Η επίδραση του HIV στους νεφρούς. Π. Νικολαΐδης Οµότιµος Καθηγητής Παθολογίας- Νεφρολογίας - Λοιµωξιολογίας ΑΠΘ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η επίδραση του HIV στους νεφρούς. Π. Νικολαΐδης Οµότιµος Καθηγητής Παθολογίας- Νεφρολογίας - Λοιµωξιολογίας ΑΠΘ"

Transcript

1 Η επίδραση του HIV στους νεφρούς Π. Νικολαΐδης Οµότιµος Καθηγητής Παθολογίας- Νεφρολογίας - Λοιµωξιολογίας ΑΠΘ

2 Παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη νεφρικής νόσου σε HIV ασθενείς Ηλικία Φυλή- Εθνικότητα Οικογενειακό ιστορικό Ελάττωση των CD4 Αυξηµένο ιϊκό φορτίο HIV Κίνδυνος CKD Αρτηριακή υπέρταση Είδος φαρµάκων = Τροποποιήσιµοι = Μη τροποποιήσιµοι ART Hπατίτιδα C Σ. διαβήτης Gupta SK, et al. Clinical Infectious Disease. 2005; 40:

3 Ηλικία και Χρόνια Νεφρική Νόσος στον γενικό πληθυσμό NHANES Prevalence, % >70 Age (years) Coresh J et al. JAMA 2007

4 Renal Changes Associated with Aging

5 Συχνότητα κατά αιτία του τελικού σταδίου ΧΝΑ στις ΗΠΑ Year

6 Ηλικία και Χρόνια Νεφρική Νόσος σε πληθυσμό HIV ασθενών - VA Registry Prevalence of CKD (%) < >65 Age (years) Choi AI et al. Kidney International 2007

7 HIV λοίµωξη και HAART ως παράγοντες κινδύνου για HIV νεφροπάθεια HIV infection HAART Risk of renal dysfunction Age Ethnicity Family history HIV RNA CD4 cells HIVAN Metabolic disturbances (diabetes, hypertension) Nephrotoxic ARV AIDS Nephrotoxic drugs to treat opportunistic infections Un-modifiable Time

8 Σακχαρώδης Διαβήτης σε πολυκεντρική AIDS Cohort Study (MACS) Συχνότητα 4x µεγαλύτερη σε HIV+ ασθενείς σε HAART Τα PIs συνδέονται µε 3 φορές αυξηµένο κίνδυνο για Σ.Δ Brown et.al. Arch Intern Med 165, Brown et al Arch Intern Med. 2005, Koster et.al. Diabetes 52, Murata et.al. J Bio Chem 275, Justman et.al. JAIDS 32, Visnegarwala et.al. J Infection 50,2005.

9 Αρτηριακή Υπέρταση στην MACS 5578 men HAART exposure >2 yrs associated w/ systolic HTN Hypertension prevalence in HIV is % Seaberg et al. AIDS 19, 2005.

10

11 Η Νεφρική Ανεπάρκεια ως αιτία θανάτου σε HIV ασθενείς

12 Ο Νεφρώνας και η νεφρική βλάβη Σπειραµατονεφρίτιδα Glomerulus Efferent arteriole Διαµεσοσωληναρική νεφροπάθεια Peritubular capillaries Afferent arteriole Proximal Bowman s tubule capsule Distal tubule Κρυστάλλωση Αποφρακτική ουροπάθεια Loop of Henle Collecting duct To renal vein F R S E Filtration: blood to lumen Reabsorption: lumen to blood Secretion: blood to lumen Excretion: lumen to external environment To bladder and external environment

13 Νεφροπάθεια σε HIV ασθενείς Νεφρική νόσος συνδεόµενη άµεσα µε τον HIV (HIVAN) Νεφρίτιδα εξ ανοσοσυµπλεγµάτων Συστηµατική θροµβωτική µικροαγγειοπάθεια Διαµεσοσωληναριακή νεφρίτιδα Αποφρακτική ουροπάθεια Φαρµακευτική νεφροτοξικότητα

14 Είδη νεφρικής βλάβης Σπειραµατική Σωληναριακή Νεφρικά νοσήµατα 95% 5% Φαρµακευτική τοξικότητα 5% 95%

15 Haas M, et al. Kidney Int 2005; 67: Glomerular disease in the HIVinfected population Total of 77 renal biopsy specimens (Johns Hopkins, USA): 89% African American HIV-associated nephropathy (HIVAN) 40% Immune complex glomerulonephritis 34% Lupus-like 18% Other immune complex glomerulonephritis 16% Focal segmental (non collapsing) glomerulonephritis 17% Interstitial nephritis 5% Thrombotic microangiopathy 1% Amyloidosis 1% Hypertensive nephrosclerosis 1%

16 HIVAN: Eπιδηµιολογία Συχνότερη η εµφάνιση σε Αφρο-Αµερικανούς σε αναλογία 12:1 Ευθύνεται για το 60-70% της χρόνιας σπειραµατονεφρίτιδας σε ενήλικες HIV ασθενείς. Η HIVAN συνήθως εµφανίζεται σε ασθενείς µε χαµηλό αριθµό CD4 κυττάρων (<200). Κίνδυνος για εξέλιξη σε ESRD 18X µεγαλύτερος σε Αφρο- Αµερικανούς από ότι σε Καυκάσιους. Συχνότητα της ESRD σε HIVAN 6Χ µεγαλύτερος. CM Wyatt, US Nephrology 2009:49

17 HIVAN: Παθοφυσιολογία/ Παθολογοανατοµία Συνδέεται ευθέως µε την παρουσία του ιού στο νεφρικό επιθήλιο και στα ποδοκύτταρα της βασικής µεµβράνης του σπειράµατος. Πρόκειται για εστιακή τµηµατική σπειραµατοσκλήρυνση µε ταυτόχρονες αλλοιώσεις στα σωληνάρια Με σχηµατισµό µηνοειδών σχηµατισµών και ταχεία εξέλιξη (σε 3 µήνες ) σε ESRD - (ταχέως εξελισσόµενη σπειραµατονεφρίτιδα) Με υπερπλασία των ποδοκυττάρων τα οποία στραγγαλίζουν τα σπειράµατα και οδηγούν σε ESRD Χαρακτηριστικό ιστολογικό εύρηµα στις βιοψίες στη HIVAN

18 HIVAN Χαρακτηριστική ιστολογική εικόνα Wyatt, Klotman, & D Agati. Seminars in Nephrology 2008 Στραγγαλισµός του σπειράµατος Κυστική διάταση των σωληναρίων µε άµορφο πρωτεϊνικό περιεχόµενο

19 Φυσιολογικό νεφρικό σπείραµα Normal renal biopsy (PAS stain)

20 Pseudo-crescent formation with collapsing glomerulopathy in a patient with HIV

21 Είδη νεφρικής βλάβης σε HIV ασθενείς Οξεία νεφρική ανεπάρκεια (Μη ΑRT φάρµακα Σήψη Λοιµώξεις Αφυδάτωση κλπ) Χρόνια Νεφρική Νόσος HIV λοίµωξη (HIV-associated nephropathy) Συνοδά νοσήµατα (καρκίνος-ηπατίτιδα-καρδιακή ανεπάρκεια κλπ) Φαρµακευτική τοξική νεφροπάθεια (ΑRT φάρµακα )

22 Incidence of renal failure in British HIV-infected patients Acute RF Had one episode of ARF* Did not meet criteria for ARF N = 2,255 * Acute renal failure defined as a reduction in egfr of < 60 ml/min and 40% reduction from baseline occurring over < 3 months. Had persistently normal renal function 1. Roe J, et al. 13 th Annual Conference of the BHIVA 2007; Abstract 027

23 ARF in hospitalised HIV patients The HAART Era: Outcomes " All patients who were discharged from ARF during 1995 and during 2003 were identified " Objectives: Compare the incidence of acute renal failure in HIV + individuals before and after the introduction of HAART, and to describe the impact of ARF on mortality in the HAART era HIV n=25,114 No HIV n=2,010,847 P 1995: Acute renal failure 2.9% 1.0% < : Acute renal failure 6.0% 2.7% <.001 After adjusting for co-morbid conditions, HIV infection remains associated with an increased risk of ARF: RR: 2.96 Wyatt CM et al. AIDS. 2006;20:

24 The HAART Era: In-hospital ARF In-hospital mortality 26.6% versus 4.5% adjusted OR* 5.83 ( )(in 2003) Η θνητότητα είναι πολύ µεγαλύτερη σε HIV ασθενείς µε ΟΝΑ από ότι σε HIV ασθενείς χωρίς ΟΝΑ *Adjusted for age, gender, black race, diabetes, CKD, liver disease, primary diagnosis, and Designated AIDS Center Wyatt CM et al. AIDS. 2006;20:

25 Incidence of renal failure in British HIV-infected patients Acute* 1 Chronic 2 5.1% Had one episode of ARF* N = 2, % Did not meet criteria for ARF 90.6% Had persistently normal renal function 1.8% Had persistent renal failure (CRF) N = 2,034 Had transient renal failure lasting > 3 months 0.3% 8.3% 89.7% Had GFR persistently 60 ml/min Did not meet criteria for chronic renal failure * Acute renal failure defined as a reduction in egfr of < 60 ml/min and 40% reduction from baseline occurring over < 3 months. 1. Roe J, et al. 13 th Annual Conference of the BHIVA 2007; Abstract Campbell L, et al. 13 th Annual Conference of the BHIVA 2007; Abstract

26 Επίδραση της Αντιρετροϊκής Αγωγής στη Νεφρική Λειτουργία Φαρµακευτική τοξική νεφροπάθεια (ΑRT φάρµακα )

27 Ανάπτυξη χρόνιας νεφρικής νόσου και χρήση των ART φαρµάκων σε HIV ασθενείς 3.3% over a median follow-up of 3.7 Mocroft et al. AIDS 2010, EuroSIDA Study Group

28 Νεφροτοξικότητα των ΑRT Φαρµάκων Είδος τοξικότητας Οξεία διάµεση νεφρίτιδα Σύνδροµο Fanconi Νεφρολιθίαση Νεφρογενής άποιος διαβήτης Oξεία νεφρική ανεπάρκεια Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια Φάρµακο Abacavir Indinavir Didanosine Tenofovir Atazanavir Efavirenz Indinavir Nelfinavir Saquinavir Didanosine Tenofovir Didanosine Tenofovir Etravirine Indinavir Ritonavir Raltegravir Indinavir

29 Εκτίµηση νεφρικής βλάβης Προσδιορισµός σπειραµατικής διήθησης Scr, Clcr (περιορισµοί) Έλεγχος µικροσκοπικής αιµατουρίας Έλεγχος κυλινδρουρίας Έλεγχος λευκωµατουρίας Ποσοτική µέτρηση σε δείγµα 24ώρου (δυσχερής) Στιγµιαίο δείγµα Urine protein/creatinine ratio (upcr)

30 Creatinine is not sufficient as a measure of kidney function 9.0 GFR versus Serum Creatinine 8.0 Serum Creatinine (mg/dl) Inulin Clearance (ml/min/1.73 m 2 ) Johnson R, et al. Comprehensive Clinical Nephrology Mosby. St. Louis

31 Estimates of GFR: Cockcroft-Gault and MDRD (modified diet in renal disease) Formula CG = (140-age) x weight x (0.85 if F) (Scr) x 72 MDRD = 186 x Scr(mg/dl) x age (yr) x (1.212 if black) x (0.742 if female) CKD-EPI = A x (SCr/B) C x (0.993) Age A: African American female=166; African American male=163; white/other female=144; white/other male=141. B: Female= 0.7; Male=0.9. C: If female and creatinine 0.7: ; if female and creatinine >0.7: ; if male and creatinine 0.9: ; if male and creatinine >0.9: Cockcroft DW and Gault MH Nephron 1976; 16:31-41 Levey et al, JASN 2000; 11: 155A [Abstract] Levey et al. Ann Int Med. 2009;150:

32 How Well Do the Equations Estimate Kidney Function? C-G equation REAL kidney function ~ 60 ~ 60 ESTIMATED kidney function

33 How Well Do the Equations Estimate Kidney Function? REAL kidney function ~ 60 MDRD equation ~ 60 ESTIMATED kidney function 3 3

34 How Well Do the Equations Estimate Kidney Function? REAL kidney function ~ 60 CKD-EPI equation ~ 60 ESTIMATED kidney function 3 4

35 Cockcroft-Gault and MDRD Equations C-G MDRD 6 variable: Cr, BUN, age, alb, race, sex 4 variable: Cr, age, race, sex

36 IOHEXOL: PHARMACOKINETICS Initially appears in the intravascular compartment. Then distributed to the extracellular fluid compartment Not metabolized. Only known pathway of excretion is through glomerular filtration.

37 Εκτίµηση της νεφρικής λειτουργίας µε τον υπολογισµό της GFR Acute renal failure Serum creatinine > 1.5 mg/dl (133 µm) that returns to normal after less than 3 months Chronic kidney disease Kidney damage that persists for more than 3 months I Kidney damage with normal or increased GFR (> 90 ml/min) II Kidney damage with mildly decreased GFR (60 89 ml/min) III Moderately decreased GFR (30 59 ml/min) IV Severely decreased GFR (15 29 ml/min) V Kidney failure (< 15 ml/min or dialysis) GFR estimates Cockcroft-Gault: Cl Cr = [(140 age) x weight (x 0.85 if female)] [72 x serum creatinine (mg/dl)] Simplified MDRD: Cl Cr = 186 x creatinine x age x [0.742 if F] x [1.212 if B] Gupta SK, et al. Clin Infect Dis 2005; 40:

38 Παράγοντες που επηρεάζουν την κρεατινίνη του ορού Παράγοντες Ηλικία (αύξηση) Θήλυ φύλλο Φυλή (Αφρο-Αµερικάνοι) Δίαιτα Χορτοφαγία Κρεατοφαγία Φάρµακα Σιµετιδίνη, Τριµεθοπρίµη, φιµπράτες Σωµατότυπος Μυώδης Ισχνός Παχύσαρκος Επίδραση Μείωση (ελάττωση παραγωγής) Μείωση (ελαττωµένη µυϊκή µάζα) Αύξηση (αυξηµένη µέση µυϊκή µάζα) Μείωση Αύξηση (αντισταθµίζεται από παροδική αύξηση του ΡΣΔ) Αύξηση (ελάττωση σωληναριακής έκκρισης) Αύξηση Μείωση Καµία επίδραση??

39 Creatinine Levels and Muscle Mass Plasma Creatinine: 1.4 mg/dl Estimated GFR* White Male, 25 yo, 210 lb Black Female, 86 yo, 115 lb CG MDRD CKD- EPI *GFR measured in ml/min/1.73 m

40 Κρεατινίνη του ορού -Παθοφυσιολογία Η κρεατινίνη δεν συνδέεται µε πρωτεΐνες και διηθείται από το σπείραµα Απεκκρίνεται κατά 10-15% από τα ουροφόρα σωληνάρια (µε νέες τεχνικές περισσότερο) Η σωληναριακή έκκριση αυξάνεται σε ελάττωση του ΡΣΔ Η αναστολή της σωληναριακής έκκρισης είναι µεγαλύτερη σε ελαττωµένο ΡΣΔ (φάρµακα)

41 Έλεγχος πρωτεϊνουρίας Dipstick (εύχρηστη, χαµηλού κόστους) 24 ωρη συλλογή ούρων (δυσχερής) Στιγµιαίο δείγµα Urine protein/creatinine ratio (upcr)

42 Evalua&on of renal func&on: dips&ck evalua&on of urine Trace mg/l ( g/l) mg/l ( g/l) g/l g/l ++++ >10 g/l Measurement of 300mg/l is equivalent to a 24 hour protein of 600mg if voiding 2L per day

43 Εκτίµηση της πρωτεϊνουρίας Using Protein/Creatinine Ratio Random urine: Protein mg/dl Creatinine mg/dl Ginsberg et. al. NEJM 309:25 p hour urine - Gold Standard

44 Προσδιορισµός του λόγου των πρωτεϊνών των ούρων προς την κρεατινίνη των ούρων (UP/C ratio) UP/C ratio : Urine protein (mg/l) / Urine creatinine (mmol/l) ή (mg/l) Ταξινόµηση : <50, , >100 ή UA/C ratio <30, 30-70, >70 UP/C ratio : urine protein creatinine ratio (σπειραµατική βλάβη) UA/C ratio : urine albumin creatinine ratio (σωληναριακή + σπειραµατική βλάβη)

45

46 Νεφροτοξικότητα των Αντιρετροϊκών Φαρµάκων

47 CKD progression in EuroSIDA 225 (3.3%) progressed to CKD (incidence 1.1 [ ] per 100py) confirmed egfr <60 if baseline egfr >60 >25% decline if baseline egfr <60 MocroK et al. AIDS 2010

48 M ocroft, A et al. AIDS 2010; 24: ART choice and risk for incidence of chronic kidney disease: EuroSIDA Drug IRR 95% C.I. p-value Atazanavir Tenofovir < Indinavir < Lopinavir/r Abacavir Concomitant use of atazanavir and tenofovir resulted in a 41% increased incidence of CKD per year of additional exposure [IRR 1.41, 95% CI , p < ] CKD defined as confirmed (persisting for 3 months) decrease to egfr 60 ml/min/1.73 m 2 if egfr at baseline > 60 ml/min/1.73 m 2 or confirmed 25% decrease in egfr if baseline egfr 60 ml/min per 1.73 m 2. IRR = incidence rate ratio E GFR = estimated glomerular filtration rate.

49 Νεφροτοξικότητα του Tenofovir Change in glomerular filtration rate (in ml/min) calculated using the Cockcroft-Gault formulation (CG-GFR), for tenofovir disoproxil fumarate (TDF) therapy versus no treatment. Cooper R D et al. Clin Infect Dis. 2010;51: by the Infectious Diseases Society of America

50

51 Τοξικότητα του Tenofovir Κλασσική βλάβη η λειτουργική διαταραχή του εγγύς εσπειραµένου σωληναρίου (proximal tubulopathy) ~2% των ασθενών εµφανίζουν σηµαντική τοξικότητα Συχνά οι διαταραχές είναι υποκλινικές Σε cohort µελέτες ελάττωση της egfr

52 Tenofovir related renal toxicity Dysfunction of proximal renal tubules - unclear mechanism wasting of substances normally reabsorbed in PT small proteins glucose phosphates bicarbonates secondary glomerular dysfunction Reduced Creatinine Clearance (CRF) Disordered Bone Metabolism Proteinuria Glycosuria Phosphaturia Metabollic acidosis

53 Σύνδροµο Fanconi Γενικευµένη λειτουργική διαταραχή του εγγύς εσπειραµένου σωληναρίου Συνήθως -αλλά όχι πάντα- είναι αναστρέψιµο Χαρακτηρίζεται από : Νεφρική σωληναριακή οξέωση Γλυκοζουρία (µε νορµογλυκαιµία) Πρωτεϊνουρία Αµινοξεουρία Φωσφατουρία µε Υποφωσφαταιµία Ουρικοζουρία µε υποουριχαιµία Υποκαλιαιµία Πολυδιψία, πολυουρία, αφυδάτωση.

54 Σύνδροµο Fanconi κατά την θεραπεία µε ΑRT (Tenofovir, DDI): +/- νεφρική ανεπάρκεια " Σπάνια διαταραχή " Αναστρέψιµη µετά την διακοπή της θεραπείας (λειτουργική διαταραχή) " Παρατηρείται συνήθως µετά από θεραπεία > 6 µηνών " Η εµφάνιση του απαιτεί διακοπή της χορήγησης του υπεύθυνου φαρµάκου και παρακολούθηση της σπειραµατικής και σωληναριακής νεφρικής λειτουργίας

55 Long-term Exposure to Tenofovir Continuously Decrease Renal Function in HIV-1-Infected Patients With Low Body Weight (mean body weight 63 Kg) Results From 10 Years of Follow-up AIDS. 2014;28(13):

56 Κρυσταλλουρία (Indinavir, Atazanavir) q Aσυµπτωµατική κρυσταλλουρία εµφανίζεται µέχρι τα 2/3 των ασθενών αλλά συνδέεται και µε νεφρολιθίαση και αποφρακτική ουροπάθεια. q Σε ασυµπτωµαικούς ασθενείς παρατηρείται άσηπτος πυουρία, µικροσκοπική αιµατουρία. q Συµπτωµατική κρυσταλλουρία και νεφρολιθίαση µπορεί να εκδηλωθεί οποτεδήποτε µετά την έναρξη της θεραπείας (νεφρικός κολικός ). q Αύξηση της κρεατινίνης του ορού µπορεί να εµφανισθεί µέχρι το 20% των ασθενών.

57 Crystalluria and stone formation A: Kopp, J. Ann Intern Med 1997; B: courtesy of Perazella M, Yale University. Indinavir Atazanavir Indinavir crystals Atazanivir crystals Couzigou et al. CID 2007

58 Kidney affected by current ARTs Yombi J et al 2014 AIDS ;28:

59 Effect of ARVs on renal tubular transporters Yombi J et al 2014 AIDS ;28:

60 Yombi J et al 2014 AIDS ;28:

61 RPV inhibits OCT2 Cohen C. EACS 2013

62 SPRING 2: Renal Safety 25 Change in serum creatinine, Mean (+/- SD) 10 Change in creatinine clearance, Mean (+/- SD) Mean change from baseline of creatinine (µmol/l) Mean change from baseline (ml/min) DTG 50 mg QD n=411 RAL 400 mg BID n= BL Week Week Baseline (µmol/l): DTG: 74.7 vs. RAL: 75.2 Baseline (ml/min): DTG: 125 vs. RAL: 128 DTG 50 mg QD RAL 400 mg BID Creatinine Maximum emergent toxicity Grade 1/2 10 (2%) / 1 (<1%) 7 (2%) / 0 Urine albumin/creatinine 62 1 Koteff J et al, 51 st ICAAC, Sept Raffi F et al. 19th IAC Jul Abstract THLBB04.

63 EVG/Cobicistat/TDF/FTC (QUAD) vs ATV/RTV + TDF/FTC in Treatment-Naïve HIV Infected Subjects: Efficacy Analysis by Baseline HIV-RNA Change in serum creatinine from baseline QUAD 0.28 ATV/RTV + TDF/FTC mg/dl 0.04 BL Week Subjects had to have egfr 70 ml/min for inclusion in study Median change in BL SCr: 0.12 mg/dl in QUAD vs 0.08 mg/dl in ATV/RTV + TDF/FTC (P<0.001) Median change in BL CrCL: 12.7 ml/min in QUAD vs 9.5 ml/min in ATV/RTV + TDF/FTC (P<0.001) One subject from each treatment group D/C due to renal AEs; 1 subject in QUAD group due to blood creatinine increased and 1 subject in ATV/RTV +TDF/FTC group due to nephrotoxicity DeJesus E, et al. XIX IAC, Washington 2012, #TUAB043

64 Pseudo renal failure Steroids, tetracyclineà BUN (hypercatabolic effect) Trimethoprim. cimetidine, probenecid, triamterene, amiloride, spironolactone à Scr (competitive with creatinine for tubular secretion) Ascorbic acid, cefoxitin, cephalothin, cefazolin, cefotaxime, flucytosine, levodopa, methyldopaà interfere enzymatic measurement of creatinine by Jeffe method

65

66

67 EACS guidelines 7.0

68

69 Εργαστηριακός έλεγχος για HIV νεφρική νόσο Eκτίµηση της νεφρικής λειτουργίας µε προσδιορισµό της κρεατινίνης πλάσµατος, Clearance κρεατινίνης και της GFR Έλεγχος πρωτεϊνουρίας, µικρολευκωµατουρίας, αιµατουρίας Υπερηχογράφηµα νεφρών Βιοψία νεφρού

70 Screening HIV-infected individuals for renal disease Screening algorithm for HIV-related diseases suggested by the Infectious Diseases Society of America (IDSA) Quantitative assessment for risk of kidney disease Race Family history CD4 cell count HIV RNA level Prior use of nephrotoxic medication Co-morbidities Diabetes mellitus Hypertension HCV Investigations at initial HIV documentation Urinalysis (for proteinuria) Serum creatinine (estimate for Cl Cr or GFR using appropriate formula) Abnormal values Grade 1 proteinuria by dipstick Cl Cr or GFR < 60 ml/min per 1.73 m 2 No abnormal values Evaluate proteinuria further with spot urine protein/creatinine ratio Perform renal ultrasound Consider referral to a nephrologist Patients without risk factors for kidney disease should be followed clinically * Patients at risk for chronic kidney disease include: those of African American race; individuals with diabetes, hypertension or HCV infection; CD4 counts < 200 cells/mm 3 ; HIV RNA > 4000 copies/ml Adapted from: Gupta SK, et al. Clin Infect Dis 2005; 40: Patients at risk* for development of chronic kidney disease should be re-screened annually

71 Αντιµετώπιση της νεφροπάθειας HAART Κορτικοστεροειδή (κυκλοσπορίνη Α) Αναστολείς ACE Αιµοκάθαρση (HD, CAPD) Mεταµόσχευση νεφρού

72 HIVAN Treatment 1.0 No controlled randomized trials HAART Glucocorticoid therapy ACE-i/ARB Dialysis Transplant Dialysis-free Survival Hopkins Nephrology HIV Cohort ARV Treatment of HIVAN: Dialysis Free Survival Estimates Atta et al., Nephrol Dial Transpl, 2006 ARV Treatment (n=26) 0.00 No ARV (n=10) P = (0.025) Time (days)

73 Aντιµετώπιση της ΧΝΑ σε HIV ασθενείς Παρόµοια επιβίωση µε HD έναντι PD Τα ARΤ θεραπευτικά σχήµατα και οι δοσολογίες πρέπει να ελέγχονται. Η διαχείρηση της αιµοκάθαρσης σε HIV ασθενείς είναι παρόµοια µε αυτήν των άλλων νεφροπαθών Ahuja et al. AJKD 2003 Choi et al. CID 2007

74 Η µεταµόσχευση νεφρού σε HIV (+) ασθενείς είναι το ίδιο επιτυχής µε αυτήν σε HIV (-) ασθενείς Επιβίωση ασθενούς και µοσχεύµατος σε 1 έτος ήταν 94% στους HIV αρνητικούς και 92% στους HIV θετικούς ασθενείς, ενώ στα 3 έτη ήταν 94% και 83% αντίστοιχα. 6 th Annual Joint Meeting of the American Society of Transplantation Abstract 536.May 23,2005 Lynda A Frassetto et al, Nat Rev Nephrol 2009;5(10):

75 HIV και Νεφρός " Η νεφροπάθεια της HIV λοίµωξης συχνή σε ασθενείς µε AIDS, χωρίς θεραπεία (CD4, VL). " Η HAART έχει ευεργετικά αποτελέσµατα στην εξέλιξη της HIV νεφροπάθειας. " Το συχνότερο είδος της νεφροπάθειας στους HIV ασθενείς υπό θεραπεία είναι η φαρµακευτική τοξικότητα (αναστρέψιµη συνήθως). " Οι ασθενείς πρέπει να ελέγχονται αρχικά και κατά διαστήµατα για την νεφρική τους λειτουργία.

76 Προβλήµατα αντιρετροϊκής θεραπείας σε σχέση µε την νεφρική λειτουργία Δυσκολία εκτίµησης της πραγµατικής νεφρικής λειτουργίας µε φάρµακα ανταγωνιστικά της σωληναριακής έκκρισης της κρεατινίνης (egfr) Διαφυγή υποκρυπτόµενης νεφρικής ανεπάρκειας λόγω υποκείµενων νοσηµάτων Ανάγκη παρακολούθησης της egfr στην αρχή και σε συχνά διαστήµατα ανάλογα των παραγόντων κινδύνου (µετά το new setpoint της κρεατινίνης µε φάρµακα ανταγωνιστικά της κρεατινίνης).

77 Προτεινόµενος αλγόριθµος παρακολούθησης της νεφρικής λειτουργίας

ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΝΕΦΡΑΓΓΕΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΠΕΤΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΙΤΙΑ ΣΤΕΝΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Αθηρωμάτωση (75%-90%) Ινομυική δυσπλασία (10-15%) Διαχωρισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Number All 397 Women 323 (81%) Men 74 (19%) Age(years) 39,1 (17-74) 38,9 (17-74) 40,5 (18-61) Maximum known weight(kg) 145,4 (92,0-292,0) 138,9 (92,0-202,0) 174,1 (126,0-292,0) Body mass index (kg/m 2

Διαβάστε περισσότερα

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 Περιεχόµενα Επιδηµιολογία HIV λοίµωξης (2014) ΟιόςHIV ιάγνωση κλινική εικόνα Θεραπεία Κάθετη µετάδοση: απο

Διαβάστε περισσότερα

Διαδραστική Συνεδρία Επιλέγωντας Αντιρετροϊκή αγωγή ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

Διαδραστική Συνεδρία Επιλέγωντας Αντιρετροϊκή αγωγή ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Διαδραστική Συνεδρία Επιλέγωντας Αντιρετροϊκή αγωγή ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Ν.Π.Παΐσιος Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Επικουρικός Ιατρός Α Παθολογική Κλινική/Μονάδα Λοιμώξεων ΓΝΑ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ Άνδρας, 31 ετών Πρώην

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ Α. ΝΤΑΛΑΜΑΓΚΑ, MD, MSc, MPH, PhD ΙΑΤΡΟΣ-ΒΙΟΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΝ/ΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ οίδηµα ορίζεται η αύξηση του όγκου του υγρού του διάµεσου χώρου, η οποία οδηγεί συνήθως σε εµφανή διόγκωση ιστών για να διαπιστωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας στη χρόνια νεφρική νόσο (πριν το τελικό στάδιο) Ιωάννης Γ. Γριβέας, MD, PhD

Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας στη χρόνια νεφρική νόσο (πριν το τελικό στάδιο) Ιωάννης Γ. Γριβέας, MD, PhD Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας στη χρόνια νεφρική νόσο (πριν το τελικό στάδιο) Ιωάννης Γ. Γριβέας, MD, PhD Νεφρολογικό Τμήμα 417 «ΝΙΜΤΣ» Μ.Χ.Α. «Νεφροϊατρική» NO CONFLICT INTEREST Diseases affect basement

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΡΥΘΜΟΥ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΗΘΗΣΗΣ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΣΥΓΚΡΙΣΗ MDRD ΚΑΙ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΚΥΣΤΑΤΙΝΗ C

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΡΥΘΜΟΥ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΗΘΗΣΗΣ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΣΥΓΚΡΙΣΗ MDRD ΚΑΙ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΚΥΣΤΑΤΙΝΗ C ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΡΥΘΜΟΥ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΗΘΗΣΗΣ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΣΥΓΚΡΙΣΗ MDRD ΚΑΙ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΚΥΣΤΑΤΙΝΗ C Φ. Ηλιάδης 1, Α. Ντέμκα 1, Τ. Διδάγγελος 1, Α. Μακέδου 2, Ε. Μωραλίδης 3,

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Νεφρών. Τα άχρηστα μεταβολικά προϊόντα αφήνουν τα νεφρά ως ούρα και μεταφέρονται μέσω του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη στην πύελο.

Διαταραχές Νεφρών. Τα άχρηστα μεταβολικά προϊόντα αφήνουν τα νεφρά ως ούρα και μεταφέρονται μέσω του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη στην πύελο. Ο νεφρός είναι ένα όργανο που διαμορφώνει τον όγκο και τη σύσταση των σωματικών υγρών με τη διήθηση του αίματος και τις λειτουργίες της εκλεκτικής επαναρρόφησης ή απέκκρισης. Οι νεφροί εκκρίνουν νερό,

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Οξύ ph Βάση Οξεοβασική ισορροπία Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ ph= - log [H + ] [H + ] σε mol/l ή Eq/L [H + ] = 40 neq/l = 40 x 10-9 Eq/L [HCO 3-

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οι νεότερες θεραπευτικές επιλογές βελτιώνουν την πορεία της HIV λοίμωξης ; Μαρία Χίνη Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Μονάδα Λοιμώξεων ΝΕΕΣ

Οι νεότερες θεραπευτικές επιλογές βελτιώνουν την πορεία της HIV λοίμωξης ; Μαρία Χίνη Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Μονάδα Λοιμώξεων ΝΕΕΣ Οι νεότερες θεραπευτικές επιλογές βελτιώνουν την πορεία της HIV λοίμωξης ; Μαρία Χίνη Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Μονάδα Λοιμώξεων ΝΕΕΣ Αντιρετροϊκά σχήματα πρώτης γραμμής: η αποτελεσματικότητα αρκεί ; Θεραπευτικές

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Λ. Κ. Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008 Από πού αντλούνται οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, MD ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ, Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, MD ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ, Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, MD ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ, Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ Ο Σίδηρος ενέχει κεντρικό ρόλο στην μεταφορά του οξυγόνου

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα ά ς ό ς. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Ιούνιος 2011 Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική δυσλειτουργία έ ς ή ς έ. ό. ί ς ός ί ς ί ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ

ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ Kidney Health Australia σελίδα 1/6 ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ Η ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ; Μέσα σε κάθε νεφρό υπάρχουν περίπου ένα εκατομμύριο μικροσκοπικές μονάδες που ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

Αναστολείς Πρωτεάσης. Περικλής Παναγόπουλος Παθολόγος - Λοιμωξιολόγος

Αναστολείς Πρωτεάσης. Περικλής Παναγόπουλος Παθολόγος - Λοιμωξιολόγος Αναστολείς Πρωτεάσης Περικλής Παναγόπουλος Παθολόγος - Λοιμωξιολόγος Σύγκρουση Συμφερόντων Advisory Board : GS, MSD, JANSSEN Honoraria : GS, ABBVIE, MSD 2006 THE HUT ΘΑ ΣΑΣ ΠΟΥΜΕ ΠΟΤΕ ΘΑ ΦΟΒΗΘΕΙΤΕ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ευεργετικά ωφέλη της θεραπείας µε ανταγωνιστές της αλδοστερόνης 30%

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Περιστατικού

Παρουσίαση Περιστατικού Παρουσίαση Περιστατικού Βησσαρία Σακκά Παθολόγος-Λοιµωξιολόγος Επιµελήτρια Β Γ Παθολογικό Τµήµα Μονάδα Λοιµώξεων ΓΝΑ «Κοργιαλένειο Μπενάκειο EEΣ» Παρούσα νόσος Άνδρας 58 ετών Πυρετός έως 38 ο C, ξηρός

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία

Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ I Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία Άλλοι συνδυασμοί Γιαννίτσας Κώστας Πορταριά 20/03/14 Σύγκρουση συμφερόντων (ΕΟΦ 14660/25.02.2011) 2004-2006: Ιατρός Κλινικής Έρευνας, Φαρμασέρβ-Λίλλυ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας

Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος, DrMedSci, FESC Αναπλ. Καθηγητής Βιοστατιστικής & Επιδημιολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Η υπέρταση ως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ Παντελής Α. Σαραφίδης, MD, MSc, PhD Λέκτορας Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. Νεφρολογική Κλινική Α.Π.Θ., Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Χρόνια Νεφρική Νόσος Βασική Ανατομία/Φυσιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΗ & ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΔΥΣΚΟΛΗ & ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΥΣΚΟΛΗ & ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Ανδρέας Πιτταράς MD Καρδιολόγος Αντιπρόεδρος Ελλ.Ετ Ετ.Υπέρτασης & Καρδ/κής Προστασίας VAMC & Georgetown Univ. Washington DC USA Hypertension Specialist ESH Υπερτασικό ιατρείο

Διαβάστε περισσότερα

«Νέες οδηγίες διάγνωσης & θεραπείες αρτηριακής υπέρτασης» Μανώλης Σ Καλλίστρατος,MD,PhD,FESC Hypertension Specialist of ESH

«Νέες οδηγίες διάγνωσης & θεραπείες αρτηριακής υπέρτασης» Μανώλης Σ Καλλίστρατος,MD,PhD,FESC Hypertension Specialist of ESH «Νέες οδηγίες διάγνωσης & θεραπείες αρτηριακής υπέρτασης» Μανώλης Σ Καλλίστρατος,MD,PhD,FESC Hypertension Specialist of ESH Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν. Ασκληπιείο Βούλας Διαγνωστική προσέγγιση Μέτρηση της

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΗΜΕΡΑ

ΟΙ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΗΜΕΡΑ ΟΙ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΗΜΕΡΑ Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας Παν/μίου Θεσσαλίας Πολύγυρος 2007 Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια Αδυναμία των νεφρών να αποβάλλουν τα τοξικά

Διαβάστε περισσότερα

Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Β Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Νοέμβριος 2011

Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Β Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Νοέμβριος 2011 Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Β Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Νοέμβριος 2011 Άννα Ι. Κακαφήκα Παθολόγος Υπεύθυνη Ιατρείου Λιπιδίων Βιοκλινική Θεσσαλονίκης Άνδρας 46

Διαβάστε περισσότερα

Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος

Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας ΓΝΑ Ιπποκράτειο Υπεύθυνος Μονάδας Υπέρτασης Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία Νόσος Σχέση με τη ΣΝ

Διαβάστε περισσότερα

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Κυρία Α.Ν, 74 ετών, νοικοκυρά Πολυουρία, πολυδιψία και απώλεια βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία

Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία Παρουσίαση :Κωνσταντίνα Κώστα Επιστημονική Συνεργάτης Γ Παιδιατρικής κλινικής ΑΠΘ Κατά την προσέλευση: Κορίτσι 4 ετών και 4 μηνών Πολυουρία και πολυδιψία από τετραμήνου

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση & Νεφροπάθειες

Άσκηση & Νεφροπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση & Νεφροπάθειες Συγγραφική ομάδα: Σακκάς Γεώργιος, PhD, Κλινικός Εργοφυσιολόγος, Ερευνητής Γ ΕΚΕΤΑ Τσιάνας Νικόλαος, Ιατρός Νεφρολόγος Καρατζαφέρη Χριστίνα, Επίκουρη

Διαβάστε περισσότερα

Αντιδιαβητική αγωγή με DPPIV. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ιδιότητες της λιναγλιπτίνης.

Αντιδιαβητική αγωγή με DPPIV. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ιδιότητες της λιναγλιπτίνης. Αντιδιαβητική αγωγή με DPPIV. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ιδιότητες της λιναγλιπτίνης. Δ.Σκούτας Ειδικός Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΔΠΘ Αναστολείς DPPIV Οι αναστολείς των DPPIV ενισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΙI ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΑ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΕΙΝΑΙ: ΝΕΦΡΟΙ ΟΥΡΗΤΗΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι καλύτερες δημοσιεύσεις. Μ. Αστρίτη Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Επιμ. Α Γ.Ν.Α. Γεννηματάς

Οι καλύτερες δημοσιεύσεις. Μ. Αστρίτη Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Επιμ. Α Γ.Ν.Α. Γεννηματάς Οι καλύτερες δημοσιεύσεις Μ. Αστρίτη Παθολόγος Λοιμωξιολόγος Επιμ. Α Γ.Ν.Α. Γεννηματάς Παράγοντες θνητότητας Obesity trends and body mass index changes after starting antiretroviral treatment: the Swiss

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Σύγκρουση συµφερόντων Καµία Ca ΝΕΦΡΟΥ & ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Λεµφογενώς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΣΤΙΚΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΣΤΙΚΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

OΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ

OΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ OΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Χ. Ν. Σκαλιώτη Τμήμα Νεφρολογίας & Μεταμοσχεύσεων Νεφρού, ΓΝΑ Λαϊκό Ορθή εκτίμηση νεφρικής λειτουργίας GFR: Το άθροισμα του ρυθμού σπειραματικής διήθησης σε όλους

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό Μεταλλικό Νερό Κορπή. Προσφορά Ιατρικού Εξοπλισμού στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Φυσικό Μεταλλικό Νερό Κορπή. Προσφορά Ιατρικού Εξοπλισμού στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Φυσικό Μεταλλικό Νερό Κορπή Προσφορά Ιατρικού Εξοπλισμού στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 1. Τι είναι η Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση «Ανοιχτή Αγκαλιά»; Ποια είναι η αποστολή και ο σκοπός της στην ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

9 ο Παμπελοποννησιακό Ιατρικό Συνέδριο «Θέσεις και Αντιθέσεις στην Ιατρική» ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ. Παντελίτσα Καλλιακμάνη

9 ο Παμπελοποννησιακό Ιατρικό Συνέδριο «Θέσεις και Αντιθέσεις στην Ιατρική» ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ. Παντελίτσα Καλλιακμάνη 9 ο Παμπελοποννησιακό Ιατρικό Συνέδριο «Θέσεις και Αντιθέσεις στην Ιατρική» ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ Παντελίτσα Καλλιακμάνη Νεφρολόγος, Επιμελήτρια Α Νεφρολογικό και Μεταμοσχευτικό Κέντρο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Νικόλαος Τεντολούρης Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Αθήνα, 2014 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Προγνωστικός δείκτης (σκορ) ενδονοσοκομειακής. θνητότητας σε ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο σύνδρομο: Η Μελέτη «GREECS»

Προγνωστικός δείκτης (σκορ) ενδονοσοκομειακής. θνητότητας σε ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο σύνδρομο: Η Μελέτη «GREECS» Προγνωστικός δείκτης (σκορ) ενδονοσοκομειακής και 30-ημερών θνητότητας σε ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο σύνδρομο: Η Μελέτη «GREECS» Δ. Παναγιωτάκος 1, Ε. Γεωργουσοπούλου 1, Χ. Πίτσαβος 2, Β. Νοταρά 1, Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Συσχέτιση της σωματικής δραστηριότητας (ΣΔ) με τον κίνδυνο για νεοπλασίες

Διαβάστε περισσότερα

Multidisciplinary Foot Clinic

Multidisciplinary Foot Clinic Multidisciplinary Foot Clinic With ever-increasing numbers of people needing diabetic foot care, I hope that all diabetic foot clinic will receive the support they deserve and require. Anything less will

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟ (ΧΝΝ)

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟ (ΧΝΝ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης Στρογγυλό Τραπέζι Η επεμβατική Καρδιολογία στη χώρα μας και η εναρμόνισή της με τις διεθνείς εταιρείες επεμβατικής Καρδιολογίας Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Σηµασία της γενετικής και φαινοτυπικής αντοχής ο έλεγχος στην Ελλάδα

Σηµασία της γενετικής και φαινοτυπικής αντοχής ο έλεγχος στην Ελλάδα Σηµασία της γενετικής και φαινοτυπικής αντοχής ο έλεγχος στην Ελλάδα Δ. Παρασκευής Επίκουρος Καθηγητής Επιδηµιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Θεµατολογία Κατευθυντήριες οδηγίες Αντοχή

Διαβάστε περισσότερα

Ουρολοιµώξεις στην κύηση. Βάιος Παπαδηµητρίου Ουρολόγος, Λαµία 14 Δεκεµβρίου 2013

Ουρολοιµώξεις στην κύηση. Βάιος Παπαδηµητρίου Ουρολόγος, Λαµία 14 Δεκεµβρίου 2013 Ουρολοιµώξεις στην κύηση Βάιος Παπαδηµητρίου Ουρολόγος, Λαµία 14 Δεκεµβρίου 2013 Ουρολοιµώξεις στην κύηση Συχνές στην κύηση- αυξηµένος κίνδυνος! Πολλές γυναίκες έχουν ή αποκτούν κατά τη διάρκεια της κύησης

Διαβάστε περισσότερα

Μικροσκοπική εξέταση ιζήματος ούρων. Κ. Τζανέτου Συντονίστρια Διευθύντρια Μικροβιολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Αλεξάνδρα»

Μικροσκοπική εξέταση ιζήματος ούρων. Κ. Τζανέτου Συντονίστρια Διευθύντρια Μικροβιολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Αλεξάνδρα» Μικροσκοπική εξέταση ιζήματος ούρων Κ. Τζανέτου Συντονίστρια Διευθύντρια Μικροβιολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Αλεξάνδρα» Η μικροσκοπική ανάλυση των ούρων Η σπουδαιότητα της εξέτασης των ούρων ήταν γνωστή από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΕΙΝΟΥΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΘΗΛΩΣΗ ΟΥΡΩΝ. Νικολάου Χρυσούλα

ΠΡΩΤΕΙΝΟΥΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΘΗΛΩΣΗ ΟΥΡΩΝ. Νικολάου Χρυσούλα ΠΡΩΤΕΙΝΟΥΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΘΗΛΩΣΗ ΟΥΡΩΝ Νικολάου Χρυσούλα ΠΡΩΤΕΪΝΗ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Το ποσό του λευκώματος που περνά από το αγγειώδες σπείραμα είναι 36 g/24ώρο. Επαναρροφάται όλο από τα κύτταρα των εσπειραμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ 7 ον ΙΚΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ 12/02/11 ΩΚΚ Μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης Μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

Κάρτες Υπευνθύμισης για τη Λήψη Φαρμάκων

Κάρτες Υπευνθύμισης για τη Λήψη Φαρμάκων Royal District Nursing Service (RDNS) Κάρτες Υπευνθύμισης για τη Λήψη Φαρμάκων Greek translation ERC130846 Σημειώσεις / Notes RDNS Medication Reminder Cards (Greek translation) Home and Community Care

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΪΤΙΔΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΥ

ΑΓΓΕΙΪΤΙΔΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΩΡΑΚΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΝΕΥΜΟΝΟΝΕΦΡΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 11-12- 2010 ΑΓΓΕΙΪΤΙΔΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α DETECT- ED ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α Δημήτρης Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΣΛΙΠΙ ΑΙΜΙΩΝ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΣΛΙΠΙ ΑΙΜΙΩΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΥΣΛΙΠΙ ΑΙΜΙΩΝ Ευάγγελος Λυμπερόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Παν/μίου ρ ς ηγη ής γ ς ρ ής χ ής μ Ιωαννίνων Cardiovascular Disease is the Leading Cause of Death Worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Α. ΓΩΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ IΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. Πάτρα 2012

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Α. ΓΩΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ IΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. Πάτρα 2012 1 ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Α. ΓΩΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ IΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Πάτρα 2012 1979 Πτυχιούχος Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών Βαθμός πτυχίου «Αριστα 9» 1987 Διδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Κριτήρια για τη διάγνωση του ΣΔ (ADA, 2008) Αιτιολογική ταξινόμηση ΣΔ (ADA) Επιπολασμός ΣΔ: 2000 2030 ΣΔ στην Ελλάδα ΣΔ

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Καρδιαγγειακά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α.

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση σε χρόνιες υποξυγοναιμικές πνευμονοπάθειες ορίζεται ως μέση πνευμονική πίεση

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΚΑΛΥΜΜΕΝΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΕ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ

Ο ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΚΑΛΥΜΜΕΝΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΕ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ Ο ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΚΑΛΥΜΜΕΝΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΕ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ Κ. ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΣ 1, Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 2, Ο. ΠΑΠΑΖΑΧΟΥ 1, Α. ΜΠΡΑΤΣΑΣ 1, Μ. ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ 2, Σ. ΜΑΣΙΑΣ 1, Β. ΒΟΤΤΕΑΣ 2, Θ. ΜΑΚΡΗΣ 1 1 ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Επιδημία Παχυσαρκίας Source: IASOWebsite 2013 Αν δεν πάρουμε σύντομα αποτελεσματικά μέτρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs Π. Τσατραφύλλιας, Δ. Θεοδωράκης, Ευδοξία Μπουτμπάρα, Δήμητρα Κεσίδου, Θ. Γεωργιάδης, Σ. Παραστατίδης, Γεωργία Θεοδωροπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ Η ΥΠΕΡΔΙΗΘΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ Η ΥΠΕΡΔΙΗΘΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ Η ΥΠΕΡΔΙΗΘΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΥΨΗΛΟΣ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ στις αναπτυγμένες χώρες ΥΨΗΛΟ ΚΟΣΤΟΣ ΣΥΧΝΗ ΑΙΤΙΑ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της αιμαφαίρεσης στην μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων. Παναγιώτης Τσιριγώτης

Ο ρόλος της αιμαφαίρεσης στην μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων. Παναγιώτης Τσιριγώτης Ο ρόλος της αιμαφαίρεσης στην μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Παναγιώτης Τσιριγώτης Αιμαφαίρεση και Μεταμόσχευση Λήψη του μοσχεύματος Αντιμετώπιση επιπλοκών Αντιμετώπιση νόσου του μοσχεύματος έναντι

Διαβάστε περισσότερα

ΣτέφηΚαλλή,ΜSc,PHN Kλινικήδιαιτολόγος-διατροφολόγος

ΣτέφηΚαλλή,ΜSc,PHN Kλινικήδιαιτολόγος-διατροφολόγος ΣτέφηΚαλλή,ΜSc,PHN Kλινικήδιαιτολόγος-διατροφολόγος Σταδιακή αλλά σταθερή απώλεια της νεφρικής λειτουργίας που οδηγεί σε ουραιμία ΚατάταξητηςΧΝΑσεΣτάδια 1-5βάσειGFR. Θαεστιάσουμεστιςεξήςενότητες: i)κακήθρέψησεασθενείςμεχνα&

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κλινική Φαρμακολογία και Θεραπευτική» ΚΥΠ και PDE5i

ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κλινική Φαρμακολογία και Θεραπευτική» ΚΥΠ και PDE5i ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κλινική Φαρμακολογία και Θεραπευτική» ΚΥΠ και PDE5i Χρυσοβαλάντης Τουτζιάρης PhD,FEBU,FECSM Επιμελητής Α A Ουρολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

AΡΧΕΣ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

AΡΧΕΣ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Τριήµερο Εκπαιδευτικό Σεµινάριο για την HIV λοίµωξη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ AIDS Σούνιο, 26-28 Σεπτεµβρίου 2014 Συνεδρία: Αντιρετροϊκή θεραπεία - αντοχή AΡΧΕΣ ΑΝΤΙΡΕΤΡΟΪΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα