ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ηράκλειο, 21 Σεπτεµβρίου 2010 ΘΕΜΑ: «Ι ΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Μ. Κ. (ΜΙΓΑ ΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ) »

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ηράκλειο, 21 Σεπτεµβρίου 2010 ΘΕΜΑ: «Ι ΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Μ. Κ. (ΜΙΓΑ ΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ) - 2010»"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ηράκλειο, 1 Σεπτεµβρίου 010 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ /ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ. Ε. Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ηµήτριος Ι. Μπουνάκης Σχολικός Σύµβουλος Μαθηµατικών Ταχ. /νση : Μονοφατσίου 8 Ταχ. Κώδικας : ΗΡΑΚΛΕΙΟ Τηλ. Κατοικίας : Κινητό : Προς : Τους κ. κ. Kαθηγητές Μαθηµατικών του Ν. Ρεθύµνου και Ν. Ηρακλείου αρµοδιότητάς µου. Κοιν.: Προϊστάµενο Επιστηµονικής & Παιδαγωγικής Καθοδήγησης /θµιας Εκπ/σης Κρήτης. ΘΕΜΑ: «Ι ΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Μ. Κ. (ΜΙΓΑ ΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ) - 010» Αγαπητοί Συνάδελφοι, Πριν τρία χρόνια σας είχα στείλει διδακτικό υλικό για τα Μαθηµατικά κατεύθυνσης Γ Λυκείου. Στα χρόνια αυτά έκανα στο υλικό αυτό µικρές βελτιώσεις και κρίνω σκόπιµο να σας το στείλω. Έτσι σήµερα σας στέλνω το διδακτικό υλικό που αναφέρεται στο κεφάλαιο των Μιγαδικών αριθµών, ενώ στην διάρκεια του χρόνου θα ακολουθήσει υλικό και για τα άλλα κεφάλαια. Ελπίζω στα κείµενα αυτά να βρείτε ιδέες, προτάσεις και ασκήσεις χρήσιµες για το µαθηµατικό και το διδακτικό σας έργο, αλλά και να θυµηθείτε κάποια σηµεία από τα πανεπιστηµιακά σας µαθήµατα που µπορούν να απαντήσουν σε πιθανές ερωτήσεις και απορίες δικές σας ή των µαθητών σας. Όπως έχω αναφέρει και άλλη φορά οι σηµειώσεις αυτές απευθύνονται µόνο στους διδάσκοντες το µάθηµα. Eλπίζοντας ότι θα βρείτε στις σηµειώσεις αυτές χρήσιµα στοιχεία για την διδασκαλία σας, περιµένω και τις δικές σας παρατηρήσεις και συµπληρώσεις. Αυτονόητη θεωρώ την διατήρηση του αρχείου στο σχετικό φάκελο (υλικό και ηλεκτρονικό) του σχολείου. Καλή δύναµη

2 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις, Επισηµάνσεις και Ασκήσεις στο κεφάλαιο των Μιγαδικών αριθµών (.1,.,.3) Α. Προαπαιτούµενες Γνώσεις 1. Τα 3-4 πρώτα µαθήµατα είναι χρήσιµο να αφιερωθούν σε µια επανάληψη βασικών εννοιών και ασκήσεων από την κλασική Άλγεβρα της Α Λυκείου (ταυτότητες, ανισοταυτότητες, απόλυτη τιµή, τριώνυµο) και από την Β Λυκείου κατεύθυνσης (συνθήκες παραλληλίας και καθετότητας διανυσµάτων, ορισµοί και εξισώσεις κωνικών τοµών). Η επανάληψη θα συµπληρωθεί στην εισαγωγή του Α κεφαλαίου της Ανάλυσης µε υπενθύµιση γνώσεων από την Άλγεβρα της Β Λυκείου (κυρίως εκθετική, λογάριθµοι). Β. Ορισµός και πράξεις Μιγαδικών 1. Εισαγωγή στους Μιγαδικούς αριθµούς. Μια πρώτη συζήτηση, για αφόρµηση (πρόκληση ενδιαφέροντος) Είναι φανερό ότι η εξίσωση χ + = 0 δεν έχει λύση στο σύνολο Ν των φυσικών αριθµών, έχει όµως στο ευρύτερο σύνολο Ζ των ακεραίων αριθµών. Όµοια η εξίσωση 3x = 1 δεν έχει λύση στο σύνολο Ζ, αλλά έχει στο ευρύτερο σύνολο Q των ρητών. Όµοια η εξίσωση χ = 3 δεν έχει λύση στο σύνολο των ρητών, αλλά έχει λύση στο σύνολο των αρρήτων, άρα στο ευρύτερο σύνολο R των πραγµατικών αριθµών. Επίσης είναι γνωστό ότι και η εξίσωση χ = - 1 δεν έχει λύση στο σύνολο R, δηλαδή ουσιαστικά δεν έχει έννοια στο σύνολο R η τετραγωνική ρίζα του αριθµού -1. Γενικά, κάθε δευτεροβάθµια εξίσωση µε αρνητική διακρίνουσα, όπως γνωρίζουµε, δεν έχει λύσεις στο σύνολο R. Η πορεία αυτή µας δηµιουργεί την ελπίδα µήπως και οι εξισώσεις αυτές έχουν λύσεις σε ένα άλλο ευρύτερο σύνολο αριθµών. Ιστορικά όµως η ανάγκη δηµιουργίας νέων αριθµών δεν προέκυψε από την λύση των δευτεροβαθµίων εξισώσεων, αλλά από τη λύση των τριτοβαθµίων εξισώσεων και συνεχίζουµε όπως στην εισαγωγή του βιβλίου... Ιστορικά στοιχεία (εκτός αυτά του βιβλίου) Οι µιγαδικοί αριθµοί είναι σχετικά πρόσφατη ανακάλυψη, όχι ενός ανθρώπου αλλά πολλών. Φαίνεται ότι οι µιγαδικοί αριθµοί εισήχθησαν στα Μαθηµατικά, από τον John Wallis (1673). Όµως, πολύ πριν από αυτόν, το πρόβληµα του υπολογισµού τετραγωνικής ρίζας αρνητικού αριθµού είχε τεθεί από παλιά (π.χ. Ήρων (50 µ.χ.), ιόφαντος (75 µ.χ.), Mahavira (850 µ.χ.), Bhaskara (1150 µ.χ.) κλπ.). Ο Wallis στο Algebra (cap. LXVI, Vol. II, p. 86, έκδοση στα Λατινικά), λέει ότι, «η τετραγωνική ρίζα ενός αρνητικού αριθµού αν και αδύνατος, δεν είναι ωστόσο πιο ακατανόητη από έναν αρνητικό αριθµό». Ονοµάζει τις ποσότητες αυτές φανταστικές και φτάνει µέχρι το σηµείο να θεωρήσει έναν άξονα κάθετο προς τον άξονα των πραγµατικών αριθµών και να πει ότι αυτός θα έπρεπε να λέγεται άξων των φανταστικών ποσοτήτων. Πέραν του σηµείου αυτού όµως, δεν προχωρά. Την συνέχεια της µελέτης των φανταστικών ποσοτήτων την ανέλαβε ο Leibnitz (1676) και ο Jean Bernoulli (170). Γεωµετρική αναπαράσταση των µιγαδικών αριθµών έδωσαν οι Wessel (1797), Argand (1806) και

3 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί 3 Gauςς (1831). Τέλος ο W. R. Hamilton ( ) θεµελίωσε αργότερα µε αλγεβρικό τρόπο τη θεωρία των µιγαδικών αριθµών. Για περισσότερες λεπτοµέρειες βλ. History of Mathematics. Vol II, σελ. 61, του D.E. Smith, έκδοση Dover. Η εισαγωγή αυτή είναι απαραίτητη ώστε να φανεί η αναγκαιότητα εισαγωγής των µιγαδικών αριθµών. Στο σηµείο αυτό πρέπει να επισηµάνουµε στους µαθητές το τόλµηµα και συνάµα το ρίσκο της ανθρώπινης (επιστηµονικής) φαντασίας, στηριζόµενης στη διαίσθηση, να δεχθεί ένα ανύπαρκτο για τα καθιερωµένα «αριθµό» (συµβολικά τον i) µε την ιδιότητα i = -1 και να καλπάσει σε νέα άγνωστα επιστηµονικά πεδία. Ο συµβολισµός 1 = i οφείλεται στον Euler. Αποφεύγουµε όµως να χρησιµοποιούµε τον συµβολισµό 1 όπως θα εξηγήσουµε παρακάτω. Καλό είναι τέλος να αναφέρουµε ότι κάθε πολυωνυµική εξίσωση οποιουδήποτε βαθµού, µε συντελεστές µιγαδικούς, έχει πάντα λύση στο νέο σύνολο αριθµών (σύµφωνα µε το θεµελιώδες θεώρηµα της Άλγεβρας που διατύπωσε πρώτος ο D Alembert, αλλά απέδειξε ο Gauss στην διδακτορική του διατριβή το 1799) και ως συνέπεια αυτού όλες οι λύσεις της, πλήθους όσο ο βαθµός της, είναι µιγαδικοί αριθµοί και έτσι δεν υπάρχει πια ανάγκη για νέους αριθµούς. Εδώ πρέπει να γίνει η επισήµανση ότι το θεώρηµα αυτό δεν είναι στην εξεταστέα ύλη και δεν πρέπει να χρησιµοποιείται στις εξετάσεις, αλλά καλό είναι να το γνωρίζουν. Έχει παρατηρηθεί τα προηγούµενα χρόνια, ότι µερικοί µαθητές, το θεωρούν δεδοµένο και το χρησιµοποιούν σε ασκήσεις µε εξισώσεις που αντιµετωπίζονται µε µέσα της Ανάλυσης.. Ο τρόπος εισαγωγής των Μιγαδικών αριθµών από το σχολικό βιβλίο δεν είναι αυστηρά Μαθηµατικός, αλλά είναι ένας επαγωγικο-παραγωγικός τρόπος κατάλληλος για µαθητές που έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή µε τους µιγαδικούς αριθµούς. Χρήσιµο είναι να επισηµανθεί ότι κάθε πραγµατικός αριθµός χ = χ + i0 είναι και µιγαδικός ενώ δεν ισχύει το αντίστροφο. Η γεωµετρική αναπαράσταση του C τονίζει ακόµη περισσότερο αυτή την διαφορά. Ένας µη µηδενικός µιγαδικός αριθµός που δεν είναι πραγµατικός λέγεται καθαρά µιγαδικός αριθµός. Το 0 είναι ένας πραγµατικός αριθµός, αλλά τον θεωρούµε (καταχρηστικά) και φανταστικό. Αυτό δικαιολογείται και από την εποπτεία, αφού ανήκει και στον y-άξονα που είναι ο φανταστικός άξονας, αλλά βοηθά και στην αποφυγή περιπτωσιολογίας σε διάφορα προβλήµατα. 3. Α. Συχνό είναι το λάθος των µαθητών να θεωρούν σε καρτεσιανή µορφή ένα οποιοδήποτε µιγαδικό που έχει την µορφή ζ + ωi, π.χ. α = - + (3-i)i ή β = (+i)+3i. Xρειάζεται λοιπόν να τονιστεί, όχι µόνο λεκτικά (ότι πρέπει ζ R και ω R) αλλά και «βιωµατικά» π.χ. α = - + (3 - i)i = - + 3i +1 = i, οπότε Re(α) = -1, Im(α) =3 κλπ. Β. Η ισοδυναµία α + βi = γ + δi α = γ και β = δ, δικαιολογείται από το σχ. βιβλίο λόγω της παραδοχής της µοναδικότητας του µιγαδικού α + βi, δηλαδή της µοναδικότητας των α, β. Μπορούµε όµως, µετά την διδασκαλία των 4 πράξεων, να δώσουµε -3 αριθµητικές παραστάσεις (ή να πουν οι µαθητές δικές τους) µε πραγµατικούς αριθµούς και τον i συνδεδεµένους µε τις 4 πράξεις, που τελικά µετά τις πράξεις καταλήγουν υποχρεωτικά στην τελική ( ανηγµένη ) µορφή α + βi, µε α, β µοναδικούς ασφαλώς πραγµατικούς αριθµούς. Αυτό µπορεί να µην αποδεικνύει την µοναδικότητα αλλά πείθει και είναι αρκετό για την φάση αυτή. Γ. Η ισοδυναµία α + βi = γ + δi α = γ και β = δ, ισχύει µόνο αν όλοι οι αριθµοί α, β, γ, δ είναι πραγµατικοί, π.χ. είναι (i + 1) +3i = (1 + i) + 4i αλλά δεν ισχύει i + 1 = 1+i ή 3 = 4.

4 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί 4 4. ιαφορές των συνόλων R και C: α. Η γνωστή ισοδυναµία στο R, z κ + ω λ = 0 z = ω = 0 (κ, λ Ν*), δεν ισχύει στους µιγαδικούς, π.χ. 1 + i = 0. β. εν µπορούµε να ορίσουµε διάταξη στο σύνολο των µιγαδικών. Ο ορισµός καταρχήν κάποιας «φυσικής» διάταξης συµβιβαστής µε τις πράξεις πρόσθεσης και πολλαπλασιασµού του C και λαµβάνοντας υπόψη την διάταξη του R, παρουσιάζει προβλήµατα: Αν π.χ. ορίσουµε ως θετικό ένα µιγαδικό µε α + βi > 0 α > 0 και β > 0, τότε ενώ το άθροισµα δυο τέτοιων θετικών µιγαδικών είναι θετικός, όπως εύκολα αποδεικνύεται, δεν ισχύει το ίδιο για το γινόµενο: ενώ 1+i > 0 και 1+i > 0 το γινόµενό τους είναι (1+i)(1+i) = -1+3i που δεν είναι θετικός σύµφωνα µε τον ορισµό µας, άρα ο πολλαπλασιασµός δεν θα είναι συµβατός µε την διάταξη αυτή (όπως θα περιµέναµε) κλπ. Πιο γενικά, η ισότητα i = -1, απαγορεύει τον ορισµό διάταξης σο C: Ας υποθέσουµε ότι υπάρχει µια διάταξη «<» (εννοείται ολική) στο C συµβιβαστή µε τις πράξεις +,.Tότε (εξ ορισµού της ολικής- διάταξης σε σώµα ) θα υπάρχει ένα µη κενό υποσύνολο Θ του C ώστε : για κάθε ζ C να ισχύει ζ = 0 ή ζ Θ ή ζ Θ και για κάθε ζ, ω Θ να ισχύουν ζ + ω Θ και ζ ω Θ. Ας ονοµάσουµε θετικό (>0) ένα αριθµό του Θ, οπότε αρνητικός (<0) είναι ένας µιγαδικός ζ, συµβολικά ζ < 0, όταν -ζ Θ ή ζ > 0. Ο i δεν είναι µηδέν, οπότε (εξ ορισµού) θα έχουµε i > 0 ή i < 0. Θα δείξουµε ότι και τα δυο οδηγούν σε άτοπο. Αν i > 0, τότε i i > 0 ή -1>0 (βλ. σηµείωση). Άρα 1<0 (εξ ορισµού του αρνητικού), αλλά τότε και 1 = (-1)(-1) > 0, άτοπο (άρα 1>0)). Σηµείωση: Η σχέση -1>0 δεν είναι κατ αρχήν ψευδής, εφόσον η υποτιθέµενη διάταξη στο C δεν οφείλει να είναι επέκταση αυτής του R. Έτσι προχωρήσαµε και ουσιαστικά δείξαµε και (το θεώρηµα) ότι η µονάδα ενός διατεταγµένου σώµατος είναι θετικό στοιχείο (γνωστή πρόταση από την πανεπιστηµιακή άλγεβρα). Στο άτοπο µπορούµε να οδηγηθούµε και αλλιώς: -1 > 0, οπότε λόγω i > 0, θα έχουµε - i = (-1)i > 0, οπότε i < 0, άτοπο. Όµοια, αν i < 0 τότε - i > 0 (εξ ορισµού του αρνητικού), οπότε και (-i)(-i) > 0 ή -1>0 και λόγω - i > 0, i = (-1)(- i) > 0, άτοπο. Άρα δεν µπορεί να οριστεί διάταξη στο C συµβιβαστή µε τις πράξεις του +,. Μπορεί όµως να οριστεί µια άλλη «τυπική διάταξη» η λεγόµενη «λεξικογραφική» : Αν ζ = α + βi, ω = γ + δi, τότε ορίζουµε ζ < ω ( α < γ) ή ( α = γ και β < δ), έτσι π.χ.. 0 = (0, 0) < (0, 1) = i. Eποµένως, αν ζ C, ισχύει, ζ > 0 αν και µόνο (ζ R και ζ > 0). Όµοια αν ζ < 0. γ. εν ορίζουµε τετραγωνική ρίζα µιγαδικού. Αν θέλαµε π.χ. να ορίσουµε τετραγωνική ρίζα του i, ένα αριθµό (ασφαλώς) µε την ιδιότητα ζ = i, τότε αν ζ = χ + ψi, θα έχουµε

5 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί 5 (χ + ψi) = i χ - ψ = 0 και χψ = χ = ψ = 1 ή χ = ψ = -1 Άρα ζ = 1+i ή ζ= -1- i. ηλαδή ο i έχει δυο τετραγωνικές ρίζες. Το ίδιο αποδεικνύεται για κάθε µιγαδικό αριθµό. Πως όµως θα τις διακρίνουµε, αν θέλουµε να κάνουµε πράξεις µε αυτές, αφού στο C δεν έχουµε διάκριση µεταξύ θετικών και αρνητικών αριθµών ή άλλη διάκριση; εν ορίζεται λοιπόν (µονοσήµαντα) η τετραγωνική ρίζα µιγαδικού, όπως συµβαίνει στους (θετικούς) πραγµατικούς και έτσι δεν ορίζουµε τετραγωνική ρίζα µιγαδικού ούτε χρησιµοποιούµε το σύµβολο της ρίζας (τετραγωνικής ή άλλης). Συνέπεια αυτού είναι να µην ορίζουµε και δυνάµεις µιγαδικών µε εκθέτη ρητό, όπως συµβαίνει στους πραγµατικούς και περιοριζόµαστε µόνο σε δυνάµεις µιγαδικών µε εκθέτες ακέραιους Πάντως σε µερικά πανεπιστηµιακά βιβλία ορίζεται το σύµβολο z µε διπλή σηµασία, δηλαδή παριστάνει και τις δυο τετραγωνικές ρίζες του µιγαδικού z. Έτσι όµως ο τύπος φ(z) = z δεν ορίζει συνάρτηση κατά τα γνωστά (είναι µια πλειότιµος συνάρτηση). 5. Οµοιότητες των συνόλων R και C. Έχουν τις ίδιες πράξεις και τις ιδιότητες των πράξεων, µε συνέπειες : Α. Να ισχύουν στο C όλες οι γνωστές ταυτότητες στο R και ειδικά οι (πολύ χρήσιµες) z 3 + w 3 = (z + w)(z zw + w ), α 3 - β 3 = (α - β)(α + αβ + β ) z 3-1 = (z - 1)(z + z + 1), z = (z + 1)(z z + 1) (Προσοχή στις αξιοσηµείωτες παραστάσεις α ± αβ + β, z ± z + 1) Β. Ο αλγεβρικός λογισµός να γίνεται όπως στους πραγµατικούς αριθµούς λαµβάνοντας υπόψη ότι 1 + i = 0. Επίσης και η λύση συστηµάτων µιγαδικών γίνεται µε τις γνωστές µεθόδους από τους πραγµατικούς αριθµούς Γ. Οι δυνάµεις µιγαδικών (µε εκθέτες µόνο ακέραιους) να έχουν τις γνωστές από τους πραγµατικούς αριθµούς ιδιότητες. 6. α. Το µιγαδικό επίπεδο (Μ.Ε.) ή επίπεδο Gauss, δεν ταυτίζεται µε το καρτεσιανό επίπεδο. Το Μ.Ε. έχει επιπλέον στοιχεία (δοµή). Ενώ ως προς τις πράξεις πρόσθεση και αφαίρεση δεν υπάρχει διαφορά, στο Μ.Ε. ορίζεται γινόµενο και πηλίκο µιγαδικών, ενώ στο καρτεσιανό δεν ορίζουµε γινόµενο διανυσµάτων (ως εσωτερική πράξη, το εσωτερικό γινόµενο δεν είναι ως γνωστό εσωτερική πράξη, ενώ το εξωτερικό είναι διάνυσµα αλλά όχι του επιπέδου των διανυσµάτων). β. Αν z = α + βi (α, β R) και Z η εικόνα του στο Μ.Ε., τότε Ζ(α, β) και OZ= (α, β) = (Re(z), Im(z)). ηλαδή, η διανυσµατική ακτίνα (δ. α.) ενός µιγαδικού είναι διάνυσµα µε συντεταγµένες το πραγµατικό και το φανταστικό µέρος του µιγαδικού αυτού, δηλαδή

6 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί 6 έχει τις ίδιες συντεταγµένες µε την εικόνα του z. Η µετάβαση από τους µιγαδικούς στις διανυσµατικές τους ακτίνες είναι χρήσιµη σε πολλά θέµατα µιγαδικών. γ. Κατ αναλογία µε τους πραγµατικούς αριθµούς, αντί να λέµε η εικόνα του µιγαδικού z, µπορούµε να λέµε απλά το σηµείο z ή ο µιγαδικός z και να εννοούµε από τα συµφραζόµενα την εικόνα του z. δ. Έστω z, ω C*, λ R, και Ζ, W οι εικόνες τους αντίστοιχα. Ισχύουν = z = λω αν και µόνο αν OZ λ OW και ειδικότερα z i. OZ OW υπάρχει λ > 0 µε z = λω > 0. ω ii. z OZ OW υπάρχει λ< 0 µε, z = λω < 0. ω (Μπορεί να δοθούν ως ασκήσεις και καλό είναι να αποµνηµoνευτούν) 7. Στο παραλληλόγραµµο της πρόσθεσης µιγαδικών y Z(z)z A(z+w) (z-w) W(w) O x -w H κύρια διαγώνιος ΟΑ ορίζει την δ.α. O Α = OZ+ Re( z + w), Im(z + w) του z + w, ενώ η άλλη διαγώνιος WZ = O την δ. α. O = WZ = OZ- Re( z w), Im(z w) της διαφοράς z - w. Άρα και z w OW = ( ) = (Ο ) = (ΖW) OW = ( ) Με βάση τα παραλληλόγραµµα ΟΖΑW, OWZ και χρησιµοποιώντας γνώσεις από την Γεωµετρία µπορούµε να αντιµετωπίσουµε πολλές ασκήσεις µιγαδικών. Π.χ. αν z + w = z - w τότε οι δ. α των µιγαδικών z, w είναι κάθετες και αντίστροφα. Πράγµατι, το παραλληλόγραµµο ΟΖΑW έχει ίσες διαγώνιες αν και µόνο είναι ορθογώνιο. Στο πολλαπλασιασµό των µιγαδικών, χρήσιµο είναι να δώσουµε και το γινόµενο (α + βi)(α - βi) = α + β, επισηµαίνοντας ότι ο µιγαδικός α + βi πολλαπλασιαζόµενος µε τον (συζυγή του) α βi δίνει πάντα γινόµενο πραγµατικό (και µάλιστα µη γ + δi αρνητικό) αριθµό. Έτσι όταν στην συνέχεια θέλουµε να βρούµε το πηλίκο (σε α + βi

7 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί 7 καρτεσιανή µορφή) θα έρθει φυσιολογικά το τέχνασµα του πολλαπλασιασµού και των δυο όρων µε τον α-βi για «να κάνουµε τον α + βi πραγµατικό». 8. υνάµεις του i: Παρατηρείται συχνά οι µαθητές την ιδιότητα i ν = i υ, ν = 4κ+υ, να την γενικεύουν για κάθε µιγαδικό ζ, δηλαδή να γράφουν ζ 4κ+υ = ζ υ. Καλό είναι λοιπόν να τονιστεί το σηµείο αυτό και µάλιστα να δοθεί ένα αντιπαράδειγµα, π.χ. (i) 5 (i) 1. Γ. Συζυγείς Μιγαδικοί 9. Οι σχέσεις z + z =α, z - z = βi χρήσιµο είναι να γραφούν και στη µορφή z + z z z z + z =Re(z), z - z = Im(z)i ή Re(z) =, Im(z) = i (έκφραση του πραγµατικού και φανταστικού µέρους µιγαδικού) 10. Κριτήρια πραγµατικού και φανταστικού αριθµού µε συζυγείς. Iσχύουν α) z R z = z β) z I z= - z Να τονίσουµε ότι τα κριτήρια αυτά χρησιµοποιούνται συνήθως σε θεωρητικά θέµατα (όπου δεν γράφουµε συνήθως τους µιγαδικούς σε καρτεσιανή µορφή) και προκύπτουν εύκολα από τις παραπάνω σχέσεις του βιβλίου. Μπορούν να χρησιµοποιούνται από τους µαθητές αλλά τουλάχιστον µε την αναφορά ότι προκύπτουν από τις σχέσεις z + z = α, z - z = βi του βιβλίου. 11. Αξιοσηµείωτες συζυγείς αριθµοί : z w, z w µε Re( zw ) = Re( z w), Im( zw ) = Im( z w) z w + z w = Re( zw ), z w z w = Im(zw ) i, z w z w = z w 0 1. Η ιδιότητα του πηλίκου συζυγών µπορεί να αποδειχθεί και µε την βοήθεια της z1 ιδιότητας γινοµένου συζυγών, παρατηρώντας ότι z1 = z κλπ. z 13. Αν w C-{0}, z C, τότε ισχύουν, z z w R R OZ // OW O, Z, W συνευθειακά, και w z z w I I OZ κάθετη στην OW. w (Να δοθούν ως ασκήσεις. Αποδεικνύονται και µε την βοήθεια του µέτρου) 14. Η εξίσωση αz + βz + γ = 0, α, β, γ R, α 0. Α. Η λύση της εξίσωσης αυτής διευκολύνεται αν προηγηθεί η λύση, ως προς ζ, της εξίσωση ζ = ω και να τονιστεί ότι ισχύει και στο C η ισοδυναµία ζ = ω ζ = ±ω. Β. Επισηµαίνουµε ότι την εξίσωση αυτή την λύνουµε µε τους συντελεστές να είναι µόνο πραγµατικοί αριθµοί και µε αυτή την προϋπόθεση έχει συζυγείς ρίζες όταν δεν

8 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί 8 έχει πραγµατικές. Επίσης ότι οι γνωστοί τύποι του Vieta ισχύουν και για µιγαδικές ρίζες και είναι αρκετά χρήσιµοι σε σχετικά θέµατα.. Μέτρο Μιγαδικού 15. Το µέτρο ενός µιγαδικού είναι επέκταση στο C της γνωστής έννοιας της απόλυτης τιµής πραγµατικού αριθµού. Έτσι προκύπτει, ειδικότερα, ότι το µέτρο ενός πραγµατικού αριθµού είναι ίσο µε την απόλυτη τιµή του. Για τον ορισµό λοιπόν του µέτρου µπορούµε να αρχίσουµε από τον γεωµετρικό ορισµό της απόλυτης τιµής πραγµατικού και να επεκταθούµε οµαλά στο µέτρο µιγαδικού. Στην συνέχεια να επιστρέψουµε αλγεβρικά στην απόλυτη τιµή πραγµατικού αριθµού ως ειδική περίπτωση. Ασφαλώς µερικά απλά παραδείγµατα υπολογισµού µέτρου δεν πρέπει να θεωρηθεί αυτονόητο ότι είναι εύκολη υπόθεση για όλους τους µαθητές 16. Ιδιότητες του µέτρου Α. Η ιδιότητα ζ = 0 ζ = 0 µας διευκολύνει µερικές φορές να δείξουµε ότι ένας µιγαδικός αριθµός ή µια αλγεβρική µιγαδική παράσταση είναι µηδέν. Β. Μέσω της (σηµαντικής) σχέσης z = z z γίνεται η «απαλλαγή» από το µέτρο. z z Χρήσιµες σε ασκήσεις είναι και οι ισοδύναµες σχέσεις z =, z = z z οι οποίες εκφράζουν ένα από τους z, z συναρτήσει του άλλου. Γ. Με την βοήθεια των σχέσεων z = -z = z = - z «απαλλασσόµαστε ή µετακινούµε τους συζυγείς ή τα πρόσηµα» µέσα στα µέτρα. Το τελευταίο είναι αρκετά χρήσιµο σε σχέσεις σχετικές µε εξίσωση κύκλου ή µεσοκαθέτου στο C.. Η ιδιότητα του µέτρου πηλίκου µπορεί να αποδειχθεί και µε την βοήθεια αυτής του z1 γινοµένου, παρατηρώντας ότι z1 = z, κλπ. z ν ν Ε. Η ιδιότητα z = z ή η αντίστοιχη στους συζυγείς, καλό είναι ζητηθεί από τους µαθητές να την αποδείξουν µε την µέθοδο της Μαθηµατικής επαγωγής για να φανεί η συνέχεια της Μαθηµατικής γνώσης, αλλά και θυµηθούν οι µαθητές την µέθοδο αυτή. Μια άµεση και καλή εφαρµογή αυτής της ιδιότητας είναι : να βρεθεί η απόσταση του i µιγαδικού ζ= από την αρχή του Μ.Ε. 17. Κριτήρια πραγµατικού και φανταστικού αριθµού µε µέτρα: z R z = z, z I z = - z. (καλό είναι να τα γνωρίζουν οι µαθητές, αλλά απαιτείται απόδειξη αν το αναφέρουν στις εξετάσεις!). Ιδιαίτερα να επισηµάνουµε το συχνό λάθος των µαθητών (z) = z (π.χ. i i ) και γενικά ότι (z) ν z ν, ν Ν*, (ζ + ω) ζ + ω κλπ.

9 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί Τριγωνική Ανισότητα. Α. Στην τριγωνική ανισοταυτότητα, z - ω z + ω z + ω. Αν Ζ, W οι εικόνες των z, ω αντίστοιχα, η ισότητα αριστερά ισχύει αν και µόνο OZ OW, ενώ δεξιά αν και µόνο OZ OW. Aυτό προκύπτει και από τον συλλογισµό ότι, αν τα σηµεία Ο, Ζ, W δεν είναι συνευθειακά τότε ορίζουν τρίγωνο και ισχύουν αυστηρά οι ανισότητες στο τρίγωνο ΟΖW, άρα τα σηµεία Ο, Ζ,W είναι συνευθειακά κλπ.. Υπενθυµίζουµε και την αντίστοιχη (τριγωνική) ανισοϊσότητα στα διανύσµατα. OZ OW OZ+ OW OZ + OW. Β. Ως άµεσες εφαρµογές της τριγωνικής ανισότητας µπορούν να δοθούν οι ασκήσεις : αν α, β, γ µιγαδικοί αριθµοί τότε ισχύουν i) α - β α + β ii) α - β α + β, iii) α - β α - γ + γ - β Γ. Ας σηµειωθεί ακόµη ότι σε προβλήµατα µέγιστων ή ελάχιστων όταν χρησιµοποιούµε την τριγωνική ανισότητα, πρέπει να εξασφαλίζεται απαραίτητα η ισότητα για να έχουµε ακρότατο. Π.χ. αν ζ = 1, ω = τότε το µέγιστο της παράστασης ζ + ω, για την οποία έχουµε ζ + ω ζ + ω = 3, δεν είναι οπωσδήποτε το 3, αλλά ίσως είναι το 3 (δεν ξέρουµε δηλαδή αν υπάρχει µέγιστο). Απαιτείται να εξετάσουµε αν οι δ. α. ακτίνες των ζ, ω µπορούν να είναι οµόρροπες και (αν ζητείται ) για ποιους µιγαδικούς συµβαίνει αυτό. Συχνά όµως τα σχετικά προβλήµατα αντιµετωπίζονται πιο άµεσα µε Γεωµετρικό τρόπο. 19. Απόσταση µιγαδικών Α. Η έκφραση της απόστασης των (εικόνων) δυο µιγαδικών ζ, ω µε την διαφορά ζ-ω είναι ένα ιδιαίτερο σηµαντικότερο θέµα στη τωρινή ύλη των Μιγαδικών και πρέπει να γίνει κατανοητή µέσα από απλές και ποικίλες ασκήσεις κατανόησης. Β. Εκτός από τους δυο γ. τ., τον κύκλο και την µεσοκάθετη που υπάρχουν στο βιβλίο, µπορούµε να αναφέρουµε και δυο άλλους σε µιγαδική µορφή: την έλλειψη z - z 1 + z - z = α και την υπερβολή z - z 1 - z - z = α ως άµεση εφαρµογή του ορισµού των και ως άσκηση την παραβολή, που έχει την µιγαδική µορφή (z z ) = 4p(z + z ). Ε. Μεθοδολογικές Σηµειώσεις 1. Αν ζ = ω τότε ζ = ω και γενικά ζ ν = ω ν (ν Ν*) αλλά δεν ισχύει το αντίστροφο (όπως και στο R). Ισχύει όµως ζ = ω ζ = ±ω, µόνο όµως µε εκθέτη. γιατί αν ν ακέραιος, ν > 1, τότε η ισότητα ζ ν = ω ν δεν είναι ισοδύναµη µε ζ = ±ω. Π.χ. i 4 = Ισχύει, ζ = ω ζ = ω (απαλλαγή ή µετακίνηση συζυγών σε ισότητα). 3. Ισχύει, ζ = ω ζ = ω (πολύ χρήσιµη σε ασκήσεις µε δυνάµεις, ιδίως µεγάλες, µιγαδικών) (αλλά δεν ισχύει το αντίστροφο : i = -i, ιδιαίτερη προσοχή σ αυτό. Υπόψη και η άσκηση 50.Β παρακάτω).

10 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί Πολλές γνώσεις από τα Μαθηµατικά Κατεύθυνσης Β Λυκείου είναι χρήσιµες στην αντιµετώπιση θεµάτων µε µιγαδικούς αριθµούς. Ιδιαίτερα επισηµαίνουµε τις συνθήκες παραλληλίας και καθετότητας διανυσµάτων, το εσωτερικό γινόµενο, την εξίσωση ευθείας και τις κωνικές τοµές. 5. Συχνή είναι η τάση των µαθητών σε ασκήσεις µιγαδικών να γράφουν αµέσως τους µιγαδικούς σε καρτεσιανή µορφή µε ολέθρια συνήθως αποτελέσµατα. Να τονιστεί ότι αυτή η γραφή δεν µας βοηθά καθόλου σε θεωρητικές ασκήσεις (όπου συνήθως εργαζόµαστε µε τις ιδιότητες) και εν πάση περιπτώσει είναι η τελευταία µας κίνηση αν βλέπουµε ότι δεν µπορούµε να προχωρήσουµε αλλιώς. 6. Σε θέµατα ακρότατων αποστάσεων µιγαδικών σχετικά µε κύκλους και ευθείες, χρήσιµο είναι να έχουµε υπόψη τις παρακάτω προτάσεις της Ευκλείδειας Γεωµετρίας: Α. Αν η αρχή του Μ.Ε. βρίσκεται εκτός ενός κύκλου, τότε απ όλους τους µιγαδικούς που ανήκουν στο κύκλο αυτό, την µικρότερη και την µεγαλύτερη απόσταση (µέτρο) από την αρχή του Μ.Ε. την έχουν οι µιγαδικοί που αντιστοιχούν στα (αντιδιαµετρικά) σηµεία τοµής της διακεντρικής ευθείας που διέρχεται από την αρχή του Μ.Ε. µε τον κύκλο. Β. Αν µια ευθεία βρίσκεται εκτός κύκλου, τότε απ όλους τους µιγαδικούς που ανήκουν στο κύκλο αυτό, την µικρότερη και την µεγαλύτερη απόσταση από την ευθεία αυτή την έχουν αυτοί που αντιστοιχούν στα σηµεία τοµής της κάθετης από το κέντρο του κύκλου στην ευθεία αυτή, µε τον κύκλο. Γ. Αν δυο µιγαδικοί κινούνται πάνω σε δυο µη τεµνόµενους κύκλους, χωριστά, τότε η ελάχιστη και η µέγιστη απόσταση τους αντιστοιχεί σε µιγαδικούς µε εικόνες τα σηµεία τοµής της διακεντρικής ευθείας µε τους κύκλους αυτούς. Γενικά, µε την βοήθεια κυρίως της Γεωµετρίας και δευτερευόντως της Άλγεβρας αντιµετωπίζονται ευκολότερα πολλά θέµατα µιγαδικών. Έτσι, ιδίως σε δύσκολες ασκήσεις µιγαδικών ας φέρνουµε κατά νου πρώτα τον γεωµετρικό τρόπο λύσης. 7. Γεωµετρικοί τόποι µερικές επισηµάνσεις. Στα προβλήµατα γεωµετρικών τόπων (γ. τ.) απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή: α) Να αναφέρονται τα δεδοµένα και τα σταθερά του προβλήµατος, β) Να αναφέρεται µε σαφήνεια η ιδιότητα που έχει το σηµείο του οποίου ζητούµε τον γεωµετρικό τόπο, και γ) πρέπει να αποδεικνύεται το ορθό και το αντίστροφο. Γνωστή είναι η ασάφεια σε θέµα των απολυτηρίων εξετάσεων του 006, αλλά δεν θα το σχολιάσω εδώ. Θα σχολιάσω όµως ένα θέµα των εισαγωγικών εξετάσεων τέκνων Ελλήνων εξωτερικού (θετικής κατεύθυνσης) που δόθηκε πριν λίγα χρόνια, επειδή το θεωρώ διδακτικότερο. ΘΕΜΑ Έστω ότι για ένα µιγαδικό αριθµό z ισχύει (5z - 1) 5 = (z - 5) 5 : α) Nα δείξετε ότι 5z -1 = z - 5. β) Nα δείξετε ότι z = 1. γ) Αν w = 5z + 1 να βρεθεί ο γεωµετρικός τόπος των εικόνων Μ(w) στο µιγαδικό επίπεδο.

11 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί 11 Κατ αρχή το (α) προκύπτει από την δεδοµένη σχέση παίρνοντας τα µέτρα, ενώ το (β) είναι συνέπεια και συνέχεια του (α). Για το (γ) «λύνουµε την w = 5z + 1 ως προς z και αντικαθιστούµε στην z = 1, οπότε προκύπτει ο κύκλος w - 1 = 5». Ασάφεια υπάρχει στο (γ) ερώτηµα. Ωραία, να βρεθεί ο γεωµετρικός τόπος των εικόνων Μ(w) στο µιγαδικό επίπεδο, προφανώς (κατά τον εξεταστή) όταν µεταβάλλεται ο z (που έπρεπε να αναφέρεται), αλλά που µεταβάλλεται ο z; Ίσως (ή προφανώς;) εννοεί ο εξεταστής, στον µοναδιαίο κύκλο (από το ερώτηµα (β)), αλλά αυτό από πού προκύπτει; Το (γ) είναι ένα ανεξάρτητο ερώτηµα και έπρεπε οπωσδήποτε να αναφέρεται που µεταβάλλεται ο z. Το ότι πολλές φορές στα διάφορα θέµατα «επικρατεί η συνήθεια» να θεωρείται «αυτονόητο» ένα επόµενο ερώτηµα να λαµβάνει υπόψη του το συµπέρασµα του προηγουµένου, απλά είναι µια κακή και επικίνδυνη συνήθεια, που µόνο σύγχυση µπορεί να δηµιουργήσει σε µαθητές και βαθµολογητές και ως εξεταστές πρέπει να την αποφεύγουµε γενικώς. Γιατί όµως ο z να µην µεταβάλλεται ώστε (υπόθεση) (5z - 1) 5 = (z - 5) 5 ; Θα µπορούσε κάλλιστα κάποιος µαθητής να το εκλάβει έτσι, και έτσι είναι το σωστό, αφού τα αρχικά δεδοµένα καλύπτουν όλα τα ερωτήµατα, οπότε η συνεπαγωγή (5z - 1) 5 = (z - 5) 5 w - 1 = 5 θα προέκυπτε, µέσω των ερωτηµάτων (α), (β), ασφαλώς δυσκολότερα. Το αντίστροφο όµως, που πρέπει ασφαλώς να αποδειχθεί µια και έχουµε γεωµετρικό τόπο, δηλαδή η συνεπαγωγή w - 1 = 5 (5z - 1) 5 = (z - 5) 5, δεν µπορεί να αποδειχθεί, γιατί δεν ισχύει! Το ζήτηµα είναι ότι οι σχέσεις (5z - 1) 5 = (z - 5) 5, z = 1, δεν είναι ισοδύναµες, απλά η πρώτη συνεπάγεται την δεύτερη. Καλύτερα λοιπόν θα ταν το (γ) ερώτηµα να είχε δοθεί ως εξής : (γ) Αν w = 5z + 1 να βρεθεί ο γεωµετρικός τόπος των εικόνων Μ(w) στο µιγαδικό επίπεδο, όταν η εικόνα του z µεταβάλλεται (σ ολόκληρο) στον µοναδιαίο κύκλο. Μια άλλη παρατήρηση που µπορεί να γίνει εδώ, αλλά δεν αφορά τους µαθητές, είναι ότι οι µιγαδικοί z µε την ιδιότητα (5z - 1) 5 = (z - 5) 5 δεν είναι άπειροι, αλλά ακριβώς 5, ως λύσεις µιας πολυωνυµικής εξίσωσης 5 ου βαθµού. Άρα και οι µιγαδικοί w είναι ακριβώς 5, εποµένως ο ζητούµενος γεωµετρικός τόπος δεν είναι ο κύκλος w - 1 = 5, αλλά µόνο 5 σηµεία του κύκλου αυτού! Είναι σχεδόν βέβαιο ότι κανείς µαθητής δεν θα έδωσε αυτή την σωστή απάντηση, χωρίς δική του βέβαια υπαιτιότητα, αλλά σίγουρα πολλοί βαθµολογήθηκαν µε άριστα, αφού οι εκπτώσεις στην βαθµολογία σε αυτές τις περιπτώσεις είναι αναπόφευκτες. Έτσι λοιπόν το σωστότερο τελικά θα ταν το ερώτηµα (γ) να είχε διατυπωθεί ως εξής: (γ) Αν w = 5z+1 να βρεθεί η καµπύλη πάνω στην οποία ανήκουν οι εικόνες των µιγαδικών w 8. Από τις παρακάτω ασκήσεις ο διδάσκων µπορεί να επιλέξει όσες κρίνει σκόπιµο όταν θα διδάσκει τους µιγαδικούς, αλλά και στο τέλος, στη γενική επανάληψη. Όµως προτού γίνει αυτό πρέπει απαραίτητα να λυθούν όσες ασκήσεις κριθούν σκόπιµο από το σχ. βιβλίο, συµπεριλαµβανοµένων των ασκήσεων κατανόησης και των γενικών ασκήσεων. Οι ασκήσεις της σελίδας 1 του σχ. βιβλίου αναφέρονται σε ενότητα εκτός ύλης αλλά οι ασκήσεις 8 (Α οµάδας) και 4, 6, 7, 8 (Β οµάδας) µπορούν να λυθούν και καλό είναι να δοθούν, ίσως προαιρετικές. Το ίδιο µπορεί να γίνει και µε τις παρακάτω ασκήσεις µε αστερίσκο.

12 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠAΝΑΛΗΨΗΣ ΜΙΓΑ ΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ A. Ορισµός Πράξεις Μιγαδικών 1. α) Να υπολογίσετε τους πραγµατικούς αριθµούς x, y για τους οποίους ισχύει (x - i)(4 + yi) = x(4i + yi - 1) β) Να λύσετε το σύστηµα ( zi + ω = 1 + 3i, z ωi = i).. Να γράψετε σε καρτεσιανή µορφή τους µιγαδικούς ζ = (-3 + i) 3 + i 3 i + (5 - i)(3 + i), z = +, ω = -008(συνθ - iηµθ) 3 i 3 + i 3. A. Αν ω =1-i 3 να υπολογίσετε τους αριθµούς ω 3, ω 005. Β. Να λύσετε τις εξισώσεις α) z + zi = i, β) z = 3-4i, γ) z 3 = -8, δ) z 3 + z(z+1) + 1= Να προσδιορίσετε τους µιγαδικούς α, β ώστε να ισχύει επιτρεπτό µιγαδικό z. α β + = για κάθε z + i z i 1+ z (Aπ. i, -i) 5. α) Aν Α(α), Β(β), α, β C τότε η δ. α. του µιγαδικού α - β ισούται µε το διάνυσµα AB: Α. Σωστό Β. Λάθος β) Αν η διανυσµατική ακτίνα (δ. α.) του µιγαδικού ω = z σχηµατίζει γωνία 60 ο µε τον ηµιάξονα Οx, τότε η εικόνα του z είναι σηµείο της ευθείας Α. y = ( 3 /3)x, x > 0, B. y = x 3 Γ. y =x 3,. y = -x 3, x>0. γ) Αν z = -3ω και η δ. α. του z σχηµατίζει µε τον ηµιάξονα Οx γωνία 40 ο, τότε η δ. α. του ω σχηµατίζει µε τον ηµιάξονα Οx γωνία Α.180 ο Β. -80 ο Γ. 60 ο. 150 ο. δ) Αν z = x - yi, τότε Im(-z ) = A. xyi, B. xyi, Γ. xy. xy. ε) Αν ζ + ω = 0 τότε Α. ζ = ω = 0 B. ζ = 0 ή ω = 0 Γ. άλλο στ) Αν ζ + 1 = ζ, τότε ζ 3 + ζ 004 =, Α. 1, Β. -1, Γ. i,., Ε. 0. ζ) Αν z, w C, z + iw = 0 τότε Α. z = w = 0 Β. z = 0 ή w = 0 Γ. άλλο. 6. Να βρεθούν οι µιγαδικοί z, ω ώστε η εξίσωση zx + ωx = ω + 4 να έχει 010 λύσεις ως προς x στο σύνολο C. z 4z + 3 x + i 7. Να βρεθεί το πεδίο ορισµού των συναρτήσεων f (z) = g(x) = 3 z 1 x 4 (στο 1 σύνολο C ) και στην συνέχεια να απλοποιηθεί ο τύπος τους. 8. α) Αν a, b, c µιγαδικοί δείξετε ότι Re(a + b + c) = Re(a) + Re(b) + Re(c), Im(a + b + c) = Im(a) + Im(b) + Im(c).

13 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί 13 Στην συνέχεια να δείξετε ότι αν τρεις µιγαδικοί ανήκουν στο πρώτο τεταρτηµόριο του Μ.Ε., τότε και το άθροισµά τους ανήκει στο ίδιο τεταρτηµόριο. β) Αν ζ = α + (7α 5-i)i, α R, να βρεθεί ο α ώστε η εικόνα του ζ να ανήκει στην παραβολή y = x. 9*. Να υπολογίσετε τα αθροίσµατα S = i i i i 006, Σ = i + ( + 3i) + (4 + 5i) + (6 + 7i) + +(ν- + (ν-1)i), ν Ν*. 10. A. Να δειχθεί ότι οι εικόνες των µιγαδικών ζ = 3λ-1+i(6-13λ), λ R, ανήκουν σε ευθεία της οποίας να βρεθεί η εξίσωση. B. Αν ζ+(λ -λ+1)ω = 0, λ R να βρεθεί η γωνία των δ. α. των µιγαδικών ζ, ω. 11. Να βρεθούν οι πραγµατικοί αριθµοί x, y αν ισχύει η ισότητα (χ - ψ)ζ = χ + ψ - 6, όπου ζ C, µε ζ + ζ + = Nα βρεθεί ο γεωµετρικός τόπος των µιγαδικών z µε την ιδιότητα : z 1 Α) Η δ. α. του µιγαδικού u= να σχηµατίζει γωνία 30 ο µε τον x άξονα. z + 1 (Απ. τόξο κύκλου) z -1 Β) Ο µιγαδικός ω = να έχει εικόνα στον θετικό ηµιάξονα των y. z + 1 B. Συζυγείς Μιγαδικοί 13. α) Για τον αριθµό α = z ω + ω z, ισχύει A. α R B. α I Γ. α C,. α > 0. β) Για τον αριθµό α = z ω - ω z, ισχύει A. α R B. α I Γ. α C,. α = 0. γ) Η εξίσωση αζ + βζ + γ = 0, α, β, γ R έχει ρίζες κ, λ C µε κ λ. Ισχύει Α. κ, λ µιγαδικοί αριθµοί Β.κ, λ πραγµατικοί αριθµοί Γ.κ, λ φανταστικοί αριθµοί δ) Αν οι µιγαδικοί αριθµοί ζ,, ζ, -ζ, - ζ σχηµατίζουν (κυρτό) τετράπλευρο, τότε αυτό είναι : Α. Παραλληλόγραµµο Β. Ορθογώνιο Γ. Ρόµβος. τετράγωνο ε) Ο αριθµός (ζ + ζ ), ζ C, είναι : Α. µιγαδικός Β. φανταστικός Γ. µη θετικός. µη αρνητικός στ ) Ο αριθµός (ζ - ζ ), ζ C, είναι : Α. µιγαδικός Β. φανταστικός Γ. µη θετικός. µη αρνητικός 14. Έστω ζ, ω δυο καθαρά µιγαδικοί αριθµοί. Να αποδειχθεί ότι αν ισχύει µια από τις παρακάτω συνθήκες τότε οι αριθµοί αυτοί είναι συζυγείς. α) Το άθροισµα και το γινόµενό τους είναι πραγµατικοί αριθµοί. β) Το άθροισµα τους καθώς και το άθροισµα των τετραγώνων τους είναι πραγµατικοί αριθµοί. 15. Έστω z, ω C*. Να αποδειχθεί ότι α) ω z R ω/z R και ω z Ι ω/z Ι. β) Αν ω/z Ι τότε οι δ. α. των z, ω είναι κάθετες και αντίστροφα.

14 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί α) Να βρεθεί δευτεροβάθµια εξίσωση µε συντελεστές πραγµατικούς αριθµούς που έχει ρίζα τον αριθµό -3+5i. β) Αν κ, λ οι ρίζες της προηγούµενης εξίσωσης να δειχθεί ότι ο αριθµός ζ = κ ν + λ ν, είναι πραγµατικός για κάθε ν Ν. 17. A.Aν η εξίσωση ζ + αζ + β = 0, α, β C, έχει ρίζες συζυγείς να δειχθεί ότι α, β R. B.Nα βρείτε τον γεωµετρικό τόπο των εικόνων των µιγαδικών που ικανοποιούν την εξίσωση 3( z+ z) + i(z- z) + 4(zz - 1) +5(z z + 1) = α) Αν το πολυώνυµο Ρ(ζ) = αζ 3 + βζ + γζ + δ, α, β, γ, δ R, έχει ρίζα τον µιγαδικό z, να δειχθεί έχει ρίζα και τον συζυγή του. β) εδοµένου ότι κάθε πολυώνυµο ν βαθµού (µε συντελεστές µιγαδικούς) έχει ν µιγαδικές ρίζες, είναι δυνατόν το πολυώνυµο Ρ(ζ) να µην έχει πραγµατική ρίζα; γ) Αν η εξίσωση x 3 + βx + γx + δ = 0, β, γ, δ R, έχει λύση x = 3-5i, τότε αποκλείεται να έχει λύση την Α. 6, Β. 3+5i, Γ. 0,. +3i, E Έστω α, β, γ καθαρά µιγαδικοί αριθµοί και οι αριθµοί ω= α (β + γ) + β (γ + α) + γ (α + β), z = α (β - γ)+ β (γ - α)+ γ (α - β). Να δειχθεί ότι ο αριθµός ω είναι πραγµατικός, ενώ ο z φανταστικός. 1+ z 0. Έστω z C µε z z = 1, z 1,-1. Να αποδειχθεί ότι ο αριθµός α = z 1 1+ z φανταστικός, ενώ ο αριθµός β = z πραγµατικός. 009 είναι Γ. Μέτρο Μιγαδικού 1. Να υπολογίσετε τα µέτρα των µιγαδικών z C*, ν Ν*. 1 i 6 8i z v ω = + i, ζ =, q =, 5 + i 10 z ν. α) Αν z = z, τότε A. z R, B. z I, Γ. z C,. z = 0, E. z > 0. β) Αν z + z = 0, τότε A. z R, B. z I, Γ. z = 0,. z < 0, E. z C. γ) Οι εικόνες των µιγαδικών z µε i - 3 z = 1 ανήκουν σε κύκλο κέντρου A. Κ(i), B. K(-i), Γ. K(i/3),. K(-i/3), Ε. Κ(4) δ) Οι εικόνες των µιγαδικών ζ µε ζ + 1 = 1 + z - 1, ανήκουν σε Α. ευθεία, Β. κύκλο, Γ. έλλειψη,. υπερβολή. Ε. Παραβολή ε) Ο γ. τόπος των µιγαδικών w µε w + i + i + w = 6 είναι Α. ευθεία, Β. κύκλος, Γ. έλλειψη,. υπερβολή. Ε. Παραβολή Στ ) Αν ω z = z + ω τότε οι δ. α. των µιγαδικών z, ω είναι Α.οµόρροπες Β. αντίρροπες Γ.κάθετες.τεµνόµενες ζ) Ο γ.τ. των µιγαδικών ω µε ωi + 1 = ω+1 είναι

15 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί 15 A. η ευθεία y = x B. η ευθεία y = -x Γ.ο κύκλος Κ(-1+i). Άλλο 3. A. Αν o µιγαδικός z ανήκει στον κύκλο κέντρου 1-i και ακτίνας, να δειχθεί ότι 8 z + 5-7i 1 B.Αν α, β, γ µιγαδικοί αριθµοί τότε ισχύουν i) α β α + β, ii) α - β α - γ + γ - β 4. α) Να λυθεί η εξίσωση χ 3-4χ + χ + 6 = 0. β) Να δειχθεί ότι οι λύσεις της εξίσωσης αυτής είναι κορυφές ισοσκελούς τριγώνου. 5. A. Aν ισχύει (i 4ω) i 15 = να δείξετε ότι ο ω ανήκει σε κύκλο κέντρου 4 Κ(i/) και ακτίνας 1/4. Β. Αν z + i = 4ω, όπου ο µιγαδικός ω ανήκει στον προηγούµενο κύκλο και δεν είναι 1913 i + z φανταστικός, να δείξετε ότι ο αριθµός u = είναι φανταστικός. i z Γ. Ποια ιστορικά γεγονότα έγιναν τα έτη 1866, 1913; 6. Να βρεθεί ο γ. τ. των µιγαδικών ζ µε την ιδιότητα, το τρίγωνο µε κορυφές τους µιγαδικούς ζ, ζ και την αρχή των αξόνων να είναι ισόπλευρο. (Απ. δυο ευθείες εκτός αρχής) 7. Έστω z, ω C*. Nα αποδειχθεί ότι α) ότι z ω > 0 z ω > 0 ω z > 0, β) z - ω = z + ω ω z < 0, γ) z - ω = z - ω ω z > 0, δ) Re( z ω ) = z ω οι δ.α των z, ω οµόρροπες. ε) Αν z - ω = z + ω ή z - ω = z - ω τότε οι εικόνες των z, ω και η αρχή των αξόνων είναι σηµεία συνευθειακά (και αντίστροφα). 8. A.Να βρείτε το µέτρο του µιγαδικού ζ αν ισχύει ζ - 1 = ζ -. (Απ. 1) z w Β. Αν Re(z) Re(w) > 0, τότε η εικόνα του µιγαδικού ανήκει στο εσωτερικό του z + w µοναδιαίου κύκλου και αντίστροφα. 9. Α. Να βρεθούν οι µιγαδικοί αριθµοί ζ, ω µε την ιδιότητα ζ - ω + ω + i = 0 Β. Έστω α, β µιγαδικοί β 0. Να εξεταστεί αν οι µιγαδικοί α + β, α - β, α + i 3 β αποτελούν κορυφές ισοπλεύρου τριγώνου. 30. Aν ο λόγος των αποστάσεων του µιγαδικού z από τις εικόνες των µιγαδικών ζ 1 =-16 και ζ = -1 είναι 4, να δείξετε ότι ο z ανήκει σε κύκλο κέντρου O. 31. Έστω ζ = 3 και ω = 4 + 3i. α)να βρεθεί η µέγιστη και η ελάχιστη τιµή της παράστασης ζ + ω, β) Ποιο σηµείο του κύκλου ζ = 3 απέχει λιγότερο και ποιο περισσότερο από την εικόνα του ω; (Απ.8,, (1/5, 9/5), (-1/5, -9/5)) 3. Oι ρίζες των εξισώσεων - ω = ωi + i, ( z) i(005-3z) 008 = 0 έχουν εικόνες στον φανταστικό άξονα.

16 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί Να βρεθεί ο µιγαδικός ζ ώστε το τρίγωνο µε κορυφές τους µιγαδικoύς 1, -i και ζ να είναι ισόπλευρο. (Απ. ( 1± 3)(1 i) / ) 34. α) Να βρεθεί ο γεωµετρικός τόπος (γ. τ.) των µιγαδικών z που ικανοποιούν την εξίσωση (1 + i) z + (1 - i)z = 1. β) αν η εικόνα ενός µιγαδικού z κινείται πάνω στην ευθεία x + y = 1, να δειχθεί ότι ο ω = 1/z κινείται σε κύκλο, γ) αν ζω = 1-i να δειχθεί ότι ο ζ ανήκει σε ευθεία.. Επανάληψης 35. Α. Να βρεθεί ο x C ώστε ο αριθµός z = x(x + ) x i να είναι φανταστικός. Στην συνέχεια να βρεθεί ο z. Β. Αν α. β C, β 0, να δειχθεί ότι οι εικόνες των µιγαδικών α + β, α + i 3 β, α - β, α - i 3 β, σχηµατίζουν ρόµβο. 36. Έστω οι µιγαδικοί z = - 3i, ω = 3 + i. Να δείξετε ότι α) ω z = -i, β) z 19 +ω 19 = 0, γ) Ποιο ιστορικό γεγονός έγινε το 19; 37. ίνονται οι µιγαδικοί αριθµοί z = α + βi, όπου α, β R και w = 3z i z+ 4. α) Να αποδείξετε ότι Re(w) = 3α β + 4, Ιm(w) = 3β α. β) Να αποδείξετε ότι, αν οι εικόνες του w στο µιγαδικό επίπεδο κινούνται στην ευθεία µε εξίσωση y = x 1, τότε οι εικόνες του z κινούνται στην ευθεία µε εξίσωση y = x. γ) Να βρείτε ποιος από τους µιγαδικούς αριθµούς z, οι εικόνες των οποίων κινούνται στην ευθεία µε εξίσωση y = x, έχει το ελάχιστο µέτρο. (Παν/ες. 003) z α 38. Θεωρούµε τη συνάρτηση f (z) = µε α C, 0< α < 1, 0< z 1. 1 α z Να αποδειχθεί ότι, α) α z 1 β) Ο z ανήκει στο εσωτερικό του µοναδιαίου κύκλου, αν και µόνο ο f(z) ανήκει στο εσωτερικό του ίδιου κύκλου, 1 1 γ) z = 1 αν και µόνο f(z) = 1, δ) f =, z α. z f (z) 39. Α. Έστω ζ C. Να βρεθεί η ικανή και αναγκαία συνθήκη (όσο αφορά τον ζ) ώστε α) οι αριθµοί 1+ ζi, 1 - ζi να είναι ρίζες µιας δευτεροβάθµιας εξίσωσης µε πραγµατικούς συντελεστές. β) οι αριθµοί i + ζi, -i + ζi να είναι ρίζες µιας εξίσωσης ου βαθµού µε πραγµατικούς συντελεστές. (Απ. ζ R, ζ Ι) Β. Από τους µιγαδικούς ζ µε την ιδιότητα ζ 3 - i = 1 να βρεθεί αυτός που απέχει λιγότερο καθώς και αυτός που απέχει περισσότερο από την αρχή των αξόνων. 40. Α. Αν το άθροισµα δυο καθαρά µιγαδικών αριθµών είναι πραγµατικός και η διαφορά τους φανταστικός να αποδειχθεί ότι είναι συζυγείς.

17 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί 17 Β. Έστω z, α, β, γ µιγαδικοί αριθµοί. Να αποδειχθεί ότι α) z + z + z - z z, β) α β - γ β γ - α + γ α - β. 41.Έστω ότι οι µιγαδικοί αριθµοί α, β, γ ανήκουν στον µοναδιαίο κύκλο. Να δείξετε ότι, α β α) ο αριθµός Κ = + είναι πραγµατικός, β) ισχύει α + β + γ = αβ + βγ + γα. β α 4. Α.Να δείξετε ότι οι µιγαδικοί αριθµοί ζ = συνθ ηµθ + i(συνθ + ηµθ), ω = - (συνθ + ηµθ) + i(συνθ - ηµθ) είναι διαφορετικοί για κάθε θ R και ότι οι εικόνες τους και η αρχή του µιγαδικού επιπέδου είναι κορυφές ορθογωνίου τριγώνου. Β.Nα βρείτε τον µιγαδικό αριθµό του οποίου η εικόνα είναι το κέντρο του περιγεγραµµένου κύκλου του τριγώνου αυτού. 43. Έστω ω µιγαδικός αριθµός µε την ιδιότητα ω 7 ω 3 = 1. α) Να δειχθεί ότι ω = 1, β) Να δειχθεί ότι η εξίσωση ω 7 ω 3 = 1 είναι ισοδύναµη µε την ω 4 = 1, γ) Να λυθεί η εξίσωση z 7 z 3 = 1. 44*.α) Να βρεθεί ο γεωµετρικός τόπος των µιγαδικών z µε την ιδιότητα οι δ. α. των µιγαδικών z + i, z - i να είναι αντίρροπες. β) Να λυθεί η εξίσωση z + i + z - i =. 45. Α. Να βρεθεί ο γ. τ. των µιγαδικών αριθµών ζ µε την ιδιότητα + ζ + 5i =. Β. Από όλους τους µιγαδικούς που ανήκουν στον προηγούµενο γεωµετρικό τόπο να βρεθεί αυτός : α) του οποίου η δ. α. σχηµατίζει τη µικρότερη γωνία µε τον χ άξονα, β) που απέχει λιγότερο από τον χ-άξονα, γ*) του οποίου η δ. α σχηµατίζει τη µεγαλύτερη γωνία µε τον χ-άξονα. 46. α) Να βρεθεί ο γ. τ. των µιγαδικών z µε την ιδιότητα z + i < z - i. β) Αν οι µιγαδικοί α, β, γ ανήκουν στον προηγούµενο γ. τ. να αποδειχθεί ότι και το άθροισµά τους ανήκει στον ίδιο γ. τ. 47*. Α. Αν α, β, z C µε α β τότε ισχύει, α z+ βz = 0 αν και µόνο αν z = 0. 9 B. Να δειχθεί ότι η συνάρτηση f(z) = z +, z C*, έχει ελάχιστη τιµή το 6, όταν ο z z ανήκει σε ένα κύκλο τον οποίο και να ορίσετε. 48*. Α. Να βρεθεί ο γ. τ. των µιγαδικών ζ µε την ιδιότητα οι µιγαδικοί ζ,, ζ, - ζ, - ζ να είναι κορυφές (κυρτού) τετραπλεύρου. Β. Αν ζ C τότε να δείξετε ότι ζ = ζ + 1 = 1 αν και µόνο αν ζ + ζ + 1 = Έστω ρ > 0 και λ (0, 1) σταθεροί. Αν η εικόνα του µιγαδικού z διαγράφει τον κύκλο κέντρου Ο και ακτίνας ρ, να δείξετε ότι η εικόνα του µιγαδικού ω µε ω = z(1 + λ) + z(1 - λ) διαγράφει έλλειψη µε ηµιάξονες ρ, λρ.

18 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί Α) Αν z = z + να δείξετε ότι η εικόνα του µιγαδικού ω = z ανήκει σε ευθεία z παράλληλη στον άξονα των φανταστικών αριθµών. Β) Να βρείτε τον θετικό ακέραιο ν ώστε (1 - i) ν = 8. (Απ. ν = 6 ;;) 51*. Α. Να βρεθούν οι καθαρά µιγαδικές ρίζες της εξίσωσης z 6 = 1. Β. Έστω α, β, γ µιγαδικοί, α β. Αν α - β = i(α - γ) να αποδειχθεί ότι οι εικόνες των α, β, γ είναι κορυφές ορθογωνίου και ισοσκελούς τριγώνου. 5. Έστω z, ω µιγαδικοί αριθµοί. α) Να γραφεί η παράσταση Α = 1 + z ω + z ω + z ω ως τετράγωνο ενός µη αρνητικού αριθµού. β) Να δειχθεί ότι z - ω (1 + z ) (1 + ω ), γ) Να αποδειχθεί ότι συνάρτηση φ(χ) = χ + z - ω χ +(1 + z )(1 + ω ), είναι µη αρνητική για κάθε χ R. 53*. α) Αν ω z R τότε οι εικόνες των z, ω και η αρχή των αξόνων είναι σηµεία συνευθειακά και αντίστροφα. β) Αν ω = 1 να δειχθεί ότι οι δ. α. των µιγαδικών ω, ω+ω 3 ανήκουν σε ευθεία που περνά από την αρχή των αξόνων. γ) Έστω z, ω C µε z = ω, z iω. Να αποδειχθεί ότι οι εικόνες των µιγαδικών α = (z + iω) 004, β = (z - iω) 004 και η αρχή των αξόνων είναι σηµεία συνευθειακά. Στην συνέχεια να δειχθεί ότι υπάρχει θ > 0 ώστε α = θβ. 54*. Α. Να λύσετε την εξίσωση z συν θ - zηµθ + = συν θ, θ (-π/, π/). Β. Να δείξετε ότι η εικόνα της ρίζας της εξίσωσης αυτής µε θετικό φανταστικό µέρος, καθώς το θ µεταβάλλεται, ανήκει σε υπερβολή. 1 55*. α) Αν α R και ω = να δείξετε ότι ω - ω = ( z - z) ω. z α β) Nα αποδείξετε ότι η εξίσωση = 5 έχει όλες τις ρίζες της x 1 x x 3 x 4 πραγµατικές. 56. α) Αν α, β, γ µιγαδικοί αριθµοί, να αποδειχθεί ότι α - β + α - γ β - γ. β) Να δειχθεί ότι η ισότητα ισχύει όταν και µόνο οι εικόνες των οι α, β, γ είναι σηµεία συνευθειακά και ο α βρίσκεται είναι µεταξύ των β, γ. γ) Να δειχθεί ότι οι λύσεις της εξίσωσης χ + χ χ - + χ - 3 = 4, χ C είναι όλοι οι (πραγµατικοί) αριθµοί του διαστήµατος [1, ] και µόνο αυτοί. 57. α) Να λυθεί η εξίσωση (z + 1) + z 3 + z = 0. β) Να βρεθούν οι κοινές λύσεις των εξισώσεων (z + 1) + z 3 + z = 0, z 16 + z = 0. 58*. Αν η δ. α. του µιγαδικού ζ σχηµατίζει γωνία π/4 µε τον ηµιάξονα Οx, να δειχθεί ότι η εικόνα του µιγαδικού ω = ζ - ανήκει σε τµήµα υπερβολής. ζ 59*. A.Nα βρεθεί ο γ. τ. των µιγαδικών ζ µε την ιδιότητα ζ ζ 3i =5. (Απ.ευθ. τµ.) B. Έστω α, β C* µε α β και α + β = αβ. Τότε ισχύουν i) α = β, ii) οι εικόνες των α, β και η αρχή των αξόνων είναι κορυφές ισοπλεύρου τριγώνου.

19 . Ι. Μ.- Σ. Σ. Μ. - ιδακτικό Υλικό Γ Λυκείου : Μιγαδικοί Αριθµοί 19 60*. α) Να βρεθεί ο α R ώστε η εξίσωση αx 4-10x 3 + 5x = x + 5 να χει ρίζα ένα καθαρά µιγαδικό ζ µε ζ 3 = -1. (Απ. 4) β) για την προηγούµενη τιµή του α να δειχθεί ότι η εξίσωση αυτή έχει ως ρίζες της ρίζες της εξίσωσης x x + 1 = 0 και στην συνέχεια να λυθεί. 61.α) Nα βρεθεί το πεδίο ορισµού A R της συνάρτησης φ µε τύπο φ(t) = 1 ( t). β) Αν z = 3 t + iφ(t), t A, να δειχθεί ότι οι δ. α. των µιγαδικών α = z και β = z 1, z 0, είναι οµόρροπες. 6*. Έστω Σ η εικόνα ενός πραγµατικού αριθµού θ και Α, Β οι εικόνες των µιγαδικών z, ω αντίστοιχα στο Μ.Ε., ώστε το τρίγωνο ΑΣΒ να είναι ορθογώνιο στο Σ και ισοσκελές. Aν Re(ω) > θ > Re(z) και τα φανταστικά µέρη των z, ω είναι θετικοί αριθµοί, να δειχθεί ότι α) ο αριθµός (z - θ)( ω θ ) είναι φανταστικός, β) ω = θ - i(z - θ). 63. A. Αν z 1, z είναι µιγαδικοί αριθµοί για τους οποίους ισχύει z 1 + z = 4 + 4i, z 1 - z = 5 + 5i, να βρείτε τους z 1, z. B.Aν για τους µιγαδικούς αριθµούς z, ω ισχύουν z 1-3i, ω 3 - i : i. να δείξετε ότι υπάρχουν µοναδικοί µιγαδικοί αριθµοί z, ω έτσι ώστε z = ω και ii. να βρείτε τη µέγιστη τιµή του z - ω. (Επαναληπτικές. 005) 64**. Έστω ο µιγαδικός z = α + βi, (α, β R), β 0 και ω = Να αποδειχθεί ότι α) z + =, β) ω z = 1. z + z µε (ω z) R. 65*. Έστω α, β, γ C* µε α = β = γ =1 και α + β + γ = 0. Να αποδειχθεί ότι Α. αβ + βγ + γα = α β + β γ + γ α = 0. Β.i) αβ + β α =-1, ii) οι α, β, γ αποτελούν κορυφές ισοπλεύρου τριγώνου πλευράς 3. 66*.Α)Αν οι µιγαδικοί αριθµοί α, β, γ ανήκουν στο εσωτερικό του κύκλου κέντρου Κ(0) και ακτίνας 1, τότε ισχύει αβ + βγ + γα αβγ. Β) Για οποιουσδήποτε µιγαδικούς α, β, γ ισχύει (1- α)(1- β)(1- γ) 1 - α - β - γ. (Υπ. Σε µια προφανή περίπτωση ισχύει η (Β)) 67**. Να αποδειχθεί ότι: α) Αν ζ C τότε Re(ζ) ζ, β) Αν z, ω µιγαδικοί αριθµοί, θ (0, π/) τότε ισχύει z ω συν θ ηµ θ + z + ω + Re(zω). (Θαλής 006) * * * ηµήτρης Ι. Μπουνάκης Σχολικός Σύµβουλος Μαθηµατικών

Κ ε φ α λ ά ( ) ( ) ηµθ + = ( )

Κ ε φ α λ ά ( ) ( ) ηµθ + = ( ) ΑΣΚΗΣΗ ίνονται οι µιγαδικοί αριθµοί z + 0i για τους οποίους ισχύει: z 4 =. z i. Να δείξετε ότι z =. ii. Αν επιπλέον ισχύει Re( z) Im( z) iii. = να υπολογίσετε τους παραπάνω µιγαδικούς αριθµούς. Για τους

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ

2.3 ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΠΑΥΛΟΣ.ptetragono.gr Σελίδα. ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ Να βρεθεί το μέτρο των μιγαδικών :..... 0 0. 5 5 6.. 0 0. 5. 5 5 0 0 0 0 0 0 0 0 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ : ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ Αν τότε. Αν χρειαστεί

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Μιγαδικών Αριθµών από τις Πανελλαδικές Εξετάσεις

Θέµατα Μιγαδικών Αριθµών από τις Πανελλαδικές Εξετάσεις Θέµατα Μιγαδικών Αριθµών από τις Πανελλαδικές Εξετάσεις γιατί συχνά, οι ιδέες επαναλαµβάνονται ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΠΑΠΠΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ο ΓΕΝ ΛΥΚΕΙΟ ΥΜΗΤΤΟΥ Σελίδα από 8 Επιµέλεια: Παππάς Αθανάσιος/o ΓΕΛ ΥΜΗΤΤΟΥ 00

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ 80 ΝΙΚΑΙΑ ΝΕΑΠΟΛΗ ΤΗΛΕΦΩΝΟ 0965897 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΡΟΥΤΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΠΟΥΡΝΟΥΤΣΟΥ ΚΩΝ/ΝΑ ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ Η έννοια του μιγαδικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΙΓΑΔΙΚΩΝ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΙΓΑΔΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 1 Να αποδειχθεί ότι οι γεωμετρικές εικόνες των μιγαδικών ριζών της εξίσωσης (συν θ)z (4συνθ)z + (5 συν θ) = 0 με θ π, π κινούνται σε υπερβολή, της οποίας να ευρεθούν τα στοιχεί ΑΣΚΗΣΗ Στο μιγαδικό

Διαβάστε περισσότερα

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr I ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ i e ΜΕΡΟΣ Ι ΟΡΙΣΜΟΣ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Α Ορισμός Ο ορισμός του συνόλου των Μιγαδικών αριθμών (C) βασίζεται στις εξής παραδοχές: Υπάρχει ένας αριθμός i για τον οποίο ισχύει i Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος;

ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ. Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; αλφάβητου επιγραµµισµένα µε βέλος. για παράδειγµα, Τι ονοµάζουµε µέτρο διανύσµατος; ΙΝΥΣΜΤ ΘΕΩΡΙ ΘΕΜΤ ΘΕΩΡΙΣ Τι ονοµάζουµε διάνυσµα; AB A (αρχή) B (πέρας) Στη Γεωµετρία το διάνυσµα ορίζεται ως ένα προσανατολισµένο ευθύγραµµο τµήµα, δηλαδή ως ένα ευθύγραµµο τµήµα του οποίου τα άκρα θεωρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ . ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 4 α. Να βρείτε τον γεωμετρικό τόπο των εικόνων του. β. Αν Re ( ) 0, τότε: 4 i. Να αποδείξετε ότι ο μιγαδικός w = + είναι πραγματικός και ισχύει 4 w 4. ii. Να βρείτε τον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ 1 ΜΑΘΗΜΑ 1 ο +2 ο ΕΝΝΟΙΑ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΟΣ Διάνυσμα ορίζεται ένα προσανατολισμένο ευθύγραμμο τμήμα, δηλαδή ένα ευθύγραμμο τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΓΑ ΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. Ασκήσεις. Επιµέλεια.: Κάτσιος ηµήτρης. Μεθοδολογία Παραδείγµατα Ασκ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ 1

ΜΙΓΑ ΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. Ασκήσεις. Επιµέλεια.: Κάτσιος ηµήτρης. Μεθοδολογία Παραδείγµατα Ασκ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ 1 εθοδολογία Παραδείγµατα σκ σκήσεις πιµέλεια.: άτσιος ηµήτρης Ρ ια να προσθέσουµε (ή να αφαιρέσουµε) δύο µιγαδικούς, προσθέτουµε (ή αφαιρούµε) τα πραγµατικά και τα φανταστικά τους µέρη, δηλαδή: ± = [Re

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 04 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 04 ΘΕΜΑ ο : * Θεωρούμε τους μιγαδικούς αριθμούς της μορφής xxi,

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα από τους μιγαδικούς

Θέματα από τους μιγαδικούς 6/0/0 Θέματα από τους μιγαδικούς Μπάμπης Στεργίου Σεπτέμβριος 0 Θέμα ο ***Οι λύσεις έγιναν από τον Αλέξη Μιχαλακίδη Δίνονται τα σύνολα : A C/ και α) Να εκφράσετε γεωμετρικά το σύνολο Α BwC/w,A β) Να βρείτε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2ο: ΜΙΓΑ ΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ

Κεφάλαιο 2ο: ΜΙΓΑ ΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ Κεφάλαιο ο: ΜΙΓΑ ΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ Ερωτήσεις ανάπτυξης. ** Να βρείτε τους πραγµατικούς αριθµούς x και y ώστε να ισχύουν οι ισότητες: α) x - + y = - + - y β) y + = 3 - ( + ) x γ) 4y - 3y - x = - 5x + 9 δ) (x

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΜΙΓΑΔΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ. α+βi =γ+δi α=γ και β=δ

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΜΙΓΑΔΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ. α+βi =γ+δi α=γ και β=δ Το σύνολο C των μιγαδικών αριθμών είναι ένα υπερσύνολο του R, του συνόλου των πραγματικών αριθμών, στο οποίο ισχύουν: Επεκτείνονται οι πράξεις της πρόσθεσης του πολλαπλασιασμού έτσι ώστε, να έχουν τις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΚΑΡΕΚΛΙΔΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΚΑΡΕΚΛΙΔΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΚΑΡΕΚΛΙΔΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΚΑΡΕΚΛΙΔΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ τη ΘΕΩΡΙΑ με τις απαραίτητες διευκρινήσεις ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Δ Ι Α Γ Ω Ν Ι Σ Μ Α 1

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Δ Ι Α Γ Ω Ν Ι Σ Μ Α 1 Δ Ι Α Γ Ω Ν Ι Σ Μ Α Θ έ μ α Α Α. α. Πότε η εξίσωση αx + βx + γ = 0, α 0 έχει διπλή ρίζα; Ποια είναι η διπλή ρίζα της; 4 μονάδες β. Ποια μορφή παίρνει το τριώνυμο αx + βx + γ, α 0, όταν Δ = 0; 3 μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ÔÑÉÐÔÕ Ï

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ÔÑÉÐÔÕ Ï ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 3 Ε_3.Μλ3ΘΤ(ε) ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2.1 2.2 ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΠΡΑΞΕΙΣ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΜΙΓΑΔΙΚΩΝ

2.1 2.2 ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΠΡΑΞΕΙΣ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΜΙΓΑΔΙΚΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο : ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ - ΕΝΟΤΗΤΕΣ :.... ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΠΡΑΞΕΙΣ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΜΙΓΑΔΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ : ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ & ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ Έστω ένας μιγαδικός αριθμός,

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ - ΑΛΓΕΒΡΑ. Α. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους

Α ΜΕΡΟΣ - ΑΛΓΕΒΡΑ. Α. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους Α ΜΕΡΟΣ - ΑΛΓΕΒΡΑ Κεφάλαιο 1 ο ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ 1.1 Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς Α. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους 1. Ποιοι αριθμοί ονομάζονται: α) ρητοί β) άρρητοι γ) πραγματικοί;

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 8. B 2.3 Χρησιµοποιώντας Ευκλείδεια Γεωµετρία

ΜΑΘΗΜΑ 8. B 2.3 Χρησιµοποιώντας Ευκλείδεια Γεωµετρία ΜΑΘΗΜΑ 8. B.3 Χρησιµοποιώντας Ευκλείδεια Γεωµετρία Θεωρία Ασκήσεις γ. τόπου και µεγιστο ελάχιστου Στις ασκήσεις αυτού του µαθήµατος χρησιµοποιούµε ανισωτικές σχέσεις από την Ευκλείδεια Γεωµετρία. Θυµίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Γνώσεις Μαθηματικών Α - Β Λυκείου

Βασικές Γνώσεις Μαθηματικών Α - Β Λυκείου Βασικές Γνώσεις Μαθηματικών Α - Β Λυκείου Αριθμοί 1. ΑΡΙΘΜΟΙ Σύνολο Φυσικών αριθμών: Σύνολο Ακέραιων αριθμών: Σύνολο Ρητών αριθμών: ακέραιοι με Άρρητοι αριθμοί: είναι οι μη ρητοί π.χ. Το σύνολο Πραγματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7. 2.3 Μέτρο µιγαδικού Ασκήσεις Γεωµετρικών τόπων ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ 7. 2.3 Μέτρο µιγαδικού Ασκήσεις Γεωµετρικών τόπων ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ 7.3 Μέτρο µιγαδικού Ασκήσεις Γεωµετρικών τόπων. Να βρείτε το γεωµετρικό τόπο των µιγαδικών z, για τους οποίους οι εικόνες των µιγαδικών z, i, iz είναι συνευθειακά σηµεία. Έστω z = x + i,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ. ΘΕΜΑ 2ο

ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ. ΘΕΜΑ 2ο Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ ΘΕΜΑ ο ΘΕΜΑ 8603 Δίνεται τρίγωνο και σημεία και του επιπέδου τέτοια, ώστε 5 και 5. α) Να γράψετε το διάνυσμα ως γραμμικό

Διαβάστε περισσότερα

Μιγαδική ανάλυση Μέρος Α Πρόχειρες σημειώσεις 1. Μιγαδικοί αριθμοί. ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά Μιγαδική Ανάλυση Α 1

Μιγαδική ανάλυση Μέρος Α Πρόχειρες σημειώσεις 1. Μιγαδικοί αριθμοί. ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά Μιγαδική Ανάλυση Α 1 ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά Μιγαδική Ανάλυση Α 1 Μιγαδική ανάλυση Μέρος Α Πρόχειρες σημειώσεις 1 Μιγαδικοί αριθμοί Τι είναι και πώς τους αναπαριστούμε Οι μιγαδικοί αριθμοί είναι μια επέκταση του συνόλου

Διαβάστε περισσότερα

1,y 1) είναι η C : xx yy 0.

1,y 1) είναι η C : xx yy 0. ΘΕΜΑ Α ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ο δείγμα Α. Αν α, β δύο διανύσματα του επιπέδου με συντελεστές διεύθυνσης λ και λ αντίστοιχα, να αποδείξετε ότι α β λ λ.

Διαβάστε περισσότερα

9o Γεν. Λύκειο Περιστερίου ( 3.1) ΚΥΚΛΟΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : KΩΝΙΚΕΣ ΤΟΜΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

9o Γεν. Λύκειο Περιστερίου ( 3.1) ΚΥΚΛΟΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : KΩΝΙΚΕΣ ΤΟΜΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙ 3 ο : KΩΝΙΚΕΣ ΤΜΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΥ ( 3.) ΚΥΚΛΣ Γνωρίζουµε ότι ένας κύκλος (, ρ) είναι ο γεωµετρικός τόπος των σηµείων του επιπέδου τα οποία απέχουν µια ορισµένη απόσταση ρ από ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α A. Έστω μια συνάρτηση f, η οποία είναι ορισμένη σε ένα κλειστό διάστημα [α,β]. Αν η f είναι συνεχής στο [α,β]

Διαβάστε περισσότερα

Μιγαδικοί Αριθμοί. Μαθηματικά Γ! Λυκείου Θετική και Τεχνολογική Κατεύθυνση

Μιγαδικοί Αριθμοί. Μαθηματικά Γ! Λυκείου Θετική και Τεχνολογική Κατεύθυνση Μιγαδικοί Αριθμοί Μαθηματικά Γ! Λυκείου Θετική και Τεχνολογική Κατεύθυνση Θεωρία - Μέθοδοι Υποδειγματικά λυμένες ασκήσεις Ασκήσεις προς λύση Επιλεγμένα θέματα «Σας εύχομαι, καλό κουράγιο και μεγάλη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΤΟΝΙΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ- ΣΥΝΟΛΟ ΤΙΜΩΝ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΜΠΗΣ. i) Για την εύρεση µονοτονίας µιας συνάρτησης υπολογίζω την f ( x )

ΜΟΝΟΤΟΝΙΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ- ΣΥΝΟΛΟ ΤΙΜΩΝ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΜΠΗΣ. i) Για την εύρεση µονοτονίας µιας συνάρτησης υπολογίζω την f ( x ) () Μονοτονία ΜΟΝΟΤΟΝΙΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ- ΣΥΝΟΛΟ ΤΙΜΩΝ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΜΠΗΣ i) Για την εύρεση µονοτονίας µιας συνάρτησης υπολογίζω την f ( ) και βρίσκω το πρόσηµό της ii) Αν προκύψει να είναι αύξουσα ή φθίνουσα,

Διαβάστε περισσότερα

1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο

1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ΘΕΜΑ 1 ο α) Αν χ 1, χ ρίζες της εξίσωσης αχ +βχ+γ=0, 0 να δείξετε ότι S 1 και P 1 Μον. 10 β) Έστω η συνάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-2015 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΟΥΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-2015 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΟΥΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 04-05 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΟΥΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥΣ Θεωρούμε τους μιγαδικούς C για τους οποίους ισχύει: - = + Im() και τη συνάρτηση f : w f ( w), όπου w C, w - και f (w) = w ) Να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Να σηµειώσετε το σωστό (Σ) ή το λάθος (Λ) στους παρακάτω ισχυρισµούς:. Αν ΑΒ + ΒΓ = ΑΓ, τότε τα σηµεία Α, Β, Γ είναι συνευθειακά.. Αν α = β, τότε

Διαβάστε περισσότερα

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο... 7. 3. Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα... 42 Εύρεση δειγματικού χώρου... 46

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο... 7. 3. Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα... 42 Εύρεση δειγματικού χώρου... 46 ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο................................................ 7 1. Το Λεξιλόγιο της Λογικής.............................................. 11. Σύνολα..............................................................

Διαβάστε περισσότερα

1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας την ένδειξη Σωστό ή Λάθος και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας την ένδειξη Σωστό ή Λάθος και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Κεφάλαιο Πραγματικοί αριθμοί. Οι πράξεις και οι ιδιότητές τους Κατανόηση εννοιών - Θεωρία. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας την ένδειξη Σωστό ή Λάθος και να δικαιολογήσετε την απάντησή

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου Α λ γ ε β ρ ι κ έ ς π α ρ α σ τ ά σ ε ι ς 1.1 Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς (επαναλήψεις συμπληρώσεις) A. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους Διδακτικοί στόχοι Θυμάμαι ποιοι αριθμοί λέγονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΑ ΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΛΛΑ ΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΑ ΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΑ ΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 1 Θέµα: Τα διανύσµατα ❶ ❷ ❸ ❹ ❺ Η έννοια του διανύσµατος Πρόσθεση και αφαίρεση διανυσµάτων Πολλαπλασιασµός αριθµού µε διάνυσµα Συντεταγµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των Μαθηµατικών Γ/σίου και Γεν. Λυκείου.

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των Μαθηµατικών Γ/σίου και Γεν. Λυκείου. Να διατηρηθεί µέχρι... ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ENIAIOΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α' Αν. Παπανδρέου 37, 15180 Μαρούσι Πληροφορίες : Αν. Πασχαλίδου Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν.

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν. ΑΛΓΕΒΡΑ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Τι είναι αριθμητική παράσταση; Με ποια σειρά εκτελούμε τις πράξεις σε μια αριθμητική παράσταση ώστε να βρούμε την τιμή της; Αριθμητική παράσταση λέγεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Ενιαίο Λύκειο Μαθ. Κατ. Τάξη B

Γενικό Ενιαίο Λύκειο Μαθ. Κατ. Τάξη B 151 Θέματα εξετάσεων περιόδου Μαΐου - Ιουνίου στα Μαθηματικά Κατεύθυνσης Τάξη - B Λυκείου 15 Α. Αν α, β, γ ακέραιοι ώστε α/β και α/γ, να δείξετε ότι α/(β + γ). Μονάδες 13 Β. α. Δώστε τον ορισμό της παραβολής.

Διαβάστε περισσότερα

2 Η ΕΥΘΕΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ. Εισαγωγή

2 Η ΕΥΘΕΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ. Εισαγωγή Η ΕΥΘΕΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Εισαγωγή Η ιδέα της χρησιμοποίησης ενός συστήματος συντεταγμένων για τον προσδιορισμό της θέσης ενός σημείου πάνω σε μια επιφάνεια προέρχεται από την Γεωγραφία και ήταν γνωστή στους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ÁÍÅËÉÎÇ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ÁÍÅËÉÎÇ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 3 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ηµεροµηνία: Μ. Τρίτη 3 Απριλίου 3 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Σχολικό βιβλίο,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης Φυλλάδιο Φυλλάδι555 4 ο ο.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 0 Ε_.ΜλΘΤ(ε) ΤΑΞΗ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ / ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟΥΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟΥΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟΥΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥΣ. Δίνεται η συνάρτηση f (). Να βρείτε για ποιες τιμές του δεν ορίζεται η συνάρτηση f. Να βρείτε τον αριθμό f ( ). Να δείξετε ότι f () I. Δίνεται η εξίσωση με η οποία έχει ρίζες

Διαβάστε περισσότερα

Η γεωµετρική εποπτεία στην παρουσίαση της απόλυτης τιµής

Η γεωµετρική εποπτεία στην παρουσίαση της απόλυτης τιµής Η γεωµετρική εποπτεία στην παρουσίαση της απόλυτης τιµής Η µέθοδος άξονα-κύκλου: µια διδακτική πρόταση για την επίλυση εξισώσεων και ανισώσεων µε απόλυτες τιµές στην Άλγεβρα της Α Λυκείου ηµήτριος Ντρίζος

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ

2.3 ΜΕΤΡΟ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ O z είναι πραγματικός, αν και μόνο αν Ο z είναι φανταστικός, αν και μόνο αν β) Αν και να αποδείξετε ότι ο αριθμός είναι πραγματικός, ενώ ο αριθμός είναι φανταστικός. 9. Να βρείτε το γεωμετρικό τόπο των

Διαβάστε περισσότερα

Μιγαδικοί Αριθμοί. Στοιχεία Θεωρίας Μεθοδολογίες Λυμένα Παραδείγματα. Κωνσταντίνος Παπασταματίου

Μιγαδικοί Αριθμοί. Στοιχεία Θεωρίας Μεθοδολογίες Λυμένα Παραδείγματα. Κωνσταντίνος Παπασταματίου Κωνσταντίνος Παπασταματίου Μιγαδικοί Αριθμοί Στοιχεία Θεωρίας Μεθοδολογίες Λυμένα Παραδείγματα Φροντιστήριο Μ.Ε. «ΑΙΧΜΗ» Κ. Καρτάλη 8 (με Δημητριάδος) Βόλος Τηλ. 40598 Κεφ. ο ΠΊΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΈΝΩΝ. Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γιώργος Πρέσβης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο : ΕΞΙΣΩΣΗ ΕΥΘΕΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Φροντιστήρια Φροντιστήρια ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 1η Κατηγορία : Εξίσωση Γραμμής 1.1 Να εξετάσετε

Διαβάστε περισσότερα

e 1 1. Μια συνάρτηση f: R R έχει την ιδιότητα: (fof)(x)=2-x για κάθε χє R. Να δείξετε ότι: α) f(1)=1, β) η f αντιστρέφεται, γ) f x lim

e 1 1. Μια συνάρτηση f: R R έχει την ιδιότητα: (fof)(x)=2-x για κάθε χє R. Να δείξετε ότι: α) f(1)=1, β) η f αντιστρέφεται, γ) f x lim ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Μια συνάρτηση f: R R έχει την ιδιότητα: (fof)()=- για κάθε χє R. Να δείξετε ότι: α) f()=, β) η f αντιστρέφεται, γ) f - ()=-f(), є R., δ ) να λύσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ, Η ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ, ΟΙ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΚΑΙ Η ΣΟΦΙΑ!

ΤΑ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ, Η ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ, ΟΙ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΚΑΙ Η ΣΟΦΙΑ! ΤΑ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ, Η ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ, ΟΙ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΚΑΙ Η ΣΟΦΙΑ! - Κύριε, πόσο μας χρειάζονται αυτά που μάθαμε πέρσι στα μαθηματικά της κατεύθυνσης; - Σοφία, αν όχι όλα, αρκετά από αυτά. - Για πείτε

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται: 4.4 Ερωτήσεις διάταξης Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:! µία σειρά από διάφορα στοιχεία και! µία πρόταση / κανόνας ή οδηγία και ζητείται να διαταχθούν τα στοιχεία µε βάση την πρόταση αυτή. Οι ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου Κεφάλαιο ο Αλγεβρικές Παραστάσεις ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ Γυμνάσιο Αμυνταίου ΜΑΘΗΜΑ Α. Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς ΑΣΚΗΣΕΙΣ ) ) Να συμπληρώσετε τα κενά ώστε στην κατακόρυφη στήλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. 118 ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 324 416 ασκήσεις για λύση. 20 συνδυαστικά θέματα εξετάσεων

ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. 118 ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 324 416 ασκήσεις για λύση. 20 συνδυαστικά θέματα εξετάσεων ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 118 ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 34 416 ασκήσεις για λύση ερωτήσεις κατανόησης λυμένα παραδείγματα 0 συνδυαστικά θέματα εξετάσεων Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Εισαγωγική ενότητα Το λεξιλόγιο

Διαβάστε περισσότερα

2 ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ (1)

2 ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ (1) 2 ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ (1) 2.1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΜΙΓΑΔΙΚΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ Εισαγωγή Η δημιουργία των μιγαδικών αριθμών οφείλεται στην προσπάθεια επίλυσης των εξισώσεων 3ου βαθμού. Αν στην αx 3 +βx 2 +γx + δ = 0 θέσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2ο: ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ

Κεφάλαιο 2ο: ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ Κεφάλαιο ο: ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ Ερωτήσεις του τύου «Σωστό - Λάθος». * Αν = α + βi, α, β R και = 0, τότε α = 0 και β = 0. Σ Λ. * Αν = α + βi και αβ 0, τότε = α β i. Σ Λ. * Αν = κ + λi κ, λ R, τότε Re () =

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία στους Μιγαδικούς

Μεθοδολογία στους Μιγαδικούς ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ στους ΜΙΓΑΔΙΚΟΥΣ Α. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ.Περιγράψτε το σύνολο των μιγαδικών αριθμών και δώστε τους ορισμούς της πρόσθεσης, του πολ/σμού και της ισότητας δύο μιγαδικών αριθμών.(σελ. 86-87, τα μπλε

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Λυκείου. Έκδοση Α. 120 Ασκήσεις προσδοκούν να προαχθούν σε θέµατα εξετάσεων. Αθήνα 2012 (λίγο πριν τις εκλογές) 5/5/2012

Μαθηματικά Γ Λυκείου. Έκδοση Α. 120 Ασκήσεις προσδοκούν να προαχθούν σε θέµατα εξετάσεων. Αθήνα 2012 (λίγο πριν τις εκλογές) 5/5/2012 Μαθηματικά Γ Λυκείου Ασκήσεις προσδοκούν να προαχθούν σε θέµατα εξετάσεων 5/5/ Έκδοση Α Θετική και Τεχνολογική Κατεύθυνση ( mac964@gmail.com) Αθήνα (λίγο πριν τις εκλογές) Επαναληπτικές ασκήσεις που φιλοδοξούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 0 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 0 ΘΕΜΑ ο : Έστω, C με Re( ) και Re( ) Αν f() ( )( )( )( ) και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 014-015 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ 1. ΘΕΜΑ ΚΩΔΙΚΟΣ_18556 Δίνονται τα διανύσματα α και β με ^, και,. α Να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Ε.1 I. 1. α 2 = 9 α = 3 ψ p: α 2 = 9, q: α = 3 Σύνολο αλήθειας της p: Α = {-3,3}, Σύνολο αλήθειας της q: B = {3} A B 2. α 2 = α α = 1 ψ p: α 2 = α, q: α = 1 Σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 4 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 4 ΘΕΜΑ ο : * Θεωρούμε τους μιγαδικούς αριθμούς της μορφής zi,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις

Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις 2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΙΣ ΘΕΩΡΙΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΗ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΜΕΡΟΣ Α -- ΑΛΓΕΒΡΑ Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις Α. 1 1 1. Τι ονομάζεται Αριθμητική και τι Αλγεβρική παράσταση; Ονομάζεται Αριθμητική παράσταση μια παράσταση

Διαβάστε περισσότερα

1.3 ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ

1.3 ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο : ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ - ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΝΥΣΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Ορισμός : αν λ πραγματικός αριθμός με 0 και μη μηδενικό διάνυσμα τότε σαν γινόμενο του λ με το ορίζουμε ένα διάνυσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο. Πίνακας διερεύνησης της εξίσωσης Εξίσωση: αx 2 +βx+γ=0 (α 0) (Ε) Έχει ΥΟ ρίζες άνισες που δίνονται από τους τύπους x 1,2 =

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο. Πίνακας διερεύνησης της εξίσωσης Εξίσωση: αx 2 +βx+γ=0 (α 0) (Ε) Έχει ΥΟ ρίζες άνισες που δίνονται από τους τύπους x 1,2 = ΕΞΙΩΕΙ-ΑΝΙΩΕΙ ου ΒΑΘΜΟΥ - 38 - ΚΕΦΑΑΙΟ 4 ΚΕΦΑΑΙΟ 4 ο Εξισώσεις - Ανισώσεις β βαθµού 5.1. Μορφή και διερεύνηση της εξίσωσης β βαθµού Άθροισµα και γινόµενο των ριζών της Κάθε εξίσωση β βαθµού πριν τη λύσουµε,

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν κάποιος αριθµός α επαληθεύει την παραπάνω ανίσωση, να αποδείξετε ότι 1 1 1 9 < α

β) Αν κάποιος αριθµός α επαληθεύει την παραπάνω ανίσωση, να αποδείξετε ότι 1 1 1 9 < α ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΑΝΙΣΩΣΕΙΣ 1. α) Να λύσετε τις ανισώσεις: x 5 3 και x x 1 0. β) Να βρείτε τις κοινές λύσεις των ανισώσεων του ερωτήµατος (α). x 1. ίνονται οι ανισώσεις: 3x 1

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Οι πραγματικοί αριθμοί αποτελούνται από τους ρητούς και τους άρρητους αριθμούς, τους φυσικούς και τους ακέραιους αριθμούς. Δηλαδή είναι το μεγαλύτερο σύνολο αριθμών που μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγµατα συναρτήσεων: f:[0,+ ) IR, f(x)=2+ x f:ir IR: f(x)=

Παραδείγµατα συναρτήσεων: f:[0,+ ) IR, f(x)=2+ x f:ir IR: f(x)= ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ - 9 - ΚΕΦΑΛΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙ ο - ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ.. ρισµός Συνάρτηση από ένα σύνολο Α σ ένα σύνολο Β είναι ένας κανόνας µε τον οποίο κάθε στοιχείο του Α απεικονίζεται σε ένα ακριβώς στοιχείο του Β. Το

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου. Επαναληπτικές Ασκήσεις στο Κεφάλαιο 1: 1.2-1.5 Μονώνυμα - Πολυώνυμα - Ταυτότητες

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου. Επαναληπτικές Ασκήσεις στο Κεφάλαιο 1: 1.2-1.5 Μονώνυμα - Πολυώνυμα - Ταυτότητες Μαθηματικά Γ Γυμνασίου Επαναληπτικές Ασκήσεις στο Κεφάλαιο 1: 1.2-1.5 Μονώνυμα - Πολυώνυμα - Ταυτότητες Αλγεβρικές παραστάσεις - Μονώνυμα Πράξεις με μονώνυμα Πολυώνυμα Πρόσθεση και Αφαίρεση πολυωνύμων

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας για τα Μαθηματικά Γ γυμνασίου

Ερωτήσεις θεωρίας για τα Μαθηματικά Γ γυμνασίου Ερωτήσεις θεωρίας για τα Μαθηματικά Γ γυμνασίου Άλγεβρα 1.1 Β : Δυνάμεις πραγματικών αριθμών. 1. Πως ορίζεται η δύναμη ενός πραγματικού αριθμού ; Η δύναμη με βάση έναν πραγματικό αριθμό α και εκθέτη ένα

Διαβάστε περισσότερα

Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας µε τη βοήθεια και του ερωτήµατος α). ii) Να αποδείξετε ότι ισχύει η ανισότητα 1+α < 1+ α. α+α

Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας µε τη βοήθεια και του ερωτήµατος α). ii) Να αποδείξετε ότι ισχύει η ανισότητα 1+α < 1+ α. α+α ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΑΝΙΣΩΣΕΙΣ 1. α) Να λύσετε τις ανισώσεις: x 5 3 και x x 1 0. β) Να βρείτε τις κοινές λύσεις των ανισώσεων του ερωτήµατος (α). x 1. ίνονται οι ανισώσεις: 3x 1

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 4

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 4 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 4 ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ α + β + γ = 0 α 0 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΙΑΚΡΙΝΟΥΣΑΣ 1. Να λυθούν οι παρακάτω εξισώσεις ως προς ή y: α) - 4 = 0 β) 3 = 4 γ) + - 15 = 0 δ) 5-18 -

Διαβάστε περισσότερα

z-4 =2 z-1. 2z1 2z2 β) -4 w 4. ( ) x 1 3 x 2 e t dt, x 0

z-4 =2 z-1. 2z1 2z2 β) -4 w 4. ( ) x 1 3 x 2 e t dt, x 0 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 5 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Α. Έστω µια συνάρτηση f, η οποία είναι ορισµένη σε ένα κλειστό διάστηµα [α, β]. Αν η f είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ o A. Να αποδείξετε ότι, αν µία συνάρτηση f είναι παραγωγίσιµη σ ένα σηµείο x, τότε είναι και συνεχής στο σηµείο αυτό. Β. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ

Η ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Η ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Γενικευμένη Γεωμετρία, που θα αναπτύξουμε στα παρακάτω κεφάλαια, είναι μία «Νέα Γεωμετρία», η οποία προέκυψε από την ανάγκη να γενικεύσει ορισμένα σημεία της Ευκλείδειας

Διαβάστε περισσότερα

e-mail@p-theodoropoulos.gr

e-mail@p-theodoropoulos.gr Ασκήσεις Μαθηµατικών Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Μαθηµατικών e-mail@p-theodoropoulos.gr Στην εργασία αυτή ξεχωρίζουµε και µελετάµε µερικές περιπτώσεις ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτέα-εξεταστέα ύλη μαθηματικών Ημερησίου και Εσπερινού ΓΕ.Λ. Ο Δ Η Γ Ο Σ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ-ΕΞΕΤΑΣΤΕΑΣ ΥΛΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ

Διδακτέα-εξεταστέα ύλη μαθηματικών Ημερησίου και Εσπερινού ΓΕ.Λ. Ο Δ Η Γ Ο Σ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ-ΕΞΕΤΑΣΤΕΑΣ ΥΛΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Ο Δ Η Γ Ο Σ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ-ΕΞΕΤΑΣΤΕΑΣ ΥΛΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Γενική Επιμέλεια: Καραγιάννης Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικός Περιηγητής 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Διδακτέα-εξεταστέα

Διαβάστε περισσότερα

Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα

Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα Θεωρούμε την ακολουθία (α ν ) των θετικών περιττών αριθμών: 1, 3, 5, 7, α) Να αιτιολογήσετε γιατί η (α ν ) είναι αριθμητική πρόοδος και να βρείτε τον εκατοστό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α) Συµπληρώστε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1) Ο κύκλος µε κέντρο Κ(α, β) και ακτίνα ρ > έχει εξίσωση... ) Η εξίσωση του κύκλου µε κέντρο στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις)

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) 6 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 6.1 ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (Επαναλήψεις-Συμπληρώσεις) Η εξίσωση αx βy γ Στο Γυμνάσιο διαπιστώσαμε με την βοήθεια παραδειγμάτων ότι η εξίσωση αx βy γ, με α 0 ή β 0, που λέγεται γραμμική εξίσωση,

Διαβάστε περισσότερα

lim f(x) =, τότε f(x)<0 κοντά στο x Επιμέλεια : Ταμπούρης Αχιλλέας M.Sc. Mαθηματικός 1

lim f(x) =, τότε f(x)<0 κοντά στο x Επιμέλεια : Ταμπούρης Αχιλλέας M.Sc. Mαθηματικός 1 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 8 ΜΑΪΟΥ 0 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΘΕΜΑ Α Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ. 1 ο δείγμα

ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ. 1 ο δείγμα ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο δείγμα Α1 Αν α> με α 1 τότε για οποιουσδήποτε θ1, θ> να αποδείξετε ότι ισχύει: logα(θ1θ) = logαθ1 + logαθ Α Πότε ένα πολυώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΑΛΓΕΒΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ B ΓΥΝΜΑΣΙΟΥ. 1. Να λυθούν οι εξισώσεις και οι ανισώσεις :

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΑΛΓΕΒΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ B ΓΥΝΜΑΣΙΟΥ. 1. Να λυθούν οι εξισώσεις και οι ανισώσεις : ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΑΛΓΕΒΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Να λυθούν οι εξισώσεις και οι ανισώσεις : α) γ) x x 3x 7x 9 4 5 0 x x x 3 6 3 4 β) δ) 3x x 3 x 4 3 5 x x. 4 4 3 5 x 4x 3 x 6x 7. Να λυθεί στο Q, η ανίσωση :. 5 8 8 3. Να λυθούν

Διαβάστε περισσότερα

[ ] [ ] ΘΕΜΑ 1o A. Για x x 0 έχουµε: παραγωγίσιµη στο χ 0 ) άρα η f είναι συνεχής στο χ 0.

[ ] [ ] ΘΕΜΑ 1o A. Για x x 0 έχουµε: παραγωγίσιµη στο χ 0 ) άρα η f είναι συνεχής στο χ 0. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 23 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1o A. Για x x έχουµε: f (

Διαβάστε περισσότερα

Εκφωνήσεις και λύσεις των ασκήσεων της Τράπεζας Θεμάτων στην Άλγεβρα Α ΓΕΛ

Εκφωνήσεις και λύσεις των ασκήσεων της Τράπεζας Θεμάτων στην Άλγεβρα Α ΓΕΛ Κοίταξε τις µεθόδους, τις λυµένες ασκήσεις και τις ασκήσεις προς λύση των ενοτήτων 6, 7 του βοηθήµατος Μεθοδολογία Άλγεβρας και Στοιχείων Πιθανοτήτων Α Γενικού Λυκείου των Ευσταθίου Μ. και Πρωτοπαπά Ελ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο κύκλος με κέντρο την αρχή των αξόνων και ακτίνα ρ έχει εξίσωση: B,- 2 A 2

Ο κύκλος με κέντρο την αρχή των αξόνων και ακτίνα ρ έχει εξίσωση: B,- 2 A 2 3 0 ΛΥΚΕΙΟ ΚΕΡΑΤΣΙΝΙΟΥ Λ. ΒΟΥΛΓΑΡΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Κύκλος είναι ο γεωμετρικός τόπος των σημείων του επιπέδου που απέχουν σταθερή απόσταση από ένα σταθερό σημείο του επιπέδου αυτού. Το σταθερό σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 0 Ε_3.ΜλΑ(ε) ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α A.. Α.. Α.3. ΘΕΜΑ Β Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΕΥΘΕΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Πηγή: KEE

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΕΥΘΕΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Πηγή: KEE 1. Να βρείτε τον συντελεστή διεύθυνσης µιας ευθείας ε, που σχηµατίζει µε τον άξονα x x γωνία: α) ω = 3 π β) ω = π 3 γ) ω = π. Να βρείτε τη γωνία ω που σχηµατίζει µε τον άξονα x x µια ευθεία ε, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ II ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ II ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ II ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α A Έστω f µια συνάρτηση ορισµένη σε ένα διάστηµα Αν F είναι µια παράγουσα της f στο, τότε να αποδείξετε ότι: όλες οι συναρτήσεις της µορφής G() F() + c, c

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΗ Η ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΟΛΗ Η ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΛΗ Η ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ : ΣΩΣΤΟ ΛΑΘΟΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΠΑΥΛΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ ΠΑΥΛΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ : ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Σακαρίκος Ευάγγελος 108 Θέματα - 24/1/2015

Επιμέλεια: Σακαρίκος Ευάγγελος 108 Θέματα - 24/1/2015 Τράπεζα Θεμάτων Β Λυκείου Μαθηματικά Προσανατολισμού Επιμέλεια: Σακαρίκος Ευάγγελος 08 Θέματα - 4//05 Τράπεζα Θεμάτων Β Λυκείου Μαθηματικά Προσανατολισμού Τράπεζα Θεμάτων Β Λυκείου Μαθηματικά Προσαν. Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ Περιεχόμενα : Α) Προτάσεις-Σύνθεση προτάσεων Β)Απόδειξη μιας πρότασης Α 1 ) Τι είναι πρόταση Β 1 ) Βασικές έννοιες Α ) Συνεπαγωγή Β ) Βασικές μέθοδοι απόδειξης Α 3 ) Ισοδυναμία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΕΒΡΑ. Για να βρούµε την δύναµη i (όπου κ ακέραιος), διαιρούµε το κ µε το 4 και σύµφωνα µε την ταυτότητα της διαίρεσης ισχύει κ=4ρ+υ όπου ρ Ζ

ΑΛΓΕΒΡΑ. Για να βρούµε την δύναµη i (όπου κ ακέραιος), διαιρούµε το κ µε το 4 και σύµφωνα µε την ταυτότητα της διαίρεσης ισχύει κ=4ρ+υ όπου ρ Ζ ΑΛΓΕΒΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ - ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ κ Για α βρούµε τη δύαµη i (όπου κ ακέραιος), διαιρούµε το κ µε το 4 και σύµφωα µε τη ταυτότητα της διαίρεσης ισχύει κ=4ρ+υ όπου ρ Ζ και υ = 0,,, οπότε i κ 4ρ+

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ 1. Τι καλείται μεταβλητή; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ Μεταβλητή είναι ένα γράμμα (π.χ., y, t, ) που το χρησιμοποιούμε για να παραστήσουμε ένα οποιοδήποτε στοιχείο ενός συνόλου..

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Διανύσματα Πολλαπλασιασμός αριθμού με διάνυσμα ο Θέμα _8603 Δίνεται τρίγωνο ΑΒΓ και σημεία Δ και Ε του επιπέδου τέτοια, ώστε 5 και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Η Ευκλείδεια Γεωμετρία στην εκπαίδευση και στην κοινωνία. Κώστας Μαλλιάκας, Καθηγητής Δ.Ε., 1 ο ΓΕΛ Ρόδου, kmath@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4 x2 - x1. x = x2 x1 . . 1

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4  x2 - x1. x = x2 x1 . . 1 1 1 o Κεφάλαιο: Ευθύγραµµη Κίνηση Πώς θα µπορούσε να περιγραφεί η κίνηση ενός αγωνιστικού αυτοκινήτου; Πόσο γρήγορα κινείται η µπάλα που κλώτσησε ένας ποδοσφαιριστής; Απαντήσεις σε τέτοια ερωτήµατα δίνει

Διαβάστε περισσότερα

B) Από το βιβλίο «Άλγεβρα Β Γενικού Λυκείου» των Σ. Ανδρεαδάκη, Β. Κατσαργύρη, Σ. Παπασταυρίδη, Γ. Πολύζου και Α. Σβέρκου, έκδοση Ο.Ε..Β. 2010.

B) Από το βιβλίο «Άλγεβρα Β Γενικού Λυκείου» των Σ. Ανδρεαδάκη, Β. Κατσαργύρη, Σ. Παπασταυρίδη, Γ. Πολύζου και Α. Σβέρκου, έκδοση Ο.Ε..Β. 2010. Β Τάξη Ηµερήσιου Γενικού Λυκείου Μ α θ ή µ α τ α Γ ε ν ι κ ή ς Π α ι δ ε ί α ς Άλγεβρα Γενικής Παιδείας I. ιδακτέα ύλη A) Από το βιβλίο «Άλγεβρα Α Γενικού Λυκείου» των Σ. Ανδρεαδάκη, Β. Κατσαργύρη, Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά. Γ'Γυμνασίου. Μαρίνος Παπαδόπουλος

Μαθηματικά. Γ'Γυμνασίου. Μαρίνος Παπαδόπουλος Μαθηματικά Γ'Γυμνασίου Μαρίνος Παπαδόπουλος ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Σας καλωσορίζω στον όµορφο κόσµο των Μαθηµατικών της Γ Γυµνασίου. Τα µαθηµατικά της συγκεκριµένης τάξης αποτελούν ίσως το αποκορύφωµα των

Διαβάστε περισσότερα