ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. Εισαγωγή στην Τιμολόγηση Παραγώγων Διωνυμικό Μοντέλο μιας Περιόδου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. Εισαγωγή στην Τιμολόγηση Παραγώγων Διωνυμικό Μοντέλο μιας Περιόδου"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Εισαγωγή στην Τιμολόγηση Παραγώγων Διωνυμικό Μοντέλο μιας Περιόδου 2.1. Χρονική Αξία Χρήματος - Επιτόκια Αν ένα άτομο ή εταιρία Α κατέχει ένα χρηματικό ποσό P και δεν σκοπεύει να το χρησιμοποιήσει άμεσα, τότε μπορεί να το δανείσει για ένα χρονικό διάστημα σε ένα άλλο άτομο ή ε- ταιρία Β που μπορεί να το αξιοποιήσει κατάλληλα π.χ. κάλυψη οφειλών, επένδυση κ.α.. Για την «διευκόλυνση» αυτή το άτομο Β θα πρέπει, μαζί με την επιστροφή του ποσού P στο Α, να καταβάλλει και κάποιο πρόσθετο ποσό, τον λεγόμενο τόκο. Αν π.χ. κάποιος δανεισθεί για ένα έτος ένα χρηματικό ποσό P με απλό ετήσιο επιτόκιο τότε μετά από ένα έτος θα πρέπει να ε- πιστρέψει το αρχικό ποσό συν τον τόκο, δηλαδή, θα πρέπει να επιστρέψει ποσό, P P P1. Στην αγορά υπάρχουν πολλά διαφορετικά επιτόκια, π.χ. επιτόκια τραπεζικών καταθέσεων, διατραπεζικά επιτόκια LIBOR: London Innk Offd R ή EURIBOR: Euopn Innk Offd R κ.α., επιτόκια ομολόγων, κ.α. Γενικά, όσο μεγαλύτερος είναι ο πιστωτικός κίνδυνος και όσο μικρότερη η ευελιξία του «δανείου», τόσο μεγαλύτερο είναι και το επιτόκιο. Για παράδειγμα, τα ομόλογα εταιριών έχουν το μεγαλύτερο επιτόκιο αλλά και το μεγαλύτερο κίνδυνο διότι π.χ. η εταιρία που εξέδωσε το ομόλογο μπορεί να πτωχεύσει Ανατοκισμός σε k Περιόδους Ένα επενδυμένο κεφάλαιο P αποδίδει τόκο με ονομαστικό ετήσιο επιτόκιο, με βάση k περιόδους ανατοκισμού, αν το ποσό ανατοκίζεται σε k περιόδους ανά έτος, σε κάθε μία από τις οποίες θεωρείται απλό επιτόκιο /k. Δηλαδή, στο τέλος της πρώτης περιόδου στο αρχικό ποσό P θα προστεθεί τόκος με απλό επιτόκιο /k, δηλαδή θα γίνει P 1. k Την δεύτερη περίοδο το παραπάνω ποσό τοκίζεται και πάλι ανατοκίζεται με επιτόκιο /k και επομένως στο τέλος της δεύτερης περιόδου θα γίνει 1 P 1 P 1, k k k κ.ο.κ. στο τέλος της k-οστής περιόδου δηλαδή μετά ακριβώς από ένα έτος η επένδυση του αρχικού κεφαλαίου P αποδίδει το ποσό 2 P 1. k Με το ίδιο σκεπτικό, μετά από m χρόνια, θα αποδοθεί ποσό P Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» k mk 1 / k. 2

2 Για παράδειγμα, αρχικό κεφάλαιο P 1 ευρώ δανείζεται π.χ. σε μία τράπεζα μέσω κατάθεσης σε λογαριασμό ταμιευτηρίου ή π.χ. σε μία επιχείρηση ή το κράτος αγοράζοντας ομόλογα δημοσίου με ονομαστικό ετήσιο επιτόκιο 6% με τριμηνιαίο ανατοκισμό δηλ. k 4. Στο τέλος του έτους θα πρέπει να επιστραφεί το ποσό k.6 P ευρώ. k 4 Είναι φανερό ότι στο τέλος του έτους αντιστοιχεί πραγματικό επιτόκιο 6.136% αντί 6% που είναι το ονομαστικό. Το πραγματικό επιτόκιο αυξάνει όσο αυξάνονται οι περίοδοι ανατοκισμού Συνεχής Ανατοκισμός Ένα επενδυμένο κεφάλαιο P αποδίδει τόκο με ονομαστικό ετήσιο επιτόκιο, με συνεχή ανατοκισμό, αν έχουμε k περιόδους ανατοκισμού. Στο τέλος του έτους θα πρέπει να αποδοθεί ποσό ίσο με k lim P 1 P, k k Γενικά, μετά από έτη, το αρχικό κεφάλαιο P αποδίδει το ποσό P. Για παράδειγμα, σε P 1 ευρώ με ονομαστικό ετήσιο επιτόκιο 6% με συνεχή ανατοκισμό μετά από ένα έτος αντιστοιχεί ποσό πραγματικό επιτόκιο 6.184%. Ενώ μετά από έναν μήνα 1/12 αντιστοιχεί ποσό 1.6/ Το καλείται και συνεχές σύνθετο επιτόκιο ή ρυθμός επιτοκίου. Στο εξής θα θεωρούμε ότι όλα τα επιτόκια της αγοράς αναφέρονται σε συνεχή ανατοκισμό Κυμαινόμενο Επιτόκιο με Συνεχή Ανατοκισμό Το μοντέλο του συνεχούς ανατοκισμού που είδαμε παραπάνω μπορεί ισοδύναμα να περιγραφεί ως εξής: Έστω ότι ποσό P τοποθετείται σε μία επένδυση που προσφέρει τόκο με επιτόκιο ονομαστικό, ετήσιο, με συνεχή ανατοκισμό. Ας συμβολίσουμε με P την αξία του ε- πενδυμένου ποσού μετά από χρόνο P P. Μπορεί να θεωρηθεί ότι σε κάθε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, Δ] προστίθεται στο P τόκος ίσος με PΔ επιτόκιο Δ, δηλαδή, ή σχηματικά P Δ P P Δ όταν Δ για κάθε 1 P d P P d ή dp P d και επομένως dp P P για κάθε. d Αυτή είναι μια απλή διαφορική εξίσωση που ικανοποιεί η συνάρτηση P διότι στην εξίσωση εμφανίζεται η P και η παράγωγός της P. Μπορούμε εύκολα να «λύσουμε» αυτή τη διαφορική εξίσωση και να βρούμε την συνάρτηση P που την ικανοποιεί: 1 Πιο αυστηρά, P Δ P P Δ o Δ όπου οδ είναι μία συνάρτηση με την ιδιότητα οδ/δ. Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 21

3 P P P ln P για κάθε, P και ολοκληρώνοντας και τα δύο μέλη ως προς στο [, x] θα είναι x x ln P d d ln P x ln P x P x P Δηλαδή εξάγουμε και πάλι τον γνωστό τύπο που αντιστοιχεί σε συνεχή ανατοκισμό με επιτόκιο. Προφανώς στα παραπάνω έχουμε θεωρήσει ότι το επιτόκιο είναι σταθερό. Σε ορισμένες εφαρμογές όπως το επιτόκιο μπορεί γενικότερα να θεωρηθεί ως μια συνάρτηση του χρόνου. Ακολουθώντας και πάλι την παραπάνω διαδικασία, θέτοντας στη θέση του, σε κάθε απειροστό χρονικό διάστημα, d] προστίθεται στο P τόκος ίσος με P d, δηλαδή, P d P P d ή ισοδύναμα dp P d για κάθε, Αυτή η διαφορική εξίσωση έχει την ίδια απλή μορφή με την παραπάνω και λύνεται παρομοίως: x x d ln P d d ln P x ln P d P x P. x x. x Παρούσα και Μελλοντική Αξία. Στη συνέχεια θα θεωρούμε ότι στην αγορά μπορεί κανείς πάντοτε να δανείσει ή να δανεισθεί με ονομαστικό ετήσιο επιτόκιο συνεχούς ανατοκισμού χωρίς να υπάρχει ρίσκο δηλαδή ο δανειζόμενος θα επιστρέψει πάντοτε το ποσό συν τον τόκο που αντιστοιχεί. Το θα καλείται επιτόκιο χωρίς κίνδυνο της αγοράς isk-f ins και συνήθως αναφέρεται στο επιτόκιο των ομολόγων της αγοράς που έχουν το μικρότερο κίνδυνο. Το επιτόκιο αυτό στην πράξη δεν είναι σταθερό, αλλά στο εξής θα μελετάμε την αγορά σε έναν χρονικό ορίζοντα μέσα στον οποίο μπορούμε για απλότητα να θεωρήσουμε ότι το παραμένει σταθερό στο τελευταίο κεφάλαιο θα εξετάσουμε και κάποια μοντέλα με μη σταθερό στοχαστικό επιτόκιο. Επομένως ένα χρηματικό ποσό που σήμερα έχει παρούσα προεξοφλημένη αξία P, μετά από χρόνο μετρούμενο σε έτη θα έχει μελλοντική αξία P αν επένδυε κανείς σήμερα το ποσό P σε ομόλογα με επιτόκιο, μετά από χρόνο θα ελάμβανε το ποσό P. Αντίθετα ένα ποσό που μετά από χρόνο έχει μελλοντική αξία A, σήμερα θα έχει παρούσα αξία A αν ε- πένδυε κανείς σήμερα το ποσό A σε ομόλογα με επιτόκιο, μετά από χρόνο θα ελάμβανε το ποσό A A. Παράδειγμα. Έστω ότι κάποιος καταβάλλει το ποσό Α σε καθένα από τους χρόνους,, 2,, n1 θεωρούμε ετήσιο επιτόκιο. H παρούσα αξία του συνολικού ποσού που έχει καταβληθεί θα είναι n1 2 n1 i 1 A A A... A A A i 1 ενώ η η μέλλουσα αξία του συνολικού ποσού π.χ. στο χρόνο τ θα είναι n Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 22

4 1 A 1 Αν π.χ. κάποιος επιθυμεί να δανεισθεί σήμερα ένα ποσό P και συμφωνεί να το ξεχρεώσει καταβάλλοντας n δόσεις Α στους χρόνους,, 2,, n1 τότε κάθε δόση Α θα πρέπει να ικανοποιεί την εξίσωση n 1 1 P A A P. n 1 1 Π.χ. αν P 1, 4%, n 123, 1/12, τότε Α Προφανώς, αν πρέπει να συγκρίνουμε δύο χρηματικά ποσά, αυτό θα πρέπει να γίνεται στον ίδιο χρόνο π.χ. με βάση την παρούσα αξία τους ή την μέλλουσα αξία τους στον ίδιο χρόνο. Στο εξής ο χρόνος θα μετράται σε έτη και τα επιτόκια θα είναι ονομαστικά ετήσια με συνεχή ανατοκισμό. n τ Τιμολόγηση Fowds και Fuus Ένα πρόβλημα που τίθεται αναφορικά με τα προθεσμιακά συμβόλαια Fowds και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης ΣΜΕ, Fuus είναι ο καθορισμός της τιμής συναλλαγής dlivy pic. Επίσης μας ενδιαφέρει να δούμε πως μπορεί να διαμορφώνεται η τιμή αγοράς ή πώλησης ενός ΣΜΕ μετά την σύναψή του και πριν την λήξη του όπως είδαμε ΣΜΕ αγοράζονται και πωλούνται στο χρηματιστήριο παραγώγων μέχρι και την λήξη τους. Ακόμη ένα πρόβλημα, όπως θα δούμε αρκετά πιο πολύπλοκο από τα προηγούμενα, είναι ο καθορισμός της τιμής C ενός δικαιώματος προαίρεσης. Αρχικά θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στα ερωτήματα που αφορούν τα ΠΣ και τα ΣΜΕ. Όπως θα δούμε μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα αυτό με σχετικά απλό τρόπο. Στη συνέχεια θα περάσουμε στο πρόβλημα που αφορά τα δικαιώματα προαίρεσης. Αν και το πρόβλημα αυτό εκ πρώτης όψεως ίσως φαίνεται απλό, θα αποδειχθεί ότι είναι αρκετά πιο πολύπλοκο. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι για ένα τόσο πρακτικό πρόβλημα απαιτείται η χρήση θεωρητικών εργαλείων όπως η θεωρία στοχαστικών ανελίξεων και ειδικότερα η στοχαστική α- νάλυση. Τα τελευταία χρόνια η σχετική θεωρία έχει αναπτυχθεί αρκετά, και συνεχίζει να αναπτύσσεται, στην προσπάθεια ικανοποιητικής μαθηματικής μοντελοποίησης μιας χρηματοοικονομικής αγοράς. Για να απαντήσουμε στα παραπάνω ερωτήματα υποθέτουμε απλουστευτικά ότι Στην αγορά δεν υπάρχουν κόστη συναλλαγών nscion coss, ενώ όλα τα κέρδη φορολογούνται με τον ίδιο τρόπο ίδιο φορολογικό συντελεστή. Οι συναλλασσόμενοι μπορούν να δανείζουν και να δανείζονται με το ίδιο ετήσιο, ονομαστικό επιτόκιο χωρίς κίνδυνο isk f ins με συνεχή ανατοκισμό. Οι συναλλασσόμενοι δρουν λογικά, σύμφωνα με τις προσδοκίες τους, και προσπαθούν να εκμεταλλευτούν οποιαδήποτε ευκαιρία για σίγουρο κέρδος εμφανίζεται. Αυτή η τελευταία παραδοχή είναι αρκετά σημαντική διότι σύμφωνα με αυτήν, μόλις εμφανιστεί μια ευκαιρία για ig στην αγορά δηλ. μια στρατηγική αγοραπωλησιών μετοχών, ομολόγων και παραγώγων που α- ποφέρει σίγουρο κέρδος, τότε αρκετοί επενδυτές θα σπεύσουν να την εκμεταλλευτούν με συνέπεια αυτή σύντομα να χαθεί η αγορά θα βρεθεί πολύ γρήγορα σε «κατάσταση ισορροπίας». 23 Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα»

5 Αυτό μας οδηγεί στο να θεωρήσουμε ότι οι τιμές που αφορούν τα διάφορα παράγωγα προϊόντα είναι τέτοιες ώστε να εξασφαλίζεται «ισορροπία» στην αγορά δηλ. δεν προσφέρεται δυνατότητα για ig. Αν δεν ίσχυε αυτό, π.χ. η τιμή C ενός δικαιώματος προαίρεσης είναι χαμηλή, προσφέροντας δυνατότητα για ig, τότε θα αυξηθεί η ζήτησή του με συνέπεια πολύ σύντομα να αυξηθεί η τιμή του μέχρι να χαθεί αυτή η ευκαιρία για ig. Ξεκινάμε λοιπόν με το απλούστερο πρόβλημα που είναι ο καθορισμός της τιμής συναλλαγής dlivy pic στα προθεσμιακά συμβόλαια Fowds και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης ΣΜΕ, Fuus. Ας υποθέσουμε ότι σήμερα επιθυμούμε να συνάψουμε ένα ΣΜΕ π.χ. να λάβουμε long posiion επί ενός αγαθού π.χ. 1 μετοχές ΑΑΑ με ημερομηνία παράδοσης μετά από, έτη. Με αυτό το συμβόλαιο υποσχόμαστε να αγοράσουμε μετά από χρόνο το υποκείμενο αγαθό από τον αντισυμβαλλόμενο αυτόν που έχει λάβει sho posiion σε μία προκαθορισμένη τιμή. Ποια θα πρέπει να είναι όμως η τιμή συναλλαγής ; Μπορεί να είναι οποιαδήποτε τιμή; Έστω η τιμή του υποκείμενου αγαθού π.χ. των 1 μετοχών ΑΑΑ μετά από χρόνο. Επομένως σήμερα, ημέρα σύναψης του ΣΜΕ, το αγαθό αυτό έχει τιμή ενώ στο χρόνο λήξης του ΣΜΕ θα έχει τιμή. Η σημερινή τιμή είναι γνωστή ενώ η τιμή είναι τυχαία μεταβλητή με κάποια κατανομή. Σε αυτό το σημείο μπορεί κάποιος να υποθέσει ότι η προκαθορισμένη τιμή αγοραπωλησίας του υποκείμενου αγαθού θα πρέπει να είναι ίση με την αναμενόμενη τιμή του αγαθού στο χρόνο παράδοσης, δηλαδή E. Όπως θα δούμε όμως στη συνέχεια κάτι τέτοιο, αν και φαίνεται αρκετά λογικό, δεν ισχύει. Από που πρέπει όμως να ξεκινήσουμε για να προσδιορίσουμε την τιμή ; Το κλειδί είναι να εκμεταλλευτούμε την υπόθεση ότι η αγορά βρίσκεται σε «κατάσταση ισορροπίας». Αυτό σημαίνει ότι η τιμή πρέπει να είναι τέτοια ώστε να μην δημιουργείται ευκαιρία για ig. Ακόμη και αν η καθοριστεί διαφορετικά ώστε να οδηγεί σε ig, πολύ γρήγορα, μέσα από τους κανόνες της προσφοράς και της ζήτησης, θα αρχίσει να μεταβάλλεται ώσπου να φτάσει στην τιμή «ισορροπίας» στην οποία δεν προσφέρεται πια ευκαιρία για ig αν π.χ. η ή- ταν χαμηλή, θα έσπευδαν αρκετοί να λάβουν long posiion στο ΣΜE με αποτέλεσμα να αυξηθεί η. Αποδεικνύεται η επόμενη πρόταση η οποία αφορά ΣΜΕ και ΠΣ επί ενός αγαθού του οποίου η κατοχή δεν προσφέρει κάποιο εισόδημα π.χ. μέρισμα ή κάποιο τόκο. Πρόταση Η τιμή συναλλαγής Κ dlivy pic ενός ΣΜΕ ή ενός ΠΣ με λήξη μετά από έτη, η οποία δεν οδηγεί σε ig είναι, όπου η τιμή του υποκείμενου αγαθού την ημέρα σύναψης του συμβολαίου και το επιτόκιο χωρίς κίνδυνο της αγοράς. Απόδειξη. Έστω ότι για την τιμή συναλλαγής Κ ισχύει ότι >. Στην περίπτωση αυτή ένας επενδυτής μπορεί σήμερα να λάβει sho posiion υπόσχεται να πωλήσει σε ένα ΣΜΕ αυτού του τύπου και παράλληλα να δανεισθεί το ποσό με επιτόκιο και να αγοράσει την υποκείμενη μετοχή δηλ. 1 μετοχές ΑΑΑ. Στο χρόνο λήξης του συμβολαίου, ο επενδυτής αυτός θα πωλήσει σύμφωνα με το ΣΜΕ την υποκείμενη μετοχή που αγόρασε στο χρόνο στην τιμή και θα εξοφλήσει το δάνειο που έλαβε καταβάλλοντας ποσό. Ο επεν- Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 24

6 δυτής αυτός θα έχει σίγουρο κέρδος Κ >, και επομένως προσφέρεται δυνατότητα για ig στην αγορά. Με τον ίδιο τρόπο, αν <, τότε ο επενδυτής μπορεί σήμερα να λάβει long posiion υπόσχεται να αγοράσει σε ένα ΣΜΕ αυτού του τύπου και παράλληλα πωλεί ανοιχτά sho sll την υποκείμενη μετοχή λαμβάνοντας το ποσό το οποίο και επενδύει με επιτόκιο. Στο χρόνο λήξης του συμβολαίου, ο επενδυτής αυτός θα αγοράσει σύμφωνα με το ΣΜΕ την υποκείμενη μετοχή κλείνοντας την ανοιχτή θέση που είχε λάβει στην τιμή Κ και θα λάβει από την επένδυση το ποσό. Επομένως ο επενδυτής αυτός θα έχει σίγουρο κέρδος Κ >, δηλαδή υπάρχει και πάλι δυνατότητα για ig στην αγορά. Επομένως, θα πρέπει να ισχύει Κ διότι διαφορετικά θα υπάρχει δυνατότητα για ig. Η παραπάνω δικαιολόγηση ισχύει και για τα ΠΣ. Παράδειγμα Έστω ότι συνάπτουμε ένα ΠΣ τριών μηνών επί 1 μετοχών ΑΑΑ οι οποίες δεν αποδίδουν μέρισμα στους τρεις αυτούς μήνες. Η σημερινή τιμή της μετοχής ΑΑΑ είναι 2 ευρώ δηλ. 2 ενώ το επιτόκιο χωρίς κίνδυνο της αγοράς είναι 6%. Σύμφωνα με την παραπάνω πρόταση, για να μην υπάρχει ig στην αγορά η τιμή συναλλαγής dlivy pic θα πρέπει να είναι Είναι ενδιαφέρον να δούμε ποια είναι η αξία ενός ΣΜΕ ή ενός ΠΣ με dlivy pic Κ το οποίο δεν είναι αναγκαστικά αυτό που δεν οδηγεί σε ig μετά την σύναψή του και πριν την λήξη του. Έστω f η αξία του ΣΜΕ στο χρόνο [,], όπου ο χρόνος παράδοσης εννοούμε την αξία της θέσης long η αξία της θέσης sho είναι η αντίθετη f. Ισχύει η επόμενη πρόταση: Πρόταση Η αξία ενός ΣΜΕ ή ενός ΠΣ με λήξη μετά από έτη στο χρόνο < Τ, η οποία δεν οδηγεί σε ig είναι f, όπου η τιμή του υποκείμενου αγαθού στο χρόνο και το επιτόκιο χωρίς κίνδυνο της αγοράς. Απόδειξη. Ας υποθέσουμε για ευκολία ότι το υποκείμενο αγαθό είναι μια μετοχή ΑΑΑ. Θεωρούμε τα παρακάτω δύο χαρτοφυλάκια: - Το χαρτοφυλάκιο Α το οποίο αποτελείται από ένα συμβόλαιο long fowd του τύπου που περιγράφεται στην εκφώνηση και ένα ομόλογο στο οποίο έχει επενδυθεί πόσο Κ στο χρόνο. - Το χαρτοφυλάκιο Β το οποίο αποτελείται από μια μετοχή ΑΑΑ. Παρατηρούμε ότι στο χρόνο λήξης του συμβολαίου, και τα δύο χαρτοφυλάκια θα αποτελούνται από μία μετοχή ΑΑΑ. Πράγματι, στο χρόνο ο κάτοχος του χαρτοφυλακίου Α θα λάβει από το ομόλογο το ποσό Κ το οποίο θα χρησιμοποιήσει για να αγοράσει μια μετοχή Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 25

7 ΑΑΑ βάσει του long fowd συμβολαίου. Δηλαδή, στο χρόνο Τ τα δύο χαρτοφυλάκια έχουν την ίδια αξία. Επομένως τα δύο χαρτοφυλάκια θα πρέπει πάντοτε να έχουν την ίδια no-ig αξία. Αν π.χ. δεν έχουν την ίδια αξία σε κάποιο χρόνο < τότε μπορεί κανείς να αγοράσει το πιο «φθηνό» χαρτοφυλάκιο και να πωλήσει ανοιχτά sho sll το πιο «ακριβό» κλείνοντας την ανοιχτή του θέση στο χρόνο Τ. Προφανώς σε αυτή την περίπτωση υπάρχει σίγουρο κέρδος ig. Στο χρόνο το χαρτοφυλάκιο Α έχει αξία f f ενώ το χαρτοφυλάκιο Β έχει αξία. Σύμφωνα με τα όσα εκθέσαμε παραπάνω, για να μην υπάρχει ig θα πρέπει να ισχύει ότι f, < από όπου προκύπτει το αποτέλεσμα της πρότασης. Παρατήρηση Από την προηγούμενη πρόταση προκύπτει ότι f. Επειδή όπως έχουμε αναφέρει και στο πρώτο Κεφάλαιο δεν κοστίζει τίποτε να λάβει κάνεις μία θέση σε ένα ΠΣ ή ένα ΣΜΕ όταν αυτό συνάπτεται, θα πρέπει f ή ισοδύναμα Επαληθεύοντας την Πρόταση Παράδειγμα Συνέχεια του Παραδείγματος Έστω και πάλι το ΠΣ τριών μηνών επί 1 μετοχών ΑΑΑ η οποία δεν αποδίδει μέρισμα στους τρεις αυτούς μήνες με τιμή συναλλαγής Κ 23 θεωρούμε ότι τελικά έγινε συμφωνία σε αυτή την τιμή και όχι στην noig τιμή στην πράξη συνήθως δεν υπάρχει δυνατότητα για ig όταν υπάρχει μια τόσο μικρή απόκλιση της τιμής στην αγορά από την no-ig τιμή διότι υπάρχουν και διάφορα άλλα κόστη, π.χ. κόστη συναλλαγών. Έχει περάσει ένας μήνας από την σύναψη του συμβολαίου και η σημερινή αξία της μετοχής AAA είναι 22 ευρώ από 2 που είχε. Ποια είναι η αξία του ΠΣ σήμερα no-ig vlu; Σύμφωνα με την Πρόταση 2.2.2, για να μην υπάρχει ig στην αγορά, η σημερινή αξία 1/12 του συμβολαίου long fowd θα πρέπει είναι f Χρηματοοικονομική αγορά και Χαρτοφυλάκια Σε αυτή την παράγραφο θα περιγράψουμε μια πιο τυποποιημένη διαδικασία για την μελέτη προβλημάτων όπως αυτά που παρουσιάστηκαν παραπάνω. Ας δώσουμε πρώτα κάποιους ορισμούς. Ορισμός Χρηματοοικονομική αγορά ή απλώς αγορά θα καλείται μία δομή από κ χρηματοοικονομικούς τίτλους π.χ. μετοχές, παράγωγα, ομόλογα, κ.ο.κ. Ας ονομάσουμε αυτούς τους τίτλους ως τίτλος 1, τίτλος 2,, τίτλος κ. Επίσης, συμβολίζουμε με i την αξία μιας μονάδας του i τίτλου στο χρόνο ο χρόνος μπορεί να είναι διακριτός ή συνεχής. Στο εξής συμφωνούμε όλες οι χρηματικές αξίες τίτλων να μετρώνται στο ίδιο νόμισμα π.χ. ευρώ ή δολάριο. Ορισμός Ένα χαρτοφυλάκιο pofolio είναι ένα σύνολο τίτλων μιας αγοράς του οποίου η σύνθεση περιγράφεται από ένα διάνυσμα x x 1, x 2,,x κ. Το x i εκφράζει το πλήθος Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 26

8 των τεμαχίων του τίτλου i που περιέχονται στο χαρτοφυλάκιο και μπορεί να είναι οποιοσδήποτε πραγματικός αριθμός και μάλιστα μπορεί να είναι αρνητικός αν x i < τότε το χαρτοφυλάκιο είναι sho x i μονάδες του τίτλου i. Η σύνθεση ενός χαρτοφυλακίου μπορεί να παραμένει σταθερή στην διάρκεια του χρόνου, μπορεί όμως και να αλλάζει, δηλαδή οι ποσότητες x 1, x 2,, x κ μπορεί να είναι συναρτήσεις του χρόνου. Ορισμός Aξία ενός χαρτοφυλακίου με σύνθεση x 1, x 2,,x κ στο χρόνο είναι η ποσότητα κ 1, x2,..., xκ 1, 2,..., κ xii i 1 V x x, με Α συμβολίζουμε τον ανάστροφο του πίνακα Α. Το διάνυσμα 1, 2,, κ δίνει την αξία των κ τίτλων της αγοράς στο χρόνο. Παρατήρηση Χρησιμοποιώντας τους παραπάνω συμβολισμούς, ας αποδείξουμε ξανά την Πρόταση Αρκεί να θεωρήσουμε ότι στην αγορά υπάρχουν μόνο 3 τίτλοι: 1 ο τίτλος 1 είναι ένα ομόλογο επί μιας χρηματικής μονάδας στο χρόνο, με επιτόκιο δηλαδή στο χρόνο προσφέρει απόδοση, 2 ο τίτλος 2 είναι η μετοχή ΑΑΑ, 3 ο τίτλος 3 είναι το long fowd συμβόλαιο επί 1 μετοχής ΑΑΑ με τιμή παράδοσης και χρόνο παράδοσης. Στην απόδειξη της Πρότασης στην ουσία χρησιμοποιήσαμε τα χαρτοφυλάκια με σταθερή σύνθεση, Χαρτοφυλάκιο Α: -,, 1 και Χαρτοφυλάκιο B:, 1, Στο χρόνο < οι τρεις παραπάνω τίτλοι έχουν αξία,, f ενώ στο χρόνο αντίστοιχα έχουν αξία, Τ,. Επομένως τα δύο χαρτοφυλάκια θα έχουν αξία στο χρόνο Τ: - Αξία χαρτοφυλακίου Α στο χρόνο : V A,,1,,1,, f,, - Αξία χαρτοφυλακίου B στο χρόνο : V B 1 f 1,1,,, f, <,,1,,,,. f,, < Είναι φανερό ότι στο χρόνο και τα δύο χαρτοφυλάκια έχουν την ίδια αξία και επομένως θα έχουν ίση αξία για < αλλιώς, όπως εκθέσαμε στην απόδειξη της Πρότασης 2.2.2, υπάρχει δυνατότητα για ig, δηλαδή προκύπτει και πάλι ότι f f. Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 27

9 Παρατήρηση Αντί των δύο χαρτοφυλακίων που χρησιμοποιήθηκαν στην απόδειξη της Πρότασης και της Παρατήρησης μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα χαρτοφυλάκια: - Χαρτοφυλάκιο Α :,, 1, δηλαδή ένα long fowd επί της μετοχής AAA, - Χαρτοφυλάκιο B : -, 1,, δηλαδή έχει πωληθεί sho ένα ομόλογο επί ποσού στο χρόνο ή ισοδύναμα έχει ληφθεί δάνειο ποσού στο χρόνο, π.χ. μέσω εκδόσεως ομολόγου και επίσης το χαρτοφυλάκιο περιέχει και μία μετοχή AAA. Είναι εύκολο να δούμε ότι στο χρόνο και τα δύο παραπάνω χαρτοφυλάκια έχουν αξία και επομένως θα έχουν ίδια no-ig αξία και στο παρελθόν, f, <. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το πρώτο χαρτοφυλάκιο περιέχει μόνο το παράγωγο του οποίου θέλουμε να βρούμε την αξία. Το δεύτερο χαρτοφυλάκιο απαρτίζεται από ομόλογα και μετοχές αλλά όπως είδαμε έχει ακριβώς την ίδια αξία με το πρώτο. Με άλλα λόγια επιτύχαμε να αναπαράγουμε το κέρδος από ένα long fowd κατασκευάζοντας ένα άλλο χαρτοφυλάκιο. Το δεύτερο χαρτοφυλάκιο καλείται και plicing pofolio ή hdging pofolio χαρτοφυλάκιο εξασφάλισης διότι αν έχουμε στην κατοχή μας το Α δηλ. ένα long fowd συμβόλαιο τότε μπορούμε πωλώντας ένα χαρτοφυλάκιο B ισοδύναμα κατασκευάζοντας το χαρτοφυλάκιο Β : -, 1, να καλύψουμε οποιαδήποτε ζημία ή κέρδος από το Α. Δηλαδή πωλώντας το Β εξασφαλισθήκαμε πλήρως έναντι του κινδύνου που αντιμετωπίζαμε από την κατοχή του Α. Παρατήρηση Εάν το συμβόλαιο ήταν επί μιας μετοχής που αποδίδει μέρισμα ή γενικότερα επί ενός τίτλου που αποδίδει κάποιο εισόδημα μέχρι την ημέρα συναλλαγής, τότε δεν ισχύει ο παραπάνω τύπος. Με παρόμοιο τρόπο όμως μπορεί να αποδειχθεί ότι I και f I, όπου Ι είναι η παρούσα αξία στο χρόνο του εισοδήματος που αποδίδει η κατοχή του υποκείμενου αγαθού αφήνεται ως άσκηση Τιμολόγηση Δικαιωμάτων Προαίρεσης - Διωνυμικό Μοντέλο Μιας Περιόδου Σε αυτή την παράγραφο θα επιχειρήσουμε να μελετήσουμε το πρόβλημα εύρεσης της αξίας C opion pic ή opion pmium που θα πρέπει να έχει ένα συμβόλαιο προαίρεσης αγοράς ή πώλησης, Ευρωπαϊκού τύπου επί μιας μετοχής. Το κλειδί και εδώ και πάλι είναι να υποθέσουμε ότι η αγορά βρίσκεται σε κατάσταση ισορροπίας και επομένως η τιμή C θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε να μην προσφέρεται ευκαιρία για ig. Δυστυχώς ή ευτυχώς διότι με αυτή την αφορμή έχει αναπτυχθεί μία γόνιμη ερευνητική περιοχή το πρόβλημα τώρα δεν είναι τόσο εύκολο όπως στην περίπτωση των ΣΜΕ και ΠΣ. Σε εκείνη την περίπτωση ουσιαστικά κατασκευάσαμε δύο χαρτοφυλάκια που περιέχουν τον τίτλο του οποίου επιθυμούμε να βρούμε την αξία και κάποιους άλλους τίτλους με γνωστή αξία. Τα χαρτοφυλάκια αυτά επιλέχθηκαν έτσι ώστε σε κάποια χρονική στιγμή π.χ. στο χρόνο λήξης του συμβολαίου να έχουν την ίδια αξία. Από το γεγονός αυτό συμπεράναμε ότι θα έχουν πάντοτε την ίδια no-ig αξία και από την εξίσωση των αξιών τους προέκυπτε κάθε φορά η ζητούμενη αξία ενός τίτλου. Για τα δικαιώματα προαίρεσης όμως δεν είναι τόσο εύκολο να κατασκευάσουμε δύο χαρτοφυλάκια με τις παραπάνω ιδιότητες π.χ. το ένα να περιέχει ένα long cll Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 28

10 και το άλλο, έχοντας την ίδια αξία με το πρώτο π.χ. στο χρόνο λήξης να περιλαμβάνει κάποιους άλλους τίτλους με γνωστή αξία δηλ. να είναι plicing ή hdging pofolio. Η κατασκευή των χαρτοφυλακίων που περιγράφεται παραπάνω είναι δύσκολη στην γενική περίπτωση που οι τιμές των τίτλων αλλάζουν συνεχώς και με τυχαίο τρόπο όπως γίνεται στην πράξη π.χ. για την τιμή της υποκείμενης μετοχής. Μπορούμε όμως να ξεκινήσουμε θεωρώντας ένα αρκετά απλοποιημένο μοντέλο: Θεωρούμε ότι η τιμή της υποκείμενης μετοχής στο χρόνο είναι ίση με και στο χρόνο Τ λήξης του δικαιώματος θα είναι 1, με 1 ίσο είτε με είτε με < <. Το ποια από τις δύο τιμές θα λάβει τελικά η τιμή της μετοχής δεν είναι γνωστή σήμερα στο χρόνο και επομένως μπορεί να θεωρηθεί ότι η 1 είναι τυχαία μεταβλητή με δύο δυνατές τιμές, τις οποίες λαμβάνει με κάποιες πιθανότητες, έστω p και 1 p. p 1 1 p 1 Υποθέτουμε επίσης ότι < < <, διότι αν < < τότε η επένδυση σε ομόλογα έχει πάντοτε καλύτερη απόδοση από την επένδυση στη μετοχή και επομένως μπορεί κανείς να έχει σίγουρο κέρδος ig αν πωλήσει sho μετοχές και επενδύσει σε ομόλογα. Όμοια, υπάρχει ig και όταν < < με έκδοση ομολόγου και αγορά μετοχών. Το παραπάνω απλοποιημένο μοντέλο καλείται διωνυμικό μοντέλο μιας περιόδου. Το διωνυμικό μοντέλο μιας περιόδου προφανώς δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα αλλά θα μας βοηθήσει να κάνουμε ένα πρώτο βήμα και να εικάσουμε τι μπορεί να γίνεται σε πιο σύνθετες περιπτώσεις. Σε αυτό το απλό μοντέλο θα δούμε ότι μπορούμε με σχετικά απλό τρόπο να βρούμε την τιμή ή ασφάλιστρο C ενός δικαιώματος αγοράς cll opion, δηλαδή το ποσό που θα πρέπει να καταβάλλει ο αγοραστής hold στον πωλητή wi του συμβολαίου ώστε να αποκτήσει το δικαίωμα να αγοράσει μετά από χρόνο δικαίωμα ευρωπαϊκού τύπου την υποκείμενη μετοχή από τον wi σε μία προκαθορισμένη τιμή η τιμή Κ και ο χρόνος είναι γνωστά στο χρόνο. Συγκεκριμένα αποδεικνύεται το ακόλουθο αποτέλεσμα. Πρόταση Η no-ig τιμή ενός δικαιώματος αγοράς ευρωπαϊκού τύπου στο διωνυμικό μοντέλο μιας περιόδου είναι ίση με C 1 1 Απόδειξη. Αρκεί να θεωρήσουμε ότι στην αγορά διατίθενται οι παρακάτω τίτλοι: 1 ο τίτλος 1 είναι ένα ομόλογο επί μιας χρηματικής μονάδας στο χρόνο, με επιτόκιο δηλαδή στο χρόνο προσφέρει απόδοση, 2 ο τίτλος 2 είναι η υποκείμενη μετοχή π.χ. ΑΑΑ, 3 ο τίτλος 3 είναι το long cll συμβόλαιο επί 1 μετοχής ΑΑΑ με xcis pic, opion pic C και xcis d. Ας θεωρήσουμε τα χαρτοφυλάκια:. Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 29

11 Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 3 - Χαρτοφυλάκιο Α:,, 1 αποτελείται από ένα long cll - Χαρτοφυλάκιο B: ψ, Δ, αποτελείται από ένα ομόλογο στο οποίο έχει επενδυθεί ποσό ψ και Δ μετοχές. Έστω U και U 1 η αξία του χαρτοφυλακίου Α στο χρόνο και Τ αντίστοιχα. Εφόσον το Α αποτελείται μόνο από ένα long cll συμβόλαιο, θα είναι U 1 1. Το U θα εκφράζει την αξία αυτού του long cll συμβολαίου στο χρόνο, δηλαδή την τιμή αγοράς του long cll που αναζητούμε opion pic ή opion pmium. Θα προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε τα ψ, Δ έτσι ώστε το Β να έχει την ίδια αξία με το Α. Εξισώνουμε την αξία που έχουν τα δύο παραπάνω χαρτοφυλάκια στο χρόνο : 1 1 Δ ψ. Στον παραπάνω τύπο η 1 είναι τυχαία μεταβλητή, λαμβάνει την τιμή με πιθ. p και την τιμή με πιθ. 1 p. Για να έχουν τα δύο χαρτοφυλάκια την ίδια αξία στο χρόνο θα πρέπει να έχουν την ίδια αξία για κάθε ενδεχόμενη τιμή της 1, δηλαδή, Δ Δ Δ ψ ψ ψ Επομένως, αν ισχύουν οι παραπάνω σχέσεις, τα δύο χαρτοφυλάκια θα έχουν την ίδια αξία στο χρόνο Τ το δεύτερο χαρτοφυλάκιο είναι το hdging pofolio του πρώτου που αποτελείται από ένα long cll. Προφανώς θα έχουν την ίδια no-ig αξία και στο χρόνο δηλαδή, U Δ Δ ψ ψ και επομένως, αφού C U, C 1 1. Η παραπάνω τιμή του C είναι θετική διότι έχουμε υποθέσει ότι < <. Παρατήρηση Από την παραπάνω απόδειξη είναι ενδιαφέρουσα η παρατήρηση ότι ένα long cll «ισοδυναμεί» με ένα χαρτοφυλάκιο το οποίο καλείται χαρτοφυλάκιο εξασφάλισης - hdging pofolio που αποτελείται από i Δ μετοχές, και ii ψ ποσό επενδυμένο σε ομόλογα,

12 Το ψ είναι εύκολο να δειχθεί ότι είναι αρνητικό και άρα αντιστοιχεί σε έκδοση μετοχών, δηλαδή πρόκειται για δάνειο. Επομένως αν κάποιος κατέχει ένα τέτοιο χαρτοφυλάκιο δανειστεί ποσό ψ και αγοράσει Δ μετοχές θα έχει πλήρως εξασφαλισθεί από μία sho cll θέση στο διωνυμικό μοντέλο μιας περιόδου. Για να αγοράσει κανείς αυτό το χαρτοφυλάκιο προφανώς χρειάζεται ποσό C U ψ Δ. Όπως προαναφέρθηκε, σκοπός ανάπτυξης του συγκεκριμένου μοντέλου ήταν να κάνουμε ένα πρώτο βήμα και να πάρουμε μια εικόνα για το που πρέπει να κατευθυνθούμε στη συνέχεια. Δυστυχώς, η μορφή του παραπάνω τύπου Πρόταση δεν μπορούμε να πούμε ότι βοηθάει για αυτό το σκοπό. Όπως όμως θα δούμε στην επόμενη παράγραφο, αν γράψουμε ισοδύναμα τον παραπάνω τύπο με κατάλληλο τρόπο τότε θα αποκαλυφθεί τι περίπου πρέπει να ισχύει και σε πιο σύνθετα μοντέλα Αλλαγή του μέτρου πιθανότητας, ο «κόσμος ουδέτερου ρίσκου». Είναι πολύ ενδιαφέρον το γεγονός ότι η no-ig τιμή ενός cll opion που δίνεται από την παραπάνω πρόταση γράφεται ισοδύναμα και ως εξής: U q 1 q όπου συμβολίζουμε με q την ποσότητα /. Η ποσότητα αυτή βρίσκεται μεταξύ του και του 1 διότι < < και επομένως μπορεί να θεωρηθεί ως μία πιθανότητα. Σε αυτό το σημείο είναι πολύ γόνιμη η εξής παρατήρηση: Αν είχαμε θεωρήσει ότι η τιμή 1 της μετοχής στο χρόνο Τ λαμβάνει τις τιμές και με πιθανότητες q και 1 q αντίστοιχα αντί p και 1 p όπως έχουμε υποθέσει ότι συμβαίνει στην πραγματικότητα τότε ο τύπος που εκφράζει την noig τιμή του C λαμβάνει την πολύ απλή και συνεκτική μορφή C U EQ 1. Δηλαδή πρόκειται για την αναμενόμενη τιμή του τυχαίου κέρδους 1 από την χρήση του δικαιώματος αγοράς, επί τον συντελεστή προεξόφλησης. Η μέση τιμή όμως δεν λαμβάνεται επί των «πραγματικών» πιθανοτήτων p και 1 p αλλά των «εικονικών» q και 1 q. Ο δείκτης Q στην μέση τιμή υποδηλώνει αυτό το γεγονός. Ας δούμε το παραπάνω λίγο αυστηρότερα. Η τυχαία μεταβλητή 1 είναι μία απεικόνιση από έναν χώρο πιθανότητας Ω, F, P στο R όπου F είναι το σύνολο όλων των ενδεχομένων του Ω και P είναι το μέτρο πιθανότητας που έχει οριστεί επάνω σε όλα τα ενδεχόμενα του F. Αρκεί σε αυτή την περίπτωση να θεωρήσουμε ότι Ω {ω 1, ω 2 } με P{ω 1 } p, P{ω 2 } 1 p ενώ 1 ω 1, 1 ω 2. Δηλαδή η 1 είναι μία τυχαία μεταβλητή η οποία λαμβάνει τις τιμές και με πιθανότητες p και 1 p. Η μέση τιμή της προφανώς θα είναι p 1 p. E P 1 Ο δείκτης P στην μέση τιμή συνήθως παραλείπεται, αλλά εδώ αναγράφεται για να υποδηλώσει ότι η μέση τιμή λαμβάνεται με βάση το μέτρο πιθανότητας P. Επίσης, το αναμενόμενο κέρδος από τη χρήση του δικαιώματος αγοράς θα είναι Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 31

13 E P. 1 p 1 p Αν «αλλάξουμε» τώρα το μέτρο πιθανότητας του Ω από P σε Q, δηλαδή θεωρήσουμε ότι Q{ω 1 } q, Q{ω 2 } 1 q τότε η τυχαία μεταβλητή 1 ορισμένη στο νέο χώρο Ω, F, Q θα λαμβάνει τις τιμές και με πιθανότητες q / και 1 q αντίστοιχα. Άρα τώρα, E Q 1 q 1 q και E Q. 1 q 1 q Επομένως, η μέση τιμή που εμφανίζεται στον τύπο U EQ 1 που είδαμε παραπάνω υπολογίζεται αφού «αλλάξουμε» το μέτρο πιθανότητας από P που είναι το πραγματικό σε Q. Αλλά ας δούμε τι χαρακτηριστικά έχει αυτό το νέο μέτρο πιθανότητας. Θα είναι, EQ 1 q 1 q, και επομένως, στο χώρο Ω, F, Q, η επένδυση στην μετοχή έχει αναμενόμενη απόδοση ίση με την απόδοση των ομολόγων. Προφανώς, στον πραγματικό κόσμο δεν ισχύει η παραπάνω ισότητα διότι τότε δεν θα υπήρχε κανένα κίνητρο να επενδύσει κανείς σε μετοχές αφού προσφέρουν την ίδια μέση απόδοση με τα ομόλογα τα οποία, αντίθετα από τις μετοχές, δεν έχουν κανένα επενδυτικό κίνδυνο δηλ. στην πραγματικότητα θα πρέπει Ε P 1 >. Ισότητα θα ίσχυε μόνο αν οι επενδυτές δεν ενδιαφέρονταν για τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν, δηλαδή ήταν «ουδέτεροι» α- πέναντι στον κίνδυνο δεν καταβάλλουν ποσό για να απαλλαγούν από κάποιο κίνδυνο και δεν απαιτούν κάποιο ποσό για να αναλάβουν κίνδυνο. Για αυτό και το μέτρο P αναφέρεται και ως μέτρο πιθανότητας στον «πραγματικό κόσμο» ενώ το Q αναφέρεται ως μέτρο πιθανότητας σε ένα «κόσμο ουδετέρου ρίσκου» isk nul poiliy msu. Από τα παραπάνω είναι φανερό ότι το μέτρο πιθανότητας Q είναι πλήρως εικονικό. Χρησιμοποιείται μόνο για να εκφράσουμε με απλούστερο τρόπο την τιμή ενός δικαιώματος προαίρεσης. Τελικά μπορούμε να διατυπώσουμε την επόμενη πρόταση η οποία αφορά το διωνυμικό μοντέλο αλλά όπως θα δούμε και αυτό είναι το πολύ σημαντικό ισχύει και γενικότερα. Πρόταση isk nul picing fomul Η no-ig τιμή ενός δικαιώματος α- γοράς Ευρωπαϊκού τύπου στο διωνυμικό μοντέλο μιας περιόδου είναι ίση με C U EQ 1, όπου Q τέτοιο ώστε EQ 1, δηλαδή είναι ίση με την παρούσα αξία του αναμενόμενου κέρδους από την χρήση του δικαιώματος αγοράς σε έναν κόσμο ουδέτερου ρίσκου. Τα παραπάνω ισχύουν στο διωνυμικό μοντέλο μιας περιόδου το οποίο είναι πολύ απλό και δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι περιγράφει ικανοποιητικά την πραγματικότητα. Ένα πιο σύνθετο μοντέλο που προκύπτει φυσιολογικά γενικεύοντας το μοντέλο αυτό σε n περιόδους είναι το διωνυμικό μοντέλο n περιόδων. Πριν περάσουμε στην μελέτη αυτού του μοντέλου είναι απαραίτητο να υπενθυμίσουμε στο επόμενο κεφάλαιο ορισμένες βασικές έννοιες από την θεωρία πιθανοτήτων και στοχαστικών ανελίξεων. Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 32

14 2.6. Σχέσεις μεταξύ των τιμών διαφόρων δικαιωμάτων cll pu, Αμερικανικού - Ευρωπαϊκού τύπου Ας θεωρήσουμε τώρα ότι βρισκόμαστε σε μια αγορά χωρίς να έχουμε κάνει κάποια υπόθεση για την κίνηση της τιμής των τίτλων επί των οποίων εκδίδονται παράγωγα. Εξετάζουμε δηλαδή τη γενική περίπτωση, δεν θεωρούμε ότι ισχύει το απλουστευτικό διωνυμικό μοντέλο μιας περιόδου. Μας ενδιαφέρει να βρούμε τη σχέση, αν υπάρχει, μεταξύ της αξίας ενός δικαιώματος αγοράς και πώλησης καθώς και τη σχέση, αν υπάρχει, μεταξύ της αξίας ενός δικαιώματος Ευρωπαϊκού και Αμερικανικού τύπου. Ας συμβολίσουμε με c cll και c pu την αξία ενός cll opion και ενός pu opion Ευρωπαϊκού τύπου αντίστοιχα με τα ίδια χαρακτηριστικά επί του ίδιου τίτλου, με ίδια Τ, Κ στο χρόνο [,]. Αν και δεν έχουμε ακόμη στη διάθεσή μας τα απαιτούμενα τεχνικά εργαλεία για να προσδιορίσουμε αυτές τις τιμές, μπορούμε να βρούμε μία σχέση μεταξύ τους και έτσι όταν καταφέρουμε να προσδιορίσουμε τη μία θα μπορούμε άμεσα να προσδιορίσουμε και την άλλη. Είναι προφανές ότι η τιμή αγοράς ενός δικαιώματος αγοράς, που ως τώρα έχουμε συμβολίσει με C, θα είναι ίση με C c cll ενώ c cll Τ, c pu Τ. Πρόταση Η σχέση μεταξύ της τιμής ενός cll opion και ενός pu opion Ευρωπαϊκού τύπου δίνεται από την παρακάτω ισότητα pu-cll piy, c cll c pu Απόδειξη. Αρκεί να θεωρήσουμε ότι στην αγορά διατίθενται οι παρακάτω τίτλοι: 1 ο τίτλος 1 είναι ένα ομόλογο επί μιας χρηματικής μονάδας στο χρόνο, με επιτόκιο, 2 ο τίτλος 2 είναι η υποκείμενη μετοχή π.χ. ΑΑΑ, 3 ο τίτλος 3 είναι το long cll συμβόλαιο Ευρωπ. τύπου επί 1 μετοχής ΑΑΑ με xcis pic, opion pic C cll c cll και xcis d. 4 ο τίτλος 4 είναι το long pu συμβόλαιο Ευρωπ. τύπου επί 1 μετοχής ΑΑΑ με xcis pic, opion pic C pu c pu και xcis d. Ας θεωρήσουμε τώρα τα χαρτοφυλάκια στο χρόνο : - Χαρτοφυλάκιο Α: Κ -,, 1, - Χαρτοφυλάκιο B:, 1,, 1 Στο χρόνο λήξης και τα δύο χαρτοφυλάκια θα έχουν την ίδια αξία V V,,1,,,, mx{, } A,1,,1,,, mx{, } B και επομένως θα έχουν την ίδια no-ig αξία και σε κάθε [, ]. Δηλαδή, οι ακόλουθες αξίες θα πρέπει να είναι ίσες V V,,1,,, c, c A cll pu,1,,1,, c, c c B cll pu Από όπου προκύπτει το ζητούμενο. Ειδικότερα στο χρόνο θα έχουμε ότι C C. pu pu cll c cll Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 33

15 Στη συνέχεια ας εξετάσουμε δικαιώματα αγοράς Αμερικανικού τύπου. Συμβολίζουμε με c A cll και c A pu την αξία ενός cll opion και ενός pu opion Αμερικανικού τύπου αντίστοιχα με τα ίδια χαρακτηριστικά επί του ίδιου τίτλου, με ίδια Τ, Κ στο χρόνο [,]. Αρχικά παρατηρούμε ότι ισχύει η ακόλουθη πρόταση. Πρόταση Δεν είναι ποτέ συμφέρον να εξασκήσει κάποιος ένα δικαίωμα αγοράς Α- μερικανικού τύπου πριν τη λήξη του. Απόδειξη. Έστω ότι ένας επενδυτής έχει στη κατοχή του ένα long cll, Αμερικανικού τύπου, επί μιας μετοχής με τιμή εξάσκησης Κ και χρόνο λήξης. Αν αποφασίσει να το εξασκήσει σε χρόνο τ < Τ, τότε θα έχει κέρδος τ. Αντίθετα, αν στο ίδιο χρόνο τ πωλήσει ανοιχτά την υποκείμενη μετοχή στην τιμή τ και κλείσει την ανοιχτή του θέση στον χρόνο με κόστος min{, Τ } είτε ασκεί το δικαίωμα, είτε αγοράζει την μετοχή από την αγορά τότε θα έχει κέρδος υπολογισμένο στο χρόνο τ ίσο με τ min{, } τ > τ. Από την παραπάνω πρόταση προκύπτει άμεσα η ακόλουθη. Πρόταση H τιμή ενός δικαιώματος αγοράς Ευρωπαϊκού τύπου είναι ίση με την noig τιμή ενός δικαιώματος αγοράς Αμερικανικού τύπου, δηλαδή c A cll, [,]. Απόδειξη. Έχουμε υποθέσει ότι οι συναλλασσόμενοι της αγοράς δρουν λογικά και επομένως, με βάση την προηγούμενη πρόταση, όλοι οι κάτοχοι δικαιωμάτων αγοράς Αμερικανικού τύπου δεν θα τα εξασκήσουν πριν το χρόνο λήξης τους. Επομένως ένα δικαίωμα αγοράς Αμερικανικού τύπου πρακτικά ισοδυναμεί με ένα δικαίωμα αγοράς Ευρωπαϊκού τύπου από όπου προκύπτει και το συμπέρασμα της πρότασης. Αντίθετα με το δικαίωμα αγοράς Αμερικανικού τύπου, η εξάσκηση ενός δικαιώματος πώλησης Αμερικανικού τύπου πριν την ημερομηνία λήξης του μπορεί να αποβεί σε όφελος. Δεν ισχύει δηλαδή η Πρόταση για δικαιώματα πώλησης Αμερικανικού τύπου. Ένα δικαίωμα Αμερικανικού τύπου δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στον κάτοχό του από ένα όμοιο δικαίωμα Ευρωπαϊκού τύπου διότι το πρώτο μπορεί να εξασκηθεί σε οποιοδήποτε χρόνο στο [,] ενώ το δεύτερο μόνο στο Τ. Επομένως η τιμή του πρώτου θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από τη τιμή του δευτέρου. Δηλαδή c A pu >, [,]. c pu c cll Ασκήσεις Κεφαλαίου 2 Άσκηση 1. Μία επένδυση A 1 ευρώ αποδίδει μετά από ένα έτος B 11 ευρώ. Ποιο είναι το αντίστοιχο α απλό ετήσιο επιτόκιο, β ονομαστικό ετήσιο επιτόκιο με τριμηνιαίο ανατοκισμό, γ ονομαστικό ετήσιο επιτόκιο με συνεχή ανατοκισμό; Άσκηση 2. Έστω ένα long fowd συμβόλαιο με τιμή παράδοσης Κ, χρόνο παράδοσης Τ επί ενός τίτλου με αξία στο χρόνο που αποδίδει κάποιο εισόδημα μέχρι την ημέρα παράδοσης. Αν Ι είναι η παρούσα αξία στο χρόνο του εισοδήματος που αποδίδει η κατοχή του υποκείμενου αγαθού, αποδείξτε ότι η no-ig αξία του long fowd σε χρόνο [,Τ] μετά την σύναψή του είναι f I. Άσκηση 3. Έστω ένα long fowd συμβόλαιο με τιμή παράδοσης Κ, χρόνο παράδοσης Τ επί ξένου συναλλάγματος, π.χ. 1 δολαρίου, και η αξία ενός δολαρίου σε ευρώ στο χρόνο. Αν Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 34

16 θεωρήσουμε ότι ο κάτοχος δολαρίων μπορεί να τα επενδύσει σε ομόλογα ρήτρας δολαρίου με επιτόκιο, αποδείξτε ότι η no-ig αξία του long fowd σε χρόνο [,Τ] μετά την σύναψη του είναι f όπου το επιτόκιο των ομολόγων της αγοράς αναφέρεται σε ευρώ-ομόλογα. Σε ποια τιμή πρέπει να προκαθοριστεί η τιμή παράδοσης Κ έτσι ώστε να μην προσφέρεται ευκαιρία για ig υπενθυμίζεται ότι ένα long fowd συμβόλαιο δεν κοστίζει τίποτε κατά τη σύναψή του. Άσκηση 4. Ένα εξαμηνιαίο long fowd συμβόλαιο συνάπτεται επί 1 μετοχών που δεν αποδίδουν μέρισμα. Την ημέρα της σύναψής του η υποκείμενη μετοχή έχει αξία 5 ευρώ ανά τεμάχιο και το επιτόκιο των ομολόγων της αγοράς είναι ίσο με 5% ετήσιο, με συνεχή ανατοκισμό. α Ποια είναι η αρχική αξία του συμβολαίου και ποια πρέπει να είναι η τιμή παράδοσης ; β Μετά από τρείς μήνες, η τιμή της μετοχής έχει ανέβει στα 6 ευρώ. Ποιά είναι τώρα η αξία του συμβολαίου; Άσκηση 5. Έστω ότι σήμερα συνάπτεται ένα τετραμηνιαίο fowd συμβόλαιο επί 1. μετοχών σημερινής αξίας 1 ευρώ έκαστη που δεν αποδίδουν μέρισμα με τιμή παράδοσης 1.2. ευρώ. Αν το επιτόκιο των ομολόγων της αγοράς με λήξη μετά από τέσσερεις μήνες είναι 1%, μπορείτε να περιγράψετε μια στρατηγική που θα σας αποφέρει σίγουρο κέρδος έχετε τη δυνατότητα να λάβετε long fowd ή sho fowd posiion. Αν Κ 1.4. ευρώ, μπορείτε να βρείτε και πάλι μια τέτοια στρατηγική; Άσκηση 6. Η σημερινή αξία μιας μετοχής είναι 5 ευρώ και έστω ότι μετά από δύο μήνες θα είναι είτε 45 είτε 55 ευρώ. Αν το επιτόκιο των ομολόγων της αγοράς είναι 4% ετήσιο, με συνεχή ανατοκισμό, ποια θα πρέπει να είναι η τιμή ισορροπίας no-ig C ενός long cll συμβολαίου Ευρωπαϊκού τύπου επί της μετοχής αυτής με χρόνο εξάσκησης δύο μήνες και τιμή εξάσκησης 48 ευρώ; Άσκηση 7. Έστω ότι στο διωνυμικό μοντέλο μιας περιόδου κάποιο παράγωγο χρηματοοικονομικό προϊόν αποδίδει στο χρόνο λήξης του,, κέρδος που είναι μία συνάρτηση, έστω g, της τιμής,, του υποκείμενου αγαθού στο χρόνο Τ. Ποια θα πρέπει να είναι η no-ig αξία του παραγώγου αυτού στο χρόνο ; Άσκηση 8. Γιατί δεν μπορούμε να αποδείξουμε ότι και ένα long pu Αμερικανικού τύπου δεν είναι ποτέ συμφέρον να εξασκηθεί πριν τη λήξη του, χρησιμοποιώντας απόδειξη ανάλογη με αυτή που χρησιμοποιήσαμε στα long clls Αμερικανικού τύπου; Έστω ότι ένας επενδυτής έχει στη κατοχή του ένα long pu, Αμερικανικού τύπου, επί μιας μετοχής με τιμή εξάσκησης Κ και χρόνο λήξης. Αν αποφασίσει να το εξασκήσει σε χρόνο τ < Τ, τότε θα έχει κέρδος τ. Αντίθετα, αν στο ίδιο χρόνο τ αγοράσει την υποκείμενη μετοχή στην τιμή τ και την πωλήσει στον χρόνο με κέρδος mx{, Τ } είτε ασκεί το δικαίωμα, είτε πωλεί τη μετοχή στην αγορά τότε τι κέρδος θα έχει στο χρόνο τ; Μπορεί να συγκριθεί με το κέρδος τ μπορούμε να πούμε ότι είναι πάντοτε μεγαλύτερο ή μικρότερο; Άσκηση 9. Σε μία αγορά που αποτελείται από τους εξής τίτλους: 1: ομόλογο επί μιας χρηματικής μονάδας με επιτόκιο, 2: μετοχή με αξία στο χρόνο, 3: long cll Αμερικανικού τύπου με παραμέτρους Κ, C,. Θεωρείστε στο χρόνο τα ακόλουθα χαρτοφυλάκια: A: Κ -,, 1 και Β:, 1,. Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 35

17 α Έστω ότι το δικαίωμα εξασκείται σε χρόνο τ < Τ. Ποια θα είναι τότε η αξία, V τ A, του χαρτοφυλακίου A; β Δείξτε ότι αν το δικαίωμα εξασκηθεί σε χρόνο τ < Τ τότε ισχύει πάντοτε ότι V τ A < V τ Β όπου V A, V Β οι αξίες των Α, Β στο χρόνο. Ενώ αν το δικαίωμα εξασκηθεί στο χρόνο Τ τότε θα είναι V Τ A V Τ Β. γ Δικαιολογείστε γιατί από το β προκύπτει ότι ένα Amicn cll opion πρέπει να έχει την ίδια αξία με ένα Euopn cll opion. Άσκηση 1. Χρησιμοποιήστε την Άσκηση 3 του πρώτου κεφαλαίου «ένα long fowd συμβόλαιο είναι ισοδύναμο με ένα long cll και ένα sho pu Ευρωπαϊκού τύπου» για να αποδείξετε και πάλι τη σχέση που συνδέει τις τιμές μεταξύ cll και pu opions pu-cll piy Ευρωπαϊκού τύπου. Άσκηση 11. Έστω ότι σε μία αγορά με επιτόκια ομολόγων 1% διατίθενται δικαιώματα αγοράς και πώλησης με Τ τρείς μήνες, Κ 65 ευρώ επί μιας μετοχής που σήμερα έχει αξία 63 ευρώ. Αν η τιμή του δικαιώματος αγοράς είναι 3 ευρώ, α ποια θα πρέπει να είναι η no-ig τιμή του δικαιώματος πώλησης; β Αν η τιμή του δικαιώματος πώλησης είναι 4 ευρώ, να περιγράψετε μια στρατηγική που οδηγεί σε σίγουρο κέρδος. Άσκηση 12. Η σημερινή αξία μιας μετοχής είναι 1 ευρώ και έστω ότι μετά από τρείς μήνες είτε θα αυξηθεί είτε θα μειωθεί κατά 1%. Αν το επιτόκιο των ομολόγων της αγοράς είναι 5% ετήσιο, με συνεχή ανατοκισμό, ποια θα πρέπει να είναι η τιμή ισορροπίας no-ig ενός long cll Αμερικανικού τύπου και ενός long pu Ευρωπαϊκού τύπου επί της μετοχής αυτής με χρόνο εξάσκησης τρείς μήνες και τιμή εξάσκησης 95 ευρώ; Bousiks M.V. 25-7, Σημειώσεις μαθήματος «Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα» 36

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS ΔΙΑΛΕΞΗ: «ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ» (Foreign Exchange Risk) Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Χρηματοοικονομικής Καθηγητής Γκίκας Χαρδούβελης 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ορισμός Συναλλαγματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς. Κυριάκος Φιλίνης

Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς. Κυριάκος Φιλίνης Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς Κυριάκος Φιλίνης Οργανισμοί που δέχονται καταθέσεις Εμπορικές τράπεζες ΣυνεταιριστικέςτράπεζεςΣ έ ά ζ Πιστωτικές ενώσεις Οργανισμοί αποταμιεύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεµατική Ενότητα: ΔΕΟ 31 Χρηµατοοικονοµική Διοίκηση Ακαδηµαϊκό Έτος: 2013-2014 Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Κεφάλαιο 1 Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Επιτόκιο: είναι η αμοιβή του κεφαλαίου για κάθε μονάδα χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογίζουμε το αρχικό περιθώριο ασφάλισης (ΠΑ) για τα 4 ΣΜΕ. ΠΣ=500 /συμβολαιο 4συμβόλαια

Υπολογίζουμε το αρχικό περιθώριο ασφάλισης (ΠΑ) για τα 4 ΣΜΕ. ΠΣ=500 /συμβολαιο 4συμβόλαια ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 31 - Χρηματοοικονομική Διοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2012-2013 Γραπτή Εργασία 3 - Παράγωγα-Αξιόγραφα

Διαβάστε περισσότερα

www.techandmath.gr 3 η Εργασία ΔEO31 www.techandmath.gr Άσκηση 1 η Tech and Math - Εκπαιδευτική πύλη

www.techandmath.gr 3 η Εργασία ΔEO31 www.techandmath.gr Άσκηση 1 η Tech and Math - Εκπαιδευτική πύλη Άσκηση 1 η 3 η Εργασία ΔEO31 Ακολουθούν ενδεικτικές ασκήσεις που αφορούν την τρίτη εργασία της ενότητας ΔΕΟ31 Λύση: Α) Σύμφωνα με τα δεδομένα της άσκησης δημιουργούμε τον ακόλουθο πίνακα στο Excel. Ημερήσια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Εισαγωγή στα Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Εισαγωγή στα Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στα Παράγωγα Χρηματοοικονομικά Προϊόντα 1.1. Χρηματοοικονομικοί Τίτλοι 1.1.1. Μετοχές Μετοχή είναι ένα μερίδιο του κεφαλαίου μιας ανώνυμης εταιρείας. Μια ανώνυμη εταιρεία, προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΘΕΜΑ 4 Υποθέστε ότι είστε ο διαχειριστής του αµοιβαίου κεφαλαίου ΑΠΟΛΛΩΝ το οποίο εξειδικεύεται σε µετοχές µεγάλης κεφαλαιοποίησης εσωτερικού. Έπειτα από την πρόσφατη ανοδική πορεία του Χρηματιστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ Κεφάλαιο 1: Το θεωρητικό υπόβαθρο της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων και η χρονική αξία του χρήµατος Κεφάλαιο 2: Η καθαρή παρούσα αξία ως κριτήριο επενδυτικών

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr Ερώτηση 1 Την 30 η Σεπτεμβρίου 2013, τα επιτόκια ενός έτους του γιεν Ιαπωνίας και της λίρας Αγγλίας είναι αντιστοίχως i = 1% και i = 4%, ενώ η ισοτιμία όψεως είναι 150 ανά λίρα (S 30-9-13 = 150/ ). Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 6 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 6 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 01 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 6 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 01 ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ (1 π.μ. π.μ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΙΔΙΩΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΣΦΕΡΟΜΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΙΔΙΩΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΣΦΕΡΟΜΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΙΔΙΩΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΣΦΕΡΟΜΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ Εισαγωγή Η Alpha Finance, στα πλαίσια προσαρμογής της στις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft:

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: NPV & IRR: Αξιολόγηση & Ιεράρχηση Επενδυτικών Αποφάσεων Από Αβραάμ Σεκέρογλου, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε το Management

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 6 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 6 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 0 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 6 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 0 ΠΡΩΪΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ 9 π.μ. π.μ. .......

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΕΟ 31 Χρηματοοικονομική ιοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2010-11 Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 01 1 ΤΟΜΟΣ ΚΑΘΑΡΑ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ Η καθαρή Παρούσα Αξία ισούται με το άθροισμα προεξοφλημένων καθαρών ταμειακών

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΕΟ 31 Χρηματοοικονομική ιοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2011-2012 Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

1 2,55 1.250 3,19 0,870 2,78 2 2,55 1.562 3,98 0,756 3,01 3 2,55 1.953 4,98 0,658 3,28

1 2,55 1.250 3,19 0,870 2,78 2 2,55 1.562 3,98 0,756 3,01 3 2,55 1.953 4,98 0,658 3,28 Άσκηση 1 Η κατασκευαστική εταιρία Κ εξετάζει την περίπτωση αγοράς μετοχών της εταιρίας «Ε» με πληρωμή σε μετρητά. Κατά τη διάρκεια της χρήσης που μόλις ολοκληρώθηκε, η «Ε» είχε κέρδη ανά μετοχή 4,25 και

Διαβάστε περισσότερα

Έννοια της Παρούσας Αξίας και Εφαρμογές: Τιμές των Ομολόγων και Επενδυτικές Αποφάσεις των Επιχειρήσεων 1. Η Έννοια της Παρούσας Αξίας

Έννοια της Παρούσας Αξίας και Εφαρμογές: Τιμές των Ομολόγων και Επενδυτικές Αποφάσεις των Επιχειρήσεων 1. Η Έννοια της Παρούσας Αξίας Έννοια της Παρούσας Αξίας και Εφαρμογές: Τιμές των Ομολόγων και Επενδυτικές Αποφάσεις των Επιχειρήσεων 1. Η Έννοια της Παρούσας Αξίας - Η Παρούσα Αξία (PV) ενός ποσού R που θα εισπραχθεί μετά από μια περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Χρηματοοικονομικά Παράγωγα

Εισαγωγή στα Χρηματοοικονομικά Παράγωγα Εισαγωγή στα Χρηματοοικονομικά Παράγωγα Αχιλλέας Ζαπράνης Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Θέματα Ορισμοί Προθεσμιακές Συμβάσεις (forwards) Συμβόλαια Μελλοντικής Εκπλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος 1. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι τιμές των αγαθών 2. Περιγραφή της αγοράς συναλλάγματος 3. Η ζήτηση νομισμάτων ως ζήτηση περιουσιακών στοιχείων 4.

Διαβάστε περισσότερα

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΜΣ «Επιστήµη και Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Οικονοµικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων Αξιολόγηση επενδύσεων Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη Πόσα χρήµατα θα επενδύσω; Πότε

Διαβάστε περισσότερα

εκτοκιζόµενοι τόκοι ενσωµατώνονται στο κεφάλαιο και ανατοκίζονται. Εφαρµόζεται τ και 4 1=

εκτοκιζόµενοι τόκοι ενσωµατώνονται στο κεφάλαιο και ανατοκίζονται. Εφαρµόζεται τ και 4 1= ΑΣΚΗΣΗ Έστω τραπεζική κατάθεση ταµιευτηρίου µε ετήσιο επιτόκιο 8%. Ποιο είναι το πραγµατικό (effective) ετήσιο επιτόκιο, αν ο εκτοκισµός γίνεται κάθε τρίµηνο (εξάµηνο); Το πραγµατικό επιτόκιο είναι η ετήσια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΈΤΡΗΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟΎ ΑΠΌΔΟΣΗΣ ΕΠΈΝΔΥΣΗΣ

ΜΈΤΡΗΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟΎ ΑΠΌΔΟΣΗΣ ΕΠΈΝΔΥΣΗΣ ΜΈΤΡΗΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟΎ ΑΠΌΔΟΣΗΣ ΕΠΈΝΔΥΣΗΣ Η επένδυση μπορεί επίσης να ορισθεί ως η απόκτηση ενός περιουσιακού στοιχείου (π.χ. χρηματοδοτικού τίτλου) με την προσδοκία να αποφέρει μια ικανοποιητική απόδοση. Η

Διαβάστε περισσότερα

www.techandmath.gr 4 η Εργασία ΔEO31 www.techandmath.gr Άσκηση 1 η Tech and Math - Εκπαιδευτική πύλη

www.techandmath.gr 4 η Εργασία ΔEO31 www.techandmath.gr Άσκηση 1 η Tech and Math - Εκπαιδευτική πύλη Άσκηση 1 η 4 η Εργασία ΔEO31 Ακολουθούν ενδεικτικές ασκήσεις που αφορούν την τέταρτη εργασία της ενότητας ΔΕΟ31 Α. Ξέρουμε ότι ισχύει ο τύπος: c+ 1 H M( er+ rr) 100 500(0, 05 0,10) M = H c= = c= 0, 0625

Διαβάστε περισσότερα

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2.1 Εισαγωγή Η ανάπτυξη της αγοράς των ευρωνοµισµάτων, η σταδιακή κατάργηση των περιορισµών της κίνησης κεφαλαίων και η εισαγωγή νέων χρηµατοπιστωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Ομολογίες, Διάρκεια, Προθεσμιακά Επιτόκια, Ανταλλαγές Επιτοκίων

Διεθνείς Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Ομολογίες, Διάρκεια, Προθεσμιακά Επιτόκια, Ανταλλαγές Επιτοκίων Διεθνείς Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Ομολογίες, Διάρκεια, Προθεσμιακά Επιτόκια, Ανταλλαγές Επιτοκίων 1 Η ομολογία είναι ένα εμπορικό έγγραφο, με το οποίο η εκδότρια εταιρεία αναγνωρίζει (ομολογεί) ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΛΗΚΤΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΛΗΚΤΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΛΗΚΤΟΤΗΤΑΣ Εισαγωγή Ο κίνδυνος επιτοκίων προέρχεται τόσο από τη διαφορά ληκτότητας που υπάρχει μεταξύ των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού, όσο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ-ΔΕΟ41-ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ-ΔΕΟ41-ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 1 Πειραιεύς, 23 Ιουνίου 20076 ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ-ΔΕΟ41-ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 Απαντήστε σε 3 από τα 4 θέματα (Άριστα 100 μονάδες) Θέμα 1. Α) Υποθέσατε ότι το trading desk της Citibank ανακοινώνει τα ακόλουθα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΑ. Στέλιος Ξανθόπουλος

ΠΑΡΑΓΩΓΑ. Στέλιος Ξανθόπουλος ΠΑΡΑΓΩΓΑ Στέλιος Ξανθόπουλος Εισαγωγικά Ένα παράγωγο συµβόλαιο είναι ένα αξιόγραφο η αξία του οποίου εξαρτάται από τις αξίες άλλων «πιο βασικών» υποκείµενων µεταβλητών. Τα παράγωγα συµβόλαια είναι επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODL) Ορισμός και μέτρηση της διάρκειας H διάρκεια ενός χρηματοοικονομικού προϊόντος είναι ο μέσος σταθμικός χρόνος που απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ & : ΔΕΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ & : ΔΕΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 41 Αγορές Χρήματος & Κεφαλαίου Ακαδ. Έτος: 1-1 Θέμα 1 α) Ο επενδυτής μπορεί να εκμεταλλευτεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000 Θέμα 1 0 Η εταιρία ΑΒΓ σχεδιάζει να επενδύσει σήμερα (στο έτος 0), σε ένα έργο το οποίο θα έχει αρχικό κόστος 00.000, διάρκεια ζωής 5 έτη και αναμένεται να δώσει τις ακόλουθες εισπράξεις: Έτος 1 Έτος 2

Διαβάστε περισσότερα

Credit Risk Διάλεξη 4

Credit Risk Διάλεξη 4 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Credt Rsk Διάλεξη 4 Αντιστάθμιση πιστωτικού κινδύνου Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unp.gr http://web.xrh.unp.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα

Χρονική Αξία του Χρήµατος

Χρονική Αξία του Χρήµατος ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ι ΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ email: thkazanas@teiath.gr Χρονική Αξία του Χρήµατος Α. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ Η αξία του χρήµατος (όπως λ.χ. ενός

Διαβάστε περισσότερα

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Για τον υπολογισμό της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας του ( /$ ) θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ισοδυναμίας των επιτοκίων. Οπότε: Για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ FV Η συνάρτηση αυτή υπολογίζει την μελλοντική αξία μιας επένδυσης βάσει περιοδικών, σταθερών πληρωμών και σταθερού επιτοκίου. =FV(επιτόκιο; αριθμός περιόδων; δόση αποπληρωμής; παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΕΡΩΤΗΣΗ 2 (25 μονάδες) Υποθέστε ότι η Κεντρική Τράπεζα της χώρας Lowland ασκεί πολιτική ανοικτής αγοράς με στόχο την διευκόλυνση της οικονομικής μεγέθυνσης. α) Παρουσιάστε διαγραμματικά την πιθανή επίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Asset & Liability Management Διάλεξη 5

Asset & Liability Management Διάλεξη 5 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Asset & Liability Management Διάλεξη 5 Συναλλαγματικός Κίνδυνος Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unipi.gr http://web.xrh.unipi.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων

Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων 1 Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγµατος Διεθνές αποκεντρωµένο δίκτυο διαπραγµατευτών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ-ΠΡΑΞΕΙΣ Εισαγωγική εισήγηση Νο1

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ-ΠΡΑΞΕΙΣ Εισαγωγική εισήγηση Νο1 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ-ΠΡΑΞΕΙΣ Εισαγωγική εισήγηση Νο1 ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Είναι η επένδυση συμφέρουσα; Ποιός είναι ο πραγματικός χρόνος αποπληρωμής της επένδυσης; Κατά πόσο επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Asset & Liability Management Διάλεξη 2

Asset & Liability Management Διάλεξη 2 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Asse & Liabiliy Managemen Διάλεξη 2 Η μέτρηση και η αντιμετώπιση του επιτοκιακού κινδύνου (συνέχεια) Μιχάλης Ανθρωπέλος anhropel@unipi.gr

Διαβάστε περισσότερα

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε:

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: 2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: ( ) ( ) 3) Επομένως η θεωρητική αξία του πιστοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ Ή ΥΠΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ Ή ΥΠΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΔΕΣΜΕΥΜΕΝΕΣ Ή ΥΠΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Έστω ότι επιθυμούμε να μελετήσουμε ένα τυχαίο πείραμα με δειγματικό χώρο Ω και έστω η πιθανότητα να συμβεί ένα ενδεχόμενο Α Ω Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ενώ δεν γνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Α. Η χρηµατοοικονοµική επιστήµη εξετάζει: 1. Τον κόσµο των χρηµαταγορών,των κεφαλαιαγορών και των επιχειρήσεων 2. Θέµατα που περιλαµβάνουν τη χρονική αξία

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Βασικές Υποθέσεις (i) Οι αγορές όλων των αγαθών είναι τέλεια ανταγωνιστικές. Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις

Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις Από την Θεωρία Θνησιµότητας Συνάρτηση Επιβίωσης : Ασφαλιστικά Μαθηµατικά Συνοπτικές σηµειώσεις Η s() δίνει την πιθανότητα άτοµο ηλικίας µηδέν, ζήσει πέραν της ηλικίας. όταν s() s( ) όταν o

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη:

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη: 4. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΑΒΕΒΑΙΑ ΖΗΤΗΣΗ Στις περισσότερες περιπτώσεις η ζήτηση είναι αβέβαια. Οι περιπτώσεις αυτές διαφέρουν ως προς το μέγεθος της αβεβαιότητας. Δηλαδή εάν η αβεβαιότητα είναι περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Παράδειγµα 1 Να βρεθεί ο τόκος κεφαλαίου 100.000 ευρώ, το οποίο τοκίστηκε µε ετήσιο επιτόκιο 12% για 2 χρόνια. Απάντηση: Ο τόκος ανέρχεται σε I = (100.000 0,12 2=) 24.000 ευρώ

Διαβάστε περισσότερα

Άρα, ο χρόνος απλής επανείσπραξης της επένδυσης Α, είναι τα 3 έτη.

Άρα, ο χρόνος απλής επανείσπραξης της επένδυσης Α, είναι τα 3 έτη. Άσκηση Έστω δυο επενδυτικές προτάσεις, Α και Β, αρχικού κόστους 200000000 και 236000000 η καθεμία αντίστοιχα. Το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό απόδοσης που θέτεται ως manager είναι 8%. Οι μελλοντικές ταμιακές

Διαβάστε περισσότερα

Θεώρημα Βolzano. Κατηγορία 1 η. 11.1 Δίνεται η συνάρτηση:

Θεώρημα Βolzano. Κατηγορία 1 η. 11.1 Δίνεται η συνάρτηση: Κατηγορία η Θεώρημα Βolzano Τρόπος αντιμετώπισης:. Όταν μας ζητούν να εξετάσουμε αν ισχύει το θεώρημα Bolzano για μια συνάρτηση f σε ένα διάστημα [, ] τότε: Εξετάζουμε την συνέχεια της f στο [, ] (αν η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΝ: ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Εισαγωγή στη στοχαστική χρηματοοικονομική ανάλυση 3 Χ O..4.6.8-3 X O..4.6.8

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για το Περιθώριο (margin)

Οδηγός για το Περιθώριο (margin) Οδηγός για το Περιθώριο (margin) Ορισμός του περιθωρίου: Οι συναλλαγές με περιθώριο σας επιτρέπουν να εκταμιεύετε ένα μικρό ποσοστό μόνο της αξίας της επένδυσης που θέλετε να κάνετε, αντί να χρειάζσετε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Μόχλευση, αντιστάθµιση και απλές στρατηγικές µε παράγωγα

Μόχλευση, αντιστάθµιση και απλές στρατηγικές µε παράγωγα Μόχλευση, αντιστάθµιση και απλές στρατηγικές µε παράγωγα Αγορά Calls για µόχλευση Ητιµή ενός call για 100 µετοχές είναι σηµαντικά χαµηλότερη από το να αγοράσουµε τις 100 µετοχές στη spot αγορά. Παράδειγµα:

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες 1 Περιεχόμενα Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αγορές Χρήματος Χρηματοοικονομική Διοίκηση Μακροπρόθεσμο χρέος 2 Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Οι μονάδες οι οποίες έχουν τρέχουσες

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας (ΣΔΟ) Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μάθημα: Πληροφορική Ι (εργαστήριο)

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας (ΣΔΟ) Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μάθημα: Πληροφορική Ι (εργαστήριο) 1.0 Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας (ΣΔΟ) Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μάθημα: Πληροφορική Ι (εργαστήριο) Ακαδημαϊκό έτος: 2013-2014 Εξάμηνο Α ΑΣΚΗΣΕΙΣ Άσκηση 1 Κατασκευάστε ένα λογιστικό φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Γ ΤΟΜΟΥ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Γ ΤΟΜΟΥ Αποτελεί προτεινοµένη ενδεικτική λύση- Μελετήστε και δώστε τη δική σας προσωπική µατιά Σε περίπτωση αντιγραφής ή τυπογραφικών λαθών δε φέρουµε καµία ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Γ ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου)

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου) ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου Ορισμός: είναι το κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων που έχουν όλοι οι επενδυτές της εταιρείας (μέτοχοι και δανειστές) Κόστος ευκαιρίας: είναι η απόδοση της καλύτερης εναλλακτικής

Διαβάστε περισσότερα

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή 1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή Στη διεθνή οικονοµία γίνεται ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών. Κάθε χώρα έχει το δικό της νόµισµα, στο οποίο εκφράζονται οι τιµές των αγαθών και υπηρεσιών. Η διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να εξετάσει και να παρουσιάσει τις

Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να εξετάσει και να παρουσιάσει τις Κεφάλαιο 9 Στρατηγικές τοποθέτησης σε δικαιώματα προαίρεσης Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να εξετάσει και να παρουσιάσει τις βασικότερες στρατηγικές που μπορούν να σχηματιστούν με χρήση δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Β. Να εξετάσετε αν ισχύουν οι υποθέσεις του Θ.Μ.Τ. για την συνάρτηση στο διάστημα [ 1,1] τέτοιο, ώστε: C στο σημείο (,f( ))

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Β. Να εξετάσετε αν ισχύουν οι υποθέσεις του Θ.Μ.Τ. για την συνάρτηση στο διάστημα [ 1,1] τέτοιο, ώστε: C στο σημείο (,f( )) ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο: ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 6: ΘΕΩΡΗΜΑ ΜΕΣΗΣ ΤΙΜΗΣ ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΟΥ (Θ.Μ.Τ.) [Θεώρημα Μέσης Τιμής Διαφορικού Λογισμού του κεφ..5 Μέρος Β του σχολικού βιβλίου]. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Παράδειγμα. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη Εισαγωγή στις Στοχαστικές Ανελίξεις

Σύντομη Εισαγωγή στις Στοχαστικές Ανελίξεις Σύντομη Εισαγωγή στις Στοχαστικές Ανελίξεις Αν το αποτέλεσμα ενός τυχαίου πειράματος είναι - ένας αριθμός R, τότε μπορεί να εκφραστεί με μία τ.μ. Χ R - αριθμοί R τότε μπορεί να εκφραστεί με ένα τ.δ. Χ

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

2. Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών

2. Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών Στοιχεία Πολυδιάστατων Κατανοµών Είναι φανερό ότι έως τώρα η µελέτη µας επικεντρώνεται κάθε φορά σε πιθανότητες που αφορούν µία τυχαία µεταβλητή Σε αρκετές όµως περιπτώσεις ενδιαφερόµαστε να εξετάσουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ρ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΣΙΛΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 1 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΥΛΗΣ 1. Απλός τόκος 2. Ανατοκισµός 3. Ράντες 4. άνεια 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ι ΕΑ ΤΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Asset & Liability Management Διάλεξη 1

Asset & Liability Management Διάλεξη 1 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Asset & Liability Management Διάλεξη Η μέτρηση και η αντιμετώπιση του επιτοκιακού κινδύνου Μιχάλης Ανθρωπέλος anthopel@unipi.g

Διαβάστε περισσότερα

3. ΔΑΝΕΙΑ. Αποσβέσεις Leasing Αγορά Ομολογιακά Δάνεια

3. ΔΑΝΕΙΑ. Αποσβέσεις Leasing Αγορά Ομολογιακά Δάνεια 3. ΔΑΝΕΙΑ Αποσβέσεις Leasing Αγορά Ομολογιακά Δάνεια 38 3. ΔΑΝΕΙΑ Κριτήρια Αξιολόγησης Επενδύσεων 3.1 Χρήσιμες Εφαρμογές Τα δάνεια χωρίζονται σε δύο κατηγορίες τα ενιαία ή αδιαίρετα και τα ομολογιακά.

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 Η Θεωρία Πιθανοτήτων είναι ένας σχετικά νέος κλάδος των Μαθηματικών, ο οποίος παρουσιάζει πολλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στοιχεία. Επειδή η ιδιαιτερότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων

Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων Παράρτημα Α Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων Το παρόν παράρτημα βασίζεται στις σελίδες 671 8 του βιβλίου: Γ. Χ. Ψαλτάκης, Κβαντικά Συστήματα Πολλών Σωματιδίων (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Ο.Ε.Ε ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ & RISK MANAGEMENT (ΠΑΡΑΓΩΓΑ) Άσκηση 1. Άσκηση 2. $ 1,685,000 ( $ 1,695,000) = $ 10,000 (κέρδος)

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Ο.Ε.Ε ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ & RISK MANAGEMENT (ΠΑΡΑΓΩΓΑ) Άσκηση 1. Άσκηση 2. $ 1,685,000 ( $ 1,695,000) = $ 10,000 (κέρδος) ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Ο.Ε.Ε ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ & RISK MANAGEMENT (ΠΑΡΑΓΩΓΑ) ιδάσκων: ρ. Χρήστος Φλώρος (ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ) Άσκηση 1 Είναι Ιούλιος. Εταιρεία εισαγωγών στις ΗΠΑ θα χρειαστεί να πληρώσει 1 εκ. το Σεπτέµβριο

Διαβάστε περισσότερα

Credit Risk Διάλεξη 1

Credit Risk Διάλεξη 1 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Credit Risk Διάλεξη 1 Εκτιμώντας πιθανότητες αθέτησης από τις τιμές αγοράς Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unipi.gr http://web.xrh.unipi.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ, ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ, ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ Εισαγωγή. Οι σχηματισμοί που προκύπτουν με την επιλογή ενός συγκεκριμένου αριθμού στοιχείων από το ίδιο σύνολο καλούνται διατάξεις αν μας ενδιαφέρει η σειρά καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίµηση και Οµόλογα. Κεφάλαιο. 6.1 Εκτίµηση και Κόστος Ευκαιρίας Κεφαλαίου

Εκτίµηση και Οµόλογα. Κεφάλαιο. 6.1 Εκτίµηση και Κόστος Ευκαιρίας Κεφαλαίου 1. Κεφάλαιο 6 Εκτίµηση και Οµόλογα 6.1 Εκτίµηση και Κόστος Ευκαιρίας Κεφαλαίου Είναι καµιά φορά δύσκολο να εξηγήσει κανείς τι σηµαίνει παρούσα αξία σε κάποιον που δεν το έχει µελετήσει. Αλλά, όπως έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

1.8 ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΘΕΩΡΗΜΑ BOLZANO A. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

1.8 ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΘΕΩΡΗΜΑ BOLZANO A. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ .8 ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΘΕΩΡΗΜΑ BOLZANO A. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ : ΣΥΝΕΧΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ - ΟΡΙΣΜΟΣ Όταν θέλουμε να εξετάσουμε ως προς τη συνέχεια μια συνάρτηση πολλαπλού τύπου, εργαζόμαστε ως εξής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα 9. Περιεχόμενα

Περιεχόμενα 9. Περιεχόμενα Περιεχόμενα 9 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 15 1. Οικονομικές και Χρηματοπιστωτικές Κρίσεις... 21 2. Χρηματοπιστωτικό Σύστημα... 31 2.1. Ο Ρόλος και οι λειτουργίες των κεντρικών τραπεζών... 31 2.2. Το Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Διαφορικός Λογισμός

Κεφάλαιο 4: Διαφορικός Λογισμός ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Κεφάλαιο 4: Διαφορικός Λογισμός Μονοτονία Συνάρτησης Tζουβάλης Αθανάσιος Κεφάλαιο 4: Διαφορικός Λογισμός Περιεχόμενα Μονοτονία συνάρτησης... Λυμένα παραδείγματα...

Διαβάστε περισσότερα

1 ης εργασίας ΕΟ13 2013-2014. Υποδειγματική λύση

1 ης εργασίας ΕΟ13 2013-2014. Υποδειγματική λύση ης εργασίας ΕΟ3 03-04 Υποδειγματική λύση (όπως θα παρατηρήσετε η εργασία περιέχει και κάποια επιπλέον σχόλια, για την καλύτερη κατανόηση της μεθοδολογίας, τα οποία φυσικά μπορούν να παραλειφθούν) Άσκηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια)

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια) Χρήμα, Τράπεζες και Ισορροπία στις Χρηματοπιστωτικές Αγορές - Χρήμα: Συνολικό Απόθεμα περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούν άμεσα οι άνθρωποι σε μια οικονομία για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών. - Χρησιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης Φυλλάδιο Φυλλάδι555 4 ο ο.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 0. Ασκήσεις προθέρµανσης. Επιτόκια και παρούσα αξία.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 0. Ασκήσεις προθέρµανσης. Επιτόκια και παρούσα αξία. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 0 Ασκήσεις προθέρµανσης Επιτόκια και παρούσα αξία. (οι παρακάτω ασκήσεις είναι από το βιβλίο του Sheldo Ross: A elemetary itroductio to mathematical fiace, d ed.). Ποιο είναι το πραγµατικό επιτόκιο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις Κοκολιού Έλλη Α.Μ. 1207 Μ 093 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α) Η αγορά συναλλάγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (Α1)

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (Α1) ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (Α1) 1. Η τυπική απόκλιση της τιμής ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου αποτελεί μέτρο: (α) Αποδοτικότητας (β) Ρευστότητας (γ) Κινδύνου (δ) Κανένα από τα

Διαβάστε περισσότερα