαη ζεξαπεία κε ηλζνπιίλε. Ν ζηελφο έιεγρνο ησλ επηπέδσλ ηεο γιπθφδεο σθειεί: αζζελείο πνπ ππνβάιινληαη ζε θαξδηνπλεπκνληθφ bypass: γηαηί βειηηψλνληαο ηελ θαξδηαθή ζπζηαιηηθφηεηα κεηψλεη ηηο ινηκψδεηο θαη ηηο λεπξνινγηθέο επηπινθέο ηηο δηαβεηηθέο εγθχνπο: γηαηί βειηηψλεη ηελ έθβαζε ηνπ εκβξχνπ, εθφζνλ φκσο απνθεχγεηαη ε ππνγιπθαηκία ΞΟΝΔΓΣΔΗΟΖΡΗΘΖ ΔΡΝΗΚΑΠΗΑ ΑΠΘΔΛΩΛ ΚΔ ΠΓ Δηαβεηηθόο Αζζελήο γηα Πξνγξακκαηηζκέλε Επέκβαζε Ζ πξνεγρεηξεηηθή εηνηκαζία ηνπ δηαβεηηθνχ αζζελνχο γηα πξνγξακκαηηζκέλε επέκβαζε πεξηιακβάλεη ηα αθφινπζα κέηξα. Εηζαγωγή ηνπ αζζελνύο Ζ εηζαγσγή ησλ αζζελψλ κε ΠΓ ηχπνπ 1 πξέπεη λα γίλεηαη ψξεο πξηλ ηελ επέκβαζε γηα: λα βειηησζεί ν κεηαβνιηθφο έιεγρνο λα εθηηκεζεί ε θαξδηαγγεηαθή θαηάζηαζε. Πηνπο αζζελείο κε εθζεζεκαζκέλε ππεξγιπθαηκία (>16.6mmd/l) θαη ειεθηξνιπηηθέο δηαηαξαρέο πξέπεη: λα δηνξζσζεί ε ππεξγιπθαηκία κε ΔΦ έγρπζε Ηλζνπιίλεο θαη κέηξεζε αεξίσλ αίκαηνο. Κεξηθέο θνξέο γηα ηε κείσζε ηνπ θφζηνπο λνζειείαο ζπληζηάηαη ε εηζαγσγή πνιιψλ δηαβεηηθψλ ην πξσηλφ ηεο επέκβαζεο κε παξαθνινχζεζε ηνπ Pglu ζην ζπίηη δηφξζσζε ζνβαξήο ππεξγιπθαηκίαο ρσξίο εηζαγσγή ζην λνζνθνκείν ΑΛΡΗΚΔΡΩΞΗΠΖ ΓΗΑΒΖΡΗΘΝ ΑΠΘΔΛΝΠ ΑΛΑΙΝΓΑ ΚΔ ΡΖ ΒΑΟΡΖΡΑ ΡΖΠ ΔΞΔΚΒΑΠΖΠ Ζ ρεηξνπξγηθή επέκβαζε πξνθαιεί απάληεζε ζην stress πνπ κεηαβάιιεη ηηο απαηηήζεηο ηνπ αζζελνχο ζε Ηλζνπιίλε. Ζ αγσγή πξέπεη λα πξνζαξκνζηεί αλάινγα κε: ηελ έθηαζε ηεο επέκβαζεο, ε νπνία ηαμηλνκείηαη σο: κηθξή, εάλ ν αζζελήο αλακέλεηαη λα θάεη θαη λα πηεη εληφο 4 σξψλ απφ ηελ επέκβαζε, κεγάιε, εάλ δελ ππάγεηαη ζηελ πξνεγνχκελε θαηεγνξία, ηνλ ηχπν ηνπ ΠΓ: 315

18 Διέλε Αζθεηνπνχινπ ΠΓ ηχπνπ 1 ή ΠΓ ηχπνπ 2 ηελ πνηφηεηα ηνπ ειέγρνπ ηνπ ζαθράξνπ ηνπ αίκαηνο: πησρή ξχζκηζε θαιή ξχζκηζε. Ξνιινί ΠΓ ηχπνπ 2 γίλνληαη ηλζνπιηλν-εμαξηψκελνη θαηά ηηο κεγάιεο ρεηξνπξγηθέο επεκβάζεηο θαη πξέπεη λα αληηκεησπίδνληαη φπσο θαη νη ΠΓ ηχπνπ ΒΑΠΗΘΔΠ ΑΟΣΔΠ ΑΛΡΗΚΔΡΩΞΗΠΖΠ Δηαβεηηθνί αζζελείο κε ΣΔ ηύπνπ 2 Νη δηαβεηηθνί αζζελείο κε ΠΓ ηχπνπ 2 δηαηεξνχλ ηε ζπλήζε δίαηηα θαη θαξκαθεπηηθή αγσγή κέρξη ηελ πξνεγνχκελε κέξα ηνπ ρεηξνπξγείνπ, αλ ν δηαβήηεο ειέγρεηαη θαη πξφθεηηαη γηα κηθξή ρεηξνπξγηθή επέκβαζε (Ξίλαθαο 11-6). Ξίλαθαο Ξεξηεγρεηξεηηθή ρνξήγεζε αληηδηαβεηηθήο αγωγήο (καδί κε ρνξήγεζε Dextrose 5 % mg/kg/min, 125 ml/h γηα ελήιηθα βάξνπο 70 kg). ΠΓ πνπ δελ αληηκεηωπίδεηαη κε ηλζνπιίλε ΠΓ Διεγρόκελνο Κε ειεγρόκελνο Κηθξή επέκβαζε, κηθξήο δηάξθεηαο απφ ηνπ ζηφκαηνο αληηδηαβεηηθά δηζθία δηαηεξνχληαη κέρξη ηελ εκέξα ηνπ ρεηξνπξγείνπ κε εμαίξεζε ηα δηγνπαλίδηα ΔΦ έγρπζε ηλζνπιίλεο Κείδωλ επέκβαζε (κεγάιεο δηάξθεηαο) ΔΦ έγρπζε ηλζνπιίλεο ΔΦ έγρπζε ηλζνπιίλεο Δπείγνπζα επέκβαζε ζηελή παξαθνινχζεζε ηεο γιπθφδεο ΔΦ έγρπζε ηλζνπιίλεο ΠΓ πνπ αληηκεηωπίδεηαη κε ηλζνπιίλε Διεγρόκελνο Κε ειεγρόκελνο ππνδφξηα ηλζνπιίλε ζηε ζπλήζε δφζε ΔΦ έγρπζε ηλζνπιίλεο ΔΦ έγρπζε ηλζνπιίλεο ΔΦ έγρπζε ηλζνπιίλεο ΔΦ έγρπζε ηλζνπιίλεο ΔΦ έγρπζε ηλζνπιίλεο, ελπδάησζε, ξχζκηζε ηεο νμενβαζηθήο ηζνξξνπίαο Νη αθφινπζεο είλαη νη βαζηθέο αξρέο αληηκεηψπηζεο: Νη ζνπιθνλπινπξίεο κπνξνχλ λα ζπλερηζηνχλ ρσξίο θαλέλα πξφβιεκα. Ρα δηγνπαλίδηα πξέπεη λα ζηακαηήζνπλ 48 ψξεο πξηλ ηελ επέκβαζε, ιφγσ ηνπ θηλδχλνπ γαιαθηηθήο νμέσζεο. Ζ πξνεγρεηξεηηθή πεξίνδνο λεζηείαο, ν ρξφλνο ηεο επέκβαζεο θαη νη πξψηεο 4 κεηεγρεηξεηηθέο ψξεο πξέπεη λα θαιχπηνληαη κε ζπλερή έγρπζε γιπθφδεο ππνθαηάζηαζεο. Αλ ν δηαβήηεο δελ ειέγρεηαη θαιά ή/θαη αλ ε επέκβαζε είλαη κεγάιε, νη ζνπιθνλπινπξίεο πξέπεη λα δηαθνπνχλ θαη λα αληηθαηαζηαζνχλ κε ΕΦ έγρπζε ηλζνπιίλεο ζε ζηαζεξή ξνή θαη πξνζαξκνγή αλάινγα κε ηα επίπεδα γιπθφδεο πνπ κεηξψληαη ζην αίκα Δηαβεηηθνί αζζελείο πνπ αληηκεηωπίδνληαη κε ηλζνπιίλε Νη αζζελείο απηνί κπνξνχλ λα παξακείλνπλ ζηε ζπλήζε δφζε ππνδφξηαο ηλζνπιίλεο αλ ν δηαβήηεο ειέγρεηαη θαιά θαη πξφθεηηαη γηα κηθξή ρεηξνπξγηθή επέκβαζε, αιιά ε απφ ηνπ 316

19 11 ν Θεθάιαην Ξεξηεγρεηξεηηθή Φξνληίδα Γηαβεηηθνχ Αζζελνχο ζηφκαηνο ιήςε ηεο ηξνθήο αληηθαζίζηαηαη απφ έγρπζε γιπθφδεο κέρξη λα μαλαξρίζεη ε πξφζιεςε ηξνθήο απφ ην ζηφκα κεηά ηελ επέκβαζε (Ξίλαθαο 11-7). Αληίζεηα, αλ ν δηαβήηεο δελ ειέγρεηαη, αθφκε θαη αλ πξφθεηηαη γηα κηθξή επέκβαζε θαη θπζηθά αλ πξφθεηηαη γηα κεγάιε επέκβαζε, απαηηείηαη κηα ειεγρόκελε έγρπζε ηλζνπιίλεο. Ζ δφζε ηεο ηλζνπιίλεο πξνζαξκφδεηαη αλάινγα κε ηα επίπεδα γιπθφδεο ζην αίκα αξρηθά θάζε 30 ιεπηά θαη κεηά θάζε 1 ψξα. Σνξεγείηαη θάιην αλάινγα κε ηελ αξρηθή ηηκή ζην αίκα θαη κε ηελ αιιαγή ηεο ζπγθέληξσζεο ηνπ κε ηελ πάξνδν ηνπ ρξφλνπ. Πε έλαλ δηαβεηηθφ αζζελή είλαη πξνηηκφηεξν λα πξνγξακκαηίδεηαη ε επέκβαζε λσξίο ην πξσί γηα λα απνθεπρζεί ε καθξηά πεξίνδνο ηεο πξνεγρεηξεηηθήο λεζηείαο θαη ην επηπξφζζεην ζηξεο. Ζ επηζηξνθή ζην αξρηθφ ζρήκα, γηα νπνηνδήπνηε ηχπν δηαβήηε, γίλεηαη φηαλ αξρίζεη πάιη ε δηαηξνθή απφ ην ζηφκα. Ξίλαθαο Ξεξηεγρεηξεηηθή ρνξήγεζε Ηλζνπιίλεο ζην ΠΓ. Δθάπαμ ρνξήγεζε Ππλερήο έγρπζε Ξξνεγρεηξεηηθά 1.5 ml/kg/h Dextrose 5% Ηλζνπιίλε NPH (κηζή δφζε απφ απηή πνπ έπαηξλε ζην ζπίηη) 1 ml/kg/h Dextrose 5% Regular Ηλζνπιίλε Units/h = γιπθφδε πιάζκαηνο/150 Γηεγρεηξεηηθά Regular ηλζνπιίλε κε βάζε πίλαθα Ίδην ζρήκα κε πξνεγρεηξεηηθά Κεηεγρεηξεηηθά Ίδην ζρήκα κε δηεγρεηξεηηθά Ίδην ζρήκα κε πξνεγρεηξεηηθά 11.6 ΑΛΑΗΠΘΖΡΗΘΖ ΡΔΣΛΗΘΖ ΠΡΝ ΓΗΑΒΖΡΗΘΝ ΑΠΘΔΛH Γ ελ ππάξρεη εηδηθή αλαηζζεζία ελδεδεηγκέλε γηα ηνλ δηαβεηηθφ αζζελή. Νη ρεηξνπξγηθέο απαηηήζεηο θαη ε παξνπζία ή απνπζία αλσκαιηψλ ηειηθψλ νξγάλσλ θαζνξίδνπλ ηελ επηινγή αλαηζζεζίαο θαη ηελ αληηκεηψπηζε. Πεξηνρηθή αλαηζζεζία πάξρνπλ ζηνηρεία πνπ θαηαδεηθλχνπλ φηη ε πεξηνρηθή αλαηζζεζία: κεηψλεη ηελ λεπξνελδνθξηληθή αληαπφθξηζε ζην ρεηξνπξγηθφ stress, ηδίσο ηελ αδξελνθνξηηθνεηδή αληαπφθξηζε αλεμάξηεηα απφ ην επίπεδν ηνπ απνθιεηζκνχ εκπνδίδεη ηελ άλνδν ηεο γιπθφδεο ζην αίκα θαη ηελ παξαγσγή θεηνλψλ κφλν αλ ν απνθιεηζκφο επεθηαζεί κέρξη ην Θ 8 ή Θ 10, επεξεάδνληαο ηα ζπιαρληθά λεχξα, ην κπειφ ησλ επηλεθξηδίσλ θαη ην ήπαξ κεηψλεη ηελ θαηαλάισζε νμπγφλνπ ζηνπο δηαβεηηθνχο αζζελείο κε ζηεθαληαία λφζν πνπ ππνβάιινληαη ζε αγγεηνρεηξνπξγηθέο επεκβάζεηο κε επηζθιεξίδην αλαηζζεζία κεηψλεη ηνλ θαηαβνιηζκφ ησλ πξσηετλψλ ζηε κεηεγρεηξεηηθή πεξίνδν φηαλ δηαηεξείηαη ε επηζθιεξίδηνο αλαιγεζία. Δληνχηνηο ε πεξηνρηθή αλαηζζεζία κπνξεί λα ππνθξχπηεη κεγαιχηεξνπο θηλδχλνπο γηα ην δηαβεηηθφ αζζελή κε απηόλνκε λεπξνπάζεηα. Κπνξεί λα ζπκβεί εθζεζεκαζκέλε ππφηαζε κε θαηαζηξνθηθέο επηπηψζεηο ζε έλαλ αζζελή κε ζπλππάξρνπζα ζηεθαληαία λφζν, αγγεηαθή εγθεθαιηθή λφζν ή λεθξαγγεηαθή λφζν. Γεληθή αλαηζζεζία Δίλαη γλσζηφ φηη ε κεηαβνιηθή θαη ελδνθξηληθή απάληεζε ζην ρεηξνπξγηθφ stress κπνξεί λα αλαζηαιεί κε πςειέο δφζεηο ηζρπξψλ νπηνχρσλ θαηά ηε δηάξθεηα ηεο επέκβαζεο, εθηφο εαλ εθαξκνζηεί επαξθήο κεηεγρεηξεηηθή αλαιγεζία. Ξάλησο είλαη ζεκαληηθφ θαηά ηε γεληθή αλαηζζεζία: λα ππάξρεη αηκνδπλακηθή ζηαζεξφηεηα. 317

20 Διέλε Αζθεηνπνχινπ ε αθχπληζε λα γίλεηαη γξήγνξα κεηά ηελ επέκβαζε ζε πεξίπησζε κεηα-αλαηζζεηηθήο απάζεηαο λα ζπκπεξηιακβάλνληαη ζηε δηαθνξνδηάγλσζε: ην ππνγιπθαηκηθφ θψκα ε θεηνμέσζε ην ππεξγιπθαηκηθφ κε-θεησηηθφ θψκα. Νη δηαβεηηθνί αζζελείο πνπ ππνβάιινληαη ζε επέκβαζε κε λεπξηθφ απνθιεηζκφ ζα επηζηξέςνπλ πην γξήγνξα ζηε δηαηξνθή απφ ην ζηφκα ζε ζχγθξηζε κε απηνχο πνπ ζα ιάβνπλ γεληθή αλαηζζεζία. Ξιένλ είλαη θνηλή πξαθηηθή ζηελ εγρείξεζε θαηαξξάθηε λα επηηξέπεηαη ε θπζηνινγηθή πξφζιεςε απφ ην ζηφκα θαη ε αγσγή κε ππνγιπθαηκηθνχο παξάγνληεο θαηά ηε δηάξθεηα φιεο ηεο πεξηεγρεηξεηηθήο πεξηφδνπ. Γελ ππάξρνπλ αξθεηά ζηνηρεία πνπ λα ππνζηεξίδνπλ φηη ε πεξηνρηθή αλαηζζεζία πιενλεθηεί ηεο γεληθήο ζηνπο δηαβεηηθνχο αζζελείο. Ζ ηειηθή επηινγή ηνπ ηχπνπ ηεο αλαηζζεζίαο πξέπεη λα γίλεηαη κε βάζε ηπρφλ πξνυπάξρνπζα λφζν ηειηθνχ νξγάλνπ θαη φρη κε βάζε ηελ αλάγθε γιπθαηκηθνχ ειέγρνπ. Monitoring θαηά ηε ρνξήγεζε ΔΦ Ηλζνπιίλεο: ζπρλφο έιεγρνο ηνπ ζαθράξνπ αίκαηνο έιεγρνο θαιίνπ πιάζκαηνο αλά 2-4 ψξεο αλάιπζε αεξίσλ αίκαηνο. Κεηεγρεηξεηηθή παξαθνινχζεζε ηνπ δηαβεηηθνχ αζζελνχο: ζπλερίδεηαη ε παξαπάλσ αγσγή κε ζπρλφ έιεγρν ηνπ ζαθράξνπ αίκαηνο ελεκεξψλεηαη ελδνθξηλνιφγνο γηα ηε κεηεγρεηξεηηθή πεξίνδν Ππκπεξαζκαηηθά: Ν αλαηζζεζηνιφγνο ζα πξέπεη λα εζηηάζεη ζηελ παζνινγία ηνπ ηειηθνχ νξγάλνπ, ε νπνία ζα θαζνξίζεη ηνλ θίλδπλν θαη ηελ επηινγή ηνπ monitoring θαη ηεο αλαηζζεηηθήο ηερληθήο. Ζ πξφνδνο ηα ηειεπηαία ρξφληα έρεη σο απνηέιεζκα ηελ θαιχηεξε εθηίκεζε ησλ πξνβιεκάησλ ηνπ δηαβεηηθνχ αζζελνχο, ελψ αλακέλεηαη ζην κέιιινλ ε θαιχηεξε ξχζκηζε ησλ αζζελψλ κε λεψηεξνπο αληηδηαβεηηθνχο παξάγνληεο θαζψο θαη κε γνληδηαθή ζεξαπεία ή κεηακφζρεπζε λεζηδίσλ ηνπ παγθξέαηνο ΒΗΒΙΗΝΓΟΑΦΗΑ # 1. Alberti KGMM. Diabetes and Surgery. Anesthesiology 1991; 74: Alberti KGMM, Zimmet PZ for the WHO Consultation. Definition, diagnosis and classification of diabetes mellitus and its complications. Part 1: diagnosis and classification of diabetes mellitus. Provisional report of a WHO consultation. Diabet Med 1998; 15: Ammon JR. Perioperative management of the diabetic patient. ASA Refresher Courses 1988; 16: Barrios A, Kotak D. Anesthesia for the diabetic patient undergoing ophthalmological procedures. Int Ophthalmol Clin 1998 ;38: Eldridge AJ, Sear JW. Peri-operative management of diabetic patients. Anaesthesia 1996; 51: The Expert Committee on the Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus. Report of the expert committee on the diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 1997; 20:

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ Γξ. Γεκήηξηνο Καπεηάλνο Δπηκειεηήο Α Γαζηξεληεξνινγηθή Κιηληθή Γ.Ν. «Γεώξγηνο Παπαληθνιάνπ» Θεζζαινλίθε Γελ έρσ ζύγθξνπζε ζπκθεξόλησλ κε ηηο

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ Ζ ΚΑΚΖ ΘΡΔΦΖ Δπεξεάδεη: ηε κπτθή ηζρύ ησλ ζθειεηηθώλ κπώλ κε απνηέιεζκα ηε κεησκέλε

Διαβάστε περισσότερα

Γενεηική Καρδιαγγειακών Παθήζεων

Γενεηική Καρδιαγγειακών Παθήζεων Γενεηική Καρδιαγγειακών Παθήζεων Νίκορ Ππωτονοτάπιορ, MD, FESC, Νάξορ Η γελεηηθή ησλ θαξδηαγγεηαθώλ παζήζεσλ έρεη εμειηρζεί νπζηαζηηθά θαηά ηα ηειεπηαία είθνζη ρξόληα. Σε απηό ην ρξνληθό δηάζηεκα εμειίρζεθε

Διαβάστε περισσότερα

Σν άηνκν κε αθραξώδε Δηαβήηε ζην Οδνληηαηξείν. Δξ Μηράιεο Κ Πίθνινο Ελδνθξηλνιόγνο Δηαβεηνιόγνο

Σν άηνκν κε αθραξώδε Δηαβήηε ζην Οδνληηαηξείν. Δξ Μηράιεο Κ Πίθνινο Ελδνθξηλνιόγνο Δηαβεηνιόγνο Σν άηνκν κε αθραξώδε Δηαβήηε ζην Οδνληηαηξείν Δξ Μηράιεο Κ Πίθνινο Ελδνθξηλνιόγνο Δηαβεηνιόγνο Οξηζκόο Ο αθραξώδεο Δηαβήηεο εηλαη κία κεηαβνιηθή πάζεζε θαηά ηελ νπνία ν νξγαληζκνο δελ παξάγεη ή δελ ρξεζηκνπνηεί

Διαβάστε περισσότερα

Ιαηπικά πποβλήμαηα - Επιπλοκέρ. Γθέθαο Γηάλλεο Mηρνύη Κακέιηα

Ιαηπικά πποβλήμαηα - Επιπλοκέρ. Γθέθαο Γηάλλεο Mηρνύη Κακέιηα Ιαηπικά πποβλήμαηα - Επιπλοκέρ Γθέθαο Γηάλλεο Mηρνύη Κακέιηα Δςζπεθλέξια Ομύ ζύλδξνκν καδηθήο ζπκπαζεηηθήο εθθόξηηζεο, απνηέιεζκα βιαβεξνύ εξεζίζκαηνο ζε αζζελείο κε ΚΝΜ άλσζελ ηνπ Θ6 Δςζπεθλέξια ςμπηώμαηα:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΤΜΑ ΣΔΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟ Γ ΠΑΘΟΛΟΓΗΚΖ ΚΛΗΝΗΚΖ ΑΠΘ. Γεπηεξνπαζήο ππέξηαζε

ΓΟΤΜΑ ΣΔΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟ Γ ΠΑΘΟΛΟΓΗΚΖ ΚΛΗΝΗΚΖ ΑΠΘ. Γεπηεξνπαζήο ππέξηαζε ΓΟΤΜΑ ΣΔΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟ Γ ΠΑΘΟΛΟΓΗΚΖ ΚΛΗΝΗΚΖ ΑΠΘ Γεπηεξνπαζήο ππέξηαζε ΚΤΡΗΑ ΑΗΣΗΑ ΓΔΤΣΔΡΟΠΑΘΟΤ ΤΠΔΡΣΑΖ Υξφληα λεθξηθή βιάβε Γηαηαξαρέο λεθξηθήο αηκάησζεο Νεθποπαπεγσςμαηική νόζορ Νεθπαγγειακή ςπέπηαζη Ιζθμική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Γηαγλσζηηθή θαη Θεξαπεπηηθή Πξνζέγγηζε ηνπ «Μεγάθνινπ»

Γηαγλσζηηθή θαη Θεξαπεπηηθή Πξνζέγγηζε ηνπ «Μεγάθνινπ» Γηαγλσζηηθή θαη Θεξαπεπηηθή Πξνζέγγηζε ηνπ «Μεγάθνινπ» Κσλζηαληίλνο Μηκίδεο Γαζηξεληεξνιόγνο Δπίθνπξνο Καζεγεηήο Παζνινγίαο Γεκνθξίηεην Παλεπηζηήκην Θξάθεο Οξηζκόο Ο όξνο κεγάθνιν αλαθέξεηαη ζηε δηάκεηξν

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

RND: παξνπζίαζε πεξηζηαηηθνύ

RND: παξνπζίαζε πεξηζηαηηθνύ RND: παξνπζίαζε πεξηζηαηηθνύ Αλαζηαζία Γακέινπ Καξδηνιόγνο Παλεπηζηεκηαθό Ννζνθνκείν Πάηξαο Conflicts of interest: no conflict Patras University Hospital Ιζηνξηθό αζζελνύο, 71 εηώλ, 95 kg Σαθραξώδεο δηαβήηεο/

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

Δξσηήζεηο Φπζηνινγία ΙΙ γηα ηελ εμάζθεζε ησλ θνηηεηώλ Ιαηξηθήο & Οδνληηαηξηθήο ΟΡΜΟΝΔ

Δξσηήζεηο Φπζηνινγία ΙΙ γηα ηελ εμάζθεζε ησλ θνηηεηώλ Ιαηξηθήο & Οδνληηαηξηθήο ΟΡΜΟΝΔ ΟΡΜΟΝΔ 1. Γηα πνηα από ηηο αθόινπζεο νξκόλεο δελ είλαη γλσζηή θάπνηα εθιπηηθή νξκόλε; α) TSH β) FSH γ) ADH δ) ACTH ε) LH 2. ηνλ νπίζζην ινβό ηεο ππόθπζεο εθθξίλεηαη θπξίσο: α) Νηνπακίλε β) Ωθπηνθίλε γ)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΟΤΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. αθταρώδες δηαβήηες 1. αθταρώδες δηαβήηες 3. αθταρώδες δηαβήηες 2. Σύποη Δ. Έιεγτος επηπέδοσ γισθόδες

ΙΝΟΤΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. αθταρώδες δηαβήηες 1. αθταρώδες δηαβήηες 3. αθταρώδες δηαβήηες 2. Σύποη Δ. Έιεγτος επηπέδοσ γισθόδες ΙΝΟΤΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ομάδα Εργαστηρίων Γκοβίνα, Παρισσόπουλος, Μπουζίκα, Κορέλη Γ εξάμηνο 2011-12 Νοσηλευτική Β ΣΕΥΠ ΤΕΙ Αθήνας 1 αθταρώδες δηαβήηες 1 O ζαθραξψδεο δηαβήηεο (Γ) είλαη κηα ρξφληα θαηάζηαζε,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 Σα καζήκαηα γίλνληαη ζην γξαθείν ησλ ηαηξώλ ηνπ Tκήκαηνο θάζε Πέκπηε 12:00 14:00, ρξεζηκνπνηώληαο ηα θαηάιιεια νπηηθναθνπζηηθά κέζα, εθηόο Ηνπιίνπ θαη Απγνύζηνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Η εγθπκνζύλε είλαη κία πεξίνδνο πνπ ζρεηίδεηαη κε ζεκαληηθέο θπζηνινγηθέο ελδνθξηληθέο κεηαβνιέο

Η εγθπκνζύλε είλαη κία πεξίνδνο πνπ ζρεηίδεηαη κε ζεκαληηθέο θπζηνινγηθέο ελδνθξηληθέο κεηαβνιέο Η εγθπκνζύλε είλαη κία πεξίνδνο πνπ ζρεηίδεηαη κε ζεκαληηθέο θπζηνινγηθέο ελδνθξηληθέο κεηαβνιέο Οη πξνζαξκνγέο ηεο κέιινπζαο κεηέξαο Η αλάπηπμε ηεο εκβξπνπιαθνπληηαθήο κνλάδαο Παξαγωγή νξκνλώλ από ηνλ

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Βαζίιεο Μνύγηνο Καζεγεηήο βηνρεκείαο ηεο άζθεζεο ΤΔΦΑΑ ΑΠΘ http://users.auth.gr/mougios Η άζθεζε κεηώλεη ηνπο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΟΑΛΓΟΣΔΡΟΝΙΜΟ: ΑΙΣΙΑ - ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΚΟΝΑ - ΓΙΑΓΝΧΗ - ΘΔΡΑΠΔΙΑ

ΤΠΟΑΛΓΟΣΔΡΟΝΙΜΟ: ΑΙΣΙΑ - ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΚΟΝΑ - ΓΙΑΓΝΧΗ - ΘΔΡΑΠΔΙΑ ΤΠΟΑΛΓΟΣΔΡΟΝΙΜΟ: ΑΙΣΙΑ - ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΚΟΝΑ - ΓΙΑΓΝΧΗ - ΘΔΡΑΠΔΙΑ Γξ. Νηθφιανο Πνληηθίδεο Δλδνθξηλνιφγνο Σκήκα Δλδνθξηλνινγίαο, αθραξψδε δηαβήηε θαη Μεηαβνιηζκνχ, Ννζνζθνκείν «ΠΑΝΑΓΙΑ», Θεζζαινλίθε 10νο θχθινο

Διαβάστε περισσότερα

9 o ΠΕΡΙΕΓΦΕΙΡΗΣΙΚΗ ΥΡΟΝΣΙΔΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΤ ΑΘΕΝΟΤ. Ξεξηερόκελα

9 o ΠΕΡΙΕΓΦΕΙΡΗΣΙΚΗ ΥΡΟΝΣΙΔΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΤ ΑΘΕΝΟΤ. Ξεξηερόκελα ΠΕΡΙΕΓΦΕΙΡΗΣΙΚΗ ΥΡΟΝΣΙΔΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΤ ΑΘΕΝΟΤ 9 o Ξεξηερόκελα 9.1 ΠΡΔΦΑΛΗΑΗΑ ΛΝΠΝΠ... 246 9.1.1 ΟΡΙΜΟΙ ΣΔΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΟΤ... 246 9.1.2 Η ΣΔΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΟ ΣΟ ΥΔΙΡΟΤΡΓΙΚΟ ΑΘΔΝΗ... 247 9.1.3 ΟΞΤ ΈΜΦΡΑΓΜΑ ΜΤΟΚΑΡΓΙΟΤ...

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΙΑΣΡΟΦΙΚΗ ΠΑΡΔΜΒΑΗ ΣΟΝ ΑΘΔΝΗ ΣΗ ΜΔΘ. Μαξία Δθνξαθνπνχινπ Αλ. Γ/ληξηα ΜΔΘ Α Ννζνθνκείν ΚΑΣ

Η ΓΙΑΣΡΟΦΙΚΗ ΠΑΡΔΜΒΑΗ ΣΟΝ ΑΘΔΝΗ ΣΗ ΜΔΘ. Μαξία Δθνξαθνπνχινπ Αλ. Γ/ληξηα ΜΔΘ Α Ννζνθνκείν ΚΑΣ Η ΓΙΑΣΡΟΦΙΚΗ ΠΑΡΔΜΒΑΗ ΣΟΝ ΑΘΔΝΗ ΣΗ ΜΔΘ Μαξία Δθνξαθνπνχινπ Αλ. Γ/ληξηα ΜΔΘ Α Ννζνθνκείν ΚΑΣ Η ζξεπηηθή ππνζηήξημε ζηνλ βαξηά πάζρνληα αζζελή ηεο ΜΔΘ απνηειεί ζεκαληηθφ κέξνο ηεο ζεξαπείαο ηνπ. θνπφο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

Σργγεμέπ ζροίγγιξ ζηελέςξρπ αοιζηεοάπ ζηεθαμιαίαπ αοηηοίαπ ποξπ ηξ δενιό κόλπξ. Διαγμωζηική ποξζπέλαζη και θεοαπερηική αμηιμεηώπιζη.

Σργγεμέπ ζροίγγιξ ζηελέςξρπ αοιζηεοάπ ζηεθαμιαίαπ αοηηοίαπ ποξπ ηξ δενιό κόλπξ. Διαγμωζηική ποξζπέλαζη και θεοαπερηική αμηιμεηώπιζη. Γ. Αηδονίδηρ¹, Θ. Ζαγκλαβάπα ¹, Τ. Χπιζηοθοπίδος ¹, Γ. Κονηόποςλορ ¹, Π. Τόζζιορ² 1 Κλινική Euromedica- «Κςανούρ Σηαςπόρ», Θεζζαλονίκη 2 Παν. Καπδιοσειποςπγική Κλινική Α.Π.Θ., Παν. Νοζοκομείο Α.Χ.Ε.Π.Α.,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Αβξαάκ Γξαθόπνπινο Φεηξ. Οπξνιφγνο-Αλδξνιφγνο

Αβξαάκ Γξαθόπνπινο Φεηξ. Οπξνιφγνο-Αλδξνιφγνο Αβξαάκ Γξαθόπνπινο Φεηξ. Οπξνιφγνο-Αλδξνιφγνο Σί είλαη ν πξνζηάηεο; ΠΑΘΗΔΙ ΣΟΤ ΠΡΟΣΑΣΗ Ο πξνζηάηεο είλαη έλα ζπκπαγέο φξγαλν θαη ζπγθεθξηκέλα έλαο αδέλαο, ν νπνίνο έρεη ην κέγεζνο θαη ην ζρήκα θάζηαλνπ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώξγηνο Π. Καξακαλώιεο Ννζνθνκείν Αηηηθόλ 9 ε Εθπαηδεπηηθή δηεκεξίδα ΕΠΕΓΕ, Αζήλα 24-25 Σεπηεκβξίνπ 2011 πνηεο νη βαζηθέο αξρέο ηεο κεζόδνπ; θαηαγξαθή ελδναπιηθώλ πηέζεσλ ζηαηηθέο πηέζεηο αξρέο ηεο κεζόδνπ

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΟΓΛΤΚΑΘΜΘΑ. -Δηαβεηνιόγνο. Θεζ/ληθε 2012. Επηκειεηήο Α 1εο Παζνινγηθήο Κιηληθήο Γεληθνύ Ννζνθνκείνπ Καβάιαο

ΤΠΟΓΛΤΚΑΘΜΘΑ. -Δηαβεηνιόγνο. Θεζ/ληθε 2012. Επηκειεηήο Α 1εο Παζνινγηθήο Κιηληθήο Γεληθνύ Ννζνθνκείνπ Καβάιαο ΤΠΟΓΛΤΚΑΘΜΘΑ -Δηαβεηνιόγνο Επηκειεηήο Α 1εο Παζνινγηθήο Κιηληθήο Γεληθνύ Ννζνθνκείνπ Καβάιαο Θεζ/ληθε 2012 Πάγθξεαο ΘΝΟΤΛΘΝΕ Βασικές ινσοσλίνες Σύγτρονες Σσμβατικές Ινσοσλίνη detemir Ινσοσλίνη glargine

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ 2 ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ (Sleeve Gastrectomy) Εςάγγελορ Νάνορ Η Λαπαξνζθνπηθή Δπηκήθεο Γαζηξεθηνκή είλαη κηα λέα ρεηξνπξγηθή κέζνδνο αδπλαηίζκαηνο πνπ κπνξεί λα

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΧΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΧΝ ΣΜΗΜΑ ΔΠΙΣΗΜΗ ΣΡΟΦΙΜΧΝ ΚΑΙ ΓΙΑΣΡΟΦΗ ΣΟΤ ΑΝΘΡΧΠΟΤ ΠΜ «ΓΙΑΣΡΟΦΗ ΣΟΤ ΑΝΘΡΧΠΟΤ, ΓΗΜΟΙΑ ΤΓΔΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΚΔ»

ΓΔΧΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΧΝ ΣΜΗΜΑ ΔΠΙΣΗΜΗ ΣΡΟΦΙΜΧΝ ΚΑΙ ΓΙΑΣΡΟΦΗ ΣΟΤ ΑΝΘΡΧΠΟΤ ΠΜ «ΓΙΑΣΡΟΦΗ ΣΟΤ ΑΝΘΡΧΠΟΤ, ΓΗΜΟΙΑ ΤΓΔΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΚΔ» ΓΔΧΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΧΝ ΣΜΗΜΑ ΔΠΙΣΗΜΗ ΣΡΟΦΙΜΧΝ ΚΑΙ ΓΙΑΣΡΟΦΗ ΣΟΤ ΑΝΘΡΧΠΟΤ ΠΜ «ΓΙΑΣΡΟΦΗ ΣΟΤ ΑΝΘΡΧΠΟΤ, ΓΗΜΟΙΑ ΤΓΔΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΚΔ» ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΗ ΓΙΑΣΡΙΒΗ: Γηεξεχλεζε ηεο επίδξαζεο ησλ ιηπηδίσλ ησλ ηξνθίκσλ

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΥΤΣΗ ΑΛΧΠΔΚΙΑ ΥΡΤΟΒΑΛΑΝΣΗ ΚΟΡΦΙΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΟ -ΑΦΡΟΓΙΙΟΛΟΓΟ ΔΠΙΜΔΛΗΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 401 ΓΝΑ

ΓΙΑΥΤΣΗ ΑΛΧΠΔΚΙΑ ΥΡΤΟΒΑΛΑΝΣΗ ΚΟΡΦΙΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΟ -ΑΦΡΟΓΙΙΟΛΟΓΟ ΔΠΙΜΔΛΗΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 401 ΓΝΑ ΓΙΑΥΤΣΗ ΑΛΧΠΔΚΙΑ ΥΡΤΟΒΑΛΑΝΣΗ ΚΟΡΦΙΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΟ -ΑΦΡΟΓΙΙΟΛΟΓΟ ΔΠΙΜΔΛΗΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 401 ΓΝΑ Γηάρπηε αισπεθία: νξηζκφο Απμεκέλε απψιεηα ηξηρψλ κε ζπλνδφ αξαίσζε ηνπ ηξηρσηνχ, πνπ αθνξά κεγάιν

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΣΑ ΑΝΑΙΘΗΙΟΛΟΓΙΑ

ΙΙΙ. ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΣΑ ΑΝΑΙΘΗΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙΙ. ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΣΑ ΑΝΑΙΘΗΙΟΛΟΓΙΑ Διέλε Αζθεηνπνχινπ 450 14 ν Κεθάιαην Δπηπινθέο & Ννζεξφηεηα Αλαηζζεζίαο ΕΠΙΠΛΟΚΕ & ΝΟΗΡΟΣΗΣΑ ΑΝΑΙΘΗΙΑ 15 o Ξεξηερόκελα 15.1 ΔΗΑΓΩΓΗΘΑ... 452 15.1.1 ΟΡΙΜΟΙ... 452 15.1.2

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΣΟΠΟΤΛΟΤ ΣΔΛΛΑ ΓΔΝΙΚΗ ΙΑΣΡΟ ΓΙΔΤΘΤΝΣΡΙΑ ΚΔΝΣΡΟΤ ΤΓΔΙΑ ΑΡΙΓΑΙΑ

ΦΩΣΟΠΟΤΛΟΤ ΣΔΛΛΑ ΓΔΝΙΚΗ ΙΑΣΡΟ ΓΙΔΤΘΤΝΣΡΙΑ ΚΔΝΣΡΟΤ ΤΓΔΙΑ ΑΡΙΓΑΙΑ ΦΩΣΟΠΟΤΛΟΤ ΣΔΛΛΑ ΓΔΝΙΚΗ ΙΑΣΡΟ ΓΙΔΤΘΤΝΣΡΙΑ ΚΔΝΣΡΟΤ ΤΓΔΙΑ ΑΡΙΓΑΙΑ Γάγγραινα κάτω άκρων Καρδιακή ανεπάρκεια Τπερτροφία αριστεράς κοιλίας Έμφραγμα μυοκαρδίου Ρήξη αρτηριακού ανευρύσματος Σύφλωση ΤΠΔΡΣΑΗ Τπερτασική

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Ioanna Tzoulaki MSc PhD Lecturer in Epidemiology University of Ioannina School of Medicine & Imperial College School of Medicine Καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηξνθή ζηελ εγθπκνζύλε θαη ζην ζειαζκό. Α.Καλέιινπ

Γηαηξνθή ζηελ εγθπκνζύλε θαη ζην ζειαζκό. Α.Καλέιινπ Γηαηξνθή ζηελ εγθπκνζύλε θαη ζην ζειαζκό Α.Καλέιινπ Γηαηξνθή κπνξεί λα επεξεάζεη ηελ έθβαζε ηεο εγθπκνζύλεο Πξηλ ηε ζύιιεςε: ζπκπιεξσκαηηθή πξόζιεςε θηιηθνύ νμένο ζειάδνπζαο Γ3 2 σκαηηθό βάξνο Γνληκόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΣΡΟΦΗ ΣΗΝ ΔΓΚΤΜΟΤΝΗ ΙΙ

ΓΙΑΣΡΟΦΗ ΣΗΝ ΔΓΚΤΜΟΤΝΗ ΙΙ ΓΙΑΣΡΟΦΗ ΣΗΝ ΔΓΚΤΜΟΤΝΗ ΙΙ Γελλήζεηο Βξεθώλ Με Υακειό Β o o o o Αηηίεο πξφσξνο ηνθεηφο, αξγφο πξνγελλεηηθφο ξπζκφο αλάπηπμεο ή ζπλδπαζκφο θαη ησλ δχν κηθξέο ειηθίεο ηεο εγθχνπ, νη πνιχδπκεο θπήζεηο, πξνεγνχκελα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

12 o ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΣΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΗ ΤΓΡΩΝ & ΑΙΜΑΣΟ. Ξεξηερόκελα. Δπηκέιεηα θεθαιαίνπ: Αιεμάλδξα Ξαπατσάλλνπ

12 o ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΣΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΗ ΤΓΡΩΝ & ΑΙΜΑΣΟ. Ξεξηερόκελα. Δπηκέιεηα θεθαιαίνπ: Αιεμάλδξα Ξαπατσάλλνπ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΣΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΗ ΤΓΡΩΝ & ΑΙΜΑΣΟ 12 o Δπηκέιεηα θεθαιαίνπ: Αιεμάλδξα Ξαπατσάλλνπ Ξεξηερόκελα 12.1 ΞΔΟΗΔΓΣΔΗΟΖΡΗΘΖ ΑΜΗΝΙΝΓΖΠΖ ΔΛΓΝΑΓΓΔΗΑΘΝ ΝΓΘΝ... 322 12.1.1 ΗΠΡΗΘΖ AΟΓΔΠΖ ΘΑΗ ΝΜΓΝΛΩΠΖ... 322 12.1.2

Διαβάστε περισσότερα

13 o ΜΕΣΕΓΧΕΙΡΗΣΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΤΘΗΗ ΣΗΝ ΑΙΘΟΤΑ ΑΝΑΝΗΨΗ. Ξεπιεσόμενα

13 o ΜΕΣΕΓΧΕΙΡΗΣΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΤΘΗΗ ΣΗΝ ΑΙΘΟΤΑ ΑΝΑΝΗΨΗ. Ξεπιεσόμενα ΜΕΣΕΓΧΕΙΡΗΣΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΤΘΗΗ ΣΗΝ ΑΙΘΟΤΑ ΑΝΑΝΗΨΗ 13 o Ξεπιεσόμενα 13.1 ΑΗΘΟΤΑ ΚΔΣΑΛΑΗΘΖΣΗΘΖ ΑΛΑΛΖΦΖ (AΚA)... 372 13.1.1 ΞΝΓΝΣΖ ΑΠΘΔΛΝΠ ΠΡΖΛ ΑΚΑ... 373 13.1.2 ΞΑΟΑΘΝΙΝΘΖΠΖ ΡΥΛ ΑΠΘΔΛΥΛ ΠΡΖΛ ΑΚΑ... 374 13.1.3

Διαβάστε περισσότερα

Θέκαηα. Δηδηθήο Φπζηθήο αγσγήο & Θεξαπεπηηθήο Γπκλαζηηθήο. γηα ην εαξηλφ εμάκελν

Θέκαηα. Δηδηθήο Φπζηθήο αγσγήο & Θεξαπεπηηθήο Γπκλαζηηθήο. γηα ην εαξηλφ εμάκελν ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ Τκήκα Δπηζηήκεο Φπζηθήο Αγσγήο & Αζιεηηζκνχ Eξγαζηήξην Αλαπηπμηαθήο Ιαηξηθήο & Δηδηθήο Αγσγήο Γηδαθηηθέο εκεηψζεηο ζηελ Δηδηθφηεηα Δηδηθή Φπζηθή Aγσγή & Θεξαπεπηηθή Γπκλαζηηθή

Διαβάστε περισσότερα

Σπλππάξρνπζα Νφζνο θαη Πεξηνρηθή Αλαηζζεζία Αλαιγεζία Αλαπλεπζηηθά Ννζήκαηα. Α.Τσαροστά Λέκτορας Αναισθησιολογίας Αρεταίειο Νοσοκομείο

Σπλππάξρνπζα Νφζνο θαη Πεξηνρηθή Αλαηζζεζία Αλαιγεζία Αλαπλεπζηηθά Ννζήκαηα. Α.Τσαροστά Λέκτορας Αναισθησιολογίας Αρεταίειο Νοσοκομείο Σπλππάξρνπζα Νφζνο θαη Πεξηνρηθή Αλαηζζεζία Αλαιγεζία Αλαπλεπζηηθά Ννζήκαηα Α.Τσαροστά Λέκτορας Αναισθησιολογίας Αρεταίειο Νοσοκομείο Evidence Based Medicine GA vs RA Κεληξηθφο Νεπξαμνληθφο Απνθιεηζκφο

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση info@arnos.co.gr

www.arnos.gr κλικ στη γνώση info@arnos.co.gr Θέκα 1. Τη ζεκαίλεη ν όξνο «αλάδξαζε» γεληθά ζηε βηνινγία θαη εηδηθόηεξα ζηε θπζηνινγία. Τη είλαη ε αξλεηηθή θαη ηη ε ζεηηθή αλάδξαζε. Δώζηε παξαδείγκαηα, ηόζν από ηε Φπζηνινγία όζν θαη από άιιεο πεξηνρέο

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ

ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ R:\SPCs\XEFO INJ\spc 0003. gr mah name change. xefo inj.doc Page 1 of 12 1. ΟΝΟΜΑΙΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΕΤΣΙΚΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ Xefo 8 mg θφληο θαη δηαιχηεο γηα ελέζηκν δηάιπκα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑ ΚΑΡΓΗΑΓΓΔΗΑΚ ΓΗΑ ΚΑΡΓ Ζ ΝΟ Ο Ζ

ΓΗΑ ΚΑΡΓΗΑΓΓΔΗΑΚ ΓΗΑ ΚΑΡΓ Ζ ΝΟ Ο Ζ ΤΠΔΡΣΑΖ ΠΑΡΑΓΟΝΣΑ ΚΗΝΓΤΝΟΤ ΓΗΑ ΚΑΡΓΗΑΓΓΔΗΑΚΖ ΝΟΟ Ζ ππέξηαζε απνηειεί έλα θαιά ηεθκεξησκέλν παξάγνληα θηλδύλνπ γηα ηελ εκθάληζε αγγεηαθώλ εγθεθαιηθώλ επεηζνδίσλ θαη ζηεθαληαίσλ ζπκβακάησλ Οη αζζελείο κε

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger 1 θύιιν ζθνιηάηαο 2 πξάζα 150 γξ. bacon 150 γξ. θέηα ΓΧΓΧΝΗ 100 γξ. γξαβηέξα ΓΧΓΧΝΗ 1 θ.ζ. ειαηόιαδν Κόβνπκε ηα πξάζα ζε ιεπηέο ξνδέιεο. Κόβνπκε ην bacon

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΗΡΙΑΚΕ ΑΚΗΕΙ ΠΟΟΣΙΚΗ ΥΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΤΗ

ΕΡΓΑΣΗΡΙΑΚΕ ΑΚΗΕΙ ΠΟΟΣΙΚΗ ΥΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΤΗ ΕΡΓΑΣΗΡΙΑΚΕ ΑΚΗΕΙ ΠΟΟΣΙΚΗ ΥΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΤΗ 1. Τηηινκεηξηθή κέζνδνο αλάιπζεο, Βαζηθέο Αξρέο Τηηινκεηξίαο, Μεζνδνινγία, Αλαιπηηθά Σθεύε θαη Όξγαλα. 2. Αιθαιηκεηξία (Πξνζδηνξηζκόο νιηθήο νμύηεηαο μηδηνύ) 3.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΔΠΙΛΟΓΗ LASIK KAI PRK. Γεκήηξηνο Γ. Κπξνχδεο Υεηξνπξγφο Οθζαικίαηξνο Γηεπζπληήο PIRAEUS LASER EYE CENTRE

ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΔΠΙΛΟΓΗ LASIK KAI PRK. Γεκήηξηνο Γ. Κπξνχδεο Υεηξνπξγφο Οθζαικίαηξνο Γηεπζπληήο PIRAEUS LASER EYE CENTRE ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΔΠΙΛΟΓΗ LASIK KAI PRK Γεκήηξηνο Γ. Κπξνχδεο Υεηξνπξγφο Οθζαικίαηξνο Γηεπζπληήο PIRAEUS LASER EYE CENTRE ΑΠΟΛΤΣΔ ΑΝΣΔΝΓΔΙΞΔΙ Καηαξξάθηεο Κεξαηίηηδα απφ έθζεζε Νεπξνηξνθηθή θεξαηίηηδα Κεξαηφθσλνο

Διαβάστε περισσότερα

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;...

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;... ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Ιζοδύναμη ανηίζηαζη ζύνδεζηρ ανηιζηαηών Η δηδαζθαιία ηεο ηζνδύλακεο αληίζηαζεο γηα ζύλδεζε αληηζηαηώλ ζε ζεηξά θαη παξάιιεια ππάξρεη ζην Αλαιπηηθό Πξόγξακκα Σπνπδώλ ζηα καζήκαηα Φπζηθήο

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ.

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ. Λ. Γαηζέιεο Θ. Εάρνπ Α. Ινπθόπνπινο Δ. Θνπινύιαο Θ.Ξ. Καθαξίηζεο Κ. Κπνύικπνπ Γ. Ληάηνο Γ.Λ. Ληαιέθνο Γ. Ξαπαδάκνπ Α. Ξνιύδνο Δ.Η. Οεγνπνύινπ Α. Παξακνύξηζε Κ. Πγάληδνο Α. Πηέθνο 18.30 ΣΑΗΟΔΡΗΠΚΝΠ-ΞΟΝΠΦΩΛΖΠΔΗΠ

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

O Παηδίαηξνο αληηκέησπνο κε ην θνληό αλάζηεκα

O Παηδίαηξνο αληηκέησπνο κε ην θνληό αλάζηεκα O Παηδίαηξνο αληηκέησπνο κε ην θνληό αλάζηεκα ΓΗΜΗΣΡΗ Θ. ΠΑΠΑΓΗΜΗΣΡΙΟΤ Οη κεηξήζεηο κε ηηο νπνίεο ειέγρνληαη ε αχμεζε θαη ν ξπζκφο ηεο ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ παξαθνινχζεζε ηεο αλάπηπμεο ησλ δεπηεξνγελψλ ραξαθηεξηζηηθψλ

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ

ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ Σηην Ελλάδα κυκλοθορεί η ζυζκευαζία ηων 60 δόζεων (1 ζυζκευή) ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ 1. ΟΝΟΜΑΙΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΕΤΣΙΚΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ Oxez Turbuhaler, 9 κηθξνγξακκάξηα/δφζε, Κφληο γηα εηζπλνή 2.

Διαβάστε περισσότερα

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ T A E K W O N D O Δ. ΠπθαξΨο ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ ΦΠΗΘΝΘΔΟΑΞΔΗΑ Ο Ρ Ι Μ Ο Φπζη(θ)νζεξαπεΫα εϋλαη ε επηζηϊκε, ε νπνϋα κόλν κε θπζηθψ κωζα θαη κεζόδνπο πξνζπαζεϋ λα ζεξαπεύζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΔΤΘΤΝΣΗΡΙΔ ΟΓΗΓΙΔ ΑΡΣΗΡΙΑΚΗ ΤΠΔΡΣΑΗ ΜΔΥΡΙ ΗΜΔΡΑ

ΚΑΣΔΤΘΤΝΣΗΡΙΔ ΟΓΗΓΙΔ ΑΡΣΗΡΙΑΚΗ ΤΠΔΡΣΑΗ ΜΔΥΡΙ ΗΜΔΡΑ 13o ΜΔΣΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ 2ε ΔΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΔΚΓΗΛΧΗ ΟΜΑΓΑ ΔΡΓΑΙΑ ΑΡΣΗΡΙΑΚΗ ΤΠΔΡΣΑΗ ΚΑΣΔΤΘΤΝΣΗΡΙΔ ΟΓΗΓΙΔ ΑΡΣΗΡΙΑΚΗ ΤΠΔΡΣΑΗ ΜΔΥΡΙ ΗΜΔΡΑ Α.Ι. Μαηδεξίδεο, MD, cphd Δηδηθόο Καξδηνιόγνο ύγρξνλε Θεξαπεπηηθή Αληηκεηώπηζε

Διαβάστε περισσότερα

7 ν (Δαξηλό) Κιηληθό Φξνληηζηήξην Δ.Μ.Πα.Κ.Α.Ν Γειθνί, 28/02 03/03/2014

7 ν (Δαξηλό) Κιηληθό Φξνληηζηήξην Δ.Μ.Πα.Κ.Α.Ν Γειθνί, 28/02 03/03/2014 7 ν (Δαξηλό) Κιηληθό Φξνληηζηήξην Δ.Μ.Πα.Κ.Α.Ν Γειθνί, 28/02 03/03/2014 Υπό την αιγίδα Ιατρικού Σσλλόγοσ Φωκίδας Πξώηνο αλαδείρζεθε ν θ. Βαζίιεηνο Γεκαξάθεο, Δλδνθξηλνιόγνο, ν νπνίνο ζα ζπκκεηέρεη δσξεάλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΝΣΟ Digoxin-Sandoz (Digoxin)

ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΝΣΟ Digoxin-Sandoz (Digoxin) ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΝΣΟ Digoxin-Sandoz (Digoxin) 1. ΟΝΟΜΑΙΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΕΤΣΙΚΟΤ ΠΡΟΙΟΝΣΟ Digoxin-Sandoz 2. ΠΟΙΟΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΟΣΙΚΗ ΤΝΘΕΗ Η δξαζηηθή νπζία είλαη ε δηγνμίλε (digoxin). Γηα ηνλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΗ ΠΔΡΙΛΗΦΗ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ. Physioneal 35 Glucose 2,27% w/v / 22,7 mg/ml (Clear-Flex)

ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΗ ΠΔΡΙΛΗΦΗ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ. Physioneal 35 Glucose 2,27% w/v / 22,7 mg/ml (Clear-Flex) ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΗ ΠΔΡΙΛΗΦΗ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ Physioneal 35 Glucose 2,27% w/v / 22,7 mg/ml (Clear-Flex), Γηάιπκα πεξηηνλατθήο δηαπίδπζεο (θάζαξζεο) 1. ΟΝΟΜΑΙΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΔΤΣΙΚΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ Physioneal

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

9.1 ΔΗΑΓΧΓΗΚΑ... 227 9.1.1 ΠΑΘΟΦΤΙΟΛΟΓΙΑ ΟΞΔΙΑ ΔΓΚΔΦΑΛΙΚΗ ΙΥΑΙΜΙΑ... 228 9.1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΚΙΝΓΤΝΟΤ ΓΙΑ ΑΔΔ... 229 9.1.3 ΑΝΙΚΑΝΟΣΗΣA ΑΠΟ ΑΔΔ...

9.1 ΔΗΑΓΧΓΗΚΑ... 227 9.1.1 ΠΑΘΟΦΤΙΟΛΟΓΙΑ ΟΞΔΙΑ ΔΓΚΔΦΑΛΙΚΗ ΙΥΑΙΜΙΑ... 228 9.1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΚΙΝΓΤΝΟΤ ΓΙΑ ΑΔΔ... 229 9.1.3 ΑΝΙΚΑΝΟΣΗΣA ΑΠΟ ΑΔΔ... ΟΞΤ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΥΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΟΔΙΟ 9 ο Δπιμέλεια Κεθαλαίος: Γεώξγηνο ηεθαλάθεο Αιεμάλδξα Παπατσάλλνπ Πεπιεσόμενα 9.1 ΔΗΑΓΧΓΗΚΑ... 227 9.1.1 ΠΑΘΟΦΤΙΟΛΟΓΙΑ ΟΞΔΙΑ ΔΓΚΔΦΑΛΙΚΗ ΙΥΑΙΜΙΑ... 228 9.1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΚΙΝΓΤΝΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΟΙΟΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΟΣΙΚΗ ΤΝΘΕΗ Κάζε δηζθίν πεξηέρεη: 20 mg ή 40 mg esomeprazole (σο magnesium trihydrate). Γηα ηα έθδνρα βιέπε ιήκκα 6.1.

2. ΠΟΙΟΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΟΣΙΚΗ ΤΝΘΕΗ Κάζε δηζθίν πεξηέρεη: 20 mg ή 40 mg esomeprazole (σο magnesium trihydrate). Γηα ηα έθδνρα βιέπε ιήκκα 6.1. Εγθεθξηκέλν θείκελν 10.05.2010 Σηελ Ειιεληθή αγνξά θπθινθνξνύλ νη ζπζθεπαζίεο ησλ 14 θαη 28 δηζθίσλ γηα ην Nexium 20 mg θαη ησλ 28 δηζθίσλ γηα ην Nexium 40 mg. ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ

ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ 1. ΟΝΟΜΑΙΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΕΤΣΙΚΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ Physioneal 40 Glucose 1,36% w/v / 13,6 mg/ml Γηάιπκα πεξηηνλατθήο δηαπίδπζεο (θάζαξζεο) 2. ΠΟΙΟΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΟΣΙΚΗ ΤΝΘΕΗ Πξηλ ηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΛΛΟ ΟΔΗΓΘΩΝ ΓΘΑ ΣΟ ΥΡΗΣΗ

ΦΤΛΛΟ ΟΔΗΓΘΩΝ ΓΘΑ ΣΟ ΥΡΗΣΗ ΦΤΛΛΟ ΟΔΗΓΘΩΝ ΓΘΑ ΣΟ ΥΡΗΣΗ 1. ΠΡΟΔΘΟΡΘΜΟ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΕΤΣΘΚΟΤ ΠΡΟΪΟΝΣΟ 1.1 Ονομαζία, μοπθή Yutopar Ενέζιμο διάλςμα 50 mg/ 5 ml Διζκία 10 mg/ TAB 1.2 ύνθεζη: Δξαζηηθή νπζία: erythro-p-hydroxy-α[1-(p-hydroxy-

Διαβάστε περισσότερα

Λιποπρωτεΐνη α / Lp(α)

Λιποπρωτεΐνη α / Lp(α) Λιποπρωτεΐνη α / Lp(α) Η ιηπνπξσηεΐλε (α) [Lp (a)] αλαθαιχθζεθε σο παξάγσγν κεηάιιαμεο κίαο ρακειήο ππθλφηεηαο ιηπνπξσηεΐλεο (LDL) ην 1963 απφ ηνλ Berg, έλα Ννξβεγφ γελεηηζηή. Η Lp (a) είλαη κία ιηπνπξσηεΐλε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

Κε θαη/ή ζθίαζε ζεκαίλνληαη νη βαζηθέο πιεξνθνξίεο Κε ζεκαίλνληαη νη πην ζεκαληηθέο βηβιηνγξαθηθέο αλαθνξέο

Κε θαη/ή ζθίαζε ζεκαίλνληαη νη βαζηθέο πιεξνθνξίεο Κε ζεκαίλνληαη νη πην ζεκαληηθέο βηβιηνγξαθηθέο αλαθνξέο ΦΑΡΜΑΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ 3 o Πεξηερόκελα 3.1 ΔΗΠΛΔΟΚΔΛΑ ΑΛΑΗΘΖΣΗΘΑ... 49 3.1.1 ΔΗΑΓΩΓΗΘΑ... 49 3.1.2 ΗΓΔΩΓΔ ΔΗΠΛΔΟΚΔΛΟ ΑΛΑΗΘΖΣΗΘΟ... 52 3.1.3 ΦΑΡΚΑΘΟΘΗΛΖΣΗΘΖ ΔΗΠΛΔΟΚΔΛΩΛ ΑΛΑΗΘΖΣΗΘΩΛ... 52 3.1.4 ΦΑΡΚΑΘΟΓΤΛΑΚΗΘΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ

ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ ΠΕΡΙΛΗΦΗ ΣΧΝ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΧΝ ΣΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ 1. ΟΝΟΜΑΙΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΕΤΣΙΚΟΤ ΠΡΟΨΟΝΣΟ Bactrimel (400+80) mg/5 ml amp, ππθλφ δηάιπκα γηα παξαζθεπή δηαιχκαηνο πξνο έγρπζε Bactrimel (800+160) mg, δηζθία Bactrimel

Διαβάστε περισσότερα