Φροντιστήριο #5 Λυμένες Ασκήσεις σε Σχέσεις 22/3/2018

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φροντιστήριο #5 Λυμένες Ασκήσεις σε Σχέσεις 22/3/2018"

Transcript

1 Φροντιστήριο #5 Λυμένες Ασκήσεις σε Σχέσεις 22/3/2018 Άσκηση Φ5.1: Θεωρείστε τις ακόλουθες σχέσεις επί του συνόλου Α={1, 2, 3} 1. R={(1, 1), (1, 2), (1, 3), (3, 3)} 2. S={(1, 1), (1, 2), (2, 1), (2, 2), (3, 3)} 3. T={(1, 1), (1, 2), (2, 1), (2, 2), (2, 3)} 4. ΑxA Προσδιορίστε το κατά πόσον κάθε μία από τις παραπάνω σχέσεις είναι (α) ανακλαστική, (β) συμμετρική, (γ) μεταβατική και (δ) αντισυμμετρική. 1. Η R δεν είναι ανακλαστική αφού το 2ЄΑ αλλά το (2, 2) δεν ανήκει στη σχέση. Η R δεν είναι συμμετρική γιατί το (1, 2) ανήκει στη σχέση αλλά όχι το (2, 1). Η R είναι και μεταβατική και αντισυμμετρική. 2. Η S είναι ανακλαστική, συμμετρική και μεταβατική. Αντισυμμετρική δεν είναι γιατί ενώ 1 2, το (1, 2) και το (2, 1) ανήκουν στην S. 3. H T δεν είναι ανακλαστική αφού το 3 Є Α αλλά το (3, 3) δεν ανήκει στη σχέση. Η Τ δεν είναι συμμετρική γιατί το (2, 3) ανήκει στη σχέση αλλά το (3, 2) όχι. Η Τ δεν είναι μεταβατική γιατί το (1, 2) και το (2, 3) ανήκουν στη σχέση αλλά το (1, 3) όχι. Αντισυμμετρική δεν είναι γιατί ενώ 1 2, το (1, 2) και το (2, 1) ανήκουν στην S. 4. Το καρτεσιανό γινόμενο έχει όλες τις ιδιότητες, εκτός από την αντισυμμετρική. Άσκηση Φ5.2: Έστω R μία σχέση επί του συνόλου Α={a, b, c, d} τέτοια ώστε R={(a,a), (a,c), (a,d), (b,a), (b,b), (b,c), (b,d), (c,b), (c,c), (d,b), (d,d)}. Απαντήστε τα παρακάτω ερωτήματα δικαιολογώντας την απάντησή σας. 1. Είναι η R μη-ανακλαστική; 2. Είναι η R συμμετρική; 3. Είναι η R ασύμμετρη; 4. Είναι η R αντισυμμετρική; 5. Είναι η R μεταβατική; 1. ΌΧΙ, γιατί τα (a,a), (b,b), (c,c), (d,d) ανήκουν στη σχέση 2. ΌΧΙ, γιατι δεν ανήκουν στη σχέση τα (c,a), (d,a), (a,b) που χρειάζονται για να θεωρηθεί συμμετρική 3. ΌΧΙ, γιατί τα (b,c), (c,b) και τα (b,d), (d,b) ανήκουν στη σχέση 4. ΌΧΙ, γιατί ενώ b c, τα (b,c), (c,b) ανήκουν στη σχέση 5. ΌΧΙ, γιατί τα (a,c), (c,b) ανήκουν στη σχέση ενώ το (a,b) δεν ανήκει Άσκηση Φ5.3 Για καθεμία από τις παρακάτω σχέσεις επί του συνόλου {1,2,3,4} να αποφασίσετε αν είναι ανακλαστικές, συμμετρικές, αντισυμμετρικές και μεταβατικές. a. {(2,2),(2,3),(2,4),(3,2),(3,3),(3,4)} b. {(1,1),(1,2),(2,1),(2,2),(3,3),(4,4)} c. {(2,4),(4,2)} d. {(1,2),(2,3),(3,4)} e. {(1,1),(2,2),(3,3),(4,4)} f. {(1,3),(1,4),(2,3),(2,4),(3,1),(3,4)}

2 Παρατήρηση: Σε όλες τις παρακάτω αρνητικές απαντήσεις, αναφέρεται ένας μόνο λόγος για τον οποίο η σχέση δεν έχει την αντίστοιχη ιδιότητα. Προσέξτε ότι μπορεί να υπάρχουν και άλλοι λόγοι ωστόσο ένας φτάνει! a. Ανακλαστική: Όχι -λείπει (1,1) Συμμετρική: Όχι -λείπει (4,2) Αντισυμμετρική: Όχι - έχει (2,3) και (3,2) αλλά το 2 δεν είναι ίσο με το 3. Μεταβατική: Ναι b. Ανακλαστική: Ναι Συμμετρική: Ναι Αντισυμμετρική: Όχι - έχει (1,2) και (2,1) αλλά το 1 δεν είναι ίσο με το 2. Μεταβατική: Ναι c. Ανακλαστική: Όχι λείπει (1,1)... Συμμετρική: Ναι Αντισυμμετρική: Όχι -έχει (2,4) και (4,2) αλλά το 2 δεν είναι ίσο με το 4. Μεταβατική: Όχι λείπει (2,2) d. Ανακλαστική: Όχι -λείπει (1,1) Συμμετρική: Όχι -λείπει (4,1) Αντισυμμετρική: Ναι Μεταβατική: Όχι λείπει (1,4) e. Ανακλαστική: Ναι Συμμετρική: Ναι Αντισυμμετρική: Ναι Μεταβατική: Ναι f. Ανακλαστική: Όχι λείπει (1,1)... Συμμετρική: Όχι -λείπει (4,1) Αντισυμμετρική: Όχι -έχει (1,3) και (3,1) αλλά το 1 δεν είναι ίσο με το 3. Μεταβατική: Όχι λείπει (2,1)... Άσκηση Φ5.4: Έστω μία σχέση R που ορίζεται στο σύνολο των ακεραίων ως εξής: {(x,y) (x-y) mod 5 = 0}. Απαντήστε τις παρακάτω ερωτήσεις δικαιολογώντας την απάντησή σας. (1) Είναι η R ανακλαστική; (2) Είναι η R μη-ανακλαστική; (3) Είναι η R συμμετρική; (4) Είναι η R ασύμμετρη; (5) Είναι η R αντισυμμετρική; (6) Είναι η R μεταβατική; (7) Είναι η R σχέση ισοδυναμίας; (8) Είναι η R σχέση μερικής διάταξης; (1) Είναι ανακλαστική, γιατί για κάθε ακέραιο, x-x=0 το οποίο διαιρείται χωρίς υπόλοιπο από το 5. (2) Δεν είναι μη-ανακλαστική εφόσον είναι ανακλαστική. (3) Είναι συμμετρική, γιατί xry => x-y mod 5 = 0 => -(x-y) mod 5 = 0 => y-x mod 5 = 0 => yrx

3 (4) Δεν είναι ασύμμετρη, εφόσον είναι συμμετρική. (5) Δεν είναι αντισυμμετρική εφόσον πχ 10 R 5 και 5 R 10 αλλά (6) Είναι μεταβατική, γιατί xry => x-y mod 5 = 0 => x-y = 5k για κάποιο ακέραιο k (a) yrz => y-z mod 5 = 0 => y-z = 5l για κάποιο ακέραιο l (b) Με πρόσθεση κατά μέλη των (a) και (b) έχουμε ότι x-z = 5(k+l) πράγμα που σημαίνει ότι xrz. (7) Είναι σχέση ισοδυναμίας αφού είναι ανακλαστική, συμμετρική, μεταβατική. (8) Δεν είναι σχέση μερικής διάταξης αφού δεν έχει την αντισυμμετρική ιδιότητα. Άσκηση Φ5.5: Αναφέρετε κατά πόσον η σχέση καθετότητας ευθειών στο επίπεδο (δύο ευθείες λ 1 και λ 2 σχετίζονται με τη σχέση καθετότητας εάν η λ 1 είναι κάθετη στη λ 2) είναι (i) ανακλαστική, (ii) συμμετρική, (iii) μεταβατική και (iv) αντισυμμετρική. Δικαιολογείστε τις απαντήσεις σας. (i) Δεν είναι ανακλαστική: Μία ευθεία δεν είναι κάθετη στον εαυτό της. (ii) Eίναι συμμετρική: Aν μία ευθεία λ 1 είναι κάθετη σε μία ευθεία λ 2 τότε και η λ 2 είναι κάθετη στη λ 1. (iii) Δεν είναι αντισυμμετρική: Αν λ 1 λ 2 και λ 2 λ 1, ασφαλώς οι λ 1 και λ 2 δεν ταυτίζονται. (iv) Δεν είναι μεταβατική: Αν λ 1 λ 2 και λ 2 λ 3, τότε δεν ισχύει ότι λ 1 λ 3. Άσκηση Φ5.6: Έστω η διμελής σχέση Ɍ που ορίζεται επί του συνόλου των σημείων του επιπέδου ως εξής: Δύο σημεία p 1 και p 2 σχετίζονται μέσω της σχέσης Ɍ αν και μόνο αν η ευθεία που τα ενώνει περνάει από την αρχή των αξόνων (το σημείο (0,0)). Είναι η σχέση Ɍ σχέση ισοδυναμίας; Δικαιολογείστε την απάντησή σας. Η R είναι ανακλαστική γιατί υπάρχει ευθεία που περνάει από το ζεύγος σημείων p1 και Ο(0,0) Η R είναι συμμετρική γιατί αν το ζεύγος σημείων (p1,p2) είναι σημεία μιας ευθείας που περνά από το Ο, τότε το ζεύγος σημείων (p2,p1) είναι σημεία της ίδιας ευθείας που περνά από το Ο Η R είναι μεταβατική γιατί αν το ζεύγος σημείων (p1,p2) ορίζει μία ευθεία που περνάει από το (0,0) και το ζεύγος σημείων (p2,p3) ορίζει μία ευθεία που περνάει από το (0,0), οι ευθείες αυτές ταυτίζονται άρα και τα σημεία (p1,p3) βρίσκονται σε μία ευθεία που περνά από το (0,0). Άρα η R είναι σχέση ισοδυναμίας. Άσκηση Φ5.7: Έστω Α το σύνολο των ακεραίων εκτός του μηδενός, και έστω η σχέση στο AxA που ορίζεται ως: (a, b) (c, d) αν και μόνο αν ad=bc. Αποδείξτε ότι η σχέση είναι σχέση ισοδυναμίας. Πρέπει να δείξουμε ότι η σχέση είναι ανακλαστική, συμμετρική και μεταβατική. Ι) Ανακλαστική: (a, b) (a, b) αφού ab=ba. Άρα η είναι ανακλαστική. ΙΙ) Συμμετρική: Έστω ότι (a, b) (c, d). Τότε ad=bc, από όπου προκύπτει ότι cb=da και επομένως (c, d) (a, b). Επομένως η είναι συμμετρική. ΙΙΙ) Μεταβατική: Έστω ότι (a, b) (c, d) και (c, d) (e, f). Τότε ad=bc και cf=de. Πολλαπλασιάζοντας κατά

4 μέλη τις ισότητες, adcf=bcde. Απλοποιώντας τα c, d (αφού είναι 0) προκύπτει af=be, δηλαδή (a, b) (e, f). Άρα η είναι και μεταβατική. Άρα η είναι σχέση ισοδυναμίας. Άσκηση Φ5.8: Υποθέστε ότι C 1 και C 2 είναι δύο σχέσεις σε ένα σύνολο Α, και Τ η τομή των C 1 και C 2. Αποδείξτε ότι: (α) Εάν οι C 1 και C 2 είναι συμμετρικές, τότε και η T είναι συμμετρική. (β) Εάν οι C 1 και C 2 είναι μεταβατικές, τότε και η T είναι μεταβατική. (α) Υποθέστε ότι (α, β)є Τ. Τότε (α, β) Є C 1 και (α, β) Є C 2. Αφού η C1 είναι συμμετρική, (β, α) Є C 1. Αφού η C 1 είναι συμμετρική, (β, α) Є C 2. Άρα (β, α) Є Τ. Άρα η Τ είναι συμμετρική. (β) Υποθέστε ότι (α, β) Є Τ και (β, γ) Τ. Τότε (α, β) Є C 1 και (β, γ) Є C 1. Αφού η C 1 είναι μεταβατική, (α, γ) Є C 1. Επίσης, (α, β) Є C 2 και (β, γ) Є C 2. Αφού η C 2 είναι μεταβατική, (α, γ) Є C 2. Άρα (α, γ) Є Τ. Άρα η Τ είναι μεταβατική. Άσκηση Φ5.9: Έστω R και S σχέσεις σε ένα σύνολο Α. Υποθέτοντας ότι το Α έχει τουλάχιστον τρία στοιχεία, αναφέρετε κατά πόσον καθεμία από τις ακόλουθες προτάσεις είναι αληθής ή ψευδής. Εάν είναι ψευδής, δώστε ένα αντιπαράδειγμα στο σύνολο Α={1, 2, 3}. 1. Εάν η R και η S είναι συμμετρικές, τότε η RS είναι συμμετρική. 2. Εάν η R και η S είναι ανακλαστικές, τότε η RS είναι ανακλαστική. 3. Εάν η R και η S είναι ανακλαστικές, τότε η RS είναι ανακλαστική. 4. Εάν η R και η S είναι μεταβατικές, τότε η RS είναι μεταβατική. 5. Εάν η R και η S είναι αντισυμμετρικές, τότε η RS είναι αντισυμμετρική. 6. Εάν η R είναι ανακλαστική, τότε η RR -1 είναι μη-κενή. 1, 2, 3, 6 - αληθείς. 4 ψευδής: R={(1, 2)}, S={(2, 3)} μεταβατικές. Η ένωσή τους όμως όχι. 5 = ψευδής: R={(1, 2)}, S={(2, 1)} αντισυμμετρικές. Η ένωσή τους όμως όχι. Άσκηση Φ5.10: Έστω R η ακόλουθη σχέση ισοδυναμίας στο σύνολο Α={1, 2, 3, 4, 5, 6}: R={(1,1), (1,5), (2,2), (2,3), (2,6), (3,2), (3,3), (3,6), (4,4), (5,1), (5,5), (6,2), (6,3), (6,6)} Να βρεθούν οι κλάσεις ισοδυναμίας που συνεπάγεται η R. Οι κλάσεις ισοδυναμίας είναι οι {1, 5}, {2, 3, 6} και {4}. Άσκηση Φ5.11: Κάποιος χρησιμοποιεί το παρακάτω σκεπτικό για να ισχυριστεί ότι η απαίτηση της ανακλαστικότητας για μια σχέση ισοδυναμίας είναι περιττή. Πιο συγκεκριμένα, ισχυρίζεται πως αν μια σχέση είναι συμμετρική και μεταβατική, πρέπει υποχρεωτικά να είναι και ανακλαστική. Συμφωνείτε; Απόδειξη: Έστω R σχέση ορισμένη στο Α για την οποία υποθέτουμε πως είναι συμμετρική και μεταβατική. Για τυχαία x, y στο Α, αν xry τότε yrx λόγω της συμμετρικότητας της R. Αλλά τότε λόγω της μεταβατικότητας, ισχύει επίσης ότι xrx. Επομένως η R είναι ανακλαστική.

5 Η παραπάνω απόδειξη μας λέει ότι όντως, αν κάποιο στοιχείο σχετίζεται με κάποιο άλλο, τότε αναγκαστικά (λόγω συμμετρικότητας και μεταβατικότητας) θα σχετίζεται με τον εαυτό του. Ωστόσο, δεν εξασφαλίζει ότι κάθε στοιχείο του Α επί του οποίου είναι ορισμένη η σχέση σχετίζεται με τον εαυτό του (πχ τα στοιχεία που δεν σχετίζονται με άλλα). Επομένως, δεν εξασφαλίζει ότι η ισχύς της συμμετρικής και της μεταβατικής ιδιότητας οδηγούν στην ισχύ της ανακλαστικής ιδιότητας. Άσκηση Φ5.12: Ποιες από τις παρακάτω σχέσεις που αναπαριστώνται με μορφή πίνακα είναι σχέσεις ισοδυναμίας; R a R b R c Για να είναι μία σχέση, σχέση ισοδυναμίας θα πρέπει απαραιτήτως να ικανοποιεί τις τρεις παρακάτω ιδιότητες: Ανακλαστική Συμμετρική Μεταβατική Η σχέση που αναπαριστάται από τον πίνακα (α) είναι η: R a = { (1,1), (2,2), (3,3), (1,2), (1,3), (2,3), (3,1), (3,2) } Η R a δεν είναι σχέση ισοδυναμίας καθώς δεν έχει η συμμετρική ιδιότητα. Π.χ., το (2,1) δεν ανήκει στη σχέση ενώ το (1,2) ανήκει σε αυτή. Ομοίως, R b = { (1,1), (2,2), (3,3), (4,4), (1,3), (2,4), (3,1), (4,2)} Η R b είναι σχέση ισοδυναμίας γιατί έχει και τις τρεις ιδιότητες. R c = { (1,1), (2,2), (3,3), (4,4), (1,2), (1,3), (2,1), (2,3), (3,1), (3,2) } Η R c είναι σχέση ισοδυναμίας γιατί έχει και τις τρεις ιδιότητες. Άσκηση Φ5.13: Βρείτε τις μεταβατικές κλειστότητες των παρακάτω σχέσεων που ορίζονται στο σύνολο {a,b,c,d,e}. (a) R 1 = {(a,c), (b,d), (c,a), (d,b), (e,d)} (b) R 2 = {(b,c), (b,e), (c,e), (d,a), (e,b), (e,c)} (c) R 3 = {(a,b), (a,c), (a,e), (b,a), (b,c), (c,a), (c,b), (d,a), (e,d)} (d) R 4 = {(a,e), (b,a), (b,d), (c,d), (d,a), (d,c), (e,a), (e,b), (e,c), (e,e)} R 1 = { (a,c), (b,d), (c,a), (d,b), (e,d), (e,b), (a,a), (d,d), (b,b), (c,c)} Για να καλύπτεται η ιδιότητα της μεταβατικότητας από την R 1 δεδομένου των (d,b), (e,d) προσθέτουμε στη σχέση το ζεύγος (e,b). Αντίστοιχα, προσθέτουμε το (a,a) (λόγω των (α,c), (c,a)), και το (d,d) (λόγω των (d,b), (b,d)) κλπ. Ομοίως βρίσκεται η μεταβατική κλειστότητα για τις παρακάτω σχέσεις.

6 R 2 = {(b,c), (b,e), (c,e), (d,a), (e,b), (e,c), (c,b), (c,c), (e,e), (b,b)} R 3 = {(a,b), (a,c), (a,e), (b,a), (b,c), (c,a), (c,b), (d,a), (e,d), (a,a), (b,b), (c,c), (d,d), (e,e), (b,e), (e,a), (a,d), (d,e), (d,c), (d,b), (e,c), (e,b), (b,d), (c,d), (c,e)} R 4 = {(a,b), (a,c), (a,e), (b,a), (b,c), (c,a), (c,b), (d,a), (e,d), (a,a), (b,b), (c,c), (d,d), (e,e), (b,e), (e,a), (a,d), (d,e), (d,c), (d,b), (e,c), (e,b), (b,d), (c,d), (c,e)} Άσκηση Φ5.14: Πόσες συμμετρικές σχέσεις μπορούν να οριστούν επί ενός συνόλου Α αν Α =n; Η αναπαράσταση μίας συμμετρικής σχέσης μέσω πίνακα έχει τα εξής χαρακτηριστικά: Τα n στοιχεία της διαγωνίου μπορεί να έχουν οποιαδήποτε τιμή (0 ή 1) Τα (n 2 n)/2 = n(n 1)/2 στοιχεία κάτω από τη διαγώνιο μπορεί να είναι οτιδήποτε. Τα (n 2 n)/2 = n(n 1)/2 στοιχεία πάνω από τη διαγώνιο πρέπει να είναι ότι και τα συμμετρικά τους στον πίνακα ως προς τη διαγώνιο. Επομένως, το πλήθος των συμμετρικών σχέσεων είναι 2 n(n 1) 2 = 2 n(n+1) 2 Ένα παράδειγμα για n=3 Ο πίνακας μελών μιας τέτοιας σχέσης έχει 9 στοιχεία με τιμές 0 ή 1 Πάνω από τη διαγώνιο έχει 3 θέσεις και για να είναι συμμετρική η σχέση, όποια τιμή υπάρχει εκεί θα πρέπει να επαναλαμβάνεται συμμετρικά και κάτω από τη διαγώνιο. Υπάρχουν επίσης 3 θέσεις πάνω στη διαγώνιο που θα μπορούσαν να είναι 0 ή 1. Συνολικά λοιπόν υπάρχουν 6 θέσεις που πρέπει να λάβουμε υπ όψιν. Οι δυνατότητες είναι 2 6 Άσκηση Φ5.15: Έστω R και S σχέσεις επί του Α={1,2,3} των οποίων η αναπαράσταση πίνακα είναι και αντίστοιχα. Βρείτε την S R και δώστε την αναπαράσταση πίνακα γι αυτήν R={(1,1),(1,3),(2,1),(2,2),(2,3),(3,2)} S={(1,1),(2,2),(2,3),(3,1),(3,3)} S R={(1,1),(3,3), (2,1),(2,2),(2,3),(1,3),(3,2)} Άσκηση Φ5.16: Έστω ένα σύνολο Α. Πόσες διαφορετικές ανακλαστικές σχέσεις μπορούμε να ορίσουμε επί του συνόλου Α;

7 Έστω η αναπαράσταση της σχέσης μέσω πίνακα. Τα n= A στοιχεία της διαγωνίου πρέπει να είναι 1. Τα υπόλοιπα (nxn-n) στοιχεία μπορεί να είναι είτε 1 είτε 0. Επομένως μπορούμε να έχουμε 2 n(n-1) ανακλαστικές σχέσεις. Άσκηση Φ5.17: Ας συμφωνήσουμε ότι «δύο πραγματικοί αριθμοί x,y είναι περίπου ίσοι αν η απόλυτη τιμή της διαφοράς τους είμαι μικρότερη ή ίση του 0.5». Για παράδειγμα, π Πιο τυπικά, ορίζουμε την σχέση " επί του συνόλου R των πραγματικών αριθμών ως εξής: x, y R, [(x y) ( x y 0.5)]. Απαντήστε στα παρακάτω ερωτήματα δικαιολογώντας την απάντησή σας. A. Είναι η σχέση ", σχέση ισοδυναμίας; B. Είναι η σχέση ", σχέση μερικής διάταξης; Α. OXI. Για να είναι σχέση ισοδυναμίας πρέπει να έχει την ανακλαστική, συμμετρική και μεταβατική ιδιότητα. Είναι ανακλαστική γιατί ισχύει x x Είναι συμμετρική γιατί x y x y 0.5 y x 0.5 y x Δεν είναι μεταβατική γιατί αν x y και y z δεν συνεπάγεται απαραίτητα ότι x z. π.χ και αλλά όχι και Β. ΌΧΙ. Για να είναι σχέση μερικής διάταξης πρέπει να έχει την ανακλαστική, αντισυμμετρική, μεταβατική ιδιότητα. Όμως δεν έχει ούτε τη μεταβατική (βλ. ερώτημα Α) ούτε την αντισυμμετρική ιδιότητα (εφόσον και χωρίς να ισχύει ότι 2.5=3) Άσκηση Φ5.18: Μπορεί μία σχέση να είναι ταυτόχρονα σχέση ισοδυναμίας και σχέση μερικής διάταξης; Έστω Α = {a,b,c} και η σχέση επί του A, R = {(a,a),(b,b),(c,c)}. H R είναι σχέση ισοδυναμίας γιατί είναι ανακλαστική, συμμετρική και μεταβατική. Επίσης, η R είναι σχέση μερικής διάταξης, διότι είναι ανακλαστική, αντισυμμετρική και μεταβατική. Γενικά, η R μπορεί να είναι σχέση ισοδυναμίας και σχέση μερικής διάταξης, μόνο αν είναι της μορφής: R = {(a,a),(b,b),(c,c), a,b,c, A} Σε κάθε άλλη περίπτωση, αν η R είναι συμμετρική, τότε δε μπορεί να είναι αντισυμμετρική. Για παράδειγμα η σχέση R = {(a,b),(b,a) ab} είναι συμμετρική αλλά δεν είναι αντισυμμετρική. Άσκηση Φ5.19 Έστω σχέση R = {(1, 2), (1, 4), (2, 3), (3, 1), (4, 2)} επί του συνόλου A = {1, 2, 3, 4} Υπολογίστε τις R -1, R, R 2 =R R, την ανακλαστική, συμμετρική και μεταβατική κλειστότητα της R a. R -1 = {(2, 1), (4, 1), (3, 2), (1, 3), (2, 4)} b. R = {(1, 1), (1, 3) (2, 1), (2, 2), (2, 4), (3, 2), (3, 3), (3, 4), (4, 1), (4, 3), (4, 4)} c. R 2 = R R = {(1, 3), (1, 2), (2, 1), (3, 2), (3, 4), (4, 3)} d. Ανακλαστική κλειστότητα = R I A= {(1, 1), (1, 2), (1, 4), (2, 2), (2, 3), (3, 1), (3, 3), (4, 2), (4, 4)} e. Συμμετρική κλειστότητα=r R -1 = {(1, 2), (1, 3), (1, 4), (2, 1) (2, 3), (2, 4), (3, 1), (3, 2), (4, 1), (4, 2)} f. Μεταβατική κλειστότητα R * = A x A

8 Άσκηση Φ5.20 Έστω η σχέση R ορισμένη επί του δυναμοσυνόλου (Α) ενός συνόλου Α ως εξής: X, Y ( A), X, Y R X Y. Είναι η σχέση R (i) ανακλαστική, (ii) συμμετρική, (iii) μεταβατική; Δικαιολογείστε την απάντησή σας. Έστω X=. X (A). Όμως, X X=. Επομένως το (X,X) δεν ανήκει στη σχέση R. Άρα, η R δεν είναι ανακλαστική. Η σχέση R είναι συμμετρική γιατί αν ισχύει ότι X,Y (A), (X,Y) R X Y= αλλά τότε και Υ Χ= Η σχέση δεν είναι μεταβατική, γιατί αν το Χ είναι ξένο με το Υ και το Υ είναι ξένο με το Ζ, αυτό δεν σημαίνει πως τα Χ, Ζ είναι ξένα μεταξύ τους. Άσκηση Φ5.21 Ποιες από τις παρακάτω σχέσεις που αναπαριστώνται με τη μορφή πίνακα είναι σχέσεις μερικής διάταξης; Δικαιολογείστε την απάντησή σας R a R b R c Για να είναι μία σχέση, σχέση μερικής διάταξης θα πρέπει απαραιτήτως να έχει τις τρεις παρακάτω ιδιότητες: Ανακλαστική Αντισυμμετρική Μεταβατική R a = { (1,1), (2,2), (3,3), (1,3), (2,1)} Η R a είναι σχέση μερικής διάταξης. R b = { (1,1), (2,2), (3,3), (3,1) } Η R b είναι σχέση μερικής διάταξης. R c = { (1,1), (2,2), (3,3), (4,4), (1,3), (2,3), (3,4), (4,1), (4,2) } Η R c δεν είναι σχέση μερικής διάταξης καθώς δεν καλύπτεται η ιδιότητα της μεταβατικότητας. Απουσιάζουν μεταξύ άλλων τα στοιχεία (1,4), (2,4). Άσκηση Φ5.22 Έστω το σύνολο Α={1, 2, 3, 4}. Θεωρείστε την ακόλουθη σχέση στο Α: R={(1,1), (2,2), (2,3), (3,2), (4,2), (4,4)}. (α) Σχεδιάστε τον κατευθυνόμενο γράφο που περιγράφει την R. (β) Αναφέρετε κατά πόσον η R είναι: (i) ανακλαστική, (ii) συμμετρική, (iii) μεταβατική και (iv) αντισυμμετρική. Δικαιολογείστε τις απαντήσεις

9 σας. (α) (β) (i) H R δεν είναι ανακλαστική γιατί 3ЄΑ, αλλά (3,3) R. (ii) H R δεν είναι συμμετρική γιατί (4,2) ЄR αλλά (2,4) R. (iii) H R δεν είναι μεταβατική γιατί (4,2) ЄR και (2,3) ЄR αλλά (4,3) R (iv) H R δεν είναι αντισυμμετρική γιατί (2,3) ЄR και (3,2) ЄR αλλά 2 3. Άσκηση Φ5.23 Η παρακάτω σχέση που αναπαρίσταται με τη μορφή κατευθυνόμενου γράφου είναι σχέση μερικής διάταξης; Ενώ στη σχέση υπάρχουν τα στοιχεία (c,d) και (d,b) δεν υπάρχει το (c,b) άρα δεν ισχύει η μεταβατική ιδιότητα και επομένως η σχέση δεν μπορεί να είναι σχέση μερικής διάταξης. Άσκηση Φ5.24 Ποια σχέση περιγράφεται από το παρακάτω διάγραμμα Hasse; R={(a,a), (b,b), (c,c), (d,d), (e,e), (a,b), (b,e), (a,e), (a,c), (c,d), (a,d), (b,d)}

10 Άσκηση Φ5.25 Μπορεί η σχέση R = A x A ορισμένη επί ενός συνόλου Α να είναι σχέση μερικής διάταξης; Η σχέση R = A x A ορισμένη επί ενός συνόλου Α δεν μπορεί να είναι μερικής διάταξης. Αυτό είναι αρκετά διαισθητικό δεδομένου ότι το καρτεσιανό γινόμενο παράγει όλα τα πιθανά ζευγάρια/ακμές μεταξύ των στοιχείων ενός συνόλου αναιρώντας οποιαδήποτε αντισυμμετρική ιδιότητα. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν σχέσεις που βασίζονται σε σύνολα που περιέχουν μόνο ένα στοιχείο. Άσκηση Φ5.26 Για δύο οποιουσδήποτε ακεραίους x,y ορίζουμε τη σχέση ως εξής: «ο x σχετίζεται με τον y μέσω της R αν και μόνο αν ο 3x-5y είναι άρτιος» Α. Αποδείξτε ότι είναι σχέση ισοδυναμίας Β. Βρείτε την κλάση ισοδυναμίας του 0 και του 1 Γ. Ποια είναι η διαμέριση του συνόλου των ακεραίων που επιφέρει η R a. R={(x,y) 3x-5y: άρτιος} - x Z, 3x-5x=-2x που είναι άρτιος. Άρα η R έχει την ανακλαστική ιδιότητα -Έστω (x,y) R. Αν 3x-5y=2m 3x-5y+8y-8x=2m +8y-8x 3y-5x=2(m+4y-4x) που είναι άρτιος. Άρα και (y,x) R. H R έχει τη συμμετρική ιδιότητα -Έστω (x,y) και (y,z) R. Τότε 3x-5y=2m και 3y-5z=2n. Προσθέτοντας κατά μέλη έχουμε 3x-2y-5z=2m+2n 3x-5z=2(m+n+y) που είναι άρτιος. Οπότε και (x,z) R και η R έχει και τη μεταβατική ιδιότητα, άρα είναι σχέση ισοδυναμίας. b. [0] R={x Z 3x-5 0: άρτιος}={x Z 3x: άρτιος}={x Z x: άρτιος} [1] R={x Z 3x-5 1: άρτιος}={x Z 3x-5: άρτιος}={x Z x: περιττός} c. Από το b προκύπτει ότι υπάρχουν μόνο 2 κλάσεις ισοδυναμίας, οι άρτιοι και οι περιττοί ακέραιοι που αποτελούν διαμέριση του Z. Άσκηση Φ5.27 Σε καθεμία από τις παρακάτω περιπτώσεις ξεχωριστά, βρείτε ένα παράδειγμα σχέσης R και ενός συνόλου Χ επί του οποίου είναι ορισμένη η R, έτσι ώστε να πληρούνται οι αντίστοιχες απαιτήσεις: (a) X και R τέτοια ώστε η R να είναι μεταβατική αλλά να μην είναι ούτε συμμετρική, ούτε αντισυμμετρική, ούτε ανακλαστική. (b) X και R τέτοια ώστε η R να είναι ανακλαστική, συμμετρική και μεταβατική, αλλά όχι αντισυμμετρική. (c) X και R τέτοια ώστε η R να είναι ανακλαστική, αντισυμμετρική και μεταβατική, αλλά όχι συμμετρική. (d) X και R τέτοια ώστε η R να είναι ανακλαστική, συμμετρική, αντισυμμετρική και μεταβατική. a) Χ=(1,2,3,4,5) και R={(1,2),(2,1),(1,1),(2,2),(3,4)} b) Χ=(1,2) και R={(1,1),(2,2),(1,2),(2,1)} c) X=(1,2,3) και R={(1,1),(2,2),(3,3),(1,2),(2,3),(1,3)} d) X= (1, 2, 3) και R={(1, 1), (2, 2), (3, 3)} Άσκηση Φ5.28 Ένα περιοδικό σχετικό με αυτοκίνητα, συγκρίνει τα καινούργια μοντέλα με βάση δύο κριτήρια: (α) την κατανάλωση Κ λίτρων βενζίνης ανά εκατό χιλιόμετρα και (β) την επιτάχυνσή τους Ε. Έτσι, ένα αυτοκίνητο, αναπαρίσταται με το διατεταγμένο ζεύγος (Κ, Ε). Επίσης, στο περιοδικό θεωρούν ότι ένα αυτοκίνητο (Κ, Ε)

11 είναι τουλάχιστον τόσο καλό όσο ένα αυτοκίνητο (Κ, Ε ), αν Κ Κ και Ε Ε. Σε αυτή την περίπτωση, γράφουν ότι (Κ, Ε) (Κ, Ε ). Αποδείξτε ότι η σχέση είναι σχέση μερικής διάταξης. Παρατηρούμε ότι για οποιοδήποτε αυτοκίνητο (Κ, Ε), ισχύει ότι (Κ, Ε) (Κ, Ε) (κάθε αυτοκίνητο είναι τουλάχιστον τόσο καλό όσο ο εαυτός του). Επομένως η σχέση είναι ανακλαστική. Εάν (Κ,Ε) (Κ, Ε ) και (Κ, Ε ) (Κ,Ε), τότε θα πρέπει Κ Κ και Κ Κ και επίσης Ε Ε και Ε Ε δηλαδή Κ=Κ και Ε=Ε, πράγμα που σημαίνει ότι (Κ,Ε) = (Κ,Ε ). Άρα η σχέση είναι αντισυμμετρική. Εάν Ε α Ε β και Ε β Ε γ τότε Ε α Ε γ Επίσης εάν Κ α Κ β Κ β Κ γ Κ α Κ γ Άρα η σχέση είναι μεταβατική Εφόσον η σχέση είναι ανακλαστική αντισυμμετρική και μεταβατική, η σχέση είναι σχέση μερικής διάταξης. Άσκηση Φ5.29 (a) Σχεδιάστε το διάγραμμα Hasse για την παρακάτω μερική διάταξη: ({{a},{a,b},{a,b,c},{a,b,c,d},{a.c},{c,d}}, ) (b) Ποια είναι η μέγιστη αλυσίδα; Ποια είναι η μέγιστη αντι-αλυσίδα; Oι μεγαλύτερες αλυσίδες είναι οι: ({a}, {a,b}, {a,b,c}, {a,b,c,d}) ({a}, {a,c}, {a,b,c}, {a,b,c,d}) Η μεγαλύτερη αντιαλυσίδα είναι η : {{a,b},{a,c},{c,d}} Άσκηση Φ5.30 Ορίζουμε την εξής ιδιότητα P μίας σχέσης R: Μία σχέση R έχει την ιδιότητα P αν για κάθε x, y, z στο σύνολο επί του οποίου είναι ορισμένη η σχέση ισχύει ότι: (x R y) Λ (x R z) y R z. Ισχύει ότι η σχέση R είναι συμμετρική και μεταβατική αν και μόνο αν η R έχει την ιδιότητα P; Ευθύ: Αν η σχέση R είναι συμμετρική και μεταβατική τότε έχει την ιδιότητα P. Από τη μεταβατική ιδιότητα προκύπτει ότι για κάθε x, y, z, ((x R y) ^ (y R z)) -> x R z (1) Από τη συμμετρική ιδιότητα προκύπτει ότι για κάθε x, y, x R y -> y R x (2) Επομένως, αντικαθιστώντας τη (2) στην (1) προκύπτει ότι (y R x) ^ (y R z) -> x R z

12 Αφού η παραπάνω σχέση ισχύει για κάθε x,y, z μπορώ να αντικαταστήσω το y με το x κι το x με το y. Προκύπτει ότι ισχύει (x R y) Λ (x R z) y R z Δηλαδή η ιδιότητα P. Αντίστροφο: Αν η σχέση R έχει την ιδιότητα P τότε είναι συμμετρική και μεταβατική. Δεν ισχύει! Αντιπαράδειγμα: H R={{1,3), (1,5), (3,5), (5,3), (3,3), (5,5)} ορισμένη στο Α={1,2,3,4,5}. Η R έχει την ιδιότητα P αλλά δεν είναι συμμετρική. Άρα, το ευθύ αλλά όχι το αντίστροφο της πρότασης! Άσκηση Φ5.31 Να βρεθεί το πλήθος των σχέσεων που μπορούν να οριστούν από το σύνολο Α={α, β, γ} στο σύνολο {1, 2}. Δικαιολογείστε την απάντησή σας. Υπάρχουν 3*2=6 στοιχεία στο ΑxB δηλαδή 2 6 υποσύνολα του ΑxB. Επομένως, δεδομένου ότι μία σχέση μπορεί να είναι οποιοδήποτε υποσύνολο του καρτεσιανού, υπάρχουν 64 σχέσεις που μπορούμε να ορίσουμε. Άσκηση Φ5.32 Πόσες είναι όλες οι δυνατές διμελείς σχέσεις που μπορούν να οριστούν επί ενός συνόλου Α με Α =5; 2 5x5 = 2 25 (δες την προηγούμενη άσκηση) Άσκηση Φ5.33 Έστω Α το σύνολο των άσθενών ενός νοσοκομείου και Β το σύνολο των διαγνωστικών εξετάσεων που παρέχει το νοσοκομείο. Εστω R 1 και R 2 οι σχέσεις που αποτελούνται από όλα τα διατεταγμένα ζεύγη (a,b) όπου «ο ασθενής a πρέπει να κάνει την εξέταση b» και «o ασθενής a έχει κάνει την εξέταση b αντίστοιχα. Να περιγράψετε τα διατεταγμένα ζεύγη για κάθε μία από τις παρακάτω σχέσεις: a. R 1 R 2 b. R 1 R 2 c. R 1 R 2 d. R 1 - R 2 e. R 2 R 1 a. R 1 R 2 ={(a,b) Ο ασθενής a πρέπει να κάνει ή έχει κάνει την εξέταση b} b. R 1 R 2={(a,b) Ο ασθενής a πρέπει να κάνει την εξέταση b και την έκανε} c. R 1 R 2={(a,b) Ο ασθενής a είτε πρέπει να κάνει την εξέταση b αλλά δεν την έχει κάνει, είτε την έχει ήδη κάνει χωρίς να πρέπει} d. R 1 - R 2={(a,b) Ο ασθενής πρέπει να κάνει την εξέταση b αλλά δεν την έχει κάνει} e. R 2 -R 1 ={(a,b) Ο ασθενής έχει κάνει την εξέταση b χωρίς να πρέπει} Άσκηση Φ5.34 Ποια από τις παρακάτω συλλογές συνόλων αποτελούν διαμέριση του συνόλου R των πραγματικών αριθμών; Δικαιολογείστε την απάντησή σας. (a) {I n : n Z} όπου : Ι n = {x R: n x n + 1}

13 (b) {J n : n Z} όπου : J n = {x R: n < x n + 1} (c) {K n : n Z} όπου : K n = {x R: n < x < n + 1} -Στην συλλογή συνόλων του ερωτήματος (a), κάθε ακέραιος υπάρχει σε δυο σύνολα. Πχ, το 3 υπάρχει στην σχέση και για n=3 και για n=4. Επομένως η τομή των συνόλων δεν είναι κενή και έτσι δεν αποτελούν διαμέριση του R. -Στην συλλογή συνόλων του ερωτήματος (b) όλοι οι ακέραιοι αριθμοί ανήκουν ακριβώς σε ένα σύνολο και όλοι οι υπόλοιποι πραγματικοί επίσης. Αφού όλοι οι πραγματικοί ανήκουν σε κάποιο σύνολο η ένωση των συνόλων δίνει το R. Αφού κανένας πραγματικός δεν υπάρχει σε δυο σύνολα η τομή τους είναι το κενό σύνολο. Άρα αποτελούν διαμέριση του R. -Στη συλλογή συνόλων του ερωτήματος (c) οι ακέραιοι δεν βρίσκονται σε κανένα σύνολο. Επομένως η ένωση των συνόλων δεν μας δίνει το R και άρα δεν είναι διαμέριση του R. Άσκηση Φ5.35 Έστω οι παρακάτω σχέσεις που είναι ορισμένες επί του συνόλου των πραγματικών αριθμών. Δείξτε κατά πόσον έχουν την ανακλαστική, συμμετρική, αντισυμμετρική και μεταβατική ιδιότητα. Αν κάποια σχέση έχει μία ιδιότητα, αποδείξτε το. Αν δεν την έχει, δώστε ένα αντιπαράδειγμα. 1. Σχέση S όπου (x,y) S αν και μόνο αν x 2 = y 2 2. Σχέση T όπου (x,y) T αν και μόνο αν x-y (x,x) Sx 2 =x 2 Άρα έχει την ανακλαστική ιδιότητα (x,y) S x 2 = y 2 y 2 =x 2 (y,x) S, x 2 Άρα έχει τη συμμετρική ιδιότητα (-2,2) S, (2,-2) S και 2-2. Άρα δεν έχει την αντισυμμετρική ιδιότητα Έστω ότι (x,y) S x 2 = y 2 και (y,z) S y 2 = z 2 Τότε και x 2 = z 2 (x,z) S. Άρα έχει τη μεταβατική ιδιότητα (x,x) T x-x=0 3 Άρα έχει την ανακλαστική ιδιότητα Έστω x=-6 και y= =-7 3 Άρα (-6,1) T Όμως (1,-6) Τ διότι 1-(-6)=7>3. Δεν έχει τη συμμετρική ιδιότητα Έστω x=1, y=-1. x-y=2 3 (x,y) T. Αλλά και y-x=0 3 (y,x) T, ενώ x y. Δεν έχει την αντισυμμετρική ιδιότητα Έστω x=9, y=7, z=5. (x,y) T, (y,z) T αλλά (x,z) Τ Δεν έχει ούτε τη μεταβατική ιδιότητα Άσκηση Φ5.36 Έστω Z το σύνολο των ακεραίων, και S σχέση επί του Z που ορίζεται ως: a S b 3a+b είναι ακέραιο πολλαπλάσιο του 4. (α) Αποδείξτε ότι η σχέση S είναι σχέση ισοδυναμίας. (b) Βρείτε την κλάση ισοδυναμίας του 0. (a) Για να είναι σχέση ισοδυναμίας πρέπει να έχει την ανακλαστική, τη συμμετρική και τη μεταβατική ιδιότητα (a,b) S4 (3a+b) 1. 3a+a=4a (a,a) S (Έχει την ανακλαστική ιδιότητα) 2. Αν (a,b) S 3a+b=4kb=4k-3a3b=12k-9a3b+a=12k-8a=4(3k-2a) (b,a) S (Έχει την συμμετρική ιδιότητα)

14 3. Έστω (a,b) S και (b,c) S (a,b) S 3a+b=4k 3a=4k-b (1) (b,c) S 3b+c=4lc=4l-3b (2) Από (1) και (2) προσθέτοντας κατά μέλη 3a+c=4k-b+4l-3b=4k+4l-4b=4(k+l-b) (πολλαπλάσιο το 4) Άρα και (a,c) S (Έχει την μεταβατική ιδιότητα) (b) Η κλάση ισοδυναμίας είναι εξ ορισμού το σύνολο [0] S ={x 0Sx}άρα είναι εκείνα τα x για τα οποία 3*0+x=4nx=4n για κάποιο ακέραιο n Είναι το σύνολο των ακέραιων πολλαπλάσιων του 4 Άσκηση Φ5.37 Έστω σχέση S R R, με R R {0}, τέτοια ώστε ( x, y) S xy 0. Αποδείξτε ότι η είναι σχέση ισοδυναμίας επί του R. Επίσης, να προσδιοριστούν οι κλάσεις ισοδυναμίας της. S Για να είναι σχέση ισοδυναμίας πρέπει να έχει την ανακλαστική, τη συμμετρική και τη μεταβατική ιδιότητα 1. xr *, x 2 >0 (x,x) S ( Έχει την ανακλαστική ιδιότητα) 2. Αν (x,y) Sxy>0yx>0(y,x) S (Έχει την συμμετρική ιδιότητα) 3. Έστω (x,y) και (y,z) S Τότε xy>0, δηλαδή x,y ομόσημα και yz>0 δηλαδή y και z ομόσημα. Άρα και x,z ομόσημα, οπότε xz>0 (x,z) S (Έχει τη μεταβατική ιδιότητα) Έστω a R *. [a] S={ xr * ax>0} Άρα x ομόσημο του a Οι δύο κλάσεις ισοδυναμίας της S είναι (i) το σύνολο των θετικών πραγματικών και (ii) το σύνολο των αρνητικών πραγματικών αριθμών Άσκηση Φ5.38 Δίνονται οι παρακάτω σχέσεις επι του συνόλου των ακεραίων: (x,y) R αν και μόνο αν: 1. Το x διαιρεί ακέραια το y 2. x y 3. y=x+1 ή y=x-1 4. x=y 2 5. xy 1 6. x 2 -y 2 =3k, k Z Έχουν οι παραπάνω σχέσεις την ανακλαστική, συμμετρική, αντισυμμετρική ή μεταβατική ιδιότητα; Δικαιολογείστε τις απαντήσεις σας 1. Είναι ανακλαστική (κάθε αριθμός διαιρεί τον εαυτό του) Δεν είναι συμμετρική (2 6 αλλά 6 2) Δεν είναι αντισυμμετρική (1-1 και -1 1 αλλά 1-1) Είναι μεταβατική (αν x y και y z εύκολα αποδεικνύεται ότι x z) 2. Δεν είναι ανακλαστική. (1,1) R Είναι συμμετρική μια και αν x y τότε και y x Δεν είναι αντισυμμετρική ((2,3) και (3,2) R αλλά δεν ισχύει ότι 2=3) Δεν είναι μεταβατική μια και 1 2 και 2 1 αλλά δεν ισχύει ότι 1 1

15 3. 4. Δεν είναι ανακλαστική. (1,1) R Είναι συμμετρική μια και οι x = y + 1 και y = x 1 είναι ισοδύναμες εξισώσεις Δεν είναι αντισυμμετρική ((2,3) και (3,2) R αλλά δεν ισχύει ότι 2=3) Δεν είναι μεταβατική μια και (1,2) R και (2,1) R αλλά (1,1) R Δεν είναι ανακλαστική: (2,2 ) R Δεν είναι συμμετρική (9, 3) R αλλά (3,9) R Είναι αντισυμμετρική ((x,y) R και (y,x) R αν και μόνο αν x=y=0 ή x=y=1 Δεν είναι μεταβατική μια και (16, 4) R and (4, 2) R αλλά (16,2) R 5. Δεν είναι ανακλαστική (0,0) R Είναι συμμετρική μια και xy = yx. Δεν είναι αντισυμμετρική ((2,3) και (3,2) R αλλά δεν ισχύει ότι 2=3) Είναι μεταβατική γιατί αν (a, b) R και (b, c) R, τότε και (a, c) R (παρατηρείστε ότι αν xry τότε x,y ομόσημα) 6. Είναι ανακλαστική γιατί xz, (x,x) Rx 2 -x 2 =0=3*0 Είναι συμμετρική γιατί αν (x,y) Rx 2 -y 2 =3ky 2 -x 2 =-( x 2 -y 2 )= -3k Είναι μεταβατική γιατί αν (x,y) και (y,z) R τότε x 2 -y 2 =3k και y 2 -z 2 =3m. Προσθέτοντας κατά μέλη προκύπτει ότι x 2 -z 2 =3k-3m=3(k-m) (x,z) R Η συγκεκριμένη σχέση είναι σχέση ισοδυναμίας Άσκηση Φ5.39 Για κάθε μία από τις παρακάτω σχέσεις επί του συνόλου {1,2,3,4} - Να τις αναπαραστήσετε με πίνακα (τα στοιχεία του συνόλου να παρατίθενται σε αύξουσα σειρά) - Να τις αναπαραστήσετε με γράφο - Να ελέγξετε αν έχουν την ανακλαστική, συμμετρική, μεταβατική και αντισυμμετρική ιδιότητα. a. {(1,2),(1,3),(1,4),(2,3),(2,4),(3,4)} b. {(1,1),(1,4),(2,2),(3,3),(4,1)} c. {(1,2), (1,3), (1,4),(2,1),(2,3),(2,4),(3,1),(3,2),(3,4),(4,1),(4,2),(4,3)} d. {(2,4),(3,1),(3,2),(3,4)} a a.2

16 a.3 Ανακλαστική: Όχι λείπει (1,1)... Συμμετρική: Όχι -λείπει (2,1) Μεταβατική: Όχι λείπει (2,4).. Αντισυμμετρική: Ναι b b.2 b.3 Ανακλαστική: Όχι λείπει (4,4) Συμμετρική: Ναι Μεταβατική: Ναι Αντισυμμετρική: Όχι έχει (1,4) και (4,1) c c.2

17 c.3 Ανακλαστική: Όχι λείπει (1,1) Συμμετρική: Ναι Μεταβατική: Όχι λείπει (1,1) Αντισυμμετρική: Όχι έχει (1,4) και (4,1) κλπ d d.2 d.3 Ανακλαστική: Όχι λείπει (1,1) Συμμετρική: Όχι λείπει (1,3) Μεταβατική: Όχι λείπει (4,3) Αντισυμμετρική: Ναι Άσκηση Φ5.40 Έχουν οι παρακάτω σχέσεις την ανακλαστική, τη συμμετρική ή τη μεταβατική ιδιότητα; Αν ναι αιτιολογείστε την απάντηση. Αν όχι, δώστε ένα αντιπαράδειγμα: 1. R 1 επί του συνόλου των ανθρώπων όπου R 1={(x 1,x 2): η x 1 είναι αδελφή του x 2} 2. R 2 επί του συνόλου Α={a,b,c,d} όπου R 2={(a,a),(a,b),(b,a),(b,b),(b,c),(c,b),(c,c),(d,d)} 1. Ας θεωρήσουμε μια οικογένεια με 3 παιδιά: τη Μαρία, την Ελένη και τον Κώστα. Η Μαρία δεν είναι αδελφή της Μαρίας. Άρα η R 1 δεν είναι ανακλαστική. Η Μαρία είναι αδελφή του Κώστα αλλά ο Κώστας δεν αδελφή της Μαρίας. Η R 1 δεν είναι ούτε συμμετρική. Η Μαρία είναι αδελφή της Ελένης. Η Ελένη είναι αδελφή της Μαρίας Αλλα η Μαρία δεν είναι αδελφή της Μαρίας. Άρα δεν είναι ούτε μεταβατική

18 2. Η R 2 είναι ανακλαστική (Όλα τα ζεύγη (a,a), (b,b), (c,c), (d,d) ανήκουν στη σχέση) Είναι και συμμετρική (a,b) και (b,a), (b,c) και (c,b) ανήκουν στη σχέση. Η R 2 δεν είναι μεταβατική: (a,b) και (b,c) R 2 αλλά (a,c) R 2 Άσκηση Φ5.41 Να βρείτε τη μικρότερη σχέση που περιέχει τη σχέση {(a,b),(a,d),(c,c),(d,a),(c,a)}, που είναι ορισμένη επί του συνόλου Α={a,b,c,d} 1. Ανακλαστική και μεταβατική 2. Συμμετρική και μεταβατική 3. Ανακλαστική, συμμετρική και μεταβατική Σημείωση: Το κάθε υποερώτημα είναι ανεξάρτητο από τα υπόλοιπα. 1. {(a,b),(a,d),(c,c),(d,a),(c,a),(a,a),(b,b),(d,d),(c,b),(d,b),(c,d)} 2. {(a,b),(a,d),(c,c),(d,a),(c,a),(b,a),(a,c),(a,a),(c,b),(c,d),(b,b),(d,d),(d,c),(d,b)(b,d),(b,c)} 3. Ίδια με παραπάνω Άσκηση Φ5.42 Να σχεδιάσετε το διάγραμμα Hasse για τη διαιρετότητα επί του συνόλου a. {3,5,7,11,13,16,17} b. {2,3,5,10,11,15,25} a. Οι αριθμοί είναι πρώτοι μεταξύ τους άρα η σχέση που περιγράφεται είναι η {(3,3),(5,5),(7,7),(11,11),(13,13),(16,16),(17,17)} Είναι σχέση μερικής διάταξης (έχει την ανακλαστική αντισυμμετρική και μεταβατική ιδιότητα) άρα μπορεί να παρασταθεί με διάγραμμα Hasse b. Η σχέση που περιγράφεται είναι η {(2,2),(3,3),(5,5),(10,10),(11,11),(15,15),(25,25),(2,10),(3,15),(5,10),(5,15),(5,25)} Είναι σχέση μερικής διάταξης (έχει την ανακλαστική αντισυμμετρική και μεταβατική ιδιότητα) άρα μπορεί να παρασταθεί με διάγραμμα Hasse Άσκηση Φ5.43 Έστω a, b Z και η σχέση R = {(a, b) a+b = 2k, k Z}. a. Αποδείξτε ότι η R είναι σχέση ισοδυναμίας. b. Βρείτε την κλάση ισοδυναμίας του 3.

19 a. H R είναι: - Ανακλαστική (a+a=2a ara az) - Συμμετρική (arb bra λόγω της αντιμεταθετικής ιδιότητας της πρόσθεσης) -Μεταβατική (Αν a+b=2k και b+c=2m τότε προσθέτοντας κατά μέλη a+2b+c=2m+2k a+c=2m+2k- 2b=2(m+k-b) arc) Άρα είναι σχέση ισοδυναμίας b. [3] R={x 3+x=2k}={xR x περιττός} Άσκηση Φ5.44 Έστω το σύνολο των ακεραίων A={2, 3, 4, 6, 8, 12} επί του οποίου ορίζουμε τη σχέση R {(a,b) :a b}. a. Δώστε την αναπαράσταση πίνακα της σχέσης και την αναπαράσταση γράφου της σχέσης. b. Αποδείξτε ότι είναι σχέση μερικής διάταξης και σχεδιάστε το διάγραμμα Hasse της. c. Δώστε ένα παράδειγμα μέγιστης αλυσίδας και ένα παράδειγμα μέγιστης αντιαλυσίδας. a b. H σχέση είναι ανακλαστική, αντισυμμετρική και μεταβατική άρα είναι σχέση μερικής διάταξης c. Μια αλυσίδα με μέγιστο μήκος είναι η {2,4,8} και μια αντιαλυσίδα με μέγιστο μήκος είναι η {2,3}

20 Άσκηση Φ5.45 Έστω η σχέση S L L, με L { A, B, C, D} που αναπαρίσταται με μορφή πίνακα παρακάτω. Είναι η σχέση αυτή (a) ανακλαστική; (b) συμμετρική; (c) μεταβατική; Βρείτε (d) την ανακλαστική κλειστότητα (e) τη συμμετρική κλειστότητα και (f) τη μεταβατική κλειστότητα της σχέσης S. A B C D Α Β C D (a) Δεν είναι ανακλαστική γιατί δεν περιλαμβάνει το (Β,Β) (b) Δεν είναι συμμετρική γιατί ενώ περιλαμβάνει το (Α,C), δεν περιλαμβάνει το (C,A). (c) Δεν είναι μεταβατική γιατί ενώ περιλαμβάνει το (Α,C), και το (C,D), δεν περιλαμβάνει το (A,D). (d) {(A,A), (B,B), (C,C), (D,D), (A,B), (A,C), (B,A), (C,D), (D,A)} (e) {(A,A), (C,C), (D,D), (A,B), (A,C), (C,A), (B,A), (C,D), (D,C), (D,A), (A,D)} (f) {(A,A), (C,C), (D,D), (A,B), (A,C), (B,A), (C,D), (D,A), (A,D), (B,B), (B,C), (B,D), (C,A), (D,C),(C,B)} Άσκηση Φ Στο παρακάτω σχήμα δίνεται το διάγραμμα Hasse μιας σχέσης μερικής διάταξης. (α) Περιγράψτε τη σχέση ως σύνολο διατεταγμένων ζευγών. (β) Πόσες μέγιστες αλυσίδες έχει αυτή η σχέση μερικής διάταξης και ποιες είναι; Η σχέση μερικής διάταξης είναι η {(1,1), (2,2), (3,3), (4,4), (6,6), (12,12), (1,2), (1,3), (1,4), (1.6), (1, 12), (2, 4), (2,6), (2, 12), (3, 6), (3, 12), (6, 12)}. Εναλλακτικά, μπορεί κανείς να την περιγράψει ως τη σχέση ακέραιας διαιρετότητας στο σύνολο {1, 2, 3, 4, 6, 12}. Άσκηση Φ5.47 Αποδείξτε ότι η σχέση λογικής ισοδυναμίας στον προτασιακό λογισμό είναι σχέση ισοδυναμίας. Η σχέση λογικής ισοδυναμίας προτάσεων στον προτασιακό λογισμό είναι σχέση ισοδυναμίας γιατί έχει την ανακλαστική ιδιότητα (κάθε λογική πρόταση είναι λογικά ισοδύναμη με τον εαυτό της), τη συμμετρική ιδιότητα (αν μια λογική πρόταση p είναι λογικά ισοδύναμη με την πρόταση q, τότε και η q είναι λογικά ισοδύναμη με την p) και τη μεταβατική ιδιότητα (αν η p είναι ισοδύναμη με την q και η q με την r, τότε και η p είναι ισοδύναμη με την r).

21 Άσκηση Φ5.48 Έστω η σχέση ισοδυναμίας R επί του συνόλου των πραγματικών αριθμών R={(x,y) ο x-y είναι ακέραιος} Ποια είναι η κλάση ισοδυναμίας του 1 για την R 2. Το σύνολο των ακεραίων Z Άσκηση Φ5.49 Ποιές από τις παρακάτω σχέσεις επί του συνόλου των ανθρώπων είναι σχέσεις ισοδυναμίας; Προσδιορίστε τις ιδιότητες που λείπουν από αυτές που δεν είναι. a. {(a,b) Ο a και ο b είναι συνομήλικοι} b. {{(a,b) Ο a και ο b έχουν ίδιους γονείς} c. {(a,b) Ο a και ο b έχουν ένα γονέα κοινό} d. {(a,b) Ο a και ο b γνωρίζονται μεταξύ τους} e. {(a,b) Ο a και ο b μιλούν μια κοινή γλώσσα} a. Είναι σχέση ισοδυναμίας b. Είναι σχέση ισοδυναμίας c. Δεν είναι. Λείπει η μεταβατική ιδιότητα d. Δεν είναι. Λείπει η μεταβατική ιδιότητα e. Δεν είναι. Λείπει η μεταβατική ιδιότητα Άσκηση Φ5.50 Έστω R η σχέση του «διαιρεί» επί του συνόλου των θετικών ακεραίων (a,b) R a b. Βρείτε a. την R 1 (Την αντίστροφη σχέση της R) και b. R (Το συμπλήρωμα της R) a. R 1 = {(b, a) a b} = {(a, b) b a} b. R ={(a,b) a b}. Άσκηση Φ Σχεδιάστε τα διαγράμματα Hasse για τη σχέση διαιρετότητας στα παρακάτω σύνολα a. {1,2,3,6,12,24} b. {2,4,6,12,24,36} 2. Σχεδιάστε το διάγραμμα Hasse της σχέσης που αναπαριστά ο παρακάτω πίνακας 3. Σχεδιάστε τον κατευθυνόμενο γράφο της σχέσης που αναπαριστά το παρακάτω διάγραμμα Hasse

22 1.a. 1.b Άσκηση Φ5.52 Δίνεται η σχέση R ={(1, 1),(1, 2),(2, 1),(2, 2),(3, 4),(4, 1),(4, 4)} επί του {1,2,3,4} a. Βρείτε τη μεταβατική κλειστότητα R * της R. b. Σχεδιάστε τον κατευθυνόμενο γράφο για την R και την R * a. R * ={(1, 1),(1, 2),(2, 1),(2, 2),(3, 4),(4, 1),(4, 4),(3,1),(3,2),(4,2)} b.

23 Άσκηση Φ5.53 Έστω R={(1,1),(1,3),(2,1),(3,2)} επί του {1,2,3} Δώστε την αναπαράσταση πίνακα a. για την R b. την ανακλαστική κλειστότητα της R και c. τη συμμετρική κλειστότητα της R a. b. c. Άσκηση Φ5.54 Έστω σχέση R από το Α στο Β. Αποδείξτε ότι (R) 1 =R 1, όπου R το συμπλήρωμα της R Έστω (b,a) (R) 1 (a,b) (R) (από τον ορισμό της αντίστροφης σχέσης) (a,b) R (από τον ορισμό του συμπληρώματος) (b,a) R -1 (από τον ορισμό της αντίστροφης σχέσης) (b,a) R 1 ( από τον ορισμό του συμπληρώματος) Άσκηση Φ5.55 Έστω S σύνολο και για Α,Β (S) ορίζουμε Α Β να σημαίνει Α Β. Είναι η σχέση αυτή σχέση μερικής διάταξης στο (S); Εξηγείστε το. Υπόδειξη: Θεωρείστε περιπτώσεις, το S να είναι κενό, να έχει ένα στοιχείο ή να έχει περισσότερα του ενός στοιχεία. Περίπτωση 1. S=. Τότε το (S) περιέχει μόνο ένα στοιχείο, το. Σ αυτή την περίπτωση η σχέση είναι μερική διάταξη μια και: Προφανώς Α Α για όλα τα Α (S) μια και 0= (Ανακλαστική) Αν Α Β και Β Ατότε Α=Β μια και το (S) περιέχει μόνο ένα στοιχείο (Αντισυμμετρική)

24 Αν Α Β και Β C, τότε Α C μια και αναγκαστικά A=B=C και όπως είπαμε προηγουμένως Α Α (Μεταβατική) Περίπτωση 2. S =1. Σ αυτή την περίπτωση το (S) = {,S} περιέχει 2 στοιχεία. Και πάλι η σχέση είναι μερική διάταξη μια και: Α Α για όλα τα Α (S) επειδή Α Α (Ανακλαστική) Αν Α Β και Β Α τότε Α Β και Β Α, άρα Α = Β. Μια και το (S) δεν περιλαμβάνει διαφορετικά σύνολα ίδιου πληθικού αριθμού, συνεπάγεται ότι Α=Β (Αντισυμμετρική) Έστω ότι Α Β και Β C. Αν Α=, τότε Α =0 C, οπότε Α C. Αν Α=S, τότε Α Β σημαίνει ότι Β=S και Β C σημαίνει ότι C=S, άρα A=B=C=S και Α C (Μεταβατική) Περίπτωση 3. S 2 Σ αυτή την περίπτωση η δεν είναι σχέση μερικής διάταξης γιατί δεν είναι αντισυμμετρική Αν θεωρήσουμε a,b S με a b, τότε {α} {b} επειδή {a} {b}. Για τον ίδιο λόγο {b} {a}. Ωστόσο {a} {b} Άσκηση Φ5.56 Έστω η σχέση R={(m,n): m,n Z, m n (mod 3)} (Υπενθύμιση: m n (mod 3) 3 (m-n)) 1. Αποδείξτε ότι είναι σχέση ισοδυναμίας 2. Βρείτε τις κλάσεις ισοδυναμίας για την R 3. Βρείτε τη διαμέριση του Z που προκύπτει από αυτές τις κλάσεις ισοδυναμίας 1. Η σχέση είναι ανακλαστική ((a,a) R α Z Είναι συμμετρική (αν m n (mod 3) (m-n)=3k (n-m)=-3k 3 (n-m) n m (mod 3) Είναι μεταβατική: (αν a b (mod 3) και b c (mod 3) τότε (a-b)=3k, b-c=3m άρα προσθέτοντας κατά μέλη- a-c=3(k+m) a c(mod3) Άρα είναι σχέση ισοδυναμίας 2. Διαλέγουμε ένα τυχαίο στοιχείο του Z, έστω το 0. [0] R={,-6,-3,0,3,6, } Διαλέγουμε ένα τυχαίο στοιχείο του Z -[0] R, έστω το 1 [1] R={,-5,-2,1,4,7 } Διαλέγουμε ένα τυχαίο στοιχείο του Z - ([0] R [1] R), έστω το 5 [5] R={..., -4, -1, 2, 5, 8,... } Z -([0] R [1] R [5] R)= άρα δεν υπάρχουν άλλες κλάσεις ισοδυναμίας 3. Τα [0] R, [1] R, [5] R αποτελούν μια διαμέριση του Z Άσκηση Φ5.57 Για δύο οποιαδήποτε σημεία ( ab, ) και (c,d) R 2 ορίζουμε τη σχέση ως εξής: (a,b) (c,d) a 2 +b 2= c 2 +d Αποδείξτε ότι η είναι σχέση ισοδυναμίας επί του R 2 2. Βρείτε όλα τα στοιχεία του συνόλου {(x,y) R 2 :(x,y) (0,0)} 3. Δώστε μια γεωμετρική ερμηνεία της κλάσης ισοδυναμίας του σημείου (3, 4). 1. (a,b) (a,b) μια και προφανώς a 2 +b 2 = a 2 +b 2. Άρα ισχύει η ανακλαστική ιδιότητα. (a,b) (b,a) λόγω της αντιμεταθετικότητας της πρόσθεσης a 2 +b 2 = b 2 +a 2. Άρα ισχύει η συμμετρική ιδιότητα. Αν (a,b) (c,d) και (c,d) (e,f) τότε a 2 +b 2 = c 2 +d 2 = e 2 +f 2 οπότε (a,b) (e,f). Άρα ισχύει και η μεταβατική

25 ιδιότητα. Επομένως η είναι σχέση ισοδυναμίας. 2. (x,y) (0,0) x 2 +y 2 =0 x=0 και y=0. Το ζητούμενο σύνολο είναι το {(0,0)} 3. [(3,4)] = {(x,y) R 2 x 2 +y 2 = =25} Τα ζητούμενα σημεία είναι εκείνα για τα οποία ισχύει x 2 +y 2 =25 και γεωμετρικά ανήκουν σε ένα κύκλο με κέντρο το (0,0) και ακτίνα 5. Άσκηση Φ5.58 Πόσες είναι όλες οι σχέσεις ισοδυναμίας που μπορούμε να ορίσουμε επί του συνόλου Α = {1, 2, 3}; Μια σχέση ισοδυναμίας διαμερίζει το σύνολο επί του οποίου είναι ορισμένη σε κλάσεις ισοδυναμίας. Πιο συγκεκριμένα, γνωρίζουμε ότι υπάρχει μια αμφιμονοσήμαντη συνάρτηση μεταξύ κλάσεων ισοδυναμίας και διαμερίσεων του συνόλου στο οποίο είναι ορισμένη η σχέση ισοδυναμίας. Επομένως, για να μετρήσουμε όλες τις δυνατές σχέσεις ισοδυναμίας, αρκεί να μετρήσουμε όλες τις δυνατές διαμερίσεις. Όλες οι δυνατές διαμερίσεις του Α είναι οι παρακάτω: {{1}, {2}, {3}} {{1,2}, {3}} {{1}, {2,3}} {{1,3}, {2}} {{1,2,3}} Επομένως, δεδομένου ότι υπάρχουν 5 δυνατές διαμερίσεις, υπάρχουν και 5 δυνατές σχέσεις ισοδυναμίας. Άσκηση Φ5.59 Σε ποιες από τις παρακάτω περιπτώσεις τα υποσύνολα που αναφέρονται αποτελούν διαμέριση του συνόλου των ακεραίων; Αιτιολογείστε σύντομα την απάντησή σας a. Το σύνολο των άρτιων ακεραίων και το σύνολο των περιττών ακεραίων b. Το σύνολο των θετικών ακεραίων και το σύνολο των αρνητικών ακεραίων c. Το σύνολο των ακεραίων που διαιρούνται ακριβώς με το 3, το σύνολο των ακεραίων που αφήνουν υπόλοιπο 1 στη διαίρεση με το 3 και το σύνολο των ακεραίων που αφήνουν υπόλοιπο 2 στη διαίρεση με το 3 d. Το σύνολο των ακεραίων που είναι μικρότεροι από -100, το σύνολο των ακεραίων που η απόλυτη τιμή τους δεν υπερβαίνει το 100 και το σύνολο των ακεραίων που είναι μεγαλύτεροι από 100 e. Το σύνολο των ακεραίων που δεν διαιρούνται ακριβώς με το 3, το σύνολο των άρτιων ακεραίων και το σύνολο των ακεραίων που η ακέραια διαίρεσή τους με το 6 αφήνει υπόλοιπο 3 a. Είναι διαμέριση. Τα σύνολα είναι ξένα μεταξύ τους και η ένωσή τους δίνει το Z b. Δεν είναι διαμέριση. Το 0 δεν ανήκει σε κανένα σύνολο c. Είναι διαμέριση. {x Z xmod3=0} {x Z xmod3=1}} {x Z xmod3=2}= Z και Είναι ανά δύο ξένα μεταξύ τους d. Είναι διαμέριση: Το πρώτο σύνολο περιέχει όλουςτους ακεραίους x με x<-100. To δεύτερο αυτούς που x x 100 και το 3 ο τα x>100. H ένωσή τους μας δίνει όλο το Z, ενώ η τομή τους ανά δύο είναι κενή. e. Δεν είναι διαμέριση. Τα δύο πρώτα σύνολα δεν είναι ξένα μεταξύ τους Άσκηση Φ5.60 Έστω σχέση R = {(a, a), (b, b), (c, c), (d, d), (e, e), (f, f), (a, b), (a, c), (a, d), (d, e), (e, f), (a, e), (a, f), (d, f)} Επί του συνόλου A = {a, b, c, d, e, f}.

26 a. Αποδείξτε ότι η R είναι σχέση μερικής διάταξης b. Σχεδιάστε το διάγραμμα Hasse της R. c. Βρέστε μια μέγιστη αλυσίδα και μια μέγιστη αντιαλυσίδα της R. a. H σχέση έχει την ανακλαστική ιδιότητα (όλα τα ζεύγη της μορφής (x,x) x A, ανήκουν στην R, την αντισυμμετρική (η μόνη περίπτωση που ζεύγη tης μορφής (x,y) και (y,x) ανήκουν στην R είναι για x=y και τη μεταβατική ιδιότητα (για όλα τα (x,y) και (y,z) που ανήκουν στην R παρατηρώ ότι και το (x,z) ανήκει στην R). Άρα είναι σχέση μερικής διάταξης b. c. Μια μέγιστη αλυσίδα είναι το σύνολο {a,d,e,f } Μια μέγιστη αντιαλυσίδα είναι το { b,c,f} Άσκηση Φ5.61 Έστω οι σχέσεις που φαίνονται στο παρακάτω σχήμα. 1. Για κάθε μία από αυτές αναφέρετε κατά πόσον έχει την ανακλαστική, συμμετρική, αντισυμμετρική, μεταβατική ιδιότητα. 2. Για κάθε σχέση από αυτές που είναι σχέση ισοδυναμίας, δώστε τις κλάσεις ισοδυναμίας και για κάθε σχέση που είναι σχέση μερικής διάταξης, βρείτε μια μέγιστη αντιαλυσίδα. 1. Ανακλαστική Συμμετρική Αντισυμμετρική Μεταβατική Σχέση (a) NAI NAI NAI NAI Σχέση (b) NAI NAI OXI NAI Σχέση (c) OXI OXI OXI NAI Σχέση (d) OXI OXI OXI OXI Σχέση (e) OXI OXI NAI NAI 2. Mόνο η σχέση (α) είναι σχέση ισοδυναμίας. Οι κλάσεις ισοδυναμίας είναι οι [a], [b]. Mόνο η σχέση (b) είναι σχέση μερικής διάταξης. Η μέγιστη αντιαλυσίδα είναι η {a, b}.

27 Άσκηση Φ5.62 Έστω S N. Ορίζουμε τη σχέση ως εξής: x y αν και μόνον αν υπάρχει z S τέτοιο ώστε x+z=y. Αποδείξτε ότι αν η είναι σχέση μερικής διάταξης τότε: a. 0 S b. Για όλα τα x,y S, x+y S a. Εφόσον η είναι σχέση μερικής διάταξης έχει την ανακλαστική ιδιότητα, οπότε x x για όλα τα x S. Επομένως (από τον ορισμό της σχέσης) υπάρχει z S τέτοιο ώστε x+z=x. Αυτό συμβαίνει μόνο για z=0. b. Έστω x,y S. 0+x=x 0 x (1) x+y=x+y x x+y (2) H έχει τη μεταβατική ιδιότητα άρα από (1) και (2): 0 x+y, το οποίο ισχύει μόνο αν υπάρχει κάποιο z S τέτοιο ώστε 0+z=x+y. Η μόνη τιμή του z για την οποία ισχύει αυτό είναι z=x+y. Άρα x+y S. Άσκηση Φ5.63 Μελετείστε τον κατάλογο των μαθημάτων κορμού στο πρόγραμμα σπουδών του τμήματός μας ( Όπως έχετε δει στην τάξη, η σχέση που συνδέει τα μαθήματα με τα προαπαιτούμενά τους είναι μια σχέση διάταξης επί του συνόλου των μαθημάτων κορμού. Βρείτε μια μέγιστη αλυσίδα και μια μέγιστη αντιαλυσίδα Μέγιστη αλυσίδα: {ΗΥ108, ΗΥ109, ΗΥ208, ΗΥ209} Μέγιστη αντιαλυσίδα: {ΗΥ100, ΗΥ108, ΗΥ110, ΗΥ118, ΗΥ119, ΗΥ120, ΗΥ150, ΗΥ180, ΗΥ280, ΗΥ499} Άσκηση Φ5.64 Έστω Α το σύνολο των διαιρετών ενός θετικού ακεραίου m και R m η σχέση του «διαιρεί»: ( R m είναι η σχέση της διαιρετότητας επί του συνόλου των διαιρετών ενός θετικού ακεραίου m (a,b) R a b.) Σχεδιάστε τα διαγράμματα Hasse για (a) m=12, (b) m=30 και (c) m=45 Άσκηση Φ5.65 Αποδείξτε ότι μια διμελής σχέση R είναι μεταβατική αν και μόνο αν R R R Απόδειξη Έστω ότι η R είναι μεταβατική σχέση επί συνόλου Α και έστω (x,y) R R. Από τον ορισμό της σύνθεσης: z A: (x,z) R (z,y) R. Λόγω της μεταβατικότητας της R όμως και (x,y) R, άρα R R R Έστω ότι R R R και έστω (x,y) και (y,z) R.

28 Τότε (x,z) R R (ορισμός της σύνθεσης). Εφόσον όμως R R R προκύπτει ότι (x,z) R Άρα η R είναι μεταβατική

Φροντιστήριο #4 Λυμένες Ασκήσεις σε Σχέσεις 30/03/2017

Φροντιστήριο #4 Λυμένες Ασκήσεις σε Σχέσεις 30/03/2017 Φροντιστήριο #4 Λυμένες Ασκήσεις σε Σχέσεις 30/03/2017 Άσκηση Φ4.1: Θεωρείστε τις ακόλουθες σχέσεις επί του συνόλου Α={1, 2, 3} 1. R={(1, 1), (1, 2), (1, 3), (3, 3)} 2. S={(1, 1), (1, 2), (2, 1), (2, 2),

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο #4 Λυμένες Ασκήσεις σε Σχέσεις 07/04/2016

Φροντιστήριο #4 Λυμένες Ασκήσεις σε Σχέσεις 07/04/2016 Φροντιστήριο #4 Λυμένες Ασκήσεις σε Σχέσεις 07/04/2016 Άσκηση Φ4.1: Θεωρείστε τις ακόλουθες σχέσεις επί του συνόλου Α={1, 2, 3} 1. R={(1, 1), (1, 2), (1, 3), (3, 3)} 2. S={(1, 1), (1, 2), (2, 1), (2, 2),

Διαβάστε περισσότερα

a. a + b = 3. b. a διαιρεί τ ο b. c. a - b = 0. d. ΜΚΔ(a, b) = 1. e. ΕΚΠ(a, b) = 6.

a. a + b = 3. b. a διαιρεί τ ο b. c. a - b = 0. d. ΜΚΔ(a, b) = 1. e. ΕΚΠ(a, b) = 6. ΗΥ118 Διακριτά Μαθηματικά Εαρινό Εξάμηνο 2016 4 η Σειρά Ασκήσεων - Λύσεις Άσκηση 4.1 [1 μονάδα] Βρείτε όλα τα διατεταγμένα ζεύγη στη σχέση R από το Α={0,1,2,3} στο Β={0,1,2,3,4} όπου (a,b) R αν και μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ118: Διακριτά Μαθηματικά Εαρινό εξάμηνο 2016 Λύσεις ασκήσεων προόδου

ΗΥ118: Διακριτά Μαθηματικά Εαρινό εξάμηνο 2016 Λύσεις ασκήσεων προόδου ΗΥ118: Διακριτά Μαθηματικά Εαρινό εξάμηνο 016 Λύσεις ασκήσεων προόδου Θέμα 1: [16 μονάδες] [8] Έστω ότι μας δίνουν τα παρακάτω δεδομένα: Εάν αυτό το πρόγραμμα ΗΥ είναι αποδοτικό, τότε εκτελείται γρήγορα.

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 8: Σχέσεις - Πράξεις Δομές Στεφανίδης Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Κεφάλαιο 1. Μαθηματικό Υπόβαθρο 23, 26 Ιανουαρίου 2007 Δρ. Παπαδοπούλου Βίκη 1 1.1. Σύνολα Ορισμός : Σύνολο μια συλλογή από αντικείμενα Στοιχεία: Μέλη συνόλου Τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο #5 Ασκήσεις σε Συναρτήσεις Αρχή του Περιστερώνα 23/04/2015

Φροντιστήριο #5 Ασκήσεις σε Συναρτήσεις Αρχή του Περιστερώνα 23/04/2015 Φροντιστήριο #5 Ασκήσεις σε Συναρτήσεις Αρχή του Περιστερώνα 23/04/2015 Άσκηση Φ5.1: (α) Έστω οι συναρτήσεις διάγραμμα. f : A B, : g B C και h: C D που ορίζονται στο παρακάτω Υπολογίστε την συνάρτηση h

Διαβάστε περισσότερα

Πέμπτη 8 εκεμβρίου 2016 Θεόδωρος Τζουραμάνης Επίκουρος Καθηγητής. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων

Πέμπτη 8 εκεμβρίου 2016 Θεόδωρος Τζουραμάνης Επίκουρος Καθηγητής. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων ιακριτά Μαθηματικά Ι https://www.icsd.aegean.gr/t.tzouramanis/courses/dm1 ttzouram@aegean.gr Πέμπτη 8 εκεμβρίου 2016 Θεόδωρος Τζουραμάνης Επίκουρος Καθηγητής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ118: Διακριτά Μαθηματικά - Εαρινό Εξάμηνο 2016 Τελική Εξέταση Ιουνίου - Τετάρτη, 15/06/2016 Λύσεις Θεμάτων

ΗΥ118: Διακριτά Μαθηματικά - Εαρινό Εξάμηνο 2016 Τελική Εξέταση Ιουνίου - Τετάρτη, 15/06/2016 Λύσεις Θεμάτων ΗΥ118: Διακριτά Μαθηματικά - Εαρινό Εξάμηνο 2016 Τελική Εξέταση Ιουνίου - Τετάρτη, 15/06/2016 Λύσεις Θεμάτων Θέμα 1: [14 μονάδες] 1. [5] Έστω Y(x): «Το αντικείμενο x είναι ηλεκτρονικός υπολογιστής», Φ(y):

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι σύνολο; Ο ορισμός αυτός είναι σύμφωνος με τη διαισθητική μας κατανόηση για το τι είναι σύνολο

Τι είναι σύνολο; Ο ορισμός αυτός είναι σύμφωνος με τη διαισθητική μας κατανόηση για το τι είναι σύνολο ΣΥΝΟΛΑ Τι είναι σύνολο; Ένας ορισμός «Μια συλλογή αντικειμένων διακεκριμένων και πλήρως καθορισμένων που λαμβάνονται από τον κόσμο είτε της εμπειρίας μας είτε της σκέψης μας» (Cantor, 19 ος αιώνας) Ο ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

LÔseic Ask sewn sta Jemèlia twn Majhmatik n I

LÔseic Ask sewn sta Jemèlia twn Majhmatik n I LÔseic Ask sewn sta Jemèlia twn Majhmatik n I Rwmanìc-Diogènhc Maliki shc Tetˆrth, 6 OktwbrÐou 2010 Άσκηση 1. Για τυχόντα σύνολα A, B, C, D, να δειχθεί ότι (α ) A (B \ C) = ((A B) \ C) (A C). (β ) (A \

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ118: Διακριτά Μαθηματικά - Εαρινό Εξάμηνο 2017 Τελική Εξέταση Ιουνίου - Τετάρτη, 14/06/2017 ΛΥΣΕΙΣ

ΗΥ118: Διακριτά Μαθηματικά - Εαρινό Εξάμηνο 2017 Τελική Εξέταση Ιουνίου - Τετάρτη, 14/06/2017 ΛΥΣΕΙΣ ΗΥ8: Διακριτά Μαθηματικά - Εαρινό Εξάμηνο 07 Τελική Εξέταση Ιουνίου - Τετάρτη, 4/06/07 ΛΥΣΕΙΣ Σημείωση: Οι παρακάτω λύσεις είναι ενδεικτικές. Ενδεχομένως, υπάρχουν και άλλοι σωστοί τρόποι επίλυσης. Θέμα

Διαβάστε περισσότερα

ιδασκοντες: x R y x y Q x y Q = x z Q = x z y z Q := x + Q Τετάρτη 10 Οκτωβρίου 2012

ιδασκοντες: x R y x y Q x y Q = x z Q = x z y z Q := x + Q Τετάρτη 10 Οκτωβρίου 2012 ιδασκοντες: Αλγεβρικες οµες Ι Ασκησεις - Φυλλαδιο 1 Ν. Μαρµαρίδης - Α. Μπεληγιάννης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://users.uoi.gr/abeligia/algebraicstructuresi/asi.html Τετάρτη 10 Οκτωβρίου 2012 Ασκηση 1.

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Γράφους 24/5/2016

Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Γράφους 24/5/2016 Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Γράφους 24/5/2016 Άσκηση 8.1: Στο παρακάτω σχήμα φαίνονται δέκα λατινικοί χαρακτήρες (A, F, K, M, R, S, T, V, X και Z) με τη μορφή γράφων. Ποιοι από αυτούς είναι ισομορφικοί;

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Γράφους 16/5/2017

Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Γράφους 16/5/2017 Φροντιστήριο #8 Ασκήσεις σε Γράφους 16/5/2017 Άσκηση 8.1: Στο παρακάτω σχήμα φαίνονται δέκα λατινικοί χαρακτήρες (A, F, K, M, R, S, T, V, X και Z) με τη μορφή γράφων. Ποιοι από αυτούς είναι ισομορφικοί;

Διαβάστε περισσότερα

(β ) ((X c Y ) (X c Y c )) c

(β ) ((X c Y ) (X c Y c )) c Λύσεις Ασκήσεων στα Θεμέλια των Μαθηματικών II Ρωμανός-Διογένης Μαλικιώσης Παρασκευή, 29 Οκτωβρίου 2010 Άσκηση 1. Απλοποιήστε τις ακόλουθες εκφράσεις (α ) (D c F ) c (D F ) (β ) ((X c Y ) (X c Y c )) c

Διαβάστε περισσότερα

Σύνολα, Σχέσεις, Συναρτήσεις

Σύνολα, Σχέσεις, Συναρτήσεις Κεφάλαιο 2 Σύνολα, Σχέσεις, Συναρτήσεις Τα σύνολα, οι σχέσεις και οι συναρτήσεις χρησιμοποιούνται ευρύτατα σε κάθε είδους μαθηματικές αναπαραστάσεις και μοντελοποιήσεις. Στη θεωρία υπολογισμού χρησιμεύουν,

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: xr.tsif Σελίδα 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΙΚΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥΣ ΤΕΥΧΟΣ 6ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ 501-600 Αφιερωμένο σε κάθε μαθητή που ασχολείται ή πρόκειται να ασχοληθεί με Μαθηματικούς διαγωνισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 5ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Πίνακες Επιμέλεια: I. Λυχναρόπουλος

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 5ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Πίνακες Επιμέλεια: I. Λυχναρόπουλος Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 5ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Πίνακες Επιμέλεια: I. Λυχναρόπουλος 3. Αν A 5 4, B 4, C να υπολογίσετε τις ακόλουθες πράξεις 4 3 8 3 7 3 (αν έχουν νόημα): α) AB, b) BA, c) CB, d) C B,

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο #5 Ασκήσεις σε Συναρτήσεις Αρχή του Περιστερώνα 14/4/2016

Φροντιστήριο #5 Ασκήσεις σε Συναρτήσεις Αρχή του Περιστερώνα 14/4/2016 ΜΕΡΟΣ Α: ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ Φροντιστήριο #5 Ασκήσεις σε Συναρτήσεις Αρχή του Περιστερώνα 14/4/2016 Άσκηση Φ5.1: (α) Έστω οι συναρτήσεις f : A B, g : B διάγραμμα. C και h : C Dπου ορίζονται στο παρακάτω Υπολογίστε

Διαβάστε περισσότερα

( ( )) ( 3 1) 2( 3 1)

( ( )) ( 3 1) 2( 3 1) Φροντιστήριο #5 Ασκήσεις σε Συναρτήσεις Αρχή του Περιστερώνα 7/4/2017 ΜΕΡΟΣ Α: ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ Άσκηση Φ5.1: (α) Έστω οι συναρτήσεις f : A B, g : B διάγραμμα. C και h : C D που ορίζονται στο παρακάτω Υπολογίστε

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 7: Σχέσεις και Συναρτήσεις

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 7: Σχέσεις και Συναρτήσεις Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 7: Σχέσεις και Συναρτήσεις Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 76 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ο ΘΑΛΗΣ 14 Νοεμβρίου 2015. Ενδεικτικές λύσεις Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 76 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ο ΘΑΛΗΣ 14 Νοεμβρίου 2015. Ενδεικτικές λύσεις Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Πανεπιστημίου (Ελευθερίου Βενιζέλου) 34 06 79 ΑΘΗΝΑ Τηλ. 36653-367784 - Fax: 36405 e-mail : info@hms.gr www.hms.gr GREEK MATHEMATICAL SOCIETY 34, Panepistimiou (Εleftheriou

Διαβάστε περισσότερα

of Mathematics των I.Stewart και D.Tall, Oxford University Press.

of Mathematics των I.Stewart και D.Tall, Oxford University Press. Σημειώσεις του Μαθήματος ΜΕΜ 103 Θεμέλια των Μαθηματικών Βασισμένες στο βιβλίο των I.Stewart και D.Tall Χρήστος Κουρουνιώτης ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 2018 Εισαγωγή Αρχίζοντας τη μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

of Mathematics των I.Stewart και D.Tall, Oxford University Press.

of Mathematics των I.Stewart και D.Tall, Oxford University Press. Σημειώσεις του Μαθήματος Μ1124 Θεμέλια των Μαθηματικών Βασισμένες στο βιβλίο των I.Stewart και D.Tall Χρήστος Κουρουνιώτης ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 2012 Εισαγωγή Αρχίζοντας τη μελέτη των μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά HY118- ιακριτά Μαθηµατικά Παρασκευή, 04/04/2017 Αντώνης Α. Αργυρός e-mail: argyros@csd.uoc.gr Το υλικό των διαφανειών έχει βασιστεί σε διαφάνειες του Kees van Deemter, από το University of Aberdeen 4/7/2017

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο #9 Λυμένες Ασκήσεις σε Γράφους

Φροντιστήριο #9 Λυμένες Ασκήσεις σε Γράφους Φροντιστήριο #9 Λυμένες Ασκήσεις σε Γράφους Άσκηση 10.1: Στο παρακάτω σχήμα φαίνονται δέκα λατινικοί χαρακτήρες (A, F, K, M, R, S, T, V, X και Z) με τη μορφή γράφων. Ποιοι από αυτούς είναι ισομορφικοί;

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 1ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Διανύσματα, Ευθείες Επίπεδα, Επιφάνειες 2ου βαθμού Επιμέλεια: Ι. Λυχναρόπουλος

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 1ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Διανύσματα, Ευθείες Επίπεδα, Επιφάνειες 2ου βαθμού Επιμέλεια: Ι. Λυχναρόπουλος Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Διανύσματα, Ευθείες Επίπεδα, Επιφάνειες ου βαθμού Επιμέλεια: Ι. Λυχναρόπουλος. Βρείτε το διάνυσμα με άκρα το Α(3,-,5) και Β(5,,-) ΑΒ=< 5 3, ( ), 5 >=

Διαβάστε περισσότερα

ιµελής σχέση HY118- ιακριτά Μαθηµατικά n-µελείς σχέσεις Σχέσεις 13 - Σχέσεις

ιµελής σχέση HY118- ιακριτά Μαθηµατικά n-µελείς σχέσεις Σχέσεις 13 - Σχέσεις HY118- ιακριτά Μαθηµατικά Πέµπτη, 31/03/2016 Αντώνης Α. Αργυρός e-mail: argyros@csd.uoc.gr Το υλικό των διαφανειών έχει βασιστεί σε διαφάνειες του Kees van Deemter, από το University of Aberdeen 4/3/2016

Διαβάστε περισσότερα

2. Να γράψετε έναν αριθμό που είναι μεγαλύτερος από το 3,456 και μικρότερος από το 3,457.

2. Να γράψετε έναν αριθμό που είναι μεγαλύτερος από το 3,456 και μικρότερος από το 3,457. 1. Ένα κεφάλαιο ενός βιβλίου ξεκινάει από τη σελίδα 32 και τελειώνει στη σελίδα 75. Από πόσες σελίδες αποτελείται το κεφάλαιο; Αν το κεφάλαιο ξεκινάει από τη σελίδα κ και τελειώνει στη σελίδα λ, από πόσες

Διαβάστε περισσότερα

(a + b) + c = a + (b + c), (ab)c = a(bc) a + b = b + a, ab = ba. a(b + c) = ab + ac

(a + b) + c = a + (b + c), (ab)c = a(bc) a + b = b + a, ab = ba. a(b + c) = ab + ac Σημειώσεις μαθήματος Μ1212 Γραμμική Άλγεβρα ΙΙ Χρήστος Κουρουνιώτης ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 2014 Κεφάλαιο 1 Διανυσματικοί Χώροι Στο εισαγωγικό μάθημα Γραμμικής Άλγεβρας ξεκινήσαμε μελετώντας

Διαβάστε περισσότερα

Α Δ Ι. Παρασκευή 25 Οκτωβρίου Ασκηση 1. Στο σύνολο των πραγματικών αριθμών R ορίζουμε μια σχέση R R R ως εξής:

Α Δ Ι. Παρασκευή 25 Οκτωβρίου Ασκηση 1. Στο σύνολο των πραγματικών αριθμών R ορίζουμε μια σχέση R R R ως εξής: Α Δ Ι Α - Φ 1 Δ : Ν. Μαρμαρίδης - Α. Μπεληγιάννης Ι Μ : http://users.uoi.gr/abeligia/algebraicstructuresi/asi.html, https://sites.google.com/site/maths4edu/home/algdom114 Παρασκευή 25 Οκτωβρίου 2013 Ασκηση

Διαβάστε περισσότερα

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά HY118- ιακριτά Μαθηµατικά Πέµπτη, 23/03/2017 Αντώνης Α. Αργυρός e-mail: argyros@csd.uoc.gr Το υλικό των διαφανειών έχει βασιστεί σε διαφάνειες του Kees van Deemter, από το University of Aberdeen 3/24/2017

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΦΥΛΛΑΔΙΟΥ 3/ΣΕΜΦΕ/ y x= ( ) ( ) .( ) , τότε

ΛΥΣΕΙΣ ΦΥΛΛΑΔΙΟΥ 3/ΣΕΜΦΕ/ y x= ( ) ( ) .( ) , τότε ΛΥΣΕΙΣ ΦΥΛΛΑΔΙΟΥ 3/ΣΕΜΦΕ/008-09.(i) S =, : 0 =, :, με + 0 {( ) } {( ) ( )( ) } {(, ):, με 0, 0 } {(, ):, με 0, 0} = + + = 0 + = 0 = (ii). 3 {( ) ( )} ( ) ( ) {(, ):, με 0 ή. } { = } S=, :, με = + =, :,

Διαβάστε περισσότερα

Μερικές διατάξεις. HY118- ιακριτά Μαθηµατικά. Μερικές διατάξεις, παράδειγµα. ιαγράµµατα Hasse: Αναπαράσταση σχέσεων µερικής διάταξης

Μερικές διατάξεις. HY118- ιακριτά Μαθηµατικά. Μερικές διατάξεις, παράδειγµα. ιαγράµµατα Hasse: Αναπαράσταση σχέσεων µερικής διάταξης HY118- ιακριτά Μαθηµατικά Παρασκευή, 04/04/2017 Αντώνης Α. Αργυρός e-mail: argyros@csd.uoc.gr Το υλικό των διαφανειών έχει βασιστεί σε διαφάνειες του Kees van Deemter, από το University of Aberdeen 4/7/2017

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ118 Διακριτά Μαθηματικά Εαρινό Εξάμηνο η Σειρά Ασκήσεων - Λύσεις

ΗΥ118 Διακριτά Μαθηματικά Εαρινό Εξάμηνο η Σειρά Ασκήσεων - Λύσεις ΗΥ118 Διακριτά Μαθηματικά Εαρινό Εξάμηνο 2018 3 η Σειρά Ασκήσεων - Λύσεις Άσκηση 3.1 [1 μονάδα] Έστω Α={1,2,3,{1,3},4,{5,6}}. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; i. {5,6} Α vi.

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Σύνολα Συναρτήσεις και Σχέσεις Γραφήματα Λέξεις και Γλώσσες Αποδείξεις ΕΠΛ 211 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Α Δ Ι. Παρασκευή 15 Νοεμβρίου Ασκηση 1. Να ευρεθεί η τάξη τού στοιχείου a τής ομάδας (G, ), όπου. (4) a = ( 1 + i 3)/2, (G, ) = (C, ),

Α Δ Ι. Παρασκευή 15 Νοεμβρίου Ασκηση 1. Να ευρεθεί η τάξη τού στοιχείου a τής ομάδας (G, ), όπου. (4) a = ( 1 + i 3)/2, (G, ) = (C, ), Α Δ Ι Α - Φ 4 Δ : Ν. Μαρμαρίδης - Α. Μπεληγιάννης Ι Μ : http://users.uoi.gr/abeligia/algebraicstructuresi/asi2013/asi2013.html, https://sites.google.com/site/maths4edu/home/algdom114 Παρασκευή 15 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ισοδυναµίες, Μερικές ιατάξεις

Ισοδυναµίες, Μερικές ιατάξεις Ισοδυναµίες, Μερικές ιατάξεις Ορέστης Τελέλης telelis@unipi.gr Τµήµα Ψηφιακών Συστηµάτων, Πανεπιστήµιο Πειραιώς Ο. Τελέλης Πανεπιστήµιο Πειραιώς Σχέσεις 1 / 18 Σύνοψη Προηγούµενου Σχέσεις, Ιδιότητες, Αναπαράσταση

Διαβάστε περισσότερα

b. Για κάθε θετικό ακέραιο m και για κάθε A. , υπάρχουν άπειρα το πλήθος πολυώνυμα ( x) [ x] m και ( A) 0.

b. Για κάθε θετικό ακέραιο m και για κάθε A. , υπάρχουν άπειρα το πλήθος πολυώνυμα ( x) [ x] m και ( A) 0. Ασκήσεις4 46 Ασκήσεις 4 Τριγωνίσιμες γραμμικές απεικονίσεις, Θεώρημα των Cayley-Hamilton Βασικά σημεία Ορισμός τριγωνίσιμου πίνακα, ορισμός τριγωνίσιμης γραμμικής απεικόνισης Κριτήριο τριγωνισιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

ρ πε α εμ των α ματ ών 2014 Ο Η ΡΗ Ο Ο Γ Ρ Θ μα 2ο

ρ πε α εμ των α ματ ών 2014 Ο Η ΡΗ Ο Ο Γ Ρ Θ μα 2ο ρ πε α εμ των α ματ ών 2014 Γ Ο Η ΡΗ Ο Ο Γ Ρ Θ μα 2ο Θεωρούμε την ακολουθία (α ν ) των θετικών περιττών αριθμών: 1, 3, 5, 7, α) Να αιτιολογήσετε γιατί η (α ν ) είναι αριθμητική πρόοδος και να βρείτε τον

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 2. Θεωρούμε την ακολουθία (α ν ) των θετικών περιττών αριθμών: 1, 3, 5, 7,

ΘΕΜΑ 2. Θεωρούμε την ακολουθία (α ν ) των θετικών περιττών αριθμών: 1, 3, 5, 7, Θεωρούμε την ακολουθία (α ν ) των θετικών περιττών αριθμών: 1, 3, 5, 7, α) Να αιτιολογήσετε γιατί η (α ν ) είναι αριθμητική πρόοδος και να βρείτε τον εκατοστό όρο της. (Μονάδες 15) β) Να αποδείξετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος 3

Περιεχόμενα. Πρόλογος 3 Πρόλογος Τα πρώτα μαθήματα, σχεδόν σε όλους τους κλάδους των μαθηματικών, περιέχουν, ή θεωρούν γνωστές, εισαγωγικές έννοιες που αφορούν σύνολα, συναρτήσεις, σχέσεις ισοδυναμίας, αλγεβρικές δομές, κλπ.

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια:xr.tsif Σελίδα 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΙΚΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥΣ ΤΕΥΧΟΣ 8ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ 701-800 Αφιερωμένο σε κάθε μαθητή που ασχολείται ή πρόκειται να ασχοληθεί με Μαθηματικούς διαγωνισμούς Τσιφάκης

Διαβάστε περισσότερα

4.2 ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑ ΔΙΑΙΡΕΣΗ

4.2 ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑ ΔΙΑΙΡΕΣΗ 14 4 ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑ ΔΙΑΙΡΕΣΗ Ας υποθέσουμε ότι θέλουμε να βρούμε το πηλίκο και το υπόλοιπο της διαίρεσης του με τον Σύμφωνα με το γνωστό αλγόριθμο της διαίρεσης, το πηλίκο θα είναι ένας ακέραιος κ, τέτοιος,

Διαβάστε περισσότερα

Αλγεβρικες οµες Ι Ασκησεις - Φυλλαδιο 2

Αλγεβρικες οµες Ι Ασκησεις - Φυλλαδιο 2 Αλγεβρικες οµες Ι Ασκησεις - Φυλλαδιο 2 ιδασκοντες: Ν. Μαρµαρίδης - Α. Μπεληγιάννης Ιστοσελιδες Μαθηµατος : http://users.uoi.gr/abeligia/algebraicstructuresi/asi2014/asi2014.html, https://sites.google.com/site/maths4edu/home/algdom114

Διαβάστε περισσότερα

βαθμού 1 με A 2. Υπολογίστε τα χαρακτηριστικά και ελάχιστα πολυώνυμα των

βαθμού 1 με A 2. Υπολογίστε τα χαρακτηριστικά και ελάχιστα πολυώνυμα των Ασκήσεις 6 Ασκήσεις Ελάχιστο Πολυώνυμο Βασικά σημεία Ορισμός ελαχίστου πολυωνύμου πίνακα και ιδιότητές του Ορισμός ελαχίστου πολυωνύμου γραμμικής απεικόνισης και ιδιότητές του Κριτήριο διαγωνισιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα

Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα Θεωρούμε την ακολουθία (α ν ) των θετικών περιττών αριθμών: 1, 3, 5, 7, α) Να αιτιολογήσετε γιατί η (α ν ) είναι αριθμητική πρόοδος και να βρείτε τον εκατοστό

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις1 Πολυώνυμα. x x c. με το. b. Να βρεθούν όλες οι τιμές των a, Να βρεθεί ο μκδ και το εκπ τους

Ασκήσεις1 Πολυώνυμα. x x c. με το. b. Να βρεθούν όλες οι τιμές των a, Να βρεθεί ο μκδ και το εκπ τους Aσκήσεις1 1 Βασικά σημεία Ευκλείδεια διαίρεση πολυωνύμων Ορισμός και ιδιότητες μκδ και εκπ Ιδιότητες σχετικών πρώτων πολυωνύμων Τα ανάγωγα πολυώνυμα στο [ ] και [ ] Ασκήσεις1 Πολυώνυμα Ανάλυση πολυωνύμου

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις3 Διαγωνίσιμες Γραμμικές Απεικονίσεις

Ασκήσεις3 Διαγωνίσιμες Γραμμικές Απεικονίσεις Ασκήσεις 5 Βασικά σημεία Ιδιότητες ιδιόχωρων: Έστω,, Ισχύουν τα εξής Ασκήσεις Διαγωνίσιμες Γραμμικές Απεικονίσεις κάποιες διακεκριμένες ιδιοτιμές της γραμμικής απεικόνισης : V V, όπου o Αν v v 0, όπου

Διαβάστε περισσότερα

x y z d e f g h k = 0 a b c d e f g h k

x y z d e f g h k = 0 a b c d e f g h k Σύνοψη Κεφαλαίου 3: Προβολική Γεωμετρία Προοπτική. Εάν π και π 2 είναι δύο επίπεδα που δεν περνάνε από την αρχή O στο R 3, λέμε οτι τα σημεία P στο π και Q στο π 2 βρίσκονται σε προοπτική από το O εάν

Διαβάστε περισσότερα

i) Για να δείξουμε την επιθυμητή ισότητα, δείχνουμε πως A B {A x : x B} και πως {A x : x B} A B. Για τον πρώτο εγκλεισμό, έστω a A B, δηλάδη a A και a

i) Για να δείξουμε την επιθυμητή ισότητα, δείχνουμε πως A B {A x : x B} και πως {A x : x B} A B. Για τον πρώτο εγκλεισμό, έστω a A B, δηλάδη a A και a Θεωρία Συνόλων Χειμερινό Εξάμηνο 2016 2017 Λύσεις 1. Άσκηση 1.9 (σελ. 17), από τις σημειώσεις του Σκανδάλη. Εστω A, B δεδομένα σύνολα. Θα χρησιμοποιήσουμε τα αξιώματα αλλά αναφερόμενοι, αποκλειστικά, είτε

Διαβάστε περισσότερα

Βασική Άλγεβρα. Ασκήσεις (εκδοχή )

Βασική Άλγεβρα. Ασκήσεις (εκδοχή ) Βασική Άλγεβρα Ασκήσεις 05-6 (εκδοχή 8--05) Βασική Άλγεβρα Ασκήσεις Υποδείξεις/Απαντήσεις Περιεχόμενα σελίδα Ασκήσεις Διαιρετότητα στους ακέραιους, ισοτιμίες Ασκήσεις Ακέραιοι odulo, Θεώρημα του Euler

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 7ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Ορίζουσες Επιμέλεια: Ι. Λυχναρόπουλος

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 7ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Ορίζουσες Επιμέλεια: Ι. Λυχναρόπουλος Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 7ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Ορίζουσες Επιμέλεια: Ι. Λυχναρόπουλος. Υπολογίστε τις ακόλουθες ορίζουσες a) 4 b) c) a b + a) 4 4 Παρατήρηση: Προσέξτε ότι ο συμβολισμός της ορίζουσας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 31 η Ελληνική Μαθηματική Ολυμπιάδα "Ο Αρχιμήδης" 22 Φεβρουαρίου 2014

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 31 η Ελληνική Μαθηματική Ολυμπιάδα Ο Αρχιμήδης 22 Φεβρουαρίου 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Πανεπιστημίου (Ελευθερίου Βενιζέλου) 34 106 79 ΑΘΗΝΑ Τηλ. 361653-3617784 - Fax: 364105 e-mail : info@hms.gr, GREEK MATHEMATICAL SOCIETY 34, Panepistimiou (Εleftheriou Venizelou)

Διαβάστε περισσότερα

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr I ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ i e ΜΕΡΟΣ Ι ΟΡΙΣΜΟΣ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Α Ορισμός Ο ορισμός του συνόλου των Μιγαδικών αριθμών (C) βασίζεται στις εξής παραδοχές: Υπάρχει ένας αριθμός i για τον οποίο ισχύει i Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

f : G G G = 7 12 = 5 / N. x 2 +1 (x y) z = (x+y+xy) z = x+y+xy+z+(x+y+xy)z = x+y+z+xy+yz+xz+xyz.

f : G G G = 7 12 = 5 / N. x 2 +1 (x y) z = (x+y+xy) z = x+y+xy+z+(x+y+xy)z = x+y+z+xy+yz+xz+xyz. Σ.Παπαδόπουλος 1 1 Βασικές έννοιες ομάδας Εστω G ένα σύνολο με G. Μία πράξη στο G είναι μία συνάρτηση f : G G G. Αντί f(x, y) γράφουμε x y και αν δεν υπάρχει περίπτωση σύγχυσης xy. Είναι φανερό ότι σε

Διαβάστε περισσότερα

β) 3 n < n!, n > 6 i i! = (n + 1)! 1, n 1 i=1

β) 3 n < n!, n > 6 i i! = (n + 1)! 1, n 1 i=1 Κεφάλαιο 2: Στοιχεία Λογικής - Μέθοδοι Απόδειξης 1. Να αποδειχθεί ότι οι λογικοί τύποι: (p ( (( p) q))) (p q) και p είναι λογικά ισοδύναμοι. Θέλουμε να αποδείξουμε ότι: (p ( (( p) q))) (p q) p, ή με άλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης Φυλλάδιο Φυλλάδι555 4 ο ο.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ. ΕΝΟΤΗΤΑ: Άλγεβρα των Πινάκων (2) ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Βλάμος Παναγιώτης ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ. ΕΝΟΤΗΤΑ: Άλγεβρα των Πινάκων (2) ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Βλάμος Παναγιώτης ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ ΕΝΟΤΗΤΑ: Άλγεβρα των Πινάκων (2) ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Βλάμος Παναγιώτης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΕΒΡΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο Εξισώσεις - Ανισώσεις Δευτέρου Βαθμού

ΑΛΓΕΒΡΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο Εξισώσεις - Ανισώσεις Δευτέρου Βαθμού ΑΛΓΕΒΡΑ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο Εξισώσεις - Ανισώσεις Δευτέρου Βαθμού 97 98 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 1. Να λυθεί η εξίσωση: 1 1 1 ( x+ )(x ) = x 3 3 9. Αν η εξίσωση (x - 3) λ + 3 = λ x έχει ρίζα τον αριθμό, να υπολογιστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΣ121: ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ I Εαρινό εξάμηνο , Διδάσκων: Γιώργος Γεωργίου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΞΕΤΑΣΗ, Διάρκεια: 2 ώρες 18 Νοεμβρίου, 2017

ΜΑΣ121: ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ I Εαρινό εξάμηνο , Διδάσκων: Γιώργος Γεωργίου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΞΕΤΑΣΗ, Διάρκεια: 2 ώρες 18 Νοεμβρίου, 2017 ΜΑΣ: ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ I Εαρινό εξάμηνο 07-08, Διδάσκων: Γιώργος Γεωργίου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΞΕΤΑΣΗ, Διάρκεια: ώρες 8 Νοεμβρίου, 07 Δίνονται 4 προβλήματα που αντιστοιχούν σε 0 μονάδες με άριστα το 00! ΟΝΟΜΑ: Αρ.

Διαβάστε περισσότερα

Αλγεβρικές Δομές Ι. 1 Ομάδα I

Αλγεβρικές Δομές Ι. 1 Ομάδα I Αλγεβρικές Δομές Ι 1 Ομάδα I Ά σ κ η σ η 1.1 Έστω G μια προσθετική ομάδα S ένα μη κενό σύνολο και M(S G το σύνολο όλων των συναρτήσεων f : S G. Δείξτε ότι το σύνολο M(S G είναι ομάδα με πράξη την πρόσθεση

Διαβάστε περισσότερα

Βασική Άλγεβρα. Ασκήσεις (εκδοχή )

Βασική Άλγεβρα. Ασκήσεις (εκδοχή ) Βασική Άλγεβρα Ασκήσεις 0-4 (εκδοχή 5--04) Βασική Άλγεβρα Ασκήσεις Υποδείξεις/Απαντήσεις Περιεχόµενα σελίδα Ασκήσεις ιαιρετότητα στους ακέραιους, ισοτιµίες Ασκήσεις Ακέραιοι odulo, Θεώρηµα του Euler 7

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη Προηγούµενου. Ισοδυναµίες, Μερικές ιατάξεις. Σχέσεις Ισοδυναµίας. Σχέσεις, Ιδιότητες, Αναπαράσταση. Ανακλαστικές (a, a) R

Σύνοψη Προηγούµενου. Ισοδυναµίες, Μερικές ιατάξεις. Σχέσεις Ισοδυναµίας. Σχέσεις, Ιδιότητες, Αναπαράσταση. Ανακλαστικές (a, a) R Σύνοψη Προηγούµενου Σχέσεις, Ιδιότητες, Αναπαράσταση Ισοδυναµίες, Μερικές ιατάξεις Ορέστης Τελέλης tllis@unipi.gr Τµήµα Ψηφιακών Συστηµάτων, Πανεπιστήµιο Πειραιώς Ανακλαστικές (, ) R Συµµετρικές (, ) R

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιά Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων. Κρυπτογραφία. Θεωρία αριθμών Αλγεβρικές δομές. Χρήστος Ξενάκης

Πανεπιστήμιο Πειραιά Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων. Κρυπτογραφία. Θεωρία αριθμών Αλγεβρικές δομές. Χρήστος Ξενάκης Πανεπιστήμιο Πειραιά Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Κρυπτογραφία Θεωρία αριθμών Αλγεβρικές δομές Χρήστος Ξενάκης Το σύνολο των ακεραίων Ζ = {..., -2, -1, 0, 1, 2,...} Το σύνολο των φυσικών Ν = {0, 1, 2,...}

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 20 Οκτωβρίου 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 20 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) ΕΡΓΑΣΙΑ η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 0 Οκτωβρίου 008 Ημερομηνία παράδοσης της Εργασίας: Νοεμβρίου 008 Πριν

Διαβάστε περισσότερα

HY118-Διακριτά Μαθηματικά

HY118-Διακριτά Μαθηματικά HY118-Διακριτά Μαθηματικά Παρασκευή, 02/03/2018 Αντώνης Α. Αργυρός e-mail: argyros@csd.uoc.gr Το υλικό των διαφανειών έχει βασιστεί σε διαφάνειες του Kees van Deemter, από το University of Aberdeen 02-Mar-18

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Κρυπτογραφία Ι

Εφαρμοσμένη Κρυπτογραφία Ι Εφαρμοσμένη Κρυπτογραφία Ι Κωνσταντίνου Ελισάβετ ekonstantinou@aegean.gr http://www.icsd.aegean.gr/ekonstantinou Ασύμμετρα Κρυπτοσυστήματα κλειδί κρυπτογράφησης k1 Αρχικό κείμενο (m) (δημόσιο κλειδί) Αλγόριθμος

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Βασίλειος Γ. Καμπουρλάζος Δρ. Ανέστης Γ. Χατζημιχαηλίδης

Δρ. Βασίλειος Γ. Καμπουρλάζος Δρ. Ανέστης Γ. Χατζημιχαηλίδης Μάθημα 7α Δρ. Βασίλειος Γ. Καμπουρλάζος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε. ΤΕΙ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης 2017-2018 Μια Ενοποιητική Προσέγγιση στην ΥΝ Η Θεωρία Πλεγμάτων στην ΥΝ. Υπολογιστικές Μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Διανυσματικοί Χώροι

Κεφάλαιο 4 Διανυσματικοί Χώροι Κεφάλαιο Διανυσματικοί Χώροι Διανυσματικοί χώροι - Βασικοί ορισμοί και ιδιότητες Θεωρούμε τρία διαφορετικά σύνολα: Διανυσματικοί Χώροι α) Το σύνολο διανυσμάτων (πινάκων με μία στήλη) με στοιχεία το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά. Σχέσεις. Σχέσεις ισοδυναµίας. 15 Σχέσεις

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά. Σχέσεις. Σχέσεις ισοδυναµίας. 15 Σχέσεις HY118- ιακριτά Μαθηµατικά Τρίτη, 28/03/2017 Σχέσεις Αντώνης Α. Αργυρός e-mail: argyros@csd.uoc.gr Το υλικό των διαφανειών έχει βασιστεί σε διαφάνειες του Kees van Deemter, από το University of Aberdeen

Διαβάστε περισσότερα

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά. Σχέσεις. Κλάσεις ισοδυναµίας. Σχέσεις ισοδυναµίας. 15 -Σχέσεις

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά. Σχέσεις. Κλάσεις ισοδυναµίας. Σχέσεις ισοδυναµίας. 15 -Σχέσεις HY118- ιακριτά Μαθηµατικά Τρίτη, 05/04/2016 Σχέσεις Αντώνης Α. Αργυρός e-mail: argyros@csd.uoc.gr Το υλικό των διαφανειών έχει βασιστεί σε διαφάνειες του Kees van Deemter, από το University of Aberdeen

Διαβάστε περισσότερα

Φ1: ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ

Φ1: ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ Φ: ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΡΑΣ 0-0 ΑΛΓΕΒΡΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α - ΘΕΩΡΙΑ - ΣΩΣΤΟ-ΛΑΘΟΣ - ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ - ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΗΣΗΣ - ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ-ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ Β - ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 75 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ο ΘΑΛΗΣ 1 Νοεμβρίου Ενδεικτικές λύσεις Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 75 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ο ΘΑΛΗΣ 1 Νοεμβρίου Ενδεικτικές λύσεις Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Πανεπιστημίου (Ελευθερίου Βενιζέλου) 34 06 79 ΑΘΗΝΑ Τηλ 36653-367784 - Fax: 36405 e-mail : info@hmsgr wwwhmsgr GREEK MATHEMATICAL SOCIETY 34, Panepistimiou (Εleftheriou Venizelou)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1. Α. Έστω x, y και x, y δύο διανύσματα του καρτεσιανού επιπέδου Οxy. i. Να εκφράσετε (χωρίς απόδειξη) το εσωτερικό γινόμενο των διανυσμάτων και συναρτήσει των συντεταγμένων τους.

Διαβάστε περισσότερα

1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας την ένδειξη Σωστό ή Λάθος και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας την ένδειξη Σωστό ή Λάθος και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Κεφάλαιο Πραγματικοί αριθμοί. Οι πράξεις και οι ιδιότητές τους Κατανόηση εννοιών - Θεωρία. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας την ένδειξη Σωστό ή Λάθος και να δικαιολογήσετε την απάντησή

Διαβάστε περισσότερα

x < A y f(x) < B f(y).

x < A y f(x) < B f(y). Χειμερινό Εξάμηνο 2016 2017 Ασκήσεις στα Κεφάλαια 5 & 6 1. Αυτή είναι ουσιαστικά η Άσκηση 5.2 (σελ. 119), από τις σημειώσεις του Σκανδάλη. Εστω A, < καλά διατεταγμένο σύνολο και έστω στοιχείο a A. Αποδείξτε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ taexeiolag ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 1 uuuu uuuu uuuu Αν OA OB 3O 0 και ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ uuuu uuuu uuuu OA OB 1, O α Να δείξετε ότι τα σημεία Α, Β, Γ είναι συνευθειακά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ 80 ΝΙΚΑΙΑ ΝΕΑΠΟΛΗ ΤΗΛΕΦΩΝΟ 0965897 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΡΟΥΤΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΠΟΥΡΝΟΥΤΣΟΥ ΚΩΝ/ΝΑ ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ Η έννοια του μιγαδικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Ε.1 I. 1. α 2 = 9 α = 3 ψ p: α 2 = 9, q: α = 3 Σύνολο αλήθειας της p: Α = {-3,3}, Σύνολο αλήθειας της q: B = {3} A B 2. α 2 = α α = 1 ψ p: α 2 = α, q: α = 1 Σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 Πίνακες - Ορίζουσες

Κεφάλαιο 2 Πίνακες - Ορίζουσες Κεφάλαιο Πίνακες - Ορίζουσες Βασικοί ορισμοί και πίνακες Πίνακες Παραδείγματα: Ο πίνακας πωλήσεων ανά τρίμηνο μίας εταιρείας για τρία είδη που εμπορεύεται: ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο 3 ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο Είδος

Διαβάστε περισσότερα

, 1 0 9 1, 2. A a και το στοιχείο της i γραμμής και j

, 1 0 9 1, 2. A a και το στοιχείο της i γραμμής και j Κεφάλαιο Πίνακες Βασικοί ορισμοί και πίνακες Πίνακες Παραδείγματα: Ο πίνακας πωλήσεων ανά τρίμηνο μίας εταιρείας για τρία είδη που εμπορεύεται: ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο Είδος Α 56 Είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 2. βρείτε. (Μονάδες 15) με διαφορά ω.

ΘΕΜΑ 2. βρείτε. (Μονάδες 15) με διαφορά ω. ΘΕΜΑ ΘΕΜΑ Έστω α, β πραγµατικοί αριθµοί για τους οποίους ισχύουν: α β = 4 και αβ + αβ = 0 α) Να αποδείξετε ότι: α + β = 5. (Μονάδες 0) β) Να κατασκευάσετε εξίσωση ου βαθµού µε ρίζες τους αριθµούς α, β

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΟΜΕΣ Ι. Ασκησεις - Φυλλαδιο 1

ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΟΜΕΣ Ι. Ασκησεις - Φυλλαδιο 1 ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΟΜΕΣ Ι Τµηµα Β Ασκησεις - Φυλλαδιο 1 ιδασκων: Α. Μπεληγιάννης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://users.uoi.gr/abeligia/algebraicstructuresi/asi2017/asi2017.html Παρασκευή 10 Μαρτίου 2017 Ασκηση 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο της θεωρίας αριθμών θα πρέπει να είναι σε θέση:

Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο της θεωρίας αριθμών θα πρέπει να είναι σε θέση: Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο της θεωρίας αριθμών θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει: την αποδεικτική μέθοδο της μαθηματικής επαγωγής για την οποία πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η αλήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο #4 Λυμένες Ασκήσεις Μαθηματική Επαγωγή 13/3/2018

Φροντιστήριο #4 Λυμένες Ασκήσεις Μαθηματική Επαγωγή 13/3/2018 Φροντιστήριο #4 Λυμένες Ασκήσεις Μαθηματική Επαγωγή 1//018 Σημείωση: Όλες οι παρακάτω αποδείξεις ακολουθούν την επαγωγική μέθοδο. Κάποια από τα παραδείγματα έχουν αποδειχθεί και με άλλες μεθόδους στο Φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

1. στο σύνολο Σ έχει ορισθεί η πράξη της πρόσθεσης ως προς την οποία το Σ είναι αβελιανή οµάδα, δηλαδή

1. στο σύνολο Σ έχει ορισθεί η πράξη της πρόσθεσης ως προς την οποία το Σ είναι αβελιανή οµάδα, δηλαδή KΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ιατεταγµένα σώµατα-αξίωµα πληρότητας Ένα σύνολο Σ καλείται διατεταγµένο σώµα όταν στο σύνολο Σ έχει ορισθεί η πράξη της πρόσθεσης ως προς την οποία το Σ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Φεργαδιώτης Αθανάσιος ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Θέμα 2 ο (150)

Φεργαδιώτης Αθανάσιος ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Θέμα 2 ο (150) Φεργαδιώτης Αθανάσιος ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Θέμα ο (150) -- Τράπεζα θεμάτων Άλγεβρας Α Λυκείου Φεργαδιώτης Αθανάσιος -3- Τράπεζα θεμάτων Άλγεβρας Α Λυκείου Φεργαδιώτης Αθανάσιος ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 211: Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητας. Διάλεξη 1: Μαθηματικό Υπόβαθρο

ΕΠΛ 211: Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητας. Διάλεξη 1: Μαθηματικό Υπόβαθρο ΕΠΛ 211: Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητας Διάλεξη 1: Μαθηματικό Υπόβαθρο Τι θα κάνουμε σήμερα Εισαγωγικά (0.1) Σύνολα (0.2.1, 0.2.2) Συναρτήσεις & Σχέσεις (;;) (0.2.3) 1 Περιοχές που θα μελετήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

11. Ποιες είναι οι άμεσες συνέπειες της διαίρεσης;

11. Ποιες είναι οι άμεσες συνέπειες της διαίρεσης; 10. Τι ονομάζουμε Ευκλείδεια διαίρεση και τέλεια διαίρεση; Όταν δοθούν δύο φυσικοί αριθμοί Δ και δ, τότε υπάρχουν δύο άλλοι φυσικοί αριθμοί π και υ, έτσι ώστε να ισχύει: Δ = δ π + υ. Ο αριθμός Δ λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Πραγματικών Αριθμών. Έστω α, β πραγματικοί αριθμοί. Τι σχέση μπορεί να έχουν αυτοί οι αριθμοί; Μπορεί, να είναι ίσοι: Να είναι άνισοι, δηλαδή:

Διάταξη Πραγματικών Αριθμών. Έστω α, β πραγματικοί αριθμοί. Τι σχέση μπορεί να έχουν αυτοί οι αριθμοί; Μπορεί, να είναι ίσοι: Να είναι άνισοι, δηλαδή: Διάταξη Πραγματικών Αριθμών Έστω α, β πραγματικοί αριθμοί. Τι σχέση μπορεί να έχουν αυτοί οι αριθμοί; Μπορεί, να είναι ίσοι: α=β ή Να είναι άνισοι, δηλαδή: Πρόσθεση πραγματικών αριθμών Αν α, β ομόσημοι

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις6 Διαγωνοποίηση Ερμιτιανών Πινάκων

Ασκήσεις6 Διαγωνοποίηση Ερμιτιανών Πινάκων 7 Βασικά σημεία Ασκήσεις6 Διαγωνοποίηση Ερμιτιανών Πινάκων Το σύνηθες εσωτερικό γινόμενο στο και Ορθοκανονικές βάσεις και η μέθοδος Gram-Schmidt Ορισμός, Ερμιτιανού πίνακα και μοναδιαίου πίνακα Ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις στα Σύνολα

Επαναληπτικές Ασκήσεις στα Σύνολα Επαναληπτικές Ασκήσεις στα Σύνολα ) Εξετάστε αν η παρακάτω πρόταση είναι αληθής για οποιαδήποτε σύνολα Α,Β,C. Δικαιολογήστε την απάντηση σας Αν A B και B C, τότε Α C έστω Β {α,β,γ}, αφού Α B τότε ένα παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Ι. ΠΡΑΞΕΙΣ. Ορισµός 2 A. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Έστω E ένα µη κενό σύνολο. Κάθε απεικόνιση f: E x E E λέγεται εσωτερική πράξη επί του E.

Ι. ΠΡΑΞΕΙΣ. Ορισµός 2 A. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Έστω E ένα µη κενό σύνολο. Κάθε απεικόνιση f: E x E E λέγεται εσωτερική πράξη επί του E. Ι. ΠΡΑΞΕΙΣ A. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Ορισµός Έστω E ένα µη κενό σύνολο. Κάθε απεικόνιση f: E x E E λέγεται εσωτερική πράξη επί του E. Παραδείγµατα:. Η ισότητα x y = x y είναι µια πράξη επί του *. 2. Η ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο: ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΘΕΜΑ Α Άσκηση, μιγαδικοί αριθμοί να αποδείξετε ότι: Αν = Έχουμε: = ( ) ( ) ( ) ( ) = = =. Το τελευταίο ισχύει, άρα ισχύει και η ισοδύναμη αρχική σχέση.

Διαβάστε περισσότερα

a = a a Z n. a = a mod n.

a = a a Z n. a = a mod n. Αλγεβρα Ι Χειμερινο Εξαμηνο 2017 18 Διάλεξη 1 Ενότητα 1. Πράξεις: Πράξεις στο σύνολο S, ο πίνακας της πράξης, αντιμεταθετικές πράξεις. Προσεταιριστικές πράξεις, το στοιχείο a 1 a 2 a n. Η πράξη «σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΟΜΕΣ Ι. Προτεινοµενες Ασκησεις - Φυλλαδιο 1

ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΟΜΕΣ Ι. Προτεινοµενες Ασκησεις - Φυλλαδιο 1 ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΟΜΕΣ Ι Τµηµα Β Προτεινοµενες Ασκησεις - Φυλλαδιο 1 ιδασκων: Α. Μπεληγιάννης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://users.uoi.gr/abeligia/algebraicstructuresi/asi2016/asi2016.html Πέµπτη 25 Φεβρουαβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύ

Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύ Θεωρία Υπολογισμού Ενότητα 3: Συναρτήσεις - σχέσεις Τμήμα Πληροφορικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα