Μεταξύ γραφής και εικόνας: παιχνίδια γραφής στους δρόµους της πόλης 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μεταξύ γραφής και εικόνας: παιχνίδια γραφής στους δρόµους της πόλης 1"

Transcript

1 Μεταξύ γραφής και εικόνας: παιχνίδια γραφής στους δρόµους της πόλης 1 Abstract A walk around the streets of any modern city reveals various forms and functions of writing. In modern highly alphabetized societies, writing is not just the visual counterpart of speech. Changes in the semiotic and communicational landscape of modern societies who led to the predominance of image had a severe impact on writing. Writing, as a system of visual communication, is changing drastically in order to become part of the new communicational landscape. It is mixed with image and incorporates its forms and means. Written texts become the resultant of various modes of sign making. The paper deals with the various aspects of Greek writing in multimodal texts that appear in the streets of a Greek city. 1. Η γραφή στη σύγχρονη πόλη Στις σύγχρονες µεγαλουπόλεις, η γραφή κατακλύζει τον δηµόσιο, αστικό χώρο. ιαφηµίσεις, γιγαντοαφίσες, ενηµερωτικά φυλλάδια, επιγραφές καταστηµάτων, γκράφιτι, πινακίδες οδικής σήµανσης είναι µερικά µόνο από τα κείµενα τα οποία µας περιβάλλουν και στα οποία εκτιθέµεθα καθηµερινά ως πολίτες των σύγχρονων πόλεων της µεταβιοµηχανικής εποχής. Η «µετάπολις» ή «παγκοσµιοποιηµένη πόλη», όπως έχει µετονοµασθεί η µητρόπολη της βιοµηχανικής εποχής (Ascher, 1995:34) αποτελεί ένα νέο διαφοροποιηµένο χώρο στη µορφή του, στην οργάνωση του χώρου και στις λειτουργίες του, προϊόν παγκόσµιων οικονοµικών, πολιτικών, γεωγραφικών, τεχνολογικών και πολιτισµικών ανακατατάξεων. Στο νέο αστικό τοπίο, χώροι και πολίτες υπερβαίνουν τα όρια του εθνικού κράτους. Χώροι διεθνοποιηµένοι, µετακινούµενοι πληθυσµοί δηµιουργούν µια νέα πραγµατικότητα. Σε µια εποχή όπου οι 1 Στοιχεία δηµοσίευσης (Ν. 10). Παπαδοπούλου, Μ. (2002). Μεταξύ γραφής και εικόνας: παιχνίδια γραφής στους δρόµους της πόλης. Στο Α. Σταύρου-Σηφάκη & Φλιάτουρας, Α. (επιµ.). Στο Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα. Πρακτικά της 23 ης Ετήσιας Συνάντησης του Τοµέα Γλωσσολογίας, της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη,

2 µεγαλουπόλεις γίνονται αντανακλάσεις της σύγχρονης κοινωνίας, περισσότερο από ποτέ αντιφατικές, ανοίκειες και χαοτικές (Νικηφορίδης 2000), µέσα από τις γλώσσες της σύγχρονης Βαβέλ οικοδοµούνται νέοι τρόποι νοηµατοδότησης. Στον νέο παγκοσµιοποιηµένο αστικό χώρο, η εικόνα καταλαµβάνει πρωτεύουσα θέση, αποτελεί προνοµιακό µέσο επικοινωνίας και νοηµατοδότησης που υπερβαίνει προβλήµατα εθνικής γλώσσας και πολιτισµού, δηµιουργεί νέες φόρµες και πρότυπα, επιβάλλει µια νέα επικοινωνιακή πραγµατικότητα. Η γραφή που κυκλοφορεί στους δρόµους της σύγχρονης πόλης, µεταλλάσσεται για να αποτελέσει τµήµα του νέου επικοινωνιακού τοπίου, ιδιοποιείται τις φόρµες και τα µέσα του, αξιοποιεί τις τεχνολογικές του δυνατότητες. Η γραφή διαπλέκεται µε την εικόνα, το γραπτό µήνυµα αναµορφώνεται δοµικά και αποτελεί τη συνισταµένη της κοινής δράσης ποικίλων τρόπων κατασκευής σηµασίας. 2. Οριοθετήσεις Η ανακοίνωση επιχειρεί να αναζητήσει τις ποικίλες εκδοχές της ελληνικής γραφής ανιχνεύοντας τα δυσδιάκριτα όρια ανάµεσα στη γραφή και την εικόνα σε πολυτροπικά κείµενα που εµφανίζονται στους δρόµους της σύγχρονης πόλης. Η αποκλειστική σχέση που διατηρούσε η γραφή µε τη γλώσσα στο πλαίσιο των γλωσσογραφικών συστηµάτων και κυρίως της αλφαβητικής γραφής, έχει ήδη αµφισβητηθεί από τις αναλύσεις της Σχολής της Πράγας (Vachek 1976), όπως και από ανθρωπολογικές έρευνες σχετικά µε τις χρήσεις και τις λειτουργίες της γραφής (Goody 1979), ενώ τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν οι αναλύσεις για µια αυτόνοµη (από την προφορική γλώσσα) προσέγγιση της γραφής. Η γραφή αντιµετωπίζεται πλέον, ως αυτοδύναµο αντικείµενο που διατηρεί σχέσεις τόσο µε τη γλώσσα όσο και µε άλλα συστήµατα οπτικής επικοινωνίας. Στην ανακοίνωση παρουσιάζονται τάσεις µετατροπής και ανακατασκευής της γραφής στη νέα εποχή. Αυτές τις αλλαγές µπορούµε να τις παρατηρήσουµε και να τις αξιολογήσουµε σε µια αντίληψη της γραφής ως δυναµικού µέσου και όχι στατικού σηµειωτικού συστήµατος. Σε αυτό το πλαίσιο, αναζητήθηκαν οι θεωρητικές αναφορές της έρευνας στο Multiliteracies Project (Kress & Leeuwen 1996, Kress 1997, Kress 2000, Kalantzis & Cope 2000, Kalantzis & Cope 2001) και ειδικότερα στις αναλύσεις του Gunther Kress για τη γραµµατική του οπτικού σχεδίου και την πολυτροπικότητα. Κάθε κείµενο είναι πολυτροπικό, όπως τονίζεται από τον Kress. Η πολυτροπικότητα

3 δεν προστίθεται στην ανάλυση αλλά αποτελεί ουσιαστική και θεµελιώδη παράµετρο κάθε κειµένου (Χοντολίδου 1999). Σύµφωνα µε αυτήν την αντίληψη, η δράση της γλώσσας ενδέχεται να προσαυξάνεται, να συµπληρώνεται ή και να αναιρείται από την δράση άλλων τρόπων κατασκευής σηµασίας. Η ανάδειξη των ποικίλων οπτικών µέσων που συµβάλλουν στην απόδοση της σηµασίας ενός κειµένου σηµατοδοτεί την υποχώρηση της κυριαρχίας της γραπτής γλώσσας στο πεδίο της δηµόσιας επικοινωνίας (Kress 1997), οδηγεί στην επανεξέταση του τρόπου που αντιλαµβανόµαστε τα γραπτά κείµενα και στην αναζήτηση διαφορετικών διαδικασιών ανάλυσης και παραγωγής της γραπτής πληροφορίας. H διερεύνηση της πολυτροπικότητας (Kress & Leeuwen 1996, Kress 1997, Kress 2000, Χοντολίδου 1999, Ιντζίδης & Καραντζόλα 1999, Κουτσουσίµου-Τσίνογλου 2000) στις ποικίλες αναλύσεις γραπτών κειµένων αναδεικνύει την πληθώρα των αναπαραστατικών τρόπων που συναιρούνται και συντίθενται για τη δηµιουργία της σηµασίας ενός γραπτού κειµένου. Στη σύγχρονη εποχή, το γραπτό µήνυµα αποτελεί το αποτέλεσµα της διάδρασης µεταξύ γλωσσικής πληροφορίας και πληροφοριών που παρέχονται από άλλα ση- µειωτικά συστήµατα όπως φαίνεται στην περίπτωση αυτών των δύο πινακίδων ΑΧΕΠΑ (εικ. 1 και 2). Στην περίπτωση της πρώτης εικόνας, δύο πινακίδες χρησιµοποιούνται για να δηλώσουν την κατεύθυνση την οποία πρέπει κάποιος να ακολουθήσει για να πάει στο νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ. Η κάτω πινακίδα αποτελεί ένα πολυτροπικό κείµενο στο οποίο η πληροφορία δίνεται από το σύµβολο του νοσοκοµείου (ο κόκκινος σταυρός στο άσπρο πλαίσιο) η πληροφορία αυτή δεν δίνεται γλωσσικά, το όνοµα του νοσοκοµείου µε άσπρα κεφαλαία γράµµατα και την τεθλασµένη άσπρη γραµµή που δηλώνει την αριστερή κατεύθυνση. Το σύνολο του µηνύµατος εγγράφεται στο µπλε φόντο της πινακίδας, ενώ η πληροφορία για την κατεύθυνση δίνεται και µε την τεθλασµένη απόληξη που οριοθετεί την αριστερή πλευρά της πινακίδας. Η ίδια πληροφορία δίνεται και από την άνω πινακίδα όπου ένα άσπρο τόξο εµφανίζεται σε µπλε φόντο. Η σηµαντικότερη όπως φαίνεται πληροφορία σε αυτήν την πινακίδα είναι η κατεύθυνση η οποία δηλώνεται σε τριπλή επανάληψη και αποκλειστικά εικονικά. Οι δύο πινακίδες χωρίς τη γλωσσική πληροφορία µεταφέρουν το µήνυµα ότι ένα νοσοκοµείο βρίσκεται στα αριστερά µας. Στη δεύτερη εικόνα, ο συνδυασµός των περιεχοµένων των πινακίδων συνθέτει ένα πιο σύνθετο κείµενο. Για να κατανοήσει κάποιος το µήνυµα πρέπει να είναι σε θέση να διαβάσει το γλωσσικό

4 περιεχόµενο της πρώτης άνω πινακίδας ΑΧΕΠΑ και αυτό της τρίτης πινακίδας. Το µήνυµα όµως δεν είναι πλήρες ούτε κατανοητό αν δεν ερµηνεύσουµε την πληροφορία που µεταφέρεται από την µεσαία πινακίδα και αφορά την απαγόρευση της αριστερής στροφής. Το µήνυµα αυτής της πινακίδας συντίθεται από πληροφορίες που µεταφέρονται από επιµέρους σηµειωτικά συστήµατα (χρώµα, σχέδιο, σχήµα) τα οποία διαθέτουν σηµασία στο πλαίσιο της συγκεκριµένης συµβατικής τους λειτουργίας. Το οπτικό µήνυµα προκύπτει ως συνδυασµός του στρογγυλού σχήµατος της πινακίδας, του συνδυασµού του κόκκινου περιγράµµατος του κύκλου µε τη κόκκινη γραµµή που διαγράφει το αριστερόστροφο µαύρο τόξο σε άσπρο φόντο. Στην περίπτωση των δύο σηµάτων παρατηρούµε ότι χρησιµοποιήθηκε µια ποικιλία αναπαραστατικών τρόπων µε έναν δηµιουργικό τρόπο για να κατασκευασθούν νέες σηµασίες. Η γλωσσική πληροφορία αποτελεί τµήµα της συνολικής πληροφορίας και η ανάγνωσή της δεν επαρκεί για να κατανοήσουµε το σύνολο του µηνύµατος το οποίο για να γίνει κατανοητό πρέπει να ερµηνευτούν οι πληροφορίες που παρέχονται τόσο από τον χώρο έκθεσης των σηµάτων, όσο και από τη συµβατική λειτουργία του χρώµατος και των σχηµάτων στο πλαίσιο των σηµάτων οδικής σήµανσης. 3. Το δείγµα της έρευνας Το δείγµα της συγκεκριµένης έρευνας περιορίστηκε τελικά ώστε να περιλαµβάνει αποκλειστικά επιγραφές καταστηµάτων. Αυτή η επιλογή θεωρήθηκε ότι θα εξυπηρετούσε καλύτερα την εξαγωγή συµπερασµάτων για τους τρόπους µε τους οποίους η γραπτή γλώσσα διαπλέκεται µε την εικόνα για την κατασκευή σηµασίας στο συγκεκριµένο κειµενικό είδος. Οι επιγραφές αποτελούν την πρώτη εικόνα του καταστήµατος, κατέχουν συνήθως δεσπόζουσα θέση στον χώρο, συµπυκνώνουν τις αντιλήψεις και τις προθέσεις του ιδιοκτήτη για το είδος και την ποιότητα των παρεχόµενων υπηρεσιών και προϊόντων, ενώ, συχνά λειτουργούν ως λογότυποι άρα πρέπει να διαθέτουν στοιχεία που να τις σηµαδεύουν. Η γλωσσική πληροφορία που περιλαµβάνεται είναι σύντοµη, και αποτελείται συνήθως από το όνοµα του καταστήµατος. Στις πινακίδες ενδέχεται να εµφανίζεται το όνοµα του ιδιοκτήτη, πληροφορίες για τη χρονολογία δηµιουργίας του καταστήµατος, πληροφορίες-επεξηγήσεις για το είδος υπηρεσιών που επιτελούνται, τηλεφωνικός αριθµός ή ηλεκτρονική διεύθυνση. Κάθε πινακίδα αποτελεί πολυτροπικό κείµενο όπου η γλωσσική πληροφορία, οι εικόνες και τα σύµβολα, το χρώµα, η ιδιαίτερη τυπογραφία, το υλικό κατασκευής της πινακίδας και

5 ο χώρος έκθεσής της συνθέτουν ένα πρωτότυπο µήνυµα για όλους τους πιθανούς αποδέκτες. Οι πινακίδες που ακολουθούν οργανώθηκαν σε χωριστές οµάδες ανάλογα µε τον τρόπο που κυριαρχεί στην κατασκευή της σηµασίας. Ακολουθώντας τον τίτλο της ανακοίνωσης ο κάθε τρόπος εµφανίζεται ως παιχνίδι ανάµεσα στη γλωσσική πληροφορία και κάποιον άλλο αναπαραστατικό τρόπο. Ετσι, θα παρουσιαστούν παιχνίδια µε σχέδια και εικόνες, µε χρώµα, µε τυπογραφική µορφή, όπως και παιχνίδια µε τα γράµµατα, ενώ θα αποµείνουν εκτός διαπραγµάτευσης η συµβολή του υλικού, του σχήµατος και του χώρου έκθεσης των πινακίδων καθώς θα υπερβαίναµε τα όρια της ανακοίνωσης. 4. «Παίζοντας» µε τα σχέδια και τις εικόνες Σχέδια και εικόνες εµφανίζονται στις πινακίδες επιτελώντας διαφορετικές λειτουργίες. Οσον αφορά τον χώρο που καταλαµβάνουν στην πινακίδα µπορεί: - Να αποτελούν ένα φόντο για την αναγραφή του γλωσσικού µηνύµατος, όπως στην περίπτωση του Ρωµιού (εικ. 16), και του Bikes n scooters (εικ. 17) - Να τοποθετούνται πάνω, κάτω ή δίπλα στο γλωσσικό µήνυµα χωρίς άµεση επαφή µε αυτό: Μετρόπολις (εικ. 21), Κολέση (εικ. 6) - Να συµπλέκονται µε το γλωσσικό µήνυµα : ΕΗ (εικ. 19) - Να παρεµβάλλονται στο γλωσσικό µήνυµα αντικαθιστώντας κάποια γράµµατα : fos (εικ. 10) Όσον αφορά τις λειτουργίες που επιτελούν, τα σχέδια µπορεί: - να υποκαθιστούν τµήµατα της γλωσσικής πληροφορίας: όπως η υποκατάσταση της λέξης µε την εικόνα του αντικειµένου στην πινακίδα Ο γύρος της καµάρας (εικ. 22) - να προσθέτουν επιπλέον πληροφορίες στο γλωσσικό µήνυµα: για παράδειγµα η παρουσία του Spiderman µας δηλώνει το είδος των κόµιξ που θα βρούµε στο συγκεκριµένο κατάστηµα, Metropolis (εικ. 21) - να επαναλαµβάνουν τη γλωσσική πληροφορία µε εικονικά µέσα: ο γύρος της αγάπης (εικ. 23), Κοτόπουλα (εικ. 24) - να δίνουν πληροφορίες πριν την ανάγνωση του γλωσσικού µηνύµατος: Κολέση (εικ. 6), Κοτόπουλα (εικ. 24)

6 Σε κάθε περίπτωση, η παρουσία των σχεδίων και των εικόνων δίνει πληροφορίες που συντίθενται µε το γλωσσικό µήνυµα, το συµπληρώνουν, το διευκρινίζουν ή το υποκαθιστούν. 5. «Παίζοντας» µε την τυπογραφική µορφή» Οι τυπογραφικοί χαρακτήρες που χρησιµοποιούνται για τη σηµείωση του γλωσσικού µηνύµατος χρησιµεύουν αρχικά για να µαρκάρουν τη συγκεκριµένη πινακίδα. Η λειτουργία τους όµως δεν περιορίζεται σε αυτό, η επιλογή τους δε συχνά δείχνει ότι δεν αποτελεί απλώς αποτέλεσµα αισθητικών αναζητήσεων αλλά και µέσον µετάδοσης ποικίλων διαφορετικών πληροφοριών. Όπως στην περίπτωση της υιοθέτησης της βυζαντινόµορφης γραµµατοσειράς που χρησιµοποιείται στις εικόνες 8 και 11, όπου οι πινακίδες αναφέρονται στην πώληση εκκλησιαστικών ειδών και προϊόντων νηστείας αντίστοιχα, ή της επιλογής τυπογραφικών χαρακτήρων που µοιάζουν στον σχηµατισµό τους µε τον τρόπο χάραξης των κινέζικων ιδεογραµµάτων για το κινέζικο εστιατόριο (εικ. 9). Η γραµµατοσειρά που επιλέγεται µπορεί να µεταφέρει πληροφορίες πριν την ανάγνωση του γλωσσικού µηνύµατος. 6. «Παίζοντας µε το χρώµα» Το χρώµα µπορεί να αποτελεί απλώς το φόντο της πινακίδας πάνω στο οποίο εγγράφεται η γλωσσική πληροφορία, όπως συµβαίνει και στις περισσότερες περιπτώσεις αλλά ενίοτε µπορεί να µεταδίδει επιπλέον µηνύµατα, συµπληρώνοντας τη γλωσσική πληροφορία, όπως στη περίπτωση του Ρωµιού (εικ. 16) όπου επιλέγεται το µπλε σκούρο για τη γραφή του ονόµατος, χρησιµοποιείται γαλάζιο και άσπρο για τη ση- µαία ενώ για τις υπόλοιπες πληροφορίες που δεν σχετίζονται µε τη δήλωση της ελληνικότητας χρησιµοποιείται το κόκκινο χρώµα. Η εναλλαγή άσπρου και µαύρου στην πινακίδα του καταστήµατος που πουλάει παιχνίδια (εικ.20), σε συνδυασµό µε την απεικόνιση των τετραγώνων χρησιµοποιείται για να ανακαλέσει στο νου του αναγνώστη τη µορφή και το χρώµα της σκακιέρας. Συχνά βλέπουµε τις πινακίδες σε καταστήµατα φωτοτυπιών να χρησιµοποιούν ένα χρώµα για κάθε γράµµα της πινακίδας για να δηλώσουν ότι πραγµατοποιούνται και έγχρωµες φωτοτυπίες. Το κόκκινο χρώµα της καρδιάς στο γύρο της αγάπης (εικ. 23) συµπαρασύρει στην επιλογή του ίδιου χρώµατος για τα γράµµατα της πινακίδας, ενώ το καφέ χρώµα για τον γύρο αποτελεί ρεαλιστική απεικόνιση του αντικειµένου. Η

7 ποικιλία χρωµατικών φόντων δείχνει τις πολλαπλές χρωµατικές δυνατότητες που παρέχονται για τις εκτυπώσεις του καταστήµατος Χρωµατρόπιο (εικ. 13) και υποστηρίζει οπτικά το όνοµα του. 7. «Παίζοντας» µε τα γράµµατα» Τα ίδια τα σηµεία της ελληνικής γραφής (τα γράµµατα) µπορούν να χρησι- µοποιηθούν για να µεταφέρουν ποικίλα µηνύµατα. Παρατηρούµε ότι κατά τη χρήση τους απεκδύονται το συµβατικό και αυθαίρετο χαρακτήρα που, θεωρητικώς, διαθέτουν στο πλαίσιο της αλφαβητικής γραφής, διαφοροποιείται η λειτουργία τους που στοχεύει στην αναπαράσταση σηµείων της προφορικής γλώσσας, µεταλλάσσεται η µορφή τους. Το γράµµα µπορεί: - να αντικατασταθεί µε ένα σχέδιο, το οποίο έστω οριακά προσπαθεί να αναπαραστήσει τις βασικές γραµµές του γράµµατος: il Gusto (εικ.4), Πασχάλης (εικ.7), µονόκερως (εικ. 3), BOWLING (εικ. 12), fos (εικ. 10) - να αντικατασταθεί µε ένα σύµβολο, στο σύνολό του: ΚΟLΕΣΗ (εικ. 6), i.t. (εικ. 18), ή µερικώς: ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ (εικ.5), Επίσης, τµήµατα του σχεδίου του γράµµατος ενδέχεται να αντικαθίστανται από σχέδια ή αντικείµενα : Ο ΦΟΥΡΝΟΣ ΣΤΟ ΛΙΜΑΝΙ (εικ.15), ΡΑ ΙΟ ΚΟΣΜΙ Η (εικ.14). Οι επιλογές δεν είναι τυχαίες και συνήθως η πληροφορία δοµείται µέσω της διάδρασης ποικίλων τρόπων (γλωσσικών, οπτικών αλλά και υλικών). Στην περίπτωση του il Gusto (εικ.4), η πινακίδα ανήκει σε ένα µαγαζί που πουλάει ανδρικά ενδύµατα οπότε η µετατροπή του γράµµατος µαρκάρει την πινακίδα ως λογότυπος και µεταφέρει σηµασιολογική πληροφορία η οποία δεν δηλώνεται µε άλλα µέσα (ότι δηλαδή το κατάστηµα αφορά ανδρικά ρούχα). Η σύνθεση της γλωσσικής και της εικονικής πληροφορίας επιτρέπει επιπλέον αναγνώσεις (π.χ. γούστο στα ανδρικά ενδύµατα) και υπερβαίνει το όριο της λειτουργίας της πινακίδας ως χώρου αναγραφής του ονόµατος του συγκεκριµένου καταστήµατος. Στην περίπτωση της πινακίδας µονόκερως (εικ.3), το γράµµα Κάπα δηµιουργείται από το σχήµα του µονόκερου σε όρθια στάση, το σώµα ορίζει την κάθετη γραµµή του γράµµατος ενώ τα πόδια της δύο πλάγιες. Η παρεµβολή του σχήµατος χωρίζει τη λέξη σε δύο µέρη και επιβάλλει µια δεύτερη ανάγνωση, η αλλαγή του όµικρον σε ωµέγα δηµιουργεί τον έρωτα που πιθανόν προωθείται, αναµένεται ή

8 προσδοκάται για τους θαµώνες του συγκεκριµένου µαγαζιού. Αυτή η πληροφορία παρέχεται µόνο στο επίπεδο της γραφής. Ο Πασχάλης (εικ. 7) χρησιµοποιεί για το σχηµατισµό της πινακίδας του µια σχηµατική αναπαράσταση της αψίδας του Γαλερίου µε την οποία το µαγαζί γειτονεύει. Παρατηρούµε ότι δεν είναι αναγκαία η απόλυτη οµοιότητα µε το υποδηλούµενο αντικεί- µενο, άλλωστε η µετατροπή του συγκεκριµένου γράµµατος σε αψίδα θέλει απλώς να υπενθυµίσει και να υποδηλώσει την χωρική γειτνίαση. Η περίπτωση του BOWLING (εικ. 12) είναι πιο απλή, καθώς το σχήµα της µπάλας του µπόουλιγκ είναι πανοµοιότυπο µε το σχήµα του όµικρον. Τέλος, στην πινακίδα foς (εικ. 10), το όµικρον αντικαθίσταται από το στρογγυλό σχήµα µιας λάµπας. Το έντονο κίτρινο φως του γράµµατος και οι κίτρινες γραµµές δεξιά, αριστερά και πάνω στη λάµπα δηλώνουν ότι η λάµπα είναι αναµµένη. Συνάµα, η πινακίδα µαρκάρεται µε τη χρήση του λατινικού f στη θέση του ελληνικού. Στον ΦΟΥΡΝΟ ΣΤΟ ΛΙΜΑΝΙ (εικ. 15) η κάθετος γραµµή του Φ αναπαρίσταται από ένα στάχυ ενώ η οριζόντια γραµµή του Α στη λέξη λιµάνι αποδίδεται µε τρεις κυµατοειδείς γραµµές που ανακαλούν οπτικά τον κυµατισµό των κυµάτων της θάλασσας. Η, έστω τόσο αδιόρατη, παρουσία των σχεδίων µπορεί να θεωρηθεί ως προσπάθεια επανάληψης της γλωσσικής πληροφορίας µε οπτικά µέσα. Αντίστοιχο παράδειγµα αποτελεί η πινακίδα ΡΑ ΙΟ ΚΟΣΜΙ Η (εικ. 14) όπου η µπαταρία αναλαµβάνει να σχηµατίσει την κάθετη γραµµή του Κάπα, ενώ τα ακουστικά αγκαλιάζουν το στρογγυλό τµήµα του Ρο, ως να επρόκειτο για κεφάλι. Οι αλλαγές στη µορφή της γραφής εκµεταλλεύονται τις τεχνολογικές δυνατότητες που υπάρχουν σήµερα, η αύξηση της οπτικοποίησης του γραπτού µηνύµατος εξυπηρετεί την ανάγκη µετάδοσης µιας πληροφορίας σε κοινό που ενδεχοµένως δεν γνωρίζει τη γλώσσα. 8. Συµπέρασµα Σε πρώτη θεώρηση, ο τρόπος δόµησης της γραπτής και οπτικής πληροφορίας στο συγκεκριµένο κειµενικό είδος φαίνεται σαν ένα παιχνίδι (µια διαπραγµάτευση) ανάµεσα στην παράδοση και στη νεωτερικότητα, µια ελεγχόµενη και περιορισµένη στο συγκεκριµένο πλαίσιο, προσπάθεια να καταστρατηγηθεί η υφιστάµενη και κοινά αποδεκτή νόρµα. Μια πιο προσεκτική ανάγνωση των κειµένων που παρουσιάσθηκαν αποδεικνύει ότι τα σηµεία δεν είναι σχεδόν ποτέ αυθαίρετα και δεν εξυπηρετούν απλώς

9 αισθητικές αναζητήσεις, αλλά έχουν συνειδητά διαµορφωθεί από τους κατασκευαστές τους για να εκφράσουν ποικίλα νοήµατα, οι οποίοι στην προσπάθειά τους να κατασκευάσουν µε δηµιουργικό τρόπο σηµασίες αντλούν από όλους τους διαθέσιµους, σε αυτήν την περίπτωση, αναπαραστατικούς τρόπους. Όσον αφορά ειδικότερα τη γραπτή γλώσσα παρατηρούµε ότι υπερβαίνει την αρχική της λειτουργία ως µέσου αναπαράστασης της προφορικής. Τα σηµεία της γραφής απεκδύονται τον αυθαίρετο και συµβατικό χαρακτήρα που τους είχε ανατεθεί στο πλαίσιο της αλφαβητικής γραφής και εµφανίζουν ποικίλες σχέσεις µε τα σηµεία της προφορικής γλώσσας και το αναπαριστανόµενο αντικείµενο. Σύµβολα και εικόνες ενσωµατώνονται περιστασιακά στο γραφικό σύστηµα στην προσπάθεια να δοµηθεί η γραπτή πληροφορία µε τον καταλληλότερο, για τον κατασκευαστή του µηνύµατος, τρόπο. Η γλωσσική συνιστώσα, συσχετίζεται και διαπλέκεται µε άλλους τρόπους κατασκευής σηµασίας. Το χρώµα, τα ποικίλα σχέδια και οι εικόνες, η ιδιαίτερη τυπογραφία του γραπτού µηνύµατος, ακόµα και η επαναδιαπραγµάτευση των γραφικών συµβάσεων, δεν προστίθενται απλά στη γλωσσική πληροφορία αλλά συνδιαµορφώνουν το γραπτό µήνυµα. Βιβλιογραφία Anis, J. et allii L ecriture: theories et descriptions. Bruxelles: editions Univ. de Boeck. Ascher, Fr Metapolis ou l avenir des villes. Paris: Odile Jacob Gelb, I.J Pour une theorie de l ecriture. τιτλ. πρωτ. A study of writing. Paris: Flammarion. Goody, J La raison graphique. τίτλ. πρωτ.the domestication of the savage mind. Paris: Minuit. Kalantzis, M. & Cope, B Multiliteracies: The Beginning of an Idea. In M. Kalantzis & B. Cope (eds). Multiliteracies. The Design of Social Futures. London: Palmer Press. Kalantzis, M. & Cope, B Multiliteracies. A framework for Action. In M. Kalantzis & B.Cope (eds). Transformations in Language and Learning: Perspectives on Multiliteracies. Australia: Common Ground Publishing.

10 Καραντζόλα, Ε. & Ιντζίδης, Β «Πολυτροπισµοί Πολυγραµµατισµοί». Γλωσσικός Υπολογιστής 1, Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Κουτσοσίµου-Τσίνογλου, K «Πολυφωνικότητα και πολυτροπικότητα: είκτες στάσεων του οµιλητή και σχεδιασµός ενός «κοινού γραπτού»». Γλωσσικός Υπολογιστής 2. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Kress, G. & van Leeuwen, T Reading images: The grammar of visual design. London: Routledge. Kress, G Before writing: Rethinking the paths to literacy. London and New York: Routledge. Kress, G Design and Trasformation: New Theories of Meaning. In M. Kalantzis & B. Cope (eds). Multiliteracies: The Design of Social Futures. London: Palmer Press. Kress, G Multimodality. In M Kalantzis & B. Cope (eds). Multiliteracies: The Design of Social Futures. London: Palmer Press. Kress, G Issues for a Working Agenda in Literacy. In M. Kalantzis & B. Cope (eds). Transformations in Language and Learning: Perspectives on Multiliteracies. Australia: Common Ground Publishing. Kress, G. & Leeuwen, Th. van Multimodal Discourse: The modes and media of contemporary communication. London: Arnold Lapacherie L-G, 1990 : L esperluète géneralisée: De l idéogramme dans l écriture du français. Στο Le débat 62, (Gallimard) Νικηφορίδης, Π Ο µετασχηµατισµός των πόλεων: Από τη µητρόπολη στην παγκοσµιοποιηµένη «µετάπολη» του 21 ου αιώνα. Megacities: Από την πραγµατική στη φανταστική πόλη. Θεσσαλονίκη: Εκδοση του ΤΕΕ Τµ. Κ-Μ, του Φεστιβάλ Κινηµατογράφου Θεσ/νίκης & του Τµήµατος Αρχιτεκτόνων Θεσ/νίκης. Peirce, Ch Ecrits sur le signe. Paris: editions du Seuil. The New London Group Multiliteracies: Literacy learning and the design of social futures. London: The New London Group Vachek J Selected Writings in English and General Linguistics. The Hague, Paris: Mouton. Χοντολίδου, Ε Εισαγωγή στην έννοια της πολυτροπικότητας. Γλωσσικός Υπολογιστής 1. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας.

11 Παράρτηµα Εικόνες Εικόνα 2 Εικόνα 1 Εικόνα 3 Εικόνα 4 Εικόνα 5 Εικόνα 6 Εικόνα 7 Εικόνα 8 Εικόνα 9 Εικόνα 10

12 Εικόνα 11 Εικόνα 12 Εικόνα 13 Εικόνα 14 Εικόνα 16 Εικόνα 15 Εικόνα 17 Εικόνα 18 Εικόνα 19 Εικόνα 20

13 Εικόνα 21 Εικόνα 22 Εικόνα 23 Εικόνα 24 Λέξεις κλειδιά : Πολυτροπικότητα, πολλαπλοί γραµµατισµοί, ελληνική γραφή

2. Το θεσµικό πλαίσιο

2. Το θεσµικό πλαίσιο Τα πολυτροπικά κείµενα ως µέσον προσέγγισης της γραφής από παιδιά προσχολικής ηλικίας 1 Abstract Nowadays written texts are consistently getting more multimodal; this means that different representative

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1

Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1 Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1 Οπτικός γραµµατισµός Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας εκτίθενται συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική γραφή πέρα από το αλφάβητο 1

Η Ελληνική γραφή πέρα από το αλφάβητο 1 Η Ελληνική γραφή πέρα από το αλφάβητο 1 Η ανακοίνωση στοχεύει στην ανάδειξη των ποικίλων τρόπων σηµείωσης που ενεργοποιούνται στη σύγχρονη ελληνική γραφή και στη διερεύνηση των αιτιών που οδηγούν το σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 1

ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 1 ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 1 Το αναλυτικό πρόγραµµα του 1999 ορίζει ένα νέο τοπίο για τη διδασκαλία της γλώσσας στο Νηπιαγωγείο. Η εισαγωγή της γραφής και της ανάγνωσης, µε όποιον τρόπο και αν

Διαβάστε περισσότερα

Η συµβολή των Τ.Π.Ε. στην κατάκτηση οπτικών σηµείων: διαµόρφωση ψηφιακού χάρτη πρόγνωσης καιρού από παιδιά δηµοτικού 1

Η συµβολή των Τ.Π.Ε. στην κατάκτηση οπτικών σηµείων: διαµόρφωση ψηφιακού χάρτη πρόγνωσης καιρού από παιδιά δηµοτικού 1 Η συµβολή των Τ.Π.Ε. στην κατάκτηση οπτικών σηµείων: διαµόρφωση ψηφιακού χάρτη πρόγνωσης καιρού από παιδιά δηµοτικού 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα παιδιά χρησιµοποιούν συµβολικά συστήµατα και κατασκευάζουν σηµασίες, ικανότητα

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. Κωνσταντίνα Παπακώστα. Φιλόλογος, 1ο Γυμνάσιο Περαίας, υπ. Διδ. Εκπαιδευτικής Πολιτικής

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. Κωνσταντίνα Παπακώστα. Φιλόλογος, 1ο Γυμνάσιο Περαίας, υπ. Διδ. Εκπαιδευτικής Πολιτικής 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Πρωτάθλημα Αρχαίων Ελληνικών» Κωνσταντίνα Παπακώστα Φιλόλογος, 1ο Γυμνάσιο Περαίας, υπ. Διδ. Εκπαιδευτικής Πολιτικής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εργασία περιγράφει

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογικές παρατηρήσεις 1

Μεθοδολογικές παρατηρήσεις 1 Τα αυθεντικά κείµενα στη σχολική τάξη: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις 1 Η ανακοίνωση διαπραγµατεύεται µεθοδολογικά ζητήµατα που προκύπτουν από την παρουσία αυθεντικών κειµένων για τη διδασκαλία/εκµάθηση των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Σωφρ. Χατζησαββίδης ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Από το γραμματισμό στους πολυγραμματισμούς Σήμερα τα άτομα που βρίσκονται σε μία διαδικασία μάθησης και προετοιμασίας για την

Διαβάστε περισσότερα

4-7 1 Abstract . 43),

4-7 1 Abstract . 43), Προσεγγίζοντας το νόηµα σε εξώφυλλα παιδικών βιβλίων: µία έρευνα µε παιδιά 4-7 ετών 1 Περίληψη Στη σύγχρονη εποχή όπου η νοηµατοδότηση των κειµένων προκύπτει από την διαπλοκή ποικίλων σηµειωτικών τρόπων,

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης.

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης. Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης. Μαρίας Δημάση: Επίκουρης Καθηγήτριας στο Τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθητικό Εγχειρίδιο

Βοηθητικό Εγχειρίδιο AGFN EXPERT LITE Χρηµατιστήριο Αθηνών Χρηµατιστήριο Αξιών Κύπρου Βοηθητικό Εγχειρίδιο Version 7.5.0.322 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 2 1.1. ΕΚΚΙΝΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ AGFN EXPERTLITE... 2 2. ΣΥΝ ΕΣΗ (LOGIN)... 3

Διαβάστε περισσότερα

Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών

Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών Οδική σήµανση και σηµατοδότηση Κατακόρυφη σήµανση 1. Φωτεινοί Σηµατοδότες ( Φανάρια) 2. Πινακίδες Σήµανσης Οριζόντια σήµανση Κυκλοφοριακά Βοηθήµατα ιαγραµµίσεις στους δρόµους Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2007 7:30

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή και ανάλυση κειµένων για τη διδασκαλία της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση : οι πινακίδες µε ονόµατα οδών 1

Επιλογή και ανάλυση κειµένων για τη διδασκαλία της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση : οι πινακίδες µε ονόµατα οδών 1 Επιλογή και ανάλυση κειµένων για τη διδασκαλία της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση : οι πινακίδες µε ονόµατα οδών 1 Εισαγωγή Ο γραµµατισµός αποτελεί ένα από τα κεντρικά ζητούµενα της εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠO TO 1957 50 Ή ΕΠ ΈΤΕΙΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΘΉΚΗΣ ΤΗΣ ΡΏΜΗΣ ΟΔΗΓ ΌΣ ΓΡΑΦΙΚΏΝ. Λογότυπος. Τυπογραφία. Χρώματα

ΑΠO TO 1957 50 Ή ΕΠ ΈΤΕΙΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΘΉΚΗΣ ΤΗΣ ΡΏΜΗΣ ΟΔΗΓ ΌΣ ΓΡΑΦΙΚΏΝ. Λογότυπος. Τυπογραφία. Χρώματα 50 Ή ΕΠ ΈΤΕΙΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΘΉΚΗΣ ΤΗΣ ΡΏΜΗΣ ΟΔΗΓ ΌΣ ΓΡΑΦΙΚΏΝ Λογότυπος Ο λογότυπος Μέγεθος λογοτύπου Πλαίσιο σήματος (προστατευτική ζώνη) Εφαρμογή χρωμάτων λογοτύπου Προσαρμογή γλώσσας λογοτύπου Απαγορευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία γλώσσας σε συνθήκες γλωσσικής ετερότητας: Αξιοποίηση των γλωσσών των μαθητών μας στη διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας

Διδασκαλία γλώσσας σε συνθήκες γλωσσικής ετερότητας: Αξιοποίηση των γλωσσών των μαθητών μας στη διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας Διδασκαλία γλώσσας σε συνθήκες γλωσσικής ετερότητας: Αξιοποίηση των γλωσσών των μαθητών μας στη διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας Σκούρτου Ελένη Πανεπιστήμιο Αιγαίου Περίληψη Οι σχολικές τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια ΠΣ ΑΤΜ - ΤΕΕ Επιστηµονική Ηµερίδα Παρόδιες χρήσεις γης και διαχείριση προσβάσεων Αθήνα, 26-27 Απριλίου 2001 Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια Γιώργος Γιαννής Μαθιός Καρλαύτης Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο της Έννοιας του Γραμματισμού

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο της Έννοιας του Γραμματισμού Εισαγωγή Παιδαγωγικό Υπόβαθρο της Έννοιας του Γραμματισμού Ο όρος γραμματισμός αναφέρεται στην ικανότητα του ατόμου να διαβάζει και να γράφει. Τον 19 ο αιώνα στις δυτικού τύπου κοινωνίες ως εγγράμματο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου. Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου. Κυπριακός Όμιλος Ενιαίας Εκπαίδευσης (ΚΟΕΕ) 10ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου. Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου. Κυπριακός Όμιλος Ενιαίας Εκπαίδευσης (ΚΟΕΕ) 10ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Κυπριακός Όμιλος Ενιαίας Εκπαίδευσης (ΚΟΕΕ) 10ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΥΠΡΟΥ "ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΕΡΕΥΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια χαρακτηριστικά που καθιστούν τον δικτυακό κόµβο «καλή πρακτική», σε σχέση µε τις επιλεγµένες περιοχές είναι:

Τα κύρια χαρακτηριστικά που καθιστούν τον δικτυακό κόµβο «καλή πρακτική», σε σχέση µε τις επιλεγµένες περιοχές είναι: Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Όνοµα κόµβου URL Τοµέας Στοιχεία επικοινωνίας Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης http://www.emst.gr/ Μουσείο protocol@emst.culture.gr Τα κύρια χαρακτηριστικά που καθιστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ, Â ÙÂÚË /Í ÓË )

È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ,  ÙÂÚË /Í ÓË ) π Δ ªπ ÀΔπ ª π TMHMA NH π ø ø ƒ Δ ƒπ ø π ƒ ƒ ªª Δø ø π π π π À ƒπ È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ,  ÙÂÚË /Í ÓË ) ƒ ƒ ªª Àªº I º øƒπ 4, 5 Î È 6 ÂappleÙÂÌ Ú Ô 2009 E πδƒ π Δ ªO π πδƒo Úfi ÚÔ

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VIII. Οδηγός Πτυχιακής Εργασίας

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VIII. Οδηγός Πτυχιακής Εργασίας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VIII Οδηγός Πτυχιακής Εργασίας ΣΚΟΠΟΣ Η προδιαγραφή από εκδοτική άποψη των τεχνικών χαρακτηριστικών των πτυχιακών εργασιών που εκπονούνται στο Τµήµα µε στόχο την επίτευξη οµοιοµορφίας και την

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Εισαγωγή στο Γραμματισμό Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου Περίγραμμα μαθήματος & Syllabus Σκοπός και στόχοι: Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τις διαδικασίες ανάπτυξης του γραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

1. Τα Κυριότερα Εργαλεία Ενηµέρωσης και Ευαισθητοποίησης σχετικά µε τον Εθελοντισµό

1. Τα Κυριότερα Εργαλεία Ενηµέρωσης και Ευαισθητοποίησης σχετικά µε τον Εθελοντισµό 1. Τα Κυριότερα Εργαλεία Ενηµέρωσης και Ευαισθητοποίησης σχετικά µε τον Εθελοντισµό Τα κυριότερα επικοινωνιακά εργαλεία ή µέσα που µπορούν να χρησιµοποιηθούν για την ενηµέρωση και ευαισθητοποίηση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιμορφωτικό σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνία και γλώσσα: μια πολύ στενή σχέση

Κοινωνία και γλώσσα: μια πολύ στενή σχέση Σωφρ. Χατζησαββίδης Κοινωνία και γλώσσα: μια πολύ στενή σχέση Κοινωνία και γλώσσα, γλώσσα και κοινωνία. Πρώτη φορά ήρθα σε επαφή συνειδητά με αυτήν τη σχέση, που επιχειρούμε, εμείς οι τρεις, να φέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Πολυ-Μέσα. Multi-Media

Πολυ-Μέσα. Multi-Media Μέσα (Media) Πολυ-Μέσα Multi-Media Μέσο (medium) Έννοια-κλειδί στη µελέτη της επικοινωνίας είναι η έννοια του µέσου. Ένα µέσο (medium) µπορεί να περιγραφεί ως ένα ολοκληρωµένο σύστηµα (φυσικόήτεχνητό)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Κεφάλαιο 6. ΣΗΜΑΝΣΗ 1. ΟΡΙΣΜΟΣ Ονοµάζεται σήµανση το σύνολο των συµβόλων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Συµβατική χρήση χρωµάτων σε θεµατικούς χάρτες και «ασυµβατότητες» Γεωλογικοί χάρτες: Χάρτες γήινου ανάγλυφου: Χάρτες χρήσεων γης: Χάρτες πυκνότητας πληθυσµού: Χάρτες βροχόπτωσης:

Διαβάστε περισσότερα

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Συνθεση πινακίδας παρουσίασης συνθετικά και γεωμετρικά στοιχεία Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγήτρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π. Εικονογραφηση

Διαβάστε περισσότερα

WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design

WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design ΠΑΤΣΙΑΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Web Design Είναι ο σχεδιασμός και η δημιουργία δικτυακών τόπων. Περιλαμβάνει : την αρχιτεκτονική πληροφοριών, τη διεπαφή χρήστη και την πλοήγηση.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo;

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Η Logo είναι μία από τις πολλές γλώσσες προγραμματισμού. Κάθε γλώσσα προγραμματισμού έχει σκοπό τη δημιουργία προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικά Καταστήµατα. Νικόλαος Πρωτόγερος Πανεπιστήµιο Μακεδονίας

Ηλεκτρονικά Καταστήµατα. Νικόλαος Πρωτόγερος Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Ηλεκτρονικά Καταστήµατα Νικόλαος Πρωτόγερος Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Ορισµός Τα Ηλεκτρονικά Καταστήµατα αποτελούν το ψηφιακό αντίστοιχο µιας επιχείρησης στο Internet που παρουσιάζει την ίδια και τα προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ο Παράδειγµα (διάρκεια: 15 λεπτά) Κεφάλαιο 17 Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Β.

Διαβάστε περισσότερα

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Το σκίτσο: μέσο διερεύνησης - ερμηνείας - έκφρασης τεχνική και αποτέλεσμα Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγητρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

Συγχρονισµός πολυµέσων

Συγχρονισµός πολυµέσων Συγχρονισµός πολυµέσων Έννοια του συγχρονισµού Απαιτήσεις παρουσίασης Ποιότητα υπηρεσίας συγχρονισµού Πλαίσιο αναφοράς συγχρονισµού Κατανεµηµένος συγχρονισµός Προδιαγραφές συγχρονισµού Τεχνολογία Πολυµέσων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥΣ

ΤΑ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥΣ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 93 ΤΑ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥΣ Αικατερίνη Σφέτσου Καθηγήτρια Πληροφορικής Β/Βαθμιας Εκπ/σης,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Από το φτερό και το κοντύλι..ως τον Ηλεκτρονικό Υπολογιστή

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Από το φτερό και το κοντύλι..ως τον Ηλεκτρονικό Υπολογιστή ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΙΑΝΤΕΙΟΣ ΗΜΟΣΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΤΑΛΑΝΤΗΣ Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Από το φτερό και το κοντύλι..ως τον Ηλεκτρονικό Υπολογιστή Κείµενο: Μαρδίτσα

Διαβάστε περισσότερα

Ο θόρυβος στη γραπτή επικοινωνία 1

Ο θόρυβος στη γραπτή επικοινωνία 1 Ο θόρυβος στη γραπτή επικοινωνία 1 Περίληψη Η ανακοίνωση επιχειρεί να διερευνήσει τους τρόπους µε τους οποίους ο θόρυβος επιδρά στη γραπτή επικοινωνία και τις διαδικασίες µε τις οποίες το γραπτό µήµυµα

Διαβάστε περισσότερα

Σηµεία και εικόνες της γραφής στην έντυπη καταναλωτική διαφήµιση: µια 50χρονη περιδιάβαση στη «Γυναίκα» 1

Σηµεία και εικόνες της γραφής στην έντυπη καταναλωτική διαφήµιση: µια 50χρονη περιδιάβαση στη «Γυναίκα» 1 Σηµεία και εικόνες της γραφής στην έντυπη καταναλωτική διαφήµιση: µια 50χρονη περιδιάβαση στη «Γυναίκα» 1 Εισαγωγή Η εικόνα των γραπτών κειµένων αλλάζει συνεχώς ως συνάρτηση ποικίλων και διακεκριµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΙ ΡΩΤΑΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΠΩΣ ΜΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΣΥΝΘΕΣΗ: Οργάνωση ενός συνόλου από επιμέρους στοιχεία σε μια ενιαία διάταξη Αρχική ιδέα σύνθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος

Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος Προσχολική ηλικία και περιβάλλων γραπτός λόγος Ελένη Γκανά Λέκτορας, Π.Τ.Ε.Α., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας egana@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα

Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα Χριστίνα Μπάνου, Επίκουρος καθηγήτρια (Πολιτική και Εκδοτική του Βιβλίου), Τμήμα Αρχειονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Πόσες µαύρες τελείες βλέπετε ; Οι οριζόντιες γραµµές δείχνουν να είναι παράλληλες ;

Πόσες µαύρες τελείες βλέπετε ; Οι οριζόντιες γραµµές δείχνουν να είναι παράλληλες ; Πόσες µαύρες τελείες βλέπετε ; Οι οριζόντιες γραµµές δείχνουν να είναι παράλληλες ; και όµως είναι! 1 Το παρακάτω σχήµα δείχνει για ελικοειδές ; και όµως δεν είναι! Οι κύκλοι είναι ανεξάρτητοι. Πόσα χρώµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ OPTIMIST 2014 ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΛΟΥ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ OPTIMIST 2014 ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΛΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ OPTIMIST 2014 27, 28 & 29 IOYNIOY 2014 ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΛΟΥ ΟΡΓΑΝΩΤΡΙΑ ΑΡΧΗ Ε.Ι.Ο. - ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 1. ΚΑΝΟΝΕΣ Θα ισχύσουν οι παρακάτω κανονισµοί: α) Κανονισµοί Αγώνων

Διαβάστε περισσότερα

Συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις για τη χρήση του λογισµικού

Συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις για τη χρήση του λογισµικού Συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις για τη χρήση του λογισµικού Πώς µπορώ να αποκτήσω κωδικούς πρόσβασης στο σύστηµα δήλωσης αυθαιρέτων; Οι κωδικοί πρόσβασης στην ηλεκτρονική εφαρµογή για τις δηλώσεις και βεβαιώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Τετράδιο Πρώτης Αρίθµησης Α ηµοτικού

Τετράδιο Πρώτης Αρίθµησης Α ηµοτικού Çëßáò Ã. ÊáñêáíéÜò - Έφη Ι. Σουλιώτου Τετράδιο Πρώτης Αρίθµησης Α ηµοτικού Α Τεύχος 1 Απαγορεύεται η αναπαραγωγή µέρους ή του συνόλου του παρόντος έργου µε οποιοδήποτε τρόπο ή µορφή, στο πρωτότυπο ή σε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ Τα τελευταία 25 χρόνια, τα προβλήµατα που σχετίζονται µε την διαχείριση της Γεωγραφικής Πληροφορίας αντιµετωπίζονται σε παγκόσµιο αλλά και εθνικό επίπεδο µε την βοήθεια των Γεωγραφικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΝ ΡΟ ΩΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΟΜΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ

ΤΟ ΕΝ ΡΟ ΩΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΟΜΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ, ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΡΙΤΣΗΣ ΤΟ ΕΝ ΡΟ ΚΑΙ Η ΠΟΛΗ. ΑΘΗΝΑ-18 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΤΟ ΕΝ ΡΟ ΩΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΟΜΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ρ. Αικατερίνη Γκόλτσιου Γεωπόνος (Γ.Π.Α.)-Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός

Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός ΠΜΣ «Πληροφορική» Τµήµα Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Πειραιώς ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ (Introduction to GeoInformatics) Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός Μαργαρίτα Κόκλα Ορισµοί του χάρτη Μια αναπαράσταση,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

m pi-*. κείμενο: Τόνια Κατερίνη, Μαρία Καζολέα, αρχιτέκτονες μηχανικοί φωτογράφηση: Αθηνά Καζολέα, Πάτροκλος Στελλάκης

m pi-*. κείμενο: Τόνια Κατερίνη, Μαρία Καζολέα, αρχιτέκτονες μηχανικοί φωτογράφηση: Αθηνά Καζολέα, Πάτροκλος Στελλάκης m pi-*. To Πόρτο Ράφτη μετατρέπεται σταθερά σε τόπο μόνιμηξ διαμονιη αλλά ταυτόχρονα παραμένει ένα από τα γοητευτικότερα δείγματα του Αττικού τοπίου. Η παρέμβαση σε αυτό το τοπίο θέτει κατ' αρχήν πολλά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 Μάθημα: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τρίτη, 12 Ιουνίου 2012, 07:30-10:30

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ.

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1) Είσοδος στην εφαρμογή 2) Δημιουργία Περιόδου Υποβολής 2.α) Ακύρωση Περιόδου Υποβολής 3) Μέθοδος Υποβολής: Συμπλήρωση Φόρμας 3.α) Συμπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των Στέλιος Μιχαήλ Ε.Ε.Κ.Κ. 8 Δεκεμβρίου 2010 Εισαγωγή στο Χρώμα Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των χρωμάτων. Το φως ως στοιχείο που ειδικεύει και τροποποιεί το χρώμα. Θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως

Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως Χρώµα: κλάδος φυσικής, φυσιολογίας, ψυχολογίας, τέχνης. Αφορά άµεσα τον προγραµµατιστή των γραφικών. Αν αφαιρέσουµε χρωµατικά χαρακτηριστικά, λαµβάνουµε ασπρόµαυρο φως. Μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση καταστηµάτων Περιγραφή κτιρίου Φωτογραφικό υλικό

Παρουσίαση καταστηµάτων Περιγραφή κτιρίου Φωτογραφικό υλικό ΙΣΟΓΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΕΝΟΙΚΙΑΣΗ Λ. ΚΗΦΙΣΙΑΣ 342 & ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ, Ν. ΨΥΧΙΚΟ Παρουσίαση καταστηµάτων Περιγραφή κτιρίου Φωτογραφικό υλικό ΘΕΜΕΛΙΑ ΧΟΥΒΑΡ ΑΣ Α.Τ.Ε. Οδός Πεντέλης 110 Μαρούσι, 151 26

Διαβάστε περισσότερα

home about us our work lighting study companies news contact

home about us our work lighting study companies news contact about us architect home about us our work news contact Στην σελίδα του about us οι τίτλοι επάνω και τα 3 κουτιά δεξιά μένουν σταθερά ενω ότι σας έχω βάλει σε κόκκινο πλαισιο σε αυτήν την σελιδα κάνει scrol

Διαβάστε περισσότερα

Από την παιδαγωγική του γραμματισμού στους πολυγραμματισμούς: νέες τάσεις, διαστάσεις και προοπτικές στη διδασκαλία της γλώσσας.

Από την παιδαγωγική του γραμματισμού στους πολυγραμματισμούς: νέες τάσεις, διαστάσεις και προοπτικές στη διδασκαλία της γλώσσας. Σωφρ. Χατζησαββίδης Από την παιδαγωγική του γραμματισμού στους πολυγραμματισμούς: νέες τάσεις, διαστάσεις και προοπτικές στη διδασκαλία της γλώσσας. Από την Επικοινωνιακή Προσέγγιση στην παιδαγωγική των

Διαβάστε περισσότερα

Αντωνία Μαρκούρη Διευθύντρια Προβολής και Ανάπτυξης της Pierre Fabre ΕΛΛΑΣ Α.Ε

Αντωνία Μαρκούρη Διευθύντρια Προβολής και Ανάπτυξης της Pierre Fabre ΕΛΛΑΣ Α.Ε ΟΠΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΟΡΜΗΤΕΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ Αντωνία Μαρκούρη Διευθύντρια Προβολής και Ανάπτυξης της Pierre Fabre ΕΛΛΑΣ Α.Ε Τα τελευταία χρόνια, µε τις ριζικές αλλαγές που βλέπουµε να πραγµατοποιούνται στη

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες και γραφικά. Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1

Εικόνες και γραφικά. Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1 Εικόνες και γραφικά Περιγραφή στατικών εικόνων Αναπαράσταση γραφικών Υλικό γραφικών Dithering και anti-aliasing Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Μετάδοση εικόνας Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1 Περιγραφή στατικών

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Σχολική Χρονιά 2013-2014 «ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013 Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Παρουσίαση-Οργάνωση: Oμάδα Eργασίας για τη Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Οπτική αντίληψη Ακουστική αντίληψη Γνωστικός - εκτελεστικός τοµέας Γνωστικός - εκφραστικός τοµέας Μίµηση Οπτική µνήµη Λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Από τον αναδυόμενο στο σχολικό γραμματισμό

Από τον αναδυόμενο στο σχολικό γραμματισμό Από τον αναδυόμενο στο σχολικό γραμματισμό Αργυρώ Παρασκευά Δασκάλα, ΜΔΕΑ argpar@otenet.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση Αναδυόμενος γραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Βίντεο και κινούµενα σχέδια

Βίντεο και κινούµενα σχέδια Βίντεο και κινούµενα σχέδια Περιγραφή του βίντεο Ανάλυση του βίντεο Κωδικοποίηση των χρωµάτων Μετάδοση τηλεοπτικού σήµατος Συµβατικά τηλεοπτικά συστήµατα Τεχνολογία Πολυµέσων 06-1 Περιγραφή του βίντεο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Φυσικό Στρώµα: Μέσα & Τεχνικές Μετάδοσης

Ενότητα 2. Φυσικό Στρώµα: Μέσα & Τεχνικές Μετάδοσης Ενότητα 2 Φυσικό Στρώµα: Μέσα & Τεχνικές Μετάδοσης Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των δικτύων υπολογιστών ικτυακός Καταµερισµός Εργασίας Το υπόδειγµα του Internet Εξοπλισµός ικτύου Κατηγοριοποίηση ικτύων

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης της «Αριάδνης»

Εγχειρίδιο Χρήσης της «Αριάδνης» Εργαστήριο Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Φ.Π.Ψ., Τομέας Παιδαγωγικής Διευθυντής: Καθ. Χ. Κυνηγός Εγχειρίδιο Χρήσης της «Αριάδνης» Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. Ηρακλείου Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας ιδάσκων: Βασίλειος Γαργανουράκης. Ανθρώπινη Όραση - Χρωµατικά Μοντέλα

Α.Τ.Ε.Ι. Ηρακλείου Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας ιδάσκων: Βασίλειος Γαργανουράκης. Ανθρώπινη Όραση - Χρωµατικά Μοντέλα Ανθρώπινη Όραση - Χρωµατικά Μοντέλα 1 Τι απαιτείται για την όραση Φωτισµός: κάποια πηγή φωτός Αντικείµενα: που θα ανακλούν (ή διαθλούν) το φως Μάτι: σύλληψη του φωτός σαν εικόνα Τρόποι µετάδοσης φωτός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικός εγγραμματισμός μαθητών δημοτικού με τη χρήση συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης (wiki)

Οπτικός εγγραμματισμός μαθητών δημοτικού με τη χρήση συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης (wiki) 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Οπτικός εγγραμματισμός μαθητών δημοτικού με τη χρήση συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης (wiki) Α. Τσίγκου 5 ο Δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα