Αριστοτέλης ΚΕΦAΛΑΙΟ TΕΤΑΡΤΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αριστοτέλης ΚΕΦAΛΑΙΟ TΕΤΑΡΤΟ"

Transcript

1 Η Σχολή του Αριστοτέλη. Νωπογραφία, έργο του Gustav Adolph Spangenberg (88-888, Πανεπιστήµιο του Χάλε). ΚΕΦAΛΑΙΟ TΕΤΑΡΤΟ Αριστοτέλης Στο κεφάλαιο αυτό: Θα γνωρίσουµε τη ζωή, το συγγραφικό έργο και τη φιλοσοφική δραστηριότητα του Αριστοτέλη, του σηµαντικότερου µαθητή του Πλάτωνα, ο οποίος υπήρξε ο πολυγραφότερος φιλόσοφος της αρχαιότητας και διακρίθηκε για το εύρος των επιστηµονικών του αναζητήσεων και την εµβρίθεια των φιλοσοφικών του θεωριών. Θα µελετήσουµε προβλήµατα της ηθικής, κοινωνικής και πολιτικής φιλοσοφίας που συνδέονται άµεσα µε τις αντιλήψεις του Αριστοτέλη. Θα εξετάσουµε τις ηθικές αντιλήψεις αυτού σχετικά µε τον τελικό σκοπό του ανθρώπινου βίου, την ευδαιµονία, θα αναλύσουµε τον ορισµό της αρετής ως ξεως προαιρετικ ς και ως µεσ τητος µεταξύ δύο άκρων και θα συζητήσουµε τις απόψεις του Αριστοτέλη για τη φιλία και την αναγκαιότητά της για την ιδιωτική και δηµόσια ζωή. Θα µελετήσουµε τις κοινωνικές και πολιτικές του αντιλήψεις για τη φύση και την προέλευση της πολιτικής κοινωνίας, για την οργάνωση και τη δοµή της πολιτείας και την πολιτειακή συγκρότηση. Θα αναφερθούµε στην επίδραση που έχει ασκήσει η αριστοτελική φιλοσοφία σε όλες τις εποχές και θα επισηµάνουµε την επικαιρότητά της.

2 π ø ÚÈÛÙÔÙ ÏË ˆ Î È Ë appleúôûˆappleèîfiùëù ÙÔ ÚÈÛÙÔÙ ÏË (84- apple.ã.) ) ÓÓËÛË Î È Î Ù ÁˆÁ ÚÈÛÙÔÙ ÏË apple ÚÍÂ Ô appleèô appleôï ÌÂÚ Î È ÌÂıÔ ÈÎfi ÊÈÏfiÛÔÊÔ ÙË Ú ÈfiÙËÙ. Œ ËÛ ÙËÓ ÂappleÔ Î Ù ÙËÓ ÔappleÔ Ë ËÁÂÌÔÓ ÙË ª ΠÔÓ ÂappleÂÎÙÂÈÓfiÙ Ó Û ÔÏfi- ÎÏËÚË ÙËÓ ÏÏ, ÌÂ Û Ó appleâè ÙËÓ apple Ú ÎÌ ÙË applefiïë -ÎÚ ÙÔ Î È ÙËÓ Âapple ÎÙ ÛË ÙÔ ÂÏÏËÓÈÛÌÔ ÛÙËÓ Ó ÙÔÏ. ÂÓÓ ıëîâ ÙÔ 84 apple.ã. ÛÙ Ù ÁÈÚ ÙË Ã ÏÎÈ ÈÎ, applefiïë ÎÚ ÈÊÓÒ ÂÏÏËÓÈÎ appleô   ÂappleÔÈÎÈÛÙ applefi ÙËÓ ÕÓ ÚÔ Î È ÙË Ã ÏÎ. Ù - Ú ÙÔ Ù Ó Ô ÈÎfiÌ Ô, appleúôûˆappleèîfi ÁÈ ÙÚfi ÙÔ ÛÈÏÈ ÙË ª ΠÔÓ Ì - ÓÙ ÙÔ µ, Î È ÌËÙ Ú ÙÔ Ë º ÈÛÙ appleô Ë ÔÈÎÔÁ ÓÂÈ ÙË appleúôâú fiù Ó applefi ÙË Ã Ï- Î. º ÓÂÙ È fiùè Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË apple ÎÙËÛ ÙÔ ÂÓ È Ê ÚÔÓ ÙÔ ÁÈ ÙË ÈÔÏÔÁ applefi ÙÔÓ apple Ù Ú ÙÔ, ÊÔ ÔÈ ÛÎÏËappleÈ Â ÂÎapple Â Ó Ù apple È È ÙÔ applefi ÌÈÎÚ ËÏÈÎ ÛÙËÓ Ó ÙÔÌ Î È, ÂÓ Â ÔÌ Óˆ, ÔËıÔ Û ÙÔÓ apple Ù Ú ÙÔ fiù Ó Ù Ó ÌÈÎÚfi. Œ Û ÙÔ ÁÔÓ ÙÔ Û ÌÈÎÚ ËÏÈÎ Î È Ó ÙÚ ÊËΠapplefi Ó Ó Û ÁÁÂÓ ÙÔ ÛÙÔÓ Ù ÚÓ, applefiïë ÙË ª. Û. Μαρµάρινη κεφαλή του Αριστοτέλη (Κοπεγχάγη, Γλυπτοθήκη Ny Carlsberg). ) Ì ıëùâ ÛÙËÓ Î ËÌ ÙÔ Ï ÙˆÓ Ô 67 apple.ã., Û ËÏÈÎ ÂÎ ÂappleÙ ÂÙÒÓ, apple Á ÛÙËÓ ı Ó ÁÈ Ó ÛappleÔ ÛÂÈ ÛÙËÓ Î - ËÌ ÙÔ Ï ÙˆÓ, fiappleô Î È apple Ú ÌÂÈÓ ÁÈ Â ÎÔÛÈ ÚfiÓÈ Ì ÚÈ ÙÔÓ ı Ó ÙÔ ÙÔ ÛÎ ÏÔ ÙÔ. Àapple ÚÍÂ Ô Î Ï ÙÂÚÔ Ì ıëù ÙÔ Ï ÙˆÓ, Ô ÔappleÔ Ô ÙÔÓ appleôî - ÏÔ Û νο ν ÙË Î ËÌ. ŒÓıÂÚÌÔ appleôûùëúèîù ÙÔ fiûô ÂΠÓÔ Ô ÛÂ, ÎÚ - ÙËÛ ÚÁfiÙÂÚ ÎÚÈÙÈÎ ÛÙ ÛË appleúô ÙË ÊÈÏÔÛÔÊ ÙÔ Î È Ó appleù Í ÈÎfi ÙÔ ÓÂ- Í ÚÙËÙÔ ÊÈÏÔÛÔÊÈÎfi Û ÛÙËÌ. Á) ÁÎ Ù ÛÙ ÛË ÛÙËÓ ÕÛÛÔ Î È ÊÈÏÔÛÔÊÈÎ È ÛÎ Ï ªÂÙ ÙÔÓ ı Ó ÙÔ ÙÔ Ï ÙˆÓ, ÙÔ 47 apple.ã., Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË Ê Á applefi ÙËÓ ı Ó Î È apple Á ÛÙËÓ ÕÛÛÔ, applefiïë ÙË ªÈÎÚ Û apple Ó ÓÙÈ applefi ÙË Û Ô, ÎÔÓÙ ÛÙÔÓ Ù Ú- Ó, fiappleô   ÌÂÁ ÏÒÛÂÈ. Ù Ó, appleèı ÓÒ, Û ÚÂÛÙËÌ ÓÔ ÂappleÂÈ Ô appleâ ÛÈappleappleÔ, ıëó Ô appleôï ÙË Î È ÓÈ Èfi ÙÔ Ï ÙˆÓ, ÙÔÓ È ıëîâ ÛÙË ÈÔ ÎËÛË ÙË Î - ËÌ. ÈÔ appleèı ÓfiÓ, ˆÛÙfiÛÔ, Â Ó È Ó Ê Á applefi ÙËÓ ı Ó ÁÈ ÏfiÁÔ appleôïèùèîô, ÊÔ apple Ú Â ÂΠÓÙÈÌ Î ÔÓÈÎfi apple ÚÂÙfi ÌÂÙ ÙËÓ Î Ù ÏË Ë ÙË Ï ÓıÔ applefi ÙÔÓ º ÏÈappleappleÔ (48 apple.ã.) Î È ÙËÓ appleôïèùèî ÓÔ Ô ÙÔ ËÌÔÛı ÓË, appleô Ù Ó ÂappleÈÎÂÊ Ï ÙÔ ÓÙÈÌ Î ÔÓÈÎÔ ÎfiÌÌ ÙÔ. ÙËÓ ÕÛÛÔ apple Ú ÌÂÈÓ ÙÚ ÚfiÓÈ Î È ÁÓÒÚÈÛ ÙÔÓ ÂfiÊÚ ÛÙÔ appleô ÁÈÓ ÚÁfiÙÂÚ Ì ıëù ÙÔ. ΠÂÚ ÓËÛ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ÙˆÓ ÒˆÓ Î È ÙˆÓ Ê ÙÒÓ Î È ÁÚ Â Ù Ê ÛÈÔÁÓˆÛÙÈÎ ÙÔ ÚÁ. ) ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÛÎ ÏÔ ÙÔ Ó ÚÔ ÏÂÍ Ó ÚÔ ÛÙË ª ΠÔÓ ŒappleÂÈÙ applefi appleúfiûîïëûë ÙÔ ÛÈÏÈ ÙË ª ΠÔÓ º ÏÈappleappleÔ, Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË apple Á ÛÙËÓ ÏÏ Î È Ó Ï Â ÙËÓ ÂÎapple  ÛË ÙÔ ÁÈÔ ÙÔ ÏÂÍ Ó ÚÔ, appleô Ù Ó ÙfiÙ ÂÙÒÓ. È ÙËÓ ÁˆÁ ÙÔ ÏÂÍ Ó ÚÔ ÚËÛÈÌÔappleÔ ËÛ ٠ÔÌËÚÈÎ appleë Î È ÏÏ Πλάτων και Αριστοτέλης σε διαλεκτική αντιπαράθεση. Ανάγλυφο του Λούκα ντέλα Ρόµπια (Φλωρεντία, περ ). Το ανάγλυφο αυτό είναι από το κωδωνοστάσιο του καθεδρικού ναού της Φλωρεντίας και συµβολίζει τη φιλοσοφία ή, για την ακρίβεια, τη λογική µε τη µορφή ζωηρής συζήτησης ανάµεσα στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη. Ο Έλλην Αριστοτέλης. Ο Αριστοτέλης σε τοιχογραφία του Καθολικού της Μονής των Φιλανθρωπηνών στο Νησί των Ιωαννίνων, ος αιώνας. Τόσο ο Πλάτων όσο και ο Αριστοτέλης είχαν σηµαντική συµβολή στη µεσαιωνική θεολογία και αποκαλούνταν «Χριστιανοί πριν τον Χριστό», σε ορισµένες περιπτώσεις µάλιστα απεικονίζονται σε χριστιανικούς ναούς.

3 84 π ø Αριστοτέλης «Πάντες νθρωποι το ε δέναι ρέγονται φ σει». (Μετά τα Φυσικά, I, 980a ) Η εναρκτήρια πρόταση του αριστοτελικού έργου Μετά τα Φυσικά. Μαρµάρινο κεφάλι του νεαρού Αλεξάνδρου, ος αι. µ.χ. (Αθήνα, Μουσείο Κανελλοπούλου). Ο Αριστοτέλης διδάσκει τον Αλέξανδρο. Το 4 π.χ. ο Αριστοτέλης µετέβη στη µακεδονική αυλή και ανέλαβε την εκπαίδευση του Αλεξάνδρου µέχρι το 6 π.χ. Ο Αριστοτέλης θεωρείται πατέρας της λογικής, η οποία παρέµεινε κύριο µάθηµα στην εκπαίδευση του Μεσαίωνα και προσελκύει το ενδιαφέρον µέχρι σήµερα. Λεπτοµέρεια νωπογραφίας του 5ου αι. από τον καθεδρικό ναό του Le Puy, όπου απεικονίζεται ο Αριστοτέλης και προσωποποιηµένη η Λογική. ÚÁ ÙË ÂÏÏËÓÈÎ ÁÚ ÌÌ ÙÂ. appleëú Û ıâùèî ÙËÓ appleôïèùèî Û ÌappleÂÚÈÊÔÚ ÙÔ ÏÂÍ Ó ÚÔ, Ô ÔappleÔ Ô Â Â appleâè: Στον πατέρα µου οφείλω το «ζ ν», στο δάσκαλ µου το «ε ζ ν». Ô 6 apple.ã. Ô º ÏÈappleappleÔ ÔÏÔÊÔÓ ıëîâ Î È Ô Ï Í Ó ÚÔ Ó ËΠÛÙÔÓ ıúfióô. ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÁÚ Â ÁÈ ÙfiÓ Î È ÙÔ ÊÈ ÚˆÛ ÙÔ Περ βασιλείας ÚÁÔ ÙÔ, Ì appleúôùúôapple ÁÈ ÔÚı ÛÎËÛË ÙË ÂÍÔ Û. Â) Ú ÛË ÙÔ ÎÂ Ô ÛÙËÓ ı Ó Ô 5 apple.ã., ÌÂÙ applefi Û ÓÙÔÌË apple Ú ÌÔÓ ÛÙ Ù ÁÈÚ, Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË Âapple ÛÙÚ  ÛÙËÓ ı Ó Î È Ú Û ÈÎ ÙÔ Û ÔÏ, ÙÔ «ÎÂÈÔÓ», Ó ÌÂÛ ÛÙÔÓ ÏfiÊÔ ÙÔ Î - ËÙÙÔ Î È ÙÔÓ appleôù Ìfi πïèûfi, ÎÔÓÙ ÛÙÔÓ Ó fi ÙÔ ÎÂ Ô applefiïïˆó, fiappleô Û Ó È- Û ÙËÓ ÂappleÈÛÙËÌÔÓÈÎ ÚÂ Ó Î È ÙË È ÛÎ Ï ÙÔ. Ô «ÎÂÈÔÓ», Ë appleâú ÊËÌË «ÂÚÈapple ÙËÙÈÎ ÔÏ», ÔÓÔÌ ÛÙËΠÚÁfiÙÂÚ Î È «ÂÚ apple ÙÔ», applefi Ó ÔÈÎÔ fiìëì ÙÚÈ- Á ÚÈÛÌ ÓÔ applefi ÛÙÔ, fiappleô ÔÈ Ì ıëù, ÔÈ «appleâúèapple ÙËÙÈÎÔ», appleâúapple ÙÔ Û Ó Û ËÙÒ- ÓÙ ı Ì Ù appleô ÙÔ apple Û ÔÏÔ Û Ó. Ô ÎÂÈÔ ÂÍÂÏ ıëîâ Û ÓÒÙ ÙÔ appleóâ Ì ÙÈ- Îfi Ú Ì Î È ˆÛ ÙË Ó ÙfiÙËÙ ÛÙÔÓ ÚÈÛÙÔÙ ÏË Ó ÁÚ ÂÈ ÂΠ٠ÛËÌ ÓÙÈÎfi- ÙÂÚ ÚÁ ÙÔ. Ô apple.ã., ÌÂÙ ÙÔ ı Ó ÙÔ ÙÔ ª. ÏÂÍ Ó ÚÔ, Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË Î ÙË- ÁÔÚ ıëîâ ÁÈ ÊÈÏÔÌ Î ÔÓÈÎ ÊÚÔÓ Ì Ù Î È Û ÂÈ. Ó ÁÎ ÛÙËÎÂ Ó appleôû Úı ÛÙË Ã ÏÎ, fiappleô apple ı Ó ÙÔ apple.ã. applefi ÚÚÒÛÙÈ, Û ËÏÈÎ 6 ÚfiÓˆÓ. ÚÈ- ÛÙÔÙ ÏË Û ÔÏ ıëîâ Ì ÙË ÊÈÏÔÛÔÊ, ÙË ÚËÙÔÚÈÎ, ÙËÓ appleô ËÛË Î È ÙÈ ÂappleÈÛÙ ÌÂ,   ÈÛ Ú ËıÈÎ Û Ó ËÛË Î È ÙfiÓÈ Â ÙË ÛËÌ Û ÙË ÂappleÈÛÙËÌÔÓÈÎ ÂÓÙÈÌfiÙËÙ. ªÂÙ ÙÔÓ ı Ó Ùfi ÙÔ, Û ÔÏ Ú Ë ÁÈÓÂ Ô Ì ıëù, Ê ÏÔ Î È Û ÓÂÚÁ ÙË ÙÔ Âfi- ÊÚ ÛÙÔ. ÚÁ ÙÔ ÚÈÛÙÔÙ ÏË Œ Ô Ó È Ûˆı ÙÚÂÈ Î Ù ÏÔÁÔÈ ÙˆÓ ÚÁˆÓ ÙÔ ÚÈÛÙÔÙ ÏË appleô Ó Ê ÚÔ Ó fiùè ÁÚ Â Á Úˆ ÛÙ 50 ÚÁ. ÚÁ ÙÔ ˆÚ ÔÓÙ È Û ÙÚÂÈ ÛÈÎ Î ÙËÁÔÚ Â : ( ) ÚÁ ÂÎÏ Î ÙÈÎÔ Ú ÎÙ Ú appleô Ù Â Â ËÌÔÛÈ ÛÂÈ Ô ÈÔ, ( ) ÛËÌÂÈÒÛÂÈ Î È Û ÏÏÔÁ ÏÈÎÔ appleô appleúôôú ÔÓÙ Ó ÁÈ ÂappleÈÛÙËÌÔÓÈÎ appleú ÁÌ ÙÂ Â Î È (Á) Ù È Ù ÂappleÈÛÙËÌÔÓÈÎ ÚÁ. ŸÏ Û Â fió Ù ÚÁ ÙÔ appleô ÛÒ ÔÓÙ È Û ÌÂÚ, ÂÎÙfi applefi ÙËÓ ıëó ˆÓ ÔÏÈÙ appleô ÂÓÙ ÛÛÂÙ È ÛÙËÓ appleúòùë Î ÙËÁÔÚ, Ó ÎÔ Ó ÛÙËÓ ÙÚ ÙË Î ÙËÁÔÚ. applefi Ù ı ÁÓˆÚ ÛÔ Ì ÛÙÔ ÎÂÊ Ï ÈÔ Ùfi Ù ËıÈÎ Î È Ù appleôïè- ÙÈÎ ÙÔ Û ÁÁÚ ÌÌ Ù. Ù ËıÈÎ ÚÁ ÙÔ ( ıèî ÈÎÔÌ ÂÈ, ıèî ªÂÁ Ï Î È ıèî ÌÈ ) ÂÍÂÙ ÔÓÙ È appleúô Ï Ì Ù appleô Û ÂÙ ÔÓÙ È Ì ÙËÓ Ó ÙËÛË ÙÔ ÙÔÌÈÎÔ Á ıô Î È ÙËÓ Â ÈÌÔÓ, ÙÔÓ Á ıfi Ú ÎÙ Ú, ÙËÓ ÂÎÔ ÛÈ appleú ÍË Î È ÙËÓ appleúô ÚÂÛË, ÙÈ ËıÈÎ Î È ÙÈ È ÓÔËÙÈÎ ÚÂÙ, ÙË ÈÎ ÈÔÛ ÓË, ÙËÓ Ë ÔÓ, ÙË ÊÈÏ Î È ÙÔÓ Â ÌÔÓ Ô. Ì Ù ËıÈÎ ÊÈÏÔÛÔÊ ÂÍÂÙ ÔÓÙ È Î È ÛÙË ƒëùô- ÚÈÎ ÙÔ, ÚÁÔ appleô Ó Ê ÚÂÙ È ÛÙËÓ Ù ÓË ÙË ÚËÙÔÚÈÎ Î È Ù È ÊÔÚ Â Ë ÙË appleâèıô. Ù ÔÏÈÙÈÎ, ÂÍÂÙ ÔÓÙ È appleúô Ï Ì Ù appleôïèùèî ÊÈÏÔÛÔÊ, appleô Û ÂÙ - ÔÓÙ È Ì ÙË ËÌÈÔ ÚÁ ÙË applefiïë -ÎÚ ÙÔ, ÙË Ê ÛË ÙË appleôïèùèî ÎÔÈÓˆÓ, ÙËÓ ÓÓÔÈ ÙÔ appleôï ÙË, Ù Â Ë ÙˆÓ appleôïèùâ Ì ÙˆÓ, Ù ÔÚı appleôïèùâ Ì Ù Î È ÙÈ apple ÚÂ- Î ÛÂÈ ÙÔ, ÙË ÈÎ ÈÔÛ ÓË, ÙË ÌÔÚÊÔÏÔÁ Î È ÙËÓ apple ıôïôá ÙÔ ÎÚ ÙÔ Î È ÙÔ È ÓÈÎfi appleôï Ù Ì.

4 π ø 85 Αριστοτέλης ºÈÏÔÛÔÊ Î È Ì ıô Ô ÙÔÓ ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÔÊ ÏÔ Ì ÙËÓ appleô Ë fiùè Ë ÂÏÏËÓÈÎ ÊÈÏÔÛÔÊ ˆÚ ÂÙ È ÚÈ È- Î ÛÙ Ô, Ó ÌÂÛ ÛÙÔ «appleúôûˆîú ÙÈÎÔ» Ê ÛÈÔÎÚ ÙÂ Î È ÛÙÔ Ó Ô Â Ô appleô ÂÈÛËÁ ıëîâ Ô ˆÎÚ ÙË Î È Û Ó ÈÛÂ Ô Ï ÙˆÓ, ÊÔ Ô ˆÎÚ ÙË ÛÙÚ  ÙËÓ appleúôûô ÙÔ ÛÙËÓ ËıÈÎ Î È Ô Ï ÙˆÓ, ÚÁfiÙÂÚ, ÛÙË ÌÂÙ Ê ÛÈÎ. ÚÈ- ÛÙÔÙ ÏË ÂappleÈ ˆÍÂ, Î Ù Î appleôèôó ÙÚfiappleÔ, Ó Û ÌÊÈÏÈÒÛÂÈ ÙÈ Ô Ù Ù ÛÂÈ. È ÎÚÈÓ ÙË ÁÓÒÛË Û ÙÚÂÈ Î ÙËÁÔÚ Â, ÙËÓ appleú ÎÙÈÎ, ÙËÓ apple Ú ÁˆÁÈÎ Î È ÙË ıâˆúëùèî. ÁÓÒÛË Â Ó È ıâˆúëùèî fiù Ó Ô ÛÎÔapplefi ÙË ÂÓ Â Ó È Ô ÙÂ Ë apple Ú - ÁˆÁ Ô ÙÂ Ë appleú ÍË, ÏÏ appleïò Ë Ï ıâè Î È appleâúèï Ì ÓÂÈ fiï fiû ÙÒÚ ıâˆ- ÚÔ Ì ÂappleÈÛÙ ÌË. ÌÊˆÓ Ì ÙÔÓ ÚÈÛÙÔÙ ÏË, Ë ıâˆúëùèî ÁÓÒÛË appleô È ÈÚÂ Ù È Û ÙÚ Â Ë, ÙË Ì ıëì ÙÈÎ, ÙË Ê ÛÈÎ ÂappleÈÛÙ ÌË Î È ÙË ıâôïôá. È apple Ú ÁˆÁÈ- Î ÂappleÈÛÙ ÌÂ Â Ó È Ù appleô Û ÂÙ ÔÓÙ È Ì ÙË ËÌÈÔ ÚÁ ÙˆÓ appleú ÁÌ ÙˆÓ (Ï.. ÁˆÚÁ, ÌË ÓÈÎ, ÔÈÎÔ ÔÌÈÎ, ˆÁÚ ÊÈÎ, appleôèëùèî ), ÂÓÒ ÔÈ appleú ÎÙÈÎ Û Ô- ÏÔ ÓÙ È Ì ÙÔ appleò ÔÊ ÏÔ ÌÂ Ó appleú ÙÙÔ Ì ÛÂ È ÈˆÙÈÎ Î È Û ËÌfiÛÈ ı Ì Ù. ıèî Î È Ù ÔÏÈÙÈÎ ÚÁ appleôùâïô Ó ÙË ÛÈÎ Û ÓÂÈÛÊÔÚ ÙÔ ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÛÙÈ appleú ÎÙÈÎ ÂappleÈÛÙ ÌÂ. ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÚËÛÈÌÔappleÔ ËÛ ÙËÓ apple Ú ÁˆÁÈÎ, ËÏ - ÙËÓ Ó Ï ÙÈÎ Ì ıô Ô appleô ÂÎÎÈÓ applefi ÙÔ ÁÂÓÈÎfi Î È ÌÂÙ ÓÂÈ ÛÙ ÂappleÈÌ ÚÔ, Î È ÙËÓ Âapple ÁˆÁÈÎ Ì ıô Ô, appleô Â Ó È Û ÓıÂÙÈÎ Î È ÎÔÏÔ ıâ ÓÙ ıâùë appleôúâ. 4 Âapple Ú ÛË ÙÔ ÚÈÛÙÔÙ ÏË: ÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎÔ Î È ÓÂÔ ÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎÔ Ô ÚÁÔ ÙÔ ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÂÈ ÛÎ ÛÂÈ ÌÂÁ ÏË Âapple Ú ÛË Û fiïâ Û Â fió ÙÈ ÂappleÔ- applefi ÙËÓ Ú ÈfiÙËÙ Ì ÚÈ Û ÌÂÚ. ÚÁ ÙÔ ÌÂÙ ÊÚ ÛÙËÎ Ó ÛÙËÓ Ú È- Î ÁÏÒÛÛ Î È ÁÈÓ Ó Â Ú Ù Ù ÁÓˆÛÙ ÛÙË ÌÂÛ ÈˆÓÈÎ ÛË. ÔÏÏÔ ÛËÌ ÓÙÈ- ÎÔ ÕÚ Â ÊÈÏfiÛÔÊÔÈ Û ÔÏ Û Ó Ù ÚÁ ÙÔ, fiappleˆ Ô Ï- ÓÙÈ, Ô Ï-º Ú ÌappleÈ, Ô πìappleó Ó ( ÈÎ ÓÓ ) Î È Ô πìappleó ƒô ÛÓÙ ( ÂÚÚfiË ). ËÌ ÓÙÈÎfi ÚÈÛÙÔÙÂÏÈÛÙ apple ÚÍ Âapple ÛË Ô πô Ô ÊÈÏfiÛÔÊÔ ªˆ Û ª ÌÔÓ Ë. ÕÛÎËÛÂ È È ÙÂÚË ÂappleÈÚÚÔ ÛÙË ÚÈÛÙÈ ÓÈÎ ÛË Î Ù ÙÔ ª ÛÔ ÃÚfiÓÔ Î È ÂappleËÚ Û Πıô- ÚÈÛÙÈÎ ÙÔ ıâôïôáèîfi Î È ÊÈÏÔÛÔÊÈÎfi ÚÁÔ ÙÔ ˆÌ ÎÈÓ ÙË, Ô ÔappleÔ Ô Î ÓÂ Û ÓıÂÛË ÙË ÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎ Î È ÙË ÔÁÌ ÙÈÎ ÚÈÛÙÈ ÓÈÎ È ÛÎ Ï. ÂÓÈ- ÎfiÙÂÚ, Ë Âapple Ú Û ÙÔ ÚÈÛÙÔÙ ÏË apple ÚÍ ÙfiÛÔ Î Ù Ï ÙÈÎ appleô Ô ÚÈÛÙÔÙÂÏÈ- ÛÌfi Î ÚÈ Ú ËÛ ÛÙË Ê ÛÈÎ ıâôïôá fiïˆó ÙˆÓ ÌÔÓÔı ÛÙÈÎÒÓ ıúëûîâèòó (ÈÔ - ÛÌfi, ÚÈÛÙÈ ÓÈÛÌfi, ÈÛÏ ÌÈÛÌfi ). Ù ÙËÓ appleâú Ô Ô ÙË ÔıˆÌ ÓÈÎ Î ÚÈ Ú- ÛÙÔÓ ÂÏÏËÓÈÎfi ÒÚÔ Ë apple ÚÔ Û ÙÔ ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÛÙËÓ ÂÎapple  ÛË Â Ó È ÛËÌ ÓÙÈÎ. ÚÈfiÙÂÚÔ Û ÔÏÈ ÛÙ ÙÔ ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÙÔÓ 7Ô È. apple ÚÍÂ Ô ÂfiÊÈ- ÏÔ ÔÚ ÏÏ (ÓÂÔ ÚÈÛÙÔÙÂÏÈÛÌfi ). applefi Ù Ì Û ÙÔ 9Ô È. Ì ÚÈ Û ÌÂÚ Ó ˆapple ÚÒÓÂÙ È ÙÔ ÂÓ È Ê ÚÔÓ ÁÈ ÙË ÌÂÏ ÙË ÙË ÛÎ Ë ÙÔ ÚÈÛÙÔÙ ÏË. 5 ÂappleÈÎ ÈÚfiÙËÙ ÙË ÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎ ÊÈÏÔÛÔÊ ËıÈÎ, Ë appleôïèùèî Î È Ë ÎÔÈÓˆÓÈÎ ÊÈÏÔÛÔÊ ÙÔ ÚÈÛÙÔÙ ÏË Â Ó È Û ÌÂÚ appleèô Âapple Î ÈÚË applefi appleôù. ËıÈÎ ÊÈÏÔÛÔÊ ÙÔ ÌÂÏÂÙ Ù È Û ÛÙËÌ ÙÈÎ ÚÈÛÎfiÌÂÓË ÛÙÔÓ ÓÙ appleô ÙˆÓ ÓÂfiÙÂÚˆÓ ËıÈÎÒÓ ıâˆúèòó. appleôïèùèî ÊÈÏÔÛÔÊ ÙÔ ÂÈ, Âapple ÛË, ÂappleËÚ ÛÂÈ Û Á ÚÔÓ appleôïèùèî ıâˆú  appleô ÛÎÔ Ó ÎÚÈÙÈÎ ÛÙË ıâˆú ÙÔ ÊÈÏÂÏ ıâúèûìô. Τα Πολιτικά του Αριστοτέλη επέδρασαν στον Mεσαίωνα και την Αναγέννηση σε βαθµό που ο ίδιος ο Αριστοτέλης δεν θα µπορούσε ποτέ να έχει προβλέψει. Στο σκίτσο, από µικρογραφία χειρογράφου του κειµένου (5ος αι.), παρουσιάζεται µια εξέγερση τεχνιτών. Ο Θωµάς Ακινάτης (5-74), θεολόγος, φιλόσοφος και άγιος της καθολικής χριστιανικής εκκλησίας, επηρεάστηκε βαθύτατα από την αριστοτελική φιλοσοφία. Στον αναγεννησιακό αυτό πίνακα που ονοµάζεται Ο θρίαµβος του Θωµά του Ακινάτη, αυτός έχει αριστερά του τον Αριστοτέλη και δεξιά τον Πλάτωνα. Στα πόδια του βρίσκεται ο Άραβας φιλόσοφος και σχολιαστής του Αριστοτέλη Αβερρόης (6-98). Λεπτοµέρεια τοιχογραφίας του Francesco Treni, 4ος αι. (Πίζα, Αγία Αικατερίνη). Ο Άραβας αριστοτελιστής φιλόσοφος Αβερρόης (6-98) σε λεπτοµέρεια της νωπογραφίας Σχολή των Αθηνών του Ραφαήλ που βρίσκεται στα παπικά διαµερίσµατα του Βατικανού (6ος αι.).

5 O Ë Ô apple ÚÙ ÙÔ Á ıfi Î È Ë Â ÈÌÔÓ ÙËÓ ÂÓfiÙËÙ Ù ı ÁÓˆÚ ÛÔ Ì ÙÈ ËıÈÎ ÓÙÈÏ ÂÈ ÙÔ AÚÈÛÙÔÙ ÏË. ÌÂÏÂÙ ÛÔ Ì ÙË ıâˆ- Ú ÙÔ ÁÈ ÙÔ apple ÚÙ ÙÔ ÈÛÙÔ Á ıfi Î È ÁÈ ÙËÓ Â ÈÌÔÓ. Û ËÙ ÛÔ Ì ÙËÓ appleô ÙÔ fiùè Ë Â ÈÌÔÓ Â Ó È ÙÔ apple ÚÙ ÙÔ Á ıfi, ÙÔ Á ıfi appleô appleôùâïâ ÙÔÓ ÛÙfi Ô, ÙÔ «Ù ÏÔ», fiïˆó ÙˆÓ appleú ÁÌ ÙˆÓ. A Ùfi ÙÔ apple ÚÙ ÙÔ Á ıfi ÙÔ ÂappleÈ ÈÒÎÔ Ì ÁÈ Ùfi ÙÔ ÈÔ, Â Ó È ËÏ Ô ÙÂÏÈÎfi ÛÙfi- Ô, Î È fi È ÁÈ Ó appleôîù ÛÔ Ì ÏÏ Á ı. KEIMENO Το αγαθ αποτελεί το «τέλος» λων των πραγµάτων Κεφαλή του Αριστοτέλη, ρωµαϊκό αντίγραφο της εποχής του αυτοκράτορα Κλαύδιου, από ανδριάντα της εποχής του φιλοσόφου (Βιέννη, Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης). «ε η ν ε δαιµονία ζω ς τελείας νέργεια κατ ρετήν τελείαν». Ηθικά Ευδήµια, Α, 9α 8-9 Κάθε τεχνική δεξι τητα [τέχνη] και κάθε γνωστική δραστηρι τητα [έρευνα], παρ µοια και κάθε πράξη και κάθε διαδικασία επιλογής και προτίµησης έχει για στ χο της κατά την παραδοχή λων κάποιο αγαθ. Σωστά, εποµένως, είπαν για το αγαθ πως είναι αυτ που αποτελεί τον στ χο λων των πραγ- µάτων 4 [ ] εδοµένου, τώρα, τι υπάρχουν πολλών ειδών πράξεις 5 και πολλών ειδών τέχνες και επιστήµες, δεν µπορεί παρά να είναι πολλά τα τέλη [οι σκοποί] το τέλος [ο σκοπ ς] 6 π.χ. της ιατρικής είναι η υγεία, της ναυπηγικής το πλοίο, της στρατηγικής η νίκη, της διαχείρισης του σπιτικο ο πλο τος [ ] Αν λοιπ ν πράγµατι υπάρχει κάποιο τέλος σε λες τις πράξεις µας, ένα τέλος που το θέλουµε γι αυτ το ίδιο και λα τα άλλα για χάρη του 7, και αν δεν επιδιώκουµε το καθετί για χάρη κάποιου άλλου πράγµατος (γιατί τ τε θα φτάναµε, βέβαια, στο άπειρο, µε αποτέλεσµα η επιθυµία και η προσπάθειά µας να είναι κενή περιεχοµένου και µάταιη), είναι φανερ τι αυτ το τέλος είναι το αγαθ, και µάλιστα το υπέρτατο αγαθ 8. ε θα πρέπει τ τε να πο µε τι η γνώση αυτο του υπέρτατου αγαθο έχει µια ιδιαίτερη βαρ τητα για τη ζωή µας, και τι σαν τοξ τες που έχουµε τον συγκεκριµένο στ χο, πετυχαίνουµε και εµείς µέσω αυτο ευκολ τερα και αποτελεσµατικ τερα το πρέπον; ( Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, Α, 094a -, Α, 094a 6-9 και A, 094a 8-4) Μεσαιωνικό χειρόγραφο των Ηθικών Νικοµαχείων του Αριστοτέλη.

6 O Ë 87 Το υπέρτατο αγαθό και η ευδαιµονία ƒ ª O O π 𠃪 À π ÃO π ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÛÙÔ È Ï Ô ÙˆÓ ıèîòó ÈÎÔÌ Â ˆÓ appleúôûapple ıâ Ó ÚÂÈ ÙÔÓ apple ÚÙ ÙÔ ÛÎÔapplefi ÙË ËıÈÎ ˆ ÙÔ ÓıÚÒappleÔ Î È Î Ù Ï ÁÂÈ ÛÙÔ Û Ìapple Ú - ÛÌ fiùè ÙÔ È ÓÈÎfi Ù ÚÌ ÙË ËıÈÎ appleôúâ ÙÔ ÓıÚÒappleÔ Â Ó È Ë Â ÈÌÔÓ. ÍÂÙ ÂÈ Âapple ÛË Ù ÙÚ Â Ë ÙË ÓıÚÒappleÈÓË ˆ (βίος πολαυστικ ς, βίος πολιτικ ς και βίος θεωρητικ ς) appleô ÂÌÊ Ó ÔÓÙ È ˆ ÙÚfiappleÔÈ ˆ Ì Û ÛÙËÓ ÎÔÈÓˆÓ. ÚÈÛÙÔÙ ÏË appleôûùëú ÂÈ fiùè fiïâ ÔÈ ÓıÚÒappleÈÓÂ Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙÂ Ô Ó Î appleôèô «Ù ÏÔ», Î appleôèô ÙÂÏÈÎfi ÛÎÔapplefi, ËÏ ÛÙÔ Â Ô Ó Û Πappleôèô Á ıfi.  ÈÌÔÓ appleôùâïâ ÙÔÓ ÙÂÏÈÎfi ÛÎÔapplefi ÙÔ ÓıÚÒappleÔ, ÙÔ apple ÚÙ ÙÔ Á ıfi, appleô ÙÔ ÂappleÈ ÈÒÎÔ Ì ÌfiÓÔ ÁÈ ÙÔ ÈÔ Î È fi È ÁÈ Ó appleôîù ÛÔ Ì ÏÏ Á ı. È Ùfi Î È Ë ËıÈÎ ÙÔ ÔÓÔÌ ÂÙ È ÙÂÏÂÔÏÔÁÈÎ. ıâ Ù ÓÈÎ ÂÍÈfiÙËÙ Î appleôèô Á ıfi: appleúfiîâèù È ÁÈ ÙËÓ ÂÓ ÚÎÙ ÚÈ appleúfi- Ù ÛË ÙˆÓ ıèîòó ÈÎÔÌ Â ˆÓ, fiappleô apple ÚÔ ÛÈ ÂÙ È Ë ÎÂÓÙÚÈÎ È fiïë ÙË appleú ÁÌ ÙÂ, Û ÌÊˆÓ Ì ÙËÓ ÔappleÔ Î ıâ Ù ÓË Î È Î ıâ Ú Ó, Î ıâ appleú ÍË Î È ÂappleÈÏÔÁ Ê ÓÂÙ È Ó appleôûîôappleâ Û Πappleôèô Á ıfi Î È ÁÈ ÙfiÓ ÙÔÓ ÏfiÁÔ ÙÔ Á ıfi ÂÈ ÔÚÈÛı ˆ Ùfi ÛÙÔ ÔappleÔ Ô Ù apple ÓÙ appleôûîôappleô Ó. Ô Á ıfi ÙÔ ÛÙfi Ô fiïˆó ÙˆÓ appleú ÁÌ ÙˆÓ: Ë ËıÈÎ Â Ó È Ë ÂappleÈÛÙ ÌË appleô ÂÍÂ- Ù ÂÈ ÙËÓ appleú ÎÙÈÎ Û ÌappleÂÚÈÊÔÚ ÙÔ ÓıÚÒappleÔ ÛÙËÓ È ÈˆÙÈÎ ÙÔ ˆ Î È Ó - Ê ÚÂÙ È ÛÙÈ appleú ÍÂÈ appleô Ùfi ÂappleÈÙÂÏÂ. ÎÔapplefi ÙË ËıÈÎ ÂappleÈÛÙ ÌË Â Ó È Ó Î Ù Â ÍÂÈ appleôèô Â Ó È ÙÔ apple ÚÙ ÙÔ Á ıfi (τ ριστον) Î È appleò Ùfi ÌappleÔÚÂ Ó ÂappleÈÙ ıâ. Àapple Ú Ô Ó appleôïïòó ÂÈ ÒÓ appleú ÍÂÈ : Î ıâ ÓıÚÒappleÈÓË appleú ÍË appleôùâïâ ÂÓ ÚÁÂÈ appleô appleô Ï appleâè ÛÙËÓ appleú ÁÌ ÙÔappleÔ ËÛË Î appleôèô ÛÎÔappleÔ. È ÛÎÔappleÔ ÙÔ ÌappleÔ- ÚÔ Ó Ó ˆÚÈÛÙÔ Ó ÛÂ Ô Î ÙËÁÔÚ Â : appleúòùôó, Û ÙÔ appleô ÙÔ ÂappleÈ ÈÒ- ÎÔ Ì ÁÈ Ó ÊÙ ÛÔ Ì ÛÂ Ó Ó ÏÏÔ ÛÎÔapplefi, ÁÈ Ó ÂappleÈÙ Ô Ì ΠÙÈ ÏÏÔ, Î È Â ÙÂÚÔÓ, Û ÛÎÔappleÔ appleô appleôùâïô Ó ÙÔÓ ÙÂÏÈÎfi ÛÙfi Ô Ì. Ù ÙÔÓ ÈÔ ÙÚfiappleÔ, apple Ú Ô Ó Á ı appleô Ù ÂappleÈı ÌÔ Ì ÁÈ Ó appleôîù ÛÔ Ì ΠÙÈ ÏÏÔ (fiappleˆ Ô appleïô ÙÔ Ë Á ) Î È Á ı appleô appleôùâïô Ó ÙÔÓ ÛÙfi Ô fiïˆó ÙˆÓ ÂappleÈ- ÈÒÍÂÒÓ Ì (fiappleˆ Ë Â ÈÌÔÓ ). Ô Ù ÏÔ : ÛÎÔapplefi, ÛÙfi Ô. Ó ËÙÒÓÙ ÙÔÓ appleòùâúô ÛÎÔapplefi, Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË Ó ËÙ ÙÔÓ ÛÎÔapplefi Î ıâ ÔÚıÔÏÔÁÈÎ Ú ÛË, ËÏ ÙÔÓ Ó Î È ÌÔÓ ÈÎfi ÛÎÔapplefi appleô ÂÓ Â Ó È Ô ÈÔ Ì ÛÔ ÁÈ Î appleôèôó ÂappleÈappleÏ ÔÓ ÛÙfi Ô ( ντελέχεια). ŒÓ Ù ÏÔ... ÁÈ ÚË ÙÔ : Î Ù ÙÔÓ ÚÈÛÙÔÙ ÏË, ÚÂÈ ÂÙ È apple ÓÙÔÙÂ Ó apple Ú- ÂÈ Ó ÙÂÏÈÎfi ÛÎÔapplefi ÙË ÓıÚÒappleÈÓË appleú ÎÙÈÎ Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙ ÁÈ ÚË ÙÔ ÔappleÔ Ô ÂÎÙÂÏÔ ÓÙ È fiïâ ÔÈ ÛÎfiappleÈÌ appleú ÍÂÈ. ÙÂÏÈÎfi Ùfi ÛÎÔapplefi Â Ó È ÙÔ Á ıfi (ÙÔ apple ÚÙ ÙÔ Á ıfi), ÙÔ ÔappleÔ Ô appleôùâïâ ÙÔÓ ÛÙfi Ô fiïˆó ÙˆÓ ÂappleÈ ÈÒÍÂÒÓ Ì. ΓΛΩΣΣAΡΙO : το ηθικά κατ εξοχήν καλό. : γενναίος, ανδρείος, ευγενής ως προς την καταγωγή. À πª π : ο τελικός σκοπός της ζωής των ανθρώπων είναι η ευδαιµονία. Η ευδαιµονία είναι ενέργεια της ψυχής σύµφωνα µε την αρετή (ψυχ ς νέργεια κατ ρετ ν τελείαν). à : ανθρώπινη δραστηριότητα που στηρίζεται σε γνώσεις και κατάκτηση τεχνικής. Ο βυζαντινός λόγιος και αριστοτελιστής Θεόδωρος Γαζής σελίδα βιβλίου που περιέχει τη λατινική µετάφραση της έργου Φυσική Ακρόασις του Αριστοτέλη που τύπωσε ο ίδιος ο Γαζής το 756. Τζιορτζιόνε, Οι τρεις φιλόσοφοι (γύρω στα 506). Οι τρεις µορφές θεωρείται ότι απεικονίζουν το κύρος της αρχαίας σκέψης, τους συλλογισµούς των Αράβων αριστοτελικών και την εµπειρική-νατουραλιστική θεώρηση της νεότερης φιλοσοφίας.

7 88 O Ë Το υπέρτατο αγαθό και η ευδαιµονία 8 Ô apple ÚÙ ÙÔ Á ıfi: ÙÔ apple ÚÙ ÙÔ Á ıfi Ù Ù ÂÙ È Ì ÙËÓ Â ÈÌÔÓ appleô appleôùâïâ ÙÔÓ ÙÂÏÈÎfi ÛÎÔapplefi ÙË ˆ ÙˆÓ ÓıÚÒappleˆÓ. Ï ÍË «Â Ù» ÂÓ appleô- ÂÈ appleï Úˆ ÙË ÛËÌ Û ÙË «Â ÈÌÔÓ», ÊÔ Ë Â ÈÌÔÓ ÂÓ appleôùâïâ appleïò ÌÈ ÁÂÓÈÎ Î Ù ÛÙ ÛË Â Ù Î È Â ËÌÂÚ, ÏÏ Â Ó È «ÂÓ ÚÁÂÈ ÙË Û ÌÊˆÓ Ì ÙËÓ ÚÂÙ». Ο Αριστοτέλης θεωρείται πατέρας της επιστηµονικής βιολογίας. Ο Μέγας Αλέξανδρος έστελνε σ αυτόν είδη σπάνιων οργανισµών από τις εκστρατείες του. Η βοήθεια αυτή προς τον πρώην παιδαγωγό διανθίστηκε µε λεπτοµέρειες στον ελληνιστικό και µεσαιωνικό θρύλο, όπως φαίνεται στη µεσαιωνική απεικόνιση του Αλεξάνδρου ως εξερευνητή του θαλάσσιου βυθού (Λονδίνο, Βρετανική Βιβλιοθήκη). P H KEIMEN Ú Â È Â Ó È Ô È Î Ú È fi Ù Â Ú Ô È Ù Ú fi apple Ô È ˆ Με κριτήριο τις µορφές µε τις οποίες ζουν τη ζωή τους οι άνθρωποι, ο πολ ς κ σµος, οι πιο χοντροκοµµένοι δηλαδή άνθρωποι, φαίνεται τι θεωρο ν αγαθ και ευδαι- µονία (πράγµα, φυσικά, απολ τως αναµεν µενο) την ηδονή αυτ ς είναι ο λ γος που οι άνθρωποι αυτοί προτιµο ν τη ζωή των απολα σεων. Τρεις είναι, πράγµατι, οι κυρι τεροι τρ ποι ζωής: ένας αυτ ς που είπαµε µ λις τώρα, ένας άλλος ταν η ζωή είναι στην υπηρεσία της π λης και ένας τρίτος ταν η ζωή είναι αφιερωµένη στη σπουδή και στη µελέτη. ( Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, Α, 095b 4-9) Τοιχογραφία Κατακόµβης στη Via Latina (Ρώµη, 4ος αιώνας µ.χ.). Θεωρείται ότι απεικονίζει τον Αριστοτέλη να διδάσκει ανατοµία.  ÈÌÔÓ Â Ó È ÙÔ ÙÂÏÈÎfi Á ıfi Γενικά ονοµάζουµε τελικ το αγαθ που επιλέγεται πάντοτε γι αυτ που είναι το ίδιο και ποτέ για χάρη κάποιου άλλου αγαθο. Ένα τέτοιο αγαθ είναι κατά τη γνώµη λων ανεξαίρετα η ευδαιµονία, γιατί αυτήν επιλέγουµε πάντοτε γι αυτ που είναι η ίδια και ποτέ για χάρη κάποιου άλλου αγαθο, ενώ την τιµή, την ηδονή, τη διανοητική δραστηρι τητα και γενικά κάθε αρετή τις επιλέγουµε, βέβαια, και γι αυτ που είναι (γιατί, ακ µα και αν δεν προέκυπτε κανένα άλλο φελος απ αυτές, εµείς θα τις επιλέγαµε), τις επιλέγουµε µως και για χάρη της ευδαιµονίας, επειδή θεωρο µε τι µέσω αυτών θα γίνουµε ευδαίµονες. Την ευδαιµονία µως κανείς δεν την επιλέγει για χάρη αυτών, ο τε γενικά για χάρη οποιουδήποτε άλλου αγαθο. ( Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, Α, 097a 0-097b 8) Αριστοτέλης, Θεόφραστος, Στράτων, ηµοσθένης. Παράσταση από τη ζωφόρο των Προπυλαίων του Πανεπιστηµίου Αθηνών, όπου εικονίζεται ο Αριστοτέλης µε τους µαθητές του σε µια σκηνή µαθήµατος ανατοµίας (λεπτοµέρεια, 9ος αι.).

8 O Ë 89 Το υπέρτατο αγαθό και η ευδαιµονία EPøTH EI EP IE ÔÈ Â Ë Ù ÓÒÓ Î È ÂappleÈÛÙËÌÒÓ Ó Ê ÚÂÈ ÛÙÔ Î ÌÂÓÔ Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË ; ÔÈ Á ı ÓÙÈÛÙÔÈ Ô Ó Û Πıâìè applefi Ù ; ÚÈÛÙÔÙ ÏË È ÎÚ ÓÂÈ ÛÙÔ Î ÌÂÓÔ Ù «Ù ÏË» applefi ÙÔ «Ù ÏÔ». ªappleÔÚ ÙÂ Ó ÂÍËÁ ÛÂÙ ÁÈ Ù Î ÓÂÈ ÙË È ÎÚÈÛË Ù ; È Â Ó È Ë Â ÈÌÔÓ, Î Ù ÙÔÓ ÚÈÛÙÔÙ ÏË; ÔÈÔ Â Ó È Ô ÔÚÈÛÌfi appleô ÓÂÈ ÛÙÔ apple Ú ÏÏËÏÔ Î ÌÂÓÔ (); 4 ÔÈÔÈ Â Ó È ÔÈ ÙÚfiappleÔÈ ˆ ÛÙÔ ÔappleÔ Ô Ó Ê ÚÂÙ È Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÛÙÔ apple Ú ÏÏËÏÔ Î ÌÂÓÔ (); ÔÈÔÓ appleúôùèìô Ó ÔÈ appleâúèûûfiùâúôè ÓıÚˆappleÔÈ Î È appleôèôó Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË ; EM I YZHTH H P TH EP I ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÚËÛÈÌÔappleÔÈ ÙË Ï ÍË «Â ÈÌÔÓ» Î È ÙË ıâˆúâ ÙÂÏÈÎfi ÛÎÔapplefi (Ù ÏÔ ) ÙË ÓıÚÒappleÈÓË appleú ÍË. ªappleÔÚ ÙÂ Ó Ó ÙÚ ÍÂÙ Û appleúôëáô ÌÂÓÔ ÊÈÏÔ- ÛfiÊÔ, fiappleˆ Ï.. ÙÔ ÚÔÛˆÎÚ ÙÈÎÔ Î È ÙÔ ÔÊÈÛÙ, Î È Ó Ú Ù appleôèô ÓÙ ÛÙÔÈ Ô fiúô ÙÔ ÚËÛÈÌÔappleÔÈÔ Ó; ΓΛΩΣΣΑΡΙO π : η διδασκαλία για τη σκοπιµότητα του κόσµου και των φαινοµένων του, σύµφωνα µε την οποία όλα στη φύση λειτουργούν σκόπιµα. Κύριος εκπρόσωπος της τελεολογικής θεώρησης του κόσµου είναι ο Αριστοτέλης, που υποστήριξε ότι η φύση δεν κάνει τίποτε άσκοπα (ο δ ν µάτην ποιε ), καθετί που γίνεται, γίνεται για κάποιο σκοπό και υπάρχει κάποιος σκοπός (τέλος) στον οποίο όλα τα πράγµατα στοχεύουν. Για παράδειγµα, ο σκοπός του µατιού είναι να βλέπει καλά, του µαχαιριού να κόβει καλά, ενώ ο έσχατος, τελικός σκοπός του ανθρώπου είναι η ευδαιµονία. Τελευταίες σελίδες από το έργο του Αριστοτέλη Ηθικά Νικοµάχεια σε αντίγραφο (458-59) από τον γραφέα Gabriel Altadell. Η παραµυθία της φιλοσοφίας, έργο του µεσαιωνικού φιλοσόφου Βοήθιου, ο οποίος αναφέρει ότι του παρουσιάστηκε η φιλοσοφία σε µορφή γυναίκας. Εδώ από έκδοση µεγάλου σχήµατος του 5ου αι., όπου στο φόρεµα της γυναίκας είναι κεντηµένα τα ονόµατα των επτά ελευθέριων τεχνών που σχηµάτιζαν το βασικό πρόγραµµα σπουδών του µεσαιωνικού πανεπιστηµίου (αριθµητική, µουσική, γεωµετρία, αστρονοµία, γραµ- µατική, ρητορική και λογική).

9 O Ë ÚÂÙ Â Ó È ÌÂÛfiÙËÙ ÙËÓ ÂÓfiÙËÙ Ù ı ÌÂÏÂÙ ÛÔ Ì ÙË ıâˆú ÙÔ AÚÈÛÙÔÙ ÏË Û ÌÊˆÓ Ì ÙËÓ ÔappleÔ Ë ÚÂÙ Â Ó È ÌÂÛfiÙËÙ Ó ÌÂÛ ÛÂ Ô ÎÚ, ÙËÓ ÏÏÂÈ Ë Î È ÙËÓ appleâú ÔÏ. ÌÂÏÂÙ ÛÔ Ì Âapple ÛË ÙÔÓ ÔÚÈÛÌfi ÙË ÚÂÙ ˆ «Íˆ appleúô ÈÚÂÙÈλ Î È ˆ ÙÂÏÂÈfiÙËÙ ÙÔ Ú ÎÙ Ú Î È ı ÂÍÂÙ ÛÔ Ì ÙÔÓ ÎÂÓÙÚÈ- Îfi ÚfiÏÔ appleô Ù Î Ù Ï Ì ÓÂÈ ÛÙËÓ ÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎ ËıÈÎ. KEIMENO πª Αρετή, µεσ τητα και ακρ τητες O Η εκλογή του Ηρακλή, 596, έργο του Annibale Caracci ( ), (Νάπολη, Εθνική Πινακοθήκη του Capodimonte), όπου παρουσιάζεται ο Ηρακλής ανάµεσα στην Αρετή και την Κακία. «Μεσ της στ ν ρετή, κατ δ τ ριστον κα τ ε κρ της». (Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, B, 07a8) Το λάθος γίνεται µε πολλο ς τρ πους (γιατί το κακ και το άπειρο πάνε µαζί, πως δίδασκαν οι Πυθαγ ρειοι, ενώ το καλ πάει µαζί µε το πεπερασµένο), το σωστ µως γίνεται µε έναν µ νο τρ πο (γι αυτ και το πρώτο είναι ε κολο, ενώ το άλλο είναι δ σκολο: είναι ε κολο, πράγµατι να αποτ χεις στον στ χο σου και είναι δ σκολο να τον πετ χεις) να γιατί η υπερβολή και η έλλειψη είναι χαρακτηριστικά της κακίας και η µεσ τητα της αρετής: «καλοί µε έναν µ νο τρ πο, κακοί µε χίλιους τ σους τρ πους». Η αρετή λοιπ ν είναι µια έξη, που α) επιλέγεται ελε θερα απ το άτοµο, β) βρίσκεται στο µέσον, στο µέσον µως το «σε σχέση προς εµάς» 4 το µέσον αυτ καθορίζεται απ τη λογική πιο συγκεκριµένα, απ τη λογική, πιστε ω, που καθορίζει ο φρ νιµος άνθρωπος 5 είναι µεσ τητα µεταξ δ ο κακιών, που η µία βρίσκεται απ την πλευρά της υπερβολής και η άλλη απ την πλευρά της έλλειψης 6 και ακ µη µε το ν ηµα τι ορισµένες κακίες αποτελο ν έλλειψη και άλλες πάλι υπερβολή σε σχέση µε αυτ που πρέπει, είτε στα πάθη είτε στις πράξεις, ενώ η αρετή και βρίσκει και επιλέγει το µέσον. Απ την άποψη λοιπ ν της ουσίας της, και σο µας ενδιαφέρει ο ορισµ ς της φ σης της, η αρετή είναι µεσ τητα, απ την άποψη µως του σωστο και του άριστου είναι, ασφαλώς, κάτι που βρίσκεται στο ψηλ τερο σκαλί 7. ( Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, Β, 06b 7-07a 8) Αλληγορία της αρετής και της κακίας (Paolo Veronese, Η εκλογή του Ηρακλή, 580).

10 O Ë 9 Η αρετή είναι µεσότητα ƒ ª O O π 𠃪 À π ÃO π Ô ÛÈÎfi Ú ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÙÔ Â ÌÔÓÔ Ô Â Ó È Ë Û ÌÌfiÚʈÛË ÙË È- Î Ì ÂÓÂÚÁËÙÈÎfiÙËÙ Ì ÙËÓ ÚÂÙ. ÚÈÛÙÔÙ ÏË È ÎÚ ÓÂÈ ÙÈ ÚÂÙ ÛÂ È ÓÔËÙÈÎ Î È ËıÈÎ. È ËıÈÎ ÚÂÙ ÊÔÚÔ Ó Ù apple ıë, Ù Û Ó ÈÛı Ì Ù Î È ÙÈ appleú ÍÂÈ ÙˆÓ ÓıÚÒappleˆÓ Î È ÙÔ appleâ Ô ÙÔ ÔÚ ÂÙ È ÌÂÚÈÎ ÊÔÚ Ó - ÊÔÚÈÎ ÌÂ Ó Ó Ù appleô Û Ó ÈÛı Ì ÙÔ Î È ÏÏÔÙ ÌÂ Ó Ó Ù appleô appleú ÍË. ŸÏÂ Ì ÔÈ ËıÈÎ ÚÂÙ Û ÓÈÛÙÔ Ó ÙÔ ıô, ËÏ. ÙÔÓ ËıÈÎfi apple Ú Ó ÙÔ ÓıÚÒappleÔ. ÙËÓ appleúôëáô ÌÂÓË ÂÓfiÙËÙ Â Ì fiùè Ô ÙÂÏÈÎfi ÛÎÔapplefi ÙË ˆ Â Ó È Ë Â ÈÌÔÓ. Ò, Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÂÍÂÙ ÂÈ ÙÈ Â Ó È Ë ÚÂÙ, ÓÂÈ ÙÔÓ ÔÚÈÛÌfi ÙË Î È ÙË Û Ó ÂÈ Ì ÙËÓ ÓÓÔÈ ÙË ÌÂÛfiÙËÙ appleô Â Ó È ÍÈ apple ÈÓË, ÂÓÒ Ë appleâú- ÔÏ Î È Ë ÏÏÂÈ Ë Â Ó È Î Ù ÎÚÈÙ Â. Ô Ï ıô Á ÓÂÙ È Î ÎÔ Ì ÏÈÔ ÙfiÛÔ ÙÚfiappleÔ : Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË Ó Ê ÚÂÙ È Â Ò ÛÙÔ ı ÁfiÚÂÈÔ Î È ÛÙË È ÛÎ Ï ÙÔ Û ÂÙÈÎ Ì ÙÈ Ó ÌÂÈ appleô Î ÂÚÓÔ Ó ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ, ÔÈ ÔappleÔ Â Â Ó È ÓÙ ıâùâ ÌÂÙ Í ÙÔ. ÚÂÙ ÏÔÈapplefiÓ Â Ó È ÌÈ ÍË appleô ÂappleÈÏ ÁÂÙ È ÂÏ ıâú applefi ÙÔ ÙÔÌÔ: Ô ÚÈ- ÛÙÔÙ ÏË ÔÚ ÂÈ ÙËÓ ÚÂÙ ˆ ÍË appleúô ÈÚÂÙÈÎ, ËÏ. ÌÈ ÌfiÓÈÌË Î Ù ÛÙ ÛË Î È È ıâûë ÙË appleô ÛÙËÚ ÂÙ È ÛÙËÓ appleúô ÚÂÛË (ÙËÓ ÔÚıÔÏÔÁÈÎ ÂappleÈ- ÏÔÁ ), Û ÌÈ Û Ó ıâè appleô ÂappleÈÏ ÁÂÙ È ÂÏ ıâú applefi ÙÔÓ ÓıÚˆappleÔ. È ÚÂ- Ù Â Ó È ÍÂÈ, ÂÓ Â Ó È fiìˆ fiïâ ÔÈ ÍÂÈ ÚÂÙ, ÏÏ ÌfiÓÔ fiûâ ÎÚ ÓÔ- ÓÙ È ÍÈ Âapple ÓÔ. Ú ÛÎÂÙ È ÛÙÔ Ì ÛÔÓ fiìˆ ÙÔ «ÛÂ Û ÛË appleúô ÂÌ»: Ë ÚÂÙ appleúô Ú ÂÙ È applefi ÙËÓ appleúô ÚÂÛË (ÙËÓ ÂÏ ıâúë Ô ÏËÛË, ÙËÓ ÂÏ ıâúë ÂappleÈÏÔÁ ), Ë ÔappleÔ ÎÚ ÙÂ Ù È ÛÂ Ì ÌÂÛfiÙËÙ Û ÂÙÈÎ Ì Ì. ÌÂÛfiÙËÙ Ù Î ıôú ÂÙ È applefi ÙÔÓ ÏfiÁÔ, Û ÌÊˆÓ ËÏ. Ì ÙÔÓ Î ıôúèûìfi appleô ı ÙË apple È Â Î ıâ ÊÚfiÓÈÌÔ ÓıÚˆappleÔ. appleúô ÚÂÛË ÔÚ ÂÙ È applefi ÙÔÓ ÚÈÛÙÔÙ ÏË ˆ ÂappleÈı Ì appleú ÁÌ ÙˆÓ appleô ÂÌapple appleùô Ó ÛÙË ÈÎ Ì Ó ÌË, ÊÔ applefi ÙË ÛÙÈÁÌ appleô, ÛÙÂÚ applefi È - ÓÔËÙÈÎ ÂÚÁ Û Î È È Ô Ï ÛË, ÎÚ Ó Ì ÙÈ appleú appleâè Ó ÂappleÈÏ ÍÔ ÌÂ Î È Ó appleúô- ÙÈÌ ÛÔ ÌÂ, Ô Ì ÂappleÈı Ì Â appleè Û ÌʈÓ Ì ÙË È ÓÔËÙÈÎ ÂÚÁ Û Î È ÙË È Ô ÏÂ Û Ì. ÊÚfiÓÈÌÔ ÓıÚˆappleÔ : Ô ÊÚfiÓÈÌÔ ÓıÚˆappleÔ Â Ó È Ùfi appleô appleú ÙÙÂÈ Û Ì- ÊˆÓ Ì ÙÔÓ ÔÚıfi ÏfiÁÔ, ÙË ÏÔÁÈÎ ÙÔ. ÂÓ ÚÂÙÔ ÓıÚˆappleÔ Â Ó È apple ÓÙÔÙ ÊÚfiÓÈÌÔ, Î ıô ËÁÂ Ù È applefi ÙËÓ ÚÂÙ ÙË ÊÚfiÓËÛË Î È ÂappleÈÏ ÁÂÈ Ùfi appleô Â Ó È ÛˆÛÙfi Ó appleú ÍÂÈ. ÀappleÂÚ ÔÏ Î È ÏÏÂÈ Ë: Ë ÚÂÙ Â Ó È ÌÂÛfiÙËÙ (Î È fi È ÌÂÙÚÈfiÙËÙ ) ÌÂÙ Í Ô Ï Óı ÛÌ ÓˆÓ ÙÚfiappleˆÓ, ÙË appleâú ÔÏ Î È ÙË ÏÏÂÈ Ë. appleâú ÔÏ Î È Ë ÏÏÂÈ Ë Â Ó È Î Î Â appleô ÓÔÔ ÓÙ È ÛÙÔ ËıÈÎfi appleâ Ô ˆ ËıÈÎ ÌÂÈÔÓÂÍ Â. Ó È ÌÂÛfiÙËÙ ÙÔ Ì ÛÔÓ: Ë ÚÂÙ appleôùâïâ ÌÂÛfiÙËÙ ÌÂÙ Í Ô Î ÎÈÒÓ, Ë Ì Î Î appleôùâïâ appleâú ÔÏ Î È Ë ÏÏË appleôùâïâ ÏÏÂÈ Ë. ÌÂÛfiÙËÙ ÂÓ Â Ó È applefiï ÙË, ÏÏ Â Ó È ÌÂÛfiÙËÙ «ÛÂ Û ÛË Ì ÂÌ», ËÏ. ÛÂ Û ÛË Ì ÙÔÓ ÓıÚˆappleÔ appleô appleôùâïâ ÙÔ appleôîâ ÌÂÓÔ ÙË ËıÈÎ appleú ÍË. ÌÂÛfiÙËÙ appleôèî Ï- ÏÂÈ Ó ÏÔÁ Ì ÙÈ appleâúèûù ÛÂÈ Î È Ù appleúfiûˆapple, fiappleˆ Ê ÓÂÙ È ÛÙÔ apple Ú ÏÏË- ιάγραµµα του Ν. Hartmann (Κ.. Γεωργούλης, Αριστοτέλης ο Σταγιρίτης, Θεσσαλονίκη 96, σελ. 46). «Στη σωφροσύνη και την ανδρεία δεν υπάρχει υπερβολή και έλλειψη, γιατί η µεσότητα είναι, κατά κάποιο τρόπο, ακρότητα». (Αριστοτέλης, Ηθ. Νικ., 07a -) Η ΑΡΕΤΗ ΩΣ ΜΕΣΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΩΣ ΑΚΡΟΤΗΤΑ Ακρότητα Υπερβολή Μεσότητα Έλλειψη (προς ηµάς) «Παρόλο που η αρετή αποτελεί µεσότητα µεταξύ της υπερβολής και της έλλειψης, η ίδια, ως µεσότητα, αποτελεί αξιολογική κορύφωση. εν είναι µια «χρυσή µετριότητα, που προκύπτει ως συµβιβασµός αντιτιθέµενων ροπών, αλλά η δυνα- µική σύνθεση και η υπέρβασή τους, δηλ. η ηθική τελειότητα, και γι αυτό δεν επιδέχεται ούτε υπερβολή ούτε έλλειψη». (Κ. Σ. Κατσιµάνης, Πλάτων και Αριστοτέλης, εκδ. Gutenberg, Αθήνα 00, σελ. )

11 9 O Ë Η αρετή είναι µεσότητα ΓΛΩΣΣΑΡΙO ƒ : η αρετή είναι ξις προαιρετική, δηλαδή µια µόνιµη κατάσταση και διάθεση της ψυχής που στηρίζεται στην προαίρεση. Η ηθική αρετή ορίζεται ως «µεσότητα» ανάµεσα στην έλλειψη και την υπερβολή. π π ƒ : οι νοητικές καταστάσεις µε τις οποίες προσεγγίζουµε την αλήθεια. Οι διανοητικές αρετές είναι πέντε: επιστήµη, τέχνη, φρόνηση, νους, σοφία. : εθισµός, συνήθεια, τρόπος συµπεριφοράς (απ αυτήν παράγεται η λέξη ηθική). πæπ : το έλαττον. π (από το ρήµα χω): εθισµός, συνήθεια. π ƒ : οι ηθικές αρετές σχετίζονται µε τα πάθη και τις πράξεις του ανθρώπου και είναι αποτέλεσµα του έθους (της συνήθειας) που µε την επανάληψη διαµορφώνει την ανάλογη αρετή. Κάθε ηθική αρετή υφίσταται και τελειοποιείται πάντοτε κάτω από την επίδραση της διανοητικής αρετής της φρόνησης. ª : το µέσον µεταξύ δύο άκρων, ακροτήτων. ª : τ σον. ƒ πƒ π ( ρεξις βουλευτική): η ορθολογική επιλογή µιας συγκεκριµένης πράξης, η οποία γίνεται ελεύθερα και προκαλείται από επιθυµία και βούληση. À ƒµ : το πλε ον ( π ρ + βο λοµαι). À ƒµ π πæ : η αρετή είναι µεσότητα µεταξύ δύο λανθασµένων τρόπων (κακιών), της υπερβολής και της έλλειψης. Η υπερβολή και η έλλειψη είναι κακίες που νοούνται στο ηθικό πεδίο ως ηθικές µειονεξίες. ºƒ πª : σώφρων, συνετός, αυτός που διαθέτει φρόνηση και φρονιµάδα. 8 ÏÔ Î ÌÂÓÔ (), Î È ÁÈ Ùfi ÂÓ appleôù ıâù È ÛÙÔÓ ÊÚfiÓÈÌÔ ÓıÚˆappleÔ Ó ÙËÓ Î ıô- Ú ÛÂÈ Ó ÏÔÁ Î ıâ ÊÔÚ. applefi ÙËÓ appleô Ë ÛÙÔ ËÏfiÙÂÚÔ ÛÎ Ï (µεσ της στ ν ρετή, κατ δ τ ριστον κα τ ε κρ της): Ë ÌÂÛfiÙËÙ, applefi ÍÈÔÏÔÁÈÎ ËÏ. appleô Ë, Á ÓÂÙ È Î È Ù ÎÚfiÙËÙ, ËÏ. Î ÙÈ ÙÔ applefiï ÙÔ. P H KEIMEN ÌÂÛfiÙËÙ ÂÓ Â Ó È Ë È ÁÈ fiïô Το µέσον µως το σε σχέση προς εµάς δε θα το ορίσουµε έτσι γιατί αν για ένα άτοµο είναι πολ το να φάει δέκα «µερίδες» και λίγο να φάει δ ο, δεν θα πει πως ο προπονητής θα ορίσει έξι «µερίδες», γιατί και αυτή η ποσ τητα µπορεί να είναι πολλή γι αυτ ν που θα τη φάει ή λίγη: λίγη για έναν Μίλωνα, πολλή για τον αρχάριο στη γ µναση. Το ίδιο ισχ ει και στο τρέξιµο ή την πάλη. Συµπέρασµα: Ο ειδήµονας αποφε γει την υπερβολή ή την έλλειψη και ψάχνει να βρει το µέσον αυτ είναι η τελική του προτίµηση φυσικά χι το µέσον το σε σχέση προς το πράγµα, αλλά το σε σχέση προς εµάς. ( Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, Β, 06a 6-06b 7) ÌÂÛfiÙËÙ Â Ú ÛÎÂÈ ÂÊ ÚÌÔÁ Û Πıâ appleú ÍË Î È Û Πıâ apple ıô Εν πάση περιπτώσει η θεωρία αυτή της µεσ τητας δε βρίσκει εφαρµογή σε κάθε πράξη και σε κάθε πάθος υπάρχουν, πράγµατι, πάθη που ήδη η λέξη που τα δηλώνει φέρνει στο µυαλ µας κάτι αρνητικ και τιποτένιο, π.χ. επιχαιρεκακία, αδιαντροπιά, φθ νος, και στην περίπτωση των πράξεων: µοιχεία, κλεψιά, φ νος γιατί λα αυτά και σα άλλα τέτοια τα λέµε µε τη βεβαι τητα τι είναι αρνητικά και τιποτένια τα ίδια και χι η υπερβολή ή η έλλειψή τους. εν υπάρχει, λοιπ ν, περίπτωση να κάνει ποτέ κανείς το σωστ σε σχέση µε αυτά αυτά είναι πάντοτε λάθος. ÚÂÈ ÛÈÎÔ ÙÚfiappleÔÈ Û ÌappleÂÚÈÊÔÚ ( Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, Β, 07a 8-5) Φάνηκε λοιπ ν καθαρά πως τρεις βασικοί τρ ποι συµπεριφοράς υπάρχουν: δ ο λανθασµένοι (κακίες), ο ένας της κατηγορίας της υπερβολής και ο άλλος της κατηγορίας της έλλειψης, και µία αρετή, η µεσ τητα. Και οι τρεις τους βρίσκονται κατά έναν τρ πο σε αντίθεση µεταξ τους: τα δ ο άκρα προς το µέσον και µεταξ τους, και το µέσον προς τα δ ο άκρα. πως το ίσο είναι µεγαλ τερο σε σχέση προς το µικρ τερο και µικρ τερο σε σχέση προς το µεγαλ τερο, έτσι οι µεσ τητες αποτελο ν υπερβολή σε σχέση προς την έλλειψη και έλλειψη σε σχέση προς την υπερβολή τ σο στα πάθη σο και στις πράξεις. ( Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, Β, 08b -9)

12 O Ë 9 Η αρετή είναι µεσότητα EPøTH EI EP IE 4 Ò ÔÚ ÂÈ Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÙËÓ ÚÂÙ ; ÒÛÙ ÙÔ ÓÙÒÓ ÌÔ ÙË Ï ÍË Ù. È ÂÓÓÔÂ Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË fiù Ó Ï ÂÈ fiùè Ë ÚÂÙ Â Ó È ÌÂÛfiÙËÙ ; Ò appleúôû ÈÔÚ - ÂÈ ÙËÓ appleâú ÔÏ Î È ÙËÓ ÏÏÂÈ Ë; ÔÈÔÈ Â Ó È ÔÈ ÙÚÂÈ ÙÚfiappleÔÈ Û ÌappleÂÚÈÊÔÚ ÛÙÔ ÔappleÔ Ô Ó Ê ÚÂÙ È Ô ÚÈ- ÛÙÔÙ ÏË ÛÙÔ apple Ú ÏÏËÏÔ Î ÌÂÓÔ (); Ò ÙÔ appleôù appleòóôóù È ÛÙÔ Û Â È - ÁÚ ÌÌ ÙË ÚÂÙ appleô Ú ÛÎÂÙ È ÛÙÔ appleâúèıòúèô ÙÔ È Ï Ô Û ; ÙÔÓ ËÌfiÎÚÈÙÔ ( applefiûapple. 0) È Ô ÌÂ: «Â Î ıâ appleú ÁÌ Â Ó È Î Ïfi ÙÔ ÛÔØ Ë appleâú ÔÏ Î È Ë ÏÏÂÈ Ë Â ÌÔ Ú ÛÂÈ». ÔÈ ÔÌÔÈfiÙËÙ ÂÈ Ù Ë appleô Ë Ì ÙËÓ ÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎ ıâˆú ÁÈ ÙË ÌÂÛfiÙËÙ ; ÔÈ ÂÊ ÚÌÔÁ ÌappleÔÚÂ Ó ÂÈ Ë ÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎ ıâˆú ÙË ÌÂÛfiÙËÙ ÛÙËÓ Î ıëìâúèó ˆ ; Benzamin West, Η εκλογή του Ηρακλή, 764 (The Victoria and Albert Museum, Λονδίνο). Το θέµα αυτό της αρχαίας ελληνικής µυθολογίας, που σχετίζεται µε τις αρετές και τις κακίες και τα ηθικά διλήµµατα µπροστά στα οποία βρίσκεται αντιµέτωπος ο άνθρωπος, απασχόλησε ιδιαίτερα τους ζωγράφους ανά τους αιώνες. EM I YZHTH H P TH EP I È Ù ÛÙÔ apple Ú ÏÏËÏÔ Î ÌÂÓÔ () Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË Ï ÂÈ fiùè Ë ÌÂÛfiÙËÙ ÂÓ Â Ó È È ÁÈ fiïô ; ÔÈ Â Ó È Ù apple Ú Â ÁÌ Ù appleô Ó Ê ÚÂÈ ÁÈ Ó ÛÙËÚ ÍÂÈ ÙËÓ appleô ÙÔ ; ªappleÔÚ Ù ÂÛÂ Ó ÛÎÂÊÙ ÙÂ Î È ÏÏ apple ÚfiÌÔÈ ; «Οι αληθινές λοιπόν θεωρίες είναι χρησιµότατες όχι µόνο για την απόκτηση γνώσης, αλλά και για τη ζωή γιατί αν συµφωνούν µε τα πράγµατα, γίνονται πιστευτές, και έτσι παρακινούν αυτούς που τις καταλαβαίνουν να ζουν σύµφωνα µε αυτές». (Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, Κ,, 7b -7) π ª π ƒ π ÙÔ apple Ú ÏÏËÏÔ Î ÌÂÓÔ () Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË Ó Ê ÚÂÙ È ÛÙÔÓ ıïëù ª ψÓ, ÁÓˆ- ÛÙfi apple Ï ÈÛÙ ÙË Ú ÈfiÙËÙ Î È Ï ÌappleÈÔÓ ÎË. Ó ÙÚ ÍÙ ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ ÙˆÓ Ï - ÌappleÈ ÎÒÓ ÁÒÓˆÓ Î È Ú Ù appleïëúôêôú  ÁÈ ÙË ˆ ÙÔ. Ò ÂÍËÁÔ Û Ó ÙËÓ appleâú- ÔÏÈÎ Ó ÌË ÙˆÓ ıïëùòó ÙË ÂappleÔ ÂΠÓË ; È Û Ì ÓÂÈ ÛÙËÓ ÂappleÔ Ì, fiù Ó ÔÈ ıïëù Ê ÓÔÓÙ È Ó appleâú ÓÔ Ó ÙÈ Ê ÛÈÎ Ó ÌÂÈ ÙÔ ; ªÂ appleôèôó ÙÚfiappleÔ ÍÂappleÂÚÓÔ Ó ÙÔ Ì ÙÚÔ; «Εστιν ρα ρετ ξις προαιρετικ, ν µεσ τητι ο σα τ πρ ς µ ς». (Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, Β, 06b6-07a) ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΑΡΕΤΩΝ ( πογραφή) Υπερβολή Έλλειψη Μεσότητα ργιλ της ναλγησία πρα της θρασ της δειλία νδρεία ναισχυντία κατάπληξις α δώς κολασία ναισθησία σωφροσ νη φθ νος νώνυµον νέµεσις κέρδος ζηµία δίκαιον σωτία νελευθερία λευθερι της λαζονεία ε ρωνεία λήθεια κολακεία πέχθεια φιλία ρέσκεια α θάδεια σεµν της τρυφερ της κακοπάθεια καρτερία χαυν της µικροψυχία µεγαλοψυχία δαπανηρία µικροπρέπεια µεγαλοπρέπεια πανουργία ε ήθεια φρ νησις «Κα προαίρεσις ν ε η βουλευτική ρεξις τ ν φ µ ν». (Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια a 0-) Αριστοτέλης, Ηθικά Ε δήµια, Α, a -0

13 O Ë ÊÈÏ Â Ó È ÂÓÙÂÏÒ apple Ú ÙËÙË ÁÈ ÙË ˆ ÙËÓ ÂÓfiÙËÙ Ù ı ÌÂÏÂÙ ÛÔ Ì ÙÈ applefi ÂÈ ÙÔ AÚÈÛÙÔÙ ÏË ÁÈ ÙË ÊÈÏ, appleô ËÌÈÔ ÚÁÂ Ù È ÌÂÙ - Í ÙˆÓ ÓıÚÒappleˆÓ, Î È ı ÁÓˆÚ ÛÔ Ì ÙÔ ÏfiÁÔ ÁÈ ÙÔ ÔappleÔ Ô appleôûùëú ÂÈ fiùè «Â Ó È ÂÓÙÂÏÒ apple Ú ÙËÙË ÁÈ ÙË ˆ». ÂÍÂÙ ÛÔ Ì ÙÔÓ ÔÚÈÛÌfi ÙË ÊÈÏ Î È ı Û ËÙ ÛÔ Ì ٠ÙÚ Â Ë ÊÈÏ Ù ÔappleÔ Ô AÚÈÛÙÔÙ ÏË ıâˆúâ fiùè Ó appleù ÛÛÔÓÙ È Ó ÌÂÛ ÛÙÔ ÓıÚÒappleÔ. KEIMENO Ο ορισµ ς της φιλίας Προσωποποίηση της Amicitia (της φιλίας, στα λατινικά) που διακοσµεί το έργο «Iconologia» του Cesare Ripa. Ας πο µε τώρα ποιους αγαπο ν οι άνθρωποι και θέλουν να τους έχουν φίλους τους και ποιους µισο ν, καθώς και για ποιον λ γο αφο µως πρώτα δώσουµε τον ορισµ της φιλίας και της αγάπης. Ας δεχθο µε, λοιπ ν, τι αγαπώ κάποιον και θέλω να τον έχω φίλο µου θα πει θέλω γι αυτ ν καθετί που το θεωρώ καλ, χι για να κερδίσω κάτι ο ίδιος, αλλά αποκλειστικά για χάρη εκείνου κάνω µάλιστα και,τι µπορώ για να αποκτήσει αυτά τα καλά εκείνος 4. Φίλος είναι το πρ σωπο που αγαπά µε τον ίδιο τρ πο που είπαµε και αγαπιέται µε τον ίδιο τρ πο: σοι πιστε ουν τι η σχέση τους είναι αυτο του είδους, θεωρο ν τι είναι φίλοι 5. Με λα αυτά να τα έχουµε δεχτεί, καταλήγουµε πια υποχρεωτικά στο τι φίλος είναι αυτ ς που χαίρεται µε τα καλά και λυπάται µε τα δυσάρεστα που συµβαίνουν στον φίλο του και αυτ χι για κανένα άλλο λ γο παρά µ νο για χάρη εκείνου 6. ( Αριστοτέλης, Ρητορική, Β, 80b 5-8a 0) Η Ρητορική του Αριστοτέλη σε λατινικό χειρόγραφο. Στο έργο αυτό ο Αριστοτέλης αναλύει και διδάσκει γύρω από την τέχνη της πειθούς η οποία ήταν απαραίτητη για τους ρήτορες. Στο βιβλίο αυτό περιέχονται επίσης απόψεις του για τη φιλία και γενικότερα για τα πάθη των ανθρώπων.

14 O Ë 95 Η φιλία είναι εντελώς απαραίτητη για τη ζωή ƒ ª O O π 𠃪 À π ÃO π ÙËÓ Ú ÈfiÙËÙ, Ë Ï ÍË «ÊÈÏ» ψÓ Πıâ ÌÔÈ ÏÍË Ó ÌÂÛ ÛÂ Ô ÙÔÌ. Ó Ê ÚÂÙ È, fi È ÌfiÓÔ Û fiïâ Û Â fió ÙÈ ÛÙÂÓ appleúôûˆappleèî Û ÛÂÈ ÙˆÓ ÓıÚÒappleˆÓ ÌÂÙ Í ÙÔ appleô Â Û Ó ÔÓÙ È Ì ÔÈÎÔÁÂÓÂÈ ÎÔ ÂÛÌÔ (fiappleˆ Â Ó È Ë ÛËÌ Û ÙË Ï ÍË Û ÌÂÚ ), ÏÏ Î È Û fiï Ù Â Ë ÙˆÓ ÔÈÎÔÁÂÓÂÈ ÎÒÓ Û ÛˆÓ, fiappleˆ ÙˆÓ ÁÔÓÈÒÓ appleúô Ù apple È È ÙÔ, ÙˆÓ apple È ÈÒÓ appleúô ÙÔ ÁÔÓÂ, ÙˆÓ Û ÁÁÂÓÒÓ ÌÂÙ Í ÙÔ, Î ıò Î È ÛÙÈ Û ÛÂÈ ÙˆÓ Â Á ÚÈÒÓ. appleô Ì ÙÒÚ appleôèô Á appleô Ó Î È appleôèô ÌÈÛÔ Ó: Ê ÏÔ Â Ó È ÔappleÔÈÔÛ - appleôùâ Â Ó È Á appleëùfi Û ÂÌ (apple Ù Ú, ÌËÙ Ú, apple È È, ÏÊÈ, Ê ÏÔÈ, Û Ó - ÂÏÊÔÈ, Û ÌappleÔÏ ÙÂ, Û Ìapple ÙÚÈÒÙ ). Ô Ú Ô Ú Ì φιλε ν (φιλέω, - ), applefi ÙÔ ÔappleÔ Ô appleúô Ú ÔÓÙ È ÔÈ Ï ÍÂÈ Ê ÏÔ Î È ÊÈÏ, ÛÙËÓ Ú ÂÏÏËÓÈÎ ÁÏÒÛÛ ÛËÌ ÓÂÈ «Á appleò». ıò Î È ÁÈ appleôèô ÏfiÁÔ: Ó Ê ÚÂÙ È ÛÙ appleú ÁÌ Ù appleô Â Ó È ÍÈ Ó Á - appleëıô Ó ( Ú.: α φιλήσεις), ÛÙÔ ÓÙÈΠÌÂÓÔ ÙË Á appleë ( Ú.: τ φιλητ ν), Ùfi appleô ÎÈÓ ÙËÓ Á appleë Î È ÁÂÓÓ ÂÈ ÙË ÊÈÏ. Ú Â Ó È Ù appleô Â Ó È ÍÈ Ó Á appleëıô Ó Î È Ó appleúôî Ï ÛÔ Ó ÙË ÊÈÏ : ÙÔ Á ıfi, ÙÔ Â ÚÈÛÙÔ Î È ÙÔ Ú - ÛÈÌÔ. Ú Â Ó È Î È Ù Â Ë ÙË ÊÈÏ : ÊÈÏ ÁÈ ÙË ÚËÛÈÌfiÙËÙ (δι τ χρήσιµον), ÊÈÏ ÁÈ ÙËÓ Â Ú ÛÙËÛË (δι τ δ ) Î È ÊÈÏ ÁÈ ÙËÓ ÚÂÙ (δι τ γαθ ν).  ıô ÌÂ, ÏÔÈapplefiÓ, fiùè Á appleò Î appleôèôó ÂΠÓÔ : appleúfiîâèù È ÁÈ ÙÔÓ ÁÂÓÈÎfi ÔÚÈÛÌfi ÙË ÊÈÏ : «Ô Î È Ô µ Â Ó È Ê ÏÔÈ Ó Î È ÌfiÓÔÓ Ó ( ) ÁÓˆÚ Ô Ó Ô Ó ÙÔÓ ÏÏÔ, ( ) ÓÈÒıÔ Ó ÌÔÈ Â ÓÔÈ appleúô fiêâïô ÙÔ ÏÏÔ, (Á) ÓÈÒıÔ Ó Á appleë Ô Ó ÁÈ ÙÔÓ ÏÏÔ Î È ( ) Î È ÔÈ Ô Ó ÁÓˆÚ Ô Ó Ù ( ) Î È (Á)». ÔÚÈÛÌfi Ùfi Ó Ê ÚÂÙ È Î Ú ˆ ÛÙË «ÊÈÏ ÁÈ ÙÔ Á ıfi» (ÛÙË ÊÈÏ ÙˆÓ Á ıòó ÓıÚÒappleˆÓ), appleôùâïâ fiìˆ ÙË ÛË Î È ÁÈ Ù ÙÚ Â Ë ÊÈÏ. º ÏÔ Â Ó È ıâˆúô Ó fiùè Â Ó È Ê ÏÔÈ: ÁÈ Ó Â Ó È Î appleôèôè Ê ÏÔÈ, ÚÂÈ ÂÙ È Î È ÔÈ Ô Ó Ó ÁÓˆÚ Ô Ó ÙË ÊÈÏ ÙÔ.  ÓÔÈ, Ë Â ÓÔ Î È ıâûë, Â Ó È Ó - ÁÎ appleúô applefiıâûë ÁÈ ÙË ÊÈÏ, ÏÏ fi È Âapple ÚÎ. ÃÚÂÈ ÂÙ È ËÏ Î appleôèô Ó Â Ó È Â ÓÔ Î È ÙÂıÂÈÌ ÓÔ appleúô Î appleôèôó ÏÏÔ, ÁÈ Ó ÌappleÔÚ ÛÂÈ Ó Á ÓÂÈ Ê ÏÔ ÙÔ.  ÓÔÈ, fiìˆ, applefi ÌfiÓË ÙË ÂÓ Â Ó È ÚÎÂÙ ÁÈ Ó Á ÓÂÈ Î ÓÂ Ê ÏÔ Ì Πappleôèôó, ÊÔ Ë ÊÈÏ ËÌÈÔ ÚÁÂ Ù È applefi ÙËÓ Á appleë appleô Ê ÚÓÂÈ Ë Û Ó Ó ÛÙÚÔÊ Î È Ë ÌÔÈ ÈfiÙËÙ. ªÂ fiï Ù ÁÈ ÚË ÂΠÓÔ : Ë appleèô ÏËıÈÓ ÊÈÏ Â Ó È Ù ÙˆÓ Á ıòó ÓıÚÒappleˆÓ, Ë ÔappleÔ ÂÓ ÂappleÈ ÈÒÎÂÈ ÙÔ appleúôûˆappleèîfi fiêâïô ÏÏ ÙÔ fiêâïô ÙÔ Ê ÏÔ. ŸÌˆ, Ù ÔÈ ÊÈÏ Â Â Ó È Ûapple ÓÈÂ, fiappleˆ Ûapple ÓÈÔÈ Â Ó È Î È ÔÈ appleú ÁÌ - ÙÈÎ Á ıô ÓıÚˆappleÔÈ, Î È, fiappleˆ Ó ÁÓˆÚ ÂÈ Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË, Ó ÓıÚˆappleÔ Â Ó È appleú ÁÌ ÙÈÎ Ù ÂÚfi Ó Î Ù Ê ÚÂÈ Ó ÂÈ Ì Ô Ù ÙÔÈ ÊÈÏ Â ÛÙË È ÚÎÂÈ ÙË ˆ ÙÔ. «Το ς µ ν φίλους φελε ν, το ς δ χθρο ς βλάπτειν». (Σιµωνίδης, στο Πλάτων, Πολιτεία, Α, 6a - και 4b -9) Έκδοση της Ρητορικής του Αριστοτέλη του 58. Το χρέος της λατινικής µεσαιωνικής φιλοσοφίας στους Έλληνες και Άραβες προδρόµους της φαίνεται σε αυτή τη µικρογραφία χειρογράφου µε τον Αβερόη (αριστερά) και τον Πορφύριο.

15 96 O Ë Η φιλία είναι εντελώς απαραίτητη για τη ζωή P H KEIMEN Ó Ó Â ı Âapple ÏÂÁÂ Ó ÂÈ ˆ Ê ÏÔ Προτοµή του Θεόφραστου, µαθητή, φίλου και διαδόχου του Αριστοτέλη. [Η φιλία είναι ] αρετή ή προϋποθέτει την αρετή, και επιπλέον είναι εντελώς απαραίτητη για τη ζωή. Πραγµατικά, κανένας δε θα επέλεγε να ζει δίχως φίλους, κι ας είχε λα τα υπ λοιπα αγαθά. Ακ µη και οι πλο σιοι άνθρωποι, πως και αυτοί που έχουν αξιώµατα και εξουσία, έχουν λος ο κ σµος το πιστε ει ιδιαίτερα µεγάλη ανάγκη απ φίλους. Αλήθεια, ποιο το φελος λης αυτής της καλής τους κατάστασης, αν δεν υπάρχει η δυνατ τητα της ευεργεσίας, η οποία γίνεται κατά κ ριο λ γο και στην πιο αξιέπαινη µορφή της προς τους φίλους; Και απ την άλλη, πώς θα µπορο σε λη αυτή η καλή κατάσταση να διατηρηθεί και να διαφυλαχθεί δίχως τους φίλους; Γιατί σο µεγαλ τερη είναι, τ σο επισφαλέστερη είναι. Αλλά και στη φτώχεια και στις άλλες δυστυχίες της ζωής οι άνθρωποι θεωρο ν τους φίλους ως το µ νο καταφ γιο. ( Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, Θ, 55a -) Ô ÓÙÈΠÌÂÓÔ ÙË Á appleë Αχιλλεύς και Πάτροκλος. Η φιλία τους είναι από τις πιο γνωστές στην αρχαιότητα, όπως γνωρίζουµε από την Ιλιάδα του Οµήρου. Εδώ ο Αχιλλέας φροντίζει τις πληγές του Πάτροκλου Εσωτερικό αττικής ερυθρόµορφης κύλικας, που υπογράφει ο Σωσίας, 500 π.χ. περίπου (Βερολίνο, Αρχαιολογικό Μουσείο). Ίσως µως τα πράγµατα θα γίνονταν σαφέστερα σε σχέση µε το θέµα αυτ, αν πρώτα γνωρίζαµε ποιο είναι ακριβώς το αντικείµενο της αγάπης, αυτ που γεννάει τη φιλία. Γιατί δε φαίνεται να κινεί την αγάπη και να γεννάει τη φιλία το καθετί, παρά µ νο αυτ που είναι άξιο να αγαπηθεί και να προκαλέσει τη φιλία, και τέτοιο θεωρείται πως είναι το αγαθ, το ευχάριστο, και το χρήσιµο. ( Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, Θ, 55b 7-) ºÈÏ ÁÈ ÙË ÚËÛÈÌfiÙËÙ Î È ÊÈÏ ÁÈ ÙËÓ Â Ú ÛÙËÛË Αυτοί λοιπ ν που αγαπο ν ο ένας τον άλλον και γίνονται φίλοι για τη χρησιµ τητα, δεν αγαπο ν τον άλλον καθεαυτ ν, αλλά για το αγαθ που µπορεί να πάρουν απ αυτ ν. Το ίδιο και στην περίπτωση που οι άνθρωποι αγαπο ν ο ένας τον άλλον και γίνονται φίλοι για χάρη της ευχαρίστησης πραγµατικά, οι άνθρωποι αγαπο ν τους χαριτολ γους χι για τον χαρακτήρα τους, αλλά γιατί τους είναι ευχάριστοι [ ] Αυτές, λοιπ ν, οι φιλίες είναι φιλίες για έναν λ γο συµπτωµατικ, αφο το πρ σωπο που αγαπιέται δεν αγαπιέται επειδή είναι αυτ που είναι, αλλά επειδή εξασφαλίζει σ αυτ ν που το αγαπάει κάποιο αγαθ ή κάποια ευχαρίστηση. Ε, αυτο του είδους οι φιλίες διαλ ονται ε κολα, αν τα δ ο µέρη δεν παραµένουν αυτ που ήταν πραγµατικά, αν ο ένας δεν είναι πια ευχάριστος ή χρήσιµος στον άλλον, ο άλλος πα ει να τον αγαπάει. ( Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, Θ, 56a 0-4 και Θ, 56a 9-4)

16 O Ë 97 Η φιλία είναι εντελώς απαραίτητη για τη ζωή EPøTH EI EP IE ÁÚ ÂÙÂ Û ÓıÂÙÂ Ï ÍÂÈ ÌÂ Û ÓıÂÙÈÎfi Ù Ô ÛÈ ÛÙÈÎ Ê ÏÔ Î È ÊÈÏ. ÔÈÔ Â Ó È Ô ÔÚÈÛÌfi ÙË ÊÈÏ, Î Ù ÙÔÓ ÚÈÛÙÔÙ ÏË; ªÂ appleôèâ appleúô appleôı - ÛÂÈ ÌappleÔÚÔ Ó Ô ÓıÚˆappleÔÈ Ó appleèûùâ Ô Ó appleˆ Â Ó È Ê ÏÔÈ; ÙÔ apple Ú ÏÏËÏÔ Î ÌÂÓÔ (), ÁÈ appleôèô ÏfiÁÔ ıâˆúâ Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË fiùè «Ë ÊÈÏ Â Ó È ÂÓÙÂÏÒ apple Ú ÙËÙË ÁÈ ÙË ˆ» Î È «Î Ó  ı ıâïâ Ó ÂÈ ˆÚ Ê ÏÔ»; 4 Ù apple Ú ÏÏËÏ Î ÌÂÓ () Î È (), Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË Ó Ê ÚÂÙ È ÛÙ ÙÚ Â Ë ÊÈÏ appleô, Î Ù ÙË ÁÓÒÌË ÙÔ, ËÌÈÔ ÚÁÔ ÓÙ È Ó ÌÂÛ ÛÙÔ ÓıÚÒappleÔ. ÔÈ Â Ó È Ù, appleò È Ê ÚÔ Ó ÌÂÙ Í ÙÔ Î È ÁÈ Ù ÔÈ ÊÈÏ Â appleô ËÌÈÔ Ú- ÁÔ ÓÙ È ÁÈ ÙËÓ Â Ú ÛÙËÛË Î È ÙË ÚËÛÈÌfiÙËÙ È Ï ÔÓÙ È Â ÎÔÏ ; EM TA I YZHTH H ƒ ƒ π ÙËÓ πïè ÙÔ Ì ÚÔ Ô Ì ÙËÓ Ó ÊÔÚ Û ÌÈ Ó Ù ÊÈÏ, Ù Ó - ÌÂÛ ÛÙÔÓ ÈÏÏ Î È ÙÔÓ ÙÚÔÎÏÔ. Ó ÙÚ ÍÙ ÛÙÔ Î ÌÂÓÔ ÙÔ Ì ÚÔ, ÏÏ Î È ÛÙË Ì ıôïôá, Î È appleâúèáú Ù ÙË ÊÈÏÈÎ Ù Û ÛË. ªappleÔÚ ÙÂ Ó ÛÎÂÊÙ ÙÂ Î È ÏÏ apple Ú Â ÁÌ Ù applefi ÙË Ì ıôïôá ÙËÓ ÈÛÙÔÚ appleô Ó Ó - Ê ÚÔÓÙ È Û ÊÈÏ Â ÌÂÙ Í appleúôûòappleˆó; ΓΛΩΣΣΑΡΙO ºπ ø, -ø: αγαπώ. ºπ π : η αγάπη, η φιλία. ºπ : το αντικείµενο της αγάπης. ºπ π (εκ του ρηµ. «φιλ» που στα αρχαία σηµαίνει αγαπώ): δηλώνει κάθε αµοιβαία έλξη ανάµεσα σε δύο άτοµα που συνδέονται µε συγγενικούς ή άλλους δεσµούς. ºπ : αυτός που είναι αγαπητός σε εµάς. ºƒ π : διανοητική αρετή που συνίσταται στην ικανότητα του ατόµου να διαχωρίζει µε ορθή κρίση τη σωστή από τη λανθασµένη πράξη, το καλό από το κακό. Η εύστοχη εκτίµηση των περιστάσεων που ταυτίζεται µε τον ορθό λόγο. Ù ÙÔÓ ÚÈÛÙÔÙ ÏË, Ù Ú ÎÙËÚÈÛÙÈÎ ÙË ÊÈÏ ÂappleÂÎÙ ÓÔÓÙ È Î È appleúô ÙÔ ÏÏÔ ÓıÚÒappleÔ Î È, fiappleˆ Ó Ê ÚÂÈ, fiïâ ÔÈ apple ÚÔÈÌ Â Û ÌʈÓÔ Ó Û Ùfi, fiappleˆ apple.. «ÌÈ», «fiï ÙˆÓ Ê ÏˆÓ ÎÔÈÓ», «ÊÈÏ ı appleâè ÈÛfiÙËÙ», «ÎÔÓÙÈÓfiÙÂÚÔ applefi ÙËÓ ÎÓ ÌË Â Ó È ÙÔ ÁfiÓ ÙÔ», «Û Ó apple ÓÂ Ô Ì», «Ô fiìôèô ÙÔÓ fiìôèô», «Ô ÎÔÏÈfi Ì ÙÔÓ ÎÔÏÈfi», «Ë Î ÏÈ ÎÔ ÛÙËÓ Î ÏÈ ÎÔ». ªappleÔ- Ú ÙÂ Ó ÛÎÂÊÙ ÙÂ Û Á ÚÔÓ apple ÚÔÈÌ Â appleô Ó Ó Ê ÚÔÓÙ È ÛÙË ÊÈÏ ; µú - ÛÎÂÙ fiùè Ù Ô Ó ÔÌÔÈfiÙËÙ Ì ÙÈ Ú Â apple ÚÔÈÌ Â appleô Ó Ê ÚÂÈ Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË ; Ù applefiûôó ÔÈ apple ÚÔÈÌ Â Ù ÂÎÊÚ Ô Ó ÙÈ applefi ÂÈ ÙÔ ÚÈ- ÛÙÔÙ ÏË ÁÈ ÙË ÊÈÏ ; π ª π ƒ π Ú ÂÏÏËÓÈÎ Ï Î ÓÙ ÏË Ë ÁÈ ÙË ÊÈÏ Â Ó È Ó ÙfiÓ Ó Û ÓÔ ÈÛÙ ÛÙË Ú ÛË ÙÔ appleôèëù ÈÌˆÓ Ë appleô ÏÂÁ «Ó ˆÊÂÏ ÙÔ Ê ÏÔ ÛÔ Î È Ó Ï appleùâè ÙÔ Â ıúô ÛÔ». Û ÁÎÚ ÓÂÙ ÙËÓ appleô Ë Ù Ì ÙË ÚÈÛÙÈ ÓÈÎ ÂÓÙÔÏ «Á - apple Ù ÏÏ ÏÔ» Î È Ó ÂÍËÁ ÛÂÙ ÙË È ÊÔÚ ÙˆÓ Ô ÎÂÈÌ ÓˆÓ. Το δένδρο της γνώσης στον «φιλοσοφικό κήπο» του Αριστοτέλη. Την περίοδο της Αναγέννησης φαντάζονταν ορισµένες φορές τη λογική ως την κύρια ρίζα του.

17 O 4Ë applefiïë Â Ó È Ë ËÏfiÙÂÚË ÌÔÚÊ ÎÔÈÓˆÓ ÙËÓ ÂÓfiÙËÙ Ù ı ÌÂÏÂÙ ÛÔ Ì ÙË ıâˆú ÙÔ AÚÈÛÙÔÙ ÏË ÁÈ ÙËÓ applefiïë. applefiïë appleôùâïâ ÙËÓ Ë- ÏfiÙÂÚË ÌÔÚÊ ÎÔÈÓˆÓ Î È ÂÈ ˆ ÛÙfi Ô ÙËÓ Â ÈÌÔÓ. ÂÍÂÙ ÛÔ Ì ÙÈ ı ÛÂÈ ÙÔ ÁÈ ÙËÓ appleúô - Ï ÛË Î È Û ÛÙ ÛË ÙË appleôïèùèî ÎÔÈÓˆÓ, Î ıò Î È ÙÈ ÓÙ ÛÙÔÈ Â ÁÈ ÙËÓ ÔÈÎ Î È ÙËÓ ÎÒÌË Î È ÙË ÛËÌ Û ÙÔ ÁÈ ÙËÓ ÓıÚÒappleÈÓË ˆ. ÁÓˆÚ ÛÔ Ì appleò ËÌÈÔ ÚÁ ıëîâ Ë applefiïë Î È ÁÈ Ù appleôùâ- Ï ÙËÓ ÙÂÏÂÈfiÙÂÚË ÌÔÚÊ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Û Ì ˆÛË. KEIMENO Η π λη είναι η πιο σηµαντική κοινωνία που περιέχει λες τις άλλες Ο Αριστοτέλης υποστηρίζει στα Πολιτικά ότι η κοινωνία είναι µια οµάδα συνεργαζόµενων ατόµων για την επίτευξη ενός κοινού αγαθού. Εδώ ανάγλυφο από τη βόρεια πλευρά του Παρθενώνα, παράσταση της ποµπής των Παναθηναίων, όπου εικονίζονται τρείς άνδρες που κρατούν υδρίες µε νερό για τη θυσία (Αθήνα, Μουσείο Ακρόπολης). Επειδή βλέπουµε τι κάθε π λη αποτελεί µια µορφή κοινωνίας 4 και τι κάθε κοινωνία έχει συσταθεί αποσκοπώντας σε κάποιο αγαθ (δι τι λοι οι άνθρωποι,τι κάνουν το κάνουν για να κατακτήσουν αυτ που τους φαίνεται αγαθ ), είναι φανερ τι λες οι κοινωνίες αποσκοπο ν βεβαίως σε κάποιο αγαθ 5, η κοινωνία µως που είναι η πιο σηµαντική απ λες και που εµπεριέχει λες τις άλλες 6 είναι αυτή που κατεξοχήν επιδιώκει το αγαθ, και µάλιστα το πιο σηµαντικ. Και αυτή είναι η καλο µενη π λη και πολιτική κοινωνία [ ] Η π λη δεν είναι λοιπ ν τίποτε άλλο παρά η τέλεια κοινωνία που αποτελείται απ περισσ τερες κώµες και διαθέτει, µπορο µε να πο µε, τη µέγιστη δυνατή αυτάρκεια 7 συγκροτήθηκε βεβαίως για την εξασφάλιση των αναγκαίων για τη ζωή προϋποθέσεων, µως υπάρχει χάριν της ευδαιµονίας. Γι αυτ κάθε π λη είναι µια φυσική πραγµατικ τητα 8, εφ σον αυτ ισχ ει και για τις πρώτες µορφές κοινωνίας 9. ι τι αυτή συνιστά γι αυτές το σκοπ τους και η φ ση είναι σκοπ ς 0. ι τι,τι είναι το κάθε πράγµα, αφο ολοκληρωθεί η ανάπτυξή του, αυτ λέµε τι είναι η φ ση του, πως π.χ. του ανθρώπου, του ίππου, της οικίας. ( Αριστοτέλης, Πολιτικά, Α, 5a -7 και Α, 5b 7-4) ƒ ª O O π 𠃪 À π ÃO π Η ιδεώδης Αθήνα σε µικρογραφία (500 µ.χ.) για τα Ηθικά Νικοµάχεια από το βιβλίο του Reginaldus Piramus Monopolitanus. ÔÏÈÙÈÎ ÙÔ ÚÈÛÙÔÙ ÏË appleôùâïô Ó Ó applefi Ù appleèô ÛËÌ ÓÙÈΠΠÌÂÓ ÎÔÈ- ÓˆÓÈÎ Î È appleôïèùèî ÊÈÏÔÛÔÊ. ÙÔ È Ï Ô ÙˆÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË apple ÚÔ ÛÈ ÂÈ ÙËÓ appleô ÙÔ fiùè Ë applefiïë appleôùâïâ ÙËÓ ËÏfiÙÂÚË ÌÔÚÊ ÎÔÈ- ÓˆÓ Î È, ÂÈ ÈÎfiÙÂÚ, ÂÎı ÙÂÈ ÙËÓ appleô ÙÔ ÁÈ ÙËÓ ÔÈÎ. Ó Ê ÚÂÈ, Âapple ÛË, appleò ËÌÈÔ ÚÁ ıëîâ Ë applefiïë Î È ÁÈ Ù Ù appleôùâïâ ÌÈ Ê ÛÈÎ appleú ÁÌ ÙÈÎfi- ÙËÙ Î È, ÎfiÌË, fiùè Ô ÓıÚˆappleÔ Â Ó È applefi ÙË Ê ÛË ÎÔÈÓˆÓÈÎfi Î È appleôïèùèîfi ÒÔ. appleâè Ï appleô Ì ÛËÌ ÓÙÈÎfi: appleúfiîâèù È ÁÈ ÙËÓ ÂÓ ÚÎÙÈÎ appleúfiù ÛË ÙˆÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ, fiappleô apple ÚÔ ÛÈ ÂÙ È Ë ÎÂÓÙÚÈÎ È fiïë ÙË appleú ÁÌ ÙÂ, Û Ì-

18 O 4Ë 99 Η πόλη είναι η υψηλότερη µορφή κοινωνίας ÊˆÓ Ì ÙËÓ ÔappleÔ Ë applefiïë appleôùâïâ ÙËÓ apple ÚÙ ÙË ÌÔÚÊ ÎÔÈÓˆÓ, Ë ÔappleÔ ÂÌappleÂÚÈ ÂÈ fiïâ ÙÈ ÏÏÂ Î È Â Ó È Ù appleô, Î ÙÂÍÔ Ó, ÂappleÈ ÈÒÎÂÈ ÙÔ Á ıfi, Î È Ì ÏÈÛÙ ÙÔ appleèô ÛËÌ ÓÙÈÎfi. fiïë: Ë ÔÚÁ ÓˆÌ ÓË appleôïèùèî ÎÔÈÓˆÓ. fiúô applefiïè Â Ó È Â Ò ÓÔËÌ ÙÈÎ ÈÛÔ- Ó ÌÔ Ì ÙÔ ÎÚ ÙÔ. apple Ú ÔÛÈ Î applefiïë-îú ÙÔ ÙË Ú ÈfiÙËÙ, appleúèó applefi ÙËÓ ÂÎÛÙÚ Ù ÙÔ ª. Ï Í Ó ÚÔ,   ÌÈÎÚ ÎÙ ÛË. ÔÈÓˆÓ : Ô fiúô ÎÔÈÓˆÓ ÚËÛÈÌÔappleÔÈÂ Ù È ÌÂ È ÊÔÚÂÙÈÎ ÛËÌ Û Â. Ò ÛËÌ ÓÂÈ ÙËÓ ÎÔÈÓfiÙËÙ, ÙËÓ appleôïèùèî ÎÔÈÓˆÓ. Ó Ê ÚÂÙ È ÛÙËÓ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Û Ì- ˆÛË ÙˆÓ ÓıÚÒappleˆÓ, ÙÔ Ô ÎÔ Î È ÙË ÎÒÌË, appleô appleôùâïô Ó Ê ÛÈÎ ÎÔÈ- ÓfiÙËÙÂ.  Πappleôèô Á ıfi: ÙÔ Á ıfi Â Ó È Ë Â ÈÌÔÓ ÙË applefiïë ÏÏ Î È ÙÔ Î ıâ appleôï ÙË ˆÚÈÛÙ. ÎÔÈÓˆÓ ÂÌappleÂÚÈ ÂÈ fiïâ ÙÈ ÏÏ : ÂÓÓÔ ÙËÓ applefiïë, appleô Â Ó È Ë ÙÂÏÂÈfi- ÙÂÚË Û Ì ÈˆÙÈÎ ÎÔÈÓfiÙËÙ Î È ÂÌappleÂÚÈÎÏ ÂÈ fiïâ ÙÈ ÏÏÂ Û Ì ÈÒÛÂÈ. Ú - ÂÈ ÙÔ ıâûìèîfi appleï ÛÈÔ Î È Ó appleï ÁÌ Û ÛÂˆÓ Î È appleúô appleôı ÛˆÓ, ÁÈ Ó appleú ÁÌ ÙÒÛÂÈ Ô ÓıÚˆappleÔ ÙÈ ËıÈÎ Î È appleóâ Ì ÙÈÎ ÙÔ Ó ÌÂÈ. appleôùâïâ ÙËÓ appleúô ÎÙ ÛË ÌÈÎÚfiÙÂÚˆÓ Î È ÙÂÏ ÛÙÂÚˆÓ ÌÔÚÊÒÓ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Û Ì ˆÛË, fiappleˆ ÔÈ ÔÈÎÔÁ ÓÂÈ ÏÏ ÛÈÎ Û ÛÂÈ (Ï.. ÓÙÚ Á Ó Î ). applefiïë Ù ÚÎÂÈ : Ë applefiïë Â Ó È ÌÈ Ù ÏÂÈ ÎÔÈÓˆÓ Ë ÔappleÔ È ı ÙÂÈ Âapple Ú- ÎÂÈ ÏÈÎÒÓ, ÛˆÌ ÙÈÎÒÓ Î È ÈÎÒÓ Á ıòó, appleô Â Ó È apple Ú ÙËÙ ÁÈ ÙËÓ Â ÈÌÔÓ. Ï ÚË Ù ÚÎÂÈ ÂÍ ÛÊ Ï ÂÙ È ÌfiÓÔ Ì Û ÛÙËÓ ÎÔÈÓˆÓ ÙË applefiïë. ıâ applefiïë Â Ó È ÌÈ Ê ÛÈÎ appleú ÁÌ ÙÈÎfiÙËÙ : Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË appleôáú ÌÌ ÂÈ Â Ò appleˆ ÙÔ ÎÚ ÙÔ ÔÊ ÏÂÈ ÙË ËÌÈÔ ÚÁ ÙÔ ÛÙËÓ ÓıÚÒappleÈÓË Ê ÛË. È ÙÈ appleúòùâ ÌÔÚÊ ÎÔÈÓˆÓ : Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÂÓÓÔÂ Â Ò ÙËÓ ÔÈÎ Î È ÙËÓ ÎÒÌË (ÙÔ ˆÚÈfi, ÙËÓ ÎˆÌfiappleÔÏË). applefiïë ËÌÈÔ ÚÁ ıëîâ ÛÙ È Î Ì Û applefi ÙËÓ ÂÍ ÏÈÍË ÙÒÓ. ÈfiÙÈ Ù Û ÓÈÛÙ ÛÎÔapplefi : Â Ò Â Ó È Ê ÓÂÚfi Ô ÙÂÏÂÔÏÔÁÈÎfi Ú ÎÙ Ú ÙË ÚÈÛÙÔÙÂÏÈÎ appleôïèùèî ÊÈÏÔÛÔÊ, ËÏ. Ë Ó ÙËÛË ÙÂÏÈÎÔ ÙÂÏÈÎÒÓ ÈÙ ˆÓ ÛÎÔappleÒÓ ÁÈ ÙËÓ ÂÍ ÁËÛË ÙˆÓ appleú ÁÌ ÙˆÓ (ÙˆÓ Ê ÈÓÔÌ ÓˆÓ, ÙˆÓ appleú - ͈Ó, ÙˆÓ fióùˆó), fiappleˆ ÎÚÈ Ò Â Ì ÛÙËÓ ÂÓ ÚÎÙÈÎ appleúfiù ÛË ÙˆÓ ıèîòó ÈÎÔÌ Â ˆÓ ÛÙËÓ ÂÓfiÙËÙ Ë ÙÔ ÎÂÊ Ï Ô. ÓÒ fiìˆ Ë ËıÈÎ appleô Ï appleâè ÛÙÔ Á ıfi ÙÔ ÙfiÌÔ, Ë appleôïèùèî ÛÙÔ Â ÂÈ ÛÙÔ ÎÔÈÓfi Á ıfi, ÛÙÔ Á ıfi ÙË applefiïë. ÈfiÙÈ ÙË ÔÈÎ : Ë ÂÚÌËÓÂ ÙˆÓ fióùˆó appleú appleâè Ó Ó ËÙÂ Ù È ÛÙËÓ ÙÂÏÈÎ ÌÔÚÊ appleô Ù Ï Ì ÓÔ Ó Î È fi È ÛÙËÓ Ú ÙË Ó appleù Í ÙÔ, ÊÔ Ë Ê ÛË ÙÔ appleúôî appleùâè applefi ÙÔÓ appleúôôúèûìfi Î È fi È applefi ÙËÓ appleúô ÏÂ Û ÙÔ. Αριστοτελικό χειρόγραφο σε πάπυρο για το πολίτευµα των Αθηναίων (Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο). Ο Αριστοτέλης ως αναγεννησιακός σοφός σε χαλκογραφία.

19 00 O 4Ë Η πόλη είναι η υψηλότερη µορφή κοινωνίας P H KEIMEN Û ÁÎÚfiÙËÛË ÙË applefiïë Βυζαντινό χειρόγραφο των Πολιτικών του Αριστοτέλη (Νάπολη Ιταλίας, Εθνική Βιβλιοθήκη). Η κοινωνία λοιπ ν που συγκροτήθηκε κατά έναν φυσικ τρ πο για να καλ πτει τις καθηµερινές βιοτικές ανάγκες του ανθρώπου είναι η οικογένεια. Τα µέλη αυτής της οικογένειας ο Χαρώνδας τα ονοµάζει οµ σιτα, ενώ ο Επιµενίδης ο Κρητικ ς οµοτράπεζα. Η µορφή κοινωνίας που πρώτη συγκροτήθηκε απ τη συνένωση περισσ τερων οικογενειών για να καλ ψει υπερκαθηµερινές ανάγκες του ανθρώπου είναι η κώµη. Ο φυσικ ς χαρακτήρας της κώµης φαίνεται να έγκειται κατεξοχήν στο γεγον ς τι αποτελεί προέκταση της οικογένειας. Και γι αυτ ορισµένοι ονοµάζουν τα µέλη της κώµης οµογάλακτα, παιδιά και παιδιά των παιδιών. ( Αριστοτέλης, Πολιτικά, Α, 5b 9-8) applefiïë apple Ú ÂÈ fiù Ó apple Ú ÂÈ ÂappleÈÎÔÈÓˆÓ Γίνεται σαφές, λοιπ ν, τι η π λη δεν προϋποθέτει απλώς συγκατοίκηση στον ίδιο τ πο και δεν έγινε µε σκοπ µ νο να µην αδικο νται οι άνθρωποι µεταξ τους και να εξυπηρετο νται µε αµοιβαίες παροχές. λα αυτά είναι απαραίτητα για τη σ σταση της π λης, αλλά και πάλι η παρξη λων αυτών δε συνεπάγεται ακ µη την παρξη π λης.αντίθετα π λη είναι οι σχέσεις συν παρξης των οικογενειών και των γενών µε σκοπ το ευ ζην, προκειµένου να επιτευχθεί τέλεια και αυτάρκης ζωή.αυτ µως δεν είναι εφικτ, αν οι πολίτες δεν κατοικο ν στον ίδιο τ πο και δε συνάπτουν γάµους µεταξ τους. Έτσι καθιερώθηκαν συγγένειες εξ αγχιστείας στις π λεις, ενώσεις γενών σε φατρίες, κοινές γιορτές µε θυσίες και κοινές διασκεδάσεις. Κάτι τέτοιο µως είναι έργο φιλίας, γιατί φιλία είναι η συµβίωση ως ελε θερη επιλογή. ( Αριστοτέλης, Πολιτικά, Γ, 80b 9-4) Ó È Ë ÊÈÏ appleô ÂÓÒÓÂÈ ÙÈ applefiïâè Η Οµόνοια, αδελφή της Αρετής, ήταν στους αρχαίους η προσωποποίηση της σύµπνοιας των πολιτών προς αποφυγή εµφύλιων έριδων και πολέµων. Οι Έλληνες την τιµούσαν από αρχαιοτάτων χρόνων και αναφέρεται ότι οι Αργοναύτες ίδρυσαν βωµό προς τιµήν της. Παραστάσεις της Οµόνοιας σώθηκαν και σε νοµίσµατα από το 400 π.χ. µέχρι το 400 µ.χ. Εδώ, ο ναός της Οµόνοιας στον Ακράγαντα (ανατολική πρόσοψη, περ. 40 π.χ.) Φαίνεται επίσης τι η φιλία συνέχει και τις π λεις, και οι νοµοθέτες νοιάζονται πιο πολ γι αυτήν παρά για τη δικαιοσ νη (πολ φυσικ, αφο οι οµ νοια φαίνεται πως είναι κάτι παρ µοιο µε τη φιλία): αυτήν επιθυµο ν κατά κ ριο λ γο, και κοιτάζουν κατά κ ριο λ γο να διώξουν απ την π λη τη διχ νοια, που τι άλλο είναι παρά µίσος και έχθρα; Αν οι άνθρωποι είναι φίλοι µεταξ τους, δεν την έχουν ανάγκη τη δικαιοσ νη, ενώ αν είναι δίκαιοι, χρειάζονται επιπλέον και τη φιλία, και η πιο γνήσια µορφή δικαιοσ νης θεωρείται πως έχει λα τα χαρακτηριστικά της φιλίας. ( Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια, Θ, 55a -) 4 ÔÌfiÓÔÈ Â Ó È appleôïèùèî ÊÈÏ Οµ νοια σε µια π λη υπάρχει ταν οι πολίτες της αποφασίζουν λοι µαζί τα αξιώ- µατα να µοιράζονται µε διαδικασίες εκλογής ή να συνάψουν συµµαχία µε τους Λακεδαιµ νιους ή ο κυβερνήτης τους να είναι ο Πιττακ ς σε διάστηµα χρ νου κατά το οποίο θα το ήθελε και ο ίδιος. ταν µως ο καθένας απ τους δ ο θέλει ( πως στις «Φοίνισσες») την εξουσία για τον εαυτ του, τ τε υπάρχει εµφ λια αναταραχή: οµ νοια δεν είναι να έχουν και ο ένας και ο άλλος το ίδιο πράγµα στο νου τους,,τι και αν είναι αυτ, αλλά και ο ένας και ο άλλος να έχουν στο νου τους το ίδιο πράγµα για

20 O 4Ë 0 Η πόλη είναι η υψηλότερη µορφή κοινωνίας το ίδιο πρ σωπο, ταν λ.χ. και ο λα ς και οι ευγενείς θέλουν την εξουσία να την έχουν οι «άριστοι» γιατί έτσι λοι έχουν αυτ που θέλουν. Η οµ νοια λοιπ ν φαίνεται να είναι πολιτική φιλία, και αυτ ακριβώς λένε λοι τι είναι σχετίζεται, πράγµατι, µε το δηµ σιο συµφέρον και µε λα αυτά που ρυθµίζουν και διαµορφώνουν τη ζωή µας. ( Αριστοτέλης, Ηθικά Νικοµάχεια Ι, 67a 8-67b ) 4 EPøTH EI EP IE È ÂÓÓÔÂ Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË Ì ÙÔÓ fiúô «ÎÔÈÓˆÓ»; È Ê ÚÂÈ Ô fiúô Ùfi applefi ÙÔÓ ÙÚfiappleÔ appleô ÙÔÓ ÚËÛÈÌÔappleÔÈÔ Ì ÂÌÂ Û ÌÂÚ ; ÔÈÔ Â Ó È Ô ÛÎÔapplefi ÙË ÎÔÈÓˆÓ ; Ù ÂÙ È fi È Ì ÙÔÓ ÛÎÔapplefi ÙÔ ÙfiÌÔ ; Ò Û Ó ÂÙ È Ë ÙÂÏÂÔÏÔÁÈÎ ÓÙ ÏË Ë ÙÔ ÚÈÛÙÔÙ ÏË Ì ÙË ıâˆú ÙÔ ÁÈ ÙËÓ applefiïë; È ÂÓÓÔÂ Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË fiù Ó Ó Ê ÚÂÈ ÛÙÔ Î ÌÂÓÔ fiùè Ë applefiïë «Û ÁÎÚÔÙ ıëîâ  ˆ ÁÈ ÙËÓ ÂÍ ÛÊ ÏÈÛË ÙˆÓ Ó ÁÎ ˆÓ ÁÈ ÙË ˆ appleúô appleôı ÛˆÓ, fiìˆ apple Ú ÂÈ ÚÈÓ ÙË Â ÈÌÔÓ»; ÔÏÈ ÛÙ Û ÌÈ apple Ú ÁÚ ÊÔ. ÙÔ Î ÌÂÓÔ Î È ÛÙ apple Ú ÏÏËÏ Î ÌÂÓ () Î È (), Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË ıâˆúâ fiùè Ë ÔÈÎ (Ë ÔÈÎÔÁ ÓÂÈ ) appleôùâïâ ÙË ıâìâïèò Ë ÌÔÚÊ ÙË appleôïèùèî ÎÔÈÓˆÓ, ÊÔ Ë applefiïë ËÌÈÔ ÚÁ ٠È, fiù Ó ÔÈ ÔÈÎ Â Û ÓÂÓÒÓÔÓÙ È. ÌʈÓ Ù Ì ÙËÓ appleô Ë Ù ; ˆÚ Ù fiùè Ë appleô Ë Ù ÌappleÔÚÂ Ó Û Ì È ÛÙ Ì ÙÔÓ ÙÔÌÈ- ÎÈÛÌfi appleô ÂappleÈÎÚ Ù ÛÙËÓ ÂappleÔ Ì ; EM T I YZHTH H P TH EP I ÚÈÛÙÔÙ ÏË Ï ÂÈ ÛÙ ÔÏÈÙÈÎ fiùè «Ë ÎÔÈÓˆÓ fiìˆ appleô Â Ó È Ë appleèô ÛËÌ ÓÙÈ- Î apple fiïâ Î È appleô ÂÌappleÂÚÈ ÂÈ fiïâ ÙÈ ÏÏÂ Â Ó È Ù appleô Î ÙÂÍÔ Ó ÂappleÈ- ÈÒÎÂÈ ÙÔ Á ıfi, Î È Ì ÏÈÛÙ ÙÔ appleèô ÛËÌ ÓÙÈÎfi». Ù Ó ÏÔÁÔ ÙÚfiappleÔ, ÛÙ ıèî ÈÎÔÌ ÂÈ Ï ÂÈ fiùè «Î ıâ Ù ÓË Î È Î ıâ Ú Ó, Î ıâ appleú ÍË Î È ÂappleÈÏÔ- Á Ê ÓÂÙ È Ó appleôûîôappleâ Û Πappleôèô Á ıfi». ÔÈ ÔÌÔÈfiÙËÙÂ Ú ÛÎÂÙÂ Ó - ÌÂÛ ÛÙÈ Ô Ù appleúôù ÛÂÈ ;  ÙÈ È Ê ÚÂÈ Ë ËıÈÎ applefi ÙËÓ appleôïèùèî ÂappleÈ- ÛÙ ÌË, Î Ù ÙÔÓ ÚÈÛÙÔÙ ÏË; (µï. Û fiïèô 0). Ò ÔÚ ÂÈ Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË ÙËÓ ÔÌfiÓÔÈ ÛÙ apple Ú ÏÏËÏ Î ÌÂÓ () Î È (4); È Â Ó È Ùfi appleô appleúôûê ÚÂÈ Ë ÔÌfiÓÔÈ ÛÙËÓ applefiïë; ÙË ÛËÌÂÚÈÓ ÂappleÔ, Ì appleôèô ÙÚfiappleÔ ÂÍ ÛÊ Ï ÂÙ È Ë ÔÌfiÓÔÈ ÛÙ ËÌÔÎÚ ÙÈÎ ÎÚ ÙË; π ª π ƒ π «Ÿappleˆ Î È Û ÏÏ appleâúèappleùòûâè È ÈÚÔ Ì ÙÔ Û ÓıÂÙÔ Ì ÚÈ Ó Êı ÛÔ Ì ÛÙ appleï Î È È ÚÂÙ ÛÙÔÈ Â ÙÔ ÙÛÈ ı ÂÍÂÙ ÛÔ ÌÂ Î È ÙËÓ applefiïë, ÁÈ Ó Ô Ì applefi appleôè Ì ÚË appleôùâïâ Ù È» ( ÚÈÛÙÔÙ ÏË, ÔÏÈÙÈÎ, 5a 8-). ÙËÓ Ú ÙˆÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ o ÚÈÛÙÔÙ ÏË ËÏÒÓÂÈ appleˆ ı ÎÔÏÔ ı ÛÂÈ ÙËÓ Ó Ï ÙÈÎ Ì ıô Ô Ú - Ó ÙË applefiïë, ËÏ. ÙË Ì ıô Ô ÙÔ ÂappleÈÛÙËÌÔÓÈÎÔ Û ÏÏÔÁÈÛÌÔ. ÔÈ appleôúâ ÌÂÏ - ÙË Î È ÚÂ Ó ÎÔÏÔ ıâ Î Ó ÛÙËÓ Ó Ï ÙÈÎ Ì ıô Ô, Û appleôèâ ÏÏ ÂappleÈÛÙ - ÌÂ Ó Ê ÚÂÙ È Ô ÚÈÛÙÔÙ ÏË, ÔÈ ÔappleÔ Â ÂÊ ÚÌfi Ô Ó Ù ÙË Ì ıô Ô Î È appleôè Â Ó È Ë Ì ıô Ô appleô ÎÔÏÔ ıâ ÓÙ ÛÙÚÔÊË appleôúâ ÚÂ Ó ; ΓΛΩΣΣΑΡΙO AÀ ƒ π : η επάρκεια των αγαθών που είναι απαραίτητα για την ευδαιµονία. : η οργανωµένη πολιτική κοινωνία, το κράτος. Οι τέσσερις µεγάλοι φιλόσοφοι. Ιταλικό χειρόγραφο του Μεσαίωνα, όπου εικονίζονται οι τέσσερις φιλόσοφοι που έχαιραν µεγάλης εκτίµησης την εποχή εκείνη. Επάνω αριστερά ο Αριστοτέλης και δεξιά ο Πλάτων. Κάτω αριστερά ο Σωκράτης και δεξιά ο Ρωµαίος φιλόσοφος Σενέκας (Ρώµη, Μουσείο Βατικανού). Όµηρος, Αριστοτέλης, Γαληνός, Σίβυλλα. Τοιχογραφία στη Μονή Αγίας Λαύρας του Αγίου Όρους (5-50).

(ON THE JOB TRAINING) ΟΡΓΑΝΩΝΕΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ «ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΧΩΡΩΝ /

(ON THE JOB TRAINING) ΟΡΓΑΝΩΝΕΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ «ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΧΩΡΩΝ / Επαγγελµατικό προφίλ: ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΟΡΟΦΩΝ (ΟΡΟΦΟΚΟΜΟΣ) Επίπεδο: 2 εξιότητες Θέµατα Συνδεδεµένες δεξιότητες C1 ΗΓΕΙΤΑΙ, ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΖΕΙ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ.

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ. χωνευτοί σ. 56 Nedbox χωνευτοί από 12 έως 56 στοιχεία σ. 58 από 1 έως 6 στοιχεία σ. 62 XL 3 160 από 48 έως 144 στοιχεία και ερµάρια διανοµής ισχύος XL 3 σ. 68 Ράγες, πλάτες στήριξης και µετώπες σ. 77 0

Διαβάστε περισσότερα

www.infosociety.gr www.hellaskps.gr www.observatory.gr www.ependyseis.gr www.e-oikonomia.gr www.kep.gov.gr www.culture.gr www.edet.

www.infosociety.gr www.hellaskps.gr www.observatory.gr www.ependyseis.gr www.e-oikonomia.gr www.kep.gov.gr www.culture.gr www.edet. www.infosociety.gr www.hellaskps.gr www.observatory.gr www.ependyseis.gr www.e-oikonomia.gr www.kep.gov.gr www.culture.gr www.edet.gr www.ebusinessforum.gr www.sch.gr www.ika.gr www.ekt.gr www.ktpae.gr

Διαβάστε περισσότερα

kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 7 Eισαγωγή

kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 7 Eισαγωγή kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 7 Eισαγωγή kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 8 8 kefalaio 1_2 26-07-06 18:22 Page 9 1. È Ù Î È appleò ÌÂÏÂÙÔ ÌÂ ÙËÓ πûùôú ÙÔ Ì ıëì Ùfi ı appleïëúôêôúëıô ÌÂ: τι είναι η Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΥΠΟ ΟΧΗ C10 ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ C11 ΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΩΜΑΤΙΩΝ C9 ΑΦΙΞΕΙΣ C8 ΦΡΟΝΤΙΖΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΤΗΝ ΥΠΟ ΟΧΗ

ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΥΠΟ ΟΧΗ C10 ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ C11 ΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΩΜΑΤΙΩΝ C9 ΑΦΙΞΕΙΣ C8 ΦΡΟΝΤΙΖΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΤΗΝ ΥΠΟ ΟΧΗ Επαγγελµατικό Προφίλ: ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΜΙΚΡΟΥ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΟΥ Επίπεδο: 3 Ικανότητες Θέµατα C1 ΣΧΕ ΙΑΖΕΙ M2 Συνδεδεµένες δεδιότητες M1 ιοίκηση ξενοδοχείου C1 Βασικές εφαρµογές ηλεκτρονικών υπολογιστών C2 ΕΠΙΒΛΕΠΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 960-431-204-9. K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993

ISBN 960-431-204-9. K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993 2 K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993 Copyright 1989, 1993,. ËÌËÙÚÔappleÔ ÏÔ - æˆìôappleô ÏÔ ISBN 960-431-204-9 Φωτοστοιχειοθεσία-Eκτ πωση: Bι λιοπωλείο: Π. ZHTH

Διαβάστε περισσότερα

ŒÓ ı Ì Ì ÂÚˆÙ ÛÂÈ Î È apple ÓÙ ÛÂÈ

ŒÓ ı Ì Ì ÂÚˆÙ ÛÂÈ Î È apple ÓÙ ÛÂÈ Ï ÛÛÈÓfi Û ÔÏÂ Ô ŒÓ ı Ì Ì ÂÚˆÙ ÛÂÈ Î È apple ÓÙ ÛÂÈ ı Ï ÛÛÈÓfi ıfi ÛÙÔ Û ÔÏÂ Ô ÌÔ! Ù appleô Î Ù Ï applefiùâ apple Ú Û ÎÈ Ùfi ÙÔ Î ÏÔÎ ÚÈ. Ú - Û Ì ÎÈfiÏ ÛÙÔ Û ÔÏ Ô. ΔÔ Ì Ïfi ÌÔ fiìˆ Â Ó È ÛÙË ı Ï ÛÛ

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί Πλαίσιο; Οι διακρίσεις μας!

Γιατί Πλαίσιο; Οι διακρίσεις μας! ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Γιατί Πλαίσιο; 1. Ασυναγώνιστη υποστήριξη. Service Η/Υ μέσα σε 4 ώρες σε 20 σημεία στην Ελλάδα. 12ωρη δωρεάν τηλεφωνική υποστήριξη. Συναρμολόγηση Η/Υ στα μέτρα σας. ιαρκής αναβάθμιση Η/Υ 4ωρη

Διαβάστε περισσότερα

º ø 36 π MEGASTORE K. ΑΠΟΘΗΚΕΣ - ΕΚΘΕΣΗ. 17ο χλμ Λεωφ. Μαραθώνος, Παλλήνη. 17ο χλμ Λεωφ. Σπατών, Παλλήνη

º ø 36 π MEGASTORE K. ΑΠΟΘΗΚΕΣ - ΕΚΘΕΣΗ. 17ο χλμ Λεωφ. Μαραθώνος, Παλλήνη. 17ο χλμ Λεωφ. Σπατών, Παλλήνη MEGASTORE 17ο χλμ Λεωφ. Μαραθώνος, Παλλήνη ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΑΠΟ ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟ ΜΕ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ: Έξοδος Νο 15 (Παλλήνη), αριστερά για 2.5 km. ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΑΠΟ ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟ ΜΕ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑ: Έξοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΑΛΟΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΕΣ ΕΠΙΒΑΤΙΚΩΝ STANDARD

ΥΑΛΟΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΕΣ ΕΠΙΒΑΤΙΚΩΝ STANDARD ΥΑΛΟΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΕΣ ΕΠΙΒΑΤΙΚΩΝ STANDARD Με προσυναρμολογημένο πολλαπλό προσαρμογέα Επανακλειόμενη, μεμονωμένη συσκευασία Δυνατότητα συνδυασμού διαφόρων μηκών Χαμηλό κόστος αποθήκευσης και ελάχιστες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Yπεύθυνη και συνεπής

Yπεύθυνη και συνεπής Π ε λ ά τ η ς, Π ο ι ό τ η τ α, Έ ρ ε υ ν α, Α ν ά π τ υ ξ η Yπεύθυνη και συνεπής Καινοτομία Yψηλή προστιθέμενη αξία Aνάπτυξη ανθρωπίνου δυναμικού Ο σεβασμός στο περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ƒπ ƒ º À À Ã πª ƒ º ƒπ π Ã

ƒπ ƒ º À À Ã πª ƒ º ƒπ π Ã È ÛÙ ÚÔÛÂÎÙÈÎ Ù ÙÔ È ÏÈ Ú ÎÈ Ô ËÁÈÒÓ ˉÚ ÛË ÚÈÓ ÂÁÎ Ù ÛÙ ÛÂÙÂ Î È ˉÚËÛÈÌÔ ÔÈ ÛÂÙ ÙË Û ÛÎÂ. ª ÓÔÓ ÙÛÈ ı ÂÙ ˉÂÙÂ Ù Î Ï ÙÂÚ ÔÙÂÏ ÛÌ Ù Î È ÙË Ì ÁÈÛÙË ÛÊ ÏÂÈ Î Ù ÙË ˉÚ ÛË. ƒπ ƒ º À À (βλ. σχέδιο στο εξώφυλλο)

Διαβάστε περισσότερα

ΔÔ Ì Ó Ì ÙÔ Û Ì Ô ÏÔ :

ΔÔ Ì Ó Ì ÙÔ Û Ì Ô ÏÔ : ΔÔ Ì Ó Ì ÙÔ Û Ì Ô ÏÔ : Í ÙË appleôùâïâûì ÙÈÎ È Â ÚÈÛË ÎÚ ÛÂˆÓ ÛÙÈ ÂappleÈ ÂÈÚ ÛÂÈ Τι θα έκανες αν αύριο υπέβαλλε την παραίτησή του ο καλύτερος συνεργάτης σου; Αν το κτίριο των γραφείων όπου εργάζεσαι έπιανε

Διαβάστε περισσότερα

º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø

º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø Η βασική απαίτηση για ένα σύστηµα διαχείρισης ποιότητας είναι ότι ο οργανισµός θα πρέπει να προσδιορίσει και να διαχειριστεί την οικογένεια των απαραίτητων διεργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΑΒΑΘΑ ΨΑΡΑΔΕΣ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2011

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΑΒΑΘΑ ΨΑΡΑΔΕΣ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2011 ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΑΒΑΘΑ ΨΑΡΑΔΕΣ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ µ Àª È Ó Í applefiï ÙÔ Á Ú ˆ, ÌË ÌÂ Ï appleâè Î È ÁÂÏ Ì È Ï ÁÔ Ï ÓÈ ÚË, Û Ó Ú Î È Û Ó ÚÎ ÚË... I ÓÔ ÚÈÔ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

Διαβάστε περισσότερα

11ο. Παγκρήτιο Περιφερικό Συμπόσιο Γενικής Ιατρικής. 7 9 Οκτωβρίου 2011 Ξενοδοχείο Candia Maris Hράκλειο

11ο. Παγκρήτιο Περιφερικό Συμπόσιο Γενικής Ιατρικής. 7 9 Οκτωβρίου 2011 Ξενοδοχείο Candia Maris Hράκλειο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Περιφερικό Τμήμα Κρήτης 11ο Παγκρήτιο Περιφερικό Συμπόσιο Γενικής Ιατρικής 7 9 Οκτωβρίου 2011 Ξενοδοχείο Candia Maris Hράκλειο ΟΡΓΑΝΩTIKH KAI EΠIΣTHMONIKH EΠITPOΠH Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Παρουσίαση εταιρείας Υπηρεσίες Ιστορικό Ιδρύτρια Μέλος Συνεργασίες Συνέδρια - Ημερίδες Αρθρογραφία Ενδεικτικά άρθρα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Παρουσίαση εταιρείας Υπηρεσίες Ιστορικό Ιδρύτρια Μέλος Συνεργασίες Συνέδρια - Ημερίδες Αρθρογραφία Ενδεικτικά άρθρα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Παρουσίαση εταιρείας Υπηρεσίες Ιστορικό Ιδρύτρια Μέλος Συνεργασίες Συνέδρια - Ημερίδες Αρθρογραφία Ενδεικτικά άρθρα Άψον σημαίνει άναψε στην ποντιακή διάλεκτο. Γι αυτό και το λογότυπό μας είναι

Διαβάστε περισσότερα

H κυνική φιλοσοφία και οι φιλοσοφίες των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων

H κυνική φιλοσοφία και οι φιλοσοφίες των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων Φιλόσοφοι της αλεξανδρινής σχολής φιλοσοφίας παρακολουθούν την Αγία Aικατερίνη που τους αντικρούει. Λεπτομέρεια από το έργο του Mαζολίνο ντα Πανικάλε (45, νωπογραφία από τη Bασιλική του Aγίου Kλήμεντος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΙΝΤΕΑΛ ΑΒΕΕ ΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΟΜΙΛΟΣ ΙΝΤΕΑΛ ΑΒΕΕ ΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΜΙΛΟΣ ΙΝΤΕΑΛ ΑΒΕΕ ΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Σχετικά µε την τροποποίηση της χρήσης των αντληθέντων κεφαλαίων σύµφωνα µε την Απόφαση 64 του ιοικητικού Συµβουλίου του Χρηµατιστηρίου Αξιών Αθηνών Αθήνα, Ιούλιος

Διαβάστε περισσότερα

ª ı ÓÔÓÙ applefi ÙÈ ÈÎÔÁ ÓÂÈÂ

ª ı ÓÔÓÙ applefi ÙÈ ÈÎÔÁ ÓÂÈ ª ı ÓÔÓÙ applefi ÙÈ ÈÎÔÁ ÓÂÈ ÔÏÈÙÈÎ Î È Ú ÎÙÈÎ Ù appleôï ÌËÛË ÙÔ ÔÈÓˆÓÈÎÔ appleôîïâèûìô Û ÈÎÔÁ ÓÂÈ Ì ªÈÎÚ È È ÛÙËÓ ÚÒappleË ª ı ÓÔÓÙ applefi ÙÈ ÈÎÔÁ ÓÂÈ - Csalãadoktãol Tanulunk - Learning from Families

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ενότητα 3: 28η Οκτωβρίου Η πορεία προς το μέτωπο... 85 Η Ιταλία μάς κήρυξε τον πόλεμο!... 89 Η πείνα... 96 Κατοχή...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ενότητα 3: 28η Οκτωβρίου Η πορεία προς το μέτωπο... 85 Η Ιταλία μάς κήρυξε τον πόλεμο!... 89 Η πείνα... 96 Κατοχή... Αγαπητοί γονείς Σκοπός του βιβλίου αυτού είναι να βοηθήσει τους μαθητές της Ε Δημοτικού στο μάθημα της Γλώσσας. Κάθε μάθημα περιλαμβάνει: Ερωτήσεις για την κατανόηση του κειμένου του σχολικού βιβλίου.

Διαβάστε περισσότερα

Aries Dual ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙÂ ÂÚ Ô C 145-01 BRAND NAME

Aries Dual ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô C 145-01 BRAND NAME GR Aries Dual ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô BRAND NAME C 145-01 apple ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô Aries Dual π º π À π Ã π À ƒ π π ªπ Àæ π Ï ËÙ ARIES DUAL LINE ÛÙËÓ Î ÔÛË CTFS Ó ÎÂÈ ÛÙËÓ Î ÙËÁÔÚ ÙÚÈÒÓ ÛÙÂÚÈÒÓ ( ) Ë ÔappleÔ

Διαβάστε περισσότερα

Pictor Dual C 146-01. Επίτοιχοι λέβητες αερίου θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού χρήσης BRAND NAME

Pictor Dual C 146-01. Επίτοιχοι λέβητες αερίου θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού χρήσης BRAND NAME GR Pictor Dual Επίτοιχοι λέβητες αερίου θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού χρήσης BRAND NAME C 146-01 Επίτοιχοι λέβητες αερίου Pictor Dual π º π À π Ã π À ƒ π π ªπ Àæ π È Ï ËÙ PICTOR DUAL LINE ÛÙÈ

Διαβάστε περισσότερα

/ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΟΣΙΚΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ - ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ / http://www.kosikidis.gr. ªπ ƒ SMALL πã πƒ π

/ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΟΣΙΚΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ - ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ / http://www.kosikidis.gr. ªπ ƒ SMALL πã πƒ π ªπ ƒ SMALL πã πƒ π BUSINESSES Essential apple Ú ÙËÙÂ Professional Âapple ÁÁÂÏÌ ÙÈÎ Telecommunications ÙËÏÂappleÈÎÔÈÓˆÓ Â Alcatel OmniPCX Office Compact Edition Alcatel OmniPCX Office Compact Edition *

Διαβάστε περισσότερα

ÓfiÙËÙ 1 ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô

ÓfiÙËÙ 1 ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ÓfiÙËÙ ã appleâú Ô Ô ã appleâú Ô Ô ã appleâú Ô Ô ã appleâú Ô Ô ã appleâú Ô Ô Ì Ì È: ÀappleÂÓı ÌÈÛË ã T ÍË È Ó ÂappleÈÏ ÛÔ ÌÂ Ó appleúfi ÏËÌ, ÙÔ È Ô ÌÂ appleúôûâîùèî ÒÛÙÂ Ó Î Ù ÓÔ ÛÔ - ÌÂ ÙÈ appleïëúôêôú

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α 2 Ô. º π. Πραγματικοί αριθμοί

ΜΕΡΟΣ Α 2 Ô. º π. Πραγματικοί αριθμοί ΜΕΡΟΣ Α º π Ô Πραγματικοί αριθμοί ΕΙΣΑΩΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ª ÚÈ ÙÒÚ Ô ÌÂ Û Ó ÓÙ ÛÂÈ Ê ÛÈÎÔ, Î Ú ÈÔ Î È ÚËÙÔ ÚÈıÌÔ. ÙÔ ÙÂÏÂ Ù Ô Â ÌÂ ÂÍÂÙ ÛÂÈ ÙË ÂÎ ÈÎ ÙÔ apple Ú ÛÙ ÛË, Ë ÔappleÔ Ù Ó ÁÓˆÛÙ ÛÂ appleï appleâúèô

Διαβάστε περισσότερα

TA EΠΙΠΕΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

TA EΠΙΠΕΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ º π 3 TA EΠΙΠΕΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ μ ÛÈÎ ÂÚˆÙ ÛÂÈ ıâˆú 3.1 ΔÈ Â Ó È ÔÈ appleôèî Â ÙˆÓ ÌÔÓÔÎ ÙÙ ÚˆÓ ÔÚÁ ÓÈÛÌÒÓ; Μια appleôèî αποτελείται από πολλούς μονοκύτταρους οργανισμούς, οι οποίοι προέρχονται από

Διαβάστε περισσότερα

e-magazine FRANCHISEE FOCUS

e-magazine FRANCHISEE FOCUS e-magazine FRANCHISEE FOCUS Ïé ðñùôáãùíéóôýò ðáñïõóßáæïõí / Óõíåíôåýîåéò óõíåñãáôþí äéêôýùí franchise Ôåý ïò 39, Ôåý ïò 40, Ôåý ïò 41 FRANCHISEE FOCUS ΔÀ π Àºπ Δ ª π FRANCHISEES π π Δπ Àƒ Δ ƒ π Δπ Δ ƒ

Διαβάστε περισσότερα

ÌÂ ÌÂ Ù Ê ÛÈÎ Ê ÈÓfiÌÂÓ

ÌÂ ÌÂ Ù Ê ÛÈÎ Ê ÈÓfiÌÂÓ Εισαγωγικό Μάθημα 1 ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Ύλη και ενέργεια Σ αυτό και στο επόμενο μάθημα, θα κάνουμε μια γενική αναφορά στα αντικείμενα μελέτης δύο βασικών φυσικών επιστημών, της φυσικής και της χημείας.

Διαβάστε περισσότερα

OÈ ÂÎ fiûâè MINøA È Ú ıëî Ó ÙÔ 1952. E Ò Î È ÌÈÛfi ÈÒÓ appleúˆùôûù ÙÔ Ó ÛÙÔ ÒÚÔ ÙÔ ÂÏ-

OÈ ÂÎ fiûâè MINøA È Ú ıëî Ó ÙÔ 1952. E Ò Î È ÌÈÛfi ÈÒÓ appleúˆùôûù ÙÔ Ó ÛÙÔ ÒÚÔ ÙÔ ÂÏ- ª πøª Δ À Δ OÈ ÂÎ fiûâè MINøA È Ú ıëî Ó ÙÔ 1952. E Ò Î È ÌÈÛfi ÈÒÓ appleúˆùôûù ÙÔ Ó ÛÙÔ ÒÚÔ ÙÔ ÂÏ- ÏËÓÈÎÔ apple È ÈÎÔ È Ï Ô ÌÂ ÂÎ ÔÙÈÎ ÛÂÈÚ appleô ÌÂÈÓ Ó ÛÙË Ï ÛÙ ÌÂ Ù appleï ÔÓ appleôèôùèî Ï- Ï Î È Â

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό της ΔΕΝ ΠΩΛΕΙΤΑΙ ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΣ ΠΛΗΣΗ ΔΩΡΕΑΝ. για το βιβλίο της Δεν είμαι τέρας, σου λέω!

Εκπαιδευτικό υλικό της ΔΕΝ ΠΩΛΕΙΤΑΙ ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΣ ΠΛΗΣΗ ΔΩΡΕΑΝ. για το βιβλίο της Δεν είμαι τέρας, σου λέω! Εκπαιδευτικό υλικό της ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΣ ΠΛΗΣΗ για το βιβλίο της Δεν είμαι τέρας, σου λέω! ΔΕΝ ΠΩΛΕΙΤΑΙ ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ΔÈ ÔÓÔÌ Ô ÌÂ Û Ó ÚÔÌÔ; ÂÈ ÛÔ! ªÂ Ï Ó Á appleèô Î È Â Ì È Ô Úˆ ÙË ÈÛÙÔÚ appleô ÌfiÏÈ

Διαβάστε περισσότερα

ÛÊ ÏÂÈ Î È appleôûù ÚÈÍË

ÛÊ ÏÂÈ Î È appleôûù ÚÈÍË EL ÛÊ ÏÂÈ Î È appleôûù ÚÈÍË Πριν χρησιμοποιήσετε αυτό το προϊόν, διαβάστε προσεχτικά όλο το πληροφοριακό υλικό του προϊόντος και κρατήστε το για μελλοντική αναφορά. 7011287 ƒ π π π È Ó appleôê ÁÂÙÂ ËÏÂÎÙÚÔappleÏËÍ,

Διαβάστε περισσότερα

C 213-02. made in Italy. Tahiti Dual. Επίτοιχοι λέβητες αερίου μόνο για θέρμανση ή και με στιγμιαία παραγωγή ζεστού νερού χρήσης

C 213-02. made in Italy. Tahiti Dual. Επίτοιχοι λέβητες αερίου μόνο για θέρμανση ή και με στιγμιαία παραγωγή ζεστού νερού χρήσης C 213-02 made in Italy Tahiti Dual Επίτοιχοι λέβητες αερίου μόνο για θέρμανση ή και με στιγμιαία παραγωγή ζεστού νερού χρήσης GR apple ÙÔÈ ÔÈ Ï ËÙ ÂÚ Ô Tahiti Dual π ªπ π º π À π Ã π À ƒ π Àæ π È Ï ËÙÂ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (ΕΛΕΓΕΙΑ)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (ΕΛΕΓΕΙΑ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (ΕΛΕΓΕΙΑ) 10ο Περιφερικό Τμήμα Κρήτης Παγκρήτιο Περιφερικό Συμπόσιο Γενικής Ιατρικής 23 24 Οκτωβρίου 2010 12 Aquila Rithymna Beach ***** Ρέθυμνο Θα δοθούν Μόρια Συνεχιζόμενης

Διαβάστε περισσότερα

Ιδεών ιοίκησης Eπιχειρήσεων

Ιδεών ιοίκησης Eπιχειρήσεων Οδηγός Ιδεών ιοίκησης Eπιχειρήσεων Tim Hindle The Economist Ο ΗΓΌΣ Ι ΕΏΝ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ The Economist Ο ΗΓΌΣ Ι ΕΏΝ ΙOIKHΣHΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Tim Hindle ÙÏÔ ÙÔ appleúˆùôù appleô Guide to Management Ideas

Διαβάστε περισσότερα

Mathimata 01-22 04-08-06 14:50 Page 1. Δ ÛÔ Ï ÈÙÛ ÓÔ - apple ÁÚËÁÔÚ Ô ÏÒÛÛ ËÌÔÙÈÎÔ. ª ı Óˆ Ó È ˆ Î È Ó ÁÚ Êˆ  ÎÔÏ Î È ÁÚ ÁÔÚ

Mathimata 01-22 04-08-06 14:50 Page 1. Δ ÛÔ Ï ÈÙÛ ÓÔ - apple ÁÚËÁÔÚ Ô ÏÒÛÛ ËÌÔÙÈÎÔ. ª ı Óˆ Ó È ˆ Î È Ó ÁÚ Êˆ  ÎÔÏ Î È ÁÚ ÁÔÚ Mathimata 01-22 04-08-06 14:50 Page 1 Δ ÛÔ Ï ÈÙÛ ÓÔ - apple ÁÚËÁÔÚ Ô ÏÒÛÛ ËÌÔÙÈÎÔ ª ı Óˆ Ó È ˆ Î È Ó ÁÚ Êˆ  ÎÔÏ Î È ÁÚ ÁÔÚ ø Mathimata 01-22 04-08-06 14:50 Page 9 ÚÔapple Ú ÛΠÛÙÈÎ ª ı Ì Ù Mathimata

Διαβάστε περισσότερα

ΔÔ ÌÂÁ ÏÔ ÎfiÏappleÔ ÌÂ Ù π.ã.

ΔÔ ÌÂÁ ÏÔ ÎfiÏappleÔ ÌÂ Ù π.ã. K ÛˆÓ Â Ó È... Î È appleâúó 26 IOY IOY 2009 ñ ºY O 1.642 ñ appleâú Ô Ô B EK O H TIMH: E ÚÒ 2 (EÎ ÔÛË ÌÂ appleúôûêôú Â ÚÒ 4) E. 46 8 MAPTIOY 2009 ñ ºY O 1.622 ñ appleâú Ô Ô Δƒπ ª À º ƒ À. 5,5 Δ. B π π Δ

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Ο αγώνας στο σχολείο. Κύρια σημεία του μαθήματος. Σύντομη απόδοση

1.1. Ο αγώνας στο σχολείο. Κύρια σημεία του μαθήματος. Σύντομη απόδοση Ο αγώνας στο σχολείο 1.1 Κύρια σημεία του μαθήματος ñ Κάθε αγώνας προϋποθέτει την τήρηση συγκεκριμένων κανόνων. ñ Οι κανόνες δίνουν νόημα στη ζωή τόσο του κοινωνικού συνόλου όσο και κάθε μέλους του χωριστά.

Διαβάστε περισσότερα

Συστη ματα επιισκέψιμων οροφών & Betoboard

Συστη ματα επιισκέψιμων οροφών & Betoboard Συστη ματα επιισκέψιμων οροφών & Betoboard Ô ˆ ÈÎfi Â Ô ÂÚÈÁÚ Ê Â Ô ª ÎÔ Ï ÙÔ ÈÌ Á µ ÚÔ (kg) 5.1 Ï Î ÔÚÔÊ Πλάκες ορυκτών ινών AMF* ( κατηγορία ακαυστότητας Α2 - s1,d0 ) Σύστημα C - Εμφανές σύστημα Σειρά

Διαβάστε περισσότερα

No 1 ÛÂ Aloe Vera ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ!

No 1 ÛÂ Aloe Vera ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ! No 1 ÛÂ Aloe Vera ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ! I V I L P R N G V I R V E R R O D U I N G P R O D U C T S R E V E R F O E V O R E R T C T S O U R F U T U R E U R R F U U T U R E I S F O R E V E R V E R E O R E S F R 1

Διαβάστε περισσότερα

την ποιότητα με αποδείξεις θωρακισμένες πόρτες Αντιδιάρρηξη Θερμομόνωση Ηχομόνωση Ανεμοπερατότητα Υδατοστεγάνωση Εξοικονόμηση ενέργειας Ποιότητα

την ποιότητα με αποδείξεις θωρακισμένες πόρτες Αντιδιάρρηξη Θερμομόνωση Ηχομόνωση Ανεμοπερατότητα Υδατοστεγάνωση Εξοικονόμηση ενέργειας Ποιότητα την ποιότητα με αποδείξεις θωρακισμένες πόρτες Αντιδιάρρηξη Θερμομόνωση Ηχομόνωση Ανεμοπερατότητα Υδατοστεγάνωση Εξοικονόμηση ενέργειας Ποιότητα Η METAL SYSTEM στη συνεχή προσπάθεια της να πρωτοστατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝ ΥΝΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝ ΥΝΟΥ TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝ ΥΝΟΥ Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ. Msc ΚΙΛΚΙΣ 2005 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝ ΥΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

π π π ª ª ƒ π À π π π π À

π π π ª ª ƒ π À π π π π À π π π ª ª ƒ π À π π π π À Το κεφάλαιο αυτ έχει σε σχέση µε το προηγο µενο χαρακτήρα εµβάθυνσης µε έντονο προσανατολισµ προς την πράξη. Παράλληλα προϋποθέτει κάποιες γενικές γνώσεις απ το χώρο της τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ÓıÔÏfiÁÈÔ ºÈÏÔÛÔÊÈÎÒÓ ÂÈÌ ÓˆÓ. Àª π À

ÓıÔÏfiÁÈÔ ºÈÏÔÛÔÊÈÎÒÓ ÂÈÌ ÓˆÓ. Àª π À ÓıÔÏfiÁÈÔ ºÈÏÔÛÔÊÈÎÒÓ ÂÈÌ ÓˆÓ Àª π À À Àƒ π π π π π ƒ Àª ø π ø π π π À ı Ó Û Ï ÎÔÊÚ Ë- ÂÔÓÙÛ ÓË ÃÚÈÛÙ Ó ÎÂÏÏ Ô Ï ÓË ÂÔÓÙÛ ÓË ÓıÔÏfiÁÈÔ ºÈÏÔÛÔÊÈÎÒÓ ÂÈÌ ÓˆÓ Àª π À µπµ π ª ƒ π ª ø π π ø µπµ πø À ƒ º π ƒπ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήματα και τριγμοί για ΑΤΕ και Τ.Τ. Μετά την πρόταση εξαγοράς τους από την Τράπεζα Πειραιώς η κυβέρνηση αναμένει ντόμινο εξελίξεων

Ερωτήματα και τριγμοί για ΑΤΕ και Τ.Τ. Μετά την πρόταση εξαγοράς τους από την Τράπεζα Πειραιώς η κυβέρνηση αναμένει ντόμινο εξελίξεων A-01-180710_ 17-07-10 20:04 ÂÏ 1 Hμερήσια Πολιτική και Οικονομική Εφημερίδα Γ' ΕΚΔOΣΗ Eτος 91ο B Aρ. φύλλου 27.523 B Iδρυτής: Γ. A. Bλάχος ΑΘΗΝΑ, ΚΥΡΙΑΚΗ 18 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 www.kathimerini.gr 2,00 Με τις

Διαβάστε περισσότερα

www.imaginary.org Open and Collaborative Mathematics Communication

www.imaginary.org Open and Collaborative Mathematics Communication Open and Collaborative Mathematics Communication Web-based Platform Material for Exhibitions Interactive Programs Galleries of Pictures Scientific Texts Material for Schools Free Up and Download International

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες. 10 Κανόνες. δελτίο τύπου. αποδελτίωσης. ιεθνής αποδελτίωση από 90 χώρες. για ένα αποτελεσµατικό

Υπηρεσίες. 10 Κανόνες. δελτίο τύπου. αποδελτίωσης. ιεθνής αποδελτίωση από 90 χώρες. για ένα αποτελεσµατικό ΠΕΡΙΟ ΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΤΥΠΟΥ ΤΕΥΧΟΣ 1 - ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 Υπηρεσίες αποδελτίωσης Τι είναι το Internet Clipping Internet Monitoring ιεθνής αποδελτίωση από 90 χώρες 10 Κανόνες για ένα αποτελεσµατικό

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη παρτίδα των μνηστήρων

Η πρώτη παρτίδα των μνηστήρων À ø π Κυριακή 19 Φεβρουαρίου 2012 B ÚÈ Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ AÚ. Ê ÏÏÔ 174 ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ Αθλητισμός, σελ. 11 ΚΑΡΙΕΡΑ Οικονομική, σελ. 12 Σ H M E PA ΧΑΡΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ Επαφές από Μάρτιο για κοινό

Διαβάστε περισσότερα

EÓfiÙËÙ 1 TA I IA, TO OI, METAºOPIKA ME A. ã appleôâófiùëù : T ÍÈ Â ÔÓÙ ÌÂ ÂÏ Ê ÓÙ. ã appleôâófiùëù : Ô Ì ÚÂ ÛÙÔ Ô Ófi TÂÙÚ ÈÔ ÂÚÁ ÛÈÒÓ ÛÂÏ.

EÓfiÙËÙ 1 TA I IA, TO OI, METAºOPIKA ME A. ã appleôâófiùëù : T ÍÈ Â ÔÓÙ ÌÂ ÂÏ Ê ÓÙ. ã appleôâófiùëù : Ô Ì ÚÂ ÛÙÔ Ô Ófi TÂÙÚ ÈÔ ÂÚÁ ÛÈÒÓ ÛÂÏ. EÓfiÙËÙ 1 TA I IA, TO OI, METAºOPIKA ME A Aã appleôâófiùëù : O ı Ï ÛÛÔapplefiÚÔ A. K Ù ÓÔÒ ÙÔ ÎÂ ÌÂÓÔ ÛÂÏ. 8 Bã appleôâófiùëù : T ıèó Î apple Ï A. K Ù ÓÔÒ Ùo ÎÂ ÌÂÓo ÛÂÏ. 10 B. MÂÏÂÙÒ ÙÔ ÁÚ ÌÌ ÙÈÎfi Ê

Διαβάστε περισσότερα

applefi ÙË ÏÈÎÔÓ µ ÏÏÂ ÛÙÔÓ ÕÏÈÌÔ ÙË ÙÙÈÎ ÔÈ ÂÚÂ ÓËÙ ÙË Regulon ÛÙËÓ appleúòùë ÁÚ ÌÌ Ì Ë Î Ù ÙÔ Î ÚÎ ÓÔ

applefi ÙË ÏÈÎÔÓ µ ÏÏÂ ÛÙÔÓ ÕÏÈÌÔ ÙË ÙÙÈÎ ÔÈ ÂÚÂ ÓËÙ ÙË Regulon ÛÙËÓ appleúòùë ÁÚ ÌÌ Ì Ë Î Ù ÙÔ Î ÚÎ ÓÔ applefi ÙË ÏÈÎÔÓ µ ÏÏÂ ÛÙÔÓ ÕÏÈÌÔ ÙË ÙÙÈÎ ÔÈ ÂÚÂ ÓËÙ ÙË Regulon ÛÙËÓ appleúòùë ÁÚ ÌÌ Ì Ë Î Ù ÙÔ Î ÚÎ ÓÔ ÃÙ appleòóù ÙÔÓ Î ÚÎ ÓÔ ÌÂ «ÔÚÊ Ó» Ê ÚÌ Î ÙˆÓ N ÛÔ ÏÂ È fiappleô ÏÔ, ÓÈ ªappleÔ Ï Î * ÓÂ Â Ó È Ô

Διαβάστε περισσότερα

Θα ήθελα να είµαι η κυρία που τηλεφωνεί, γιατί είµαι πολυλογού και µoυ αρέσει να λέω στο τηλέφωνο αστεία.

Θα ήθελα να είµαι η κυρία που τηλεφωνεί, γιατί είµαι πολυλογού και µoυ αρέσει να λέω στο τηλέφωνο αστεία. EÓfiÙËÙ 1 1 BÈ Ï Ô Ì ıëù OÈ ÛÎ ÛÂÈ ÙÔ Ì ı Ì ÙÔ. Aapple ÓÙËÛÂ ÌÂ Ê ÓÙ Û. Ú Ù ÚËÛÂ appleúôûâîùèî ÙË ÌÂÁ ÏË ÂÈÎfiÓ. Ô ÓÔÌ ÂÈ fiùè appleëá ÓÔ Ó fiïôè ÙÔ ÔÈ ÓıÚˆappleÔÈ; Πάνε στις δουλειές τους. Γυρίζουν από

Διαβάστε περισσότερα

Άνοδος Αναστασιάδη, δεύτερος ο Μαλάς ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ «Κ»: Ο Λιλλήκας συγκρατεί 43,7% του ΔΗΚΟ, ανοικτό το ενδεχόμενο εκλογών ενός γύρου

Άνοδος Αναστασιάδη, δεύτερος ο Μαλάς ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ «Κ»: Ο Λιλλήκας συγκρατεί 43,7% του ΔΗΚΟ, ανοικτό το ενδεχόμενο εκλογών ενός γύρου À ø π Κυριακή 23 Δεκεμβρίου 2012 Δ Àƒπ www.kathimerini.com.cy EÙÔ 4Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 218 appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ 1,50 (μ π ) - 3,90 (ª Δπ ƒ º ƒ ) ΣHMEPA ΠΡΑΞΟΥΛΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ Απαιτείται ο εποπτικός

Διαβάστε περισσότερα

ÓıÔÏfiÁÈÔ ºÈÏÔÛÔÊÈÎÒÓ ÂÈÌ ÓˆÓ. Àª π À

ÓıÔÏfiÁÈÔ ºÈÏÔÛÔÊÈÎÒÓ ÂÈÌ ÓˆÓ. Àª π À ÓıÔÏfiÁÈÔ ºÈÏÔÛÔÊÈÎÒÓ ÂÈÌ ÓˆÓ Àª π À À Àƒ π π π π π ƒ Àª ø π ø π π π À ı Ó Û Ï ÎÔÊÚ Ë- ÂÔÓÙÛ ÓË ÃÚÈÛÙ Ó ÎÂÏÏ Ô Ï ÓË ÂÔÓÙÛ ÓË ÓıÔÏfiÁÈÔ ºÈÏÔÛÔÊÈÎÒÓ ÂÈÌ ÓˆÓ Àª π À µπµ π ª ƒ π ª ø π π ø µπµ πø À ƒ º π ƒπ

Διαβάστε περισσότερα

Κατακραυγή κατά πολιτικών

Κατακραυγή κατά πολιτικών À ø π Κυριακή 15 Ιουλίου 2012 Δ Àƒπ www.kathimerini.com.cy EÙÔ 4Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 195 appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ 1,50 (μ π ) - 3,90 (ª ƒ º ƒ ) - 7,90 (ª À øª ) ΣHMEPA ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Θεραπείες-σοκ

Διαβάστε περισσότερα

È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ, Â ÙÂÚË /Í ÓË )

È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ,  ÙÂÚË /Í ÓË ) π Δ ªπ ÀΔπ ª π TMHMA NH π ø ø ƒ Δ ƒπ ø π ƒ ƒ ªª Δø ø π π π π À ƒπ È ÛÎ Ï ÙË ÏÏËÓÈÎ ÏÒÛÛ (ˆ appleúòùë /ÌËÙÚÈÎ,  ÙÂÚË /Í ÓË ) ƒ ƒ ªª Àªº I º øƒπ 4, 5 Î È 6 ÂappleÙÂÌ Ú Ô 2009 E πδƒ π Δ ªO π πδƒo Úfi ÚÔ

Διαβάστε περισσότερα

Έτσι συμφώνησαν να κυβερνήσουν Οι υποχωρήσεις Αναστασιάδη, οι τρεις θέσεις-κλειδιά και τα 10 σημεία-πλαίσιο της νέας διακυβέρνησης

Έτσι συμφώνησαν να κυβερνήσουν Οι υποχωρήσεις Αναστασιάδη, οι τρεις θέσεις-κλειδιά και τα 10 σημεία-πλαίσιο της νέας διακυβέρνησης À ø π Κυριακή 2 Σεπτεμβρίου 2012 Δ Àƒπ www.kathimerini.com.cy EÙÔ 4Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 202 appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ 1,50 (μ π ) - 3,90 (ª TI ƒ º ƒ ) - 4,90 (ª TO CD) ΣHMEPA O Γ. ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το τουρκικό πακέτο για τις εντατικές Τα συμφωνηθέντα θα ανακοινωθούν στην Κύπρο και θα περιγραφούν σε έκθεση προς το Συμβούλιο Ασφαλείας

Το τουρκικό πακέτο για τις εντατικές Τα συμφωνηθέντα θα ανακοινωθούν στην Κύπρο και θα περιγραφούν σε έκθεση προς το Συμβούλιο Ασφαλείας ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Σελ. 47 Tρισδιάστατη TV Το 2010 θα είναι η χρονιά κατά την οποία η τεχνολογία 3D θα αρχίσει να χρησιμοποιείται ευρέως και στους οικιακούς τηλεοπτικούς δέκτες. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ Σελ. 44 Mercedes S 400

Διαβάστε περισσότερα

Δ Àƒπ. appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ

Δ Àƒπ. appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ À ø π Κυριακή 3 Απριλίου 2011 EÙÔ 3Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 127 Δ Àƒπ appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ www.kathimerini.com.cy 2,00 (μ π ) - 3,90 (ª Δπ ƒ º ƒ ) ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΚΑΡΙΕΡΑ Αθλητισμός, σελ. 11 Οικονομική,

Διαβάστε περισσότερα

Επαφές με την Κίνα για νέο δάνειο Σε καλό δρόμο οι συζητήσεις κυβέρνησης με το Πεκίνο, με στόχο να λυθεί το πρόβλημα που προκύπτει για το χρέος

Επαφές με την Κίνα για νέο δάνειο Σε καλό δρόμο οι συζητήσεις κυβέρνησης με το Πεκίνο, με στόχο να λυθεί το πρόβλημα που προκύπτει για το χρέος À ø π Κυριακή 5 Φεβρουαρίου 2012 EÙÔ 4Ô B Δ Àƒπ ÚÈ Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ AÚ. Ê ÏÏÔ 172 ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ Αθλητισμός, σελ. 11 ΚΑΡΙΕΡΑ Οικονομική, σελ. 12 Σ H M E PA ΚΟΥΝΤΡΕΤ ΟΖΕΡΣΑΪ Μαζί να βρούμε

Διαβάστε περισσότερα

Ο Λιλλήκας οριακά μπροστά από τον Μαλά ΔΗΜΟΣΚOΠΗΣΗ ΤΗΣ «Κ»: Παραμένει φαβορί ο Ν. Αναστασιάδης αλλά 95% του κόσμου φοβάται την κρίση

Ο Λιλλήκας οριακά μπροστά από τον Μαλά ΔΗΜΟΣΚOΠΗΣΗ ΤΗΣ «Κ»: Παραμένει φαβορί ο Ν. Αναστασιάδης αλλά 95% του κόσμου φοβάται την κρίση ΤΕΥΧΟΣ 8 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥΣ 2012 À ø π Κυριακή 25 Νοεμβρίου 2012 Δ Àƒπ www.kathimerini.com.cy EÙÔ 4Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 214 appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ 1,50 (μ π ) - 3,90 (ª Δπ ƒ º ƒ ) ΣHMEPA ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΓΙΩΡΓΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΤΟ-Ε.Ε. θα στριμώξουν τον Χριστόφια Τον Νοέμβριο θα προταθεί στην Κύπρο συμμετοχή στον νέο ευρω-νατοϊκό σχεδιασμό με πλήρη ισότητα

ΝΑΤΟ-Ε.Ε. θα στριμώξουν τον Χριστόφια Τον Νοέμβριο θα προταθεί στην Κύπρο συμμετοχή στον νέο ευρω-νατοϊκό σχεδιασμό με πλήρη ισότητα À ø π Κυριακή 1 Αυγούστου 2010 EÙÔ 2Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 92 Δ Àƒπ appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ www.kathimerini.com.cy 2,00 (μ π ) - 3,50 (ª Δπ ƒ º ƒ ) ONLINE ÂÓËÌ ÚˆÛË ıâ Ì Ú, Î ıâ ÏÂappleÙfi ΣHMEPA

Διαβάστε περισσότερα

Έτοιμος να αποσυρθεί χάριν λύσης Συνέντευξη Σταύρου Μαλά: Η πολιτική μου θα είναι απολύτως συμβατή με αυτήν του ΑΚΕΛ

Έτοιμος να αποσυρθεί χάριν λύσης Συνέντευξη Σταύρου Μαλά: Η πολιτική μου θα είναι απολύτως συμβατή με αυτήν του ΑΚΕΛ À ø π Κυριακή 24 Ιουνίου 2012 Δ Àƒπ www.kathimerini.com.cy EÙÔ 4Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 192 appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ 1,50 (μ π ) - 3,90 (ª TI ƒ º ƒ ) - 7,90 (ª TO DVD) ΣHMEPA ΓIANNAKHΣ ΟΜΗΡΟΥ Απόφαση

Διαβάστε περισσότερα

Good Practices in e-marketing

Good Practices in e-marketing Good Practices in e-marketing Περιεχόμενα Πρόλογος 3-4 Ενότητα Αλλαγές στην αγορά 5-24 Αγορά αυτοκινήτων 5-14 Canadapost 15-24 Ενότητα Επιχειρηματικά μοντέλα 25-106 e-shop - Marinall 25-36 e-shop - e-gardenshop

Διαβάστε περισσότερα

Χαμηλή πολιτική υψηλών προσδοκιών Παπανδρέου - Ερντογάν επενδύουν σε μια «αθέατη» διαδικασία για ουσιαστική πρόοδο στα ελληνοτουρκικά

Χαμηλή πολιτική υψηλών προσδοκιών Παπανδρέου - Ερντογάν επενδύουν σε μια «αθέατη» διαδικασία για ουσιαστική πρόοδο στα ελληνοτουρκικά À ø π Κυριακή 16 Μαΐου 2010 EÙÔ 2Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 81 Δ Àƒπ appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ www.kathimerini.com.cy 2,00 (μ π ) - 3,50 (ª Δπ ƒ º ƒ ) ONLINE ÂÓËÌ ÚˆÛË ıâ Ì Ú, Î ıâ ÏÂappleÙfi ΣHMEPA O ΡΑΟΥΦ

Διαβάστε περισσότερα

Ù ÓÂfiÙÂÚ Î È Û Á ÚÔÓ ÚfiÓÈ

Ù ÓÂfiÙÂÚ Î È Û Á ÚÔÓ ÚfiÓÈ À Àƒ π π π π ƒ Àª ø π ø π π π À ª Ú ƒâappleô ÛË Ã Ú Ó ÚÂ Ô ÚÈÛÙÂ Ë Ô Ù Ë ÚÌfi ÈÔ Û πûùôú ËÌÔÙÈÎÔ Ù ÓÂfiÙÂÚ Î È Û Á ÚÔÓ ÚfiÓÈ TÂÙÚ ÈÔ ÚÁ ÛÈÒÓ ƒ À à ª Àª 75% Àƒø π ø π ª π π 25% π À ƒ À ISBN 960-06-1822-4

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ. 25-27 Μαΐου. πλαζ. Αρετσούς. εργαστήρια. εκπαιδευτικά προγράµµατα. παραστάσεις. παιχνίδια. µουσική. κουκλοθέατρο

ΑΦΙΕΡΩΜΑ. 25-27 Μαΐου. πλαζ. Αρετσούς. εργαστήρια. εκπαιδευτικά προγράµµατα. παραστάσεις. παιχνίδια. µουσική. κουκλοθέατρο ΑΦΙΕΡΩΜΑ πρόγραµµα 25-27 Μαΐου 6-10 µ.µ. πλαζ Αρετσούς εργαστήρια εκπαιδευτικά προγράµµατα παραστάσεις παιχνίδια µουσική κουκλοθέατρο Παραθινούπολη 2012 Ú ıèóô appleôïë Ë Ì ÁÈÎ applefiïë ÙÔ apple Ú Ì ıèô,

Διαβάστε περισσότερα

No 1 ÛÂ Aloe Vera ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ!

No 1 ÛÂ Aloe Vera ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ! No 1 ÛÂ Aloe Vera ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ! I V I L P N G V I V E O D U I N G P O D U C T S E V E F O E V O E T C T S O U F U T U E U F U U T U E I S F O E V E V E E O E S F 1 9 9 7 8 8-0 2 0 3 1 3 H Forever ÓÂÈ Î

Διαβάστε περισσότερα

ŸÏ Ú Ì (ÙÈÛÙ) ÔÎÈÌ PRIMATIST G41 ATE

ŸÏ Ú Ì (ÙÈÛÙ) ÔÎÈÌ PRIMATIST G41 ATE Iª : ÂÚ ÛÈÌÔ ÂÚÔÏ Ì ÙÔ ºø ƒ ºI : YMS PRIMATIST G41 ATE ŸÏ Ú Ì (ÙÈÛÙ) ªÈ Ó Î È Ó ÌÈÎ apple ÚÔ Û ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈÎ ÁÔÚ Ú ÂÙ È Ó Ù Ú ÍÂÈ Ù ÏÈÌÓ ÔÓÙ ÓÂÚ. ÊÂÙÈÓ Û È fió ÂappleÈÊ Ï ÛÛÂÈ È ÊÔÚ ÂÎappleÏ ÍÂÈ Î È Ó

Διαβάστε περισσότερα

Οι απαιτήσεις της Ε.Ε.,

Οι απαιτήσεις της Ε.Ε., A-01-210210-A 20-02-10 17:08 ÂÏ 1 Hμερήσια Πολιτική και Οικονομική Εφημερίδα Eτος 91ο B Aρ. φύλλου 27.407 B Iδρυτής: Γ. A. Bλάχος ΑΘΗΝΑ, ΚΥΡΙΑΚΗ 21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 www.kathimerini.gr 2,00 Με τις προσφορές

Διαβάστε περισσότερα

Στο «ψυγείο» η διεθνής διάσκεψη

Στο «ψυγείο» η διεθνής διάσκεψη À ø π Κυριακή 26 Φεβρουαρίου 2012 EÙÔ 4Ô B Δ Àƒπ ÚÈ Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ AÚ. Ê ÏÏÔ 175 ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ Αθλητισμός, σελ. 11 ΚΑΡΙΕΡΑ www.kathimerini.com.cy 1,50 (μ π ) - 3,90 (ª Δπ ƒ º ƒ ) Στο «ψυγείο»

Διαβάστε περισσότερα

Δεκάδες χιλιάδες οικόπεδα «αιχμάλωτα» από τη Βουλή 27 μήνες στα συρτάρια κρατείται νομοσχέδιο που απελευθερώνει οικιστική γη

Δεκάδες χιλιάδες οικόπεδα «αιχμάλωτα» από τη Βουλή 27 μήνες στα συρτάρια κρατείται νομοσχέδιο που απελευθερώνει οικιστική γη À ø π Κυριακή 8 Μαΐου 2011 B ÚÈ Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ AÚ. Ê ÏÏÔ 132 ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ Αθλητισμός, σελ. 11 ΚΑΡΙΕΡΑ Οικονομική, σελ. 8 Σ H M E PA ΕΛΛΑΔΑ Οργή Παπανδρέου για υπουργούς, στη σκιά του

Διαβάστε περισσότερα

κ κλου, οι περισσ τεροι μάνατζερ αναγνωρίζουν μια μεγάλη ομοι τητα μεταξ της δικής τους εμπειρίας και πολλών πλευρών του ανταγωνιστικο υποδείγματος

κ κλου, οι περισσ τεροι μάνατζερ αναγνωρίζουν μια μεγάλη ομοι τητα μεταξ της δικής τους εμπειρίας και πολλών πλευρών του ανταγωνιστικο υποδείγματος K E º π π ªπ Δ ƒ π À ª 6 ÈÛ ÁˆÁ OΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΣΤΑΘΕΡΗ ΚΑΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙχειρηματικής ζωής. Παρ λο που η ένταση της ανταγωνιστικής πίεσης ποικίλλει ανάλογα με το είδος του κλάδου

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτοί λογαριασμοί ΑΚΕΛ-ΔΗΣΥ μάχη για την πρωτιά και την επόμενη μέρα

Ανοικτοί λογαριασμοί ΑΚΕΛ-ΔΗΣΥ μάχη για την πρωτιά και την επόμενη μέρα À ø π Σάββατo 14 - Κυριακή 15 Μαΐου 2011 EÙÔ 3Ô B Δ Àƒπ www.kathimerini.com.cy ÚÈ Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ AÚ. Ê ÏÏÔ 134 2,00 (μ π ) - 3,90 (ª Δπ ƒ º ƒ ) Ανοικτοί λογαριασμοί ΑΚΕΛ-ΔΗΣΥ μάχη για την

Διαβάστε περισσότερα

Το τελευταίο χαρτί Παπανδρέου σε δύσβατο διεθνές περιβάλλον Αγγίζει και την Κύπρο η πολιτική και οικονομική χιονοστιβάδα στην Ελλάδα

Το τελευταίο χαρτί Παπανδρέου σε δύσβατο διεθνές περιβάλλον Αγγίζει και την Κύπρο η πολιτική και οικονομική χιονοστιβάδα στην Ελλάδα À ø π Κυριακή 19 Ιουνίου 2011 EÙÔ 3Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 139 Δ Àƒπ appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ www.kathimerini.com.cy 2,00 (μ π ) - 3,90 (ª Δπ ƒ º ƒ ) ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΚΑΡΙΕΡΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΣHMEPA Αθλητισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Δραματικές διαβουλεύσεις για διάσωση Γαλλογερμανικό σχέδιο δανεισμού της Ελλάδας

Δραματικές διαβουλεύσεις για διάσωση Γαλλογερμανικό σχέδιο δανεισμού της Ελλάδας 01-110210 10-02-10 23:51 ÂÏ 1 Hμερήσια Πολιτική και Οικονομική Εφημερίδα Eτος 91o B Aρ. φύλλου 27.399 B Iδρυτής: Γ. A. Bλάχος ΑΘHΝΑ, ΠEMΠTH 11 ΦEBPOYAPIOY 2010 www.kathimerini.gr 1,00 ΣHMEPA ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα με φόντο τα επιτόκια

Μέτρα με φόντο τα επιτόκια À ø π Κυριακή 3 Ιουλίου 2011 EÙÔ 3Ô B Δ Àƒπ ÚÈ Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ AÚ. Ê ÏÏÔ 141 ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ Αθλητισμός, σελ. 11 ΚΑΡΙΕΡΑ Οικονομική, σελ. 8 Σ H M E PA ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ WIKILEAKS Υποσχέσεις Χριστόφια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΙ ΗΣΗ. H είδηση και το σχόλιο H οργάνωση και η παρουσίαση της είδησης Oργάνωση του λόγου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΙ ΗΣΗ. H είδηση και το σχόλιο H οργάνωση και η παρουσίαση της είδησης Oργάνωση του λόγου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΙ ΗΣΗ ñ Θεωρία και ασκήσεις εµπέδωσης H είδηση και το σχόλιο H οργάνωση και η παρουσίαση της είδησης Oργάνωση του λόγου ñ Θεµατικές ενότητες Πληροφοριακό υλικό Πληροφόρηση Παραπληροφόρηση

Διαβάστε περισσότερα

Το σενάριο για τριπλή συγχώνευση με Eurobank και Ταχ. Ταμιευτήριο

Το σενάριο για τριπλή συγχώνευση με Eurobank και Ταχ. Ταμιευτήριο Η πρόταση - ματ στην Τρόικα Η κίνηση Σαμαρά- Στουρνάρα που απεγκλωβίζει τη λήψη πρόσθετων μέτρων Η κόντρα ΔΝΤ και Ε.Ε. για το συνολικό ζήτημα επίλυσης του ελληνικού χρέους ΣΕΛ. 2, 3 ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ Fund

Διαβάστε περισσότερα

Μας δεσμεύει όλους η απόφαση και η ανυπακοή θα έχει συνέπειες «Η ασυνέπεια στο όνομα μιας ακόρεστης προσωπικής φιλοδοξίας ελέγχεται»

Μας δεσμεύει όλους η απόφαση και η ανυπακοή θα έχει συνέπειες «Η ασυνέπεια στο όνομα μιας ακόρεστης προσωπικής φιλοδοξίας ελέγχεται» À ø π Κυριακή 30 Σεπτεμβρίου 2012 Δ Àƒπ www.kathimerini.com.cy EÙÔ 4Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 206 appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ 1,50 (μ π ) - 3,90 (ª Δπ ƒ º ƒ ) ΣHMEPA ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ «Δεν αποκλείεται

Διαβάστε περισσότερα

KYBEPNH H ME TO MHNA

KYBEPNH H ME TO MHNA Δ 36Ô Ú. Ê ÏÏÔ 10.766 Àƒø 1,30 APA KEYH 17 IOYNIOY 2011 www.enet.gr TÔ appleúˆ Ó Û ËÌ ÙÈÛÌfi, ÛÙË 1 ÌÂÙ ÙÔ ÌÂÛËÌ ÚÈ Ë ÔÚΈÌÔÛ 19 IOYNIOY æ ÊÔ ÂÌappleÈÛÙÔÛ ÓË Î È apple Ú ÏÏËÏ Û ÓÂ Ú ÛË ÙˆÓ appleô ÚÁÒÓ

Διαβάστε περισσότερα

È ÁˆÁÈÎ Ú ÎÙÈÎ È ÁˆÁÈÎ Ú ÎÙÈÎ ŒÚÂ Ó Î È ÂÎ È Â ÙÈÎ ÔÏÈÙÈÎ Â ÈÌ ÏÂÈ ŒÚÂ Ó Î È ÂÎ È Â ÙÈÎ ÔÏÈÙÈÎ ( ÈÌ ÏÂÈ )

È ÁˆÁÈÎ Ú ÎÙÈÎ È ÁˆÁÈÎ Ú ÎÙÈÎ ŒÚÂ Ó Î È ÂÎ È Â ÙÈÎ ÔÏÈÙÈÎ Â ÈÌ ÏÂÈ ŒÚÂ Ó Î È ÂÎ È Â ÙÈÎ ÔÏÈÙÈÎ ( ÈÌ ÏÂÈ ) ÂÏ 1 μ ÛÈÎ fiıÂÛË ÂÚÁ Û ÙÔ Û ÓÔÏÈÎÔ ÂÁ ÂÈÚ Ì ÙÔ ÔÙÂÏÂ Ë ÓÙ ÏË Ë fiÙÈ Ë Ó Û ÁÎÚfiÙËÛË ÙˆÓ Ú ÎÙÈÎÒÓ Ô Â Ó È ÂÓÛˆÌ ÙˆÌ Ó ÛÙ È ÁˆÁÈÎ Ì Û, ÙÈ ÂÎ È Â ÙÈÎ È ÈÎ Û Â Î È Ù Î ÓÔÓÈÛÙÈΠΠÌÂÓ ÚÔ Ôı ÙÂÈ ÙËÓ ÚÍË ÌÈ ıâˆúëùèî

Διαβάστε περισσότερα

Ανασχηματισμός στο τέλος της χρονιάς ıâ Ì Ú, Î ıâ ÏÂappleÙfi

Ανασχηματισμός στο τέλος της χρονιάς ıâ Ì Ú, Î ıâ ÏÂappleÙfi À ø π Κυριακή 30 Μαΐου 2010 EÙÔ 2Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 83 Δ Àƒπ appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ www.kathimerini.com.cy 2,00 (μ π ) - 3,50 (ª Δπ ƒ º ƒ ) ONLINE ÂÓËÌ ÚˆÛË Ανασχηματισμός στο τέλος της χρονιάς

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιεπίσκοπος υπέρ Λιλλήκα Λάβρος κατά του Δημήτρη Χριστόφια: «Έφεραν τον τόπο σε άθλια κατάσταση»

Αρχιεπίσκοπος υπέρ Λιλλήκα Λάβρος κατά του Δημήτρη Χριστόφια: «Έφεραν τον τόπο σε άθλια κατάσταση» À ø π Κυριακή 1 Ιουλίου 2012 Δ Àƒπ www.kathimerini.com.cy EÙÔ 4Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 193 appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ 1,50 (μ π ) - 3,90 (ª TI ƒ º ƒ ) - 7,90 (ª TO DVD) ΣHMEPA ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ Η Κύπρος

Διαβάστε περισσότερα

[ 9 ] Δø, ÚÈÙ 110 e-111d

[ 9 ] Δø, ÚÈÙ 110 e-111d π. 1. ÙÙÈÎ appleúèó applefi 9000 ÚfiÓÈ Δø, ÚÈÙ 110 e-111d Δ ª È ÏÔÁÔ ÚÈÙ Ó ÎÂÈ ÛÙ ÙÂÏÂ Ù ÚÁ ÙÔ Ï ÙˆÓ (427-347 apple.ã.) Î È ÚÔÓÔÏÔÁÂ Ù È ÛÙËÓ appleâóù ÂÙ 360-355 apple.ã. ÙÔ Û ÁÎÂÎÚÈÌ ÓÔ applefiûapple

Διαβάστε περισσότερα

ªÂÏ Ù ÁÈ ÙÔ Ê ÏÔ Ê ÏÔ@ÂÚ Ó.  ÌÂÓ ıâˆú ÙÔ Ê ÏÔ applefi ÙË ÂÚÌ Ó. Ù Ó μ Ô ª Ú ÙÚ ÙËÁ ÎË

ªÂÏ Ù ÁÈ ÙÔ Ê ÏÔ Ê ÏÔ@ÂÚ Ó.  ÌÂÓ ıâˆú ÙÔ Ê ÏÔ applefi ÙË ÂÚÌ Ó. Ù Ó μ Ô ª Ú ÙÚ ÙËÁ ÎË ªÂÏ Ù ÁÈ ÙÔ Ê ÏÔ Ê ÏÔ@ÂÚÂ Ó Â ÌÂÓ ıâˆú ÙÔ Ê ÏÔ applefi ÙË ÂÚÌ Ó ÂappleÈÏÔÁ Ù Ó μ Ô ª Ú ÙÚ ÙËÁ ÎË ƒπ à ª ÚfiÏÔÁÔ................................................... 9 ËÌ ˆÌ ÙË ÌÂÙ ÊÚ ÛÙÚÈ.................................

Διαβάστε περισσότερα

Με το βλέμμα στα Κατεχόμενα

Με το βλέμμα στα Κατεχόμενα À ø π Κυριακή 18 Απριλίου 2010 EÙÔ 2Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 77 Δ Àƒπ appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ www.kathimerini.com.cy 2,00 (μ π ) - 3,50 (ª Δπ ƒ º ƒ ) ONLINE ÂÓËÌ ÚˆÛË Με το βλέμμα στα Κατεχόμενα ıâ

Διαβάστε περισσότερα

Στο Υπουργικό η αρχή των ευθυνών Εντός των ημερών η κλήτευση του Προέδρου Χριστόφια στην ερευνητική επιτροπή για την τραγωδία

Στο Υπουργικό η αρχή των ευθυνών Εντός των ημερών η κλήτευση του Προέδρου Χριστόφια στην ερευνητική επιτροπή για την τραγωδία À ø π Κυριακή 21 Αυγούστου 2011 EÙÔ 3Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 148 Δ Àƒπ appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ www.kathimerini.com.cy 2,00 (μ π ) - 3,90 (ª Δπ ƒ º ƒ ) OIKONOMIA ΣHMEPA Αμυδρό φως στο τούνελ για το

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι οι ισχυροί πλάι μας για την ΑΟΖ Αθήνα και Τελ Αβίβ εξασφάλισαν ήδη υποστήριξη από Ε.Ε., ΗΠΑ, Ρωσία, Γερμανία και Γαλλία

Όλοι οι ισχυροί πλάι μας για την ΑΟΖ Αθήνα και Τελ Αβίβ εξασφάλισαν ήδη υποστήριξη από Ε.Ε., ΗΠΑ, Ρωσία, Γερμανία και Γαλλία À ø π Κυριακή Σεπτεμβρίου 0 EÙÔ Ô B Δ Àƒπ ÚÈ Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ AÚ. Ê ÏÏÔ 5 ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ Αθλητισμός, σελ. ΚΑΡΙΕΡΑ Οικονομική, σελ. 8 Σ H M E PA NIKOΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ «Ας αφήσουν τα ψεύδη και

Διαβάστε περισσότερα

Έχουμε στρατηγική για έξοδο από την κρίση Νίκος Αναστασιάδης: Ενόσω η κυβέρνηση καθυστερεί, οδηγούμαστε κάθε μέρα και πιο κοντά στη χρεοκοπία

Έχουμε στρατηγική για έξοδο από την κρίση Νίκος Αναστασιάδης: Ενόσω η κυβέρνηση καθυστερεί, οδηγούμαστε κάθε μέρα και πιο κοντά στη χρεοκοπία À ø π Κυριακή 18 Νοεμβρίου 2012 Δ Àƒπ www.kathimerini.com.cy EÙÔ 4Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 213 appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ 1,50 μ π - 3,90 ª TI ƒ º ƒ - 5,90 ª TO CD ΣHMEPA ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΑΜΠΟΡΙΔΗ Το

Διαβάστε περισσότερα

H Σταχτοπούτα που έγινε Πριγκίπισσα Ελάχιστες οι πληροφορίες για τη ζωή της γυναίκας που παντρεύτηκε ο πρίγκιπας Γουίλιαμ

H Σταχτοπούτα που έγινε Πριγκίπισσα Ελάχιστες οι πληροφορίες για τη ζωή της γυναίκας που παντρεύτηκε ο πρίγκιπας Γουίλιαμ À ø π Κυριακή 1 Μαΐου 2011 EÙÔ 3Ô B Δ Àƒπ ÚÈ Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ AÚ. Ê ÏÏÔ 131 ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ Αθλητισμός, σελ. 11 ΚΑΡΙΕΡΑ Οικονομική, σελ. 8 Σ H M E PA www.kathimerini.com.cy 2,00 (μ π ) - 3,90

Διαβάστε περισσότερα

Δύο σκόπελοι για το Μνημόνιο Υπό την αίρεση της ανάλυσης της έρευνας της Pimco το πακέτο των μέτρων

Δύο σκόπελοι για το Μνημόνιο Υπό την αίρεση της ανάλυσης της έρευνας της Pimco το πακέτο των μέτρων 52 ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΗ ΕΚΔΟΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 3 ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ 3,90 Εορταστική μαγειρική ΠΡΟΣΙΤΑ ΥΛΙΚΑ... ΠΛΟΥΣΙΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΕΚΤΑΚΤΩΣ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ κτήμα κήπος & ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΗ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΑ - ΓΕΩΡΓΙΑ - ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ Τα «μυστικά» του αμυγδάλου

Διαβάστε περισσότερα

Tο πάρε-δώσε ως το αντίδοτο στο τέλμα Παρότρυνση των Ηνωμένων Εθνών για διασταυρούμενη διαπραγμάτευση

Tο πάρε-δώσε ως το αντίδοτο στο τέλμα Παρότρυνση των Ηνωμένων Εθνών για διασταυρούμενη διαπραγμάτευση À ø π Κυριακή 27 Ιουνίου 2010 EÙÔ 2Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 87 Δ Àƒπ appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ www.kathimerini.com.cy 2,00 (μ π ) - 3,50 (ª Δπ ƒ º ƒ ) ONLINE ÂÓËÌ ÚˆÛË ıâ Ì Ú, Î ıâ ÏÂappleÙfi ΣHMEPA ΕΛΛΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Πραγματικές οι προοπτικές για αέριο» Ο πρέσβης του Ισραήλ ξεκαθαρίζει το σκηνικό για τα κοιτάσματα και τις δυνατότητες εκμετάλλευσής τους

«Πραγματικές οι προοπτικές για αέριο» Ο πρέσβης του Ισραήλ ξεκαθαρίζει το σκηνικό για τα κοιτάσματα και τις δυνατότητες εκμετάλλευσής τους À ø π Κυριακή 16 Iανουαρίου 2011 EÙÔ 3Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 116 Δ Àƒπ appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ www.kathimerini.com.cy 2,00 (μ π ) - 3,50 (ª Δπ ƒ º ƒ ) ΣHMEPA Μετωπική επίθεση Νίκου Αναστασιάδη κατά

Διαβάστε περισσότερα

Παρέμβαση Ομπάμα υπέρ Ταλάτ

Παρέμβαση Ομπάμα υπέρ Ταλάτ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ Σελ. 41 MOΔΑ Σελ. 31 Nέα εποχή της F1 Tρία σε ένα O Δημήτρης Γιόκκας αναλύει τις ο- μάδες που διεκδικούν φέτος τον τίτλο της F1, με τις προβλέψεις να πέφτουν στο κενό για το ποιος θα είναι σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

H αβεβαιότητα στην Ελλάδα αγγίζει τώρα και την Κύπρο

H αβεβαιότητα στην Ελλάδα αγγίζει τώρα και την Κύπρο À ø π Κυριακή 29 Μαΐου 2011 B ÚÈ Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ AÚ. Ê ÏÏÔ 136 ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ Αθλητισμός, σελ. 11 ΚΑΡΙΕΡΑ www.kathimerini.com.cy Οικονομική, σελ. 8 Σ H M E PA ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Τρεις επιστήμονες

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό μπαίνει ξανά στο περιθώριο Στις εκλογικές αναμετρήσεις του 2011 εστιάζουν πλέον τα κόμματα

Το Κυπριακό μπαίνει ξανά στο περιθώριο Στις εκλογικές αναμετρήσεις του 2011 εστιάζουν πλέον τα κόμματα ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Σελ. 43 MOΔΑ Σελ. 31 Kόντρα στα e-book Δια χειρός Ντιόρ Παρά τα καθημερινά τεχνολογικά άλματα και την εξάπλωση των e-readers, τα συμβατικά έντυπα δεν πρόκειται να εξαφανιστούν. Επίδειξη υψηλής

Διαβάστε περισσότερα

Δύσκολο αλλά καλύτερο το 2011 Oι διαρθρωτικές αλλαγές στην οικονομία μπορούν να μετατρέψουν τη χρονιά σε ορόσημο για το μέλλον

Δύσκολο αλλά καλύτερο το 2011 Oι διαρθρωτικές αλλαγές στην οικονομία μπορούν να μετατρέψουν τη χρονιά σε ορόσημο για το μέλλον À ø π Σάββατο 1 Iανουαρίου 2011 EÙÔ 3Ô B AÚ. Ê ÏÏÔ 114 Δ Àƒπ appleúè Î ÔÏÈÙÈÎ Î È OÈÎÔÓÔÌÈÎ EÊËÌÂÚ www.kathimerini.com.cy 2,00 (μ π ) - 3,50 (ª Δπ ƒ º ƒ ) ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Μ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Το Σχέδιο Β δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ª Δƒ π ª ΔON 21o AIø Ó- ÔÏ ºÈÙÔ Û ÏÔ ÔÚ Ó. πδπ π π. ÈÎÔÓÔÌ Î È ÓıÚÒappleÈÓË Ó appleù ÍË

ª Δƒ π ª ΔON 21o AIø Ó- ÔÏ ºÈÙÔ Û ÏÔ ÔÚ Ó. πδπ π π. ÈÎÔÓÔÌ Î È ÓıÚÒappleÈÓË Ó appleù ÍË ª Δƒ π ª ΔON 21o AIø Ó- ÔÏ ºÈÙÔ Û ÏÔ ÔÚ Ó πδπ π π ÈÎÔÓÔÌ Î È ÓıÚÒappleÈÓË Ó appleù ÍË Π ε ρ ι ε χ ο μ ε ν α Προλογικό σημείωμα του υπεύθυνου της σειράς 11 Εισαγωγή 15 1. Η Πεπερασμένη Οικονομία: από τη

Διαβάστε περισσότερα

applefi ÙÔ 2011 ÔÈ Ó Â ÌÂÈˆÌ ÓÂ Û ÓÙ ÍÂÈ

applefi ÙÔ 2011 ÔÈ Ó Â ÌÂÈˆÌ ÓÂ Û ÓÙ ÍÂÈ ÀΔ ƒ 21 π À π À 2010 Àƒø 1,30 www.tanea.gr π π Δ º ª ƒπ À Δ π apple ÔÚÎÔÈ ÁÈ ÙÚÔ Û 15 ÓÔÛÔÎÔÌ OÚÁÈÔ È ÊıÔÚ Î È appleúôî Ï appleùë Ì ÁÈ ÙËÓ appleúôòıëûë Û ÁÎÂÎÚÈÌ ÓˆÓ ÔÚıÔapple ÈÎÒÓ ÏÈÎÒÓ appleôî Ï Ó

Διαβάστε περισσότερα

ÛÊ ÏÂÈ Î È appleôûù ÚÈÍË

ÛÊ ÏÂÈ Î È appleôûù ÚÈÍË EL ÛÊ ÏÂÈ Î È appleôûù ÚÈÍË CECHK04 Πριν χρησιμοποιήσετε αυτό το προϊόν, διαβάστε προσεχτικά όλο το πληροφοριακό υλικό του προϊόντος και κρατήστε το για μελλοντική αναφορά. 7012200 ƒ π π π È Ó appleôê

Διαβάστε περισσότερα