ΔΙΑΤΟΦΗ ΚΑΙ ΚΑΚΙΝΟΣ. Συμβουλευτικόσ οδθγόσ ΡΕΛΕΧΟΜΕΝΑ ΔΑΤΟΦΘ ΚΑΛ ΑΝΑΡΤΥΞΘ ΚΑΚΛΝΟΥ Μακροκρεπτικά και μικροκρεπτικά ςυςτατικά...

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΑΤΟΦΗ ΚΑΙ ΚΑΚΙΝΟΣ. Συμβουλευτικόσ οδθγόσ ΡΕΛΕΧΟΜΕΝΑ ΔΑΤΟΦΘ ΚΑΛ ΑΝΑΡΤΥΞΘ ΚΑΚΛΝΟΥ... 4. Μακροκρεπτικά και μικροκρεπτικά ςυςτατικά..."

Transcript

1 ΔΙΑΤΟΦΗ ΚΑΙ ΚΑΚΙΝΟΣ Συμβουλευτικόσ οδθγόσ ΡΕΛΕΧΟΜΕΝΑ ΔΑΤΟΦΘ ΚΑΛ ΑΝΑΡΤΥΞΘ ΚΑΚΛΝΟΥ... 4 Μακροκρεπτικά και μικροκρεπτικά ςυςτατικά... 6 Ραχυςαρκία και καρκίνοσ Διατροφι και καρκίνοσ ΓΕΝΛΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΛΑ ΡΟΛΘΨΘ ΚΑΛ ΚΕΑΡΕΛΑ ΤΟΥ ΚΑΚΛΝΟΥ Χθμειοκεραπεία Ακτινοκεραπεία Το βιβλιάριο αυτό αποτελεί προϊόν ςυνεργαςίασ μεταξφ του Ογκολογικοφ Κζντρου Τράπεηασ Κφπρου και του Συνδζςμου Διαιτολόγων Κφπρου. Ζχει ςυγγραφεί από τισ Κλινικζσ Διαιτολόγουσ Κάλεια Αβραάμ, Ελζνθ Ανδρζου, Κάτια Κυριάκου, Γεωργία Τςιάππα και Χριςτιάνα Φιλίππου εκ μζρουσ του Συνδζςμου Διαιτολόγων ςε ςυνεργαςία με τον Δρ. Νίκο Κατωδρφτθ, Ακτινοκεραπευτι -Ογκολόγο εκ μζρουσ του Ογκολογικοφ Κζντρου. 1

2 Τθν επιμζλεια ςφνταξθσ κειμζνου είχε θ κ. Αντωνία Σολωμοφ, Αδελφι Ρροϊςταμζνθ Ειδικι Συντονίςτρια Υπθρεςιϊν, Ογκολογικό Κζντρο. 2

3 ΚΑΚΙΝΟΣ ΔΙΑΤΟΦΗ Ο καρκίνοσ αποτελεί τθ δεφτερθ αιτία κανάτου ςτθν Κφπρο μετά τα καρδιαγγειακά νοςιματα. Θ διαδικαςία μετατροπισ ενόσ υγιοφσ και φυςιολογικοφ κυττάρου ςε καρκινικό αποτελείται από τρία ςτάδια: - Στο πρϊτο ςτάδιο, παρατθρείται μία γενετικι μεταβολι ςτο φυςιολογικό κφτταρο από μια καρκινογόνο ουςία, που δίνει τθ δυνατότθτα ςτο κφτταρο να πολλαπλαςιαςτεί ανεξζλεγκτα. - Στο δεφτερο ςτάδιο, το μεταλλαγμζνο μθ φυςιολογικό πλζον κφτταρο πολλαπλαςιάηεται και δθμιουργεί τον καρκίνο. - Στο τρίτο ςτάδιο, τα καρκινικά κφτταρα προςβάλλουν υγιείσ ιςτοφσ τοπικά και μποροφν να ςκορπιςτοφν ςτον οργανιςμό. Ρολλά ςυςτατικά των τροφϊν, όπωσ τα λιπίδια, οι φυτικζσ ίνεσ, οι αντιοξειδωτικζσ βιταμίνεσ Ε, Γ και Α, κακϊσ και το β-καροτζνιο ζχει βρεκεί ότι μποροφν να μειϊςουν τον κίνδυνο ανάπτυξθσ καρκίνου. Επιπλζον οι φυτικζσ ίνεσ ζχουν μια ιςχυρι προςτατευτικι επίδραςθ ςτθν ανάπτυξθ καρκίνου όπωσ αυτό του παχζοσ εντζρου. Τα φροφτα, τα λαχανικά, τα δθμθτριακά και το ελαιόλαδο είναι καλζσ πθγζσ όλων των παραπάνω προςτατευτικϊν κρεπτικϊν ςυςτατικϊν. 3

4 ΔΑΤΟΦΘ ΚΑΛ ΑΝΑΡΤΥΞΘ ΚΑΚΛΝΟΥ Ροιεσ διατροφικζσ ελλείψεισ αυξάνουν τον κίνδυνο για ανάπτυξθ καρκίνου και ποιοι είναι οι παράγοντεσ κινδφνου διαφαίνονται ςτο πιο κάτω πίνακα. Ραράγοντεσ Κινδφνου / Διατροφικζσ Ελλείψεισ Κίνδυνοσ για Καρκίνο υκμόσ ανάπτυξθσ πριν τθν εφθβεία Μαςτοφ (και άλλοι?) Κατανάλωςθ κερμίδων Μαςτοφ, εντζρου, νεφρϊν, κτλ. Ηωικό λίποσ (ανεξάρτθτα από κερμίδεσ και κόκκινο κρζασ) Εντζρου, προςτάτθ Κόκκινο κρζασ Κατανάλωςθ φροφτων & λαχανικϊν Εντζρου Ρνευμόνων, ςτομάχου, εντζρου Κατανάλωςθ λίπουσ, πρωτεινϊν (ιδίωσ κρζασ & ηωικοφ λίπουσ) Μαςτοφ, παχζοσ εντζρου, μιτρασ, προςτάτθ, νεφρϊν Κατανάλωςθ φυτικϊν ινϊν Λωδίου Ραχυςαρκία Κυρεοειδι, μαςτοφ Μαςτοφ, ενδομθτρίου, παχζοσ εντζρου Κατανάλωςθ καφεΐνθσ (πικανόσ παράγοντασ) Ραγκρζατοσ 4

5 Αφλατοξίνεσ, (τοξικζσ ουςίεσ που βρίςκονται ςε διάφορα φυτά π.χ. Ιπατοσ φυςτίκια) Οινόπνευμα Οινόπνευμα & Κάπνιςμα Μαςτοφ, ςτοματοφάρυγγα, γαςτρεντερικοφ ςυςτιματοσ, παγκρζατοσ, ιπατοσ, κεφαλισ και τραχιλου, λάρυγγα, ουρικρασ Στοματικισ κοιλότθτασ, λάρυγγα, οιςοφάγου, ΤΛ ΜΕΛΩΝΕΛ ΤΟΝ ΚΛΝΔΥΝΟ ΓΛΑ ΑΝΑΡΤΥΞΘ ΚΑΚΛΝΟΥ Ρροςτατευτικοί Ραράγοντεσ Κίνδυνοσ για Καρκίνο Σωματικι Δραςτθριότθτα Εντζρου Λςορροπθμζνο βάροσ με ςωςτό ποςοςτό λίπουσ Αφξθςθ κατανάλωςθσ φροφτων και λαχανικϊν Μαςτοφ, εντζρου, ουροποιθτικοφ, μιτρασ και χολθδόχου κφςτθσ Ρνευμόνων, ςτομάχου, εντζρου 5

6 ΜΑΚΟΚΕΡΤΛΚΑ ΚΑΛ ΜΛΚΟΚΕΡΤΛΚΑ ΣΥΣΤΑΤΛΚΑ ΜΑΚΟΚΕΡΤΛΚΑ ΣΥΣΤΑΤΛΚΑ ΔΙΑΣΡΟΦΙΚΖ ΟΔΗΓΚΕ Μακροκρεπτικά ςυςτατικά ονομάηονται οι κρεπτικζσ ουςίεσ που προςφζρουν ενζργεια όπωσ υδατάνκρακεσ, πρωτεΐνεσ, λίποσ και χρειάηονται ςε μεγάλεσ ποςότθτεσ ςτον οργανιςμό. Θ κυριότερθ δευτερεφουςα διάγνωςθ ςτουσ καρκινοπακείσ είναι θ πρωτεϊνικι ενεργειακι υποκρεψία. Θ Αφξθςθ τθσ Ενζργειασ (kcal) και θ Αφξθςθ των Ρρωτεϊνϊν, κεωρείται θ πιο ςθμαντικι παρζμβαςθ για ενίςχυςθ τθσ διατροφικισ κατάςταςθσ του ατόμου. ΑΝΆΓΚΕ Ε ΘΕΡΜΚΔΕ Οδθγόσ για υπολογιςμό των αναγκϊν των ενιλικων ςε ενζργεια Οι ανάγκεσ ςε κερμίδεσ (kcal) αλλάηουν ςφμφωνα με τθν διατροφικι κατάςταςθ του ατόμου. Το πραγματικό βάροσ του ατόμου χρθςιμοποιείται για τουσ υπολογιςμοφσ, ενϊ ςυνιςτάται θ χριςθ του ιδανικοφ βάρουσ (IBW) για τα παχφςαρκα άτομα (>120% IBW), αφοφ το προςαρμοςμζνο βάροσ για παχφςαρκουσ δεν ζχει τεκμθριωκεί 20 kcal/kg Αρχικι επαναςίτιςθ υποςιτιηόμενων / εξαντλθμζνων kcal/kg Ραχφςαρκα άτομα για απϊλεια βάρουσδιατιρθςθ 6

7 25-30 kcal/kg Διατιρθςθ ςωματικοφ βάρουσ kcal/kg Υποςιτιςμόσ και /ι εκτεταμζνθ κεραπεία για μεταμόςχευςθ μυελοφ των οςτϊν kcal/kg Ρλιρθσ εξάντλθςθ και/ ι υπερμεταβολιςμόσ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΣΙΚΆ ΤΣΑΣΙΚΆ ΣΟΤ ΕΝΉΛΙΚΕ Συςτατικά % από τισ ολικζσ κερμίδεσ Υδατάνκρακεσ 40%-70% Λίποσ 20%-50% Ρρωτεΐνεσ 15%-25% Υψθλά επίπεδα πικανόν ςε άτομα με υπεργλυκαιμία ι διαςφάλιςθ λιψθσ αναγκαίων κερμίδων Ελάχιςτθ παροχι: 4%-10% για πρόςλθψθ αναγκαίων λιπαρϊν οξζων / λινολεϊκοφ οξζωσ Διατροφικζσ ανάγκεσ ςε πρωτεΐνεσ για ενιλικεσ με καρκίνο Αναγκαία πρωτεΐνθ Κατάςταςθ g/kg Θπατικι ι νεφρικι ανεπάρκεια g/kg Συνιςτϊμενθ θμεριςια δοςολογία (RDA) 7

8 g/kg Για τουσ περιςςότερουσ αςκενείσ με καρκίνο. χριςθ χαμθλότερου ι ψθλότερου ορίου ςφμφωνα με τισ ανάγκεσ και τα επίπεδα πρωτεΐνθσ ορροφ 1.5 g/kg Αςκενείσ με μεταμόςχευςθ μυελοφ των οςτϊν g/kg Καρκινοπακείσ με κακι κρζψθ / υποςιτιςμό Διατροφικζσ ανάγκεσ ςε υγρά για αςκενείσ με καρκίνο Μζκοδοσ Βάςθ RDA και κερμίδων Βάςθ θλικίασ (ζτθ) < >65 Οδθγίεσ 1 ml/kcal ml/kg 30 ml/kg 25 ml/kg 8

9 ΜΛΚΟΚΕΡΤΛΚΑ ΣΥΣΤΑΤΛΚΑ ΔΙΑΣΡΟΦΙΚΕ ΟΔΗΓΙΕ Μικροκρεπτικά Συςτατικά είναι τα ανόργανα άλατα, οι βιταμίνεσ και το νερό. Ονομάηονται μικροκρεπτικά ςυςτατικά γιατί είναι απαραίτθτα ςε πολφ μικρζσ ποςότθτεσ και δεν αποδίδουν ενζργεια ςτον οργανιςμό. Σφμφωνα με το εγχειρίδιο Κλινικισ Διαιτολογίασ Αμερικισ 2000, «Δεν είναι γνωςτό αν ο καρκίνοσ ι / και θ κεραπεία του αυξάνει τισ ανάγκεσ ςε μικροκρεπτικά ςυςτατικά.» Οι παράγοντεσ που επθρεάηουν τθν κάλυψθ των αναγκϊν των μικροκρεπτικϊν ςυςτατικϊν είναι: Κζςθ τθσ πάκθςθσ και θ εξζλιξθ τθσ Είδοσ τθσ κεραπείασ Φαρμακευτικι αγωγι Για Ραράδειγμα: Ο καρκίνοσ που αναπτφςςεται ςτο πεπτικό ςφςτθμα ζχει τθν ικανότθτα να προκαλεί απόφραξθ με αποτζλεςμα τθν μειωμζνθ κατανάλωςθ τροφισ και τελικά τθν ζλλειψθ μικροκρεπτικϊν ςυςτατικϊν. Θ ζλλειψθ του ςυμπλζγματοσ Β βιταμινϊν μπορεί να προκλθκεί από μακροχρόνιο υποςιτιςμό. Ο κανονικόσ μεταβολιςμόσ των μικροκρεπτικϊν ςυςτατικϊν μπορεί να διαφοροποιθκεί με τθν εξζλιξθ τθσ αςκζνειασ, όπωσ όταν θ υπεραςβεςτιναιμία είναι αποτζλεςμα τθσ πάκθςθσ δεν μπορεί να ελεγχκεί από τθν διατροφι και ζτςι ο περιοριςμόσ του αςβεςτίου μπορεί να μθν είναι αναγκαίοσ. 9

10 Χειρουργικι αφαίρεςθ του κατϊτερου γαςτρεντερικοφ ςωλινα μπορεί να ζχει ωσ αποτζλεςμα τθν δυςαπορρόφθςθ και τθν ζλλειψθ μικροκρεπτικϊν ςυςτατικϊν. Χριςθ ςυμπλθρωμάτων πολυβιταμινϊν και ιχνοςτοιχείων Συμπλιρωμα πολυβιταμινϊν με ιχνοςτοιχεία μπορεί να χορθγείται θμερθςίωσ για άτομα με περιοριςμζνθ διατροφι Λόγω πικανισ αλλθλεπίδραςθσ ςυγκεκριμζνων φαρμάκων χθμειοκεραπείασ και πολυβιταμινϊν, ςυμπλθρϊματα κα πρζπει να παίρνονται μόνο μετά από ςυμβουλι ιατροφ. Μεγάλεσ δοςολογίεσ βιταμινϊν και ιχνοςτοιχείων δεν είναι επικυμθτζσ λόγω τθσ τοξικότθτασ τουσ ι τθσ παρεμπόδιςθσ τθσ φυςιολογικισ λειτουργίασ του ανοςοποιθτικοφ ςυςτιματοσ Υπερβολικζσ δοςολογίεσ ψευδάργυρου ζχουν ςυςχετιςτεί με μείωςθ τθσ ανταπόκριςθσ του ανοςοποιθτικοφ ςυςτιματοσ Μικροκρεπτικά ςυςτατικά Θζςθ απορρόφθςθσ ςτο γαςτρεντερικό ςωλινα Θζςθ Δωδεκαδάκτυλοσ Νιςτιδα Ειλεόσ Ραχφ ζντερο Βιταμίνεσ, Ιχνοςτοιχεία, Ηλεκτρολφτεσ Αςβζςτιο, μαγνιςιο, ςίδθροσ, χλϊριο Βιταμίνθ Γ, κειαμίνθ (Β1), ριβοφλαβίνθ (B2), πυριδοξίνθ (B6), φυλλικό οξφ, υδατοδιαλυτζσ βιταμίνεσ Βιταμίνεσ B12, A, Δ, E, K Νάτριο, κάλιο, νερό 10

11 Επιλεγμζνεσ ςυνιςτϊμενεσ θμεριςιεσ ποςότθτεσ (DRI): Ανϊτερα ανεκτά επίπεδα Ηλικία (ζτθ) Συμπλιρωμα >70 Βιταμίνθ Γ (mg) 1,800 2,000 2,000 Βιταμίνθ Ε (IU) 800 1,000 1,000 Βιταμίνθ Α (μg) 2,800 3,000 3,000 Σελινιο (μg) Ψευδάργυροσ (mg) Θρεπτικά Συςτατικά που μποροφν να ςυμβάλουν ςτθν πρόλθψθ και κεραπεία του καρκίνου Φυτοχθμικά Τα φυτοχθμικά είναι ςυςτατικά τα οποία παράγουν τα φυτά για να προςτατεφουν τον εαυτό τουσ από ιοφσ, βακτιρια ι μφκθτεσ. Κάκε φυτό προςφζρει διαφορετικά είδθ και ποςότθτεσ φυτοχθμικϊν. Ραρόλο που θ ςθμαςία τουσ ςτθν υγεία είναι υπό ςυνεχι μελζτθ, ξζρουμε ότι μποροφν να προςτατεφςουν τον ανκρϊπινο οργανιςμό από κάποια είδθ καρκίνου, από καρδιοπάκειεσ και άλλα χρόνια προβλιματα υγείασ. Ομάδεσ Φυτοχθμικϊν Λνδόλεσ 11

12 Κειαλλιινικά παράγωγα Αντιοξειδωτικά (Β-Καροτίνθ, Βιταμίνθ Γ και Βιταμίνθ Ε) Φαινολικό μείγμα Φλαβονοειδι ΙΝΔΠΛΕΣ - Ρθγζσ: μπρόκολο, λάχανο και κουνουπίδι - Δράςθ: Ραρεμποδίηει τθν ανάπτυξθ καρκίνου, διατθρεί τα κφτταρα υγιι Θειαλλιινικά παράγωγα - Καταςτρζφονται ςε ψθλι κερμοκραςία - Ρθγζσ: ςκόρδοσ, πράςο, κρεμμφδι, καυτερζσ μυρωδιζσ - Δράςθ: 1. ενίςχυςθ του ανοςοποιθτικοφ ςυςτιματοσ. 2. αφξθςθ των ενηφμων που εξοντϊνουν τισ καρκινογόνεσ ουςίεσ 3. επίδειξθ αντικαρκινικϊν ιδιοτιτων 4. μείωςθ τθσ χολθςτερόλθσ 5. παρεμπόδιςθ δθμιουργίασ κρόμβων ςτο αίμα. 12

13 Φυτοχθμικά Σουλφοραφάνθ Ρθγζσ: μπρόκολο, κουνουπίδι, λαχανικά Βρυξελλϊν, κρεμμφδια, λάχανα Ρ-κουμαρικό & Χλωρογενικό οξφ Ρθγζσ: ντομάτα, πράςινεσ πιπεριζσ, ανανάσ, καρότα, φράουλεσ PEITC Ρθγζσ: κραμβί, κρεμμφδια Ελλαγικό οξφ Ρθγζσ: φράουλεσ, ςταφφλια, μοφρα Γενιςτεϊνθ Ρθγζσ : φαςόλια ςόγιασ Ινδόλθ 3-καρβινόλθ Ρθγζσ: κουνουπίδι Αλλιινικό ςουλφίδιο Ρθγζσ: ςκόρδο, κρεμμφδια Καψαϊκίνθ Ρθγζσ: καυτά πιπζρια, κφμινο Φλαβονοειδι Ρθγζσ: μοφρα, γλυκοπατάτεσ, εςπεριδοειδι, αγγοφρια 13

14 Ρλεονεκτιματα για τθν Υγεία Οι αντιξειδωτικζσ ουςίεσ /φυτοχθμικά βοθκοφν ςτθν πρόλθψθ και κεραπεία των πιο κάτω αςκενειϊν Καρκίνοσ Σακχαρϊδθσ Διαβιτθσ Καρδιοπάκειεσ Υπζρταςθ Μειωμζνο ποςοςτό των πακιςεων αυτϊν παρατθρείται ςε πλθκυςμοφσ που καταναλϊνουν μεγάλεσ ποςότθτεσ φροφτων και λαχανικϊν. ΑΝΤΛΟΞΕΛΔΩΤΛΚΖΣ ΟΥΣΜΕΣ Β - καροτίνθ Βιταμίνθ Γ Βιταμίνθ Ε Φυτικζσ ίνεσ ΑΝΤΛΟΞΕΛΔΩΤΛΚΖΣ ΚΕΡΤΛΚΖΣ ΟΥΣΜΕΣ 14

15 Οι αντιοξειδωτικζσ ουςίεσ είναι θ βιταμίνθ Α (β-καροτίνθ), θ βιταμίνθ Γ, βιταμίνθ Ε, το ςελινιο και οι φυτικζσ ίνεσ. Ροια θ δράςθ των αντιοξειδωτικϊν ουςιϊν; H δράςθ τουσ ςχετίηεται άμεςα με τθ δράςθ του οξυγόνου μζςα ςτον οργανιςμό. Για τθν παραγωγι ενζργειασ, κάκε κφτταρο μζςα ςτον οργανιςμό χρειάηεται ςυνεχι χοριγθςθ οξυγόνου. Για αυτό τον λόγο το οξυγόνο είναι βαςικό ςτθν ηωι. ΠΛΟΣ ΑΝΤΛΟΞΕΛΔΩΤΛΚΪΝ ΒΛΤΑΜΛΝΪΝ Β-καροτίνθ: Ρρόλθψθ του καρκίνου, ρυκμιςτισ ανοςολογικϊν αντιδράςεων, μείωςθ κινδφνου καρδιοπακειϊν και εγκεφαλικϊν επειςοδίων Βιταμίνθ Γ: Μείωςθ κινδφνου καρδιοπακειϊν. Αυξθμζνεσ ανάγκεσ βιταμίνθσ Γ για τουσ καπνιςτζσ Βιταμίνθ Ε: Μείωςθ κινδφνου καρδιοπακειϊν. ΑΝΤΛΟΞΕΛΔΩΤΛΚΕΣ ΟΥΣΛΕΣ - Βιταμίνθ Γ: Ρθγζσ: εςπεριδοειδι, ντομάτεσ, πράςινα φυλλϊδθ λαχανικά, πατάτεσ - Βιταμίνθ Ε: 15

16 Ρθγζσ: ςιτθροφχα προϊόντα, φυςτίκια, ξθροί καρποί, μαφρο ρφηι, φυτικά λάδια, αλεφρι βρϊμθσ - Β-καροτίνθ (βιταμίνθ Α): Ρθγζσ: μαϊντανόσ, καρότα, κολοκυκάκια, γλυκοπατάτεσ, κολοκάςι, χρυςόμθλα, πεπόνι, ςπανάχι, εςπεριδοειδι, ςπαράγγια - Φυτικζσ Κνεσ: Ρθγζσ: ςιτθροφχα/ πιτυροφχα, χόρτα, φροφτα - Σελινιο: Ρθγζσ: καλαςςινά, δθμθτριακά και ςπόροι ( ανάλογα με τθν περιεκτικότθτα του χϊματοσ ςε ςελινιο) -Κατεχίνεσ (ταννίνεσ): Ρθγζσ: ψάρια, μοφρα, μιλα, τςάι ΒΑΣΛΚΕΣ ΛΔΛΟΤΘΤΕΣ ΤΩΝ ΚΕΡΤΛΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΛΚΩΝ Υδατάνκρακεσ Ρρωτεΐνεσ Λιπίδια Βιταμίνεσ Ραροχι ενζργειασ Ραροχι δομικϊν ςυςτατικϊν (κφρια λειτουργία) Ραροχι ενζργειασ (δευτερεφων ρόλοσ) Ραροχι δομικϊν ςυςτατικϊν Ραροχι ενζργειασ υκμιςτικοί παράγοντεσ του μεταβολιςμοφ υκμιςτικοί παράγοντεσ του μεταβολιςμοφ 16

17 Κάκε βιταμίνθ ζχει τθ δικι τθσ λειτουργία Ανόργανα ςτοιχεία υκμιςτικοί παράγοντεσ του μεταβολιςμοφ Ραροχι δομικϊν ςυςτατικϊν Κάκε ανόργανο ςτοιχείο ζχει τθ δικι του λειτουργία Δομικό ςυςτατικό Νερό υκμιςτικόσ παράγοντασ Μεταφορζασ κρεπτικϊν ςυςτατικϊν υκμιςτισ τθσ κερμοκραςίασ του ςϊματοσ Στον παρακάτω πίνακα αναφζρονται τα κυριότερα μζταλλα, οι πθγζσ προζλευςθσ τουσ και θ κφρια χρθςιμότθτα τουσ: Μζταλλα Ρθγι Ρροζλευςθσ Χρθςιμότθτα Αςβζςτιο Γαλακτοκομικά προϊόντα, κουνουπίδι, λάχανο, φακζσ, κρόκοσ αυγοφ, καλαςςινά, ραδίκια και το χαμομιλι Κφριο ςυςτατικό των οςτϊν. Ομαλοποιεί τθν καρδιακι λειτουργία και θρεμεί τα νεφρα Φϊςφοροσ Ξθροί καρποί και ιδίωσ οι θλιόςποροι και τα παςατζμπο, τυρί, κρζασ και ςαρδζλεσ. Τονωτικό του εγκεφάλου, βοθκά ςτον μεταβολιςμό των λιπϊν, ςτθν λειτουργία των αδζνων και ςτθν ορμονικι ρφκμιςθ. Μαγνιςιο Μπανάνεσ, φιςτίκια, γάλα, γιαοφρτι και κρζασ. Επιδρά ςτουσ μυσ και ςτα νεφρα. Συμμετζχει ςτθν 17

18 ςφνκεςθ πρωτεΐνθσ και ενεργοποιεί τα ζνηυμα. Κάλιο Ελιζσ, φροφτα και ιδίωσ μπανάνεσ, ςαλάτεσ, ςταφίδεσ, ξθρά δαμάςκθνα, ςτιγμιαίοσ καφζσ και πατάτεσ Απαραίτθτο για τθν καλι λειτουργία τθσ καρδιάσ, των μυϊν, των νεφρϊν και τθσ υγείασ των οςτϊν Νάτριο Ελιζσ, φροφτα και ιδίωσ μπανάνεσ, ςαλάτεσ, ςταφίδεσ, ξθρά δαμάςκθνα, ςτιγμιαίοσ καφζσ και πατάτεσ Απαραίτθτο για τθν καλι λειτουργία τθσ καρδιάσ, των μυϊν και των νεφρϊν Σίδθροσ Το ςυκϊτι, το πορτοκάλι, οι ςαρδζλεσ, οι θλιόςποροι, θ μαγιά μπφρασ, το κρζασ, τα ξερά δαμάςκθνα, οι ελιζσ, οι ςταφίδεσ, οι φακζσ, το ςπανάχι και θ βρϊμθ. Συςτατικό τθσ αιμοςφαιρίνθσ. Βοθκά τθν αναπνοι και διευκολφνει τθν λειτουργία των αδζνων και του εγκεφάλου Χλϊριο Αλάτι υκμίηει οςμωτικι πίεςθ, ιςοηφγιο του φδατοσ και οξεοβαςικι ιςορροπία,ςτθν απορρόφθςθ τθσ Β12 και του ςιδιρου Μαγγάνιο φηι, καρυκεφματα, ςιτάρι, μαροφλι, φαςόλια, φιςτίκια, πατάτεσ, θλιόςπορο, δθμθτριακά. Ρροςφζρεται για τον ςχθματιςμό των οςτϊν, για τθν πιξθ του αίματοσ, δράςθ τθσ ινςουλίνθσ και τθν ςφνκεςθ τθσ χολθςτερόλθσ. Συμμετζχει ςαν διεγζρτθσ ςτον 18

19 μεταβολιςμό λιπϊν, υδατανκράκων και πρωτεϊνϊν Στον παρακάτω πίνακα αναφζρονται οι κυριότερεσ βιταμίνεσ, οι πθγζσ προζλευςθσ τουσ και θ βαςικι χρθςιμότθτα τουσ: ΒΙΤΑΜΙΝΗ ΡΗΓΗ ΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΧΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΒΙΤΑΜΙΝΗ Α Ρράςινα λαχανικά, καρότα, αυγά, γάλα και φροφτα (κυρίωσ κίτρινου και πορτοκαλί χρϊματοσ). Αναηωογονθτικι - αντιρυτιδικι, κεραπευτικι πακιςεων ματιϊν, πρόλθψθ καρκίνου και καρδιαγγειακϊν πακιςεων. ΒΙΤΑΜΙΝΗ Δ Ψάρια, αυγά,γάλα και μουρουνόλαδο Για τον ραχιτιςμό, οςτεοπόρωςθ, τερθδόνα και πρόωρο γιρασ. ΒΙΤΑΜΙΝΗ E Σιτζλαιο, καρφδια, ελαιόλαδο. Αναιμία, ςτειρότθτα, ςογιζλαιο, αντιγθραντικι και για δθμθτριακά, μείωςθ του κινδφνου καρδιακισ προςβολισ. ΒΙΤΑΜΙΝΗ K Αυγά, γάλα, ςυκϊτι, πράςινα λαχανικά και Ρρόλθψθ αιμορραγιϊν αφοφ μειϊνει τον χρόνο 19

20 ςογιζλαιο. πιξθσ του αίματοσ. ΒΙΤΑΜΙΝΗ Γ Φρζςκα φροφτα και λαχανικά (κυρίωσ ςτισ φράουλεσ, ακτινίδια και εςπεριδοειδι). Ρροςτατεφει ςκορβοφτο, από κρυολόγθμα, καρδιοπάκειεσ, καρκίνο και αιμορραγίεσ. ΒΙΤΑΜΙΝΗ B6 Καρφδια, ςογιζλαιο, λαχανικά, φροφτα (κυρίωσ μπανάνεσ), δθμθτριακά και μαγιά μπφρασ. Ρρόλθψθ αναιμίασ, κεραπευτικό ςε πακιςεισ του δζρματοσ και του νευρικοφ ςυςτιματοσ. ΒΙΤΑΜΙΝΗ Β12 Αυγά, γάλα, κρζασ, ψάρια και μαγιά μπφρασ. Αναιμία, πακιςεισ τθσ καρδιάσ και του νευρικοφ ςυςτιματοσ. ΦΥΛΛΙΚΟ ΟΞΥ Σπανάκι, πράςινα λαχανικά και ςυκϊτι. Αναιμία εγκφου και πρόλθψθ καρκίνου του τραχιλου τθσ μιτρασ 20

21 ΡΑΧΥΣΑΚΛΑ ΚΑΛ ΚΑΚΛΝΟΣ Η ΡΑΧΥΣΑΚΙΑ ΕΙΝΑΙΡΑΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΟΝ ΚΑΚΙΝΟ Θ παχυςαρκία αποτελεί παράγοντα κινδφνου για ανάπτυξθ καρκίνου του μαςτοφ μετά τθν εμμθνόπαυςθ και καρκίνου του ενδομθτρίου. Επίςθσ, ςχετίηεται ςε λιγότερο βακμό με τθν πικανότθτα εμφάνιςθσ καρκίνου του παχζοσ εντζρου και του προςτάτθ. ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΣΟ ΤΓΙΕ ΩΜΑΣΙΚΟ ΒΑΡΟ Ο Δείκτθσ Μάηασ Σϊματοσ (ΔΜΣ - BMI) είναι θ μζκοδοσ ταξινόμθςθσ τθσ παχυςαρκίασ. Ο ΔΜΣ είναι το πθλίκο του βάρουσ ςε κιλά διά το φψοσ ςε μζτρα ςτο τετράγωνο. Βάροσ (κιλά) ΔΜΣ = *Φψοσ (μζτρα)+ 2 ΔΜΣ <18.5 Λιποβαρζσ άτομο Κανονικό άτομο 21

22 Υπζρβαρο άτομο Ραχυςαρκία Λ Ραχυςαρκία ΛΛ >40 Ραχυςαρκία ΛΛΛ ΣΥΣΤΑΣΗ ΓΙΑ ΡΟΛΗΨΗ ΚΑΚΙΝΟΥ διατιρθςθ υγιοφσ ςωματικοφ βάρουσ (Δείκτθσ Μάηασ Σϊματοσ ) ΜΕ ΡΟΛΟΥΣ ΚΑΕΚΛΝΟΥΣ ΣΧΕΤΛΗΕΤΑΛ Θ ΡΑΧΥΣΑΚΛΑ Καρκίνοσ του Μαςτοφ ΣΩΜΑΤΛΚΟ ΒΑΟΣ Το ςωματικό λίποσ ζχει τθν δυνατότθτα να παράγει οιςτρογόνα και είναι ιδιαίτερα ςθμαντικι πθγι οιςτρογόνων μετά τθν εμμθνόπαυςθ. Οι παχφςαρκεσ γυναίκεσ ζχουν αυξθμζνεσ πικανότθτεσ να παρουςιάςουν καρκίνο του μαςτοφ μετά τθν εμμθνόπαυςθ, ιδιαίτερα αν το λίποσ είναι κατανεμθμζνο κεντρικά (ςτθν κοιλιακι χϊρα αντί ςτθν περιφζρεια). Θ παχυςαρκία δεν φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξθσ καρκίνου πριν τθν εμμθνόπαυςθ. Οι ψθλζσ γυναίκεσ είναι επίςθσ πιο επιρρεπισ ςτθν ανάπτυξθ καρκίνου του μαςτοφ, αλλά μόνον μετά τθν εμμθνόπαυςθ. ΛΛΡΟΣ Ο ρόλοσ του διατροφικοφ λίπουσ ςτον καρκίνο του μαςτοφ δεν είναι ξεκάκαροσ, αλλά τα επίπεδα κατανάλωςθσ λίπουσ επθρεάηουν τθν παχυςαρκία, τθν θλικία ζναρξθσ τθσ ζμμθνου ρφςθσ και τα επίπεδα οιςτρογόνων ςτο αίμα. 22

23 Από πολλζσ μελζτεσ που αναλφουν τθν ςχζςθ μεταξφ καρκίνου του μαςτοφ και λιψθσ υψθλισ περιεκτικότθτασ ςε λίποσ διατροφισ εξάγονται τα πιο κάτω ςυμπεράςματα. - Τα ποςοςτά καρκίνου του μαςτοφ είναι χαμθλότερα ςε πλθκυςμοφσ που καταναλϊνουν μικρζσ ποςότθτεσ λίπουσ - Γυναίκεσ που παρουςίαςαν καρκίνο του μαςτοφ μετά τθν εμμθνόπαυςθ κατανάλωναν περιςςότερο λίποσ παρά οι γυναίκεσ που δεν ανάπτυξαν καρκίνο του μαςτοφ. Θ χαμθλισ περιεκτικότθτασ ςε λίποσ διατροφι πικανόν να μειϊνει τα επίπεδα ελεφκερων οιςτρογόνων που είναι παράγοντασ κινδφνου για ανάπτυξθ καρκίνου του μαςτοφ. Επίςθσ, διατροφι πλοφςια ςε λίποσ ςτθ παιδικι θλικία πικανόν να επιςπεφςει τθν ζναρξθ τθσ ζμμθνου ρφςθσ και να επθρεάςει τθν πικανότθτα ανάπτυξθσ καρκίνου του μαςτοφ μετά από δεκαετίεσ. Καρκίνοσ του Ραχζοσ Εντζρου Θ παχυςαρκία ςτουσ άντρεσ πικανόν να αυξάνει τθν πικανότθτα ανάπτυξθσ καρκίνου του εντζρου. Αυτι θ ςυςχζτιςθ δεν παρατθρείται ςτισ γυναίκεσ. Αυξθμζνα επίπεδα άςκθςθσ ι κίνθςθσ ςτθν εργαςία φαίνεται να μειϊνουν τθν πικανότθτα παρουςίαςθσ καρκίνου του εντζρου. Υπάρχουν επίςθσ ενδείξεισ ότι θ αυξθμζνθ κατανάλωςθ λίπουσ αυξάνει τθν πικανότθτα παρουςίαςθσ καρκίνου του παχζοσ εντζρου. 23

24 Καρκίνοστου Ενδομθτρίου Ο πιο ςθμαντικόσ παράγοντασ κινδφνου για τθν ανάπτυξθ καρκίνου του ενδομθτρίου είναι θ παχυςαρκία, που πιςτεφεται ότι αυξάνει τα επίπεδα οιςτρογόνων γεγονόσ που ευνοεί τθ δθμιουργία καρκίνου. Καρκίνοστου Ρροςτάτθ Θ υπερβολικι κατανάλωςθ ηωικοφ λίπουσ υποβοθκά ςτθν ανάπτυξθ καρκίνου του προςτάτθ. ΡΑΧΥΣΑΚΛΑ ΚΑΛ ΑΛΛΑ ΧΟΝΛΑ ΝΟΣΘΜΑΤΑ ΦΚΟΑΣ Θ παχυςαρκία είναι επίςθσ παράγοντασ κινδφνου ςε άλλα χρόνια νοςιματα φκοράσ, όπωσ: - καρδιοπάκειεσ (υπερλιπιδαιμία, υπζρταςθ) - ςακχαρϊδθσ διαβιτθσ και αντίςταςθ ινςουλίνθσ - χολοκυςτοπάκειεσ - αναπνευςτικά προβλιματα Ζτςι, θ επίτευξθ και διατιρθςθ του υγιοφσ ςωματικοφ βάρουσ είναι πολφ ςθμαντικι και ςτθν πρόλθψθ ενόσ ευρφτερου φάςματοσ πακιςεων, εκτόσ του καρκίνου. ΔΛΑΤΟΦΘ ΚΑΛ ΚΑΚΛΝΟΣ 24

25 ΓΕΝΛΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΛΑ ΡΟΛΘΨΘ ΚΑΛ ΚΕΑΡΕΛΑ ΤΟΥ ΚΑΚΛΝΟΥ Τα νζα για τθν πρόλθψθ του καρκίνου είναι καλφτερα ςιμερα και κα είναι ακόμα καλφτερα ςτο μζλλον. Υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορείσ να κάνεισ για να προςτατζυςεισ τον εαυτό ςου και τθν οικογζνεια ςου και να προλάβεισ τον καρκίνο. Τι μπορεί να προκαλζςει τον καρκίνο? Οι επιςτιμονεσ ανακάλυψαν αρκετοφσ παράγοντεσ που μποροφν να προκαλζςουν καρκίνο. 80% των καρκίνων μπορεί να οφείλεται ςε περιβαλλοντικοφσ παράγοντεσ όπωσ: 1. Θ διατροφι 2. Το ποτό 3. Το κάπνιςμα Το άλλο 20% οφείλεται ςε παράγοντεσ που δεν μποροφμε να ελζγξουμε όπωσ θ κλθρονομικότθτα. 25

26 Αν περιορίςουμε τουσ παράγοντεσ που μποροφμε να ελζγξουμε είναι δυνατό να μειϊςουμε τισ πικανότθτεσ για καρκίνο ςε εμάσ και ςτθν οικογζνεια μασ. 35% των κανάτων από καρκίνο μπορεί να ζχουν ςχζςθ με τθ διατροφι. Θ διατροφι που είναι χαμθλι ςε φυτικζσ ίνεσ και ψθλι ςε λίποσ, με λίγα φροφτα και λαχανικά ι λίγα ολικισ άλεςθσ δθμθτριακά αυξάνει τισ πικανότθτεσ ανάπτυξθσ κάποιων ειδϊν καρκίνου. ΟΔΗΓΙΕ ΓΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ 1. Τρϊτε ποικιλία τροφϊν Καμία τροφι δεν προςφζρει όλα τα κρεπτικά ςυςτατικά που χρειάηεται ο άνκρωποσ. Είναι ςθμαντικό να λαμβάνεται ποικιλία τροφϊν απ όλεσ τισ ομάδεσ και ποικιλία μζςα από κάκε ομάδα. ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΦΩΝ Ολικισ άλεςθσ δθμθτριακά και ηυμαρικά Δόςθ : 6 11 μερίδεσ/ θμζρα Ρεριζχουν υδατάνκρακεσ, φυτικζσ ίνεσ, βιταμίνεσ Β. Άπαχο κρζασ, πουλερικά και ψάρι Πςπρια 26

27 Δόςθ : 2 3 μερίδεσ/ θμζρα Ρεριζχουν πρωτεΐνεσ, ςίδθρο, ψευδάργυρο Φροφτα και Λαχανικά Δόςθ : 3 μεγάλα ι 6 μικρά / θμζρα Ρεριζχουν υδατάνκρακεσ, βιταμίνεσ Α και Γ, φυτικζσ ίνεσ Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα χαμθλά ςε λιπαρά Δόςθ : 3-4 μερίδεσ / θμζρα Ρεριζχουν πρωτεΐνεσ, αςβζςτιο, φωςφόρο 2. Διατθρείτε το επικυμθτό ςασ βάροσ ςτακερό. Θ παχυςαρκία είναι ζνασ παράγοντασ για πολλζσ αςκζνειεσ όπωσ καρδιοπάκειεσ, υπζρταςθ, ςακχαρϊδθσ διαβιτθσ και κάποιεσ μορφζσ καρκίνου. 3. Αποφεφγετε το λίποσ, ιδιαίτερα τροφζσ με κορεςμζνο λίποσ και χολθςτερόλθ. 27

28 Θ διατροφι που είναι χαμθλι ςε περιεκτικότθτα λίπουσ μπορεί να μειϊςει τισ πικανότθτεσ ανάπτυξθσ καρκίνου του μαςτοφ, προςτάτθ και παχζοσ εντζρου. 4. Τρϊτε τροφζσ με αρκετζσ φυτικζσ ίνεσ και άμυλο. Θ ςυνικθσ διατροφι είναι χαμθλι ςε φυτικζσ ίνεσ και άμυλο. Οι επιςτιμονεσ ςυςτινουν τθν αφξθςθ του άμυλου και των φυτικϊν ινϊν ςτθν διατροφι μασ τρϊγοντασ περιςςότερα ολικισ άλεςθσ δθμθτριακά, φροφτα, λαχανικά και όςπρια. Το διαιτολόγιο αυτό μπορεί να μειϊςει τισ πικανότθτεσ για καρκίνο του εντζρου. 5. Αποφεφγετε τθν υπερκατανάλωςθ ηάχαρθσ. Οι τροφζσ που περιζχουν ηάχαρθ περιζχουν ςυνικωσ και λίποσ και είναι φτωχζσ ςε βιταμίνεσ και άλατα. 6. Αποφεφγετε τθν υπερκατανάλωςθ αλατιοφ. Μπορεί να προκαλζςει υπζρταςθ κυρίωσ ςε άτομα με οικογενειακό ιςτορικό. Μθ ελεγχόμενθ υπζρταςθ μπορεί να οδθγιςει ςε καρδιοπάκειεσ, εγκεφαλικό και νεφροπάκειεσ 7. Αν πίνετε οινοπνευματϊδθ ποτά, πίνετε μόνο με μζτρο 28

29 1 μερίδα/ θμζρα για άνδρεσ 1 μερίδα κάκε άλλθ θμζρα για γυναίκεσ 1 μερίδα = 60 ml ουίςκι, 300 ml μπφρα, 190 ml κραςί. ΟΙΝΟΡΝΕΥΜΑ, ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ, ΛΙΡΟΣ, ΦΥΛΛΩΔΗ ΛΑΧΑΝΙΚΑ 1. Οινόπνεφμα Θ υπερκατανάλωςθ οινοπνεφματοσ ςχετίηεται με τον καρκίνο του ςτόματοσ, οιςοφάγου και ιπατοσ. Ακόμα περιςςότερο αυξάνονται οι πικανότθτεσ όταν ςυνδυάηεται με το κάπνιςμα. ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΕΣ ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Οι φυτικζσ ίνεσ είναι ςφνκετοι υδατάνκρακεσ όπου το υλικό (ι μζροστου υλικοφ) του φυτοφ δεν απορροφάται από τον οργανιςμό. Τα λαχανικά, φροφτα, όςπρια και ολικισ άλεςθσ δθμθτριακά περιζχουν διάφορα είδθ φυτικϊν ινϊν που ζχουν διαφορετικοφσ ρόλουσ όςο αφορά ςτθν προςταςία που παρζχουν ςτον ανκρϊπινο οργανιςμό. Φυτικζσ Κνεσ 29

30 Τα περιςςότερα φαγθτά που είναι πλοφςια ςε φυτικζσ ίνεσ περιζχουν και αδιάλυτεσ (50-75%) και διαλυτζσ(25 30%). ΔΛΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟ Μειϊνουν τθν αρτθριακι πίεςθ, χολθςτερόλθ, καρδιοπάκειεσ Στακεροποιοφν τθ γλυκόηθ ςτο αίμα. Ρρόκειται για πθκτίνθ, κόμμι και κολλϊδθσ ουςίεσ που περιζχονται ςτθν βρϊμθ, το κρικάρι, τα όςπρια ειδικότερα φαςόλια και λουβιά ΑΔΛΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟ Μειϊνουν τον καρκίνο του εντζρου αυξάνοντασ τισ κενϊςεισ και μειϊνοντασ τον χρόνο παραμονισ καρκινογόνων ουςιϊν ςτο ζντερο. Ρρόκειται για λιγνίνθ, κυτταρίνθ, θμι-κυτταρίνθ που περιζχονται ςτα ολοςίταρα πίτουρα, ςτο καφζ ρφηι, ςτα λαχανικά όπωσ κραμπί και ςπανάχι O ρόλοσ των φυτικϊν ινϊν Λόγω του ότι οι φυτικζσ ίνεσ δεν απορροφοφνται από το ςτομάχι και το ζντερο βοθκοφν ςτθν μετακίνθςθ του φαγθτοφ και των υπολειμμάτων του από το παχφ ζντερο εκτόσ του ςϊματοσ. Λειτουργοφν κατά κάποιο τρόπο ςαν «ςκοφπα του εντζρου». Ζτςι προλαμβάνουν τθν δυςκοιλιότθτα και ςυμβάλλουν ςτθν καλι λειτουργία του εντζρου. Ζρευνεσ... 30

31 Από ζρευνεσ που ζγιναν ςε αναπτυγμζνεσ χϊρεσ θ κατανάλωςθ φυτικϊν ινϊν είναι μόνο 11 γρ. θμερθςίωσ ενϊ θ ςυνιςτϊμενθ ποςότθτα είναι 30 γρ. θμερθςίωσ T Εκνικό Λνςτιτοφτο Καρκίνου τθσ Αμερικισ (ΝCI) ςυςτινει να μθν ξεπερνοφμε τα 35 γρ. γιατί μπορεί να ζχουμε αντίκετα αποτελζςματα. Ρθγζσ φυτικϊν ινϊν Φροφτα με τθν φλοφδα (μιλο, αχλάδι, ροδάκινο) Ρατάτεσ με φλοφδα Δθμθτριακά ολικισ άλεςθσ (bran flakes, all bran) Βρϊμθ, ςίκαλθ Ηυμαρικά με ολικισ άλεςθσ αλεφρι Άλλα φροφτα (μπανάνα, πεπόνι, φράουλεσ, ακτινίδιο, γκρζιπφρουτ, πορτοκάλια, ανανάσ, ςταφίδεσ, δαμάςκθνα κλπ). Πςπρια (φακζσ, φαςόλια, ρεβίκια, κουκιά, αρακάσ, λουβιά). Τροφζσ πλοφςιεσ ςε φυτικζσ ίνεσ ΤΟΦΕΣ ΡΟΣΟΤΗΤΑ ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ(γρ) 31

32 ΦΟΥΤΑ Φράουλεσ Δαμάςκθνα Αχλάδι Σταφίδεσ Μιλο ΛΑΧΑΝΙΚΑ Μπρόκολο Καρότο ΟΣΡΙΑ Μπιηζλι Φαςόλια ΔΗΜΗΤΙΑΚΑ Ολοςίταρο ψωμί Ρατάτα (με φφλλο) All bran Bran flakes 1 φλιτηάνι 3 ξθρά 1 μζτριο 3 κουταλιζσ ςοφπασ 1 μεγάλο ½ φλιτηάνι ½ φλιτηάνι ½ φλιτηάνι 1/2 φλιτηάνι 1 φζτα 1 μζτρια 30 γρ. 30 γρ ΛΙΡΟΣ...ΚΙΝΔΥΝΟΣ 32

33 Θ διατροφι με αυξθμζνθ κατανάλωςθ λίπουσ αυξάνει τισ πικανότθτεσ για καρκίνο του παχζοσ εντζρου, του μαςτοφ, του προςτάτθ και του ενδομιτριου. ΕΛΑΛΠΛΑΔΟ Αντικαρκινικι δράςθ μζςω τθσ παρεμπόδιςθσ του ςχθματιςμοφ των ελεφκερων ριηϊν και κατά ςυνζπεια του οξειδωτικοφ άγχουσ λόγω τθσ περιεκτικότθτασ του ςε αντιοξειδωτικζσ ουςίεσ - πολυφαινόλεσ και βιταμίνθσ Ε (θ κατανάλωςθ να μθν ξεπερνά τισ ςυνιςτϊμενεσ ποςότθτεσ π.χ άτομο που καταναλϊνει 2000 κερμίδεσ/ θμζρα = 3-4 κουταλιζσ ςοφπασ ελαιόλαδο) του ςκουαλζνιου, κφριου ςυςτατικοφ του ελαιόλαδου το οποίο ζχει αποδειχκεί ότι μειϊνει τθν πικανότθτα εμφάνιςθσ κακοικουσ μελανϊματοσ ςτο δζρμα. Κίνδυνοσ... Θ παχυςαρκία αυξάνει τισ πικανότθτεσ ανάπτυξθσ καρκίνου Θ διατροφι μασ περιζχει γφρω ςτο 40% λίποσ και κανονικά δεν πρζπει να ξεπερνά τα 30% των θμεριςιων ενεργειακϊν μασ αναγκϊν. Μειϊςτε το λίποσ Τρϊτε περιςςότερα φροφτα, λαχανικά και δθμθτριακά ολικισ άλεςθσ. Διαλζγετε ψαχνό κρζασ, πουλερικά χωρίσ δζρμα, ψάρι και τροφζσ μειωμζνεσ ςε λιπαρά. 33

34 Διαλζγετε γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα χαμθλά ςε λιπαρά. Διαλζγετε γεφματα με μειωμζνα λιπαρά όπωσ ςαλάτεσ, όςπρια, ψάρι, ψαχνό κρζασ και λαχανικά. Μαγειρεφετε ςτθ ςχάρα, ατμό, και γενικά χωρίσ τθν προςκικθ λίπουσ. Αφαιρείτε το ορατό λίποσ από το κρζασ (π.χ. δζρμα πουλερικϊν). Αποφεφγετε τα τθγανιτά. Αποφεφγετε τισ ςάλτςεσ με λίποσ όπωσ φρζςκα κρζμα. Αποφεφγετε τθν προςκικθ βουτφρου ςτο φαγθτό και το ψωμί. 4. ΦΥΛΛΩΔΗ ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα λαχανικά που ανικουν ςε αυτι τθν ομάδα μειϊνουν τισ πικανότθτεσ για καρκίνο του παχζοσ εντζρου γιατί είναι πλοφςια ςε φυτικζσ ίνεσ, και αντιοξειδωτικζσ βιταμίνεσ Α και Γ Τζτοια είναι : μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλϊν, κουνουπίδι, ρεπανάκια, μαροφλι, λάχανα 34

35 5.ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Βιταμίνθ Α Σε χϊρεσ όπου θ διατροφι είναι πλοφςια ςε β- καροτίνθ (φυτικι μορφι βιταμίνθσ Α) και βιταμίνθ Γ υπάρχουν μειωμζνεσ πικανότθτεσ ανάπτυξθσ κάποιων μορφϊν καρκίνου. Βιταμίνθ Γ Μελζτεσ αναδεικνφουν ότι διατροφι ψθλι ςε βιταμίνθ Γ μειϊνει το καρκίνο του ςτόμαχου και του οιςοφάγου. Βιταμίνεσ Α και Γ Διατροφι χαμθλι ςε β- καροτίνθ αυξάνει τισ πικανότθτεσ για καρκίνο του λάρυγγα, των πνευμόνων και τθσ ουροδόχου κφςτθσ. Οι επιςτιμονεσ μελετοφν τθν ςχζςθ βιταμινϊν και αλάτων ςτθν πρόλθψθ του καρκίνου. Μζχρι ςιμερα γνωρίηουν ότι θ βιταμίνεσ Α και Γ ζχουν κάποια προλθπτικά ωφελιματα όταν παίρνονται από τισ τροφζσ, ΟΧΛ από ςυμπλθρϊματα ςε χάπια. Βιταμίνθ Α και Αςβζςτιο Είναι γνωςτό ότι θ υπερκατανάλωςθ ςυμπλθρωμάτων βιταμίνθσ Α μπορεί να κάνει ηθμιά ςτο ιπαρ. Ρρόςφατεσ μελζτεσ αναφζρουν ότι το αςβζςτιο μπορεί να προλάβει μθ φυςιολογικι ανάπτυξθ των κυττάρων του παχζοσ εντζρου. 35

36 Τροφζσ πλοφςιεσ ςε βιταμίνεσ Α και Γ Σκοφρα πράςινα λαχανικά, όπωσ μπρόκολο, ςπανάκι, λάχανα. Αλλά λαχανικά όπωσ ςπαράγγια, πράςινεσ και κόκκινεσ πιπεριζσ, λαχανάκια Βρυξελλϊν, φαςολάκι, κολοκυκάκι, κρεμμφδι, ντομάτα, κουλοφμπρα, κοκκινογοφλια. Λαχανικά με κίτρινο-πορτοκαλί χρϊμα όπωσ, καρότα, γλυκοπατάτα, κολοκφκι, ντομάτα. Φροφτα πλοφςια ςε βιταμίνεσ Α και Γ Φροφτα όπωσ βερίκοκα, πεπόνι, παπάγια, ροδάκινα, φράουλεσ, ανανάσ, δαμάςκθνα Εςπεριδοειδι όπωσ, λεμόνια, πορτοκάλια, μανταρίνια, γκρζιπφρουτ Άλλεσ ουςίεσ ΛΤΚΟΠΕΝΙΟ Βρίςκεται κυρίωσ ςτθ ντομάτα και άλλεσ πθγζσ όπωσ κουάφα, καρποφηι, ςαγκουίνι. - Θ μαγειρεμζνθ ι επεξεργαςμζνθ ντομάτα περιζχει μεγαλφτερθ ποςότθτα λυκοπενίου και ζτςι μπορεί να απορροφθκεί ευκολότερα από τον οργανιςμό. - Συμβάλει ςτθν πρόλθψθ και κεραπεία του καρκίνου του μαςτοφ και του προςτάτθ 36

37 Οινόπνευμα Θ υπερκατανάλωςθ οινοπνεφματοσ και ακόμα περιςςότερο ο ςυνδυαςμόσ του με το κάπνιςμα αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνιςθσ καρκίνου ςτα πιο κάτω όργανα Στοματοφάρυγγασ Λάρυγγασ Οιςοφάγοσ Ιπαρ Ουροδόχοσ κφςτθ Συςτινεται : - Αποφυγι τθσ υπερκατανάλωςθσ οινοπνεφματοσ - Αντικατάςταςθσ του με τα πιο κάτω: Αεριοφχο νερό Σόδα Χυμοφσ από φροφτα και λαχανικά Σωςτι διατροφι-τρόποσ ηωισ Δεν πρζπει να ςτερθκείσ τα αγαπθμζνα ςου φαγθτά για να προςτατεφςεισ το εαυτό ςου από τον καρκίνο. 37

38 Θ ιδζα είναι να επιλζγεισ ΡΛΟ ΣΥΝΧΑ τισ τροφζσ που μειϊνουν τισ πικανότθτεσ ανάπτυξθσ καρκίνου και να επιλζγεισ ΛΛΓΟΤΕΟ ΣΥΧΝΑ τισ τροφζσ που αυξάνουν τισ πικανότθτεσ εμφάνιςθσ καρκίνου. Τρόποσ ηωισ... Δεν πρζπει να κάνεισ όλεσ τισ αλλαγζσ μζςα ςε μία νφχτα. Ραράδειγμα 1 Αν πίνετε 2 ποτιρια γάλα τθν θμζρα μπορείτε να μειϊςετε τθν πρόςλθψθ λίπουσ από το γάλα κατά το ¼ μόνο αντικακιςτϊντασ το ολόπαχο με αποβουτυρωμζνο. Ραράδειγμα 2 Στο ςάντουιτσ αντί για ςαλάμι και μπζικον χρθςιμοποιείςτε γαλοποφλα ι κοτόπουλο και προςκζςτε λαχανικά όπωσ ντομάτα και μαροφλι. ΣΚΟΡΠΣ ΤΘΣ ΔΛΑΤΟΦΛΚΙΣ ΚΕΑΡΕΜΑΣ Να αναδθμιουργθκεί ι να ςυντθρθκεί θ διατροφικι κατάςταςθ του αςκενι, θ ςφςταςθ του ςϊματοσ και θ λειτουργικι κατάςταςθ πριν, κατά τθν διάρκεια και μετά τθν κεραπεία του καρκίνου. Να ελαχιςτοποιθκοφν οι δυςκολίεσ κρζψθσ που ζχουν ςχζςθ με τον καρκίνο και τθν κεραπεία του. Να βελτιωκοφν 38

39 1. θ αντοχι 2. θ ευεξία 3. θ ποιότθτα ηωισ Θεραπεία Συςτινεται θ ςωςτι διατροφι με ςυγκεκριμζνεσ ειςθγιςεισ και ςυγκεκριμζνεσ τροποποιιςεισ ανάλογα με τα πιο κάτω Ανεκτικότθτα αςκενι Είδοσ καρκίνου Κεραπεία Ραρενζργειεσ κεραπείασ του καρκίνου Στάδιο καρκίνου Άλλεσ αςκζνειεσ που είχε ιδθ ο αςκενισ Ενδεικνυόμενα ςε διάφορεσ περιπτϊςεισ Διαιτολόγια Διαιτολόγιο ψθλό ςε κερμίδεσ και πρωτεΐνεσ Διαιτολόγιο με τροποποίθςθ ςτθν υφι των τροφϊν (π.χ. με υγρζσ τροφζσ) διαιτολόγιο Διαιτολόγιο χωρίσ φυτικζσ ίνεσ Διαιτολόγιο ψθλό ςε φυτικζσ ίνεσ 39

40 Διαιτολόγιο για ςτομίεσ (αναςτομϊςεισ). Διαιτολόγιο μετά από εγχείρθςθ ςτον οιςοφάγο και ςτομάχι. Ρολφπλοκα διατροφικά προβλιματα απαιτοφν ςυνδυαςμό διατροφικισ παρζμβαςθσ και υπαλλακτικοφ τρόπου ςίτιςθσ. Διατροφικι αξιολόγθςθ Κατάςταςθ Βάρουσ Θ κατάςταςθ του βάρουσ είναι ο καλφτεροσ δείκτθσ τθσ διατροφικισ κατάςταςθσ του αςκενι που ηει με τον καρκίνο. Μείωςθ βάρουσ >5% ςε 1 μινα ι > 10% ςε 6 μινεσ αποτελεί ζνδειξθ διατροφικοφ προβλιματοσ. Ρρόςλθψθ τροφισ -24 ϊρεσ ανάκλθςθ κατανάλωςθσ τροφισ -Συχνότθτα κατανάλωςθσ τροφϊν. Είναι ςθμαντικό θ διατροφι του αςκενι να αξιολογείται ανάλογα με ςυγκεκριμζνα ςυμπτϊματα. 40

41 Διατροφικι κεραπεία Μακροκρεπτικά Συςτατικά Ρρωτεΐνεσ και ενζργεια ανάγκθ για αυξθμζνθ πρόςλθψθ τουσ Πταν ο αςκενισ δεν μπορεί να τρζφεται κανονικά από το ςτόμα αλλά ο γαςτρεντερικόσ ςωλινασ δουλεφει κανονικά, τότε ςυςτινεται θ εντερικι ςίτιςθ μζςω κακετιρα ςίτιςθσ. Πταν ο καρκίνοσ προκαλζςει απόφραξθ δθλαδι ο γαςτρεντερικόσ ςωλινασ δεν δουλεφει κανονικά και ο αςκενισ δεν μπορεί να ζχει επαρκι ςίτιςθ, τότε ςυςτινεται ολικι παρεντερικι ςίτιςθ δθλαδι ςίτιςθ μζςω φλζβασ. Μικροκρεπτικά Συςτατικά Δεν ζχει αποδειχτεί ότι ο καρκίνοσ απαιτεί αυξθμζνεσ ποςότθτεσ. Θ ανάγκθ για αφξθςθ εξαρτάται από : - Τθν κζςθ του καρκίνου και τθν εξζλιξθ του - Τθν κεραπεία - Τθν φαρμακευτικι αγωγι 41

Η κεραπευτικι διατροφι ςτθν Ακτινοκεραπευτικι Ογκολογία ζχει ςαν ςτόχο τα εξισ :

Η κεραπευτικι διατροφι ςτθν Ακτινοκεραπευτικι Ογκολογία ζχει ςαν ςτόχο τα εξισ : Ακτινοθεραπεία Η ακτινοκεραπεία μπορεί να προκαλζςει τθν εμφάνιςθ διατροφικϊν προβλθμάτων, τα οποία μπορεί να καταλιξουν ςε ςθμαντικι απϊλεια βάρουσ κυρίωσ λόγω των παρενεργειϊν τθσ κεραπείασ. υνικωσ όμωσ

Διαβάστε περισσότερα

Μείωςθ του βάρουσ των καρκινοπακϊν ζςτω και κατά 5% ςυςχετίηεται με μειωμζνθ ανταπόκριςθ ςτθ χθμειοκεραπεία.

Μείωςθ του βάρουσ των καρκινοπακϊν ζςτω και κατά 5% ςυςχετίηεται με μειωμζνθ ανταπόκριςθ ςτθ χθμειοκεραπεία. Χημειοθεραπεία Ο ςτόχοσ τθσ διατροφικισ κεραπείασ κατά τθ διάρκεια τθσ Χθμειοκεραπείασ μπορεί να είναι κεραπευτικόσ αλλά και ανακουφιςτικόσ. Θεραπευτικόσ γιατί ο αςκενισ πρζπει να είναι ςε καλι διατροφικι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕ ΤΜΒΟΤΛΕ ΓΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΟΤ ΚΑΡΚΙΝΟΤ

ΓΕΝΙΚΕ ΤΜΒΟΤΛΕ ΓΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΟΤ ΚΑΡΚΙΝΟΤ ΓΕΝΙΚΕ ΤΜΒΟΤΛΕ ΓΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΟΤ ΚΑΡΚΙΝΟΤ Σα νζα για τθν πρόλθψθ του καρκίνου είναι καλφτερα ςιμερα και κα είναι ακόμα καλφτερα ςτο μζλλον. Τπάρχουν πολλά πράγματα που μπορείσ να κάνεισ για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΣΙΚΑ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΣΙΚΑ ΤΣΑΣΙΚΑ

ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΣΙΚΑ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΣΙΚΑ ΤΣΑΣΙΚΑ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΣΙΚΑ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΣΙΚΑ ΤΣΑΣΙΚΑ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΣΙΚΑ ΤΣΑΣΙΚΑ ΔΙΑΣΡΟΦΙΚΕ ΟΔΗΓΙΕ Μακροθρεπτικά ςυςτατικά ονομάηονται οι κρεπτικζσ ουςίεσ που προςφζρουν ενζργεια όπωσ υδατάνκρακεσ, πρωτεΐνεσ, λίποσ και χρειάηονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΑΓΩΓΙΚΑ ΣΟΙΧΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΧΡΗΙΜΟΣΗΣΑ ΜΕΣΑΛΛΩΝ. Τα μζταλλα ζχουν τριπλό ρόλο : Δομικό, λειτουργικό και ρυκμιςτικό.

ΕΙΑΓΩΓΙΚΑ ΣΟΙΧΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΧΡΗΙΜΟΣΗΣΑ ΜΕΣΑΛΛΩΝ. Τα μζταλλα ζχουν τριπλό ρόλο : Δομικό, λειτουργικό και ρυκμιςτικό. ΕΙΑΓΩΓΙΚΑ ΣΟΙΧΕΙΑ Η λιψθ επαρκοφσ ποςότθτασ μετάλλων από τισ τροφζσ, βοθκά ςτθν ρφκμιςθ του οργανικοφ ιςοηυγίου ςε νερό, ςτθν ομαλότερθ διακίνθςθ των κρεπτικϊν ςυςτατικϊν, ςτθν διατιρθςθ τθσ φυςιολογικισ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑ ΛΙΠΗ ΕΙΑΓΩΓΗ. (1 γραμμάριο λίπουσ αποδίδει 9-9,3 kcal ι περίπου 38 joule). ΕΙΔΗ ΛΙΠΩΝ. Tα λίπθ είναι τριϊν ειδϊν: τα κορεςμζνα λιπαρά οξζα,

ΣΑ ΛΙΠΗ ΕΙΑΓΩΓΗ. (1 γραμμάριο λίπουσ αποδίδει 9-9,3 kcal ι περίπου 38 joule). ΕΙΔΗ ΛΙΠΩΝ. Tα λίπθ είναι τριϊν ειδϊν: τα κορεςμζνα λιπαρά οξζα, ΣΑ ΛΙΠΗ ΕΙΑΓΩΓΗ Τα λίπθ αποτελοφν μία μεγάλθ ανομοιογενι ομάδα κρεπτικϊν ουςιϊν που ζχουν κοινά χαρακτθριςτικά όπωσ ότι είναι ουςίεσ αδιάλυτεσ ςτο νερό κι αναλφονται ςε οργανικά διαλφματα. Από άποψθ κρεπτικισ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΑ ΦΤΣΟΧΗΜΙΚΑ. Καροτενοειδι. Χλωροφφλλθ και χλωροφυλλίνθ

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΑ ΦΤΣΟΧΗΜΙΚΑ. Καροτενοειδι. Χλωροφφλλθ και χλωροφυλλίνθ Με τον όρο φυτοχθμικά ορίηονται οι χθμικζσ ουςίεσ που παράγονται ςτα φυτά και μποροφν να επθρεάςουν τθν υγεία, αλλά δεν είναι απαραίτθτα κρεπτικά ςυςτατικά. Τπάρχουν πολλά επιςτθμονικά δεδομζνα για τα

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικά βοηθήματα και βότανα για το θηλαςμό

Διατροφικά βοηθήματα και βότανα για το θηλαςμό Διατροφικά βοηθήματα και βότανα για το θηλαςμό (Βαςιςμζνο ςτο βιβλίο τθσ Hilary Jacobson CH.HU.SI. Mother food for breastfeeding mothers) Γενικζσ διατροφικζσ ςυμβουλζσ για τισ μητζρεσ αμζςωσ μετά τη γζννηςη.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΡΟΦΘ, ΠΑΧΤΑΡΚΙΑ, ΦΤΙΚΘ ΑΚΘΘ ΚΑΙ ΤΓΕΙΑ. Κϊςτασ Σςιλίδθσ Εργαςτιριο Τγιεινισ και Επιδθμιολογίασ, Ιατρικι χολι, Πανεπιςτιμιο Ιωαννίνων

ΔΙΑΣΡΟΦΘ, ΠΑΧΤΑΡΚΙΑ, ΦΤΙΚΘ ΑΚΘΘ ΚΑΙ ΤΓΕΙΑ. Κϊςτασ Σςιλίδθσ Εργαςτιριο Τγιεινισ και Επιδθμιολογίασ, Ιατρικι χολι, Πανεπιςτιμιο Ιωαννίνων ΔΙΑΣΡΟΦΘ, ΠΑΧΤΑΡΚΙΑ, ΦΤΙΚΘ ΑΚΘΘ ΚΑΙ ΤΓΕΙΑ Κϊςτασ Σςιλίδθσ Εργαςτιριο Τγιεινισ και Επιδθμιολογίασ, Ιατρικι χολι, Πανεπιςτιμιο Ιωαννίνων Αιτίεσ κανάτου Danaei G, et al. Plos Med 2009; 6:e1000058 Παράγοντεσ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιά ςυμπλθρϊματα και ειδικά προϊόντα διατροφισ προςφζρουν ουςιαςτικι βοικεια ςτο αδυνάτιςμα;

Ποιά ςυμπλθρϊματα και ειδικά προϊόντα διατροφισ προςφζρουν ουςιαςτικι βοικεια ςτο αδυνάτιςμα; Ποιά ςυμπλθρϊματα και ειδικά προϊόντα διατροφισ προςφζρουν ουςιαςτικι βοικεια ςτο αδυνάτιςμα; Ποιά ςκευάςματα μποροφν να ενιςχφςουν τα αποτελζςματα τθσ δίαιτασ ςτθ μείωςθ του ςωματικοφ λίπουσ; Όλεσ οι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στερεών τρουών

Εισαγωγή στερεών τρουών Εισαγωγή στερεών τρουών Η μετάβαςθ του βρζφουσ από το μθτρικό κθλαςμό ι τθν τεχνθτι διατροφι (ξζνο γάλα) ςτισ ςτερεζσ τροφζσ, αποτελεί ςθμαντικό ςτάδιο ανάπτυξισ του Οι πλθροφορίεσ του φυλλαδίου αυτοφ,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΑΚΗ ΔΕΠΟΙΝΑ Αϋ2 ΕΙΑΓΩΓΗ

ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΑΚΗ ΔΕΠΟΙΝΑ Αϋ2 ΕΙΑΓΩΓΗ ΕΙΑΓΩΓΗ ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΑΚΗ ΔΕΠΟΙΝΑ Αϋ2 τθν παρακάτω εργαςία κα προςπακιςουμε μεταξφ άλλων να δϊςουμε απαντιςεισ ςτα παρακάτω ερωτιματα: 1. Σί είναι οι πρωτεΐνεσ και ποιόσ ο ρόλοσ τουσ ςτο ςϊμα μασ; 2. Σί είναι

Διαβάστε περισσότερα

ANIMONDA Η ΠΡΩΣΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΓΙΑ ΣΗ ΓΑΣΑ Α

ANIMONDA Η ΠΡΩΣΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΓΙΑ ΣΗ ΓΑΣΑ Α ANIMONDA Η ΠΡΩΣΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΓΙΑ ΣΗ ΓΑΣΑ Α Η ANIMONDA όλα αυτά τα χρόνια μζςα από τθν πείρα τθσ, τθν επιςτθμονικι τθσ εξειδίκευςθ και με γνϊμονα τισ ιδιαιτερότθτεσ τθσ γάτασ ςτθ διατροφι τθσ,ζχει δθμιουργιςει

Διαβάστε περισσότερα

Οι βιταμίνεσ, που βρίςκονται ςε μικρζσ ποςότθτεσ ςτισ περιςςότερεσ τροωζσ, βοθκοφν ςτον ζλεγχο ηωτικϊν ςωματικϊν λειτουργιϊν.

Οι βιταμίνεσ, που βρίςκονται ςε μικρζσ ποςότθτεσ ςτισ περιςςότερεσ τροωζσ, βοθκοφν ςτον ζλεγχο ηωτικϊν ςωματικϊν λειτουργιϊν. Μία ἀπὸ τισ βαςικζσ λειτουργίεσ των βιταμινϊν είναι θ ςυμμετοχι τουσ ςε εκείνεσ τισ χθμικζσ αντιδράςεισ του οργανιςμοφ που μετατρζπουν τα ςυςτατικά των τροφϊν (πρωτεϊνεσ, υδατάνκρακεσ, λίπθ) ςε ενζργεια.

Διαβάστε περισσότερα

Φρζςκια πατατοςαλάτα με ςάλτςα Philadelphia με μουςτάρδα

Φρζςκια πατατοςαλάτα με ςάλτςα Philadelphia με μουςτάρδα Φρζςκια πατατοςαλάτα με ςάλτςα Philadelphia με μουςτάρδα Χρόνοσ προετοιμαςίασ: 10 λεπτά Χρόνοσ μαγειρζματοσ: 25-30 λεπτά Για 4 άτομα 600 γραμμάρια μικρζσ πατάτεσ βραςμζνεσ με τθν φλοφδα τουσ 2 τομάτεσ

Διαβάστε περισσότερα

ςυςτατικά Για 4 μερίδεσ 4 κουταλιζσ τθσ ςοφπασ λάδι canola 2 μεςαίου portobellos, ςε κφβουσ 1/2 κόκκινο κρεμμφδι, κομμζνο ςε κφβουσ

ςυςτατικά Για 4 μερίδεσ 4 κουταλιζσ τθσ ςοφπασ λάδι canola 2 μεςαίου portobellos, ςε κφβουσ 1/2 κόκκινο κρεμμφδι, κομμζνο ςε κφβουσ Για 4 μερίδεσ ςυςτατικά 4 κουταλιζσ τθσ ςοφπασ λάδι canola 2 μεςαίου portobellos, ςε κφβουσ 1/2 κόκκινο κρεμμφδι, κομμζνο ςε κφβουσ 1/2 πράςινθ πιπεριά, χωρίσ πυρινα, χωρίσ ςπόρουσ και κομμζνθ ςε κφβουσ

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταςτέα ύλη και αντίςτοιχα κεφάλαια των προτεινόμενων ςυγγραμμάτων

Εξεταςτέα ύλη και αντίςτοιχα κεφάλαια των προτεινόμενων ςυγγραμμάτων Εκτόσ από τα προτεινόμενα ςυγγράμματα, ςασ κυμίηω ότι ζχουν αναρτθκεί ςτθν ιςτοςελίδα e-εκπαίδευςθ (www.education.teiath.gr) του ΤΕΙ (Γενικό τμιμα βαςικών ιατρικών μακθμάτων) ι απευκείασ ςτο https://education.teiath.gr/claroline/auth/opencourses.php?fc=22

Διαβάστε περισσότερα

ΕΩΣΕΡΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΜΟΙ. Θζλω ςε αυτό το κομμάτι, να μιλιςουμε λίγο για τουσ φυςικοφσ νόμουσ που υπάρχουν ςτο ςϊμα μασ και πϊσ το επθρεάηουν

ΕΩΣΕΡΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΜΟΙ. Θζλω ςε αυτό το κομμάτι, να μιλιςουμε λίγο για τουσ φυςικοφσ νόμουσ που υπάρχουν ςτο ςϊμα μασ και πϊσ το επθρεάηουν ΕΩΣΕΡΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΜΟΙ Όςο κι αν με «τάραηε» το μάκθμα τθσ «φυςικισ» ςτο ςχολείο, όπου κι αν το ςυνάντθςα αυτό, (γυμνάςιο, λφκειο, ςχολι, διαιτολογία κλπ), το ίδιο και θ «βιολογία-βιοχθμεία», τόςο τα εκτίμθςα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΓΑΡΙΝΕ & ΦΤΣΙΚΕ ΣΕΡΟΛΕ : ΠΟΟ ΕΠΙΚΙΝΔΤΝΕ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΣΗΝ ΤΓΕΙΑ ΜΑ;

ΜΑΡΓΑΡΙΝΕ & ΦΤΣΙΚΕ ΣΕΡΟΛΕ : ΠΟΟ ΕΠΙΚΙΝΔΤΝΕ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΣΗΝ ΤΓΕΙΑ ΜΑ; ΜΑΡΓΑΡΙΝΕ & ΦΤΣΙΚΕ ΣΕΡΟΛΕ : ΠΟΟ ΕΠΙΚΙΝΔΤΝΕ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΣΗΝ ΤΓΕΙΑ ΜΑ; Τρϊτε μαργαρίνθ; Τθν προτιμάτε από το βοφτυρο πιςτεφοντασ ότι είναι πιο υγιεινό διατροφικό λίποσ; Αποφεφγετε το βοφτυρο πιςτεφοντασ ότι

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Πόςθ ενζργεια καταναλϊνει το ςϊμα ςασ θμερθςίωσ

Πόςθ ενζργεια καταναλϊνει το ςϊμα ςασ θμερθςίωσ Πόςθ ενζργεια καταναλϊνει το ςϊμα ςασ θμερθςίωσ Όλα όςα χρειάηεται να γνωρίηετε ςχετικά με: Θ ενζργεια και το ςϊμα ςασ - Πόςθ ενζργεια χρειάηεςτε θμερθςίωσ - Πόςθ ενζργεια χρθςιμοποιείτε θμερθςίωσ - Πϊσ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΣΙΚΕ ΔΡΑΕΙ Βϋ ΓΤΜΝΑΙΟΤ

ΒΙΩΜΑΣΙΚΕ ΔΡΑΕΙ Βϋ ΓΤΜΝΑΙΟΤ ΒΙΩΜΑΣΙΚΕ ΔΡΑΕΙ Βϋ ΓΤΜΝΑΙΟΤ ΘΕΜΑ: ΝΑΙ ΣΘΝ ΑΚΘΘ, ΟΧΙ ΣΟ ΚΑΠΝΙΜΑ ΤΠΕΤΘΤΝΘ ΚΑΘΘΓΘΣΡΙΑ: ΣΙΑΚΑΡΑ ΕΤΑΓΓΕΛΙΑ ΠΕ 01 Ομάδα PROJECT X Όλγα Κωςτοποφλου Νάςοσ Κοτρώτςιοσ Κωνςταντίνοσ Παναγιωτόπουλοσ Γιοχάννα Χάιηε

Διαβάστε περισσότερα

NutriGENE. DNA Test. Γνῶθι σαὐτόν. Διατροφογενετικόσ Ζλεγχοσ. Κάνε την τρουή σου υάρμακο Ιπποκράτης

NutriGENE. DNA Test. Γνῶθι σαὐτόν. Διατροφογενετικόσ Ζλεγχοσ. Κάνε την τρουή σου υάρμακο Ιπποκράτης NutriGENE Διατροφογενετικόσ Ζλεγχοσ DNA Test Γνῶθι σαὐτόν Κάνε την τρουή σου υάρμακο Ιπποκράτης Περιεχόμενα Ειςαγωγι... 2 1. Επιςκόπθςθ Μζτρα που πρζπει να λθφκοφν... 2 2. Αποτελζςματα... 3 3. Λεπτομζρειεσ...

Διαβάστε περισσότερα

Ρομποτική. Η υγεία ςασ το αξίηει

Ρομποτική. Η υγεία ςασ το αξίηει Ρομποτική Μάκετε γριγορά και εφκολα ό τι χρειάηεται να ξζρετε για τισ λαπαροςκοπικζσ μεκόδουσ αντιμετϊπιςθσ γυναικολογικϊν πακιςεων Ενθμερωκείτε ςωςτά και υπεφκυνα Η υγεία ςασ το αξίηει Μζκοδοσ και πλεονεκτιματα

Διαβάστε περισσότερα

Μάκθμα 6: Άγχοσ ΚΑΣΑΝΟΗΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΤ ΛΟΓΟΤ

Μάκθμα 6: Άγχοσ ΚΑΣΑΝΟΗΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΤ ΛΟΓΟΤ Μάκθμα 6: Άγχοσ ΚΑΣΑΝΟΗΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΤ ΛΟΓΟΤ Σα φοιτθτικά χρόνια είναι ίςωσ τα καλφτερα χρόνια ςτθ ηωι ενόσ ανκρϊπου. Όμωσ, κατά τθ διάρκεια τθσ φοιτθτικισ ηωισ, οι φοιτθτζσ αντιμετωπίηουν ζνα ςοβαρό πολλζσ

Διαβάστε περισσότερα

Λζγεται, ότι το εντερικό ςφςτθμα είναι ο δεφτεροσ μασ, εγκζφαλοσ!!! Είναι το μόνο όργανο που διακζτει αυτόνομο, ανεξάρτθτο νευρικό ςφςτθμα.

Λζγεται, ότι το εντερικό ςφςτθμα είναι ο δεφτεροσ μασ, εγκζφαλοσ!!! Είναι το μόνο όργανο που διακζτει αυτόνομο, ανεξάρτθτο νευρικό ςφςτθμα. Εάν εξωγιινοι μποροφςαν να ορμιςουν από εξωτερικό χϊρο και να αποςπάςουν ζναν άνκρωπο για να δουν από τι είμαςτε φτιαγμζνοι, κα κατζλθγαν ςτο ςυμπζραςμα, ότι κφτταρο για κφτταρο, είμαςτε κυρίωσ βακτιρια.

Διαβάστε περισσότερα

Ακράτεια οφρων είναι οποιαςδιποτε μορφισ ακοφςια απώλεια οφρων.

Ακράτεια οφρων είναι οποιαςδιποτε μορφισ ακοφςια απώλεια οφρων. Σί είναι η ακράτεια οφρων; Ακράτεια οφρων είναι οποιαςδιποτε μορφισ ακοφςια απώλεια οφρων. Ποιά είναι η επίπτωςή τησ ςτο γυναικείο πληθυςμό; Γενικά 27% των γυναικών κα παρουςιάςουν κάποιο τφπο ακράτειασ

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Γυμνάςιο Διαπολιτιςμικισ Εκπαίδευςθσ Ελλθνικοφ ΤΝΣΑΓΕ ΑΠΟ ΟΛΟ ΣΟΝ ΚΟΜΟ

2 ο Γυμνάςιο Διαπολιτιςμικισ Εκπαίδευςθσ Ελλθνικοφ ΤΝΣΑΓΕ ΑΠΟ ΟΛΟ ΣΟΝ ΚΟΜΟ 2 ο Γυμνάςιο Διαπολιτιςμικισ Εκπαίδευςθσ Ελλθνικοφ ΤΝΣΑΓΕ ΑΠΟ ΟΛΟ ΣΟΝ ΚΟΜΟ Νοζμβριοσ 2012 Φαλαφζλ (Αίγυπτοσ) Αλάτι ουςάμι Ρεβίκια Λάδι Λίγο νερό Βάηουμε τα ρεβίκια, το αλάτι, το λάδι και λίγο νερό και

Διαβάστε περισσότερα

Designed by: Καραμανζασ Ιωακείμ

Designed by: Καραμανζασ Ιωακείμ Designed by: Καραμανζασ Ιωακείμ ΔΙΑΙΤΑ ΕΛΛΕΙΨΘΣ ΤΟΦΙΜΩΝ Ο ΚΑΛΥΤΕΟΣ ΤΟΡΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΟΥΜΕ ΑΡΟ ΤΥΧΟΝ ΡΟΒΛΘΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΡΟΥ ΜΑΣ ΤΑΛΑΙΡΩΟΥΝ Αςκζνειεσ όπωσ το: άςκμα, θμικρανίεσ, διαταραχζσ

Διαβάστε περισσότερα

Φυςικι δραςτθριότθτα παιδιών και εφιβων ςτθ χώρα μασ: ςυμβολι ςτθν υγεία και παράγοντεσ που επθρεάηουν τθ ςυμμετοχι ςτθν άςκθςθ

Φυςικι δραςτθριότθτα παιδιών και εφιβων ςτθ χώρα μασ: ςυμβολι ςτθν υγεία και παράγοντεσ που επθρεάηουν τθ ςυμμετοχι ςτθν άςκθςθ Φυςικι δραςτθριότθτα παιδιών και εφιβων ςτθ χώρα μασ: ςυμβολι ςτθν υγεία και παράγοντεσ που επθρεάηουν τθ ςυμμετοχι ςτθν άςκθςθ Γρθγόρθσ Μπογδάνθσ, PhD, Επίκουροσ Κακθγθτισ ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ Παιδικι Παχυςαρκία

Διαβάστε περισσότερα

Ζνα μεγάλο μζροσ του πλθκυςμοφ κυρίωσ μετά τθν θλικία των 40 ετϊν, αναπτφςςει μεταβολικό ςφνδρομο.

Ζνα μεγάλο μζροσ του πλθκυςμοφ κυρίωσ μετά τθν θλικία των 40 ετϊν, αναπτφςςει μεταβολικό ςφνδρομο. Ο Βαςικόσ Τπαίτιοσ πίςω από τθν Χολθςτερίνθ τθν Παχυςαρκία και τθ Χρόνια Κόπωςθ Dr. Δθμιτρθσ Τςουκαλάσ Διδάκτωρ Πανεπιςτθμίου UNI.NA. Federico II Ειδικόσ ςτα Χρόνια Νοςιματα και ςτισ Μεταβολικζσ Διαταραχζσ

Διαβάστε περισσότερα

Δθμιτριοσ Θεοδϊρου Χειρουργόσ. Μονάδα Χειρουργικισ Ανωτζρου Πεπτικοφ Α Προπαιδευτικι Χειρουργικι Κλινικι ΕΚΠΑ. Ιπποκράτειο ΓΝΑ

Δθμιτριοσ Θεοδϊρου Χειρουργόσ. Μονάδα Χειρουργικισ Ανωτζρου Πεπτικοφ Α Προπαιδευτικι Χειρουργικι Κλινικι ΕΚΠΑ. Ιπποκράτειο ΓΝΑ Δθμιτριοσ Θεοδϊρου Χειρουργόσ Μονάδα Χειρουργικισ Ανωτζρου Πεπτικοφ Α Προπαιδευτικι Χειρουργικι Κλινικι ΕΚΠΑ Ιπποκράτειο ΓΝΑ ΠΑΧΤΑΡΚΙΑ Παχυςαρκία ονομάηεται θ κατάςταςθ που χαρακτθρίηεται από υπερβολικι

Διαβάστε περισσότερα

micraasia ΠΟΛΙΣΙΣΙΚΟ ΤΛΛΟΓΟ "ΟΙ ΛΑΟΙ ΣΗ ΜΙΚΡΑΙΑ"

micraasia ΠΟΛΙΣΙΣΙΚΟ ΤΛΛΟΓΟ ΟΙ ΛΑΟΙ ΣΗ ΜΙΚΡΑΙΑ micraasia ΠΟΛΙΣΙΣΙΚΟ ΤΛΛΟΓΟ "ΟΙ ΛΑΟΙ ΣΗ ΜΙΚΡΑΙΑ" ΚΟΤΒΕΡ 0.30 ΕΜΦΙΑΛΩΜΕΝΟ ΝΕΡΟ 0.60 ΟΙ ΑΛΑΣΕ ΜΑ Micraasia 8.80 Ανάμικτα λαχανικά, τομάτα, αγγοφρι, πατηάρια, παςπαλιςμζνα με φυςτίκι αιγίνθσ ι καρφδια και

Διαβάστε περισσότερα

MENU. 14. Ανοιξιάτικα ρολλά... 6. «Σραγανό φφλλο γεμιςτό με λαχανικα, ςυνοδεφεται από δροςερι γλυκόξινθ ςάλτςα μυρωδικϊν» 15. Σςιάο Σςι...

MENU. 14. Ανοιξιάτικα ρολλά... 6. «Σραγανό φφλλο γεμιςτό με λαχανικα, ςυνοδεφεται από δροςερι γλυκόξινθ ςάλτςα μυρωδικϊν» 15. Σςιάο Σςι... Ελάχιςτθ Κατανάλωςθ ανά άτομο Σα φαγθτά μασ παραςκευάηονται αφοφ τα παραγγείλετε MENU Ορεκτικά 14. Ανοιξιάτικα ρολλά... 6 «Σραγανό φφλλο γεμιςτό με λαχανικα, ςυνοδεφεται από δροςερι γλυκόξινθ ςάλτςα μυρωδικϊν»

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΠΟΙ. Λζμφωμα (non-hodgkin) Στρωματικοί όγκοι (GIST)

ΙΣΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΠΟΙ. Λζμφωμα (non-hodgkin) Στρωματικοί όγκοι (GIST) ΚΑΡΚΙΝΟ ΣΟΜΑΧΟΤ Ο καρκίνοσ του ςτομάχου, είναι μια κακοικθσ νόςοσ των κυττάρων του βλεννογόνου του ςτομάχου. Είναι ο 4 οσ ςε ςυχνότθτα καρκίνοσ παγκοςμίωσ και θ 2 θ αιτία κανάτου από καρκίνο (10,4%). Επιδθμιολογικζσ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΙΜΕ ΕΠΙΠΣΩΕΙ ΣΗ ΠΑΧΤΑΡΚΙΑ ΣΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΤΣΗΜΑ ΣΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

ΠΡΩΙΜΕ ΕΠΙΠΣΩΕΙ ΣΗ ΠΑΧΤΑΡΚΙΑ ΣΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΤΣΗΜΑ ΣΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΙΜΕ ΕΠΙΠΣΩΕΙ ΣΗ ΠΑΧΤΑΡΚΙΑ ΣΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΤΣΗΜΑ ΣΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Κυριακή Παπαδοποφλου-Λεγμπζλου Λζκτορας Παιδιατρικής-Παιδοκαρδιολογίας ΑΠΘ ΔϋΠαιδιατρικι Κλινικι Νοςοκομείο «Παπαγεωργίου» Θεςςαλονίκθ Η

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιοχειρουργόσ μιλάει για την απάτη τησ χοληςτερίνησ!!!

Καρδιοχειρουργόσ μιλάει για την απάτη τησ χοληςτερίνησ!!! Καρδιοχειρουργόσ μιλάει για την απάτη τησ χοληςτερίνησ!!! Ο Δρ Dwight Lundell ςτο PreventDisease Εμείσ οι γιατροί με όλθ μασ τθν εκπαίδευςθ, τθ γνϊςθ και τθν εξουςία, αποκτοφμε ςυχνά ζνα αρκετά μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

Χθμεία Και Μαγειρικι. Project 2012-2013 B 2

Χθμεία Και Μαγειρικι. Project 2012-2013 B 2 Χθμεία Και Μαγειρικι Project 2012-2013 B 2 Mαγειρικι και Χθμεία Κάθε ηροθή έτει ηη δική ηης μοριακή ζύζηαζη, διαθορεηική όηαν είναι ωμή και διαθορεηική όηαν είναι μαγειρεμένη. Όλες οι μέθοδοι μαγειρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΑΛΟΓΟ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΘΕΗ. ΤΚΕΤΑΙΑ (ακ./σμχ./κιβ.)

ΚΑΣΑΛΟΓΟ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΘΕΗ. ΤΚΕΤΑΙΑ (ακ./σμχ./κιβ.) ΚΑΣΑΛΟΓΟ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ ΑΛΕΥΑ - ΣΙΜΙΓΔΑΛΙ ΑΛΑΤΙ ΜΡΑΧΑΙΚΑ ΦΑΣΙΤΟΥΕΣ ΑΛΕΥΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΜΙΓΜΑΤΑ ΑΤΟΡΟΙΙΑΣ ΡΟΙΟΝΤΑ ΑΜΥΛΟΥ ΗΕΛΕ ΣΙΜΙΓΔΑΛΙ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΜΙΓΜΑΤΑ ΗΑΧΑ/ΙΚΘΣ ΡΟΙΟΝΤΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΓΕΜΙΣΕΙΣ ΗΑΧΑΘ ΒΕΛΤΙΩΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Slide 1. Εισαγωγή στη ψυχρομετρία

Slide 1. Εισαγωγή στη ψυχρομετρία Slide 1 Εισαγωγή στη ψυχρομετρία 1 Slide 2 Σφντομη ειςαγωγή ςτη ψυχρομετρία. Διάγραμμα Mollier (πίεςησ-ενθαλπίασ P-H) Σο διάγραμμα Mollier είναι μία γραφικι παράςταςθ ςε ζναν άξονα ςυντεταγμζνων γραμμϊν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΘΘ ΝΕΡΟΤ!!!!

ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΘΘ ΝΕΡΟΤ!!!! ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΘΘ ΝΕΡΟΤ!!!! Χωρίσ νερό δεν μπορεί να υπάρξει ανκρϊπινθ ηωι! Ζνασ μζςοσ άνκρωποσ μπορεί να αντζξει χωρίσ τροφι 2 μινεσ, ενϊ χωρίσ νερό μόνο 2-3 μζρεσ. Αν ο ανκρϊπινοσ οργανιςμόσ χάςει μεγάλθ ποςότθτα

Διαβάστε περισσότερα

25. Ποια είναι τα ψυκτικά φορτία από εξωτερικζσ πθγζσ. Α) Τα ψυκτικά φορτία από αγωγιμότθτα. Β) Τα ψυκτικά φορτία από ακτινοβολία και

25. Ποια είναι τα ψυκτικά φορτία από εξωτερικζσ πθγζσ. Α) Τα ψυκτικά φορτία από αγωγιμότθτα. Β) Τα ψυκτικά φορτία από ακτινοβολία και 25. Ποια είναι τα ψυκτικά φορτία από εξωτερικζσ πθγζσ Α) Τα ψυκτικά φορτία από αγωγιμότθτα. Β) Τα ψυκτικά φορτία από ακτινοβολία και Γ) Τα ψυκτικά φορτία από είςοδο εξωτερικοφ αζρα. 26. Ποιζσ είναι οι

Διαβάστε περισσότερα

6-PACK ΚΟΙΛΙΑΚΫΝ, ΣΨΙΩΤΟΙ ΓΛΟΥΤΟΙ, ΑΡΑΩΟ ΣΫΜΑ, ΕΥΕΞΙΑ, ΩΑΑ, ΥΓΕΙΑ. Αυτι είναι θ εικόνα του τομζα τθσ φυςικισ κατάςταςθσ που προβάλλεται και

6-PACK ΚΟΙΛΙΑΚΫΝ, ΣΨΙΩΤΟΙ ΓΛΟΥΤΟΙ, ΑΡΑΩΟ ΣΫΜΑ, ΕΥΕΞΙΑ, ΩΑΑ, ΥΓΕΙΑ. Αυτι είναι θ εικόνα του τομζα τθσ φυςικισ κατάςταςθσ που προβάλλεται και 6-PACK ΚΟΙΛΙΑΚΫΝ, ΣΨΙΩΤΟΙ ΓΛΟΥΤΟΙ, ΑΡΑΩΟ ΣΫΜΑ, ΕΥΕΞΙΑ, ΩΑΑ, ΥΓΕΙΑ. Αυτι είναι θ εικόνα του τομζα τθσ φυςικισ κατάςταςθσ που προβάλλεται και προωκείται από τθ βιομθχανία fitness ςιμερα Αλλά ζχετε ποτζ αναρωτθκεί

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνια παρακολοφκθςθ αςκενϊν με κάκωςθ νωτιαίου μυελοφ - γιρανςθ

Μακροχρόνια παρακολοφκθςθ αςκενϊν με κάκωςθ νωτιαίου μυελοφ - γιρανςθ Μακροχρόνια παρακολοφκθςθ αςκενϊν με κάκωςθ νωτιαίου μυελοφ - γιρανςθ Φιλομένη Αρμακόλα, θσζίαηρος Μαρκέλλα Σεγρέδοσ, ειδ. θσζίαηρος Κλινική Φσζικής Ιαηρικής και Αποκαηάζηαζης Νοζοκομείο ΚΑΤ Dali, Soft

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑ ΕΞΙ ΔΙΑΣΡΟΦΙΚΑ ΠΑΡΑΣΡΑΣΘΜΑΣΑ ΣΟΤ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ

ΣΑ ΕΞΙ ΔΙΑΣΡΟΦΙΚΑ ΠΑΡΑΣΡΑΣΘΜΑΣΑ ΣΟΤ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ Αλεξάκθ Ζλενα Α1 ΣΑ ΕΞΙ ΔΙΑΣΡΟΦΙΚΑ ΠΑΡΑΣΡΑΣΘΜΑΣΑ ΣΟΤ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ Σφμφωνα με μία άποψθ είμαςτε ό, τι τρϊμε. Κάποτε θ ςχζςθ του ανκρϊπου με τθν τροφι του ιταν απλι. Κυνθγοφςε, ψάρευε, φφτευε και ικανοποιοφςε

Διαβάστε περισσότερα

Συν-νοσηρότητες στον Καρδιολογικό Ασθενή: Τι νεώτερο ςτη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Αικατερίνθ Αυγεροποφλου Διευκφντρια ΕΤ

Συν-νοσηρότητες στον Καρδιολογικό Ασθενή: Τι νεώτερο ςτη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Αικατερίνθ Αυγεροποφλου Διευκφντρια ΕΤ Συν-νοσηρότητες στον Καρδιολογικό Ασθενή: Τι νεώτερο ςτη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια Αικατερίνθ Αυγεροποφλου Διευκφντρια ΕΤ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Οι αςκενείσ με καρδιακι ανεπάρκεια λόγω τθσ ςφγχρονθσ

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραςθ επιγενετικών μθχανιςμών κατά τθ διάρκεια τθσ ηωισ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκθσ Παιδίατροσ Επιμ. Α ΜΕΝΝ Γ.Ν.Χανίων

Επίδραςθ επιγενετικών μθχανιςμών κατά τθ διάρκεια τθσ ηωισ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκθσ Παιδίατροσ Επιμ. Α ΜΕΝΝ Γ.Ν.Χανίων Επίδραςθ επιγενετικών μθχανιςμών κατά τθ διάρκεια τθσ ηωισ Εμμ. Μ. Καραβιτάκθσ Παιδίατροσ Επιμ. Α ΜΕΝΝ Γ.Ν.Χανίων ΣΟΧΟΙ ΣΗ ΠΑΡΟΤΙΑΗ οριςμόσ τθσ επιγενετικισ και των μθχανιςμϊν τθσ επίδραςθ επιγενετικϊν

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΟ ΠΛΑΣΙΚΟ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΙ ΠΛΑΣΙΚΕ ΑΚΟΤΛΕ!!!

ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΟ ΠΛΑΣΙΚΟ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΙ ΠΛΑΣΙΚΕ ΑΚΟΤΛΕ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΟ ΠΛΑΣΙΚΟ!!! ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΙ ΠΛΑΣΙΚΕ ΑΚΟΤΛΕ!!! Το πλαςτικό ζχει γίνει αναπόςπαςτο κομμάτι τθσ κακθμερινισ μασ ηωισ, πλαςτικά μπουκάλια, πλαςτικά παιχνίδια, πλαςτικά ποτιρια, πλαςτικζσ ςακοφλεσ. Πλαςτικά

Διαβάστε περισσότερα

Επιμζλεια. Δρ. Ιωάννησ. Δετοράκησ

Επιμζλεια. Δρ. Ιωάννησ. Δετοράκησ HIV / AIDS Επιμζλεια. Δρ. Ιωάννησ. Δετοράκησ 2011 Σελίδα 0 από 12 HIV / AIDS Το AIDS είναι ζνα ςεξουαλικό μεταδοτικό νόςθμα και δεν αποτελεί πλζον μια κανατθφόρα αςκζνεια, αλλά μία χρόνια νόςο, για τθν

Διαβάστε περισσότερα

Διαγωνιςμόσ "Μακθτζσ ςτθν Ζρευνα (ΜΕΡΑ) 2011-2012"

Διαγωνιςμόσ Μακθτζσ ςτθν Ζρευνα (ΜΕΡΑ) 2011-2012 Διαγωνιςμόσ "Μακθτζσ ςτθν Ζρευνα (ΜΕΡΑ) 2011-2012" Ο Διαγωνιςμόσ «ΜΕΡΑ» προκθρφςςεται από το 2001 ςε ετιςια βάςθ, ωσ αποτζλεςμα τθσ διαπίςτωςθσ ότι θ καλλιζργεια πνεφματοσ δθμιουργικότθτασ και πρωτοβουλίασ

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραςθ τθσ αντικατάςταςθσ του ενςιρϊματοσ αραβοςίτου από ενςίρωμα βικοκρικισ ςτθν ποςότθτα και χθμικι ςφςταςθ του αγελαδινοφ γάλακτοσ

Επίδραςθ τθσ αντικατάςταςθσ του ενςιρϊματοσ αραβοςίτου από ενςίρωμα βικοκρικισ ςτθν ποςότθτα και χθμικι ςφςταςθ του αγελαδινοφ γάλακτοσ Επίδραςθ τθσ αντικατάςταςθσ του ενςιρϊματοσ αραβοςίτου από ενςίρωμα βικοκρικισ ςτθν ποςότθτα και χθμικι ςφςταςθ του αγελαδινοφ γάλακτοσ Ζέρβας Γ., Χατζηγεωργίου Ι. και Γαλλιάκις Κ. Εργαςτήριο Φυςιολογίασ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓIΑ. Επιμέλεια : Δρ. Ι. Δετοράκης

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓIΑ. Επιμέλεια : Δρ. Ι. Δετοράκης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓIΑ Επιμέλεια : Δρ. Ι. Δετοράκης ΣΙ ΕIΝΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓIΑ Επιδθμιολογία είναι θ μελζτθ τθσ κατανομισ μιασ νόςου ςτον πλθκυςμό και οι παράγοντεσ που επθρεάηουν ι προςδιορίηουν αυτι τθν κατανομι.

Διαβάστε περισσότερα

Λαπαροσκόπηση. Η υγεία ςασ το αξίζει

Λαπαροσκόπηση. Η υγεία ςασ το αξίζει Λαπαροσκόπηση Μάκετε γριγορά και εφκολα ό τι χρειάηεται να ξζρετε για τισ λαπαροςκοπικζσ μεκόδουσ αντιμετϊπιςθσ γυναικολογικϊν πακιςεων Ενημερωιείτε ςωςτά και υπεφιυνα Η υγεία ςασ το αξίζει Πλεονεκτιματα

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά Τηάκια. Πουκεβίλ 2, Ιωάννινα Τθλ. 26510.23822 www.energeiaka-ktiria.gr www.facebook.com/energeiaka.ktiria

Ενεργειακά Τηάκια. Πουκεβίλ 2, Ιωάννινα Τθλ. 26510.23822 www.energeiaka-ktiria.gr www.facebook.com/energeiaka.ktiria Ενεργειακά Τηάκια Πουκεβίλ 2, Ιωάννινα Τθλ. 26510.23822 www.facebook.com/energeiaka.ktiria Σελ. 2 Η ΕΣΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία Ενεργειακά Κτίρια δραςτθριοποιείται ςτθν παροχι ολοκλθρωμζνων υπθρεςιϊν και ςτθν

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιϊτθσ Ακ. Θωμόπουλοσ Μαιευτιρασ Γυναικολόγοσ Γ Μαιευτικι και Γυναικολογικι Κλινικι Πανεπιςτθμίου Ακθνϊν Αττικό Νοςοκομείο

Παναγιϊτθσ Ακ. Θωμόπουλοσ Μαιευτιρασ Γυναικολόγοσ Γ Μαιευτικι και Γυναικολογικι Κλινικι Πανεπιςτθμίου Ακθνϊν Αττικό Νοςοκομείο Παναγιϊτθσ Ακ. Θωμόπουλοσ Μαιευτιρασ Γυναικολόγοσ Γ Μαιευτικι και Γυναικολογικι Κλινικι Πανεπιςτθμίου Ακθνϊν Αττικό Νοςοκομείο Η κφθςθ είναι μία φυςιολογικι διεργαςία αλλά... Επίδραςθ τθσ κφθςθσ ςτθ λοίμωξθ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΕΣΑΡΣΗ 20 ΜΑΪΟΤ 2015

ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΕΣΑΡΣΗ 20 ΜΑΪΟΤ 2015 ΑΠΑΝΣΗΕΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΘΕΜΑ Α ΣΕΣΑΡΣΗ 20 ΜΑΪΟΤ 2015 Α1. - γ. ςφφιλθ Α2. - α. ερυκρόσ μυελόσ των οςτών Α3. - β. εντομοκτόνο Α4. - β. καταναλωτζσ 1θσ τάξθσ Α5. - δ. μία οικογζνεια ΘΕΜΑ Β Β1. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΘΕΑΛΟΝΙΚΗ ΣΜΗΜΑ ΔΙΑΣΡΟΦΗ ΚΑΙ ΔΙΑΙΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ:«ΣΥΜΜΟΦΩΣΘ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΥΡΕΤΑΣΘ ΜΕ ΤΙΣ ΑΧΕΣ ΤΘΣ ΔΙΑΙΤΑΣ DASH»

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΘΕΑΛΟΝΙΚΗ ΣΜΗΜΑ ΔΙΑΣΡΟΦΗ ΚΑΙ ΔΙΑΙΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ:«ΣΥΜΜΟΦΩΣΘ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΥΡΕΤΑΣΘ ΜΕ ΤΙΣ ΑΧΕΣ ΤΘΣ ΔΙΑΙΤΑΣ DASH» ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΘΕΑΛΟΝΙΚΗ ΣΜΗΜΑ ΔΙΑΣΡΟΦΗ ΚΑΙ ΔΙΑΙΣΟΛΟΓΙΑ ΠΣΤΧΚΑΚΗ ΕΡΓΑΚΑ ΘΕΜΑ:«ΣΥΜΜΟΦΩΣΘ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΥΡΕΤΑΣΘ ΜΕ ΤΙΣ ΑΧΕΣ ΤΘΣ ΔΙΑΙΤΑΣ DASH» ΟΝΟΜΑΣΕΠΩΝΤΜΟ: ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ ΕΙΘΝΘ ΕΠΚΒΛΕΠONΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ιαιτολόγιο Ενιαίου Ολοήμερου Σχολείου

Θέμα: ιαιτολόγιο Ενιαίου Ολοήμερου Σχολείου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Φακ.: 7.11.15.10/9 Τηλ.: 22809543 Φαξ: 22512783 e-mail: oloimero@schools.ac.cy ιευθυντές/ ιευθύντριες Ενιαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΟΔΙΟ (ΑΕΕ)

ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΟΔΙΟ (ΑΕΕ) ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΟΔΙΟ (ΑΕΕ) Σα ΑΕΕ είναι θ ςυχνότερθ αιτία πρόκλθςθσ αναπθρίασ και θ τζταρτθ αιτία κανάτου 82-92% των ΑΕΕ είναι ιςχαιμικά και το 18-8% είναι αιμορραγικά. φμφωνα με τθν Παγκόςμια

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ. 4η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Δ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00

ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ. 4η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Δ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00 ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ 4η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Δ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00 Οδηγίερ: 1) Το εξεηαζηικό δοκίμιο αποηελείηαι από 5 ζελίδερ και πεπιλαμβάνει 25 θέμαηα. 2)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: "SWITCH-ΠΩ ΝΑ ΚΑΣΑΦΕΡΕΙ ΣΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΟΣΑΝ Η ΑΛΛΑΓΗ ΕΙΝΑΙ ΔΤΚΟΛΗ" Σσγγραφείς: Chip Heath & Dan Heath. Εκδόζεις: Κσριάκος Παπαδόποσλος/ΕΕΔΕ

ΤΙΤΛΟΣ: SWITCH-ΠΩ ΝΑ ΚΑΣΑΦΕΡΕΙ ΣΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΟΣΑΝ Η ΑΛΛΑΓΗ ΕΙΝΑΙ ΔΤΚΟΛΗ Σσγγραφείς: Chip Heath & Dan Heath. Εκδόζεις: Κσριάκος Παπαδόποσλος/ΕΕΔΕ ΤΙΤΛΟΣ: "SWITCH-ΠΩ ΝΑ ΚΑΣΑΦΕΡΕΙ ΣΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΟΣΑΝ Η ΑΛΛΑΓΗ ΕΙΝΑΙ ΔΤΚΟΛΗ" Σσγγραφείς: Chip Heath & Dan Heath Εκδόζεις: Κσριάκος Παπαδόποσλος/ΕΕΔΕ www.dimitrazervaki.com Περιεχόμενα ΣΡΕΙ ΑΝΑΠΑΝΣΕΧΕ ΔΙΑΠΙΣΩΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY. Κάπνισμα και υγεία. Κϊςτασ Τςιλίδθσ, ktsilidi@cc.uoi.gr

DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY. Κάπνισμα και υγεία. Κϊςτασ Τςιλίδθσ, ktsilidi@cc.uoi.gr DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Κάπνισμα και υγεία Κϊςτασ Τςιλίδθσ, ktsilidi@cc.uoi.gr Κφρια μθνφματα για τον καπνιςτι Ο κίνδυνοσ είναι μεγάλοσ: περίπου μιςοί πεκαίνουν λόγω του καπνίςματοσ Πολλοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρoυ για την Παγκόσμια Ημέρα Ρευματοπαθειών (12 Οκτωβρίου 2013) Θέμα: Υγιής Γήρανση, Σύνθημα: " Ζώντας Καλά, Μεγαλώνοντας Καλύτερα" Η Παγκόσμια Ημέρα

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Βλαχογιαννάκοσ, Γ. Β. Παπακεοδωρίδθσ, Γ.Ν. Νταλζκοσ, Α. Αλεξοποφλου, Χ. Τριάντοσ, Ε. Χολόγκιτασ, Ι. Κοςκίνασ

Ι. Βλαχογιαννάκοσ, Γ. Β. Παπακεοδωρίδθσ, Γ.Ν. Νταλζκοσ, Α. Αλεξοποφλου, Χ. Τριάντοσ, Ε. Χολόγκιτασ, Ι. Κοςκίνασ ΚΑΣΕΤΘΤΝΣΗΡΙΕ ΟΔΗΓΙΕ ΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΣΗ ΗΠΑΣΟ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΣΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΗ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΗ ΣΟΤ ΙΟΤ ΣΗ ΗΠΑΣΙΣΙΔΑ Β ΚΑΣΑ ΣΗ ΧΟΡΗΓΗΗ ΑΝΟΟΚΑΣΑΣΑΛΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Ι. Βλαχογιαννάκοσ, Γ. Β. Παπακεοδωρίδθσ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» - 1 - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» Ο άνθρωπος προσλαμβάνει από το περιβάλλον του τροφές σε στερεά και υγρή μορφή. Τις επεξεργάζεται και ένα μέρος αυτών το παρακρατεί ενώ το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΒΕΙΑ ΣΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Τποθέςεων 1

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΒΕΙΑ ΣΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Τποθέςεων 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΒΕΙΑ ΣΟ ΛΟΝΔΙΝΟ Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Τποθέςεων 1 Λονδίνο, Μάρτιος 2014 Μη αλκοολοφχα ποτά: τοιχεία κατανάλωςησ Χυμοί φροφτων: ςτοιχεία κατανάλωςησ (2012) και ειςαγωγών ςτο Ηνωμένο

Διαβάστε περισσότερα

OMAΔΑ ΕΓΑΣΙΑΣ ΧΙΣΤΙΝΑ ΚΑΤΑΜΑΔΟΥ ΚΟΙΝΑ Κ. ΝΙΚΘ Ι. ΚΟΥΤΣΟΛΙΑΚΟΥ ΝΕΦΕΛΘ ΘΕΟΔΩΑΚΘΣ ΛΥΚΟΥΓΟΣ ΥΡΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΘΓΘΤΕΣ : ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΑ ΑΒΑΝΑΣ ΑΡΟΣΤΟΛΟΣ

OMAΔΑ ΕΓΑΣΙΑΣ ΧΙΣΤΙΝΑ ΚΑΤΑΜΑΔΟΥ ΚΟΙΝΑ Κ. ΝΙΚΘ Ι. ΚΟΥΤΣΟΛΙΑΚΟΥ ΝΕΦΕΛΘ ΘΕΟΔΩΑΚΘΣ ΛΥΚΟΥΓΟΣ ΥΡΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΘΓΘΤΕΣ : ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΑ ΑΒΑΝΑΣ ΑΡΟΣΤΟΛΟΣ ΡΕΙΕΧΟΜΕΝΑ : ΕΙΣΑΓΩΓΘ ςελ 2 ΡΟΛΛΑΡΛΑΣΙΑΣΜΟΣ. ςελ 2 ΡΟΕΛΕΥΣΘ ΚΑΙ ΔΙΑΔΟΣΘ.. ςελ 3 ΡΟΕΛΕΥΣΘ ΟΝΟΜΑΤΟΣ. ςελ 3 ΑΙΘΕΙΟ ΕΛΑΙΟ. Σελ 3 ΚΑΡΟΣ ΚΑΙ ΦΛΟΙΟΣ ςελ 4 Θ ΦΛΟΥΔΑ ΛΑΙΜ Σελ 4 ΤΑ ΦΥΛΛΑ ΛΑΙΜ. Σελ 5 Ο ΧΥΜΟΣ ΛΑΙΜ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ. 3η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Σ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014, ώρα: 11:00-12:00

ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ. 3η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Σ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ. Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014, ώρα: 11:00-12:00 Οδηγίερ: ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ 3η ΠΑΓΚΤΠΡΙΑ ΟΛΤΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΗΜΗ Σ ΣΑΞΗ ΔΗΜΟΣΙΚΟΤ Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014, ώρα: 11:00-12:00 1) Το εξεηαζηικό δοκίμιο αποηελείηαι από 7 ζελίδερ και πεπιλαμβάνει 25 θέμαηα. 2)

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές χαλάρωσης στο άγχος. Κοσρνέτας Παύλος,Φσσικοθεραπεστής Κωνσταντάκη Φρόσω,Βιολόγος

Τεχνικές χαλάρωσης στο άγχος. Κοσρνέτας Παύλος,Φσσικοθεραπεστής Κωνσταντάκη Φρόσω,Βιολόγος Τεχνικές χαλάρωσης στο άγχος Κοσρνέτας Παύλος,Φσσικοθεραπεστής Κωνσταντάκη Φρόσω,Βιολόγος ΑΝΣΙΜΕΣΩΠΙΘ Άγχοσ - τρεσ τθσ κακθμερινότθτασ ζχει επιπτϊςεισ ςτθν υγεία και ποιότθτα τθσ ηωισ μασ Διακρίνεται :Οξφ-χρόνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΡΑΝΑΛΗΨΕΩΝ: ΕΡΙΛΕΞΤΕ ΜΙΑ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΕΤΣΙ ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΘΕΤΕ ΣΕ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ ΣΕ 8-10 ΕΡΑΝΑΛΗΨΕΙΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΡΑΝΑΛΗΨΕΩΝ: ΕΡΙΛΕΞΤΕ ΜΙΑ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, ΕΤΣΙ ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΘΕΤΕ ΣΕ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ ΣΕ 8-10 ΕΡΑΝΑΛΗΨΕΙΣ (ΔΕΙΤΕ ΡΩΤΑ ΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΡΟΥ ΡΟΤΕΙΝΟΝΤΑΙ ΑΚΙΒΩΣ ΑΡΟ ΚΑΤΩ, ΚΑΙ ΣΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ -ΚΑΤΩ ΑΡΟ ΤΟΥΣ ΡΙΝΑΚΕΣ, ΔΕΙΤΕ ΤΟΝ ΤΟΡΟ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΕΙΚΟΝΕΣ. ΑΡΟ ΚΑΤΩ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ, ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΧΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ).

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΤΑΤ Ι Σ Τ Ι Κ Η. Statisticum collegium V

Σ ΤΑΤ Ι Σ Τ Ι Κ Η. Statisticum collegium V Σ ΤΑΤ Ι Σ Τ Ι Κ Η i Statisticum collegium V Στατιςτική Συμπεραςματολογία Ι Σημειακζσ Εκτιμήςεισ Διαςτήματα Εμπιςτοςφνησ Στατιςτική Συμπεραςματολογία (Statistical Inference) Το πεδίο τθσ Στατιςτικισ Συμπεραςματολογία,

Διαβάστε περισσότερα

Ηλιακι Θζρμανςθ οικίασ

Ηλιακι Θζρμανςθ οικίασ Ηλιακι Θζρμανςθ οικίασ Δυνατότθτα κάλυψθσ κερμαντικϊν αναγκϊν ζωσ και 100% (εξαρτάται από τθν τοποκεςία, τθν ςυλλεκτικι επιφάνεια και τθν μάηα νεροφ αποκθκεφςεωσ) βελτιςτοποιθμζνο ςφςτθμα με εγγυθμζνθ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΑΣΑ-ΚΡΕΜΕ ΚΑΙ ΔΙΑΙΣΘΣΙΚΑ ΤΜΠΛΘΡΩΜΑΣΑ ΠΟΤ ΚΤΚΛΟΦΟΡΟΤΝ ΣΘΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΓΑΛΑΣΑ-ΚΡΕΜΕ ΚΑΙ ΔΙΑΙΣΘΣΙΚΑ ΤΜΠΛΘΡΩΜΑΣΑ ΠΟΤ ΚΤΚΛΟΦΟΡΟΤΝ ΣΘΝ ΕΛΛΑΔΑ Α ΠΑΙΔΙΑΣΡΙΚΘ ΚΛΙΝΙΚΘ ΠΑΝΕΠΙΣΘΜΙΟΤ ΑΘΘΝΩΝ ΔΙΕΤΘΤΝΣΘ: ΚΑΘΘΓΘΣΘ Γ. ΧΡΟΤΟ ΓΑΛΑΣΑ-ΚΡΕΜΕ ΚΑΙ ΔΙΑΙΣΘΣΙΚΑ ΤΜΠΛΘΡΩΜΑΣΑ ΠΟΤ ΚΤΚΛΟΦΟΡΟΤΝ ΣΘΝ ΕΛΛΑΔΑ 3θ Ζκδοςθ Ακινα Μάϊοσ 2013 Επιμζλεια: Θλίασ Μποφηιοσ Παιδίατροσ

Διαβάστε περισσότερα

Wedding Gala Dinner www.pyrgos-santorini.com. Προτάσεις για Γαμήλιες Δεξιώσεις

Wedding Gala Dinner www.pyrgos-santorini.com. Προτάσεις για Γαμήλιες Δεξιώσεις Προτάσεις για Γαμήλιες Δεξιώσεις ΜΠΟΥΦΕΣ Νο 1 ΜΠΟΥΦΕΣ Νο 2 ΜΠΟΥΦΕΣ Νο 3 ΜΕΝΟΥ Νο1 ΜΕΝΟΥ Νο2 ΜΕΝΟΥ Νο3 ΜΕΝΟΥ Νο4 ΜΕΝΟΥ Νο5 Για οποιαδήποτε αλλαγή επιθυμείτε ςτο μενοφ ςασ,μπορεί να πραγματοποιηθεί! Μπουφέσ

Διαβάστε περισσότερα

6,8,15/10/10 Γεωργία Τσιάππα, Κλινική Παιδιατρική ιαιτολόγος 2

6,8,15/10/10 Γεωργία Τσιάππα, Κλινική Παιδιατρική ιαιτολόγος 2 Τύπου Ι (ινσουλινοεξαρτώμενος) Τύπου ΙΙ (μη ινσουλινοεξαρτώμενος) Γεωργία Τσιάππα Κλινική Παιδιατρική Διαιτολόγος Νοσοκομείο Αρχ. Μακάριος ΙΙΙ MODY (maturity onset diabetes in the young διαβήτης ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

Διαηροθή μηηέρας και παιδιού ζε ζτέζη με ηην εμθάνιζη παιδικής λεσταιμίας

Διαηροθή μηηέρας και παιδιού ζε ζτέζη με ηην εμθάνιζη παιδικής λεσταιμίας Διαηροθή μηηέρας και παιδιού ζε ζτέζη με ηην εμθάνιζη παιδικής λεσταιμίας Διαμανηάρας Α, Νηοσβέλης Ε, εργενηάνης Θ, Πεηρίδοσ Ε Εργαςτιριο Υγιεινισ, Επιδθμιολογίασ και Ιατρικισ Στατιςτικισ, Ιατρικι Σχολι

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εκπαιδεύσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΝΕΛΛΘΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΘΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΘΣ

ΡΑΝΕΛΛΘΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΘΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΘΣ ΡΑΝΕΛΛΘΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΘΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΘΣ Θζμα Α Α1: γ, Α2: β, Α3: α, Α4: β, A5: β Θζμα Β Β1: Σ ι Λ (ελλιπισ διατφπωςθ), Λ, Σ, Σ, Σ Β2: α) Οι διαφορζσ μεταξφ ς και π δεςμοφ είναι: α. Στον ς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Α. Η ςτυτικι δυςλειτουργία

Α. Η ςτυτικι δυςλειτουργία ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΕΞΟΤΑΛΙΚΗ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ ΣΟΤ ΑΝΔΡΑ Δφο είναι οι κυριότερεσ πακιςεισ που αφοροφν τθ ςεξουαλικι λειτουργία του άνδρα, ανεξάρτθτα από τθν θλικία του: Α) θ ςτυτική δυςλειτουργία Β) Διαταραχζσ εκςπερμάτιςθσ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΑΡΩΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣΩΣΤΟΥ ΒΑΟΥΣ

Η ΕΡΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΑΡΩΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣΩΣΤΟΥ ΒΑΟΥΣ Η ΕΡΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΑΡΩΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣΩΣΤΟΥ ΒΑΟΥΣ Όλα όςα χρειάηεται να ξζρετε για να: 1. Μάκετε ποιοι είναι οι πιο αποτελεςματικοί τρόποι απώλειασ υγιεινοφ βάρουσ 2. Πώσ να το πετφχετε και να το μονιμοποιιςετε

Διαβάστε περισσότερα

Αςφυξία και πνιγμονθ

Αςφυξία και πνιγμονθ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ Ηλικιακθ ωριμότητα 0-3 ετϊν: τα περιςςότερα παιδιά κάτω των τριϊν ετϊν δεν μποροφν να αντιλθφκοφν τθν επικινδυνότθτα μιασ πράξθσ ι να κυμθκοφν μια ςυμβουλι για πρόλθψθ ατυχιματοσ. Γι

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχιτεκτονική του κυττάρου-μεταβολισμός. Χ. Κ. Φ Ι Ρ Φ Ι Ρ Η - Φ Ρ Ο Ν Σ Ι Σ Η Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ο Π Σ Ι Κ Η - Π Α Π Α Ν Α Σ Α Ι Ο Τ 1 0 1 ελίδα 1

1 Αρχιτεκτονική του κυττάρου-μεταβολισμός. Χ. Κ. Φ Ι Ρ Φ Ι Ρ Η - Φ Ρ Ο Ν Σ Ι Σ Η Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ο Π Σ Ι Κ Η - Π Α Π Α Ν Α Σ Α Ι Ο Τ 1 0 1 ελίδα 1 1 Αρχιτεκτονική του κυττάρου-μεταβολισμός Γενικά : Οποιοδιποτε κφτταρο αποτελείται από χθμικζσ ενϊςεισ του άνκρακα που ονομάηονται οργανικζσ ενϊςεισ. Οι ενϊςεισ που αποτελοφν ςυςτατικά του κφτταρου χωρίηονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΑΛΟΓΟ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΘΕΗ

ΚΑΣΑΛΟΓΟ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΘΕΗ ΚΑΣΑΛΟΓΟ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ ΑΛΕΥΑ - ΣΙΜΙΓΔΑΛΙ ΑΛΑΤΙ ΡΟΙΟΝΤΑ ΑΜΥΛΟΥ ΗΕΛΕ ΑΛΕΥΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΜΙΓΜΑΤΑ ΑΤΟΡΟΙΙΑΣ ΡΟΙΟΝΤΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΓΕΜΙΣΕΙΣ ΣΙΜΙΓΔΑΛΙ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΜΙΓΜΑΤΑ ΗΑΧΑ/ΙΚΘΣ ΡΟΙΟΝΤΑ ΣΟΚΟΛΑΤΑΣ ΑΩΜΑΤΑ ΗΑΧΑ/ΙΚΘΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις

Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις Δρ Ελενα Φιλίππου, Δρ Μιχάλης Τορναρίτης, Δρ Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου,

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙΑΔΗΡΟΤΕ ΕΡΙΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ ΡΟΥ ΑΡΑΙΤΕΙ ΑΦΑΙΕΣΗ ΚΑΛΥΜΜΑΤΩΝ ΡΕΡΕΙ ΝΑ ΕΚΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΡΠ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΜΕΝΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΡΟΣΩΡΙΚΟ.

ΟΡΟΙΑΔΗΡΟΤΕ ΕΡΙΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ ΡΟΥ ΑΡΑΙΤΕΙ ΑΦΑΙΕΣΗ ΚΑΛΥΜΜΑΤΩΝ ΡΕΡΕΙ ΝΑ ΕΚΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΡΠ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΜΕΝΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΡΟΣΩΡΙΚΟ. UND1448R 1 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 1) ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΗ Αφιςτε αρκετά ανοίγματα για τον ςωςτό εξαεριςμό τθσ ςυςκευισ. 2) ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΗ Μθν χρθςιμοποιείτε μθχανικζσ διατάξεισ ι άλλα μζςα για να επιταχφνετε τθν διαδικαςία

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελζςματα και Επιδράςεισ

Αποτελζςματα και Επιδράςεισ Αποτελζςματα και Επιδράςεισ Η Μάλαξθ, γενικά, ζχει βρεκεί ότι επιφζρει: 1. βελτίωςθ τθσ κυκλοφορίασ αίματοσ και λζμφου 2. βελτίωςθ κατανάλωςθσ οξυγόνου 3. βελτίωςθ απορρόφθςθσ κρεπτικϊν ουςιϊν 4. αφξθςθ

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

SUPERBAND PREMIUM ΑΓΙΑΒΡΟΧΟ ΜΗ ΤΟΞΙΚΟ ΜΗ ΛΙΠΑΡΟ ΓΔΝ ΠΔΡΙΔΧΔΙ DEET

SUPERBAND PREMIUM ΑΓΙΑΒΡΟΧΟ ΜΗ ΤΟΞΙΚΟ ΜΗ ΛΙΠΑΡΟ ΓΔΝ ΠΔΡΙΔΧΔΙ DEET ΑΓΙΑΒΡΟΧΟ ΜΗ ΤΟΞΙΚΟ ΜΗ ΛΙΠΑΡΟ ΓΔΝ ΠΔΡΙΔΧΔΙ DEET Τι είναι το εντομοαπωθητικό βραχιόλι SuperBand Σο Superband είναι ζνα αδιάβροχο, μη τοξικό και αςφαλζσ εντομοαπωκθτικό βραχιόλι το οποίο καταςκευάηεται με

Διαβάστε περισσότερα