Κεφάλαιο 28 Η σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση των μεταστάσεων του κεντρικού νευρικού συστήματος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεφάλαιο 28 Η σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση των μεταστάσεων του κεντρικού νευρικού συστήματος"

Transcript

1 Κεφάλαιο 28 Η σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση των μεταστάσεων του κεντρικού νευρικού συστήματος Ν. Ι. Κορδιολής Δ. Καζαντζής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως διαπιστώνεται, οι μεταστάσεις στον εγκέφαλο την σπονδυλική στήλη και το περιεχόμενό της νωτιαίο μυελό (ΝΜ) και σπονδυλικά νεύρα (ΚΝΣ) αποτελούν πλέον τον πιο συχνό καρκίνο, θέτοντας διλήμματα όσον αφορά την θεραπευτική αντιμετώπιση της κλινικής συνδρομής, η οποία εμφανίζεται, στους ειδικούς, ογκολόγους παθολόγους και 459 ακτινοθεραπευτές. Τα συμπτώματα της προσβολής του ΚΝΣ είναι χαρακτηριστικά και εξαρτώνται από την εντόπιση, τη φύση και την ιστολογική υφή της μάζας ανάλογα με την πρωτοπαθή εστία τους και φαίνονται στον πίνακα 1, είναι δε παρόμοια με εκείνα που προκαλούνται από μία πρωτοπαθή ενδοκρανιακή χωροκατακτητική εξεργασία. Πίνακας 1. Συμπτωματολογία των μεταστάσεων στο ΚΝΣ ανάλογα με την εντίπισή τους Υπερσκηνίδιοι Oγκοι Γενικά: Αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση (πονοκέφαλοι, έμετοι, διπλωπία, οίδημα οπτικής θηλής) Εστιακά: Μετωπιαίου λοβού: ψυχικές διαταραχές Κινητικής και αισθητικης περιοχής: αισθητικοκινητικές εκδηλώσεις Κροταφοϊνιακής χώρας: διαταραχές λόγου, οπτικού πεδίου Χιασματικής περιοχής και 3 ης κοιλίας: ορμονικό και χιασματικό σύνδρομο Υποθαλάμου: ενδοκρινολογικές διαταραχές, του επιπέδου της συνείδησης, αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση Υποσκηνίδιοι Ογκοι Σκώληκα: διαταραχές της ισορροπίας Παρεγκεφαλίδας: συμπτώματα εστιακής βλάβης της 4 ης κοιλίας: όπως από πίεση του προμήκη, ή αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση με ή χωρίς υδροκεφαλία Στελέχους: Με παράλυση εγκεφαλικών συζυγιών ή υδροκεφαλία Γεφυροπαρεγκεφαλιδικής γωνίας:συμπτώματα εστιακής βλάβης από παράλυση εγκεφαλικών συζυγιών (5 η, 6 η, 7 η, 8 η ) και παρεγκεφαλιδικές διαταραχές Η πλειονότητα των ασθενών με μεταστάσεις του ΚΝΣ έχουν ήδη γνωστή την πρωτοπαθή εντόπιση του νεοπλάσματος, πχ πνεύμονα, μαστό μελάνωμα, πεπτικό, νεφρούς κ.α. Η κλινική εκτίμηση και η εργαστηριακή διερεύνηση, στην οποία συμπεριλαμβάνεται ενδελεχής νευροακτινολογικός έλεγχος, στοχεύουν στον εντοπισμό της μονήρους ή πολλαπλής δευτερογενούς εμφύτευσης του πρωτοπαθή εκτός του ΚΝΣ όγκου και τον σχεδιασμό της πιο

2 δραστικής χειρουργικής ή άλλης θεραπευτικής αντιμετώπισης. ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι εγκεφαλικές μεταστάσεις είναι από τους συχνότερους ενδοκρανιακούς ό γκους. Η επίπτωσή τους η οποία αυξάνεται συνεχώς, οφείλεται σε παράγοντες όπως η αυξημένη επιβίωση ασθενών με καρκίνο, τόσο από την έγκαιρη διάγνωση όσο και από την θεραπεία που προηγήθηκε, η βελτίωση των απεικονιστικών τεχνικών και η αύξηση του χρόνου επιβίωσης του γενικού πληθυσμού (πίνακας 2). Πίνακας 2. Παράγοντες οι οποίοι συμβάλλουν στην αύξηση του ποσοστού μετάστασης στον εγκέφαλο Έγκαιρη διάγνωση πρωτοπαθούς όγκου Βελτιωμένες θεραπείες Εξειδικευμένες διαγνωστικές τεχνικές Αύξηση προσδόκιμου επιβίωσης γενικού πληθυσμού Από τον συνολικό αριθμό των καρκινοπαθών ένα ποσοστό 15% περίπου θα εμφανίσουν εγκεφαλικές μεταστάσεις, που αποτελούν και την πιο κοινή επιπλοκή των συστηματικών νεοπλασματικών νοσηρών καταστάσεων. Οι συχνότερα μεθιστάμενοι στον ε γκέφαλο όγκοι είναι: Ο καρκίνος του πνεύμονα (25 30%), του μαστού (10 15%), τα μελανώματα (12 20%), του ουροποιητικού, του πεπτικού και πιο σπάνια, νεοπλάσματα του αίματος, τα σαρκώματα, κ.α. Τα πραγματικά όμως επιδημιολογικά δεδομένα από κλινικές έρευνες όσο και από νεκροτομικό υλικό δεν επιτρέπουν ακόμα να καταγραφεί το πραγματικό ποσοστό των ενδοκρανιακών μεταστάσεων από μία συγκεκριμένη πρωτοπαθή νεοπλασία όπως πνεύμονα, μαστό κ.α. 460 Υπολογίζεται όμως ότι, 40 60% από το συνολικό αριθμό των εγκεφαλικών μεταστάσεων προέρχονται από Ca πνεύμονα, μαστό 10%, μελάνωμα 3,5%, πεπτικό 2,8% και 1,2% από Ca νεφρού. Μέχρι πρόσφατα, το Ca πνεύμονα είναι ο συχνότερος καρκίνος σε άνδρες και του μαστού σε γυναίκες, ενώ πρέπει να σημειωθεί ότι οι οφειλόμενοι καρκίνοι από το κάπνισμα αυξάνονται τα τελευταία χρόνια στον γυναικείο πληθυσμό με προσδοκώμενες ανάλογες επιπτώσεις. Κακή γενική κατάσταση, πολλαπλές εγκεφαλικές μεταστάσεις, και εξωκρανιακή μη ελεγχόμενη νόσος, αποτελούν αρνητικούς προγνωστικούς παράγοντες και σχετίζονται με βραχύτερη επιβίωση (πίνακας 3). Πίνακας 3. Μέση επιβίωση ανάλογα με την θεραπευτική αντιμετώπιση Θεραπεία Καμία Συμπτωματική (στεροειδή, αντιεπιληπτικά, κ.α.) Συμπτωματική αγωγή και ακτινοθεραπεία Χειρουργική αφαίρεση και ακτινοθεραπεία Μέσος χρόνος επιβίωσης 1 2 μήνες 2 4 μήνες 4 6 μήνες μήνες ΝΕΥΡΟΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΙΣΗ Η σύγχρονη νευροακτινολογική διερεύνηση συνέβαλε σημαντικά όχι μόνο στον ακριβή εντοπισμό των δευτερογενών ενδοκρανιακών εναποθέσεων αλλά και στην επιλογή της καταλληλότερης χειρουργικής τεχνικής. Η Μαγνητική Τομογραφία (MRI) με έγχυση σκιαγραφικής ουσίας αποτελεί την πιο εξειδικευμένη νευροακτινολογική εξέταση, τόσο για την διάγνωση όσο και την απεικόνιση περισσοτέρων της μίας ενδοκρανιακών εμφυτεύσεων (ει

3 κόνα 1). Η Υπολογιστική Αξονική Τομογραφία (CT) χρησιμοποιείται επίσης για την ε πιβεβαίωση της διάγνωσης ιδίως όταν ο ασθενής έχει εγνωσμένη την πρωτοπαθή νόσο και παρουσιάζει κλινικά συμπτώματα εγκεφαλικής βλάβης με ή χωρίς αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση (εικόνες 2, 3 και 4). ήταν στην πλειονότητα των περιπτώσεων χορήγηση κορτικοειδών και ακτινοθεραπεία. Μεγάλες μελέτες στις αρχές της δεκαετίας 90, απέδειξαν ότι η χειρουργική αντιμετώπιση ακολουθούμενη από ακτινοθεραπεία, υπερτερούσε από την ακτινοθεραπεία μόνη σε ασθενείς με μονήρη μετάσταση εγκεφάλου. Εικόνα 3. Πολλαπλές εγκεφαλικές ματαστάσεις Εικόνα 1. Μετάσταση διηθούσα το νωτιαίο σωλήνα και συμπιέζει το νωταίο μυελό Εικόνα 2. Διήθηση από παρασπονδυλική μάζα που καταστρέφει το σπονδυλικό σώμα και συμπιέζει το νωτιαίο μυελό Αλλες διαγνωστικές τεχνικές όπως η τομογραφία (PET) εκπομπής σωματιδίων ή MR spectroscopy προτείνονται πιο σπάνια όμως σαν εναλλακτικές και πλέον εξειδικευμένες διαγνωστικές τεχνικές. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Μέχρι το 1980, η προτεινόμενη θεραπεία για τις εγκεφαλικές μεταστάσεις, Εικόνα 4. Μονήρης εγκεφαλική ματάσταση Με την πάροδο του χρόνου, η βελτίωση των νευροχειρουργικών τεχνικών στην εντόπιση του όγκου, στη μικροχειρουργική αφαίρεση και την καλύτερη κατανόηση του λειτουργικού χάρτη του εγκεφάλου, συνέβαλαν στην αύξηση της επιβίωσης των ασθενών με εγκεφαλικές μεταστάσεις μη αποκλείοντας από τη χειρουργική θεραπεία, την αφαίρεση περισσοτέρων της μίας μεταστάσεων, 461

4 462 καθώς και επανεγχείρηση σε ορισμένες υποτροπές. Είναι γνωστό ότι τα κορτικοειδή ελαττώνουν την επίδραση του αγγειογενούς οιδήματος χωρίς να επηρεάζουν σημαντικά τη χωροκατακτητική δράση του όγκου, η ακτινοθεραπεία μειώνει τη μάζα του (όγκου) όχι όμως άμεσα ενώ πολλές μεταστάσεις είναι ακτινοάντοχες. Ο σκοπός της χειρουργικής εξαίρεσης των εγκεφαλικών μεταστάσεων είναι: 1. Η ιστολογική διάγνωση. 2. Η αποπίεση του εγκεφάλου. 3. Ο τοπικός έλεγχος της νόσου. Δια της χειρουργικής θεραπείας και την εξαίρεση του όγκου, πηγής του οιδήματος, ανακουφίζεται άμεσα ο ασθενής, ελαττώνεται η ενδοκράνιος πίεση και αποκαθιστάται η λειτουργία των νευρώνων. Η χειρουργική αντιμετώπιση των εγκεφαλικών μεταστάσεων αποτελεί στις περισσότερες περιπτώσεις και τη μοναδική θεραπεία άμεσου ελέγχου της τοπικής νόσου. Η διεγχειρητική χρήση υπερήχων, ή στερεοτακτική αφαίρεση του μεταστατικού όγκου με τη βοήθεια αξονικού τομογράφου, τεχνικές πλοήγησης και τέλος διεγχειρητική χρήση μαγνητικού τομογράφου, βελτιώνουν τις χειρουργικές δυνατότητες ριζικής αφαίρεσης και των πιο δυσπροσπέλαστων όγκων. Ετσι, η επιτυχής αφαίρεση των εγκεφαλικών μεταστάσεων εκτελείται με ασφάλεια με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας η οποία συμβάλλει προεγχειρητικά με την ακριβή εντόπιση (αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία) διεγχειρητικά δε, στην επακριβή προσπέλαση λειτουργικών περιοχών του (κινητικός, αισθητικός φλοιός, κέντρα του λόγου κ.λπ.). Οι παραπάνω τεχνικές ελάττωσαν την περιεγχειρητική θνησιμότητα περίπου στο 3% και τη νοσηρότητα στο 8%. Η προσπέλαση των εγκεφαλικών μεταστάσεων, εξαρτάται κυρίως και από την ανατομική εντόπιση. Υπερσκηνίδιες υποφλοιώδεις βλάβες αφαιρούνται με διαφλοιϊκή προσπέλαση διαμέσου της πλησιέστερης έλικας ή αύλακος. Οι υ ποαυλάκιες και οι εν τω βάθει βλάβες, χειρουργούνται διαφλοιϊκά, διαυλακιακά. Μεταστάσεις της μέσης γραμμής αφαιρούνται από τη μεσοημισφαιρική σχισμή, ενδοκοιλιακοί όγκοι αφαιρούνται διαμεσολόβια ή διαφλοιϊκά, ενώ η επιλογή των ασθενών για χειρουργική θεραπεία εξαρτάται από την κλινική εικόνα την δυνατότητα χειρουργικής α φαίρεσης τον ιστολογικό τύπο της πρωτοπαθούς εστίας και τέλος την πιθανή εξέλιξή της. Σε ποσοστό περίπου 70% η μετάσταση είναι μονήρης και η φυσική εξέλιξη της κυρίας νόσου καθορίζει και το αποτέλεσμα της νευροχειρουργικής θεραπείας. Αρρωστοι με πρωτοπαθή νεοπλασματική νόσο χωρίς εμφανή κλινικά συμπτώματα ή ελεγχόμενη με άλλη συστηματική θεραπεία έχουν την τάση να επιβιώνουν περισσότερο. Μακροσκοπικά οριοθετούνται από τον περιβάλλοντα οιδηματώδη εγκέφαλο με ένα στρώμα γλοίας. Οι μεταστατικοί ό γκοι εγκεφάλου εντοπίζονται ως επί το πλείστον υπερσκηνιδιακά 80 85%, 10 15% υποσκηνιδιακά, σπάνια στο εγκεφαλικό στέλεχος 3 5%, με την κροταφοβρεγματοϊνιακή συμβολή να έχει τη μερίδα του λέοντος, λόγω της διανομής της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας. Μικροσκοπικά οι εγκεφαλικές μεταστάσεις, αποτελούνται από έναν συμπαγή όγκο χωρίς να παρεμβάλλεται

5 ενδιάμεσα εγκεφαλικός ιστός, ενώ υ πάρχει κάποιος βαθμός διήθησης ο ο ποίος δεν ξεπερνά τα 5 mm από το συμπαγή όγκο. Πίνακας 4. Επιβίωση ανάλογα με τον πρωτοπαθή όγκο Πρωτοπαθής όγκος Μέσος χρόνος επιβίωσης σε μήνες ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Η αντικειμενική νευρολογική κλινική εικόνα του ασθενή συντελεί ανάλογα στην καλύτερη ανταπόκριση της χειρουργικής θεραπείας και ιδιαίτερα όσοι σύμφωνα με την κλίμακα κατά Karnofsky έχουν > ή 70 βαθμούς. Κακή γενική κατάσταση, εξωκρανιακή μη ελεγχόμενη νόσος και ακτινοευαίσθητοι όγκοι, αποτελούν αντένδειξη για χειρουργική θεραπεία. Ασθενείς με καλή γενική κατάσταση με ελεγχόμενη εξωκρανιακή νόσο και με πολλαπλές (2 4) ακτινοάντοχες μεταστάσεις δεν αποκλείονται από τη χειρουργική θεραπεία. Χειρουργημένοι ασθενείς με πολλαπλές μεταστάσεις που αφαιρέθηκαν ριζικώς, είχαν μεγαλύτερη επιβίωση (Μ.Ο. 14 μήνες), συγκρινόμενοι με ασθενείς που δεν χειρουργήθηκαν (Μ.Ο. 6 μήνες). Ο Μέσος Χρόνος επιβίωσης ασθενών με πολλαπλές μεταστάσεις που χειρουργήθηκαν, είναι ο ίδιος με ασθενείς με μονήρη μετάσταση. Συμπερασματικά, η εξαίρεση πολλαπλών εγκεφαλικών μεταστάσεων (2 4) είναι δραστική όπως σε εξαίρεση μονήρους μετάστασης. Αν όλες οι βλάβες δεν μπορούν να χειρουργηθούν, χειρουργούνται μόνο οι συμπτωματικές. Ο αριθμός των υποτροπών κυμαίνεται από 31 48%. Ο Μέσος Χρόνος επιβίωσης είναι 14 μήνες και ε ξαρτάται από τον ιστολογικό τύπο. Μεγαλύτερη επιβίωση έχουν οι ασθενείς με καρκίνο του νεφρού, συγκρινόμενοι με άλλο ιστολογικό τύπο. Το μελάνωμα και οι αγνώστου πρωτοπαθούς εστίας είχαν τη χειρότερη πρόγνωση (πίνακας 4). Συμπερασματικά, η χειρουργική θεραπεία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των εγκεφαλικών μεταστάσεων, προσφέροντας ταχεία ι στολογική διάγνωση, άμεση ανακούφιση του ασθενή και τοπική αφαίρεση. Αποτελεί τη θεραπεία εκλογής σε όλες τις μονήρεις ακτινοάντοχες περιπτώσεις, ενώ οι πολλαπλές μεταστάσεις ή εκείνες που υποτροπιάζουν δεν αποτελούν αντένδειξη. Η στερεοτακτική ακτινοχειρουργική έχει ένδειξη σε μη προσπελάσιμες χειρουργικές μεταστάσεις, περιορίζεται όμως από το μέγεθος του όγκου το οποίο δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερο από 3 3,5εκ. Επιβίωση σε μήνες 1 χρόνος 2 χρόνια Μελάνωμα % 16% Πνεύμονας % 28% Νεφρός % 35% Μαστός % 18% Πεπτικό % 0% Παρ όλα αυτά από τον συνολικό α ριθμό των ασθενών με διαγνωσμένη ενδοκρανιακή μεταστατική νόσο, μικρό μόνο ποσοστό παρουσιάζει καλύτερη πρόγνωση. Το υπόλοιπο έχει ολιγόμηνη διάρκεια ζωής, ενώ ο πλέον ουσιώδης παράγων, ο οποίος έχει θετικη επίδραση στην επιβίωση αποτελεί η κλινική κατάσταση του ασθενή από την πρωτοπαθή εστία και η αντικειμενική νευρολογική 463

6 συμπτωματολογία. Ελπίζεται ότι με τις μελλοντικές δυνατότητες η χειρουργική ή άλλη θεραπευτική αντιμετώπιση των ενδοκρανιακών μεταστάσεων θα αυξήσει το ποσοστό της επιβίωσης βελτιώνοντας επιπλέον και την ποιότητα της ζω ής των ασθενών. ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ, ΝΩΤΙΑΙΟ ΜΥΕΛΟ ΚΑΙ ΝΩ ΤΙΑΙΑ ΝΕΥΡΑ Οπως διαπιστώνεται από την σχετική διεθνή βιβλιογραφία αλλά και την κλινική εμπειρία οι μεταστάσεις στην σπονδυλική στήλη αποτελούν ομοίως την πιο κοινή επιπλοκή των νεοπλαμάτων και αφορά περίπου το 70% των α σθενών με καρκίνο. Εχει διαπιστωθεί ότι, από τον συνολικό αριθμό των ασθενών με καρκίνο οι οποίοι θα εμφανίσουν στην εξέλιξη της νόσου τους, μεταστάσεις στην σπονδυλική στήλη και θα προκαλέσουν κλινικά συμπτώματα από πίεση του νωτιαίου μυελού ή των σπονδυλικών νεύρων κυμαίνεται από 5% έως 15%. Ποσοστό περίπου 70% από τις συνολικές μεταστάσεις είναι πολλαπλές 6. Φαίνεται όμως ότι στους ασθενείς οι οποίοι νοσηλεύονται στα αντικαρκινικά νοσοκομεία το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο και έχει υπολογιστεί να είναι μέχρι 40%. Από τους ασθενείς αυτούς, 10 20% προκαλούν πιεστικά συμπτώματα λόγω επισκληριδίου ανάπτυξης της μάζας, 10% εντοπίζονται στην αυχενική περιοχή, 70% στην θωρακική μοίρα, και 20% στην οσφυοϊερά. ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Η κλινική εικόνα οφείλεται στην πίεση του νωτιαίου μυελού και των ριζών. Τα κυριώτερα συμπτώματα είναι ο πόνος, οι κινητικές και αισθητικές διαταραχές, 464 και τέλος οι διαταραχές των σφιγκτήρων. Σημειωτέον ότι δεν υπάρχει ειδική συμπτωματολογία για διάκριση των ε πισκληρίδιων, ενδομηνιγγικών ή ενδομυελικών όγκων 1,2. Ο πόνος θεωρείται σαν πρώϊμο σύμπτωμα της εξωμυελικής πίεσης και στο 50 60% των περιπτώσεων των όγκων του νωτιαίου μυελού αποτελεί το πρώτο ή το κυρίαρχο σύμπτωμα. Οταν είναι έντονο, υποδηλώνει πιθανώς την εξωμυελική φύση της εξεργασίας και μπορεί να επιδεινώνεται με το βήχα, το φτάρνισμα κλπ. Είναι δυνατόν να είναι διαλείπον, συνήθως δε κατά την εξέλιξη της πάθησης συνοδεύεται και από άλλα συμπτώματα. Οι αλγεινές εκδηλώσεις ενίοτε διαφεύγουν από την προσοχή ή είναι απατηλές και συχνά μόνο όταν εμφανιστούν άλλα συμπτώματα λαμβάνονται υπ όψη. Στους όγκους των περιβλημάτων ή των ριζών ο πόνος είναι περισσότερο έ ντονος κατά την ηρεμία. Η κατανομή του πόνου εξαρτάται από το ύψος του όγκου, και τις σχέσεις του με το μυελό και τις ρίζες. α) Σε αυχενική εντόπιση και στη μέση γραμμή, ο πόνος αντανακλάται στον αυχένα ή τα άνω άκρα. Οταν ο όγκος αναπτύσσεται πλάγια επεκτείνεται μονόπλευρα και στα αρχικά στάδια έχει ριζιτικό χαρακτήρα. Πόνος υπό μορφή στιγμιαίας ηλεκτρικής εκκένωσης κατά μήκος της σπονδυλικής στήλης (σημείο Lhermitte) ενίοτε παρατηρείται στους ενδομυελικούς αυχενικούς όγκους αλλά συναντάται τόσο στις εξωμυελικές πρωτοπαθείς όσο και τις μεταστατικής φύσεως εξεργασίες. β) Σε θωρακική εντόπιση ο πόνος αρχίζει από τη σπονδυλική στήλη, με ή χωρίς

7 ζωστηροειδή επέκταση προς τη μία πλευρά ή αμφοτερόπλευρα. Είναι συνήθως σπαγχνικός και αβληχρότερος, σε αντίθεση με τον πόνο της επισκληρίδιας εξεργασίας, ο οποίος έχει έντονο και περισσότερο ριζιτικό χαρακτήρα. Σε βραδεία αναπτυσσόμενη εξεργασία και σε δεξιά εντόπιση ο πόνος μπορεί εάν δεν συνοδεύεται και από άλλες ενοχλήσεις να εκληφθεί σαν πάθηση του ημιθωρακίου, της χοληδόχου, του εντέρου, του νεφρού κ.α. γ) Σε εξεργασία του μυελικού κώνου και της ιππουρίδας ο πόνος καταλαμβάνει τα κάτω άκρα με ριζιτικής κατανομή, είναι ενίοτε μονοπλευρος και προεξάρχει συνοδευόμενος από οσφυαλγία. Οι αισθητικές διαταραχές (αιμωδία, μυρμηγκιάσεις, δυσαισθησία, ή αναισθησία) συντελούν πολύ στην εντόπιση του όγκου. Εμφανίζονται σε ποσοστό 10 15% των περιπτώσεων σαν πρώτο σύμπτωμα. Οι αισθητικές διαταραχές όμως είναι συχνότερες στους ενδομυελικούς όγκους. Είναι δυνατόν αρχικά να καταλάβουν λίγα δερμοτόμια. Με την αύξηση της εξεργασιάς επέρχεται πλήρης υπαισθησία ή αναισθησία στον κορμό ή τα άκρα με επίπεδο αντίστοιχο με το ύψος του όγκου. Οι κινητικές διαταραχές με τη μορφή αδυναμίας, δυσκαμψίας, επώδυνων μυϊκών συσπάσεων, εμφανίζονται στο 50% των περιπτώσεων, μεμονωμένες ή με αισθητικές διαταραχές. Κλινικά οι κινητικές διαταραχές είναι όπως από βλάβη της πυραμιδικης οδού ή του περιφερικού κινητικού νευρώνος. Σε προσβολή της πυραμιδικής οδού διαπιστώνεται σπαστική πάρεση με αύξηση των τενοντίων αντανακλάσεων και σημείου Babinski χωρίς ατροφία. Η μυϊκή αδυναμία μπορεί να είναι μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη, ανάλογα με τη θέση του όγκου. Σε βλάβη του περιφερικού κινητικού νευρώνα, παρατηρείται χαλαρά παράλυση με ατροφία και ελάττωση ή κατάργηση των τενοντίων αντανακλάσεων. Οι όγκοι της περιοχής του μυελικού κώνου προκαλούν μικτή συνδρομή όπως κατάργηση αντανακλάσεων, ατροφιών αλλά και σημεία προσβολής της πυραμιδικής οδού. Οι διαταραχές των σφιγκτήρων σαν πρώτο σύμπτωμα, εμφανίζονται σε ποσοστό 3 5% και συνήθως δεν λαμβάνονται υπόψη παρά όταν συνοδεύονται και από άλλα συμπτώματα. Πάντως δεν έ χουν εντοπιστική αξία. Υψηλό ποσοστό από τους αρρώστους με μεταστατική νόσο έως και 89% εμφανίζουν νευρολογικές διαταραχές διαφόρου βαρύτητας ενώ 52% επιπλέον και αστάθεια της σπονδυλικής στήλης (σφηνοειδή παραμόρφωση ή κατάγματα με εξαρθρήματα με ολίσθηση). ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΙΣΗ Παρά το γεγονός ότι η πλειονότητα των αρρώστων με νευρολογικά συμπτώματα προσβολής του ΚΝΣ, από πίεση στον σπονδυλικό σωλήνα και το περιεχόμενό του, είχαν εγνωσμένη την πρωτοπαθή εστία, με σκοπό τη χειρουργική αντιμετώπιση, ο παρακλινικός έ λεγχος είναι σχολαστικός. Η μελέτη περιλαμβάνει εκτός από τις γενικές εξετάσεις αίματος, τις εξειδικευμένες για τις νεοπλασματικές ασθένειες την ραδιοϊσοτοπική, ακτινολογική και νευροακτινολογική διερεύνηση. Σημαντικό μέλημα αποτελεί η διαπίστωση της λειτουργικότητας του ήπατος και των νεφρών. Από τις γενικές συστηματικές εξετάσεις η υπερασβεστιαιμία αποτελεί κοινό εύρημα και πρέπει να αντιμετωπιστεί για την αποφυγή καρ 465

8 διακών ή άλλου τύπου μεταβολικών διαταραχών. Η ηλεκτροφόρηση λευκωμάτων, εξέταση του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) κ.α. πιο εξειδικευμένες εξετάσεις συμβάλλουν στη γενική κλινική εκτίμηση της πρωτοπαθούς εστίας και του παραπέρα σχεδιασμού της ό ποιας θεραπείας. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕ ΩΝ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΜΕ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Οπως είναι γνωστό από τις μέχρι σήμερα μελέτες οι μεταστάσεις στην σπονδυλική στήλη προέρχονται από Ca μαστού, πνεύμονα, προστάτη, πεπτικό, Πίνακας 5. Χειρουργική Θεραπεία Ενδείξεις Ταχέως εξελισσόμενη νευρολογική συνδρομή Παθολογικό κάταγμα εξάρθρημα, αστάθεια Σπονδυλικής Στήλης Αγνώστου πρωτοπαθούς μεταστατική εστία Αποτυχία της ακτινοθεραπείας και Γνωστή ακτινοάντοχη βλάβη Ο σκοπός της χειρουργικής θεραπείας σήμερα είναι η κυκλοτερής αποπίεση του σπονδυλικού σωλήνα. Αυτή περιλαμβάνει την αφαίρεση του όγκου στο σημείο της πίεσης του, φιλοσοφία διαμετρικά αντίθετη με εκείνη της αποπιεστικής πεταλεκτομής. Άλλες τεχνικές ελάχιστα επεμβατικές είναι η σπονδυλοπλαστική, δηλαδή σταθεροποίηση της ΣΣ και σπονδυλοδεσία με προσθία, πλάγια ή οπίσθια προσπέλαση, η κυφοπλαστική και τέλος η στερεοτακτική ακτινοθεραπεία. ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΒΛΑΒΗΣ Εναποθέσεις μεταστατικής νόσου στο σπονδυλικό σώμα ασκούν πρόσθια ή προσθιοπλάγια πίεση και χειρουργούνται αντίστοιχα με πρόσθια ή προσθιοπλάγια προσπέλαση (σωματεκτομή και 466 θυρεοειδή, νοσήματα του αίματος, σαρκώματα κ.α. 96% των μεταστάσεων είναι εξωσκληρίδιες, 3% υποσκληρίδιες εξωμυελικές και 1% ενδομυελικές. Μέχρι σήμερα οι ογκολόγοι (παθολόγοι ή ακτινοθεραπευτές), ιδιαίτερα των αντικαρκινικών νοσοκομείων προβληματίζονται όσον αφορά τον καθορισμό της πιο αποτελεσματικότερης θεραπευτικής αντιμετώπισης και ειδικά αν εγχείρηση μόνο και ακτινοθεραπεία ή α κτινοθεραπεία με ή χωρίς χημειοθεραπεία αποτελεί την πιο κατάλληλη και αποτελεσματικότερη αγωγή (πίνακας 5). Αντενδείξεις Εγκατασταθείσα τελεία παραπληγία από 48 ώρου Ακτινοευαίσθητοι όγκοι (λέμφωμα, μυέλωμα) Πολλαπλές μεταστατικές εστίες Χαμηλό προσδόκιμο επιβίωσης < από 3 μήνες Χαμηλό Performance Status σπονδυλοδεσία). Ογκοι που εντοπίζονται πλαγίως αντιμετωπίζονται με οπισθιοπλάγια προσπέλαση και σπονδυλοδεσία. Μόνο ένας μικρός αριθμός μεταστάσεων πιέζουν το νωτιαίο σωλήνα από πίσω και υποβάλλονται σε πεταλεκτομή. Υποσκληρίδιοι εξωμυελικοί, α ντιμετωπίζονται με πεταλεκτομή, διάνοιξη της μήνιγγος και αφαίρεση της μεταστατικής μάζας. Οπως φαίνεται, η χειρουργική των σπονδυλικών μεταστάσεων είναι ως επί το πλείστον παρηγορητική. Η απόφαση για χειρουργική θεραπεία περιλαμβάνει την αποπίεση του σπονδυλικού σωλήνα και την αποκατάσταση της σταθερότητας της σπονδυλικής στήλης. Για χρόνια η οπισθία αποπιεστική πεταλεκτομή ήταν η μοναδική χειρουργική θεραπεία σε παρόμοιες περιπτώσεις.

9 Από μελέτες όμως διαπιστώθηκε ότι η πεταλεκτομή ακολουθούμενη από ακτινοβολίες συγκρινόμενη μόνο με την α κτινοθεραπεία δεν ήταν πιο δραστική όσον αφορά στην ικανότητα για ορθοστάτηση και βάδιση. Η πεταλεκτομή ε πιταχύνει την προϋπάρχουσα αστάθεια της σπονδυλικής στήλης. Τώρα πλέον η χειρουργική θεραπεία των σπονδυλικών μεταστάσεων έχει αλλάξει. Διαθωρακικές και οπισθιοπλάγιες οδοί προσπέλασης, οδηγούν με ευκολία στα θωρακικά σπονδυλικά σώματα που είναι οι πιο συχνές εντοπίσεις των σπονδυλικών μεταστάσεων. Χρησιμοποιώντας μία προσπέλαση ή συνδυασμό τεχνικών εξαιρείται ο όγκος και εκτελείται σπονδυλοδεσία και άμεση σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης. Οι πρόσθιες και οπισθοπλάγιες προσπελάσεις με σωματεκτομή, ανασύνθεση του σπονδυλικού σώματος και σπονδυλοδεσία έχουν ένδειξη σε ασθενείς με καλή γενική κατάσταση και μεγάλο σχετικά προσδόκιμο επιβίωσης. Οι τεχνικές αυτές έχουν όμως υψηλό ποσοστό περιεγχειρητικής νοσηρότητος και θνησιμότητος σε ασθενείς με καρκίνο. Πιο συντηρητικές τεχνικές όπως η μονόπλευρη οπισθιοπλάγια διαυχενική αποπίεση και οπίσθια σπονδυλοδεσία με άγκιστρα και ράβδους σε ασθενείς με χαμηλό προσδόκιμο επιβίωσης είναι ασφαλέστερες, βελτιώνουν τη νευρολογική εικόνα και ανακουφίζουν τον α σθενή για το υπόλοιπο της ζωής του. Η χορήγηση στεροειδών προεγχειρητικά ή σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία με/ή χωρίς ακτινοβολίες συμβάλλει σημαντικά στην υποχώρηση των κλινικών συμπτωμάτων τα οποία προκαλούνται από την πίεση των νευρικών στοιχείων του σπονδυλικού σωλήνα. 467 Ο τοπικός έλεγχος της μεταστατικής νόσου δεν μπορεί να μεταβάλει την πρόγνωση και η βιολογική συμπεριφορά του πρωτοπαθή όγκου έχει τον κύριο λόγο στο προσδόκιμο επιβίωσης. Τέλος, το προσδόκιμο επιβίωσης και η γενική κατάσταση του ασθενή είναι κριτήρια που οφείλει ο νευροχειρουργός να λάβει σοβαρά υπ όψιν για την επιλογή της καταλληλότερης χειρουργικής τεχνικής. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ Ασθενείς σε καλή γενική κατάσταση πρέπει να χειρουργούνται όταν εμφανίζονται σημεία πίεσης νευρικών στοιχείων από μεταστατική νόσο. Μετεγχειρητικά οφείλουν να υποβάλλονται σε α κτινοθεραπεία. Ασθενείς με νευρολογική συνδρομή από μεταστατική νόσο αλλά με κακή γενική κατάσταση παραπέμπονται για ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία. Ασθενείς με ασταθές παθολογικό κάταγμα χρειάζονται σπονδυλοδεσία. Για την χειρουργική τεχνική που θα υιοθετηθεί λαμβάνεται υπ όψη το προσδόκιμο επιβίωσης η γενική κατάσταση κυρίως όμως η φύση και η κλινική εξέλιξη του πρωτοπαθή όγκου. Ασθενείς με μεταστατική νόσο χωρίς νευρολογική συνδρομή και αστάθεια πρώτα Ακτινοθεραπεύονται. Οσοι επιδεινώνονται μετά από ακτινοθεραπεία είναι μεν δεκτικοί για χειρουργική αντιμετώπιση έχουν όμως μεγαλύτερα ποσοστά θνησιμότητας. Παρ όλα αυτά επιβάλλεται, πριν από κάθε χειρουργική θεραπεία, σε ορισμένες τουλάχιστον περιπτώσεις, η διεπιστημονική συνεργασία με ογκολόγο παθολόγο, ορθοπεδικό και ακτινοθεραπευτή με στόχο την επίτευξη του καλύτερου κλινικού αποτελέσματος.

10 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Κορδιολής Ν, Σπανός Α, Καζαντζής Δ, Αρεάλης Γ. Η αντιμετώπιση των μεταστατικών όγκων της σπονδυλικής στήλης με νευρολογικές διαταραχές. Ανακοίνωση. 43ο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο. Αθήνα 11 13/11/1987. Τόμος Περιλήψεων 2. Ταπτάς ΙΝ, Κορδιολής ΝΙ. Οι όγκοι του νωτιαίου μυελού. Ελληνική Ογκολογία 1976,12(1 2): Shaffren ΜΕ, Mut M, Asher AL, et al. Current Problems in Surgery, Brain Metastases, 2004,41(8): Keles GE, Berger MS. Advances in Neurosurgical technique in the current management of brain tumors. Seminars in Oncology 2004, 31(5): Bradley KA, Mehta MP. Management of brain metastases. Seminars in Oncology 2004,31(5): Jacobs WB, Perrin RG. Evaluation and treatment of spinal metastasis. An overview. Neurosurgical Focus. 2001,11(6): Chusid JG, McDonald JJ. Correlative Neuroanatomy and Functional Neurology Lange Medical Publication cos Altos Calif Ταπτάς ΙΝ, Ανδρεάδης Α, Κορδιολής ΝΙ. Παραπλανητικές κοιλιακές εκδηλώσεις επί νευροχειρουργικών παθήσεων. Πρακτικά 8ου Πανελληνίου Συνεδρίου Χειρουργικής, σελίδα 255, Vecht CJ, Hasxma Reiche H, Noordijk EM, et al. Treatment of single brain metastases. Radiotherapy alone or combined with neurosurgery? Ann. Neurol. 1993; 33: Galicich JH, Sundaresan N, Arbit E, et al. Surgical Treatment of a single brain metastasis. Factors associated with survival. Cancer 1980; 45: Lang FF, Savaya R. Surgical management of cerebral metastasis. Neurosurg. Clin N Am 1996,7:

Κεφάλαιο 22 Πολυσυστηματική πολυπαραγοντική προσέγγιση του καρκίνου

Κεφάλαιο 22 Πολυσυστηματική πολυπαραγοντική προσέγγιση του καρκίνου Κεφάλαιο 22 Πολυσυστηματική πολυπαραγοντική προσέγγιση του καρκίνου Κ. Σ. Γεννατάς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αρχική αντιμετώπιση ενός ασθενούς με καρκίνο διαιρείται σε τρία στάδια: α) τη διάγνωση, β) τη σταδιοποίηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΑΧΝΟΕΙΔΗΣ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ : «ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΕΝ ΑΙΘΡΙΑ» Του Δρος Χρήστου Γεωργόπουλου

ΥΠΑΡΑΧΝΟΕΙΔΗΣ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ : «ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΕΝ ΑΙΘΡΙΑ» Του Δρος Χρήστου Γεωργόπουλου ΥΠΑΡΑΧΝΟΕΙΔΗΣ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ : «ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΕΝ ΑΙΘΡΙΑ» Του Δρος Χρήστου Γεωργόπουλου Τι είναι Υπαραχνοειδής αιμορραγία είναι ένας ιδιαίτερος τύπος εγκεφαλικής αιμορραγίας που συνήθως εκδηλώνεται αιφνιδιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27 Χειρουργική θεραπεία και αντιμετώπιση των πνευμονικών μεταστάσεων

Κεφάλαιο 27 Χειρουργική θεραπεία και αντιμετώπιση των πνευμονικών μεταστάσεων Κεφάλαιο 27 Χειρουργική θεραπεία και αντιμετώπιση των πνευμονικών μεταστάσεων Ι. Τούμπουλης Ί. Μπελένης 452 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά το ήπαρ, οι πνεύμονες αποτελούν το δεύτερο συχνότερο όργανο ε ντόπισης μεταστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 26 Χειρουργική των μεταστάσεων

Κεφάλαιο 26 Χειρουργική των μεταστάσεων Κεφάλαιο 26 Χειρουργική των μεταστάσεων Γ. Σαββανής 414 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα από τα χαρακτηριστικά των κακοήθων όγκων είναι η ικανότητά τους να δημιουργούν μεταστάσεις οι οποίες αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 25 Γενικές αρχές παρηγορητικής και θεραπευτικής χειρουργικής στην ογκολογία

Κεφάλαιο 25 Γενικές αρχές παρηγορητικής και θεραπευτικής χειρουργικής στην ογκολογία Κεφάλαιο 25 Γενικές αρχές παρηγορητικής και θεραπευτικής χειρουργικής στην ογκολογία Γ. Πλατανιώτης 407 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο χειρουργός ογκολόγος είναι υπεύθυνος πολλές φορές για την αρχική διάγνωση, την σταδιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 33 Στερεοτακτική ακτινοχειρουργική

Κεφάλαιο 33 Στερεοτακτική ακτινοχειρουργική Κεφάλαιο 33 Στερεοτακτική ακτινοχειρουργική Γ. Ι. Πισσάκας Π. Γεωργοπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η θεραπευτική μέθοδος της στερεοτακτικής ακτινοχειρουργικής (stereotactic radiosurgery, SRS), υλοποιεί στο μέγιστο την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Πραγματοποιούν Χειμερινό Σχολείο με Θέμα: «Υποστήριξη ασθενών με καρκίνο και των φροντιστών τους»

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Πραγματοποιούν Χειμερινό Σχολείο με Θέμα: «Υποστήριξη ασθενών με καρκίνο και των φροντιστών τους» ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Το Τμήμα του, το ΓΟΝ «Άγιοι, το ΠΜΣ «ΜΕΘ και Επείγουσα Νοσηλευτική» και η Ελληνική Εταιρεία Έρευνας και Εκπαίδευσης (ΕΕΝΕΕ) Πραγματοποιούν Χειμερινό Σχολείο με Θέμα: «Υποστήριξη ασθενών με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 41 Γενικές παράμετροι τελικού ελέγχου αξιολόγησης της ανταπόκρισης στη θεραπεία

Κεφάλαιο 41 Γενικές παράμετροι τελικού ελέγχου αξιολόγησης της ανταπόκρισης στη θεραπεία Κεφάλαιο 41 Γενικές παράμετροι τελικού ελέγχου αξιολόγησης της ανταπόκρισης στη θεραπεία Χ. Κουρούσης Λ. Χέλης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εκτίμηση της ανταπόκρισης στην αντινεοπλασματική θεραπεία αποτελεί συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν 1 1. Αποδοχή κληρονομίας Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν μπορεί να ασκηθεί από τους δανειστές του κληρονόμου, τον εκτελεστή της διαθήκης, τον κηδεμόνα ή εκκαθαριστή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 50 Η χημειοθεραπεία σαν μέρος της αρχικής αντιμετώπισης του καρκίνου

Κεφάλαιο 50 Η χημειοθεραπεία σαν μέρος της αρχικής αντιμετώπισης του καρκίνου Κεφάλαιο 50 Η χημειοθεραπεία σαν μέρος της αρχικής αντιμετώπισης του καρκίνου Ν. Α. Μαλάμος Σ. Κ. Ρηγάτος ΟΡΙΣΜΟΣ Ως προεγχειρητική χημειοθεραπεία ορίζεται η πρώτη συστηματική θεραπεία που χορηγείται αμέσως

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΩΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ. Από τι προκαλείται η κατάθλιψη?

ΜΕΙΖΩΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ. Από τι προκαλείται η κατάθλιψη? Η μείζων κατάθλιψη ανήκει σε μια κατηγορία ψυχικών διαταραχών που ονομάζονται διαταραχές της διάθεσης. Η κατάθλιψη είναι αρκετά συχνή. Υπολογίζεται ότι 15 στους 100 ανθρώπους θα πάθουν κατάθλιψη κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 24 Η χειρουργική στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου

Κεφάλαιο 24 Η χειρουργική στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου Κεφάλαιο 24 Η χειρουργική στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου Ζ. Τουλούμης Κ. Αυγερινός Χ. Δερβένης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συνεχιζόμενη ανάπτυξη της εξέλιξης της ιατρικής τεχνολογίας κυρίως στον τομέα της απεικόνισης

Διαβάστε περισσότερα

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή.

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Mαθηματικό σύστημα Ένα μαθηματικό σύστημα αποτελείται από αξιώματα, ορισμούς, μη καθορισμένες έννοιες και θεωρήματα. Η Ευκλείδειος γεωμετρία αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate Κατηγορίες οφέλους και κόστους που προέρχονται από τις δημόσιες δαπάνες Για την αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΟΥΣΙΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΟΥΣΙΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΟΥΣΙΩΝ Σύμφωνα με τα διεθνή συστήματα ταξινόμησης ICD 10 και DSM IV υπάρχουν 2 κατηγορίες διαταραχών που σχετίζονται με ουσίες. Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται οι διαταραχές που σχετίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΑΝΤΙΟΠΗ ΓΙΓΑΝΤΙ ΟΥ Τοµεάρχης Λειτουργίας Κέντρων Ελέγχου Συστηµάτων Μεταφοράς ιεύθυνσης ιαχείρισης Νησιών ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΡΗΤΗΣ 2009 Εγκατεστηµένη Ισχύς (Ατµοµονάδες, Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 60 Οι αυξητικοί παράγοντες της ερυθράς σειράς

Κεφάλαιο 60 Οι αυξητικοί παράγοντες της ερυθράς σειράς Κεφάλαιο 60 Οι αυξητικοί παράγοντες της ερυθράς σειράς Κ. Κανδύλης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αναιμία είναι μία από τις συχνότερες επιπλοκές του καρκίνου και συμβαίνει σε ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών. Η ακριβής συχνότητά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 20 Σύστημα σταδιοποίησης ΤΝΜ

Κεφάλαιο 20 Σύστημα σταδιοποίησης ΤΝΜ Κεφάλαιο 20 Σύστημα σταδιοποίησης ΤΝΜ Σ. Ξυνόγαλος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα συστήματα σταδιοποίησης των κακοήθων νεοπλασιών είναι μέθοδοι αντικειμενικής εκτίμησης της έκτασης του όγκου σε δεδομένη στιγμή (κυρίως κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μάθημα: Ενόργανη Γυμναστική Χρήσιμα θεωρία στο κεφάλαιο της ενόργανης γυμναστικής για το γνωστικό αντικείμενο ΠΕ11 της Φυσικής Αγωγής από τα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια Κολλίντζα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ. (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ. (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ Επιμέλεια Άγγελου Αργυρακόπουλου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 16 Η κλασική ακτινοδιαγνωστική στην σταδιοποίηση του καρκίνου

Κεφάλαιο 16 Η κλασική ακτινοδιαγνωστική στην σταδιοποίηση του καρκίνου Κεφάλαιο 16 Η κλασική ακτινοδιαγνωστική στην σταδιοποίηση του καρκίνου Α. Μαλαγάρη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η κλασική Ακτινολογία κατά κύριο λόγο συμβάλει στην αρχική αναγνώριση ή επιβεβαίωση του νεοπλασματικού νοσήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21 Ποιότητα ζωής και κατάσταση λειτουργικής ικανότητος

Κεφάλαιο 21 Ποιότητα ζωής και κατάσταση λειτουργικής ικανότητος Κεφάλαιο 21 Ποιότητα ζωής και κατάσταση λειτουργικής ικανότητος Ε. Ρεπάσος Γ. Η. Πανάγος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών έχει σημειωθεί κατακόρυφη αύξηση του ενδιαφέροντος σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 55 Θεραπεία ναυτίας και εμέτου από χημειοθεραπεία

Κεφάλαιο 55 Θεραπεία ναυτίας και εμέτου από χημειοθεραπεία Κεφάλαιο 55 Θεραπεία ναυτίας και εμέτου από χημειοθεραπεία Β. Μπαρμπούνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ναυτία και ο έμετος που προκαλούνται από τη χορήγηση χημειοθεραπευτικών φαρμάκων είναι μεταξύ των πλέον δυσάρεστων εμπειριών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία ΘΕΜΑ: ποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία Σύνταξη: Μπαντούλας Κων/νος, Οικονομολόγος, Ms Χρηματοοικονομικών 1 Η πρώτη θεωρία σχετικά με τον αυτόματο

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση των μοντέλων διασποράς ατμοσφαιρικών ρύπων βασισμένη σε μαθηματικά κριτήρια.

Ταξινόμηση των μοντέλων διασποράς ατμοσφαιρικών ρύπων βασισμένη σε μαθηματικά κριτήρια. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Ταξινόμηη των μοντέλων διαποράς ατμοφαιρικών ρύπων βαιμένη ε μαθηματικά κριτήρια. Μοντέλο Ελεριανά μοντέλα (Elerian) Λαγκρατζιανά μοντέλα (Lagrangian) Επιπρόθετος διαχωριμός Μοντέλα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Ορμόνες και καρκίνος

Κεφάλαιο 7 Ορμόνες και καρκίνος Κεφάλαιο 7 Ορμόνες και καρκίνος Σ. Τσαγκαράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ορμονοεξαρτώμενη καρκινογένεση αφορά την πρόκληση νεοπλασματικών εξεργασιών στους ενδοκρινείς αδένες και ιστούς στόχους των ορμονών από ενδογενώς

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 56 Αντίδοτα και φάρμακα διάσωσης από την τοξικότητα της θεραπείας και τις επιπλοκές

Κεφάλαιο 56 Αντίδοτα και φάρμακα διάσωσης από την τοξικότητα της θεραπείας και τις επιπλοκές Κεφάλαιο 56 Αντίδοτα και φάρμακα διάσωσης από την τοξικότητα της θεραπείας και τις επιπλοκές Γ. Πανάγος 985 ΛΕΥΚΟΒΟΡΙΝΗ Συνώνυμα: Calcium Folinate, Citrovorum factor, Φυλλινικό ασβέστιο, LEUCOVO RIN Vials

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 14 Κυτταρολογική εξέταση υλικού εξ αναρροφήσεως διά λεπτής βελόνης

Κεφάλαιο 14 Κυτταρολογική εξέταση υλικού εξ αναρροφήσεως διά λεπτής βελόνης Κεφάλαιο 14 Κυτταρολογική εξέταση υλικού εξ αναρροφήσεως διά λεπτής βελόνης Δ. Δασκαλοπούλου Σ. Κ. Αρχοντάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ H αλματώδης εξέλιξη της ιατρικής ε πιστήμης και της τεχνολογίας τα τελευταία 30 χρόνια,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ Αίτια πριν τη γέννηση

ΑΙΤΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ Αίτια πριν τη γέννηση ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ Ο ορισμός που δίνεται από το DSM IV και το ICD 10 ορίζει τη νοητική υστέρηση ως την ύπαρξη νοητικού πηλίκου μικρότερου από 70, όπως αυτό ορίζεται από τα ψυχομετρικά τεστ. Πρέπει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 57 Εκλεκτικοί τροποποιητές των ορμονικών υποδοχέων

Κεφάλαιο 57 Εκλεκτικοί τροποποιητές των ορμονικών υποδοχέων Κεφάλαιο 57 Εκλεκτικοί τροποποιητές των ορμονικών υποδοχέων Ε. Ξυδάκης ΟΙΣΤΡΟΓΟΝΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ως γνωστόν, τα οιστρογόνα αποτελούν σημαντικότατους για τη φυσιολογία του οργανισμού παράγοντες.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή.

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή. ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Ο ασθενής έχοντας μαζί του το βιβλιάριο υγείας του και την τυπωμένη συνταγή από τον ιατρό, η οποία αναγράφει τον μοναδικό κωδικό της, πάει στο φαρμακείο. Το φαρμακείο αφού ταυτοποιήσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 40 Ένταση και πυκνότητα χορήγησης χημειοθεραπείας

Κεφάλαιο 40 Ένταση και πυκνότητα χορήγησης χημειοθεραπείας Κεφάλαιο 40 Ένταση και πυκνότητα χορήγησης χημειοθεραπείας Χ. Ζουμπλιός ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ιδανικός στόχος κάθε θεραπευτικής αγωγής είναι η ίαση. Στην κλινική πράξη όμως, για πάρα πολλά νοσήματα ό λων των ειδικοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 59 Ο ρόλος των μονοκλωνικών αντισωμάτων στην αντιμετώπιση συμπαγών όγκων

Κεφάλαιο 59 Ο ρόλος των μονοκλωνικών αντισωμάτων στην αντιμετώπιση συμπαγών όγκων Κεφάλαιο 59 Ο ρόλος των μονοκλωνικών αντισωμάτων στην αντιμετώπιση συμπαγών όγκων Χ. Π. Καλόφωνος Π. Δ. Γρίβας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η κατανόηση των μοριακών μηχανισμών που διέπουν την πορεία της κακο ήθους εξαλλαγής

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης 1 Η στρατηγική ανάπτυξης των αστικών κέντρων αναπτύσσεται ως συνδυασμός τεσσάρων στοιχείων. Πολυκεντρικότητα Δικτύωση Βελτίωση και ανάπτυξη των υποδομών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό.

ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό. 1 ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate, εισηγητής Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Κλασικός Αθλητισμός Δρόμοι : Μεσαίες και μεγάλες αποστάσεις Ταχύτητες Σκυταλοδρομίες Δρόμοι με εμπόδια Δρόμοι Μεσαίων και Μεγάλων αποστάσεων Στην αρχαία εποχή ο δρόμος που είχε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις Α1 μέχρι και Α6 να

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 29 Βασικές αρχές ακτινοβιολογίας

Κεφάλαιο 29 Βασικές αρχές ακτινοβιολογίας Κεφάλαιο 29 Βασικές αρχές ακτινοβιολογίας Θ. Αντωνάδου Ν. Θρουβάλας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η σημασία της ακτινοβιολογίας στην ακτινοθεραπεία Ο ρόλος της ακτινοθεραπείας στην αντιμετώπιση του καρκίνου Η ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 19 Τρέχοντα δεδομένα και προοπτικές στην οστεομυελική βιοψία

Κεφάλαιο 19 Τρέχοντα δεδομένα και προοπτικές στην οστεομυελική βιοψία Κεφάλαιο 19 Τρέχοντα δεδομένα και προοπτικές στην οστεομυελική βιοψία Δ. Αναγνώστου Κεραμίδα Ε. Πούλιου 355 ΕΙΣΑΓΩΓΗ O τίτλος του βιβλίου που πρόσφατα εκδόθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO),

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 23 Η ψυχολογική υποστήριξη του καρκινοπαθούς και της οικογένειάς του

Κεφάλαιο 23 Η ψυχολογική υποστήριξη του καρκινοπαθούς και της οικογένειάς του Κεφάλαιο 23 Η ψυχολογική υποστήριξη του καρκινοπαθούς και της οικογένειάς του Γ. Α. Ρηγάτος Τα τελευταία είκοσι χρόνια ολοένα και περισσότερο οι γιατροί απομακρύνονται από το παραδοσιακό μονοδιάστατο βιοϊατρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΛΙΚΗ ΡΗΞΗ ΠΡΟΣΘΙΟΥ ΧΙΑΣΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ» Εισηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 31 Ενδείξεις εξωτερικής ακτινοθεραπείας

Κεφάλαιο 31 Ενδείξεις εξωτερικής ακτινοθεραπείας Κεφάλαιο 31 Ενδείξεις εξωτερικής ακτινοθεραπείας Γ. Κύργιας Μ. Καλογερίδη 526 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Διεθνής Επιτροπή Ακτινικών Μονάδων και Μετρήσεων (ICRU International Commission on Radiation Units and Measurements)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 48 Ανοσοτρποποιητικά αντινεοπλασματικά φάρμακα, αναστολείς της τυροσινικής κινάσης, και αναστολείς του πρωτεοσωματίου

Κεφάλαιο 48 Ανοσοτρποποιητικά αντινεοπλασματικά φάρμακα, αναστολείς της τυροσινικής κινάσης, και αναστολείς του πρωτεοσωματίου Κεφάλαιο 48 Ανοσοτρποποιητικά αντινεοπλασματικά φάρμακα, αναστολείς της τυροσινικής κινάσης, και αναστολείς του πρωτεοσωματίου Γ. Πανάγος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο κεφάλαιο αυτό θα αναφερθούμε σε νεότερα φάρμακα που

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Ακτινοθεραπεία με ηλεκτρόνια

Κεφάλαιο 32 Ακτινοθεραπεία με ηλεκτρόνια Κεφάλαιο 32 Ακτινοθεραπεία με ηλεκτρόνια Μ. Τρίχας Α. Πανουσάκη 549 ΦΥΣΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η δέσμη ταχέων ηλεκτρονίων έχει χρησιμοποιηθεί στην ακτινοθεραπεία από το 1950, αρχικά από

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Γιάννης Ι. Πασσάς Γλώσσα Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Αρχή πάντων ορισµός εστί Γλώσσα: Κώδικας ση4είων ορισ4ένης 4ορφής (γλωσσικής), 4ε τα ο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 35 Εισαγωγική προεγχειρητική ακτινοθεραπεία

Κεφάλαιο 35 Εισαγωγική προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Κεφάλαιο 35 Εισαγωγική προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Γ. Σαρρής Ν. Μπουντούρογλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ακτινοθεραπεία στην θεραπεία των κακοήθων όγκων μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνη με σκοπό την ίαση αποκλειστική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 52 Ανακάλυψη και ανάπτυξη νέων. νέων αντινεοπλασματικών φαρμάκων

Κεφάλαιο 52 Ανακάλυψη και ανάπτυξη νέων. νέων αντινεοπλασματικών φαρμάκων Κεφάλαιο 52 Ανακάλυψη και ανάπτυξη νέων αντινεοπλασματικών φαρμάκων Α. Γ. Πάλλης Α. Καλυκάκη Β. Γεωργούλιας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στον ανεπτυγμένο κόσμο περίπου ένα στα τρία άτομα θα προσβληθεί κάποια στιγμή της ζωής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Περίληψη Κεφαλαίου: Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και αφετέρου η σωστή εφαρμογή του Επιχειρηματικού

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13 Χειρισμός χειρουργικού παρασκευάσματος ταχεία βιοψία

Κεφάλαιο 13 Χειρισμός χειρουργικού παρασκευάσματος ταχεία βιοψία Κεφάλαιο 13 Χειρισμός χειρουργικού παρασκευάσματος ταχεία βιοψία Ε. Μπαϊρακτάρη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εργασία ρουτίνας που συνοδεύει ένα χειρουργικό παρασκεύασμα περιλαμβάνει τη μακροσκοπική και μικροσκοπική εξέταση.

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Νίκος Παπαδόπουλος Αλλεργιολογικό τμήμα Β ΠΠΚ Εισαγωγή Το παιδί δεν είναι ένας ενήλικας σε μικρογραφία Δυναμική ανάπτυξη οργάνων Πνεύμονες Ανοσιακό σύστημα Δυναμική ειδικοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση Θερμομόρφωση (Thermoforming)

Εργαστηριακή Άσκηση Θερμομόρφωση (Thermoforming) Σελίδα 1 Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Μηχανικών Μηχανολογίας και Κατασκευαστικής ΜΜΚ 452: Μηχανικές Ιδιότητες και Κατεργασία Πολυμερών Εργαστηριακή Άσκηση Θερμομόρφωση (Thermoforming) Σελίδα 2 Εισαγωγή: Η

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συµπληρωµένο.

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συµπληρωµένο. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος

23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος 23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος Μια βραδιά στο λούκι με τους αστέγους «Έχετε ποτέ σκεφτεί να κοιμηθείτε μια χειμωνιάτικη νύχτα στο δρόμο;» Με αυτό το ερώτημα απευθύναμε και φέτος την πρόσκληση στους

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 66 Ραδιοϊσοτοπική συστηματική θεραπεία του πόνου από οστικές μεταστάσεις

Κεφάλαιο 66 Ραδιοϊσοτοπική συστηματική θεραπεία του πόνου από οστικές μεταστάσεις Κεφάλαιο 66 Ραδιοϊσοτοπική συστηματική θεραπεία του πόνου από οστικές μεταστάσεις Χ. Γιαννοπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι οστικές μεταστάσεις αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των ασθενών με καρκίνο του προστάτη,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 42 Αλκυλιούντες παράγοντες και αντινεοπλασματικά αντιβιοτικά

Κεφάλαιο 42 Αλκυλιούντες παράγοντες και αντινεοπλασματικά αντιβιοτικά Κεφάλαιο 42 Αλκυλιούντες παράγοντες και αντινεοπλασματικά αντιβιοτικά Σ. Ντρουφάκου ΑΛΚΥΛΙΟΥΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι αλκυλιούντες παράγοντες στοχεύουν το DNA και είναι κυτταροτοξικές, μεταλλαξιογόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου, Υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. ΘΕΜΑΤΙΚΗ : Η αρμοδιότητα των διοικητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ Μορφές δημόσιου δανεισμού Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate 1 Ανάλογα με την πηγή προελεύσεως των πόρων Με βάση το κριτήριο αυτό, ο δανεισμός διακρίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 43 Αλκαλοειδή της βίνκα ρόζεα

Κεφάλαιο 43 Αλκαλοειδή της βίνκα ρόζεα Κεφάλαιο 43 Αλκαλοειδή της βίνκα ρόζεα Ε. Ξυδάκης Γ. Μαρκάτος 732 ΓΕΝΙΚΑ ΧΗΜΙΚΗ ΔΟΜΗ Τα αλκαλοειδή της βίνκα (vinca alkaloids) είναι μεταξύ των πρώτων κυτταροτοξικών φαρμάκων που αποκαλύφθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Πομπιέρη Βασιλεία, Δικηγόρος, LLM UCL Πτωχευτικό Δίκαιο Σημαντικότερες ρυθμίσεις σε προπτωχευτικό στάδιο. Εισαγωγή της διαδικασίας συνδιαλλαγής Σκοπός Η διάσωση και εξυγίανση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 63 Μη στερινοειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα στην ογκολογία

Κεφάλαιο 63 Μη στερινοειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα στην ογκολογία Κεφάλαιο 63 Μη στερινοειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα στην ογκολογία Μ. Σαμάρκος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (Non steroidal anti inflammatory drugs, NSAID ΜΣΑΦ) είναι μια κατηγορία φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11 Επιδημιολογία του καρκίνου

Κεφάλαιο 11 Επιδημιολογία του καρκίνου Κεφάλαιο 11 Επιδημιολογία του καρκίνου Μ. Παπαδάκου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ανθρώπινες απώλειες που προκαλεί ο καρκίνος είναι τεράστιες. Παραμένει η κυριότερη αιτία θανάτου μετά τις καρδιαγγειακές παθήσεις. Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΩΝΙΑΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΩΜΟΠΛΑΤΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Η ΓΩΝΙΑΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΩΜΟΠΛΑΤΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΟΡΘΩΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΤΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Η ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΥΤΕΡΠΗ ΔΕΜΙΡΗ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ A Ε B Ζ Η Γ K Θ Δ Ι Ορισμός Ένα (μη κατευθυνόμενο) γράφημα (non directed graph) Γ, είναι μία δυάδα από σύνολα Ε και V και συμβολίζεται με Γ=(Ε,V). Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 64 Τα οπιοειδή στην αναλγησία του χρόνιου καρκινικού πόνου

Κεφάλαιο 64 Τα οπιοειδή στην αναλγησία του χρόνιου καρκινικού πόνου Κεφάλαιο 64 Τα οπιοειδή στην αναλγησία του χρόνιου καρκινικού πόνου Χ. Μπούκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκινικός πόνος είναι κυρίως χρόνιος πόνος, η διάρκεια του είναι μεγαλύτερη των 3 μηνών, εμφανίζεται σχεδόν καθημερινά,

Διαβάστε περισσότερα

1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη

1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υ- πουργείου Οικονομικών και στοχεύοντας στην όσο το δυνατό πληρέστερη

Διαβάστε περισσότερα

Αικ. Κωνσταντοπούλου Παιδίατρος

Αικ. Κωνσταντοπούλου Παιδίατρος H πρόληψη στην Υγεία στην Ελλάδα Δημοσιεύθηκε: 13 Saturday November @ GTB Standard Time Θεματική Ενότητα: Υγεία Η πρόληψη αποσκοπεί στην ελάττωση του κινδύνου εμφάνισης ή εξελικτικής επιδείνωσης νόσου,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 Καρκινογένεση εξ ακτινοθεραπείας και σύνδρομα ραδιοευαισθητοποίησης

Κεφάλαιο 6 Καρκινογένεση εξ ακτινοθεραπείας και σύνδρομα ραδιοευαισθητοποίησης Κεφάλαιο 6 Καρκινογένεση εξ ακτινοθεραπείας και σύνδρομα ραδιοευαισθητοποίησης Β. Τάραντο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η καρκινογένεση οφείλεται στην επίδραση επάνω στο κύτταρο και ιδιαίτερα στο DNA αυτού τριών βλαπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Τεχνική φλοπ Φορά Σκοπός της φοράς είναι να αναπτυχθεί μια ιδανική για τον κάθε αθλητή ταχύτητα και ταυτόχρονα να προετοιμάσει το πάτημα. Το είδος της φοράς του Fosbury ήτα, μια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΘΕΜΑ: Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Ο ΙΕΡΑΡΧΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ Σύνταξη: Ηλίας Κουβαράς, Δικηγόρος L.L.M., Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 36 Μοριακή στοχευμένη θεραπεία με ραδιοϊσότοπα

Κεφάλαιο 36 Μοριακή στοχευμένη θεραπεία με ραδιοϊσότοπα Κεφάλαιο 36 Μοριακή στοχευμένη θεραπεία με ραδιοϊσότοπα Σ. Σαράντη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος ραδιοϊσοτοπική μοριακή στόχευση μπορεί να καθορισθεί σαν η ειδική συγκέντρωση ενός διαγνωστικού ή θεραπευτικού ραδιοϊσοτόπου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 17 Ο ρόλος της αξονικής τομογραφίας στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου

Κεφάλαιο 17 Ο ρόλος της αξονικής τομογραφίας στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου Κεφάλαιο 17 Ο ρόλος της αξονικής τομογραφίας στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου Χ. Πέππας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Αξονική Τομογραφία (ΑΤ) βρήκε αρχικά εφαρμογή στα τέλη της 10ετίας του 60 αρχές της 10ετίας

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση Εικόνας. Σήμερα!

Βελτίωση Εικόνας. Σήμερα! Βελτίωση Εικόνας Σήμερα! Υποβάθμιση εικόνας Τεχνικές Βελτίωσης Restoration (Αποκατάσταση) Τροποποίηση ιστογράμματος Ολίσθηση ιστογράμματος Διάταση (stretching) Ισοστάθμιση του ιστογράμματος (histogram

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων Περίληψη Κεφαλαίου: Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά χαρακτηριστικά του μείγματος Marketing (Μ.Κ.Τ.), στο πλαίσιο της εύρυθμης λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Ποια έντομα είναι εχθροί των φυτών και πώς θα τα αντιμετωπίσετε

Ποια έντομα είναι εχθροί των φυτών και πώς θα τα αντιμετωπίσετε Ποια έντομα είναι εχθροί των φυτών και πώς θα τα αντιμετωπίσετε Δυστυχώς είναι μια πραγματικότητα της ζωής ότι αν διατηρείτε στο σπίτι σας φυτά, υπάρχει πάντα η πιθανότητα να υποστούν ζημίες από βλαβερούς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Μελέτες Περιβαλλοντικών επιπτώσεων

ΘΕΜΑ: Μελέτες Περιβαλλοντικών επιπτώσεων ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ: Μελέτες Περιβαλλοντικών επιπτώσεων 1 8.α. Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) ονομάζεται η εμπεριστατωμένη και τεκμηριωμένη επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 34 Βραχυθεραπεία

Κεφάλαιο 34 Βραχυθεραπεία Κεφάλαιο 34 Βραχυθεραπεία Μ. Ι. Μπαλαφούτα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Υπάρχουν δύο τύποι ακτινοθεραπείας, η εξωτερικής δέσμης (Ε ΑΚΘ) ή τηλεθεραπεία και η εσωτερική η οποία υποδιαιρείται στην των κλειστών ραδιενεργών πηγών

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α. Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α. Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό την ένδειξη Σωστό, αν

Διαβάστε περισσότερα

«Διεργασίες μεταφοράς και διασποράς της αέριας ρύπανσης

«Διεργασίες μεταφοράς και διασποράς της αέριας ρύπανσης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ «Διεργασίες μεταφοράς και διασποράς της αέριας ρύπανσης 1 Ατμοσφαιρικός κύκλος της ρύπανσης Ως γνωστόν, οι ανθρωπογενείς εκπομπές ρύπων είναι υπεύθυνες για τα υψηλά επίπεδα ρύπανσης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 49 Αντινεοπλασματικά φάρμακα με περιορισμένες ενδείξεις και αμφισβητούμενης κατάταξης αντινεοπλασματικά χημειοθεραπευτικά φάρμακα

Κεφάλαιο 49 Αντινεοπλασματικά φάρμακα με περιορισμένες ενδείξεις και αμφισβητούμενης κατάταξης αντινεοπλασματικά χημειοθεραπευτικά φάρμακα Κεφάλαιο 49 Αντινεοπλασματικά φάρμακα με περιορισμένες ενδείξεις και αμφισβητούμενης κατάταξης αντινεοπλασματικά χημειοθεραπευτικά φάρμακα Γ. Πανάγος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο κεφάλαιο αυτό περιελάβαμε κυρίως παλαιότερα

Διαβάστε περισσότερα

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε:

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε: Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 18 Δείκτες ορού επί κακοήθων συμπαγών νεοπλασμάτων

Κεφάλαιο 18 Δείκτες ορού επί κακοήθων συμπαγών νεοπλασμάτων Κεφάλαιο 18 Δείκτες ορού επί κακοήθων συμπαγών νεοπλασμάτων Λ. Κυρίου Μάλλη Μ. Μ. Βασλαματζής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ιστορία προσδιορισμού νεοπλασματικών δεικτών ξεκινά το 1848 με την α νακάλυψη της μυελωματικής πρωτεΐνης

Διαβάστε περισσότερα

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Κινητική Μάθηση Μέρος Πρώτο : Ανθρώπινη απόδοση εκτέλεση 1. Εισαγωγή «Η ικανότητα που έχει κάποιος, να πετυχαίνει ένα τελικό αποτέλεσμα με την μεγαλύτερη δυνατή σιγουριά και τη

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές προσωπικότητας

Διαταραχές προσωπικότητας Διαταραχές προσωπικότητας Όταν μιλάμε για προσωπικότητα αναφερόμαστε στο σύνολο των ψυχολογικών χαρακτηριστικών ενός ανθρώπου, τα οποία καθορίζουν τον τρόπο ζωής του, τις σχέσεις του με τους άλλους και

Διαβάστε περισσότερα

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος ιαφορικές Εξισώσεις Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Ατελείς ιδιοτιμές Εκθετικά πινάκων Μανόλης Βάβαλης Τμήμα Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Δ/νση Μηχανοργάνωσης & Η.Ε.Σ.

Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Δ/νση Μηχανοργάνωσης & Η.Ε.Σ. Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Δ/νση Μηχανοργάνωσης & Η.Ε.Σ. Απρίλιος 2012 ΥΠΕΣ-ΔΜΗΕΣ Β' κ Γ' ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ 2009 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΕΚΛΟΓΙΚΟΙ ΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ 1 Εκλογείς

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ξάνθη, 12 Μαΐου 2015 Χωρική Συνοχή σύνολο αρχών για την αρμονική,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΑΠΑΤΗ Αδίκημα διαχρονικό. Εξελίσσεται και μετασχηματίζεται. Η δημιουργία εκτεταμένου ηλεκτρονικού δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 51 Συνδυασμένη ακτινο χημειοθεραπεία

Κεφάλαιο 51 Συνδυασμένη ακτινο χημειοθεραπεία Κεφάλαιο 51 Συνδυασμένη ακτινο χημειοθεραπεία Γ. Α. Πλατανιώτης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην προσπάθεια για αύξηση της κυτταροκτόνου δράσης της ακτινοβολίας στα νεοπλασματικά κύτταρα, έχουν χρησιμοποιηθεί διάφοροι παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.6: Η Διαδικασία Εντοπισμού Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Το έκτο κεφάλαιο πραγματεύεται την ευρύτερη έννοια της

Κεφάλαιο 2.6: Η Διαδικασία Εντοπισμού Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Το έκτο κεφάλαιο πραγματεύεται την ευρύτερη έννοια της Κεφάλαιο 2.6: Η Διαδικασία Εντοπισμού Επιχειρηματικών Ευκαιριών Περίληψη Κεφαλαίου: Το έκτο κεφάλαιο πραγματεύεται την ευρύτερη έννοια της Επιχειρηματικής Ευκαιρίας, τα στάδια εντοπισμού της και τους γενικότερους

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 30 Γενικές αρχές ακτινοθεραπείας

Κεφάλαιο 30 Γενικές αρχές ακτινοθεραπείας Κεφάλαιο 30 Γενικές αρχές ακτινοθεραπείας Ι. Ρ. Κούβαρης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ακτινοθεραπεία είναι η κλινική ογκολογική ειδικότητα αντιμετώπισης του καρκίνου με τη χρήση της ιοντίζουσας ακτινοβολίας. H εξάσκησή της

Διαβάστε περισσότερα

Ταξάνες Χ. Πανόπουλος ΠΑΚΛΙΤΑΞΕΛΗ (TAXOL) ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ταξάνες Χ. Πανόπουλος ΠΑΚΛΙΤΑΞΕΛΗ (TAXOL) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κεφάλαιο 46 Ταξάνες Χ. Πανόπουλος 756 Τα κύτταρα υποστηρίζονται από ένα κυτταροσκελετό που αποτελείται από πρωτεϊνικές ίνες. Ένας αστεροειδής σχηματισμός από μικροσωληνίσκους, εκτείνεται από το κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg)

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Β Δ Β Δ Γ Γ Κύκλος του Euler (Euler cycle) είναι κύκλος σε γράφημα Γ που περιέχει κάθε κορυφή του γραφήματος, και κάθε ακμή αυτού ακριβώς μία φορά. Για γράφημα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η

Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών Περίληψη Κεφαλαίου: Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η κοινωνική οικονομία προσφέρει μία διαφορετική προσέγγιση στην τοπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

HY 280. θεμελιακές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Γεώργιος Φρ.

HY 280. θεμελιακές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Γεώργιος Φρ. HY 280 «ΘΕΩΡΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ» θεμελικές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Γεώργιος Φρ. Γεωργκόπουλος μέρος Α Εισγωγή, κι η σική θεωρί των πεπερσμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων: Μαρία Καρ. Μάρκου, Δικηγόρος 5β η Ενότητα Συμμετοχή Φυσικός αυτουργός είναι εκείνος που διαπράττει ο ίδιος το αδίκημα, αυτοπροσώπως, με τα χέρια του, με δικά του μέσα,

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης (β) Η απόλυτη υπεραξία Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Στο κεφάλαιο για την αγορά και την πώληση της εργατικής δύναμης (ελληνική έκδοση: τόμος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8 Τεχνικές μοριακής ιστοπαθολογίας στην Ογκολογία

Κεφάλαιο 8 Τεχνικές μοριακής ιστοπαθολογίας στην Ογκολογία Κεφάλαιο 8 Τεχνικές μοριακής ιστοπαθολογίας στην Ογκολογία Ν. Καπράνος Δ. Ροντογιάννη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η σύγχρονη ιατρική είναι άρρηκτα δεμένη με την επαναστατική εξέλιξη της μοριακής βιολογίας. Με την εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα