( A = A = 3 5 A 2 + B 2.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "( A = A = 3 5 A 2 + B 2."

Transcript

1 ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ Ι Χειμερινό Εξάμηνο 25 Ασκήσεις Για πίνακες A R m n και B R p q ορίζονται οι πίνακες AB και BA και ισχύει AB = BA Τι συμπεραίνετε για τα m, n, p, q; 2 Για A, B R n n : (α Δείξτε ότι (A + B 2 + (A B 2 = 2(A 2 + B 2 (β Δείξτε ότι (A + B 2 (A B 2 = 2(AB + BA (γ Υπολογίστε τα μέλη των δύο ισότητων στα ερωτήματα (α και (β αν ( ( A =, B = Δίνεται ο πίνακας P = (α Δείξτε ότι P 2 = 9P (β Εστω ότι ισχύει P = AB για κάποιους πίνακες A, B R 3 3 Δείξτε ότι για τον πίνακα Q = BA ισχύει Q 3 = 9Q 2 4 Δίνονται οι πίνακες ( A = 2, B = ( , P = ( (α Δείξτε ότι B = P AP και ότι P 2 = I 2 (β Συνάγετε ότι B n = P A n P για κάθε n N (γ Υπολογίστε τον πίνακα B n για n N 5 Δίνεται ο πίνακας A = ( 5 4 (α Δείξτε ότι (A 3I 2 2 = O (β Υπολογίστε τον πίνακα A n για n N

2 6 Θεωρούμε τετραγωνικούς πίνακες A, B της ίδιας διάστασης Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; (α Αν οι A και AB είναι διαγώνιοι πίνακες και ο A είναι μη μηδενικός, τότε ο B είναι επίσης διαγώνιος πίνακας (β Αν οι A και AB είναι διαγώνιοι πίνακες και κάθε στοιχείο στην κύρια διαγώνιο του A είναι μη μηδενικό, τότε ο B είναι επίσης διαγώνιος πίνακας 7 Δίνονται πίνακες A, B C n n (α Αν οι A και B είναι συμμετρικοί, δείξτε ότι ο λa + µb είναι συμμετρικός για όλα τα λ, µ C (β Αν οι πίνακες A + B και A B είναι συμμετρικοί, ισχύει υποχρεωτικά το ίδιο για τους A και B; (γ Δίνεται ότι οι A και B είναι συμμετρικοί Δείξτε ότι ο AB είναι συμμετρικός αν και μόνο αν AB = BA 8 Δίνεται πίνακας A F n n (α Αν A = B t + B για κάποιο B F n n, δείξτε ότι ο πίνακας A είναι συμμετρικός (β Αν A = B t B για κάποιο B F n n, δείξτε ότι ο πίνακας A είναι συμμετρικός (γ Δώστε παράδειγμα συμμετρικού πίνακα A R 2 2 για τον οποίο δεν υπάρχει B R 2 2 τέτοιο ώστε A = B t B 9 Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; (α Αν A, B R n n είναι αντισυμμετρικοί πίνακες και AB = BA, τότε ο πίνακας AB είναι συμμετρικός (β Αν A, B R 2 2 είναι αντισυμμετρικοί πίνακες, τότε ο πίνακας AB είναι συμμετρικός (γ Αν A, B R 3 3 είναι αντισυμμετρικοί πίνακες, τότε ο πίνακας AB είναι συμμετρικός Δίνεται ο πίνακας J = ( (α Δείξτε ότι ο J είναι αντιστρέψιμος και υπολογίστε τον αντίστροφό του (β Υπολογίστε τον πίνακα J n για n N

3 (γ Βρείτε όλους τους 2 2 πίνακες που μετατίθενται με τον J Δίνονται οι πίνακες A = ( 2, B = 2 C = (α Δείξτε ότι ο AB είναι αντιστρέψιμος και υπολογίστε τον αντίστροφό του (β Δείξτε ότι AC = O (γ Χρησιμοποιώντας το (β, δείξτε ότι ο BA δεν είναι αντιστρέψιμος πίνακας 2 Δίνονται οι πίνακες ( 2 3 A = 3 5, B = ( 2 4 3, C = ( 5 2 (α Υπολογίστε, αν υπάρχει, τον αντίστροφο του πίνακα ABC (β Βρείτε όλους τους πίνακες X R 2 2 για τους οποίους AXB = C 3 Δείξτε ότι ο αντίστροφος οποιουδήποτε συμμετρικού αντιστρέψιμου πίνακα είναι επίσης συμμετρικός πίνακας 4 Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; (α Αν A, B R 2 2 είναι αντιστρέψιμοι πίνακες, τότε το ίδιο ισχύει για τον πίνακα A 2 + B 2 (β Αν A, B R 2 2 είναι αντιστρέψιμοι άνω τριγωνικοί πίνακες, τότε το ίδιο ισχύει για τον πίνακα A 2 + B 2 5 Δείξτε ότι για κάθε πίνακα A C 2 2 υπάρχουν το πολύ δύο τιμές του λ C για τις οποίες ο πίνακας A + λi 2 δεν είναι αντιστρέψιμος 6 Δίνεται πίνακας A F n n (α Εστω ότι υπάρχουν πίνακες B, C F n n με AB = CA = I n Δείξτε ότι B = C και ότι ο A είναι αντιστρέψιμος πίνακας (β Χρησιμοποιώντας το (α δείξτε ότι αν ο A 2 είναι αντιστρέψιμος πίνακας, τότε ο A είναι επίσης αντιστρέψιμος πίνακας

4 7 Δίνεται ο πίνακας A = (α Βρείτε ένα γραμμοϊσοδύναμο με τον A, ανηγμένο κλιμακωτό πίνακα (β Χρησιμοποιώντας την απάντησή σας στο (α, βρείτε όλες τις λύσεις του συστήματος των γραμμικών εξισώσεων 8 Λύστε το σύστημα γραμμικών εξισώσεων x + 3x 2 + 5x 3 = 7 9x + x 2 + 3x 3 = 5 7x + 9x 2 + 2x 3 = 23 25x + 27x x 3 = 3 x + αx 2 + x 3 + αx 4 = x + αx 2 x 3 αx 4 = αx + x 2 + αx 3 + x 4 = για τις διάφορες τιμές της παραμέτρου α R 9 Δίνεται το γραμμικό σύστημα x + x 2 + x 3 = x + αx 2 + α 2 x 3 = β x + α 2 x 2 + α 4 x 3 = β 2 στους αγνώστους x, x 2, x 3, όπου α, β R είναι παράμετροι (α Βρείτε όλα τα α R για τα οποία το σύστημα έχει μοναδική λύση για κάθε β R (β Βρείτε όλα τα α, β R για τα οποία το σύστημα είναι αδύνατο (γ Βρείτε όλες τις λύσεις του συστήματος για α = 2 και τυχαίο β R ( 2 Γράψτε τον πίνακα ως γινόμενο στοιχειωδών πινάκων της μορφής ( ( ( ( λ λ,,, λ λ

5 2 Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; (α Ενας πίνακας B F m n είναι γραμμοϊσοδύναμος με έναν πίνακα A F m n αν και μόνο αν υπάρχει αντιστρέψιμος πίνακας P F m m τέτοιος ώστε B = P A (β Αν A F n n και υπάρχει b F n για το οποίο το γραμμικό σύστημα Ax = b έχει μοναδική λύση, τότε ο πίνακας A είναι αντιστρέψιμος (γ Αν A, B F n n και ο πίνακας AB είναι αντιστρέψιμος, τότε οι A, B είναι και οι δύο αντιστρέψιμοι πίνακες 22 Δίνεται ο πίνακας A = (α Δείξτε ότι ο A είναι αντιστρέψιμος και υπολογίστε τον αντίστροφό του (β Χρησιμοποιώντας την απάντησή σας στο (α, λύστε το γραμμικό σύστημα Ax = b για b = ( 2 2 t 23 Δίνεται ο πίνακας A = (α Υπολογίστε την ορίζουσα του A (β Υπολογίστε την ορίζουσα του A n για n N 24 Βρείτε όλους τους ακεραίους n για τους οποίους 25 Δίνεται ο πίνακας A = a b c d b a d c c d a b d c b a R4 4 (α Υπολογίστε τον πίνακα AA t και την ορίζουσα αυτού 2 2 n = I 3 (β Χρησιμοποιώντας την απάντησή σας στο (α, δείξτε ότι ο πίνακας A είναι αντιστρέψιμος αν και μόνο αν τουλάχιστον ένας από τους πραγματικούς αριθμούς a, b, c, d είναι διάφορος του μηδενός

6 26 Υπολογίστε τις ορίζουσες 2 2 (α det (β det 27 Υπολογίστε τις ορίζουσες των πινάκων ( 2 2, Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; (α Για κάθε πίνακα A C n n και κάθε αντιστρέψιμο πίνακα P C n n ισχύει det(p AP = det(a (β Αν τα στοιχεία του πίνακα A R 3 3 είναι μη αρνητικοί αριθμοί, τότε det(a (γ Για κάθε πίνακα A R 3 3 ισχύει det(a t A 29 Δίνεται αντισυμμετρικός πίνακας A R n n (α Αν ο n είναι περιττός αριθμός, δείξτε ότι det(a = (β Ποιες είναι οι δυνατές τιμές της ορίζουσας του A, αν n = 2; 3 Δίνεται ο πίνακας A = a b c x y z R 3 2 (α Δείξτε ότι det(a t A = (ay bx 2 + (az cx 2 + (bz cy 2 (β Συνάγετε ότι για κάθε πίνακα A R 3 2 ισχύει det(a t A (γ Δείξτε γενικότερα ότι ισχύει det(a t A για κάθε πίνακα A R m 2

7 3 Εστω πίνακας A R 4 4 με A 2 = 2I 4 (α Ποιες είναι οι δυνατές τιμές της ορίζουσας του A; (β Δείξτε ότι για τον προσαρτημένο πίνακα του A ισχύει adj(a = ±2A 32 Δείξτε ότι για κάθε n 2 και κάθε A C n n η ορίζουσα του προσαρτημένου πίνακα του A είναι ίση με (det(a n 33 Εστω αντιστρέψιμος πίνακας A R n n Δείξτε ότι αν κάθε γραμμή του A έχει άθροισμα στοιχείων ίσο με, τότε το ίδιο ισχύει και για τον πίνακα A : (α Χρησιμοποιώντας τον τύπο που εκφράζει τον A μέσω του προσαρτημένου πίνακα και της ορίζουσας του A (β Χρησιμοποιώντας την ισοδυναμία AX = Y πίνακες X, Y X = A Y για κατάλληλους 34 Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις ισχύουν για όλους τους πίνακες A, B F m n ; (α rank(a + B = rank(a + rank(b (β rank(p A = rank(a για κάθε αντιστρέψιμο πίνακα P F m m (γ rank(aq = rank(a για κάθε αντιστρέψιμο πίνακα Q F n n (δ rank(p AQ = rank(a για όλους τους αντιστρέψιμους πίνακες P F m m και Q F n n 35 Για τυχαίους πίνακες A F m n και B F n p δείξτε ότι: (α rank(ab rank(a (β rank(ab rank(b 36 Δίνονται οι πίνακες A = B = (α Υπολογίστε την τάξη των A και B (β Δείξτε ότι δεν υπάρχουν πίνακες P, Q R 4 4 τέτοιοι ώστε P AQ = B

8 37 Θεωρούμε τις στήλες v, v 2, v 3, v 4 R 3 του πίνακα 2 A = (α Ποια είναι η γραμμική θήκη των v, v 2, v 3, v 4 ; (β Βρείτε όλες τις τετράδες (λ, λ 2, λ 3, λ 4 πραγματικών αριθμών για τις οποίες λ v + λ 2 v 2 + λ 3 v 3 + λ 4 v 4 = (γ Είναι τα v, v 2, v 3, v 4 γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του R 3 ; 38 Δίνονται στοιχεία u, u 2,, u p και v, v 2,, v q του F n (α Δείξτε ότι u, u 2,, u p v, v 2,, v q αν και μόνο αν u i v, v 2,, v q για κάθε i {, 2,, p} (β Να εξετάσετε αν = Για ποιους θετικούς ακεραίους m, n ισχύει καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις; (α Αν οι στήλες ενός πίνακα A F m n παράγουν τον F m, τότε οι στήλες του A t παράγουν τον F n (β Αν οι στήλες ενός πίνακα A F m n είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του F m, τότε οι στήλες του A t είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του F n (γ Αν οι στήλες ενός πίνακα A F m n παράγουν τον F m, τότε οι στήλες του A t είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του F n 4 Δίνονται τα διανύσματα v, v,, v n F n Αν οποιαδήποτε n από αυτά είναι γραμμικώς ανεξάρτητα, δείξτε ότι: (α Υπάρχουν λ, λ,, λ n F {}, τέτοια ώστε λ v + λ v + + λ n v n = (β Αν λ v + λ v + + λ n v n = και µ v + µ v + + µ n v n = για κάποια λ i, µ i F και οι συντελεστές µ i δεν είναι όλοι ίσοι με μηδέν, τότε υπάρχει c F τέτοιο ώστε λ i = cµ i για i n

9 4 Ποια από τα σύνολα είναι υπόχωροι του R 4 ; U = {(x x 2 x 3 x 4 t R 4 : x 3 = }, V = {(x x 2 x 3 x 4 t R 4 : x x 2 = x 3 x 4 } W = {(x x 2 x 3 x 4 t R 4 : x x 2 } 42 Δίνεται το σύνολο W = {(x x 2 x 3 x 4 t R 4 : x x 2 + x 3 x 4 = } (α Δείξτε ότι το W είναι υπόχωρος του R 4 (β Βρείτε τρία στοιχεία του W που παράγουν το χώρο αυτό Αποτελούν τα στοιχεία αυτά βάση του W ; 43 Δίνεται ο υπόχωρος W = του R 5 (α Βρείτε μια βάση B του W (β Βρείτε μια βάση του R 5 που περιέχει τη B 44 Δίνεται βάση {v, v 2,, v n } του χώρου F n (α Αν n = 3, δείξτε ότι το {v + v 2, v 2 + v 3, v 3 + v } είναι βάση του F n (β Αν n = 4, δείξτε ότι το {v + v 2, v 2 + v 3, v 3 + v 4, v 4 + v } δεν είναι βάση του F n (γ Γενικότερα, δείξτε ότι το {v + v 2, v 2 + v 3,, v n + v n, v n + v } είναι βάση του F n αν και μόνο αν ο n είναι περιττός αριθμός 45 Δίνεται πίνακας A F 3 5 (α Δείξτε ότι υπάρχουν γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία u, u 2 του F 5 τέτοια ώστε Au = Au 2 = (β Εστω ότι υπάρχουν τρία γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία u, u 2, u 3 του F 5 τέτοια ώστε Au = Au 2 = Au 3 = Τι συμπεραίνετε για τον πίνακα A;

10 46 Δίνονται διανυσματικός χώρος V με μηδενικό στοιχείο V και u, v V (α Αν 2u + v = 3u 2v = V, δείξτε ότι u = v = V (β Γενικότερα, αν au + bv = cu + dv = V για κάποια a, b, c, d F με ad bc, δείξτε ότι u = v = V (γ Γενικεύστε για διανύσματα u, u 2,, u n V 47 Για τα στοιχεία u, v, w ενός διανυσματικού χώρου V ισχύει u+v +w = V Δείξτε ότι u, v = u, w = v, w 48 Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; (α Αν W είναι υπόχωρος ενός διανυσματικού χώρου V επί του F και για τα u, v V ισχύει u + v W, τότε u W ή v W (β Αν W είναι υπόχωρος ενός διανυσματικού χώρου V επί του F και για τα u, v V ισχύει u + v W και u v W, τότε λu + µv W για όλα τα λ, µ F (γ Για οποιαδήποτε στοιχεία u, v ενός διανυσματικού χώρου V ισχύει u = v ή u v = { V } 49 Δίνονται πίνακες A, B F n n και το σύνολο W = {X F n n : AX = XB} (α Δείξτε ότι το W είναι υπόχωρος του διανυσματικού χώρου F n n (β Εστω ότι n = 2 και A = ( (, B = Βρείτε δύο στοιχεία του διανυσματικού χώρου W που παράγουν το χώρο αυτό 5 Εστω a C Δείξτε ότι τα πολυώνυμα, t a, (t a 2,, (t a d παράγουν το χώρο C d [t] των πολυωνύμων βαθμού μικρότερου ή ίσου του d με μιγαδικούς συντελεστές

11 5 Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; (α Αν u, v, w είναι γραμμικώς εξαρτημένα στοιχεία ενός διανυσματικού χώρου V, τότε w u, v (β Αν u, v, w είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία ενός διανυσματικού χώρου V, τότε ο υπόχωρος u, v του V είναι γνήσιο υποσύνολο του u, v, w (γ Για οποιαδήποτε στοιχεία u, v, w ενός διανυσματικού χώρου V ισχύει u, v v, w = v (δ Αν u, v, w είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία ενός διανυσματικού χώρου V, τότε u, v v, w = v 52 Θεωρούμε το διανυσματικό χώρο V = R 2 3 και το υποσύνολο {( } a a + b b + c W = : a, b, c, d, R a + 2b b + 2c d αυτού (α Δείξτε ότι το W είναι υπόχωρος του V (β Υπολογίστε τη διάσταση του W 53 Δίνεται πίνακας A F n n και το σύνολο W = {X F n n : AX t = XA} (α Δείξτε ότι το W είναι υπόχωρος του διανυσματικού χώρου F n n ( (β Υπολογίστε τη διάσταση του W, αν n = 2 και A = 54 Δίνονται διαφορετικοί ανά δύο πραγματικοί αριθμοί a, b, c και τα στοιχεία ϕ (t = (t a 2, ϕ 2 (t = (t b 2, ϕ 3 (t = (t c 2 του χώρου R 2 [t] των πολυωνύμων βαθμού μικρότερου ή ίσου του 2 με πραγματικούς συντελεστές (α Δείξτε ότι το {ϕ (t, ϕ 2 (t, ϕ 3 (t} είναι βάση του R 2 [t] (β Εστω ότι a =, b =, c = Εκφράστε το ϕ(t = t 2 + t + ως γραμμικό συνδυασμό των ϕ (t, ϕ 2 (t, ϕ 3 (t

12 55 Δίνεται διανυσματικός χώρος V διάστασης n 3 Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; (α Αν U, U 2 είναι διακεκριμένοι υπόχωροι του V διάστασης n και W είναι υπόχωρος του V με W U U 2, τότε dim(w n 2 (β Αν U, U 2 είναι διακεκριμένοι υπόχωροι του V διάστασης n και W είναι υπόχωρος του V με U W και U 2 W, τότε W = V (γ Αν U, U 2, U 3 είναι διαφορετικοί ανά δύο υπόχωροι του V διάστασης n και W είναι υπόχωρος του V με W U U 2 U 3, τότε dim(w n 3 56 Δίνονται οι υπόχωροι U = του διανυσματικού χώρου V = R 4, W = (α Υπολογίστε τη διάσταση του U + W Αληθεύει ότι V = U + W ; (β Υπολογίστε τη διάσταση της τομής U W Είναι το άθροισμα U + W ευθύ; 57 Δίνεται βάση {v, v 2,, v n } ενός διανυσματικού χώρου V διάστασης n Δείξτε ότι V = v,, v k v k+,, v n για k n 58 Δίνεται ο διανυσματικός χώρος V = R 5 [t] των πολυωνύμων (στη μεταβλητή t βαθμού το πολύ 5 με συντελεστές από το R και τα υποσύνολά του U = {p(t V : p( t = p(t} και W = {p(t V : p( t = p(t} (α Δείξτε ότι οι U και W είναι υπόχωροι του V (β Δείξτε ότι V = U W 59 Δίνεται πίνακας A F n n και η απεικόνιση T : F n n F n n με T (X = AX XA για X F n n (α Δείξτε ότι η T είναι γραμμικός μετασχηματισμός του V (β Δείξτε ότι ο μετασχηματισμός T δεν είναι ισομορφισμός 6 Δίνεται διανυσματικός χώρος V διάστασης 3, μια βάση {v, v 2, v 3 } του V και γραμμικός μετασχηματισμός T : V V με T (v + v 2 = v 3, T (v + v 3 = v 2 και T (v 2 + v 3 = v (α Υπολογίστε τα T (v, T (v 2 και T (v 3 (β Δείξτε ότι ο μετασχηματισμός T είναι ισομορφισμός

13 6 Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; (α Αν T : V W είναι γραμμική απεικόνιση διανυσματικών χώρων και v, v 2,, v n είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του V, τότε τα T (v, T (v 2,, T (v n είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του W (β Αν T : V W είναι γραμμική απεικόνιση διανυσματικών χώρων, v, v 2,, v n V και τα T (v, T (v 2,, T (v n είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του W, τότε τα v, v 2,, v n είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του V 62 Δίνεται γραμμική απεικόνιση διανυσματικών χώρων T : V W και υπόχωρος U του V Θέτουμε T (U = {T (u : u U} (α Δείξτε ότι το T (U είναι υπόχωρος του W (β Αν ο U έχει πεπερασμένη διάσταση, δείξτε ότι ο T (U έχει επίσης πεπερασμένη διάσταση και ότι ισχύει dim(t (U dim(u 63 Δίνεται ο διανυσματικός χώρος F d [t] των πολυωνύμων (στη μεταβλητή t βαθμού το πολύ d με συντελεστές από το F και η απεικόνιση T : F d [t] F d [t] με T (p(t = p(t + p (t για p(t F d [t] (α Δείξτε ότι η T είναι γραμμικός μετασχηματισμός του F d [t] (β Δείξτε ότι ο μετασχηματισμός T είναι ισομορφισμός 64 Βρείτε διανυσματικό χώρο V και γραμμικούς μετασχηματισμούς S, T : V V με τις εξής ιδιότητες: (α ο S είναι μονομορφισμός αλλά όχι επιμορφισμός, (β ο T είναι επιμορφισμός αλλά όχι μονομορφισμός 65 Δίνεται η γραμμική απεικόνιση T : R 4 R 2 2 με ( x + x T (x = 2 x 3 x 4 x 2 + x 3 x 4 x x 3 + x 4 x x 2 x 4 + x x 2 x 3 για x = (x x 2 x 3 x 4 t R 4 (α Υπολογίστε τον πυρήνα ker(t και την εικόνα Im (T της T (β Υπολογίστε τις διαστάσεις των ker(t και Im (T

14 66 Δίνεται η γραμμική απεικόνιση T : R 2 [t] R 4 με p( T (p(t = p( p(2 p(3 για p(t R 2 [t] (α Δείξτε ότι η T είναι μονομορφισμός διανυσματικών χώρων Ποια είναι η διάσταση της εικόνας Im (T της T ; (β Δείξτε ότι Im (T = y y 2 y 3 y 4 R4 : y 3y 2 + 3y 3 y 4 = (γ Για ποια a, b, c, d R υπάρχει πολυώνυμο p(t βαθμού μικρότερου του 3 με πραγματικούς συντελεστές, τέτοιο ώστε p( = a, p( = b, p(2 = c και p(3 = d; 67 Δίνονται διανυσματικοί χώροι πεπερασμένης διάστασης V και W με dim(v = n και υπόχωρος U του V με dim(u = k (α Αν υπάρχει γραμμική απεικόνιση T : V W τέτοια ώστε ker(t = U, δείξτε ότι dim(w n k (β Αν dim(w n k, δείξτε ότι υπάρχει γραμμική απεικόνιση T : V W τέτοια ώστε ker(t = U 68 Θεωρούμε το διανυσματικό χώρο V = R 3 [t] των πολυωνύμων βαθμού το πολύ 3 με συντελεστές από το R και το γραμμικό μετασχηματισμό T : V V με T (p(t = p(t + p (t, για p(t V (α Υπολογίστε τον πίνακα A του T ως προς τη διατεταγμένη βάση (, t, t 2, t 3 του χώρου V (β Λύστε το γραμμικό σύστημα Ax = ( t (γ Χρησιμοποιώντας την απάντησή σας στο (β, βρείτε πολυώνυμο p(t V τέτοιο ώστε p(t + p (t = + t + t 2 + t 3

15 69 Δίνεται διανυσματικός χώρος V διάστασης n 2 Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; (α Αν T : V V είναι γραμμικός μετασχηματισμός ο οποίος δεν είναι ισομορφισμός, τότε ο πίνακας του T ως προς οποιαδήποτε διατεταγμένη βάση του V έχει τουλάχιστον μία μηδενική στήλη (β Αν T : V V είναι γραμμικός μετασχηματισμός ο οποίος δεν είναι ισομορφισμός, τότε υπάρχει διατεταγμένη βάση του V ως προς την οποία ο πίνακας του T έχει τουλάχιστον μία μηδενική στήλη (γ Αν T : V V είναι γραμμικός μετασχηματισμός ο οποίος δεν είναι ισομορφισμός, τότε υπάρχει διατεταγμένη βάση του V ως προς την οποία ο πίνακας του T έχει τουλάχιστον μία μηδενική γραμμή ( 7 Δίνεται ο πίνακας A = T (X = AX + XA για X R 2 2 και η γραμμική απεικόνιση T : R 2 2 R 2 2 με (α Υπολογίστε τον πίνακα της T και εκείνον της T 2 = T T ως προς την κανονική διατεταγμένη βάση (E, E 2, E 2, E 22 του R 2 2 (β Δείξτε ότι η T είναι γραμμικός ισομορφισμός (γ Βρείτε πίνακα X R 2 2 για τον οποίο να ισχύει T (T (X = ( Δίνεται διανυσματικός χώρος V διάστασης n και βάση B αυτού Ποιες είναι οι δυνατές τιμές της ορίζουσας του πίνακα ως προς τη βάση B ενός γραμμικού μετασχηματισμού T : V V για τον οποίο ισχύει T (T (x = T (x για κάθε x V ; 72 Δίνεται ο πίνακας A = ο γραμμικός μετασχηματισμός T : R 3 R 3 με T (x = Ax για x R 3 και τα διανύσματα v = v 2 = v 3 = του R 3

16 (α Δείξτε ότι η τριάδα B = (v, v 2, v 3 είναι διατεταγμένη βάση του R 3 (β Υπολογίστε τον πίνακα της T ως προς τη βάση B (γ Βρείτε αντιστρέψιμο πίνακα P R 3 3 τέτοιον ώστε να ισχύει A n = P n P για κάθε φυσικό αριθμό n και συνάγετε έναν τύπο για τη δύναμη A n 73 Δίνονται οι πίνακες A = ( ( 2, B = 2 4 και J = ( (α Βρείτε αντιστρέψιμους πίνακες P, Q R 2 2 τέτοιους ώστε Q AP = J (β Βρείτε αντιστρέψιμους πίνακες P, Q R 2 2 τέτοιους ώστε Q BP = J (γ Βρείτε αντιστρέψιμους πίνακες P, Q R 2 2 τέτοιους ώστε Q AP = B 74 Δίνεται ο πίνακας C = ( Δείξτε ότι: (α Αν ο πίνακας A F 2 2 είναι όμοιος προς τον C, τότε A 2 = O και A O (β Αν για τον πίνακα A F 2 2 ισχύουν A 2 = O και A O, τότε ο A είναι ισοδύναμος προς τον C (γ Αν για τον πίνακα A F 2 2 ισχύουν A 2 = O και A O, τότε ο A είναι όμοιος προς τον C (δ Αν A, B F 2 2 είναι μη μηδενικοί πίνακες και ισχύει A 2 = B 2 = O, τότε ο A είναι όμοιος προς τον B 75 Δίνεται ακέραιος n 2 Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; (α Αν A, B F n n και ο πίνακας A είναι όμοιος προς τον B, τότε ο πίνακας A 3 είναι όμοιος προς τον B 3 (β Αν A, B F n n και ο πίνακας A είναι όμοιος προς τον B, τότε ο πίνακας A + I n είναι όμοιος προς τον B + I n (γ Αν A, B, C F n n και ο πίνακας A είναι όμοιος προς τον B, τότε ο πίνακας A+C είναι όμοιος προς τον B + C

17 Σύντομες Λύσεις Αφού A R m n και B R p q και ορίζονται οι AB και BA έχουμε n = p και q = m, οπότε AB R m m και BA R n n Αφού AB = BA, έχουμε επιπλέον ότι m = n Συμπεραίνουμε ότι m = n = p = q 2 Για τα (α και (β υπολογίζουμε ότι και ότι (A + B 2 = (A + B(A + B = A(A + B + B(A + B A 2 + AB + BA + B 2 (A B 2 = (A B(A B = A(A B B(A B A 2 AB BA + B 2 Προσθέτοντας και αφαιρώντας κατά μέλη προκύπτουν οι δύο προτεινόμενες ισότητες Για το (γ, μετά από πράξεις βρίσκουμε ότι ( ( (A+B 2 +(A B 2 =, (A+B 2 (A B 2 = Για το (α υπολογίζουμε ότι P 2 = = = 9P Για το (β χρησιμοποιούμε το (α και βρίσκουμε ότι Q 3 = (BA (BA (BA = B (AB (AB A = BP 2 A = 9 BP A = 9 B (AB A = 9 (BA 2 = 9 Q 2 4 Για το (α υπολογίζουμε ότι ( ( 2 P AP = ( 2 2 = = B 6 5 ( = ( ( και ότι P 2 = ( ( = ( = I 2

18 Για το (β χρησιμοποιούμε το (α και βρίσκουμε ότι B n = (P AP (P AP (P AP = (P A (P P A (P P (P P (AP = (P A A A (AP = P A n P Για το (γ συνάγουμε από το (β ότι B n = ( ( n ( = ( ( ( n 3 2 = ( ( ( 2 2 n n n+ = n+ 6 2 n Για το (α υπολογίζουμε ότι ( ( 2 2 (A 3I 2 2 = = ( Για το (β θέτουμε A 3I 2 = B, οπότε B 2 = O και A = B+3I 2 Χρησιμοποιώντας τις δύο τελευταίες σχέσεις και εφαρμόζοντας επαγωγή στο n βρίσκουμε (εξηγήστε πώς ότι A n = n3 n B + 3 n I 2 για κάθε n N και συμπεραίνουμε ότι ( 2 A n = n3 n 4 2 για n N + 3 n ( = 3 n ( 2n + 3 n 4n 2n Σωστή είναι μόνο η πρόταση στο (β Για το (α θεωρούμε τους πίνακες ( ( A =, B = Παρατηρούμε ότι οι πίνακες A και ( AB = ( = ( είναι (μη μηδενικοί και διαγώνιοι, ενώ ο B δεν είναι διαγώνιος Για το (β θέτουμε A = (a ij, B = (b ij και AB = (c ij, όπου οι πίνακες είναι n n Αφού ο A είναι διαγώνιος, έχουμε a ik = για k i και συνεπώς n c ij = a ik b kj = a ii b ij k= Αφού ο AB είναι διαγώνιος, έχουμε a ii b ij = c ij = για i j Από την ισότητα αυτή και την υπόθεσή μας ότι a ii για κάθε δείκτη i έπεται ότι b ij = για i j Αυτό σημαίνει ότι ο πίνακας B είναι επίσης διαγώνιος

19 7 Για το (α παρατηρούμε ότι (λa + µb t = λa t + µb t = λa + µb Για το (β θέτουμε C = A + B και D = A B, οπότε A = (C + D/2 και B = (C D/2 Χρησιμοποιώντας το (α συμπεραίνουμε ότι αν οι C, D είναι συμμετρικοί, τότε το ίδιο ισχύει και για τους A, B Για το (γ παρατηρούμε ότι (AB t = B t A t = BA και επομένως ότι (AB t = AB BA = AB 8 Για το (α παρατηρούμε ότι αν A = B t + B, τότε A t = (B t + B t = (B t t + B t = B + B t = A και συνεπώς ο A είναι συμμετρικός Ομοίως για το (β, αν A = B t B, τότε A t = (B t B t = B t (B t t = B t B = A Για το (γ θέτουμε ( x z B = y w με x, y, z, w R και υπολογίζουμε ότι ( ( x y x z B t B = z w y w = ( x 2 + y 2 xz + yw xz + yw z 2 + w 2 Συμπεραίνουμε ότι τα στοιχεία της κύριας διαγωνίου του B t B είναι μη αρνητικοί πραγματικοί αριθμοί και επομένως ότι πχ για το συμμετρικό πίνακα ( A = R 2 2 δεν υπάρχει πίνακας B R 2 2 με B t B = A 9 Το (α είναι σωστό, αφού αν A t = A και B t = B, τότε (AB t = B t A t = ( B( A = BA = AB Το (β είναι επίσης σωστό, αφού οι αντισυμμετρικοί πίνακες A, B R 2 2 έχουν υποχρεωτικά τη μορφή A = ( a a, B = ( b b με a, b R, οπότε ο AB = ( ab I 2 είναι συμμετρικός πίνακας Το (γ είναι λάθος, αφού θέτοντας πχ A = B = βρίσκουμε ότι AB =

20 Υπολογίζοντας ότι ( J 2 = ( = ( = I 2 βρίσκουμε ότι J = J και ότι J 4 = ( I 2 2 = I 2, οπότε J 4n = I 2, J 4n+ = J, J 4n+2 = J 2 = I 2 και J 4n+3 = J 3 = J για κάθε φυσικό αριθμό n Για το (γ, θέτοντας ( a b X =, c d έχουμε XJ = JX ( ( ( ( a b a b = c d c d ( ( b a c d = a = d, b = c d c a b Συνεπώς οι 2 2 πίνακες που μετατίθενται με τον J είναι εκείνοι της μορφής ( a b b a με a, b C Για το (α υπολογίζουμε ότι AB = ( 4 2 2, οπότε det(ab = 6, και συμπεραίνουμε ότι ο πίνακας AB είναι αντιστρέψιμος με αντίστροφο (AB = 6 ( = ( /3 /6 /3 2/3 Το (β αφήνεται στον αναγνώστη Για το (γ υποθέτουμε ότι ο BA είναι αντιστρέψιμος Πολλαπλασιάζοντας την ισότητα AC = O του ερωτήματος (β από αριστερά με B προκύπτει ότι B(AC = O και συνεπώς ότι (BAC = O Πολλαπλασιάζοντας την τελευταία ισότητα με τον αντίστροφο του BA βρίσκουμε ότι C = O, το οποίο είναι προφανώς εσφαλμένο Από αυτή την αντίφαση συμπεραίνουμε ότι ο BA δεν είναι αντιστρέψιμος

21 2 Για το (α υπολογίζουμε ότι ABC = ( ( ( 5 2 = ( και συμπεραίνουμε ότι (ABC = ( Για το (β, πολλαπλασιάζοντας από αριστερά και από δεξιά με τους αντίστροφους των A και B, αντίστοιχα, βρίσκουμε ότι AXB = C X = A CB και συμπεραίνουμε ότι ο μοναδικός πίνακας με τη δοσμένη ιδιότητα είναι ο X = = ( ( ( ( ( ( = 5 ( Εστω A ένας συμμετρικός, αντιστρέψιμος πίνακας Από τη θεωρία γωρίζουμε ότι (A t = (A t Αφού A t = A, η προηγούμενη ισότητα γράφεται (A t = A και δείχνει ότι ο A είναι επίσης συμμετρικός πίνακας 4 Το (α είναι λάθος, όπως δείχνουν οι αντιστρέψιμοι πίνακες ( ( A =, B = για τους οποίους A 2 + B 2 = O Θα δείξουμε ότι το (β είναι σωστό Πράγματι, αφού οι A, B είναι άνω τριγωνικοί 2 2 πίνακες, έχουμε A = ( a x c, B = ( b y d για κάποιους πραγματικούς αριθμούς a, b, c, d, x, y Αφού οι A, B είναι αντιστρέψιμοι, έχουμε επιπλέον abcd Υπολογίζοντας ότι ( a A 2 + B 2 = 2 + b 2 c 2 + d 2 και παρατηρώντας ότι a 2 + b 2 και c 2 + d 2, συμπεραίνουμε ότι ο A 2 + B 2 είναι επίσης αντιστρέψιμος πίνακας

22 5 Θέτοντας έχουμε A = A + λi 2 = ( a b c d, ( a + λ b c d + λ Γνωρίζουμε ότι αν ο A+λI 2 δεν είναι αντιστρέψιμος, τότε (a+λ(d+λ bc = Η ισότητα αυτή γράφεται ισοδύναμα ως λ 2 + (a + dλ + (ad bc =, άρα ως πολυωνυμική εξίσωση δευτέρου βαθμού στο λ Το ζητούμενο προκύπτει αφού κάθε τέτοια εξίσωση έχει το πολύ δύο μιγαδικές ρίζες 6 Για το (α παρατηρούμε ότι B = I n B = (CA B = C (AB = C I n = C, οπότε ο A είναι αντιστρέψιμος με αντίστροφο A = B = C Για το (β, έστω P ο αντίστροφος του A 2, οπότε A 2 P = P A 2 = I n Γράφοντας τις σχέσεις αυτές ως A(AP = (P AA = I n και εφαρμόζοντας το (α συμπεραίνουμε ότι ο A είναι αντιστρέψιμος και ότι για τον αντίστροφό του ισχύει A = AP = P A 7 Για το (α αφαιρούμε την πρώτη γραμμή του A από καθεμιά από τις υπόλοιπες Επειτα αφαιρούμε κατάλληλα πολλαπλάσια της δεύτερης γραμμής του πίνακα που προέκυψε από την τρίτη και τέταρτη γραμμή, ώστε να προκύψουν δύο μηδενικές γραμμές Συνεχίζουμε πολλαπλασιάζοντας τη δεύτερη γραμμή με /8 κλπ και βρίσκουμε ότι ο ζητούμενος πίνακας είναι ο A = Από την απάντηση αυτή προκύπτει ότι το γραμμικό σύστημα του ερωτήματος (β είναι ισοδύναμο με το { x x 3 = 2 x 2 + 2x 3 = 3 Οι λύσεις προκύπτουν δίνοντας αυθαίρετες τιμές x 3 = λ F στη μεταβλητή x 3 και λύνοντας τις εξισώσεις ως προς τις άλλες δύο ως x = 2 + λ, x 2 = 3 2λ 8 Ο επαυξημένος πίνακας του συστήματος είναι ο α α α α α α

23 Πολλαπλασιάζουμε την πρώτη γραμμή με και α, αντίστοιχα, και προσθέτουμε στη δεύτερη και τρίτη γραμμή Πολλαπλασιάζοντας έπειτα τη δεύτερη γραμμή με /2 προκύπτει ο γραμμοϊσοδύναμος πίνακας α α α α 2 α 2 α Διακρίνουμε περιπτώσεις για το αν α 2 = ή όχι Για α =, από την τελευταία γραμμή του προηγούμενου πίνακα φαίνεται ότι το σύστημα είναι αδύνατο Για α = ο πίνακας είναι γραμμοϊσοδύναμος με τον ο οποίος αντιστοιχεί στο σύστημα γραμμικών εξισώσεων { x + x 2 = x 3 + x 4 = Οι λύσεις προκύπτουν δίνοντας αυθαίρετες τιμές x 2 = λ R και x 4 = µ R στις μεταβλητές x 2 και x 4 και λύνοντας τις εξισώσεις ως προς τις άλλες δύο ως x = λ, x 3 = µ Εστω τώρα ότι α R \ {, } Πολλαπλασιάζοντας την τρίτη γραμμή με /( α 2 και εναλλάσσοντάς την με τη δεύτερη προκύπτει ο γραμμοϊσοδύναμος πίνακας α α /( + α α με αντίστοιχο σύστημα γραμμικών εξισώσεων x + αx 2 + x 3 + αx 4 = x 2 + x 4 = /( + α x 3 + αx 4 = Οι λύσεις προκύπτουν δίνοντας αυθαίρετες τιμές x 4 = λ F στη μεταβλητή x 4 και λύνοντας τις εξισώσεις ως προς τις άλλες τρεις ως x = α/( + α + αλ, x 2 = /( + α λ, x 3 = αλ 9 Θα δείξουμε ότι το δοσμένο σύστημα έχει μοναδική λύση για κάθε β R ακριβώς όταν α / {,, } και ότι είναι αδύνατο ακριβώς όταν έχουμε είτε α = και

24 β, είτε α = και β / {, }, είτε α = και β / {, } Ο επαυξημένος πίνακας του συστήματος είναι ο α α 2 β α 2 α 4 β 2 Αφαιρώντας την πρώτη γραμμή από τις δύο άλλες προκύπτει ο γραμμοϊσοδύναμος πίνακας α α 2 β α 2 α 4 β 2 Αν α =, τότε το σύστημα έχει άπειρες λύσεις για β = και είναι αδύνατο διαφορετικά Υποθέτουμε ότι α και πολλαπλασιάζουμε τη δεύτερη και τρίτη γραμμή με /(α για να βρούμε το γραμμοϊσοδύναμο πίνακα α + (β /(α α + (α + (α 2 + (β 2 /(α Πολλαπλασιάζοντας τη δεύτερη γραμμή με (α + και προσθέτοντας στην τρίτη γραμμή προκύπτει ο γραμμοϊσοδύναμος κλιμακωτός πίνακας α + (β /(α (α + (α 2 α (β (β α/(α Συμπεραίνουμε ότι το σύστημα έχει μοναδική λύση αν α / {,, } και ότι αν α = (αντίστοιχα, α =, τότε το σύστημα έχει άπειρες λύσεις για β {, } (αντίστοιχα, β {, } και είναι αδύνατο διαφορετικά Για α = 2 ο παραπάνω πίνακας είναι ίσος με 3 β 6 (β (β 2 και αντιστοιχεί στο σύστημα γραμμικών εξισώσεων x + x 2 + x 3 = x 2 + 3x 3 = β 6x 3 = (β (β 2 το οποίο έχει μοναδική λύση x = (β 2(β 4/3, x 2 = (β (β 4/2, x 3 = (β (β 2/6

25 2 Από το δοσμένο πίνακα μπορεί να προκύψει ο ταυτοτικός προσθέτοντας τη δεύτερη γραμμή στην πρώτη, πολλαπλασιάζοντας έπειτα τη δεύτερη γραμμή με, προσθέτοντας μετά την πρώτη γραμμή στη δεύτερη και αφαιρώντας τέλος τη δεύτερη γραμμή από την πρώτη Από τους μετασχηματισμούς αυτούς προκύπτει η ισότητα ( ( ( ( ( = I 2 και επομένως ( = = ( ( ( ( ( ( ( ( 2 Οι προτάσεις είναι και οι τρεις σωστές Για το (α αρκεί να παρατηρήσει κανείς ότι ο B είναι γραμμοϊσοδύναμος με τον A αν και μόνο αν υπάρχουν στοιχειώδεις πίνακες E, E 2,, E r F m m τέτοιοι ώστε B = (E r E 2 E A και ότι ένας πίνακας P F m m είναι αντιστρέψιμος αν και μόνο αν ο P είναι ίσος με το γινόμενο πεπερασμένου πλήθους στοιχειωδών πινάκων Για το (β ας υποθέσουμε ότι ο A δεν είναι αντιστρέψιμος και ότι το Ax = b έχει λύση ξ F n, οπότε Aξ = b Θα δείξουμε ότι η λύση αυτή δεν είναι μοναδική Πράγματι, αφού ο A δεν είναι αντιστρέψιμος, το ομογενές σύστημα Ax = έχει άπειρες λύσεις Για κάθε τέτοια λύση ξ F n έχουμε Aξ = και συνεπώς A(ξ +ξ = Aξ +Aξ = b Κατά συνέπεια το ξ + ξ είναι λύση του Ax = b και επομένως το σύστημα αυτό έχει επίσης άπειρες λύσεις Το (γ προκύπτει εύκολα με χρήση της θεωρίας των οριζουσών και της ιδιότητας det(ab = det(a det(b Διαφορετικά μπορούμε να σκεφτούμε ως εξής Αφού ο AB είναι αντιστρέψιμος, υπάρχει πίνακας C F n n τέτοιος ώστε (ABC = I n ή, ισοδύναμα, A(BC = I n Γνωρίζουμε ότι από την ισότητα αυτή προκύπτει ότι (BCA = I n και συνεπώς ότι ο A είναι αντιστρέψιμος με αντίστροφο τον BC Με παρόμοιο τρόπο, από την ισότητα (BCA = I n συμπεραίνουμε ότι (CAB = I n και ότι ο B είναι αντιστρέψιμος με αντίστροφο τον CA 22 Εργαζόμενοι με τον επαυξημένο πίνακα (A I n, αφαιρούμε την πρώτη γραμμή από καθεμιά από τις υπόλοιπες, έπειτα πολλαπλασιάζουμε κάθε γραμμή εκτός της πρώτης με /2 και τέλος αφαιρούμε από την πρώτη γραμμή το άθροισμα των υπολοίπων για να συμπεράνουμε ότι A = 2

26 Το γραμμικό σύστημα Ax = b έχει μοναδική λύση x = A b = = 2 /2 /2 23 Προσθέτοντας στη δεύτερη γραμμή του A την πρώτη, αφαιρώντας από την τρίτη γραμμή του A το διπλάσιο της πρώτης και προσθέτοντας στην τέταρτη γραμμή του A το τριπλάσιο της πρώτης, βρίσκουμε ότι det(a = det Προσθέτοντας στην τέταρη γραμμή του πίνακα που προέκυψε τη δεύτερη καταλήγουμε σε άνω τριγωνικό πίνακα με στοιχεία στην κύρια διαγώνιο,, και και συμπεραίνουμε ότι det(a = ( 2 = Επίσης, από τη βασική ιδιότητα των οριζουσών det(ab = det(a det(b προκύπτει (με επαγωγή στο n ότι det(a n = (det(a n για κάθε τετραγωνικό πίνακα A και n N Στην περίπτωσή μας έχουμε det(a n = (det(a n = n = 24 Η ορίζουσα του δοσμένου 3 3 πίνακα, έστω A, είναι ίση με 3 Επομένως, από την ισότητα A n = I 3 προκύπτει ότι = det(a n = (det(a n = ( 3 n Άρα, η μόνη δυνατή τιμή του n είναι η n = 25 Εκτελώντας τις πράξεις, βρίσκουμε ότι AA t = F F F F όπου F = a 2 + b 2 + c 2 + d 2, και συνεπώς ότι det(aa t = (a 2 + b 2 + c 2 + d 2 4 Αφού det(aa t = (det(a 2, συμπεραίνουμε ότι det(a a 2 +b 2 +c 2 +d 2 και συνεπώς ότι ισχύει το ζητούμενο του (β

27 26 Για το (α, προσθέτοντας στην πρώτη γραμμή τις υπόλοιπες γραμμές του δοσμένου πίνακα βρίσκουμε ότι 2 2 det 2 2 = 6 det Αφαιρώντας την πρώτη γραμμή του πίνακα που προέκυψε από καθεμιά από τις υπόλοιπες, βρίσκουμε ότι η ορίζουσα αυτή είναι ίση με Άρα η ορίζουσα που θέλαμε να υπολογίσουμε είναι ίση με 6 Για το (β, προσθέτοντας στη δεύτερη γραμμή του δοσμένου πίνακα την πρώτη και αναπτύσσοντας την ορίζουσα κατά τα στοιχεία της πρώτης στήλης, βρίσκουμε ότι det = 2 det Εργαζόμενοι με τον ίδιο τρόπο, βρίσκουμε ότι det = 2 det ( = 4 det = 8 και συνεπώς η ορίζουσα που ζητάμε να υπολογίσουμε είναι ίση με 6 27 Συμβολίζουμε με A n τον n n πίνακα που δόθηκε και υπολογίζουμε ότι det(a n = 2, 3, 4, 5 για n =, 2, 3, 4, αντίστοιχα Θα δείξουμε ότι det(a n = n + για κάθε θετικό ακέραιο n Ενας τρόπος είναι ο εξής Παρατηρούμε ότι αναπτύσσοντας την ορίζουσα πχ του A 5 κατά τα στοιχεία της πρώτης στήλης, βρίσκουμε ότι det(a 5 = 2 det(a 4 det Αναπτύσσοντας την ορίζουσα στο δεξιό μέλος της προηγούμενης ισότητας κατά τα στοιχεία της πρώτης γραμμής, προκύπτει ότι det(a 5 = 2 det(a 4 det(a 3 Με τον ίδιο τρόπο βρίσκουμε γενικότερα ότι ισχύει ο αναγωγικός τύπος det(a n+ = 2 det(a n det(a n

28 για κάθε ακέραιο n 3 Από τον τύπο αυτό προκύπτει άμεσα με επαγωγή στο n ότι det(a n = n + για κάθε θετικό ακέραιο n 28 Το (α είναι σωστό, αφού det(p AP = det(p det(a det(p = det(a det(p P = det(a det(i n = det(a Το (β είναι λάθος, αφού πχ τα στοιχεία του πίνακα A = είναι μη αρνητικοί αριθμοί, αλλά det(a = Το (γ είναι σωστό, αφού για κάθε πίνακα A R n n η ορίζουσα det(a είναι πραγματικός αριθμός και επομένως det(a t A = det(a t det(a = (det(a 2 29 Γνωρίζουμε ότι A t = A Αν λοιπόν ο n είναι περιττός αριθμός, τότε det( A = ( n det(a = det(a και συνεπώς det(a = det(a t = det( A = det(a, άρα det(a = Για n = 2, ο πίνακας A έχει τη μορφή ( a A = a με a R Εχουμε det(a = a 2 και συνεπώς οι δυνατές τιμές της ορίζουσας του A είναι ακριβώς οι μη αρνητικοί πραγματικοί αριθμοί Είναι αρκετά δυσκολότερο να δείξει κανείς ότι det(a για κάθε αντισυμμετρικό πίνακα A R n n και κάθε άρτιο θετικό ακέραιο n 3 Για το (α υπολογίζουμε ότι A t A = ( a b c x y z και συμπεραίνουμε ότι a b c x y = z ( a 2 + b 2 + c 2 ax + by + cz ax + by + cz x 2 + y 2 + z 2 det(a t A = (a 2 + b 2 + c 2 (x 2 + y 2 + z 2 (ax + by + cz 2 = (ay bx 2 + (az cx 2 + (bz cy 2 Το (β είναι άμεση συνέπεια του (α Για το (γ εργαζόμαστε όπως στο (α και δείχνουμε ότι αν a x a 2 x 2 A = Rm 2, a m x m

29 τότε det(a t A = (a a 2 m(x x 2 m (a x + + a m x m 2 = i<j m (a i x j a j x i 2 3 Για το (α, εξισώνοντας τις ορίζουσες των δύο μελών της ισότητας A 2 = 2I 4 παίρνουμε det(a 2 = det(2i 4 = 6 Αφού όμως det(a 2 = (det(a 2, έπεται ότι (det(a 2 = 6 και συνεπώς det(a = ±4 Οι επιλογές A = ± δείχουν ότι και οι δύο αυτές τιμές για την ορίζουσα του A είναι δυνατές Για το (β χρησιμοποιούμε τη γνωστή ισότητα A adj(a = det(a I 4 Το ζητούμενο προκύπτει πολλαπλασιάζοντας από αριστερά την προηγούμενη ισότητα με A και χρησιμοποιώντας τις σχέσεις A 2 = 2I 2 και det(a = ±4 32 Παίρνοντας ορίζουσες στη γνωστή ισότητα A adj(a = det(a I n προκύπτει ότι det(a det(adj(a = (det(a n και συνεπώς το ζητούμενο, αν det(a Εστω ότι det(a =, οπότε A adj(a = O Θα δείξουμε ότι det(adj(a = Αυτό είναι προφανές αν A = O, αφού τότε adj(a = O Στην αντίθετη περίπτωση, από την ισότητα A adj(a = O προκύπτει ότι ο adj(a δεν είναι αντιστρέψιμος πίνακας (εξηγήστε γιατί και συνεπώς ότι η ορίζουσά του είναι ίση με μηδέν 33 Συμβολίζουμε με X R n τον πίνακα στήλη κάθε στοιχείο του οποίου είναι ίσο με Για το (β παρατηρούμε ότι AX = X αν και μόνο αν κάθε γραμμή του A έχει άθροισμα στοιχείων ίσο με, οπότε το ζητούμενο προκύπτει από την προφανή ισοδυναμία AX = X X = A X Για το (α συμβολίζουμε με Σ, Σ 2,, Σ n τις στήλες του A και με c ij τον (i, j συμπαράγοντα του A Από την υπόθεση του προβλήματος για τον A έχουμε ότι Σ + Σ Σ n = X Λύνοντας αυτή την ισότητα ως προς Σ j, αντικαθιστώντας στον πίνακα A και χρησιμοποιώντας τις βασικές ιδιότητες της ορίζουσας βρίσκουμε (εξηγήστε τις λεπτομέρεις ότι det(a = det(b, όπου B είναι ο πίνακας που προκύπτει από τον A αντικαθιστώντας τη στήλη Σ j με το X Αναπτύσσοντας την ορίζουσα του B ως προς τη j στήλη βρίσκουμε ότι det(a = n i= c ij Αφού το (j, i στοιχείο του A είναι ίσο με c ij / det(a (εξηγήστε γιατί, η τελευταία ισότητα δείχνει ότι η j γραμμή του πίνακα A έχει άθροισμα στοιχείων ίσο με, όπως το θέλαμε 34 Σωστές είναι οι προτάσεις στα (β, (γ και (δ Για το (α αρκεί να θεωρήσει κανείς τυχαίους μη μηδενικούς πίνακες A και B με A+B = O Για το (β γνωρίζουμε ότι

30 P = E k E 2 E για κάποιους στοιχειώδεις πίνακες E, E 2,, E k F m m και ότι rank(ea = rank(a για κάθε στοιχειώδη πίνακα E F m m και κάθε πίνακα A F m n (στοιχειώδεις μετασχηματισμοί γραμμών δε μεταβάλλουν την τάξη Από τα προηγούμενα προκύπτει ότι rank(p A = rank(e k E 2 E A = rank(a Για το (γ χρησιμοποιούμε το (β και βρίσκουμε ότι rank(aq = rank(aq t = rank(q t A t = rank(a t = rank(a, αφού ο Q t είναι επίσης αντιστρέψιμος πίνακας Το (δ έπεται από τα (β και (γ 35 Για το (α, γνωρίζουμε ότι υπάρχουν στοιχειώδεις πίνακες E, E 2,, E k F m m για τους οποίους ο πίνακας A = E k E 2 E A είναι κλιμακωτός και ότι η τάξη του A είναι ίση με το πλήθος, έστω r, των μη μηδενικών γραμμών του A Γνωρίζουμε επίσης ότι rank(ab = rank(e k E 2 E AB = rank(a B (αφού στοιχειώδεις μετασχηματισμοί γραμμών δε μεταβάλλουν την τάξη Αφού ο A έχει r μη μηδενικές γραμμές, ο πίνακας A B έχει το πολύ r μη μηδενικές γραμμές (εξηγήστε και συνεπώς rank(a B r Από τα προηγούμενα προκύπτει ότι rank(ab = rank(a B r = rank(a Για το (β χρησιμοποιούμε το (α και βρίσκουμε ότι rank(ab = rank(ab t = rank(b t A t rank(b t = rank(b 36 Εκτελώντας στοιχειώδεις μετασχηματισμούς γραμμών με τη γνωστή διαδικασία (πχ αφαιρώντας πρώτα την πρώτη γραμμή από καθεμιά από τις άλλες, στην περίπτωση του A, και προσθέτοντας τη δεύτερη, τρίτη και τέταρτη γραμμή στην πρώτη, στη περίπτωση του B, βρίσκουμε τους γραμμοϊσοδύναμους με τους A και B, αντίστοιχα, κλιμακωτούς πίνακες A = 2 3 B = Αφού ο A έχει δύο μη μηδενικές γραμμές και ο B έχει τρεις, έχουμε rank(a = 2 και rank(b = 3 Για το (β, γνωρίζουμε ότι για τυχαίους πίνακες P, Q R 4 4 ισχύει rank(p AQ rank(a και συμπεραίνουμε από το (α ότι P AQ B 37 Με τη γνωστή διαδικασία βρίσκουμε ανηγμένο κλιμακωτό πίνακα 2 A = γραμμοϊσοδύναμο του A Για το (α παρατηρούμε ότι rank(a = 3, αφού ο A έχει τρεις μη μηδενικές γραμμές, και συμπεραίνουμε ότι οι στήλες του A παράγουν όλο το χώρο R 3, δηλαδή ότι v, v 2, v 3, v 4 = R 3 Για το (β παρατηρούμε ότι

31 η ισότητα λ v + λ 2 v 2 + λ 3 v 3 + λ 4 v 4 = γράφεται 2 λ 2 + λ λ 3 + λ = και οδηγεί στο ομογενές γραμμικό σύστημα λ + 2λ 2 λ 4 = 2λ 3λ 2 λ 3 + 2λ 4 = λ λ 2 + 3λ 3 + λ 4 =, δηλαδή στο σύστημα Ax =, όπου x = (λ λ 2 λ 3 λ 4 t R 4 Το σύστημα αυτό είναι ισοδύναμό με το A x = λ + 2λ 3 = = λ 2 λ 3 = = λ 4 = =, το οποίο λύνεται δίνοντας αυθαίρετη τιμή a R στο λ 3 και λύνοντας τις εξισώσεις ως προς τις υπόλοιπες μεταβλητές Συμπεραίνουμε ότι οι ζητούμενες τετράδες (λ, λ 2, λ 3, λ 4 είναι οι ( 2a, a, a, για a R Αφού υπάρχουν μη μηδενικές τέτοιες τετράδες, τα v, v 2, v 3, v 4 είναι γραμμικώς εξαρτημένα στοιχεία του R 3 38 Για το (α υποθέτουμε ότι u i v, v 2,, v q για κάθε i {, 2,, p} Τότε το u i είναι γραμμικός συνδυασμός των v, v 2,, v q για κάθε i {, 2,, p} και συνεπώς το ίδιο ισχύει για κάθε γραμμικό συνδυασμό των u, u 2,, u p (εξηγήστε γιατί Συνεπώς u, u 2,, u p v, v 2,, v q Το αντίστροφο ισχύει αφού u i u, u 2,, u p για κάθε i {, 2,, p} Το (β έχει αρνητική απάντηση Γράφουμε τη δοσμένη ισότητα ως u, u 2, u 3 = v, v 2, v 3 Λύνοντας το αντίστοιχο γραμμικό σύστημα βρίσκουμε ότι δεν υπάρχουν λ, λ 2, λ 3 R τέτοια ώστε u 2 = λ v +λ 2 v 2 +λ 3 v 3 και συμπεραίνουμε ότι u 2 / v, v 2, v 3 Από το (α έπεται ότι u, u 2, u 3 v, v 2, v 3 39 Γνωρίζουμε ότι οι στήλες ενός πίνακα A F m n παράγουν το χώρο F m αν και μόνο αν rank(a = m και ότι είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του F m αν και μόνο αν rank(a = n Αφού A t F n m, συμπεραίνουμε ότι τα (α και (β ισχύουν αν και μόνο αν m = n και ότι το (γ ισχύει για όλα τα ζεύγη θετικών ακεραίων m, n 4 Αφού οποιαδήποτε n+ στοιχεία του F n είναι γραμμικώς εξαρτημένα, υπάρχουν λ, λ,, λ n F, όχι όλα μηδέν, τέτοια ώστε λ v +λ v + +λ n v n = Αφού τα v, v 2,, v n είναι γραμμικώς ανεξάρτητα, στην προηγούμενη σχέση έχουμε

32 υποχρεωτικά λ Ομοίως προκύπτει ότι λ i για i n και συνεπώς ισχύει το (α Για το (β μπορούμε να υποθέσουμε χωρίς βλάβη της γενικότητας ότι µ Πολλαπλασιάζοντας την ισότητα µ v +µ v + +µ n v n = με λ /µ και αφαιρώντας το αποτέλεσμα από την λ v + λ v + + λ n v n = παίρνουμε n ( λ i λ µ i v i = µ i= Αφού τα v, v 2,, v n είναι γραμμικώς ανεξάρτητα, από την προηγούμενη σχέση έπεται ότι λ i λ µ µ i = για i n Κατά συνέπεια, θέτοντας c = λ /µ F, έχουμε λ i = cµ i για i n 4 Το U είναι υπόχωρος του R 4 αφού επαληθεύει τα αντίστοιχα αξιώματα, όπως μπορεί εύκολα να διαπιστώσει κανείς Τα V και W δεν είναι, αφού για παράδειγμα θέτοντας x = ( t και y = ( t έχουμε x, y V αλλά x + y / V και x, y W αλλά x + y / W 42 Για το (α παρατηρούμε πρώτα ότι ( t W Επίσης, υποθέτοντας ότι x = (x x 2 x 3 x 4 t W και y = (y y 2 y 3 y 4 t W, έχουμε x x 2 +x 3 x 4 = και y y 2 + y 3 y 4 = Προσθέτοντας κατά μέλη τις δύο αυτές ισότητες και πολλαπλασιάζοντας την πρώτη με λ R προκύπτει ότι x + y W και λx W Για το (β, λύνουμε την εξίσωση x x 2 + x 3 x 4 = πχ ως προς το x και βρίσκουμε ότι W = = λ 2 = λ 2 λ 3 + λ 4 λ 2 λ 3 λ 4 + λ 3 : λ 2, λ 3, λ 4 R + λ 4 R4 : λ 2, λ 3, λ 4 R Ο πίνακας με στήλες τα στοιχεία u, u 2, u 3 που βρήκαμε έχει τάξη 3 (εξηγήστε γιατί Άρα τα u, u 2, u 3 είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του R 4 και συνεπώς το {u, u 2, u 3 } είναι βάση του W

33 43 Θεωρούμε τον πίνακα A = οι γραμμές του οποίου είναι οι δοσμένοι γεννήτορες του W Αφαιρώντας την πρώτη γραμμή από τη δεύτερη και την τρίτη, βρίσκουμε τον κλιμακωτό γραμμοϊσοδύναμο πίνακα A = και συμπεραίνουμε ότι οι στήλες του ανάστροφου του A αποτελούν βάση του W Συμπληρώνουμε τη βάση αυτή του W σε μια βάση του R 5 προσθέτοντας δύο γραμμές στον κλιμακωτό πίνακα A ώστε να προκύψει αντιστρέψιμος πίνακας, πχ ο Οι στήλες του ανάστροφου του πίνακα αυτού είναι πέντε γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του R 5, άρα αποτελούν βάση του R 5 που περιέχει τη B 44 Για το (α, αφού το δοσμένο σύνολο έχει τρία στοιχεία και dim(f 3 = 3, αρκεί να δείξουμε ότι το σύνολο αυτό είναι γραμμικώς ανεξάρτητο Πράγματι, για λ, λ 2, λ 3 F έχουμε λ (v +v 2 +λ 2 (v 2 +v 3 +λ 3 (v 3 +v = (λ +λ 3 v +(λ +λ 2 v 2 +(λ 2 +λ 3 v 3 =

34 Αφού τα v, v 2, v 3 είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του F n, η τελευταία ισότητα ισχύει μόνο για λ + λ 3 = λ + λ 2 = λ 2 + λ 3 = και επομένως μόνο για λ = λ 2 = λ 3 = Εργαζόμενοι ομοίως για το (β, βρίσκουμε ότι (v + v 2 (v 2 + v 3 + (v 3 + v 4 (v 4 + v = και συμπεραίνουμε ότι τα v +v 2, v 2 +v 3, v 3 +v 4, v 4 +v είναι γραμμικώς εξαρτημένα στοιχεία του F 4 Γενικότερα για το (γ, για τυχαίο ακέραιο n 2, η ισότητα λ (v + v 2 + λ 2 (v 2 + v λ n (v n + v = οδηγεί στο σύστημα των γραμμικών εξισώσεων λ + λ 2 = λ 2 + λ 3 = = λ n + λ = Το σύστημα αυτό έχει μόνο τη μηδενική λύση αν ο n είναι περιττός αριθμός, ενώ υπάρχει η μη μηδενική λύση λ i = ( i αν ο n είναι άρτιος Από αυτά έπεται το ζητούμενο 45 Θεωρούμε τον πυρήνα ker(a = {x F 3 5 : Ax = } του A Γνωρίζουμε ότι dim(ker(a = 5 rank(a και, αφού ο A είναι 3 5 πίνακας, ότι rank(a 3 Άρα dim(ker(a 2 και συνεπώς υπάρχουν δύο γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία u, u 2 του ker(a Για τα στοιχεία αυτά έχουμε Au = Au 2 = και συνεπώς ισχύει το (α Με το ίδιο σκεπτικό, για το (β βρίσκουμε ότι rank(a 2 46 Θα δείξουμε το (β Αφού ad bc, ένας τουλάχιστον από τους a, b, c, d είναι διάφορος του μηδενός Χωρίς βλάβη της γενικότητας, υποθέτουμε ότι a Από την ισότητα au+bv = V παίρνουμε u = (b/av Αντικαθιστώντας στην ισότητα cu + dv = V βρίσκουμε ότι (bc/av + dv = V και, πολλαπλασιάζοντας με a, ότι (ad bcv = V Από την τελευταία ισότητα και την υπόθεση ad bc προκύπτει ότι v = V, οπότε u = (b/av = V Για το (γ δείτε το αρχείο των συμπληρωματικών ασκήσεων (κεφάλαιο των αφηρημένων διανυσματικών χώρων 47 Εστω x u, v Τότε x = λu + µv για κάποιους αριθμούς λ, µ F Παρατηρώντας ότι v = (u+w, βρίσκουμε ότι x = λu µ(u+w = (λ µu µw u, w Από τα προηγούμενα συμπεραίνουμε ότι u, v u, w Ομοίως δείχνουμε ότι u, w u, v, ότι u, v v, w και ότι v, w u, v 48 Το (α είναι λάθος αφού αν V = R 2, W = {(λ λ V : λ R}, u = ( και v = (, τότε u + v = ( W αλλά u / W και v / W Το (β είναι σωστό αφού ο W είναι υπόχωρος του V και συνεπώς αν x = u+v W και y = u v W, τότε u = (x + y/2 W και v = (x y/2 W, οπότε λu + µv W για όλα τα λ, µ F Για να δείξουμε ότι το (γ είναι σωστό, ας υποθέσουμε ότι η τομή u v περιέχει κάποιο μη μηδενικό στοιχείο w V Τότε w u και w v και συνεπώς υπάρχουν λ, µ F τέτοια ώστε w = λu = µv Αφού w V, έχουμε λ, µ και συνεπώς u = αv και v = βu για α = µ/λ και β = λ/µ Παρατηρούμε τώρα ότι για κάθε x u έχουμε x = cu για κάποιο c F και

35 συνεπώς x = (cαv v Αυτό δείχνει ότι u v και ομοίως βρίσκουμε ότι v u Από τις σχέσεις αυτές προκύπτει ότι u = v 49 Για το (α παρατηρούμε πρώτα ότι O W, αφού A O = O = O B Παρατηρούμε έπειτα ότι αν X, Y W και λ F, τότε AX = XB και AY = Y B και συνεπώς A(X + Y = AX + AY = XB + Y B = (X + Y B και A(λX = λ(ax = λ(xb = (λxb, οπότε X + Y W και λx W Για το (β, θέτουμε ( a b X = c d και εκτελώντας τις πράξεις, βρίσκουμε ότι AX = Y B αν και μόνο αν a = και b = c + d Επομένως {( c + d W = c d ( =, } : c, d F ( = F 2 2 { ( c ( + d } : c, d F 5 Εστω p(t C d (t] Εχουμε να δείξουμε ότι το p(t είναι γραμμικός συνδυασμός των, t a, (t a 2,, (t a d Γράφοντας p(t = a + a t + a 2 t a d t d και αναπτύσσοντας τα διώνυμα (t + a k σε δυνάμεις του t, βρίσκουμε ότι p(t + a = a + a (t + a + a 2 (t + a a d (t + a d = c + c t + c 2 t c d t d για κάποιους μιγαδικούς αριθμούς c, c,, c d Αντικαθιστώντας το t με το t a συμπεραίνουμε ότι p(t = c + c (t a + c 2 (t a c d (t a d 5 Το (α είναι λάθος αφού αν u, w είναι δύο οποιαδήποτε γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία ενός χώρου V και v = u, τότε τα u, v, w είναι γραμμικώς εξαρτημένα στοιχεία του V αλλά w / u = u, v Το (β είναι σωστό Πράγματι, έχουμε w = u + v + w u, v, w Άρα αν ήταν u, v = u, v, w, τότε w u, v και συνεπώς τα u, v, w θα ήταν γραμμικώς εξαρτημένα, σε αντίθεση με την υπόθεση Το (γ είναι λάθος αφού η προτεινόμενη ισότητα δεν ισχύει όταν u = w και τα u, v είναι γραμμικώς ανεξάρτητα Το (δ είναι σωστό Αφού προφανώς v u, v v, w, αρκεί να δείξουμε ότι u, v v, w v Εστω ότι x u, v v, w Θα δείξουμε ότι x v Εξαιτίας της υπόθεσής μας, υπάρχουν a, b, c, d F τέτοια ώστε x = au+bv και x = cv +dw Από τις σχέσεις αυτές προκύπτει ότι au + (b cv + dw = V Από τη γραμμική ανεξαρτησία των u, v, w προκύπτει ότι a = d = (και ότι b = c Επομένως x = au+bv = bv v, που ήταν το ζητούμενο

36 52 Γράφοντας ( a a + b b + c a + 2b b + 2c d ( = a ( c 2 ( + b 2 ( + d + προκύπτει ότι W = w, w 2, w 3, w 4, όπου w = (, w 2 = w 4 = ( 2 (, w 3 = ( 2 Επεται ότι το W συμπίπτει με τη γραμμική θήκη των στοιχείων w, w 2, w 3, w 4 του V και συνεπώς ότι είναι υπόχωρος του V που παράγεται από τα w, w 2, w 3, w 4 Επιπλέον, για λ, λ 2, λ 3, λ 4 R η σχέση λ w + λ 2 w 2 + λ 3 w 3 + λ 4 w 4 = O οδηγεί στο σύστημα των γραμμικών εξισώσεων λ = λ + λ 2 = λ 2 + λ 3 = λ + 2λ 2 = λ 2 + 2λ 3 = λ 4 =, το οποίο έχει τη μοναδική λύση λ = λ 2 = λ 3 = λ 4 = Συμπεραίνουμε ότι τα w, w 2, w 3, w 4 είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του V και συνεπώς ότι το σύνολο {w, w 2, w 3, w 4 } είναι βάση του W, οπότε dim(w = 4 53 Ο μηδενικός πίνακας προφανώς ανήκει στο W Εστω ότι X, Y W και λ F Τότε AX t = XA και AY t = Y A και συνεπώς A(X + Y t = A(X t + Y t = AX t + AY t = XA Y A = (X + Y A και A(λX t = A(λX t = λ(ax t = λ( XA = (λxa Από τα προηγούμενα συμπεραίνουμε ότι X + Y W και λx W και συνεπώς ότι ισχύει το (α Για το (β, θέτουμε ( a b X = c d και εκτελώντας τις πράξεις, βρίσκουμε ότι AX t = XA αν και μόνο αν d = a Επομένως {( } a b W = : a, b, c F c a Από αυτή την ισότητα έπεται με τη γνωστή διαδικασία ότι το σύνολο {( ( ( },, είναι βάση του W και συνεπώς ότι dim(w = 3,

37 54 Αφού ο R 2 [t] είναι διανυσματικός χώρος διάστασης 3, για το (α αρκεί να δείξουμε ότι τα ϕ (t, ϕ 2 (t, ϕ 3 (t είναι γραμμικώς ανεξάρτητα Πράγματι, για λ, λ 2, λ 3 R υπολογίζουμε ότι λ ϕ (t + λ 2 ϕ 2 (t + λ 3 ϕ 3 (t = λ (t a 2 + λ 2 (t b 2 + λ 3 (t c 2 = (λ + λ 2 + λ 3 t 2 2(λ a + λ 2 b + λ 3 c t + (λ a 2 + λ 2 b 2 + λ 3 c 2 Συνεπώς έχουμε λ ϕ (t + λ 2 ϕ 2 (t + λ 3 ϕ 3 (t = αν και μόνο αν Αφού λ + λ 2 + λ 3 = aλ + bλ 2 + cλ 3 = a 2 λ + b 2 λ 2 + c 2 λ 3 = det a b c a 2 b 2 c 2 = (b a(c a(c b, το ομογενές αυτό σύστημα έχει μόνο τη λύση λ = λ 2 = λ 3 = και επομένως ισχύει το (α Για το (β παρατηρούμε ότι η ισότητα λ ϕ (t+λ 2 ϕ 2 (t+λ 3 ϕ 3 (t = t 2 + t + είναι ισοδύναμη με το γραμμικό σύστημα λ + λ 3 = 2λ + 2λ 3 = λ + λ 2 + λ 3 = Λύνοντας το σύστημα αυτό βρίσκουμε ότι λ = /2, λ 2 = 3/2 και λ 3 =, οπότε η t 2 + t + = ϕ (t/2 + 3ϕ 2 (t/2 είναι η ζητούμενη έκφραση 55 Τα (α και (β είναι σωστά Πράγματι, έστω διακεκριμένοι υπόχωροι U, U 2 του V διάστασης n και υπόχωρος W του V Υποθέτοντας ότι W U U 2, έχουμε W U και W U 2, οπότε dim(w dim(u = dim(u 2 = n Αν ήταν dim(w = n, τότε θα είχαμε W U, W U 2 και dim(w = dim(u = dim(u 2 Από τις σχέσεις αυτές προκύπτει ότι W = U και W = U 2, σε αντίθεση με την υπόθεση ότι U U 2 Συμπεραίνουμε ότι dim(w n 2, οπότε ισχύει το (α Ομοίως, υποθέτοντας ότι U, U 2 W έχουμε dim(w dim(u = dim(u 2 = n Η περίπτωση dim(w = n απορίπτεται αφού, όπως προηγουμένως, οδηγεί στο εσφαλμένο συμπέρασμα W = U = U 2 Άρα έχουμε dim(w = n = dim(v και συνεπώς W = V Το (γ όμως είναι λάθος Πράγματι, έστω V = R n και

38 U = {(x x 2 x n V : x n = } U 2 = {(x x 2 x n V : x n = } U 3 = {(x x 2 x n V : x n + x n = } Τότε οι U, U 2, U 3 είναι διαφορετικοί ανά δύο υπόχωροι του V, ο καθένας διάστασης n, αλλά η τομή τους U U 2 U 3 = {(x x 2 x n V : x n = x n = } είναι υπόχωρος του V διάστασης n 2 56 Παρατηρούμε ότι U + W = Τα τέσσερα αυτά στοιχεία του V είναι γραμμικώς εξαρτημένα, ενώ οποιαδήποτε τρία από αυτά είναι γραμμικώς ανεξάρτητα (εξηγήστε γιατί Κατά συνέπεια έχουμε dim(u + W = 3 και, ειδικότερα, U + W V Για το (β παρατηρούμε ότι dim(u W = dim(u + dim(w dim(u + W = 4 3 = και συμπεραίνουμε ότι το άθροισμα U + W δεν είναι ευθύ, αφού U W {} 57 Θέτουμε U = v,, v k και W = v k+,, v n και παρατηρούμε ότι U + W = v,, v n = V Επομένως, αρκεί να δείξουμε ότι U W = { V } Θεωρούμε τυχαίο στοιχείο x U W και δείχνουμε ότι x = V ως εξής Αφού x U και x W, μπορούμε να γράψουμε x = λ v + +λ k v k και x = µ k+ v k+ + +µ n v n για λ,, λ k, µ k+,, µ n F Από τις εκφράσεις αυτές προκύπτει ότι λ v + + λ k v k µ k+ v k+ µ n v n = V Αφού τα v, v 2,, v n είναι γραμμικώς ανεξάρτητα, από την προηγούμενη ισότητα έπεται ότι λ = = λ k = µ k+ = = µ n = και επομένως ότι x = V 58 Για ένα πολυώνυμο p(t = a + a t + a 2 t 2 + a 3 t 3 + a 4 t 4 + a 5 t 5 V έχουμε p( t = a a t + a 2 t 2 a 3 t 3 + a 4 t 4 a 5 t 5 και συνεπώς p( t = p(t a = a 3 = a 5 =, p( t = p(t a = a 2 = a 4 =

39 Συμπεραίνουμε ότι και U = {a + a 2 t 2 + a 4 t 4 : a, a 2, a 4 R} =, t 2, t 4 V W = {a t + a 3 t 3 + a 5 t 5 : a, a 3, a 5 R} = t, t 3, t 5 V Ειδικότερα, οι U και W είναι υπόχωροι του V και από το (α της Άσκησης 57 προκύπτει ότι V =, t, t 2, t 3, t 4, t 5 =, t 2, t 4 t, t 3, t 5 = U W 59 Για το (α υπολογίζουμε ότι για X, Y F n n και λ F ισχύουν T (X + Y = A(X + Y (X + Y A = (AX XA + (AY Y A = T (X + T (Y και T (λx = A(λX (λxa = λ(ax XA = λt (X Για το (β παρατηρούμε ότι η T δεν είναι μονομορφισμός, αφού T (I n = A I n I n A = O = T (O 6 Από την Άσκηση 44 γνωρίζουμε ότι το σύνολο {v + v 2, v + v 3, v 2 + v 3 } είναι βάση του V Αφού ο T απεικονίζει τη βάση αυτή του V στη βάση {v 3, v 2, v }, έπεται ότι ισχύει το (β Για το (α παρατηρούμε ότι T (v + T (v 2 = v 3 T (v + T (v 3 = v 2 T (v 2 + T (v 3 = v Προσθέτοντας κατά μέλη παίρνουμε T (v + T (v 2 + T (v 3 = (v + v 2 + v 3 /2 και συμπεραίνουμε ότι T (v = (v 2 + v 3 v /2 T (v 2 = (v + v 3 v 2 /2 T (v 3 = (v + v 2 v 3 /2 6 Θεωρώντας απεικόνιση T : V W με T (x = W για x V βλέπουμε ότι η πρόταση στο (α είναι λανθασμένη Αντιθέτως, ας υποθέσουμε ότι T : V W είναι τυχαία γραμμική απεικόνιση και ότι τα T (v, T (v 2,, T (v n είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του W Τότε, για λ, λ 2,, λ n F, λ v + λ 2 v λ n v n = V T (λ v + λ 2 v λ n v n = T ( V λ T (v + λ 2 T (v λ n T (v n = W λ = λ 2 = = λ n = και συνεπώς τα v, v 2,, v n είναι γραμμικώς ανεξάρτητα στοιχεία του V Άρα, η πρόταση στο (β είναι σωστή

n! k! (n k)!, = k k 1

n! k! (n k)!, = k k 1 ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ Συμπληρωματικές Ασκήσεις Χειμερινό Εξάμηνο 2015 Χρήστος Α Αθανασιάδης Συμβολίζουμε με O το μηδενικό πίνακα καταλλήλων διαστάσεων, με I (ορισμένες φορές, με I n ) τον n n ταυτοτικό πίνακα,

Διαβάστε περισσότερα

= k. n! k! (n k)!, k=0

= k. n! k! (n k)!, k=0 ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ Συμπληρωματικές Ασκήσεις Χειμερινό Εξάμηνο 2015 Χρήστος Α Αθανασιάδης Συμβολίζουμε με O το μηδενικό πίνακα καταλλήλων διαστάσεων, με I (ορισμένες φορές, με I n τον n n ταυτοτικό πίνακα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 20 Οκτωβρίου 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 20 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) ΕΡΓΑΣΙΑ η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 0 Οκτωβρίου 008 Ημερομηνία παράδοσης της Εργασίας: Νοεμβρίου 008 Πριν

Διαβάστε περισσότερα

1. Για καθένα από τους ακόλουθους διανυσματικούς χώρους βρείτε μια βάση και τη διάσταση. 3. U x y z x y z x y. {(,, ) } a b. c d

1. Για καθένα από τους ακόλουθους διανυσματικούς χώρους βρείτε μια βάση και τη διάσταση. 3. U x y z x y z x y. {(,, ) } a b. c d Γραμμική Άλγεβρα Ι, 07-8 Ασκήσεις6: Βάση και Διάσταση Βασικά σημεία Βάση διανυσματικού χώρου (ορισμός, παραδείγματα, μοναδικότητα συντελεστών) Θεώρημα (ύπαρξη, πρώτη μορφή) Έστω V K μη μηδενικός με K πεπερασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις3 Διαγωνίσιμες Γραμμικές Απεικονίσεις

Ασκήσεις3 Διαγωνίσιμες Γραμμικές Απεικονίσεις Ασκήσεις 5 Βασικά σημεία Ιδιότητες ιδιόχωρων: Έστω,, Ισχύουν τα εξής Ασκήσεις Διαγωνίσιμες Γραμμικές Απεικονίσεις κάποιες διακεκριμένες ιδιοτιμές της γραμμικής απεικόνισης : V V, όπου o Αν v v 0, όπου

Διαβάστε περισσότερα

,..., v n. W πεπερασμένα παραγόμενοι και dimv. Τα ακόλουθα είναι ισοδύναμα f είναι ισομορφιμός. f είναι 1-1. f είναι επί.

,..., v n. W πεπερασμένα παραγόμενοι και dimv. Τα ακόλουθα είναι ισοδύναμα f είναι ισομορφιμός. f είναι 1-1. f είναι επί. Γραμμική Άλγεβρα Ι, 07-8 Ασκήσεις7: Γραμμικές Απεικονίσεις Βασικά σημεία Ορισμός και παραδείγματα γραμμικών απεικονίσεων Σύνθεση γραμμικών απεικονίσεων, ισομορφισμοί Κάθε γραμμική απεικόνιση f : V W, όπου

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις2 8. ; Αληθεύει ότι το (1, 0, 1, 2) είναι ιδιοδιάνυσμα της f ; b. Να βρεθούν οι ιδιοτιμές και τα ιδιοδιανύσματα της γραμμικής απεικόνισης 3 3

Ασκήσεις2 8. ; Αληθεύει ότι το (1, 0, 1, 2) είναι ιδιοδιάνυσμα της f ; b. Να βρεθούν οι ιδιοτιμές και τα ιδιοδιανύσματα της γραμμικής απεικόνισης 3 3 Ασκήσεις 8 Ασκήσεις Ιδιοτιμές και ιδιοδιανύσματα Βασικά σημεία Ορισμός ιδιοτιμων και ιδιοδιανυσμάτων, υπολογισμός τους Σε διακεκριμένες ιδιοτιμές αντιστοιχούν γραμμικά ανεξάρτητα ιδιοδιανύσματα Αν ΑΧ=λΧ,

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμική Άλγεβρα Ι,

Γραμμική Άλγεβρα Ι, Γραμμική Άλγεβρα Ι, 207-8 Ασκήσεις2 και Ασκήσεις3: Γραμμοϊσοδύναμοι Πίνακες και Επίλυση Γραμμικών Συστημάτων Βασικά σημεία Γραμμοϊσοδυναμία πινάκων o Στοιχειώδεις πράξεις γραμμών o Ανηγμένη κλιμακωτή μορφή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 17 Οκτωβρίου 2011

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 17 Οκτωβρίου 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) ΕΡΓΑΣΙΑ η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 7 Οκτωβρίου 0 Ημερομηνία παράδοσης της Εργασίας: 5 Νοεμβρίου 0 Οι ασκήσεις

Διαβάστε περισσότερα

b. Για κάθε θετικό ακέραιο m και για κάθε A. , υπάρχουν άπειρα το πλήθος πολυώνυμα ( x) [ x] m και ( A) 0.

b. Για κάθε θετικό ακέραιο m και για κάθε A. , υπάρχουν άπειρα το πλήθος πολυώνυμα ( x) [ x] m και ( A) 0. Ασκήσεις4 46 Ασκήσεις 4 Τριγωνίσιμες γραμμικές απεικονίσεις, Θεώρημα των Cayley-Hamilton Βασικά σημεία Ορισμός τριγωνίσιμου πίνακα, ορισμός τριγωνίσιμης γραμμικής απεικόνισης Κριτήριο τριγωνισιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΠΙΝΑΚΩΝ. Ορισμός 1: Ένας πίνακας Α με m γραμμές και n στήλες,

ΘΕΩΡΙΑ ΠΙΝΑΚΩΝ. Ορισμός 1: Ένας πίνακας Α με m γραμμές και n στήλες, ΘΕΩΡΙΑ ΠΙΝΑΚΩΝ Ορισμός 1: Ένας πίνακας Α με m γραμμές και n στήλες, παριστάνεται με την εξής ορθογώνια διάταξη: α11 α12 α1n α21 α22 α2n A = αm1 αm2 αmn Ορισμός 2: Δύο πίνακες Α και Β είναι ίσοι, και γράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

2 3x 5x x

2 3x 5x x ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΡΑΜΜΙΚΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Ι ΙΩΑΝΝΗΣ Σ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ ΣΑΜΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

t t Αν κάποιος από αυτούς είναι αντιστρέψιμος, υπολογίστε τον αντίστροφό του. 2. Υπολογίστε την ορίζουσα του Δείξτε τα εξής.

t t Αν κάποιος από αυτούς είναι αντιστρέψιμος, υπολογίστε τον αντίστροφό του. 2. Υπολογίστε την ορίζουσα του Δείξτε τα εξής. Γραμμική Άλγεβρα Ι, 07-8 Ασκήσεις4: Ορίζουσες Βασικά σημεία Ορισμός και ιδιότητες οριζουσών (ιδιότητες γραμμών και στηλών, αναπτύγματα οριζουσών, det( B) det( )det( B)) Ένας τετραγωνικός πίνακας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Βάσεις και ιάσταση

Κεφάλαιο 7 Βάσεις και ιάσταση Κεφάλαιο 7: Βάσεις και ιάσταση Σελίδα από 9 Κεφάλαιο 7 Βάσεις και ιάσταση n Στο Κεφάλαιο 5 είδαµε την έννοια της βάσης στο και στο Κεφάλαιο 6 µελετήσαµε διανυσµατικούς χώρους. Στο παρόν κεφάλαιο θα ασχοληθούµε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (ΗΥ-119)

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (ΗΥ-119) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΩΑΝΝΗΣ Α. ΤΣΑΓΡΑΚΗΣ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (ΗΥ-119) ΜΕΡΟΣ 5: ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΙΚΟΙ ΥΠΟΧΩΡΟΙ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΒΑΣΕΙΣ & ΔΙΑΣΤΑΣΗ Δ.Χ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Διανυσματικοί Χώροι

Κεφάλαιο 4 Διανυσματικοί Χώροι Κεφάλαιο Διανυσματικοί Χώροι Διανυσματικοί χώροι - Βασικοί ορισμοί και ιδιότητες Θεωρούμε τρία διαφορετικά σύνολα: Διανυσματικοί Χώροι α) Το σύνολο διανυσμάτων (πινάκων με μία στήλη) με στοιχεία το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Διανυσματικοί Χώροι Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD Διανυσματικός Χώρος επί του F Αλγεβρική δομή που αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις και Υποδείξεις Επιλεγµένων Ασκήσεων

Λύσεις και Υποδείξεις Επιλεγµένων Ασκήσεων Λύσεις και Υποδείξεις Επιλεγµένων Ασκήσεων 11 1 i) ii) 1 1 1 0 1 1 0 0 0 x = 0 x +x 4 +x 5 = x = 1 Λύνοντας ως προς x και στη συνέχεια ως προς x 4, ϐρίσκουµε ότι η γενική λύση του συστήµατος είναι η 5άδα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Διανυσματικοί Χώροι Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD Διανυσματικός Χώρος επί του F Αλγεβρική δομή που αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος 3

Περιεχόμενα. Πρόλογος 3 Πρόλογος Η χρησιμότητα της Γραμμικής Άλγεβρας είναι σχεδόν αυταπόδεικτη. Αρκεί μια ματιά στο πρόγραμμα σπουδών, σχεδόν κάθε πανεπιστημιακού τμήματος θετικών επιστημών, για να διαπιστώσει κανείς την παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμική Άλγεβρα II Εαρινό εξάμηνο

Γραμμική Άλγεβρα II Εαρινό εξάμηνο Γραμμική Άλγεβρα II Εαρινό εξάμηνο 0-0 Υποδείξεις/Απαντήσεις των Ασκήσεων Περιεχόμενα Ασκήσεις Πολυώνυμα Ασκήσεις Ιδιοτιμές-Ιδιοδιανύσματα 6 Ασκήσεις Διαγωνίσιμες γραμμικές απεικονίσεις 9 Ασκήσεις4 Τριγωνίσιμες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (Εξ. Ιουνίου - 02/07/08) ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (Εξ. Ιουνίου - 02/07/08) ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ονοματεπώνυμο:......... Α.Μ....... Ετος... ΑΙΘΟΥΣΑ:....... I. (περί τις 55μ. = ++5++. Σωστό ή Λάθος: ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (Εξ. Ιουνίου - //8 ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (αʹ Αν AB = BA όπου A, B τετραγωνικά και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ Ι (ΠΕΡΙΤΤΟΙ) Λυσεις Ασκησεων - Φυλλαδιο 3

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ Ι (ΠΕΡΙΤΤΟΙ) Λυσεις Ασκησεων - Φυλλαδιο 3 ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ Ι Τµηµα Β (ΠΕΡΙΤΤΟΙ) Λυσεις Ασκησεων - Φυλλαδιο ιδασκων: Α Μπεληγιάννης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://usersuoigr/aeligia/linearalgerai/lai07/lai07html Παρασκευή Νοεµβρίου 07 Ασκηση Αν

Διαβάστε περισσότερα

1 Ορίζουσες. Άσκηση 1.1 Θεωρούμε τον πίνακα. 1 x x x x 1 x x x x 1 x x x x 1 A =

1 Ορίζουσες. Άσκηση 1.1 Θεωρούμε τον πίνακα. 1 x x x x 1 x x x x 1 x x x x 1 A = 1 Ορίζουσες Άσκηση 1.1 Θεωρούμε τον πίνακα 1 x x x x 1 x x x x 1 x x x x 1, όπου x είναι τυχόν στοιχείο του σώματος R. Να βρεθούν όλες οι τιμές του x για τις οποίες ο πίνακας A δεν είναι αντιστρέψιμος.

Διαβάστε περισσότερα

βαθμού 1 με A 2. Υπολογίστε τα χαρακτηριστικά και ελάχιστα πολυώνυμα των

βαθμού 1 με A 2. Υπολογίστε τα χαρακτηριστικά και ελάχιστα πολυώνυμα των Ασκήσεις 6 Ασκήσεις Ελάχιστο Πολυώνυμο Βασικά σημεία Ορισμός ελαχίστου πολυωνύμου πίνακα και ιδιότητές του Ορισμός ελαχίστου πολυωνύμου γραμμικής απεικόνισης και ιδιότητές του Κριτήριο διαγωνισιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Τελική Εξέταση 8/6/2017 Διδάσκων: Ι. Λυχναρόπουλος

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Τελική Εξέταση 8/6/2017 Διδάσκων: Ι. Λυχναρόπουλος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση (Μονάδες.5) Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Τελική Εξέταση 8/6/07 Διδάσκων: Ι. Λυχναρόπουλος Προσδιορίστε το c R ώστε το διάνυσμα (,, 6 ) να ανήκει στο

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 10ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Γραμμικοί Μετασχηματισμοί

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 10ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Γραμμικοί Μετασχηματισμοί Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Γραμμικοί Μετασχηματισμοί Επιμέλεια: Ι. Λυχναρόπουλος. Να εξετασθεί αν είναι γραμμικές οι ακόλουθες συναρτήσεις: a) f : R R με f b) f : R R f y, ( +, y

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ -ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Λύσεις των Θεμάτων της Εξέτασης Ιανουαρίου 2010 στο μάθημα: «Γραμμική Άλγεβρα» (ΗΥ119)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ -ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Λύσεις των Θεμάτων της Εξέτασης Ιανουαρίου 2010 στο μάθημα: «Γραμμική Άλγεβρα» (ΗΥ119) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ -ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Λύσεις των Θεμάτων της Εξέτασης Ιανουαρίου 00 στο μάθημα: «Γραμμική Άλγεβρα» (ΗΥ9) Ηράκλειο, 7 Ιανουαρίου 00 Θέμα. (μονάδες.5) α) [μονάδες:.0]. Υπολογίστε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) Ενδεικτικές Λύσεις ΕΡΓΑΣΙΑ η (Ηµεροµηνία Αποστολής στον Φοιτητή: Οκτωβρίου 005) Η Άσκηση στην εργασία αυτή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 9ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Διανυσματικοί Χώροι

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 9ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Διανυσματικοί Χώροι Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 9ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Διανυσματικοί Χώροι Επιμέλεια: Ι. Λυχναρόπουλος. Δείξτε ότι ο V R εφοδιασμένος με τις ακόλουθες πράξεις (, a b) + (, d) ( a+, b+ d) και k ( ab, ) ( kakb,

Διαβάστε περισσότερα

1 x x x x 1 x x x x 1 x x x x 1 (10) B 2, B 1. (10)

1 x x x x 1 x x x x 1 x x x x 1 (10) B 2, B 1. (10) Γραμμική Άλγεβρα, Τμήμα Β (Τζουβάρας/Χαραλάμπους) Φεβρουάριος 07 (I) Εστω n n πίνακας A τέτοιος ώστε A = 6A, έστω δ.χ. V με dim(v ) = n και f : V V η γραμμική απεικόνιση με πίνακα A ως πρός κάποια βάση

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα Διανυσματικοί Χώροι Ι. Λυχναρόπουλος

Παραδείγματα Διανυσματικοί Χώροι Ι. Λυχναρόπουλος Παραδείγματα Διανυσματικοί Χώροι Ι. Λυχναρόπουλος Παράδειγμα Έστω το σύνολο V το σύνολο όλων των θετικών πραγματικών αριθμών εφοδιασμένο με την ακόλουθη πράξη της πρόσθεσης: y y με, y V και του πολλαπλασιασμού

Διαβάστε περισσότερα

, ορίζουμε deta = ad bc. Πρόταση Ένας πίνακας Α είναι αντιστρέψιμος τότε και μόνο αν deta 0.

, ορίζουμε deta = ad bc. Πρόταση Ένας πίνακας Α είναι αντιστρέψιμος τότε και μόνο αν deta 0. Για κάθε πίνακα Α ορίζουμε μία τιμή που λέγεται ορίζουσα και συμβολίζεται deta ή Α Ο ορισμός γίνεται επαγωγικά για = 2, 3, 4, και ισχύουν τα εξής: a b Για 22 πίνακα Α = c d, ορίζουμε deta = ad bc a 1 b

Διαβάστε περισσότερα

[A I 3 ] [I 3 A 1 ].

[A I 3 ] [I 3 A 1 ]. ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 9 (α) Να ϐρεθεί ο αντίστροφος του πίνακα A = 6 4 (ϐ) Εστω b, b, b στο R Να λύθεί το σύστηµα x = b 6x + x + x = b x

Διαβάστε περισσότερα

Λύση Για να είναι αντιστρέψιμος θα πρέπει η ορίζουσα του πίνακα να είναι διάφορη του μηδενός =

Λύση Για να είναι αντιστρέψιμος θα πρέπει η ορίζουσα του πίνακα να είναι διάφορη του μηδενός = 7. Άσκηση 1 2 1 Εστω ο πίνακας A = 1 3 2. Να δειχθεί ότι ο πίνακας είναι αντιστρέψιμοςκαιστησυνέχειαναυπολογιστείοαντίστροφος. 1 0 1 Για να είναι αντιστρέψιμος θα πρέπει η ορίζουσα του πίνακα να είναι

Διαβάστε περισσότερα

(a + b) + c = a + (b + c), (ab)c = a(bc) a + b = b + a, ab = ba. a(b + c) = ab + ac

(a + b) + c = a + (b + c), (ab)c = a(bc) a + b = b + a, ab = ba. a(b + c) = ab + ac Σημειώσεις μαθήματος Μ1212 Γραμμική Άλγεβρα ΙΙ Χρήστος Κουρουνιώτης ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 2014 Κεφάλαιο 1 Διανυσματικοί Χώροι Στο εισαγωγικό μάθημα Γραμμικής Άλγεβρας ξεκινήσαμε μελετώντας

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 5ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Πίνακες Επιμέλεια: I. Λυχναρόπουλος

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 5ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Πίνακες Επιμέλεια: I. Λυχναρόπουλος Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ 5ο Σετ Ασκήσεων (Λύσεις) Πίνακες Επιμέλεια: I. Λυχναρόπουλος 3. Αν A 5 4, B 4, C να υπολογίσετε τις ακόλουθες πράξεις 4 3 8 3 7 3 (αν έχουν νόημα): α) AB, b) BA, c) CB, d) C B,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ - Τµήµα Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ - Τµήµα Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ - Τµήµα Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών «Γραµµική Άλγεβρα Ι» (ΕΜ111) Χειµερινό Εξάµηνο 2006-2007, ιδάσκων: Ι. Τσαγράκης 5 Ο ΦΥΛΛΑ ΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Άσκηση 1: Έστω V ένας διανυσµατικός χώρος επί

Διαβάστε περισσότερα

( ) 10 ( ) εποµ ένως. π π π π ή γενικότερα: π π. π π. π π. Άσκηση 1 (10 µον) Θεωρούµε το µιγαδικό αριθµό z= i.

( ) 10 ( ) εποµ ένως. π π π π ή γενικότερα: π π. π π. π π. Άσκηση 1 (10 µον) Θεωρούµε το µιγαδικό αριθµό z= i. http://elern.mths.gr/, mths@mths.gr, Τηλ: 697905 Ενδεικτικές απαντήσεις ης Γραπτής Εργασίας ΠΛΗ 00-0: Άσκηση (0 µον) Θεωρούµε το µιγαδικό αριθµό z= i. α) (5 µον) Βρείτε την τριγωνοµετρική µορφή του z.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ -ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Λύσεις των Θεμάτων της Εξέτασης Σεπτεμβρίου 2010 στο μάθημα: «Γραμμική Άλγεβρα» (ΗΥ119)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ -ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Λύσεις των Θεμάτων της Εξέτασης Σεπτεμβρίου 2010 στο μάθημα: «Γραμμική Άλγεβρα» (ΗΥ119) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ -ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Λύσεις των Θεμάτων της Εξέτασης Σεπτεμβρίου 00 στο μάθημα: «Γραμμική Άλγεβρα» (ΗΥ9) Ηράκλειο, Αυγούστου 00 Θέμα. (μονάδες.5) α) [μονάδες: 0.5] Υπολογίστε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9 1 Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα

Κεφάλαιο 9 1 Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα Σελίδα από 58 Κεφάλαιο 9 Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα 9. Ορισμοί... 9. Ιδιότητες... 9. Θεώρημα Cayley-Hamlto...9 9.. Εφαρμογές του Θεωρήματος Cayley-Hamlto... 9.4 Ελάχιστο Πολυώνυμο...40 Ασκήσεις του Κεφαλαίου

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα (2) Διανυσματικοί Χώροι

Παραδείγματα (2) Διανυσματικοί Χώροι Παραδείγματα () Διανυσματικοί Χώροι Παράδειγμα 7 Ελέγξτε αν τα ακόλουθα σύνολα διανυσμάτων είναι γραμμικά ανεξάρτητα ή όχι: α) v=(,4,6), v=(,,), v=(7,,) b) v=(,4), v=(,), v=(4,) ) v=(,,), v=(5,,), v=(5,,)

Διαβάστε περισσότερα

Έντυπο Yποβολής Αξιολόγησης ΓΕ

Έντυπο Yποβολής Αξιολόγησης ΓΕ Έντυπο Yποβολής Αξιολόγησης ΓΕ O φοιτητής συμπληρώνει την ενότητα «Υποβολή Εργασίας» και αποστέλλει το έντυπο σε δύο μη συρραμμένα αντίγραφα (ή ηλεκτρονικά) στον Καθηγητή-Σύμβουλο Ο Καθηγητής-Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ( 8 µον.) Η άσκηση αυτή αναφέρεται σε διαιρετότητα και ρίζες πολυωνύµων. a. Να λυθεί η εξίσωση

Διαβάστε περισσότερα

D = / Επιλέξτε, π.χ, το ακόλουθο απλό παράδειγμα: =[IA 1 ].

D = / Επιλέξτε, π.χ, το ακόλουθο απλό παράδειγμα: =[IA 1 ]. 4. Φυλλάδιο Ασκήσεων IV σύντομες λύσεις, ενδεικτικές απαντήσεις πολλαπλής επιλογής 4.. Άσκηση. Χρησιμοποιήστε τη διαδικασία Gauss-Jordan γιά να βρείτε τους αντιστρόφους των παρακάτω πινάκων, αν υπάρχουν.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ - Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ - Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ - Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών «Γραμμική Άλγεβρα» (ΗΥ119) Χειμερινό Εξάμηνο 009-010 Διδάσκων: Ι. Τσαγράκης 6 Ο ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Άσκηση 1: Δείξτε ότι η απεικόνιση τον ker f. Είναι η

Διαβάστε περισσότερα

8.1 Διαγωνοποίηση πίνακα

8.1 Διαγωνοποίηση πίνακα Κεφάλαιο 8 Κανονικές μορφές από 6 Κεφάλαιο 8 Κ Α Ν Ο Ν Ι Κ Ε Σ Μ Ο Ρ Φ Ε Σ 8. Διαγωνοποίηση πίνακα Ορισμός 8.α Ένας πίνακας M n ( ) oνομάζεται διαγωνοποιήσιμος στο αν υπάρχει αντιστρέψιμος πίνακας P M

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 2 η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 28 Νοεμβρίου 2011

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 2 η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 28 Νοεμβρίου 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) ΕΡΓΑΣΙΑ η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 8 Νοεμβρίου 0 Ημερομηνία παράδοσης της Εργασίας: 6 Ιανουαρίου 0 Οι ασκήσεις

Διαβάστε περισσότερα

AX=B (S) A A X=A B I X=A B X=A B I X=A B X=A B X=A B X X

AX=B (S) A A X=A B I X=A B X=A B I X=A B X=A B X=A B X X . Επίλυση γραμμικού συστήματος με χρήση αντιστρόφου Πρόταση Θεωρούμε ένα τετραγωνικό γραμμικό σύστημα (δηλαδή ο αριθμός των εξισώσεων είναι ίσος με τον αριθμό των αγνώστων) AX=B (S). Αν ο πίνακας Α είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γραµµικη Αλγεβρα Ι Επιλυση Επιλεγµενων Ασκησεων Φυλλαδιου 3

Γραµµικη Αλγεβρα Ι Επιλυση Επιλεγµενων Ασκησεων Φυλλαδιου 3 Γραµµικη Αλγεβρα Ι Επιλυση Επιλεγµενων Ασκησεων Φυλλαδιου ιδασκοντες: Ν Μαρµαρίδης - Α Μπεληγιάννης Βοηθος Ασκησεων: Χ Ψαρουδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://wwwmathuoigr/ abeligia/linearalgebrai/laihtml

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 Πίνακες - Ορίζουσες

Κεφάλαιο 2 Πίνακες - Ορίζουσες Κεφάλαιο Πίνακες - Ορίζουσες Βασικοί ορισμοί και πίνακες Πίνακες Παραδείγματα: Ο πίνακας πωλήσεων ανά τρίμηνο μίας εταιρείας για τρία είδη που εμπορεύεται: ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο 3 ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο Είδος

Διαβάστε περισσότερα

= 7. Στο σημείο αυτό θα υπενθυμίσουμε κάποιες βασικές ιδιότητες του μετασχηματισμού Laplace, δηλαδή τις

= 7. Στο σημείο αυτό θα υπενθυμίσουμε κάποιες βασικές ιδιότητες του μετασχηματισμού Laplace, δηλαδή τις 1. Εισαγωγή Δίνεται η συνάρτηση μεταφοράς = = 1 + 6 + 11 + 6 = + 6 + 11 + 6 =. 2 Στο σημείο αυτό θα υπενθυμίσουμε κάποιες βασικές ιδιότητες του μετασχηματισμού Laplace, δηλαδή τις L = 0 # και L $ % &'

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Πρότυπα. x y x z για κάθε x, y, R με την ιδιότητα 1R. x για κάθε x R, iii) υπάρχει στοιχείο 1 R. ii) ( x y) z x ( y z)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Πρότυπα. x y x z για κάθε x, y, R με την ιδιότητα 1R. x για κάθε x R, iii) υπάρχει στοιχείο 1 R. ii) ( x y) z x ( y z) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Πρότυπα Στο κεφάλαιο αυτό θα υπενθυμίσουμε τις βασικές έννοιες που αφορούν πρότυπα πάνω από ένα δακτύλιο Θα περιοριστούμε στα πλέον απαραίτητα για αυτά που ακολουθούν στα άλλα κεφάλαια Η κατευθυντήρια

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ι. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Τοµέας Φυσικών Επιστηµών Σχολή Ναυτικών οκίµων ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ. Ιδιότητες & Εφαρµογές

Κ. Ι. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Τοµέας Φυσικών Επιστηµών Σχολή Ναυτικών οκίµων ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ. Ιδιότητες & Εφαρµογές Κ Ι ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ Τοµέας Φυσικών Επιστηµών Σχολή Ναυτικών οκίµων ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ Ιδιότητες & Εφαρµογές ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2013 ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ Έστω 2 2 πίνακας: a b A= c d Όπως γνωρίζουµε, η ορίζουσα του Α είναι ο αριθµός a

Διαβάστε περισσότερα

0 + a = a + 0 = a, a k, a + ( a) = ( a) + a = 0, 1 a = a 1 = a, a k, a a 1 = a 1 a = 1,

0 + a = a + 0 = a, a k, a + ( a) = ( a) + a = 0, 1 a = a 1 = a, a k, a a 1 = a 1 a = 1, I ΠΙΝΑΚΕΣ 11 Σώμα 111 Ορισμός: Ενα σύνολο k εφοδιασμένο με δύο πράξεις + και ονομάζεται σώμα αν ικανοποιούνται οι παρακάτω ιδιότητες: (Α (α (Προσεταιριστική ιδιότητα της πρόσθεσης (a + b + c = a + (b +

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΓΡΑΜΜΙΚΕΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΓΡΑΜΜΙΚΕΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: 5. ΟΡΙΣΜΟΙ Έστω U και V δύο διανυσματικοί χώροι. Μια συνάρτηση F : U V θα λέγεται γραμμική απεικόνιση (ή ομομορφισμός, ή απλά μορφισμός εάν ικανοποιεί τις συνθήκες (i F ( u + = u + για κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα

Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα Ενότητα: Πίνακες και Γραμμικά Συστήματα: Ο Αλγόριθμος Guss Ανδριανός Ε Τσεκρέκος Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2004 Θέμα 1 ο. 4

ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2004 Θέμα 1 ο. 4 ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 00 Θέμα 1 ο Έστω U ο υπόχωρος του που παράγεται από τα στοιχεία (1-11α) (10β) (5-γ) και (-δ) (I) Να προσδιορίσετε τις αναγκαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ :. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σε κάθε τετραγωνικό πίνακα ) τάξης n θα αντιστοιχίσουμε έναν πραγματικό ( ij αριθμό, τον οποίο θα ονομάσουμε ορίζουσα του πίνακα. Η ορίζουσα θα συμβολίζεται det ή Α ή n n

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΜΜΙΚΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ. ρ Χρήστου Νικολαϊδη

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΜΜΙΚΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ. ρ Χρήστου Νικολαϊδη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΜΜΙΚΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ ρ Χρήστου Νικολαϊδη Δεκέμβριος Περιεχόμενα Κεφάλαιο : σελ. Τι είναι ένας πίνακας. Απλές πράξεις πινάκων. Πολλαπλασιασμός πινάκων.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων

Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων Παράρτημα Α Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων Το παρόν παράρτημα βασίζεται στις σελίδες 671 8 του βιβλίου: Γ. Χ. Ψαλτάκης, Κβαντικά Συστήματα Πολλών Σωματιδίων (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η Ηµεροµηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 12 Οκτωβρίου 2007

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η Ηµεροµηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 12 Οκτωβρίου 2007 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 1) ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η Ηµεροµηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 1 Οκτωβρίου 007 Ηµεροµηνία παράδοσης της Εργασίας: 9 Νοεµβρίου 007. Πριν από την λύση κάθε άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (ΗΥ-119)

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (ΗΥ-119) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΩΑΝΝΗΣ Α. ΤΣΑΓΡΑΚΗΣ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (ΗΥ-9) ΜΕΡΟΣ 7: ΙΔΙΟΤΙΜΕΣ & ΙΔΙΟΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΙΝΑΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις1 Πολυώνυμα. x x c. με το. b. Να βρεθούν όλες οι τιμές των a, Να βρεθεί ο μκδ και το εκπ τους

Ασκήσεις1 Πολυώνυμα. x x c. με το. b. Να βρεθούν όλες οι τιμές των a, Να βρεθεί ο μκδ και το εκπ τους Aσκήσεις1 1 Βασικά σημεία Ευκλείδεια διαίρεση πολυωνύμων Ορισμός και ιδιότητες μκδ και εκπ Ιδιότητες σχετικών πρώτων πολυωνύμων Τα ανάγωγα πολυώνυμα στο [ ] και [ ] Ασκήσεις1 Πολυώνυμα Ανάλυση πολυωνύμου

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Γραμμικά Συστήματα Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD Γραμμικό Σύστημα a11x1 + a12x2 + + a1 nxn = b1 a x + a x + +

Διαβάστε περισσότερα

B είναι ισοδύναμοι αν και μόνο αν υπάρχουν διατεταγμένες βάσεις ˆv του. , b, έχει λύση αν και μόνο αν rank( A) rank( A b)

B είναι ισοδύναμοι αν και μόνο αν υπάρχουν διατεταγμένες βάσεις ˆv του. , b, έχει λύση αν και μόνο αν rank( A) rank( A b) Ασκήσεις8: Γραμμικές Απεικονίσεις και Πίνακες Βασικά σημεία Ορισμός πίνακα γραμμικής απεικόνισης, παραδείγματα Ανάκτηση γραμμικής απεικόνισης από πίνακά της Ιδιότητες (πίνακας που αντιστοιχεί στο άθροισμα,

Διαβάστε περισσότερα

{ } ΠΛΗ 12: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι 2 η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Απαντήσεις. 1. (15 µονάδες)

{ } ΠΛΗ 12: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι 2 η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Απαντήσεις. 1. (15 µονάδες) Σελίδα από 8 (5 µονάδες) ΠΛΗ : ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Απαντήσεις i Εξηγείστε γιατί κάθε ένα από τα παρακάτω υποσύνολα του R δεν είναι υπόχωρος του R {[ xyz,, ] T z } {[ xyz,,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά 1. Τελεστές και πίνακες. 1. Τελεστές και πίνακες Γενικά. Τι είναι συνάρτηση? Απεικόνιση ενός αριθμού σε έναν άλλο.

ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά 1. Τελεστές και πίνακες. 1. Τελεστές και πίνακες Γενικά. Τι είναι συνάρτηση? Απεικόνιση ενός αριθμού σε έναν άλλο. ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά 1 Τελεστές και πίνακες 1. Τελεστές και πίνακες Γενικά Τι είναι συνάρτηση? Απεικόνιση ενός αριθμού σε έναν άλλο. Ανάλογα, τελεστής είναι η απεικόνιση ενός διανύσματος σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12)

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) ΕΡΓΑΣΙΑ η Ηµεροµηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 5 Οκτωβρίου 006 Ηµεροµηνία παράδοσης της Εργασίας: 0 Νοεµβρίου 006.

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα Ιδιοτιμές Ιδιοδιανύσματα

Παραδείγματα Ιδιοτιμές Ιδιοδιανύσματα Παραδείγματα Ιδιοτιμές Ιδιοδιανύσματα Παράδειγμα Να βρείτε τις ιδιοτιμές και τα αντίστοιχα ιδιοδιανύσματα του πίνακα A 4. Επίσης να προσδιοριστούν οι ιδιοχώροι και οι γεωμετρικές πολλαπλότητες των ιδιοτιμών.

Διαβάστε περισσότερα

2.0 ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

2.0 ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ .0 ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Έστω διανύσματα που ανήκουν στο χώρο δ i = ( a i, ai,, ai) i =,,, και έστω γραμμικός συνδυασμός των i : xδ + x δ + + x δ = b που ισούται με το διάνυσμα b,

Διαβάστε περισσότερα

, b, έχει λύση αν και μόνο αν rank( A) rank( A b) είναι οι συνήθεις διατεταγμένες βάσεις των,

, b, έχει λύση αν και μόνο αν rank( A) rank( A b) είναι οι συνήθεις διατεταγμένες βάσεις των, Γραμμική Άλγεβρα Ι, 07-8 Ασκήσεις8: Γραμμικές Απεικονίσεις και Πίνακες Βασικά σημεία Ορισμός πίνακα γραμμικής απεικόνισης, παραδείγματα Ανάκτηση γραμμικής απεικόνισης από πίνακά της Ιδιότητες (πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΡΑΜΜΙΚΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ

Κεφάλαιο 3 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΡΑΜΜΙΚΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Κεφάλαιο 3 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΡΑΜΜΙΚΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Στο πρώτο μέρος αυτού του κεφαλαίου συνοψίζουμε όσα είναι απαραίτητα για την εύρεση ιδιοτιμών και ιδιοδιανυσμάτων ενός τετραγωνικού πίνακα Στο δεύτερο μέρος αναπτύσσονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ: ) ΠΙΝΑΚΕΣ ) ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ ) ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 4) ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΜΑΡΙΑ ΡΟΥΣΟΥΛΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΙΝΑΚEΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Εάν A = τότε ορίζουμε την ορίζουσα του πίνακα ως τον αριθμό. det( A) = = ( 2)4 3 1 = 8 3 = 11. τότε η ορίζουσά του πίνακα ισούται με

Εάν A = τότε ορίζουμε την ορίζουσα του πίνακα ως τον αριθμό. det( A) = = ( 2)4 3 1 = 8 3 = 11. τότε η ορίζουσά του πίνακα ισούται με Κεφάλαιο Ορίζουσες Βασικοί ορισμοί a b Εάν A τότε ορίζουμε την ορίζουσα του πίνακα ως τον αριθμό a b ad bc Συμβολίζουμε την ορίζουσα του πίνακα και ως A Εάν A τότε ( ) 8 Εάν a a a A a a a a a a τότε η

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα Απαλοιφή Gauss Απαλοιφή Gauss-Jordan Παραγοντοποίηση LU, LDU

Παραδείγματα Απαλοιφή Gauss Απαλοιφή Gauss-Jordan Παραγοντοποίηση LU, LDU Παραδείγματα Απαλοιφή Gauss Απαλοιφή Gauss-Jordan Παραγοντοποίηση LU, LDU Επιμέλεια: Ι. Λυχναρόπουλος Παράδειγμα x y Να επιλυθεί το ακόλουθο σύστημα: x+ y 6 Σε μορφή πινάκων το σύστημα γράφεται ως: x y

Διαβάστε περισσότερα

2x y = 1 x + y = 5. 2x y = 1. x + y = 5. 2x y = 1 4x + 2y = 0. 2x y = 1 4x + 2y = 2

2x y = 1 x + y = 5. 2x y = 1. x + y = 5. 2x y = 1 4x + 2y = 0. 2x y = 1 4x + 2y = 2 Σημειώσεις μαθήματος Μ22 Γραμμική Άλγεβρα Ι Βασισμένες στο βιβλίο του GStrang Χρήστος Κουρουνιώτης ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 2 Εισαγωγή Αυτές οι σημειώσεις καλύπτουν την ύλη του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα Γραμμικοί Μετασχηματισμοί

Παραδείγματα Γραμμικοί Μετασχηματισμοί Παραδείγματα Γραμμικοί Μετασχηματισμοί Παράδειγμα Να εξετασθεί αν είναι γραμμικές οι ακόλουθες συναρτήσεις: a) f : R R με f + 4 4+ b) f : R R με f + a+ b ac c) f : P M με f ( a + b + c + d ) d b d f :

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Τελική Εξέταση Ι. Λυχναρόπουλος

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Τελική Εξέταση Ι. Λυχναρόπουλος 6/6/06 Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Τελική Εξέταση Ι. Λυχναρόπουλος Άσκηση (Μονάδες ) 0 Δίνεται ο πίνακας A =. Nα υπολογίσετε την βαθμίδα του και να βρείτε τη διάσταση και από μία βάση α) του μηδενοχώρου

Διαβάστε περισσότερα

, 1 0 9 1, 2. A a και το στοιχείο της i γραμμής και j

, 1 0 9 1, 2. A a και το στοιχείο της i γραμμής και j Κεφάλαιο Πίνακες Βασικοί ορισμοί και πίνακες Πίνακες Παραδείγματα: Ο πίνακας πωλήσεων ανά τρίμηνο μίας εταιρείας για τρία είδη που εμπορεύεται: ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο Είδος Α 56 Είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ. Μαθηματικά 1. Σταύρος Παπαϊωάννου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ. Μαθηματικά 1. Σταύρος Παπαϊωάννου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ Μαθηματικά Σταύρος Παπαϊωάννου Ιούνιος 05 Τίτλος Μαθήματος Περιεχόμενα Χρηματοδότηση.. Σφάλμα! Δεν έχει οριστεί σελιδοδείκτης. Σκοποί Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ech and Math wwwtechandmathgr ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) ΕΡΓΑΣΙΑ η Ηµεροµηνία Αποστολής στον Φοιτητή: Νοεµβρίου 006 Ηµεροµηνία Παράδοσης της

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή Συστήματα Ορισμός Ενα σύστημα λέγεται ομογενές αν όλοι οι σταθεροί όροι του (δηλαδή οι όροι του δεξιού μέλους του συστήματος) είναι μηδέν.

Ομογενή Συστήματα Ορισμός Ενα σύστημα λέγεται ομογενές αν όλοι οι σταθεροί όροι του (δηλαδή οι όροι του δεξιού μέλους του συστήματος) είναι μηδέν. Ομογενή Συστήματα Ορισμός Ενα σύστημα λέγεται ομογενές αν όλοι οι σταθεροί όροι του (δηλαδή οι όροι του δεξιού μέλους του συστήματος) είναι μηδέν. Ομογενή Συστήματα Ορισμός Ενα σύστημα λέγεται ομογενές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 ιανυσµατικοί Χώροι

Κεφάλαιο 4 ιανυσµατικοί Χώροι Κεφάλαιο 4 ιανυσµατικοί Χώροι 4 ιανυσµατικοί χώροι - Βασικοί ορισµοί και ιδιότητες ιανυσµατικοί Χώροι Ένας ιανυσµατικός Χώρος V (δχ) είναι ένα σύνολο από µαθηµατικά αντικείµενα (αριθµούς, διανύσµατα, πίνακες,

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για το μάθημα: «Βασικές Αρχές Θεωρίας Συστημάτων» (Μέρος Α )

Σημειώσεις για το μάθημα: «Βασικές Αρχές Θεωρίας Συστημάτων» (Μέρος Α ) Χρήστος Ι Σχοινάς Αν Καθηγητής ΔΠΘ Σημειώσεις για το μάθημα «Βασικές Αρχές Θεωρίας Συστημάτων» (Μέρος Α ) ΞΑΝΘΗ, 008 - - - - ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΝΥΣΜATA Ορισμοί και ιδιότητες Συχνά, σε διάφορα προβλήματα στα Μαθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

7 ΑΛΓΕΒΡΑ ΜΗΤΡΩΝ. 7.2 ΜΗΤΡΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΜΟΡΦΗΣ (Ι)

7 ΑΛΓΕΒΡΑ ΜΗΤΡΩΝ. 7.2 ΜΗΤΡΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΜΟΡΦΗΣ (Ι) 77 78 7 ΑΛΓΕΒΡΑ ΜΗΤΡΩΝ. 7. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Άλγεβρα των μητρών οι πινάκων είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για την επίλυση συστημάτων καθώς επίσης στις επιστήμες της οικονομετρίας και της στατιστικής. ΟΡΙΣΜΟΣ: Μήτρα

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα

Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα Ενότητα: Διανυσματικοί Χώροι και Υπόχωροι: Βάσεις και Διάσταση Ανδριανός Ε Τσεκρέκος Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Ευκλείδειοι Χώροι. Ορίζουµε ως R n, όπου n N, το σύνολο όλων διατεταµένων n -άδων πραγµατικών αριθµών ( x

Ευκλείδειοι Χώροι. Ορίζουµε ως R n, όπου n N, το σύνολο όλων διατεταµένων n -άδων πραγµατικών αριθµών ( x Ευκλείδειοι Χώροι Ορίζουµε ως R, όπου N, το σύνολο όλων διατεταµένων -άδων πραγµατικών αριθµών x, x,, x ) Tο R λέγεται ευκλείδειος -χώρος και τα στοιχεία του λέγονται διανύσµατα ή σηµεία Το x i λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ημιαπλοί Δακτύλιοι

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ημιαπλοί Δακτύλιοι ΚΕΦΑΛΑΙΟ : Ημιαπλοί Δακτύλιοι Είδαμε στο κύριο θεώρημα του προηγούμενου κεφαλαίου ότι κάθε δακτύλιος διαίρεσης έχει την ιδιότητα κάθε πρότυπο είναι ευθύ άθροισμα απλών προτύπων Εδώ θα χαρακτηρίσουμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΛΓΕΒΡΑ ΠΙΝΑΚΩΝ. (ii) Αν ο Β m+1, με m N, αντιστρέφεται, τότε και ο Β αντιστρέφεται

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΛΓΕΒΡΑ ΠΙΝΑΚΩΝ. (ii) Αν ο Β m+1, με m N, αντιστρέφεται, τότε και ο Β αντιστρέφεται ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΛΓΕΒΡΑ ΠΙΝΑΚΩΝ 1) Έστω A, Β Μ n (R) τέτοιοι, ώστε A + Β = Ι n. Να δείξετε ότι : A = A 2 κκκ Β = Β 2 ΑΑ = Ο 2) Έστω A, Β Μ n (R), με A = A 2 και ΑΑ + ΒΒ = Ο. Να δειχθεί ότι ΑΑ = ΒΒ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Πρότυπα. Στο κεφάλαιο αυτό εισάγουμε την έννοια του προτύπου πάνω από δακτύλιο.

Κεφάλαιο 1 Πρότυπα. Στο κεφάλαιο αυτό εισάγουμε την έννοια του προτύπου πάνω από δακτύλιο. Κεφάλαιο Πρότυπα Στο κεφάλαιο αυτό εισάγουμε την έννοια του προτύπου πάνω από δακτύλιο Ορισμοί και Παραδείγματα Παραδοχές Στo βιβλίο αυτό θα κάνουμε τις εξής παραδοχές Χρησιμοποιούμε προσθετικό συμβολισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ 1-2-ΠΙΝΑΚΕΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΑΝΗΠΙΣΤΗΜΙΟΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ 1-2-ΠΙΝΑΚΕΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΑΝΗΠΙΣΤΗΜΙΟΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ 1-2-ΠΙΝΑΚΕΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2010-2011 ΠΑΝΗΠΙΣΤΗΜΙΟΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ Ένας πίνακας Α με στοιχεία από το σύνολο F (συνήθως θεωρούμε τα σύνολα

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα Απαλοιφή Gauss Απαλοιφή Gauss Jordan

Παραδείγματα Απαλοιφή Gauss Απαλοιφή Gauss Jordan Παραδείγματα Απαλοιφή Gauss Απαλοιφή Gauss Jodan Παράδειγμα x y Να επιλυθεί το ακόλουθο σύστημα: x y 6 Σε μορφή πινάκων το σύστημα γράφεται ως: x y 6 με απαλοιφή Gauss. Ο επαυξημένος πίνακας του συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (ΗΥ-119)

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (ΗΥ-119) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΩΑΝΝΗΣ Α ΤΣΑΓΡΑΚΗΣ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (ΗΥ-119) ΜΕΡΟΣ 6: ΓΡΑΜΜΙΚΕΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ -ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Λύσεις των Θεμάτων εξέτασης προόδου στο μάθημα «Γραμμική Άλγεβρα» (ΗΥ119)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ -ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Λύσεις των Θεμάτων εξέτασης προόδου στο μάθημα «Γραμμική Άλγεβρα» (ΗΥ119) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ -ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Λύσεις των Θεμάτων εξέτασης προόδου στο μάθημα «Γραμμική Άλγεβρα» (ΗΥ9) Θέμα. (μονάδες.0) Οι ορίζουσες των πινάκων ABC,, βρεθούν οι ορίζουσες των πινάκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ. Μαθηματικά 1. Σταύρος Παπαϊωάννου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ. Μαθηματικά 1. Σταύρος Παπαϊωάννου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ Μαθηματικά Σταύρος Παπαϊωάννου Ιούνιος 5 Τίτλος Μαθήματος Περιεχόμενα Χρηματοδότηση.. Σφάλμα! Δεν έχει οριστεί σελιδοδείκτης. Σκοποί Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α. Ντούνης ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΚΑΔ. ΥΠΟΤΡΟΦΟΣ Χ. Τσιρώνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ - Διανύσματα - Πράξεις με πίνακες - Διαφορικός λογισμός (1D) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ. ΕΝΟΤΗΤΑ: Άλγεβρα των Πινάκων (2) ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Βλάμος Παναγιώτης ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ. ΕΝΟΤΗΤΑ: Άλγεβρα των Πινάκων (2) ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Βλάμος Παναγιώτης ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ ΕΝΟΤΗΤΑ: Άλγεβρα των Πινάκων (2) ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Βλάμος Παναγιώτης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις6 Διαγωνοποίηση Ερμιτιανών Πινάκων

Ασκήσεις6 Διαγωνοποίηση Ερμιτιανών Πινάκων 7 Βασικά σημεία Ασκήσεις6 Διαγωνοποίηση Ερμιτιανών Πινάκων Το σύνηθες εσωτερικό γινόμενο στο και Ορθοκανονικές βάσεις και η μέθοδος Gram-Schmidt Ορισμός, Ερμιτιανού πίνακα και μοναδιαίου πίνακα Ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ Ι (ΠΕΡΙΤΤΟΙ) Λυσεις Ασκησεων - Φυλλαδιο 4

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ Ι (ΠΕΡΙΤΤΟΙ) Λυσεις Ασκησεων - Φυλλαδιο 4 ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ Ι Τµηµα Β (ΠΕΡΙΤΤΟΙ) Λυσεις Ασκησεων - Φυλλαδιο 4 ιδασκων: Α Μπεληγιάννης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://usersuoigr/abeligia/linearalgebrai/lai017/lai017html Παρασκευή 17 Νοεµβρίου 017

Διαβάστε περισσότερα