Водич за аудиториски вежби по предметот Биофизика

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Водич за аудиториски вежби по предметот Биофизика"

Transcript

1 Универзитет Св. Кирил и Методиј Скопје Медицински Факултет Доцент Др. Томислав Станковски Асист. Мр. Душко Лукарски, спец.мед.нук.физ Водич за аудиториски вежби по предметот Биофизика Магистри по фармација на Фармацевтскиот факултет Скопје, 2017

2 Материјалот е наменет за интерна употреба по предметот Биофизика за студенти од Фармацевтскиот факултет. Во изготвувањето на материјалот учествуваа и Ирена Саздова и Александра Пешевска. СОДРЖИНА БИОМЕХАНИКА стр. 3 ОСЦИЛАЦИИ стр. 5 БРАНОВИ стр. 7 БИОФИЗИКА НА ФЛУИДИ стр. 9 ОПТИКА стр.10 ФИЗИЧКА ОПТИКА стр. 13 РЕНТГЕНСКО ЗРАЧЕЊЕ стр. 15 ЕЛЕКТРИЧНИ ПОЈАВИ стр. 16

3 1. БИОМЕХАНИКА 1. Да се пресмета силата која дејствува на тело со маса m=10 kg при слободен пад во безвоздушен простор. За колку ќе му се зголеми брзината по една секунда од почеток на движењето? 2. Тело со маса m=10 kg е поставено на рамна подлога со коефициент на триење μ=0,1. На него дејствува постојана сила со големина F=15 N прикажана на сликата. Да се одреди забрзувањето со кое се движи телото. Да се нацрта график како се менува брзината во текот на времето сметајќи дека на почеток телото се движело со брзина v 0=1 m/s. Да се смета дека земјиното забрзување изнесува g=10m/s Глава, лост од прв ред, двокрак лост: Човек лежи на рамна подлога. Да се пресмета големината на силата со која треба да дејствуваат вратните мускули на човекот за подигнување на главата. Да се смета дека целата масата на главата (5 kg) е сконцентрирана во нејзиниот центар на маса (точка на растојание 6 cm од оската на ротација). Да се смета дека вратниот мускул дејствува во една точка на растојание 12 cm од оската на ротација. Да се одреди коефициентот на пренос на лостот. (Земјиното забрзување да се заокружи на 10 m/s 2 ) 4. Колкаво забрзување ќе добие фудбалска топка која фудбалерот директно ја удрил со челото. Да се смета дека топката е тешка m t=0,5 kg, a вратните мускули дејствуваат со сила со големина 10 N. Растојанието од оската на лостот на главата до точката на дејство на вратните мускули е a=10 cm, a до центарот на маса на главата е b=5 cm. 5. Рака, лост од трет ред, еднокрак лост: Боди билдер вежба бицепс. Да се пресмета големината на силата со која треба да дејствува бицепсот, за човекот да подигне товар од 10 kg. Да се смета дека точката на дејство на силата е на растојание 3 cm од оската на лостот, а товарот е на растојание 33 cm. Да се одреди коефициентот на пренос на лостот. (Земјиното забрзување да се заокружи на 10 m/s 2 ) 3

4 6. Астронаут во вселената држи топче во рака. Колкаво забрзување ќе добие топчето ако астронаутот го фрли нагоре со движењето прикажано на сликата? Да се смета дека топчето има маса m=1 kg, бицепсот дејствува со сила со големина F=5 N на растојание b=3 cm од оската на лостот, а растојанието од оската до топчето е a=30 cm. Колкава ќе биде брзината на топчето по една секунда лет, ако е фрлено вертикално нагоре? 7. Колкава ќе биде брзината на топчето од задачата бр. 6 по една секунда лет, доколку движењето се прави на земјата? Да се смета дека силата дејствува 0,2 s, a земјиното забрзување изнесува g=10m/s 2. Да се нацрта график на промената на големината на брзината со текот на времето за првите 6 секунди од движењето. Триењето да се занемари. 8. Стапало, лост од втор ред, еднокрак лост: Човек од 80 kg стои на рамна подлога. Да се пресмета големината на силата со која треба да дејствуваат мускулите на задниот дел од ногата, за човекот да се поткрене на прсти. Да се смета дека на секоја нога отпаѓа половина од масата на човекот и целата е сконцентрирана во точка на растојание 5 cm од оската на лостот. Да се смета дека силата дејствува на 10 cm од таа точка. Да се одреди коефициентот на пренос на лостот. (Земјиното забрзување да се заокружи на 10 m/s 2 ) 9. Да се пресмета работата која ќе ја извршат мускулите на ногата од претходната задача, доколку човекот се поткренал за 10 cm. Колкава е моќноста доколку движењето траело 1 секунда? 10. Скејтер се спушта долж патека без триење. Да се пресмета брзината на скејтерот (m = 70 kg) во најниската положба од патеката (на висина h 2 = 1 m), ако во почетниот момент на движењето се наоѓа на висина h 1 = 7 m (почетната брзина на скејтерот е v 0=0 m/s). Колку ќе изнесува неговата брзина ако движењето е во присуство на триење и при тоа загубите на енергијата поради триењето изнесуваат 20% од почетната вредност? 11. Колкава е кинетичката енергија на топчето од задачата бр.7 во третата секунда од движењето? 4

5 2.ОСЦИЛАЦИИ 1. Тело врши осцилации според законот: Да се определи амплитудата, периодот и почетната фаза на осцилациите и забрзувањето во моментот на време = 0,5 2. Топче со маса = 10 g врши хармониски осцилации со амплитуда = 0,2 m и период = 4 s. Во моментот, =. Да се определи кинетичката и потенцијалната енергија во моментот на време = 1s. 3. На сликата графички е прикажана равенката на хармонски осцилации што ги врши некое тело. Од графиконот да се определи: а) равенката на хармониските осцилации б) брзината в) точките во коишто кинетичката и потенцијалната енергија имаат максимални и минимални вредности Периодот на осцилациите на едно тело што врши хармониски осцилации изнесува = 3 s. По колку време елонгацијата ќе биде еднаква со половина од амплитудата, ако за почетен момент се земе времето на почнувањето на осцилациите. 5. За време = 1 min, тело опишува 30 осцилации. Да се определи најкраткото време од почетокот на осцилациите, по коешто телото ќе се најде во точка што е на најголемо растојание од рамнотежната положба. 6. Да се определи периодот Т, фреквенцијата f и почетната фаза на хармониско осцилаторно движење даде со равенката, каде што = 2,5 и = 0,4 s. 7. Амплитудата на осцилирањето е 10 cm, а фреквенцијата 0,5Hz. Почетната фаза е 0. а) да се напише равенката на осцилаторното движење. б) да се нацрта график в) да се најде фазата и елонгацијата по 1,5 s г) да се најде по колку време од почетокот на осцилирањето елонгацијата ќе биде 7,1 cm 5

6 8. Мало тело хармониски осцилира со амплитуда од 5 cm. Почетната фаза е нула, а фреквенцијата 1,72 Hz. а) да се напише равенката на осцилаторното движење, брзината и забрзувањето б) да се одредат максималната брзина и максималното забрзување в) да се одредат и во моментот кога елонгацијата е 2,5 cm. г) кога елонгацијата е 0,06 m, забрзувањето е 1,2 m/s 2. Колкав е периодот на осцилаторното движење ( = 0 )? 6

7 3. БРАНОВИ 1. Прогресивен бран со период Т = 1,2 s и амплитуда А = 2 cm се шири во средината со брзина = 15m/s. Да се определи елонгацијата на точка во материјалната средина во моментот на време = 4 s што осцилира и е на растојание х = 45 m од изворот. 2. Да се определи интервалот од бранови должини на звукот што го прима човековото уво, ако фреквенциониот интервал на таквиот звук е од = 16 Hz до = Hz. Брзината на звукот во воздухот е = 340m/s. 3. Извор на осцилации со фреквенција = 1000 Hz и амплитуда А = 0,5mm = 0, возбудува во еластичен конец бранови со бранова должина = 0,35m. Да се определи: а) брзината на ширењето на осцилациите б) максималната брзина со којашто осцилираат точките на конецот 4. Да се определи брановата должина на бранот, ако фазната разлика на две точки во бранот што се на растојание = 0,025 m изнесува Δφ= π/6. 5. Ултразвучен пулс минувајќи низ меко ткиво има брзина од 1,5 km/s (1500m/s). околку фреквенцијата на пулсот е 10 MHz, да се одреди неговата бранова должина. 6. Звучен бран се шири и притоа во една секунда пренесува 50MJ енергија низ површина од 2. Да се пресмета интезитетот на звукот. 7. На концерт на рок група измерен е среден интезитет на звукот од 5 W/. Колкава енергија е пренесена на ушното тапанче, со површина од 0,5 ако концертот траел 2 часа? 8. Два звучни брана имаат интезитет 10 и 500 mw/cm2. За колку db се разликуваат тие два звука? ( = W/ ) 9. Брановата должина на звукот со брзина 340 m/s изнесува 17 cm. Колкава е брзината на ширење на звукот низ средина во која при еднаква фреквенција како и во воздух, брановата должина на бранот е 102 cm. 10. На површината на езеро се шират бранови со бранова должина 20m. Покрај набљудувач на обалата на езерото во 1 секунда минуваат два соседни максимуми. Колкава е брзината на ширење на брановите? 7

8 11. Која е резонантната фреквенција на ушниот канал кај бебе, кој има должина од 1,3 cm (0,013 m). Споредете ја добиената вредност со вредноста кај возрасна личност. 12. Возило на брза помош кое се движи со брзина од 30m/s, минува покрај човек кој стои на тротоарот. Сирената емитува звук со фреквенција од 1kHz. Доколку брзината на звукот во воздух е 336 m/s, колкава е фреквенцијата што ќе ја слуша човекот ако: а) возилото се доближува б) се одалечува 8

9 4. БИОФИЗИКА НА ФЛУИДИ 1. а) Колкав е притисокот кој на дното од чашата со висина h = 18 cm го врши водата ставена во неа? Да се смета дека чашата е полна со вода. б) Доколку чашата има маса m = 0,1 kg и површина на дното S = 12 cm 2, колкав притисок ќе врши таа на подлогата на која е поставена? 2. Дали тело со маса m = 2 kg и волумен V = 10 cm 3 ќе потоне, ќе лебди или ќе плива на површината на водата во која е целосно потопена? 3. Да се пресмета атмосферскиот притисок на врвот на Водно. Да се смета дека температурата на врвот е t=20ºc,. Моларната маса на воздухот изнесува μ=0,029 kg/mol, универзалната гасна константа изнесува R = 8,3 Nm/molK, а притисокот на морското ниво изнесува p 0=1 bar. 4. На која надморска висина над морското ниво се јавува високо-планинската болест? Да се смета дека таа се јавува при атмосферски притисок од p = 550 hpa. 5. Да се нацрта график на зависноста на брзината на различните слоеви на крвта во крвниот сад од радиусот на слојот v = v (r). Да се смета дека разликата во притисоците на краевите на крвниот сад со должина l = 100 mm изнесува ΔP = 8 Pa, а максималниот радиус на крвниот сад е R = 10 mm.коефициентот на вискозност на крвта изнесува η= Pa s. Да се претпостави ламинарно течење на крвта во крвниот сад. 6. Колкаво количество крв ќе протече низ крвниот сад од задачата бр.5? 7. Нормален резултат од испитување на брзината на таложење на еритроцитите (седиментација) кај младата женска популација е до 20mm/h, додека кај возрасната женска популација е до 30mm/h. Колку пати се зголемува радиусот на еритроцитите при стареењето на оваа популација? 8. Да се пресмета радиусот на еритроцитите кај возрасна жена каде брзината на седиментација на еритроцитите е v = 25 mm/h. Потребни податоци: густина на крвна плазма ρ 0 = 1025 kg/m 3, густина на еритроцити ρ = 1125 kg/m 3, коефициент на вискозност на крвната плазма η = Pa s. 9. Колкава е капиларната елевација на крвна плазма поставена во капиларна цевка со радиус R = 1 mm? Густината на крвната плазма е ρ 0 = 1025 kg/m 3, а коефициентот на површински напон е α=5, N/m. 9

10 5. ОПТИКА 1. Светлина се простира во стакло чиј индекс на прекршување е n=1,5. a) Со колкава брзина се движи во стаклото? б)колку време ќе патува ако должината на патот во стаклото е l=10 m? 2. Светлински сноп преминува од истата стаклена средина во вода со индекс на прекршување n=1,33. Како ќе се промени брзината? а) Да се определи релативниот индекс на прекршување. б) Како ќе се разликува времето на патување ако е истата должина? 3. На слободна површина на вода (n=1,34) паѓа зрак светлина под агол α=30 во однос на нормалата на површината. а) Да се определи аголот на прекршување. б) Под кој агол би требало да упадне светлинскиот зрак, за да постигне тотална рефлексија на граничната површина? в) Колку пати е помала брзината на простирање на светлината во вода во однос на воздухот? 4. Светлосен зрак се простира низ стакло (n=1,7) и паѓа на граница стакловоздух. а) Колкав би требало да е упадниот агол на зракот за од овааа гранична површина целосно да се рефлектира? б) Под кој агол упаѓа ако границата е стакло-вода ( со индекс на прекршување n=1,33)? 5. За колку привидно му се доближува текст на читател, ако над текстот постави стаклена планпаралелна плочка со дебелина d=5 mm и индекс на прекршување n=1.6? Да се претпостави дека текстот се чита под прав агол во однос на површината на текстот. 6. Во транспарентен сад со дебело дно, направен од стакло чиј индекс на прекршување е n=1,5, ставени се слоеви (со иста дебелина како и стаклото), вода и глицерин. Индексите на прекршување се n=1,34 и n=1,4. Светлосен сноп упаѓа од воздух под агол α=30 во однос на нормалата на садот. Да се определи: а) Релативниот индекс на прекршување меѓу сите допирни средини (воздухглицерин, глицерин-вода, вода-стакло, стакло-воздух); б) излезниот агол на светлосниот сноп по премин низ сите средини; в) Колкав би требало да биде упадниот агол за светлината да претрпи тотална рефлексија на граничната површина помеѓу глицеринот и водениот слој? 10

11 7. Пред сферно конкавно огледало со радиус R=40 cm поставен е предмет со висина P=6 cm. Каде би требало да се наоѓа предметот за ликот што ќе се добие а)да биде реален и 10 пати поголем од самиот предмет; б) да има иста големина како и предметот; Каков е ликот? 8. Радиусот на сферно конкавно огледало е R=60 cm. Предмет, со висина P=20 cm е поставен на растојание р=45 cm од огледалото. Да се определи а) каков е ликот што се добива, неговата големина и и каде се наоѓа б) колкаво е фокусното растојание; 9. Пред сферно конвексно огледало со радиус R=54 cm поставен е предмет со висина P=6 cm на растојание р=36 cm од темето на огледалото. Да се определи каков е ликот што се добива, неговата големина и и каде се наоѓа. 10. Светол предмет се наоѓа на растојание p=3r од теме на конкавно огледало со радиус R. За колку ќе се промени големината на ликот на предмет поставен пред огледалото, ако: а) радиусот се зголеми за два пати? б) фокусното растојание се зголеми за два пати? в) А) радиусот се намали за три пати? 11. Две идентични сферни огледала со фокусно растојание f =0.3 m, поставени се едно наспроти друго, на иста оптичка оска, на меѓусебно растојание d=5f. На растојание =0.5 m од првото огледало се наоѓа светол предмет со висина P=2 cm. Каде ќе биде ликот на предметот што го создава светлосен сноп ако се одбие прво од поблиското огледало, а потоа од подалечното? Која е големината на добиениот лик? 12. Тенка сферна собирна леќа со фокусно растојание f=5 cm се користи како лупа. На кое растојание од леќата треба да се постави предмет за да неговиот имагинарен лик се појави на растојание l=5 cm од леќата? Колкаво е линеарното зголемување на леќата? 13. Тенка биконкавна сферна леќа изработена од крон-стакло со индекс на прекршување n=1,52, ограничена е со сферни површини чии радиуси на закривување се и. Да се определи фокусното растојание на оваа леќа и оптичката моќност. 14. Во кино-сала растојанието помеѓу филмската трака и екранот е d = 40 m. На кое растојание од леќата со фокусно растојание f=1,4 m треба да се постави оваа трака, за да на екранот се добие јасна слика? 15. Пред тенка собирна леќа со фокусно растојание f=10 сm, поставен е предмет со висина P=2 cm. Да се определи: 11

12 а) Каде треба да е поставен предметот за да се добие негов реален лик со големина L=8 cm; б) Колкав и каков ќе биде ликот на исиот предмет ако наместо собирна, се упореби расурна леќа со истото фокусно растојание? 16. Фокусното растојание на леќа во воздух изнесува а кога е истата потопена во вода е. Да се определи индексот на прекрушување на материјалот од кој леќата е изработена ако е познато дека индексот на прекрушување на водата изнесува n= Тенка конвексно-конкавна леќа ги има следниве радиуси на закривување: конкавна површина и за конвексната површина. Индексот на прекршување на стаклото од која е направена леќата е n=1.66. Колкава оптичка моќност има оваа леќа? 18. Тенка конвексно-конкавна леќа, направена од стакло со индекс на прекршување n=1.66, има фокусно растојание f=0,9 m. Радиусот на конкавната површина е R=0,5 m. Да се орпеделат: а) радиусот на закривување кај конвексната површина од леќата; б) оптичката моќност на оваа леќа во воздух; в) оптичката моќност на оваа леќа во вода со индекс на прекршување n=1.33; 19. Објектив кај микроскоп е леќа со фокусно растојание, додека вредноста кај окуларот е. Колкаво треба да се меѓусебното растојание на објективот и окуларот, за зголемувачката моќ на микроскопот да биде u= Објективот кај Галилеев телескоп е собирна леќа со фокусно растојание, а како окулар служи растурна леќа со фокусно растојание. Колкаво е зголемувањето на телескопот? 12

13 6. ФИЗИЧКА ОПТИКА 1. Светлосен сноп упаѓа на површина на езеро под одреден агол и притоа делумно се рефлектира а делумно се прекршува во водата. Колку би изнесувал аголот на прекршување за светлината да е елосно поларизирана, ако е познато дека индексот на прекршување на езерската вода е n= Кој би бил најпогоден агол на неполаризирана светлина која упаѓа на гранична површина воздух-мраз за да се изврши најдобра поларизција на рефлектираниот зрак? Граничниот агол за тотална рефлексија за овие две средини е αg= Сноп од светлина упаѓа на површина на дијамантска плочка под агол α чија вредност одговара на Брустеровиот агол за дијамант. Да се одреди: а) индексот на прекршување на дијамантот, ако sin α = 0.92; б) Под кој агол се прекршил светлинскиот сноп? в) За колку пати се променил интензитетот на светлината по прекршувањето? (Малусов закон) 4. Полариметар чии големина на киветата е l=10 cm и специфичната ротациона моќ изнесува α0=5, се користи за да се одреди концентрација на шеќер во раствор. Испитани се три примерока и соодветно се добиени три вредности за аглите на завртување на рамнината: 12, 30 и 15. Да се одреди: а) во кој од примероците има најголема концентрација на шеќер; б) аглите на завртување на рамнината; в) концентрациите на испитаните примероци; г) Ако се искористи 70% раствор, колку ќе се заврти рамнината кај овој инструмент? (Отчитаната вредност се разликува од вистинската) 5. Полариметар користи кивета со големина l=12 cm. Неговиот агол на специфична ротација е α0=10. За проверка на исправност на инструментот се подготвуваат раствори на шеќер со концентрации 15%, 25% и 50%. Да се одреди: а) Аглитте што ќе се добијат при мерењето на секој од примероците б) Ако се толерира грешка 5%, во кои граници може да се вредностите на измерените агли? в) Колкава е концентрацијата на раствор кој дава вредност 32 измерена со овој инструмент? 13

14 г) Ако поставиме друг раствор што ќе измери двапати поголем агол на ротација, колкава би била неговата концентрација? 6. Колку пати ќе се зголеми енергетската емисија на апсолутно црно тело ако неговата апсолутна температура се зголеми 10 пати? Како ќе се промени брановата должина на емитираното зрачење? 7. Колкака е енергетската емисија од човечкото тело при нормална температура (t 36 ), ако е познато дека човечкото тело е сиво тело со коефициент k 0,90? Да се пресмета и брановата должина во која просечно зрачи човекот, како и моќноста на зрачењето ако се земе дека просечната површина н чове е 1,73 m Како се променила тепературата на пациент кој се испитува термографски, ако од еден регион до друг спектралната емисија се разликува 2 пати? За колку е променета брановата должина? 9. Температура на едно тело е измерена Т1=2500К. Колкава ќе биде температурата на друго тело, ако емисионата моќ му се разликува за бранова должина Δλ=0,5μm? За колку ќе се разликуваат нивните емисиони способности? 10. Емитираната енергија на светлинскиот извор за извесно време E=10 ev, а брановата должина на емитуваната светлина е 500 nm. Колку фотони емитирал светлинскиот извор за ова време? 11. Колкава е фреквенцијата на електромагнетното зрачење, која од површина на платината, избива електрони со брзина v 5000km/ s? Излезната работа на платината е A 6, 3 ev. Колку изнесува кинетичката енергија на овие електрони? Колкава бранова должина има тоа зрачење? 12. Колкав закочен напон е потребно да се приложи, за да се запре фотоефектот од површината на алиминиумот под дејство на UV зрачење со бранова должина 300nm? Излезната работа на алуминиумот изнесува A 2, 98 ev. 13. Калиум чија излезна работа е 2,25 ev, се осветлува со монохроматска светлина со 450 nm. Да се определи максималната кинетичка енергија на фотоефектот! 14. Брзината на фотоелектроните емитирани од површината на калиумот е v 3000 km/s. Излезната работа на калиумот изнесува A 1, 92 ev. а) Колкава е брановата должина на електромагнетното зрачење? б) Како треба да се промени фреквенцијата на електромагнетното зрачење за брзината на емитуваните фотоелектрони да се намали за 10 пати? 14

15 7. РЕНТГЕНСКО ЗРАЧЕЊЕ 1. Да се определи линеарниот коефицинет на атенуација за вода на рендгенски сноп со бранова должина λ=1 nm. Колку пати ќе ослаби интензитетот на снопот зрачење ако поминува низ слој од вода со дебелина l=1.5m? Како ќе се промени интензитетот ако брановата должина се зголеми 10 пати? 2. Ефективниот атомски број за коски е Zef=14, а за меки ткива Zef=6. За колку пати ќе се разликува атенуираниот сноп при премин низ иста дебелина на слој од меко ткиво и коски? 3. Колку треба да е дебел слојот на меко ткиво за упаден сноп на рендгенското зрачење да се намали 4 пати, ако е познато дека брановата должина на зрачењето е λ=0,5 nm. 4. Да се одреди контрастот на радиографска снимка на која се прикажани ткива по атенуација низ коскено и мускулно ткиво, ако измерените интензитети се разликуваат така што Iмускули=1.5 Iкоски. 5. На табелата подолу се прикажани вредности за густината и ефективниот атомски број на ткива од човекото тело и некои од застапените хемиски елементи во него. Да се пресмета: а) линеарниот коефициент на атенуација за мускулно ткиво, масти и воздух за рентгенско зрачење со бранова должина λ=1 nm. б) Колку дебел слој од вода е потребен за зрачење со λ=10 nm да се намали 6 пати; в) Колку пати се разликува линеарниот коефициент на атенуација на ист рентгенски сноп при премин низ средина на масти и хемискиот елемент јод; г) Да се определи контрастот помеѓу мускулно ткиво и масти на радиографска слика при при апсорпција на рентгенско зрачење со ист упаден интензитет I0 ( да се определат I1 и I2). Материјал Вода Мускул Масти Воздух Јод Бари ум Еф. атомски 7,42 7,46 5,92 7, број (Z) Густина (g/cm 3) 1,0 1,0 0,91 0, ,94 3,5 15

16 8. ЕЛЕКТРИЧНИ ПОЈАВИ 1. Два еднакви негативни точкести електрични полнежи се наоѓаат на растојание r=48cm во вакум и заемно дејствуваат со сила. Колку елементарни електрични полнежи содржат полнежите. ) 2. Со колава сила си заемнодејствуваат два точкести полнежи 5 C и 4 C што се на растојание во воздух ( ). 3. Два еднакви полнежи се наоѓаат на растојание и заемнодејствуваат со сила N. Колкаво количество електричество содржи секој од полнежите? Полнежите се наоѓаат во воздух. 4. Две еднакви топчиња наелектризирани со позитивни количество електричество, соодветно, се наоѓаат на растојание што е многу поголемо од нивните димензии. Да се определи масата на топчињата ако е познато дека Кулоновата сила со која полнежите се одбиваат е урамнотежена со гравитационата сила со којашто се привлекуваат две топчиња. 5. Да се определи јачината на електричното поле што го создава точкаст електричен полнеж во точка што е на растојание од полнежот. Средината е воздух. 6. Силата со која си заемнодејствуваат два точкасти полнежи поставени во некоја течност на растојание од е еднаква на силата со која тие два полнежи си заемнодејствуваат во воздух на растојание од. Колкава е релативната диелектрична константа на непознатата течност. 7. Да се пресмета силата со којашто хомогено електрично поле со јачина дејствува на електрилен полнеж. 8. Два точкасти полнежи C и 2 C се на растојание еден од друг во воздух. Да се определи јачината на електричното поле што тие го создаваат во точка што го дели растојанието на половина. 9. Електричното поле со јачина дејствува на електрон и го забрзува. 16

17 а) да се определи силата F што дејствува на електронот б) да се определи забрзувањето што го добива електронот ако за масата на електронот знаеме дека 9,1 kg. 10. Meѓу две точки со различен потенцијал е пренесено количество електричество q=2c при што е извршена работа А = 300J. Да се определи потенцијалот на втората точка, ако на првата е 1 = 12V. 11. Да се пресмета работата А што се врши при пренесување на електричниот полнеж до точка што е на растојание од истиот полнеж. Електричните полнежи се наоѓаат во воздух. 12. Да се пресмета јачината на струјата што тече низ проводник, ако за време t=1 низ него протекува количество електричество q=1400c. 13. Низ електрична светилка тече струја со јачина = 1,6A, кога таа е вклучена во коло со напон = 120V. Да се определи отпорот на светилката. 14. Да се пресмета напонот на дел од струјно коло што содржи отпорник = 10Ω, ако е познато дека за време = 5min низ проводникот протекува количество електричество = 120C. 15. Да се определи електричниот отпор R на бакарен проводник со маса и плоштина на напречен пресек. Густината на бакарот, а специфичниот електричен отпор е 16. Отпорот на волфрамовата жица во светилка при температура е Да се определи отпорот на жицата ако температурата на жицата е Температурниот коефициент на елетричниот отпор на волфрамот е 0, По проводник со должина и плоштина на напречен пресек тече струја со јачина, при потенцијална разлика на краевите од проводникот. а) да се определи отпорот на проводникот б) да се определи специфичниот електричен отпор на материјалот од кој е направен проводникот 18. Колкава маса цинк се издвојува при електролиза со струја со јачина = 12А за време = 3h. Атомската маса и цикот е 65,5g/mol валентноста е = По колку време t на електролиза на воден раствор на бакарен хлорид на катодата ќе се издвои маса бакар? Јачината на електричната струја е, а електрохемискиот еквивалент на бакарот 20. Да се пресмета фарадеевиот број F и електричниот полнеж на електрон, ако е познато дека при протекување на струја со јачина, за време низ раствор 17

18 на катодата се издвојува за валентноста. бакар. Атомската маса на бакарот 21. Земете дека екстрацелуларната течност на клетката има концентрација на калиумови јони еднаква 4,50 mol/l и концентацијата во интрацелуларната течност еднаква на 1,38 mol/l. Пресметајте ја потенцијалната разлика долж клеточната мембрана. Занемарете ја дифузијата на останатите јони низ мембраната, а температурата при која се бара да се пресмета потенцијалот е 310К. 22. При несреќа, маж доаѓа во контакт со електричен приклучок (штеќер) (120V). Притоа, тој е заземјен така што струјата протекува од едната до другата дланка. а) Ако отпорот на човековото тело изнесува = 500 Ω, колкава е струјата која ќе протече низ човекот? б) Доколку целата регија од едната до другата дланка (вклучувајќи ги и градите) може да се моделира како цилиндер со константен дијаметар (еднаков на дијаметарот на бицепсот), должина еднаква на должината од едната до другата дланка и може да се земе дека целото ткиво е хомогено, да се пресмета специфичниот отпор на човековото ткиво. Кај просечен маж, должната на раката (од прст до рамо) изнесува приближно 60cm, растојанието помеѓу двете рамена е 30cm, a дијаметарот на бицепсот е 10cm. в) Да се пресмета вкупната моќност и моќноста на единица волумен. 18

46. РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА април III година. (решенија на задачите)

46. РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА април III година. (решенија на задачите) 46. РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 3 април 3 III година (решенија на задачите) Задача. Хеликоптер спасува планинар во опасност, спуштајќи јаже со должина 5, и маса 8, kg до планинарот. Планинарот испраќа

Διαβάστε περισσότερα

Решенија на задачите за I година LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 2009.

Решенија на задачите за I година LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 2009. LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 009 I година Задача 1. Топче се пушта да паѓа без почетна брзина од некоја висина над површината на земјата.

Διαβάστε περισσότερα

45 РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2012 II година (решенија на задачите)

45 РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2012 II година (решенија на задачите) 45 РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 1 II година (решенија на задачите) 1 Координатите на два точкасти полнежи q 1 = + 3 µ C и q = 4µ C, поставени во xy рамнината се: x 1 = 3, 5cm; y 1 =, 5cm и x = cm; y

Διαβάστε περισσότερα

а) Определување кружна фреквенција на слободни пригушени осцилации ωd ωn = ω б) Определување периода на слободни пригушени осцилации

а) Определување кружна фреквенција на слободни пригушени осцилации ωd ωn = ω б) Определување периода на слободни пригушени осцилации Динамика и стабилност на конструкции Задача 5.7 За дадената армирано бетонска конструкција од задачата 5. и пресметаните динамички карактеристики: кружна фреквенција и периода на слободните непригушени

Διαβάστε περισσότερα

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај I година (решенија на задачите)

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај I година (решенија на задачите) 56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 03 Скопје, мај 03 I година (решенија на задачите) Задача. Експресен воз го поминал растојанието помеѓу две соседни станици, кое изнесува, 5 km, за време од 5 min. Во

Διαβάστε περισσότερα

37. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 основни училишта 18 мај VII одделение (решенија на задачите)

37. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 основни училишта 18 мај VII одделение (решенија на задачите) 37. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 03 основни училишта 8 мај 03 VII одделение (решенија на задачите) Задача. Во еден пакет хартија која вообичаено се користи за печатење, фотокопирање и сл. има N = 500

Διαβάστε περισσότερα

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај IV година (решенија на задачите)

56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 2013 Скопје, 11 мај IV година (решенија на задачите) 56. РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА 03 Скопје, мај 03 IV година (решенија на задачите) Задача. Птица со маса 500 лета во хоризонтален правец и не внимавајќи удира во вертикално поставена прачка на растојание

Διαβάστε περισσότερα

ЗАДАЧИ ЗА УВЕЖБУВАЊЕ НА ТЕМАТА ГЕОМЕТРИСКИ ТЕЛА 8 ОДД.

ЗАДАЧИ ЗА УВЕЖБУВАЊЕ НА ТЕМАТА ГЕОМЕТРИСКИ ТЕЛА 8 ОДД. ЗАДАЧИ ЗА УВЕЖБУВАЊЕ НА ТЕМАТА ГЕОМЕТРИСКИ ТЕЛА 8 ОДД. ВО ПРЕЗЕНТАЦИЈАТА ЌЕ ПРОСЛЕДИТЕ ЗАДАЧИ ЗА ПРЕСМЕТУВАЊЕ ПЛОШТИНА И ВОЛУМЕН НА ГЕОМЕТРИСКИТЕ ТЕЛА КОИ ГИ ИЗУЧУВАМЕ ВО ОСНОВНОТО ОБРАЗОВАНИЕ. СИТЕ ЗАДАЧИ

Διαβάστε περισσότερα

М-р Јасмина Буневска ОСНОВИ НА ПАТНОТО ИНЖЕНЕРСТВО

М-р Јасмина Буневска ОСНОВИ НА ПАТНОТО ИНЖЕНЕРСТВО УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ - БИТОЛА ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ - БИТОЛА - Отсек за сообраќај и транспорт - ДОДИПЛОМСКИ СТУДИИ - ECTS М-р Јасмина Буневска ОСНОВИ НА ПАТНОТО ИНЖЕНЕРСТВО ПРИЛОГ ЗАДАЧИ ОД ОПРЕДЕЛУВАЊЕ

Διαβάστε περισσότερα

Решенија на задачите за III година LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 2009

Решенија на задачите за III година LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 16 мај 2009 LII РЕПУБЛИЧКИ НАТПРЕВАР ПО ФИЗИКА ЗА УЧЕНИЦИТЕ ОД СРЕДНИТЕ УЧИЛИШТА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА 6 мај 9 III година Задача. Микроскоп е составен од објектив со фокусно растојание, c и окулар со фокусно растојание,8c.

Διαβάστε περισσότερα

Од точката С повлечени се тангенти кон кружницата. Одреди ја големината на AOB=?

Од точката С повлечени се тангенти кон кружницата. Одреди ја големината на AOB=? Задачи за вежби тест плоштина на многуаголник 8 одд На што е еднаков збирот на внатрешните агли кај n-аголник? 1. Одреди ја плоштината на паралелограмот, според податоците дадени на цртежот 2. 3. 4. P=?

Διαβάστε περισσότερα

ЗБИРКА ОДБРАНИ РЕШЕНИ ЗАДАЧИ ПО ФИЗИКА

ЗБИРКА ОДБРАНИ РЕШЕНИ ЗАДАЧИ ПО ФИЗИКА УНИВЕРЗИТЕТ "СВ КИРИЛ И МЕТОДИЈ" СКОПЈЕ ФАКУЛТЕТ ЗА ЕЛЕКТРОТЕХНИКА И ИНФОРМАЦИСКИ ТЕХНОЛОГИИ Верка Георгиева Христина Спасевска Маргарита Гиновска Ласко Баснарков Лихнида Стојановска-Георгиевска ЗБИРКА

Διαβάστε περισσότερα

Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА. Влажен воздух 3/22/2014

Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА. Влажен воздух 3/22/2014 Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Влажен воздух 1 1 Влажен воздух Влажен воздух смеша од сув воздух и водена пареа Водената пареа во влажниот воздух е претежно во прегреана состојба идеален гас.

Διαβάστε περισσότερα

БИОФИЗИКА Оптика. Доцент Др. Томислав Станковски

БИОФИЗИКА Оптика. Доцент Др. Томислав Станковски БИОФИЗИКА Оптика Доцент Др. Томислав Станковски За интерна употреба за потребите на предметот Биофизика Катедра за Медицинска Физика Медицински Факултет Универзитет Св. Кирил и Методиj, Скопjе Септември

Διαβάστε περισσότερα

MEHANIKA NA FLUIDI. IV semestar, 6 ECTS Вонр. проф. d-r Zoran Markov. 4-Mar-15 1

MEHANIKA NA FLUIDI. IV semestar, 6 ECTS Вонр. проф. d-r Zoran Markov. 4-Mar-15 1 MEHANIKA NA FLUIDI IV semestar, 6 ECTS Вонр. проф. d-r Zoran Markov 1 СОДРЖИНА 1. Вовед во механиката на флуидите 2. Статика на флуидите 3. Кинематика на струењата 4. Динамика на идеален флуид 5. Некои

Διαβάστε περισσότερα

МЕХАНИКА 1 МЕХАНИКА 1

МЕХАНИКА 1 МЕХАНИКА 1 диј е ИКА Универзитет Св. Кирил и Методиј Универзитет Машински Св. факултет Кирил -и Скопје Методиј во Скопје Машински факултет 3М21ОМ01 ТЕХНИЧКА МЕХАНИКА професор: доц. д-р Виктор Гаврилоски 1. ВОВЕДНИ

Διαβάστε περισσότερα

ЛУШПИ МЕМБРАНСКА ТЕОРИЈА

ЛУШПИ МЕМБРАНСКА ТЕОРИЈА Вежби ЛУШПИ МЕМБРАНСКА ТЕОРИЈА РОТАЦИОНИ ЛУШПИ ТОВАРЕНИ СО РОТАЦИОНО СИМЕТРИЧЕН ТОВАР ОСНОВНИ ВИДОВИ РОТАЦИОНИ ЛУШПИ ЗАТВОРЕНИ ЛУШПИ ОТВОРЕНИ ЛУШПИ КОМБИНИРАНИ - СФЕРНИ - КОНУСНИ -ЦИЛИНДРИЧНИ - СФЕРНИ

Διαβάστε περισσότερα

ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Размена на топлина. проф. д-р Мери Цветковска

ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Размена на топлина. проф. д-р Мери Цветковска ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Размена на топлина Енергетска ефикасност Енергетски Обука за енергетски карактеристики контролори на згради Зошто се воведува??? Што се постигнува??? Намалена енергетска интензивност Загадување

Διαβάστε περισσότερα

БИОФИЗИКА Биомеханика. Доцент Др. Томислав Станковски

БИОФИЗИКА Биомеханика. Доцент Др. Томислав Станковски БИОФИЗИКА Биомеханика Доцент Др. Томислав Станковски За интерна употреба за потребите на предметот Биофизика Катедра за Медицинска Физика Медицински Факултет Универзитет Св. Кирил и Методиj, Скопjе Септември

Διαβάστε περισσότερα

Ветерна енергија 3.1 Вовед

Ветерна енергија 3.1 Вовед 3 Ветерна енергија 3.1 Вовед Енергијата на ветерот е една од првите форми на енергија која ја користел човекот. Уште старите Египќани ја користеле за задвижување на своите бродови и ветерни мелници. Ваквиот

Διαβάστε περισσότερα

Анализа на преодниот период на прекинувачите кај Н топологија на сериски резонантен конвертор при работа со уред за индукционо загревање

Анализа на преодниот период на прекинувачите кај Н топологија на сериски резонантен конвертор при работа со уред за индукционо загревање 7. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 2 4 октомври 2011 Гоце Стефанов Василија Шарац Дејан Милчевски Електротехнички факултет - Радовиш Љупчо Караџинов ФЕИТ - Скопје Анализа на преодниот период на прекинувачите кај Н топологија

Διαβάστε περισσότερα

БИОФИЗИКА Биофизика на Флуиди. Доцент Др. Томислав Станковски

БИОФИЗИКА Биофизика на Флуиди. Доцент Др. Томислав Станковски БИОФИЗИКА Биофизика на Флуиди Доцент Др. Томислав Станковски За интерна употреба за потребите на предметот Биофизика Катедра за Медицинска Физика Медицински Факултет Универзитет Св. Кирил и Методиj, Скопjе

Διαβάστε περισσότερα

РЕШЕНИЈА Државен натпревар 2017 ТЕОРИСКИ ПРОБЛЕМИ. K c. K c,2

РЕШЕНИЈА Државен натпревар 2017 ТЕОРИСКИ ПРОБЛЕМИ. K c. K c,2 РЕШЕНИЈА Државен натпревар 07 ЗА КОМИСИЈАТА Вкупно поени:_50 од теор: 5 од експ: 5_ Прегледал: М. Буклески, В. Ивановски ТЕОРИСКИ ПРОБЛЕМИ (Запишете го начинот на решавање и одговорот на предвиденото место

Διαβάστε περισσότερα

Практикум по неорганска хемија, применета во фармација

Практикум по неорганска хемија, применета во фармација Универзитет Св. Кирил и Методиј - Скопје Фармацевтски факултет, Скопје Институт за применета хемија и фармацевтски анализи Практикум по неорганска хемија, применета во фармација студиска програма Магистер

Διαβάστε περισσότερα

ШЕМИ ЗА РАСПОРЕДУВАЊЕ НА ПРОСТИТЕ БРОЕВИ

ШЕМИ ЗА РАСПОРЕДУВАЊЕ НА ПРОСТИТЕ БРОЕВИ МАТЕМАТИЧКИ ОМНИБУС, (07), 9 9 ШЕМИ ЗА РАСПОРЕДУВАЊЕ НА ПРОСТИТЕ БРОЕВИ Весна Целакоска-Јорданова Секој природен број поголем од што е делив самo со и сам со себе се вика прост број. Запишани во низа,

Διαβάστε περισσότερα

Физичка хемија за фармацевти

Физичка хемија за фармацевти Добредојдовте на наставата по предметот Физичка хемија за фармацевти Проф.д-р Зоран Кавраковски Проф.д-р Руменка Петковска Доц.д-р Наталија Наков zoka@ff.ukim.edu.mk mk rupe@ff.ukim.edu.mk natalijan@ff.ukim.edu.mk

Διαβάστε περισσότερα

УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ - ШТИП

УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ - ШТИП УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ - ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА ПРИРОДНИ И ТЕХНИЧКИ НАУКИ КАТЕДРА ЗА ГЕОЛОГИЈА И ГЕОФИЗИКА МАГИСТЕРСКИ ТРУД КОРЕЛАЦИЈА ПОМЕЃУ РЕАЛНАТА ГЕОЛОШКА СРЕДИНА И ГЕОЕЛЕКТРИЧНИОТ МОДЕЛ Ментор: Проф.

Διαβάστε περισσότερα

ПОДОБРУВАЊЕ НА КАРАКТЕРИСТИКИТЕ НА ИСПИТНА СТАНИЦА ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОРИ

ПОДОБРУВАЊЕ НА КАРАКТЕРИСТИКИТЕ НА ИСПИТНА СТАНИЦА ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОРИ 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Љубомир Николоски Крсте Најденкоски Михаил Дигаловски Факултет за електротехника и информациски технологии, Скопје Зоран Трипуноски Раде Кончар - Скопје ПОДОБРУВАЊЕ

Διαβάστε περισσότερα

Квантна теорија: Увод и принципи

Квантна теорија: Увод и принципи 243 Квантна теорија: Увод и принципи 8 Во ова поглавје се воведуваат некои од основните принципи на квантната механика. Првин се дава преглед на експерименталните резултати што довеле до надминување на

Διαβάστε περισσότερα

У Н И В Е Р З И Т Е Т С В. К И Р И Л И М Е Т О Д И Ј В О С К О П Ј Е

У Н И В Е Р З И Т Е Т С В. К И Р И Л И М Е Т О Д И Ј В О С К О П Ј Е У Н И В Е Р З И Т Е Т С В. К И Р И Л И М Е Т О Д И Ј В О С К О П Ј Е А Р Х И Т Е К Т О Н С К И Ф А К У Л Т Е Т П Р И Н Ц И П И Н А С Т А Т И К А Т А Вонр. проф. д-р Ана Тромбева-Гаврилоска Вонр. проф.

Διαβάστε περισσότερα

ОПТИЧКИ МЕТОДИ НА АНАЛИЗА

ОПТИЧКИ МЕТОДИ НА АНАЛИЗА ОПТИЧКИ МЕТОДИ НА АНАЛИЗА Оддел IV. Спектрохемиски анализи Поглавје 21. Спектроскопски методи на анализа Ског, Вест, Холер, Крауч, Аналитичка хемија Поглавје 10. Спектроскопски методи на анализа Харви,

Διαβάστε περισσότερα

2. КАРАКТЕРИСТИКИ НА МЕРНИТЕ УРЕДИ

2. КАРАКТЕРИСТИКИ НА МЕРНИТЕ УРЕДИ . КАРАКТЕРИСТИКИ НА МЕРНИТЕ УРЕДИ Современата мерна техника располага со големо количество разнородни мерни уреди. Одделните видови мерни уреди имаат различни специфични својства, но и некои заеднички

Διαβάστε περισσότερα

ОСНОВИ НА ДРВЕНИ КОНСТРУКЦИИ 3. СТАБИЛНОСТ НА КОНСТРУКТИВНИТЕ ЕЛЕМЕНТИ

ОСНОВИ НА ДРВЕНИ КОНСТРУКЦИИ 3. СТАБИЛНОСТ НА КОНСТРУКТИВНИТЕ ЕЛЕМЕНТИ ОСНОВИ НА ДРВЕНИ КОНСТРУКЦИИ 3. СТАБИЛНОСТ НА КОНСТРУКТИВНИТЕ ЕЛЕМЕНТИ Општо Елементите на дрвените конструкции мора да се пресметаат така да се докаже дека конструкцијата во целина со доволна сигурност

Διαβάστε περισσότερα

шифра: Филигран Истражувачки труд на тема: Анализа на мала хидроцентрала Брајчино 2

шифра: Филигран Истражувачки труд на тема: Анализа на мала хидроцентрала Брајчино 2 шифра: Филигран Истражувачки труд на тема: Анализа на мала хидроцентрала Брајчино 2 Битола, 2016 Содржина 1. Вовед... 2 2. Поделба на хидроцентрали... 3 2.1. Поделба на хидроцентрали според инсталирана

Διαβάστε περισσότερα

ИЗБОР НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОР ЗА МЕТАЛНА КОМПАКТНА ТРАФОСТАНИЦА

ИЗБОР НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОР ЗА МЕТАЛНА КОМПАКТНА ТРАФОСТАНИЦА 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Михаил Дигаловски Крсте Најденкоски Факултет за електротехника и информациски технологии, Скопје Тане Петров Бучим ДООЕЛ - Радовиш ИЗБОР НА ЕНЕРГЕТСКИ ТРАНСФОРМАТОР

Διαβάστε περισσότερα

Деформабилни каркатеристики на бетонот

Деформабилни каркатеристики на бетонот УКИМ Градежен Факултет, Скопје Деформабилни каркатеристики на бетонот проф. д-р Тони Аранѓеловски Деформабилни карактеристики на бетонот Содржина: Деформации на бетонот под влијание на краткотрајни натоварувања

Διαβάστε περισσότερα

ТЕХНИЧКА МЕХАНИКА 1. код: 312 ВОВЕД ВО ПРЕДМЕТОТ ОРГАНИЗАЦИЈА НА ПРЕДМЕТОТ ЦЕЛИ НА ПРЕДМЕТОТ ОСНОВНА ЛИТЕРАТУРА

ТЕХНИЧКА МЕХАНИКА 1. код: 312 ВОВЕД ВО ПРЕДМЕТОТ ОРГАНИЗАЦИЈА НА ПРЕДМЕТОТ ЦЕЛИ НА ПРЕДМЕТОТ ОСНОВНА ЛИТЕРАТУРА Универзитет Св. Кирил и Методиј Машински факултет - Скопје код: 1 ВОВЕД ВО ПРЕДМЕТОТ наставник: Кабинет: 07 Приемни термини: понеделник и вторник - 16 часот ЦЕЛИ НА ПРЕДМЕТОТ 1. изучување на услови за

Διαβάστε περισσότερα

Предизвици во моделирање

Предизвици во моделирање Предизвици во моделирање МОРА да постои компатибилност на јазлите од мрежата на КЕ на спојот на две површини Предизвици во моделирање Предизвици во моделирање Предизвици во моделирање Предизвици во моделирање

Διαβάστε περισσότερα

Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА. Размена на топлина 3/22/2014

Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА. Размена на топлина 3/22/2014 Проф. д-р Ѓорѓи Тромбев ГРАДЕЖНА ФИЗИКА Размена на топлина 3//04 Вовед Размена на топлина, се редица појави кои се присутни и не пратат цело време во текот на нашето постоење. Фактички, размената на топлина

Διαβάστε περισσότερα

ХЕМИСКА КИНЕТИКА. на хемиските реакции

ХЕМИСКА КИНЕТИКА. на хемиските реакции ХЕМИСКА КИНЕТИКА Наука која ја проучува брзината Наука која ја проучува брзината на хемиските реакции Познато: ЗАКОН ЗА ДЕЈСТВО НА МАСИ Guldberg-Vage-ов закон При константна температура (T=const) брзината

Διαβάστε περισσότερα

7.1 Деформациони карактеристики на материјалите

7.1 Деформациони карактеристики на материјалите 7. Механички особини Механичките особини на материјалите ја карактеризираат нивната способност да се спротистават на деформациите и разрушувањата предизвикани од дејството на надворешните сили, односно

Διαβάστε περισσότερα

Прирачник за наставниците по физика PhET Physics Education Technology Project

Прирачник за наставниците по физика PhET Physics Education Technology Project Прирачник за наставниците по физика PhET Physics Education Technology Project Доц. Д-р Оливер Зајков, Асс. М-р Боце Митревски Обработка: ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, Скопје Содржина Вовед... 3 За практичната

Διαβάστε περισσότερα

II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти

II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти II. Структура на атом, хемиски врски и енергетски ленти 1. Структура на атом 2. Јони 3. Термодинамика 3.1 Темодинамичка стабилност 3.2 Влијание на

Διαβάστε περισσότερα

ЗАШТЕДА НА ЕНЕРГИЈА СО ВЕНТИЛАТОРИТЕ ВО ЦЕНТРАЛНИОТ СИСТЕМ ЗА ЗАТОПЛУВАЊЕ ТОПЛИФИКАЦИЈА-ИСТОК - СКОПЈЕ

ЗАШТЕДА НА ЕНЕРГИЈА СО ВЕНТИЛАТОРИТЕ ВО ЦЕНТРАЛНИОТ СИСТЕМ ЗА ЗАТОПЛУВАЊЕ ТОПЛИФИКАЦИЈА-ИСТОК - СКОПЈЕ 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Иле Георгиев Македонски Телеком а.д. Скопје ЗАШТЕДА НА ЕНЕРГИЈА СО ВЕНТИЛАТОРИТЕ ВО ЦЕНТРАЛНИОТ СИСТЕМ ЗА ЗАТОПЛУВАЊЕ ТОПЛИФИКАЦИЈА-ИСТОК - СКОПЈЕ КУСА СОДРЖИНА Во

Διαβάστε περισσότερα

Прашање двоцифрениот завршеток (последните две цифри) е деливи со 4 прости броеви збирот се одзема собирокот = =7500

Прашање двоцифрениот завршеток (последните две цифри) е деливи со 4 прости броеви збирот се одзема собирокот = =7500 Прашање 1 Кога ќе поделиме два еднакви броја (различни од нула) се добива количник: 1 2 Еден број е делив со 4 ако: двоцифрениот завршеток (последните две цифри) е деливи со 4 Броевите што имаат само два

Διαβάστε περισσότερα

Изомерија. Видови на изомерија

Изомерија. Видови на изомерија Изомерија Видови на изомерија Изомерија Изомери се соединенија кои имаат иста молекулска формула, а различни својства (физички и/или хемиски). Различните својства се должат на различната молекулска структура.

Διαβάστε περισσότερα

КАРАКТЕРИСТИКИ НА АМБАЛАЖНИТЕ ФИЛМОВИ И ОБВИВКИ КОИШТО МОЖЕ ДА СЕ ЈАДАТ ЗА ПАКУВАЊЕ НА ХРАНА

КАРАКТЕРИСТИКИ НА АМБАЛАЖНИТЕ ФИЛМОВИ И ОБВИВКИ КОИШТО МОЖЕ ДА СЕ ЈАДАТ ЗА ПАКУВАЊЕ НА ХРАНА Journal of Agricultural, Food and Environmental Sciences UDC: 621.798.1:663.14.31 КАРАКТЕРИСТИКИ НА АМБАЛАЖНИТЕ ФИЛМОВИ И ОБВИВКИ КОИШТО МОЖЕ ДА СЕ ЈАДАТ ЗА ПАКУВАЊЕ НА ХРАНА Дијана Милосављева, Ленче

Διαβάστε περισσότερα

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ БИТОЛА Електротехнички отсек Александар Јуруковски БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА

Διαβάστε περισσότερα

МОДЕЛИРАЊЕ НА ПРЕОДНИ ПРОЦЕСИ ПРИ КОМУТАЦИИ СО MATLAB/Simulink

МОДЕЛИРАЊЕ НА ПРЕОДНИ ПРОЦЕСИ ПРИ КОМУТАЦИИ СО MATLAB/Simulink 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Александра Крколева Јовица Вулетиќ Јорданчо Ангелов Ристо Ачковски Факултет за електротехника и информациски технологии Скопје МОДЕЛИРАЊЕ НА ПРЕОДНИ ПРОЦЕСИ ПРИ КОМУТАЦИИ

Διαβάστε περισσότερα

ИСКОРИСТУВАЊЕ НА ЕНЕРГИЈАТА НА ВЕТРОТ ВО ЗЕМЈОДЕЛСТВОТО. Проф. д-р Влатко Стоилков

ИСКОРИСТУВАЊЕ НА ЕНЕРГИЈАТА НА ВЕТРОТ ВО ЗЕМЈОДЕЛСТВОТО. Проф. д-р Влатко Стоилков ИСКОРИСТУВАЊЕ НА ЕНЕРГИЈАТА НА ВЕТРОТ ВО ЗЕМЈОДЕЛСТВОТО Проф. д-р Влатко Стоилков 1 Содржина 1. Вовед 4 1.1. Потреба од пристап кон електрична енергија 5 1.2. Главни проблеми во руралните средини 5 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

DEMOLITION OF BUILDINGS AND OTHER OBJECTS WITH EXPLOSIVES AND OTHER NONEXPLOSIVES MATERIALS

DEMOLITION OF BUILDINGS AND OTHER OBJECTS WITH EXPLOSIVES AND OTHER NONEXPLOSIVES MATERIALS Ристо Дамбов * РУШЕЊЕ НА ЗГРАДИ И ДРУГИ ГРАДЕЖНИ ОБЈЕКТИ СО ПОМОШ НА ЕКСПЛОЗИВНИ И НЕЕКСПЛОЗИВНИ МАТЕРИИ РЕЗИМЕ Во трудот се преставени основните параметри и начини за рушење на стари згради. Ќе се прикажат

Διαβάστε περισσότερα

Во трудот се истражува зависноста на загубите во хрватскиот електроенергетски систем од

Во трудот се истражува зависноста на загубите во хрватскиот електроенергетски систем од 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Стипе Ќурлин Антун Андриќ ХОПС ОПТИМИЗАЦИЈА НА ЗАГУБИТЕ НА ПРЕНОСНАТА МРЕЖА ОД АСПЕКТ НА КРИТЕРИУМОТ НА МИНИМАЛНИ ЗАГУБИ НА АКТИВНА МОЌНОСТ СО ПРОМЕНА НА АГОЛОТ НА

Διαβάστε περισσότερα

НЕКОИ АЛГОРИТМИ ЗА РЕШАВАЊЕ НА ЗАДАЧАТА НА ПАТУВАЧКИОТ ТРГОВЕЦ

НЕКОИ АЛГОРИТМИ ЗА РЕШАВАЊЕ НА ЗАДАЧАТА НА ПАТУВАЧКИОТ ТРГОВЕЦ МАТЕМАТИЧКИ ОМНИБУС, 1 (2017), 101 113 НЕКОИ АЛГОРИТМИ ЗА РЕШАВАЊЕ НА ЗАДАЧАТА НА ПАТУВАЧКИОТ ТРГОВЕЦ Ирена Стојковска 1 Задачата на патувачкиот трговец е комбинаторна оптимизациона задача со едноставна

Διαβάστε περισσότερα

У к у п н о :

У к у п н о : ГОДИШЊИ (ГЛОБАЛНИ) ПЛАН РАДА НАСТАВНИКА Наставни предмет: ФИЗИКА Разред: Осми Ред.број Н А С Т А В Н А Т Е М А / О Б Л А С Т Број часова по теми Број часова за остале обраду типове часова 1. ЕЛЕКТРИЧНО

Διαβάστε περισσότερα

КОМПЕНЗАЦИЈА НА РЕАКТИВНАТА ЕНЕРГИЈА КАЈ ИНДУСТРИСКИ ПОТРОШУВАЧИ И ТЕХНИЧКИ-ЕКОНОМСКИТЕ ПРИДОБИВКИ ОД НЕА

КОМПЕНЗАЦИЈА НА РЕАКТИВНАТА ЕНЕРГИЈА КАЈ ИНДУСТРИСКИ ПОТРОШУВАЧИ И ТЕХНИЧКИ-ЕКОНОМСКИТЕ ПРИДОБИВКИ ОД НЕА 7. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 2 4 октомври 2011 Слободан Биљарски,,Елма инг,, Берово Ванчо Сивевски,,Бомекс Рефрактори,, Пехчево Александар Ласков,,Факултет за електротехника и информациски технологии,, Скопје

Διαβάστε περισσότερα

DRAFT ЗАДАЧИ ЗА ВЕЖБАЊЕ АКСИЈАЛНО НАПРЕГАЊЕ

DRAFT ЗАДАЧИ ЗА ВЕЖБАЊЕ АКСИЈАЛНО НАПРЕГАЊЕ Градежен факултет Скопје Катедра за Техничка механика и јакост на материјалите Предмет: Јакост на материјалите http://ktmjm.gf.ukim.edu.mk 27.11.2008 ЗАДАЧИ ЗА ВЕЖБАЊЕ АКСИЈАЛНО НАПРЕГАЊЕ 1. Апсолутно

Διαβάστε περισσότερα

СОСТОЈБА НА МАТЕРИЈАТА. Проф. д-р Руменка Петковска

СОСТОЈБА НА МАТЕРИЈАТА. Проф. д-р Руменка Петковска СОСТОЈБА НА МАТЕРИЈАТА Проф. д-р Руменка Петковска ЧЕТИРИ СОСТОЈБИ НА МАТЕРИЈАТА Цврсто Гас Течност Плазма ФАКТОРИ ШТО ЈА ОДРЕДУВААТ СОСТОЈБАТА НА МАТЕРИЈАТА I. Кинетичката енергија на честиците II. Интермолекулски

Διαβάστε περισσότερα

ТЕХНИЧКА МЕХАНИКА 1 3М21ОМ01 ВОВЕД ВО ПРЕДМЕТОТ ЦЕЛИ НА ПРЕДМЕТОТ ОСНОВНА ЛИТЕРАТУРА ОРГАНИЗАЦИЈА НА ПРЕДМЕТОТ

ТЕХНИЧКА МЕХАНИКА 1 3М21ОМ01 ВОВЕД ВО ПРЕДМЕТОТ ЦЕЛИ НА ПРЕДМЕТОТ ОСНОВНА ЛИТЕРАТУРА ОРГАНИЗАЦИЈА НА ПРЕДМЕТОТ Универзитет Св. Кирил и Методиј Машински факултет - Скопје М1ОМ01 ВОВЕД ВО ПРЕДМЕТОТ наставник: Кабинет: 10 Приемни термини: ЦЕЛИ НА ПРЕДМЕТОТ 1. изучувањенаусловизарамнотежанаточкаи крути тела, определување

Διαβάστε περισσότερα

ВЛИЈАНИЕ НА ВИСОКОНАПОНСКИ ВОДОВИ ВРЗ ЗАЗЕМЈУВАЧКИОТ СИСТЕМ НА КАТОДНАТА ЗАШТИТА НА ЦЕВКОВОДИТЕ

ВЛИЈАНИЕ НА ВИСОКОНАПОНСКИ ВОДОВИ ВРЗ ЗАЗЕМЈУВАЧКИОТ СИСТЕМ НА КАТОДНАТА ЗАШТИТА НА ЦЕВКОВОДИТЕ ПЕТТО СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 7 9 октомври 007 Владимир Талевски, дипл. ел. инж. ГА-МА А.Д. Систем оператор за пренос на природен гас Скопје Проф. д-р Мито Златаноски, дипл. ел. инж. Софија Николова, дипл. ел.

Διαβάστε περισσότερα

Универзитет Св. Кирил и Методиј -Скопје Факултет за електротехника и информациски технологии

Универзитет Св. Кирил и Методиј -Скопје Факултет за електротехника и информациски технологии Универзитет Св. Кирил и Методиј -Скопје Факултет за електротехника и информациски технологии А. Крколева, Р. Ачковски Упатство за работа со Excel Скопје, октомври 2008 г. ВОВЕД ВО EXCEL 1. Стартување на

Διαβάστε περισσότερα

Мерна опрема за мерење на бучава и вибрации пренесени на човечко тело

Мерна опрема за мерење на бучава и вибрации пренесени на човечко тело Мерна опрема за мерење на бучава и вибрации пренесени на човечко тело Златко Николовски дипл.ел.инж Логинг Електроникс Агенда 1. Кои сме и што работиме 2. Опрема за мерење на бучава 2.1 Мерни преносни

Διαβάστε περισσότερα

TEHNIKA NA VISOK NAPON 1 predavawa 2012 g.

TEHNIKA NA VISOK NAPON 1 predavawa 2012 g. FAKULTET ZA ELEKTROTEHNIKA I INFORMACISKI TEHNOLOGII SKOPJE PROF. D-R QUBOMIR NIKOLOSKI TEHNIKA NA VISOK NAPON 1 predavawa 2012 g. ФЕИТ: Техника на висок напон 1, предавања 2012г. 1 1. ОПШТО ЗА ТЕХНИКАТА

Διαβάστε περισσότερα

XXV РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО МАТЕМАТИКА

XXV РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО МАТЕМАТИКА XXV РЕГИОНАЛЕН НАТПРЕВАР ПО МАТЕМАТИКА за учениците од основното образование 31.03.007 година IV одделение 1. Во полињата на дадената лента допиши природни броеви во празните полиња, така што производот

Διαβάστε περισσότερα

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ

БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ СЕРВОМЕХАНИЗАМ УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ БИТОЛА ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ ЕЛЕКТРОТЕХНИЧКИ ОТСЕК МАГИСТЕРСКИ ТРУД БРЗ ДИЗАЈН НА ПРОТОТИП НА УПРАВУВАЧ И ИЗРАБОТКА НА ДИНАМИЧКИ МОДЕЛ ЗА ТЕСТИРАЊЕ НА ХАРДВЕР ВО ЈАМКА НА БРЗИНСКИ

Διαβάστε περισσότερα

нумеричка анализа и симулација на преминување на возило преку вертикална препрека на пат

нумеричка анализа и симулација на преминување на возило преку вертикална препрека на пат нумеричка анализа и симулација на преминување на возило преку вертикална препрека на пат Елениор Николов, Митко Богданоски Катедра за воена логистика Воена академија Скопје, Р. Македонија elenior.nikolov@ugd.edu.mk

Διαβάστε περισσότερα

Проф. д-р Борко Илиевски МАТЕМАТИКА I

Проф. д-р Борко Илиевски МАТЕМАТИКА I УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ ИНСТИТУТ ЗА МАТЕМАТИКА Проф. д-р Борко Илиевски МАТЕМАТИКА I Скопје, Рецензенти: Проф. д-р Никита Шекутковски Проф. д-р Боро Пиперевски Тираж:

Διαβάστε περισσότερα

БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. IV ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ

БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. IV ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ БИОМОЛЕКУЛИ АМИНОКИСЕЛИНИ, ПЕПТИДИ И ПРОТЕИНИ. IV ДЕЛ 2016 НАТАША РИСТОВСКА ИНСТИТУТ ПО ХЕМИЈА ПРИРОДНО-МАТЕМАТИЧКИ ФАКУЛТЕТ, СКОПЈЕ ПРЕГЛЕД НА ПРОТЕИНСКАТА СТРУКТУРА ТРИДИМЕНЗИОНАЛНА СТРУКТУРА НА ПРОТЕИН

Διαβάστε περισσότερα

НАДЗЕМНИ И КАБЕЛСКИ ВОДОВИ

НАДЗЕМНИ И КАБЕЛСКИ ВОДОВИ УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ - СКОПЈЕ ФАКУЛТЕТ ЗА ЕЛЕКТРОТЕХНИКА И ИНФОРМАЦИСКИ ТЕХНОЛОГИИ РИСТО К. АЧКОВСКИ НАДЗЕМНИ И КАБЕЛСКИ ВОДОВИ (ПРЕДАВАЊА) СКОПЈЕ, 01 ГОДИНА Глава I, Општо за надземните водови

Διαβάστε περισσότερα

5. Динамика на конструкции

5. Динамика на конструкции Динамика на конструкции. Динамика на конструкции Задача. За дадната армирано бтонска конструкција да с опрдли кружната фрквнција ω приодата на слободнит нпригушни осцилации Т n на основниот тон. Модулот

Διαβάστε περισσότερα

УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ БИТОЛА MAШИНСКИ ОТСЕК

УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ БИТОЛА MAШИНСКИ ОТСЕК УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ БИТОЛА MAШИНСКИ ОТСЕК ПРИМЕНА НА ОБНОВЛИВИТЕ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА ЗА ПОЕФИКАСНО ПРОИЗВОДСТВО НА РИБИ ВО ЈП СТРЕЖЕВО - магистерски труд - Кандидат: Ментор:

Διαβάστε περισσότερα

СТУДИЈА НА РЕАЛЕН СЛУЧАЈ НА ВЛИЈАНИЕТО НА ДИСПЕРЗИРАНОТО ПРОИЗВОДСТВО ВРЗ СН ДИСТРИБУТИВНА МРЕЖА

СТУДИЈА НА РЕАЛЕН СЛУЧАЈ НА ВЛИЈАНИЕТО НА ДИСПЕРЗИРАНОТО ПРОИЗВОДСТВО ВРЗ СН ДИСТРИБУТИВНА МРЕЖА 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 2009 Методија Атанасовски Љупчо Трпезановски Технички Факултет, Битола СТУДИЈА НА РЕАЛЕН СЛУЧАЈ НА ВЛИЈАНИЕТО НА ДИСПЕРЗИРАНОТО ПРОИЗВОДСТВО ВРЗ СН ДИСТРИБУТИВНА МРЕЖА

Διαβάστε περισσότερα

Биомолекули: Јаглехидрати

Биомолекули: Јаглехидрати Биомолекули: Јаглехидрати Класификација на моносхариди, Fisher-oви проекции, D и L шеќери, Конфигурација на алдози и кетози, Циклична структура на моносахаридите: пиранози и фуранози, Реакции на моносахариди,

Διαβάστε περισσότερα

Технички Факултет Битола. Талевски Николче

Технички Факултет Битола. Талевски Николче Универзитет Св. Климент Охридски - Битола Технички Факултет Битола Талевски Николче МЕТОДИ ЗА ОПРЕДЕЛУВАЊЕ НА ЕЛЕКТРОМАГНЕТНИТЕ КАРАКТЕРИСТИКИ И ПАРАМЕТРИТЕ НА АСИНХРОН МОТОР СО КАФЕЗЕН РОТОР, ВГРАДЕН

Διαβάστε περισσότερα

ПИСМЕН ИСПИТ АРМИРАНОБЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ 1 БЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ АРМИРАН БЕТОН

ПИСМЕН ИСПИТ АРМИРАНОБЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ 1 БЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ АРМИРАН БЕТОН ПИСМЕН ИСПИТ АРМИРАНОБЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ 1 БЕТОНСКИ КОНСТРУКЦИИ АРМИРАН БЕТОН На скицата е прикажана конструкција на една настрешница покриена со челичен пластифициран лим со дебелина 0,8 mm. Рожниците

Διαβάστε περισσότερα

ПЕТТО СОВЕТУВАЊЕ. Охрид, 7 9 октомври 2007 СОВРЕМЕН СТАТИЧКИ ВОЗБУДЕН СИСТЕМ ЗА СИНХРОН ГЕНЕРАТОР СО ДИГИТАЛЕН РЕГУЛАТОР НА НАПОН

ПЕТТО СОВЕТУВАЊЕ. Охрид, 7 9 октомври 2007 СОВРЕМЕН СТАТИЧКИ ВОЗБУДЕН СИСТЕМ ЗА СИНХРОН ГЕНЕРАТОР СО ДИГИТАЛЕН РЕГУЛАТОР НА НАПОН ПЕТТО СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 7 9 октомври 007 Борчо Костов АД Електрани на Македонија - Скопје СОВРЕМЕН СТАТИЧКИ ВОЗБУДЕН СИСТЕМ ЗА СИНХРОН ГЕНЕРАТОР СО ДИГИТАЛЕН РЕГУЛАТОР НА НАПОН КУСА СОДРЖИНА Паралелно

Διαβάστε περισσότερα

Бесмртноста на душата кај Платон (II)

Бесмртноста на душата кај Платон (II) Бесмртноста на душата кај Платон (II) Стефан Пановски Студент на институтот за класични студии noxdiaboli@yahoo.com 1. За деловите на душата За да зборуваме за бесмртноста на душата, најнапред мора да

Διαβάστε περισσότερα

ТЕХНИЧКО - ЕКОНОМСКО ИСКОРИСТУВАЊЕ НА СОНЧЕВАТА ЕНЕРГИЈА ВО СОВРЕМЕНИ УРБАНИ СРЕДИНИ СО ПРИМЕНА НА НАЈНОВИ ТЕХНИЧКИ И ТЕХНОЛОШКИ РЕШЕНИЈА

ТЕХНИЧКО - ЕКОНОМСКО ИСКОРИСТУВАЊЕ НА СОНЧЕВАТА ЕНЕРГИЈА ВО СОВРЕМЕНИ УРБАНИ СРЕДИНИ СО ПРИМЕНА НА НАЈНОВИ ТЕХНИЧКИ И ТЕХНОЛОШКИ РЕШЕНИЈА УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ - БИТОЛА ТЕХНИЧКИ ФАКУЛТЕТ - БИТОЛА МАШИНСКИ ОТСЕК Владо Петрушевски ТЕХНИЧКО - ЕКОНОМСКО ИСКОРИСТУВАЊЕ НА СОНЧЕВАТА ЕНЕРГИЈА ВО СОВРЕМЕНИ УРБАНИ СРЕДИНИ СО ПРИМЕНА НА

Διαβάστε περισσότερα

Крв и крвни продукти. подготовка, чување, употреба

Крв и крвни продукти. подготовка, чување, употреба Крв и крвни продукти подготовка, чување, употреба Крв и крвни продукти Полна крв Еритроцити Еритроцити Одмиени еритроцити Еритроцити со многу ниска содржина на леукоцити Замрзнати еритроцити Деглицеринизирани

Διαβάστε περισσότερα

Метали од 13-та група на елементи

Метали од 13-та група на елементи Метали од 13-та група на елементи (Al, Ga, In, Tl) Проф. д-р Руменка Петковска Доц. д-р Лилјана Анастасова Институт за применета хемија и фармацевтски анализи, Фармацевтски факултет, УКИМ, Скопје Метали

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Сличност троуглова

1.2. Сличност троуглова математик за VIII разред основне школе.2. Сличност троуглова Учили смо и дефиницију подударности два троугла, као и четири правила (теореме) о подударности троуглова. На сличан начин наводимо (без доказа)

Διαβάστε περισσότερα

ПРИРАЧНИК ЗА ПРАКТИЧНА НАСТАВА ПО ПРЕДМЕТОТ ВОВЕД ВО КЛИНИЧКА ФАРМАЦИЈА. Име и презиме Досие бр. Работно место

ПРИРАЧНИК ЗА ПРАКТИЧНА НАСТАВА ПО ПРЕДМЕТОТ ВОВЕД ВО КЛИНИЧКА ФАРМАЦИЈА. Име и презиме Досие бр. Работно место ПРИРАЧНИК ЗА ПРАКТИЧНА НАСТАВА ПО ПРЕДМЕТОТ Име и презиме Досие бр. Група Работно место Доц. Д-р. Александра Капедановска Несторовска Доц. Д-р. Зорица Наумовска 1 СОДРЖИНА: ПРИРАЧНИК ЗА ПРАКТИЧНА НАСТАВА

Διαβάστε περισσότερα

Eкономската теорија и новата-кејнзијанска школа

Eкономската теорија и новата-кејнзијанска школа м-р Душко Јошески 1 УДК/UDK 330.362 : 330.832/.834 Апстракт Eкономската теорија и новата-кејнзијанска школа Во трудов се опишува школата на новите кејнзијанци(акерлоф и Стиглиц 2 се во групата цврсти Нео-Кејнзијанци,

Διαβάστε περισσότερα

СИСТЕМ СО ТОПЛИНСКИ УРЕД КОЈ КОРИСТИ ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА

СИСТЕМ СО ТОПЛИНСКИ УРЕД КОЈ КОРИСТИ ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА 8. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 22 24 септември Никола Петковски Верка Георгиева Факултет за електротехника и информациски технологии - Скопје СИСТЕМ СО ТОПЛИНСКИ УРЕД КОЈ КОРИСТИ ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА КУСА

Διαβάστε περισσότερα

6. СОВЕТУВАЊЕ. Охрид, 4-6 октомври 2009

6. СОВЕТУВАЊЕ. Охрид, 4-6 октомври 2009 6. СОВЕТУВАЊЕ Охрид, 4-6 октомври 009 м-р Методија Атанасовски Технички Факултет, Битола д-р Рубин Талески Факултет за Електротехника и Информациски Технологии, Скопје ИСТРАЖУВАЊЕ НА ЕФИКАСНОСТА НА МАРГИНАЛНИТЕ

Διαβάστε περισσότερα

5. ТЕХНИЧКИ И ТЕХНОЛОШКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ОБРАБОТКАТА СО РЕЖЕЊЕ -1

5. ТЕХНИЧКИ И ТЕХНОЛОШКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ОБРАБОТКАТА СО РЕЖЕЊЕ -1 5. ТЕХНИЧКИ И ТЕХНОЛОШКИ КАРАКТЕРИСТИКИ НА ОБРАБОТКАТА СО РЕЖЕЊЕ -1 5.1. ОБРАБОТУВАЧКИ СИСТЕМ И ПРОЦЕС ЗА ОБРАБОТКА СО РЕЖЕЊЕ 5.1.1. ОБРАБОТУВАЧКИ СИСТЕМ ЗА РЕЖЕЊЕ Обработувачкиот систем или системот за

Διαβάστε περισσότερα

МИНИСТЕРСТВО ЗА ЕКОНОМИЈА

МИНИСТЕРСТВО ЗА ЕКОНОМИЈА 2010020381 МИНИСТЕРСТВО ЗА ЕКОНОМИЈА Врз основа на член 11 став (1), од Законот за возила ( Службен весник на Република Македонија бр. 140/2008), министерот за економија донесе ПРАВИЛНИК ЗА ТЕХНИЧКИТЕ

Διαβάστε περισσότερα

POWER EQUIPMENT. каталог

POWER EQUIPMENT. каталог POWER EQUIPMENT каталог Самодвижечки моторни косилки на ХОНДА Самодвижечките косилки Хонда со метално куќиште се наменети за корисници кои сакаат тревата да ја искосат брзо, ефикасно, едноставно и без

Διαβάστε περισσότερα

Κτηνιατρικό Πιστοποιητικό για την Π.Γ.Δ.Μ. /Ветеринарно здравствен сертификат за F.Y.R.O.M. /Veterinary certificate to F.Y.R.O.M. Κωδικός/ Код/ Code

Κτηνιατρικό Πιστοποιητικό για την Π.Γ.Δ.Μ. /Ветеринарно здравствен сертификат за F.Y.R.O.M. /Veterinary certificate to F.Y.R.O.M. Κωδικός/ Код/ Code Μέρος Ι: Στοιχεία της παρτίδας που αποστέλλεται/ Дел I: Детали за испратената пратка/ Part I: Details of dispatched consignment ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ/ HELLENIC REPUBLIC/ РЕПУБЛИКА ГРЦИЈА Πιστοποιητικό Υγείας/

Διαβάστε περισσότερα

ПРАКТИЧНИ ВЕЖБИ ПО ИСПИТУВАЊЕ И КОНТРОЛА НА ВОДА

ПРАКТИЧНИ ВЕЖБИ ПО ИСПИТУВАЊЕ И КОНТРОЛА НА ВОДА УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ СКОПЈЕ ФАРМАЦЕВТСКИ ФАКУЛТЕТ ПРАКТИЧНИ ВЕЖБИ ПО ИСПИТУВАЊЕ И КОНТРОЛА НА ВОДА - за програмата лабораториски биоинженер - Подготвиле: Проф. д-р Лидија Петрушевска-Този Ас.

Διαβάστε περισσότερα

ЌИРО ИВАНОВСКИ ПРЕТКЛИНИЧКА ПАРОДОНТОЛОГИЈА

ЌИРО ИВАНОВСКИ ПРЕТКЛИНИЧКА ПАРОДОНТОЛОГИЈА ЌИРО ИВАНОВСКИ ПРЕТКЛИНИЧКА ПАРОДОНТОЛОГИЈА ИНТЕРНА СКРИПТА Скопје, 2013 УНИВЕРЗИТЕТ,,СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ СТОМАТОЛОШКИ ФАКУЛТЕТ - СКОПЈЕ ИНТЕРНА СКРИПТА ОД ПРЕДАВАЊА ПО ПРЕДМЕТОТ ПРЕТКЛИНИЧКА ПАРОДОНТОЛОГИЈА

Διαβάστε περισσότερα

Предмет: Задатак 4: Слика 1.0

Предмет: Задатак 4: Слика 1.0 Лист/листова: 1/1 Задатак 4: Задатак 4.1.1. Слика 1.0 x 1 = x 0 + x x = v x t v x = v cos θ y 1 = y 0 + y y = v y t v y = v sin θ θ 1 = θ 0 + θ θ = ω t θ 1 = θ 0 + ω t x 1 = x 0 + v cos θ t y 1 = y 0 +

Διαβάστε περισσότερα

TAЧКАСТА НАЕЛЕКТРИСАЊА

TAЧКАСТА НАЕЛЕКТРИСАЊА TЧКАСТА НАЕЛЕКТРИСАЊА Два тачкаста наелектрисања оптерећена количинама електрицитета и налазе се у вакууму као што је приказано на слици Одредити: а) Вектор јачине електростатичког поља у тачки А; б) Електрични

Διαβάστε περισσότερα

RRLC МЕТОД ЗА ОПРЕДЕЛУВАЊЕ НА ХЛОРОГЕНА КИСЕЛИНА ВО ПРОИЗВОДОТ CIRKON

RRLC МЕТОД ЗА ОПРЕДЕЛУВАЊЕ НА ХЛОРОГЕНА КИСЕЛИНА ВО ПРОИЗВОДОТ CIRKON Journal of Agricultural, Food and Environmental Sciences UDC: 631.811.98: 543.544 RRLC МЕТОД ЗА ОПРЕДЕЛУВАЊЕ НА ХЛОРОГЕНА КИСЕЛИНА ВО ПРОИЗВОДОТ CIRKON Теодор Јакимоски*, Биљана Петановска-Илиевска, Мирјана

Διαβάστε περισσότερα

Годишен зборник 2014 Yearbook Факултет за информатика, Универзитет Гоце Делчев Штип Faculty of Computer Science, Goce Delcev University Stip

Годишен зборник 2014 Yearbook Факултет за информатика, Универзитет Гоце Делчев Штип Faculty of Computer Science, Goce Delcev University Stip 89 УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА ИНФОРМАТИКА ГОДИШЕН ЗБОРНИК 2014 YEARBOOK 2014 ГОДИНА 3 ЈУНИ, 2015 GOCE DELCEV UNIVERSITY STIP FACULTY OF COMPUTER SCIENCE VOLUME III Издавачки совет Проф. д-р

Διαβάστε περισσότερα

Предавање 3. ПРОИЗВОДНИ ТЕХНОЛОГИИ Обработка со симнување материјал (режење) Машински факултет-скопје 2.4. ПРОЦЕСИ ВО ПРОИЗВОДНОТО ОПКРУЖУВАЊЕ

Предавање 3. ПРОИЗВОДНИ ТЕХНОЛОГИИ Обработка со симнување материјал (режење) Машински факултет-скопје 2.4. ПРОЦЕСИ ВО ПРОИЗВОДНОТО ОПКРУЖУВАЊЕ Предавање 3 ПРОИЗВОДНИ ТЕХНОЛОГИИ Обработка со симнување материјал (режење) Машински факултет-скопје 2.4. ПРОЦЕСИ ВО ПРОИЗВОДНОТО ОПКРУЖУВАЊЕ Во структурата на индустриските системи на различни нивоа се

Διαβάστε περισσότερα

СОЛАРНИ КОЛЕКТОРИ. Одлична ефикасност, најдобри карактеристики, висок квалитет. Најголема ефикасност. Поголема снага.

СОЛАРНИ КОЛЕКТОРИ. Одлична ефикасност, најдобри карактеристики, висок квалитет. Најголема ефикасност. Поголема снага. СОЛАРНИ КОЛЕКТОРИ Најголема ефикасност Ефикасноста на селективните колектори е најголема во однос на сите останати комерцијално достапни решенија, за индивидуални проекти. Поголема снага Се добива до 50%

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα Εργασίας. Работни Листови. Εκπαιδευτικό Υλικό

Φύλλα Εργασίας. Работни Листови. Εκπαιδευτικό Υλικό Εκπαιδευτικό Υλικό Φύλλα Εργασίας Работни Листови Έργο: «Διασυνοριακή συνεργασία και ανταλλαγή τεχνογνωσίας για τη χρήση της εκπαιδευτικής τεχνολογίας στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» Проект: «Ποгранична

Διαβάστε περισσότερα

УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ ГРАДЕЖЕН ФАКУЛТЕТ - СКОПЈЕ МАТЕРИЈАЛИ ГРАДЕЖНИ МАТЕРИЈАЛИ ГРА ДЕЖНИ. проф. д-р ТОДОРКА САМАРЏИОСКА

УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ ГРАДЕЖЕН ФАКУЛТЕТ - СКОПЈЕ МАТЕРИЈАЛИ ГРАДЕЖНИ МАТЕРИЈАЛИ ГРА ДЕЖНИ. проф. д-р ТОДОРКА САМАРЏИОСКА ГРА ДЕЖНИ МАТЕРИЈАЛИ проф. д-р ТОДОРКА САМАРЏИОСКА УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ ГРАДЕЖЕН ФАКУЛТЕТ - СКОПЈЕ ГРА ДЕЖНИ МАТЕРИЈАЛИ проф. д-р ТОДОРКА САМАРЏИОСКА УНИВЕРЗИТЕТ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ ГРАДЕЖЕН

Διαβάστε περισσότερα

ОПШТА И НЕОРГАНСКА ХЕМИЈА за студентите на студиите по ФАРМАЦИЈА

ОПШТА И НЕОРГАНСКА ХЕМИЈА за студентите на студиите по ФАРМАЦИЈА УНИВЕРЗИТЕТ ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ -ШТИП ФАКУЛТЕТ ЗА МЕДИЦИНСКИ НАУКИ СТУДИИ ПО ФАРМАЦИЈА ОПШТА И НЕОРГАНСКА ХЕМИЈА за студентите на студиите по ФАРМАЦИЈА ПРАКТИКУМ ЗА ЛАБОРАТОРИСКИ И ТЕОРЕТСКИ ВЕЖБИ проф. д-р Рубин

Διαβάστε περισσότερα

Смер: Друмски саобраћај. Висока техничка школа струковних студија у Нишу ЕЛЕКТРОТЕХНИКА СА ЕЛЕКТРОНИКОМ

Смер: Друмски саобраћај. Висока техничка школа струковних студија у Нишу ЕЛЕКТРОТЕХНИКА СА ЕЛЕКТРОНИКОМ Испит из предмета Електротехника са електроником 1. Шест тачкастих наелектрисања Q 1, Q, Q, Q, Q 5 и Q налазе се у теменима правилног шестоугла, као на слици. Познато је: Q1 = Q = Q = Q = Q5 = Q ; Q 1,

Διαβάστε περισσότερα