Διπλωματική Εργασία. Παίγνια δύο παικτών Υπολογιστικά Θέματα και Αλγόριθμοι. Δελιγκάς Αργύρης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διπλωματική Εργασία. Παίγνια δύο παικτών Υπολογιστικά Θέματα και Αλγόριθμοι. Δελιγκάς Αργύρης"

Transcript

1 Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Μαθηματικών Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών "Μαθηματικά των Υπολογιστών και των Αποφάσεων". Διπλωματική Εργασία Παίγνια δύο παικτών Υπολογιστικά Θέματα και Αλγόριθμοι Δελιγκάς Αργύρης Πάτρα 2011

2 . 2

3 Ευχαριστίες H παρούσα διπλωματική εργασία είναι αποτέλεσμα δουλειάς αρκετών μηνών και δε θα είχε ολοκληρωθεί χωρίς τη βοήθεια και τη συμπαράσταση πολλών ανθρώπων. Αρχικά, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον καθηγητή που επέβλεψε αυτή την εργασία κ. Δημήτριο Καββαδία. Είναι ο άνθρωπος που μου υπόδειξε το θέμα αυτό, με βοήθησε να ξεπεράσω τις δυσκολίες που προέκυπταν στην πορεία και είδαμε μαζί πολλά καινούργια πράγματα. Οι υποδείξεις και οι συβουλές του με καθοδήγησαν στην περάτωση της εργασίας. Ευχαριστώ επίσης και τα άλλα δύο μέλη της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής μου καθηγητές κ.κ. Παναγιώτη Αλεβίζο και Νικόλαο Τσάντα, για τη βοήθειά και τις συμβουλές τους όποτε και αν τις χρειάστηκα. Θα ήθελα, επιπλέον, να ευχαριστήσω τον μεταπτυχιακό φοιτητή και φίλο Νίκο Σαββίδη για τις παραγωγικές συζητήσεις που είχαμε σε όλη τη διάρκεια της εργασίας. Φυσικά δε γίνεται να παραλείψω όλους τους φίλους μου που μου συμπαρατάθηκαν και με ανέχτηκαν όλο αυτό τον καιρό. Τέλος, το μεγαλύτερο ίσως ευχαριστώ, το οφείλω στους γονείς μου -όσο τετριμμένο κι αν ακούγεται αυτό- διότι είναι οι άνθρωποι που με στηρίζουν πάντα, με όποιο τρόπο μπορούν, ψυχολογικά και οικονομικά, σε κάθε βήμα μου. 3

4 . 4

5 Περίληψη Σε αυτή τη διπλωματική εργασία μελετάμε το πρόβλημα εύρεσης ενός Nah σημείου ισορροπίας για παίγνια δύο παικτών. Παρουσιάζεται ο αλγόριθμος Lemke - Howon, η πολυπλοκότητα του αλγορίθμου καθώς και η κλάση πολυπλοκότητας PPAD, όπου και αποδεικνύεται ότι το πρόβλημα εύρεσης ενός Nah σημείου ισορροπίας είναι πλήρες για την κλάση αυτη. Αναλυτικότερα, στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται μία σύντομη ιστορική αναδρομή της θεωρίας παιγνίων, παρουσιάζονται κάποιες βασικές έννοιες και προτείνονται κάποιες καταστάσεις ως λύσεις ενός παιγνίου, με κύρια αυτή του Nah σημείου ισορροπίας. Το δεύτερο κεφάλαιο ασχολείται με τα παίγνια δύο παικτών ή παίνγια διπίνακα. Αρχικά ορίζονται τα στοιχεία που συνιστούν το παίγνιο, δηλαδή οι παίκτες, οι στρατηγικές τους, η βέλτιστη απόκριση και το Νah σημείο ισορροπίας και παρουσιάζονται με τη βοήθεια ενός παραδείγματος. Στη συνέχεια, ορίζονται τα πολύεδρα και τα πολύτοπα βέλτιστης απόκρισης με βάση τους πίνακες κερδών των δύο παικτών, που αποτελούν και βάση του αλγορίθμου Lemke - Howon. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται αναλυτικά ο αλγόριθμος Lemkle - Howon στη γεωμετρική και στην αριθμητική του μορφή και εφαρμόζεται για ένα συγκεκριμένο παίγνιο. Η γεωμετρική εφαρμογή γίνεται με τη βοήθεια των πολυτόπων βέλτιστης απόκρισης και η αριθμητική μέσω του ακέραιου pivoting, που είναι μια παραλλαγή της μεθόδου implex. Στο τέταρτο κεφάλαιο μελετάται μία κατηγορία παιγνίων όπου ο αλγόριθμος δεν είναι αποδοτικός. Για την κατασκευή των παιγνίων της κατηγορίας αυτής χρειάζεται πρώτα να δούμε τα κυκλικά πολύτοπα και να παρουσίασουμε κάποιες ιδιότητές τους. Στη συνέχεια αποδεικνύεται ότι ο αλγόριθμος απαιτεί εκθετικό χρόνο μέχρι να καταλήξει σε ένα Nah σημείο ισορροπίας του παιγνίου, σε σχέση με το μέγεθος του παιγνίου. Στο πέμπτο κεφάλαιο παρουσιάζεται μία αναγωγή του προβλήματος της εύρεσης ενός Nah σημείου ισορροπίας ενός παιγνίου δύο παικτών σε αυτό του πλήρους ταιριάσματος ενός γραφήματος, όπου και πάλι χρησιμοποιούμε ιδιότητες των πολυτόπων βέλτιστης απόκρισης καθώς και των δεικτοδοτημένων συμβολοσειρών Gale. Το έκτο και τελευταίο κεφάλαιο ασχολούμαστε με την κλάση πολυπλοκότητας PPAD. Αρχικά, ορίζουμε την κλάση και δίνουμε το πλήρες πρόβλημα οδηγό για την κλάση αυτη, το END OF LINE. Στη συνέχεια, δίνουμε μια διαισθητική αναγωγή του παραπάνω προβλήματος στο πρόβλημα SPERNER και έπειτα του SPERNER στο πρόβλημα BROUWER που πρόκειται για μία διακριτοποιημένη και απλόποιημένη εκδοχή της εύρεσης ενός σταθερού σημείου μίας συνάρτησης f. H τελευταία αναγωγή είναι αυτή του BROUWER στο 2NASH, δηλαδή την εύρεση ενός Nah σημείου ισορροπίας σε ένα παίγνιο δύο παικτών. Με αυτό τον τρόπο αποδεικνύεται ότι το 2NASH είναι PPAD πλήρες και δεν υπάρχει πολυωνυμικός αλγόριθμος για το πρόβλημα αυτό εκτός και αν P = PPAD. Στο τέλος της εργασίας υπάρχουν δύο παραρτήματα, όπου στο πρώτο παρουσιάζονται τα μονοπάτια που κατασκευάζει ο αλγόριθμος Lemke - Howon και κάποιες ιδιότητες αυτου και στο δεύτερο παράρτημα παρουσιάζεται ένα παράδειγμα κατασκευής ενός παιγνίου όπου ο αλγόριθμος δεν είναι αποδοτικός, παρατίθεται ο κώδικας σε MATLAB για την παραγωγή των παιγνίων της κλάσης αυτής και παρουσιάζονται τα μήκη των μονοπατιών που κατασκευάζει ο αλγόριθμος παίγνια της κλάσης. 5

6 Abtract In thi thei we tudy the problem of finding a Nah equilibrium for bimatrix game. We decribe Lemke - Howon algorithm and it complexity. Alo we tudy the PPAD complexity cla and we give the reduction which how that the problem of finding a Nah equilibrium (NASH) i PPAD complete even for bimatrix game. In ection 1, we give a hort hitory view of game theory and ome eential notion about game, player and game olution uch a Nah equilibrium. In ection 2, we define bimatrix game: each player' trategie, payoff, mixed trategie, bet repone, Nah equilibria and we demontrate all of them with an example. After that, we preent bet repone polyhedra and bet repone polyhedra in which the Lemke - Howon algorithm i baed. In ection 3, we dicribe in detail Lemke - Howon algorithm intuitively, by mone on bet repone polytope, and arithmetically, by integer pivoting, which i a variant of implex method. In ection 4, i decribed a cla of game where Lemke - Howon need exponetial time to find a Nah equilibrium. For the contruction of the game we ue cyclic polytope and the Gale evenne condition and their propertie. We how in detail the Lemke - Howon path and we compute their length for each dropped label. In ection 5, we give a reduction from Perfect Matching to Nah equilibrium for a pecial cae of game and we how that at thee game a Nah equilibrium can be computed in polynomial time. In the final ection we tudy the complexity cla PPAD. Firt of all, we define formally the cla and we give the firt complete problem for thi cla, END OF LINE. After that, we reduce END OF LINE to SPERNER and SPERNER to BROUWER which i a implified, dicretized verion of finding a fixed point for a continuou function f. Finally, we give in detail the reduction from BROUWER to 2NASH and we how that 2NASH i PPAD-complete which mean that there i no polynomial time algorithm for 2NASH unle P = PPAD. At the end there are two appendice: At the firt one we demontrate the LH path and at the econd we give the ource code in MATLAB for the contruction of payoff table for the LH wort cae. 6

7 Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή Ιστορική αναδρομή Βασικές έννοιες Ορισμός παιγνίου Επιλογή στρατηγικών Σύνολο υποστήριξης - Support ενός παίκτη Αναμενόμενο κέρδος Βέλτιστη απόκριση - Bet Repone Λύση ενός παιγνίου Λύση Κυρίαρχης Στρατηγικής - Dominant Strategy olution Αγνό σημείο ισορροπίας κατα Nah Μεικτό σημείο ισορροπίας κατα Nah Άλλα σημεία ισορροπίας Παίγνια Διπίνακα - Bimatrix game Στρατηγικές Πίνακες κερδών Nah σημείο ισορροπίας Βέλτιστη απόκριση Παράδειγμα Μη εκφυλισμένα - Nondegenerate παίγνια Παίγνια διπίνακα σαν προβλήμα γραμμικού προγραμματισμού Πολύτοπα βέλτιστης απόκρισης Βασικές έννοιες Πολύεδρο βέλτιστης απόκρισης Σημεία ισορροπίας πάνω στα πολύεδρα βέλτιστης απόκρισης Πολύτοπα βέλτιστης απόκρισης Ο αλγόριθμος Lemke-Howon Xαρακτηρισμοί των δεικτών Περιγραφή του αλγορίθμου Παράδειγμα Παρατηρήσεις Aριθμητική υλοποίηση του Lemke-Howon Εφαρμογή Πολυπλοκότητα του Lemke Howon Γενικά περί πολυτόπων Bασικές έννοιες Κυκλικά-cycle πολύτοπα H συνθήκη του Gale Δυϊκά κυκλικά πολύτοπα Παραγωγή των πινάκων του παιγνίου Παραγωγή πίνακα κερδών για τον P l Παραγωγή πίνακα κερδών για τον P l Σημεία ισορροπίας του παιγνίου Tα ειδικά μονοπάτια π(d, 1) και π(d, 2d) To μονοπάτι π(d, 1)

8 4.4.2 Το μονοπάτι π(d, 2d) Σύνθεση μονοπατιών Μήκη των LH μονοπατίων Το μικρότερο μονοπάτι Εύρεση Νah σημείων ισορροπίας με τη βοήθεια των δεικτοδοτημένων συμβολοσειρών Gale Δεικτοδοτημένες συμβολοσειρές Gale Αναγωγή στο πλήρες ταίριασμα Εφαρμογή των δεικτοδοτημένων συμβολοσειρών Gale σε παίνγια Κατασκευή του πολυτόπου Αντιστοίχιση του 0 στο P Μεικτές στρατηγικές στο νέο πολύτοπο Συμμετρικά παίγνια Εφαρμογή και σε άλλα παίγνια Παίνγια μοναδιαίου διανύσματος Imitation game Κατασκευή παιγνίων H κλάση πολυπλοκότητας PPAD Οι κλάσεις PPA και PPAD H κλάση PPA Η κλάση PPAD Πληρότητα για την κλαση PPAD To 3D-SPERNER είναι PPAD-πλήρες To πρόβλημα BROUWER To BROUWER ανήκει στο PPAD To BROUWER είναι PPAD πλήρες To πρόβλημα 2ΝΑSH Λογική της αναγωγής Βασικά στοιχεία της αναγωγής Τα κέρδη του G και η κλάση παιγνίων L Οι κατασκευές Kατασκευή του παιγνίου G H αναγωγή Τα Gale tring και η κλάση PPAD Συμπεράσματα Αʹ Παράρτημα A: Moνοπάτια του Lemke - Howon 81 Βʹ Παράρτημα Β: Παραδείγματα για την χειρότερη περίπτωση 89 Βʹ.1 Kατασκευή του παιγνίου Βʹ.2 To γράφημα P Q για το παραπάνω παίγνιο Βʹ.2.1 Το μονοπάτι π(2, 1) Βʹ.2.2 Το μονοπάτι π(2, 2) Βʹ.2.3 Το μονοπάτι π(2, 3) Βʹ.2.4 Το μονοπάτι π(2, 4) Βʹ.3 Κατασκευή πινάκων κερδών για τη χειρότερη περίπτωση του Lemke - Howon, υλοποίηση σε MATLAB Βʹ.4 To παίγνιο

9 Βʹ.4.1 Πίνακες κερδών Βʹ.4.2 Tα μονοπάτια του Lemke - Howon Βʹ.5 Μήκη μονοπατιών για διάφορα αρχικούς δείκτες που λείπουν Αναφορές 100 9

10 . 10

11 1 Εισαγωγή Η θεωρία παιγνίων μοντελοποιεί στρατηγικές καταστάσεις, ή παίγνια, που η επιτυχία του κάθε ατόμου για τις επιλογές του εξαρτάται από τις επιλογές και των άλλων. Χρησιμοποιείται τόσο στις κοινωνικές επιστήμες (οικονομικά, management, επιχειρησιακή έρευνα, πολιτικές επιστήμες) όσο και στις θετικές επιστήμες (λόγική, στατιστική, computer ience) καθώς και στη βιολογία (εξελικτική βιολογία, οικολογία). Παρόλο που αρχικά αναπτύχθηκε για την ανάλυση καταστάσεων που το κέρδος του κάθε εμπλεκομένου ήταν η απώλεια του αντιπάλου του (zero um game), επεκτάθηκε σε ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών που μπορούν να διαχωριστούν με βάση πολλά κριτήρια. Οι παραδοσιακές εφαρμογές της θεωρίας παιγνίων καθορίζουν και μελετούν τα σημεία ισορροπίας (equilibria) των παιγνίων αυτών. Σε ένα σημείο ισορροπίας κάθε παίκτης έχει υιοθετήσει μια στρατηγική που δεν μπορεί να αυξήσει την ωφέλειά του δεδομένων των στρατηγικών των υπόλοιπων παικτών. Έχουν προταθεί αρκετοί διαφορετικοί ορισμοί για το σημείο ισορροπίας με γνωστότερο αυτόν που προτάθηκε από τον Nah[16]. Πρόκειται για έναν συνδυασμό στρατηγικών, μία για κάθε παίκτη, όπου δεν υπάρχει παίκτης που να αυξήσει την αναμενόμενη ωφέλειά του αν αλλάξει τη στρατηγική του. Η αλγοριθμική θεωρία παιγνίων είναι ένας σχετικά νέος τομέας που βρίσκεται στην τομή της κλασσικής θεωρίας παιγνίων και της θεωρίας του υπολογισμού. Η περιοχή της αλγοριθμικής θεωρίας παιγνίων έχει πολλές διαστάσεις με περισσότερο προφανή αυτή των υπολογιστικών ζητημάτων της θεωρίας παιγνίων. Ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα που εντάσσεται εδώ είναι το πρόβλημα υπολογισμού μιας ισορροπίας Nah, καθώς η απόδειξη ύπαρξης ισορροπιών Nah είναι κατασκευαστική και δεν υπονοεί κάποιον πολυωνυμικό αλγόριθμο υπολογισμού τους. 1.1 Ιστορική αναδρομή Τα πρώτα παραδείγματα από παιχνίδια δύο παικτών αναφέρθηκαν πολύ πριν από την ανάπτυξη της μοντέρνας μαθηματικής επιστήμης της θεωρίας παιγνίων. Η πρώτη γνωστή αναφορά για τη θεωρία παιγνίων εμφανίζεται σε ένα γράμμα από τον Jame Waldegrave το Στο γράμμα αυτό, ο Waldergrave παρουσιάζει μια minimax μεικτή στρατηγική για ένα παιχνίδι καρτών δύο παικτών. Ο Antoine Augutin Cournot, το 1838, όρισε ένα διπώλιο και παρουσίασε μία λύση που είναι μια πιο αυστηρή εκδοχή του Nah σημείου ισορροπίας. Ο Δανός μαθηματικός Zeuthen απέδειξε ότι ένα μαθηματικό μοντέλο έχει μια νικηφόρα στρατηγική χρησιμοποιώντας το δεύτερο θεώρημα σταθερού σημείου του Brouwer. Η θεωρία παιγνίων ουσιαστικά δεν υπήρχε σαν ξεχωριστή επιστήμη μέχρι που ο John von Neumann[23] τη θεμελίωσε το 1928 χρησιμοποιώντας το θεώρημα σταθερού σημείου του Brouwer, που έγινε μία γενική μέθοδος στη θεωρία παιγνίων και στα οικονομικά μαθηματικά. Τον ακολούθησε το 1944 ο Okar Morgeten[24], με τη συνεργασία τους για τη συγγραφή του βιβλίου "Theory of Game and Economic Behavior", όπου όρισαν παίγνια με πολλούς παίκτες. Η δεύτερη έκδοση του βιβλίου θεμελίωσε αξιωματικά το αναμενόμενο όφελος, πράγμα που βοήθησε τους στατιστικούς και τους οικονομολόγους να αντιμετωπίσουν τη θεωρία αποφάσεων υπό αβεβαιότητα. Αυτή η θεμελιώδης εργασία περιέχει μία μέθοδο για την εύρεση αμοιβαία αποδεκτών λύσεων για παίγνια δύο παικτών μηδενικού αθροίσματος. Αυτή τη περίοδο η έρευνα επικεντρώθηκε στην συνεργατική (cooperative) θεωρία παιγνίων, που αναλύει τις βέλτιστες στρατηγικές θεωρώντας ότι μπορούν να γίνουν συμφωνίες μεταξύ των παικτών. To 1950 ο μαθηματικός John Nah έδωσε μια νέα διάσταση στη θεωρία παιγνίων, εισάγωντας την έννοια της ισορροπίας, γνωστή πλέον ως ισορροπία Nah (NE). Περιέγραψε επίσης μια ευρεία 11

12 κλάση παιγνίων που όλα έχουν μια τέτοια ισορροπία. Αμέσως μετά τη δημοσίευση του Nah, διάφορα παιγνιοθεωρητικά μοντέλα άρχισαν να χρησιμοποιούνται στην οικονομική θεωρία και την πολιτική επιστήμη. Το 1965 ο οικονομολόγος Reinhard Selten διατύπωσε μια νέα έννοια ισορροπίας, εκλεπτύνοντας την ισορροπία Nah. Το 1967 ο οικονομολόγος John Haranyi ανέπτυξε τις αρχές που διέπουν τα παίγνια στα οποία οι παίκτες έχουν ατελή πληροφόρηση. Κατά τη δεκαετία του 1970 η θεωρία παιγνίων άρχισε να εφαρμόζεται συστηματικά στη βιολογία, κυρίως ως αποτέλεσμα της εργασίας του βιολόγου John Maynard Smith, που εισήγαγε την έννοια της εξελικτικά σταθερής στρατηγικής. Από τότε, οι παιγνιοθεωρητικές μέθοδοι άρχισαν να χρησιμοποιούνται σε πολλά πεδία των οικονομικών, των κοινωνικών και των επιστημών συμπεριφοράς. Το 1994 απενεμήθη το βραβείο Nobel οικονομικών επιστημών στους John Haranyi, John Nah και Reinhard Selten "για την πρωτοποριακή ανάλυση ισορροπιών στη θεωρία μη συνεργατικών παιγνίων". Το 2005 τιμήθηκαν με το ίδιο βραβείο οι Thoma Schelling και Robert Aumann "επειδή εμπλούτισαν την αντίληψη μας σχετικά με τις έννοιες του ανταγωνισμού και της συνεργασίας μέσω της παιγνιοθεωρητικής ανάλυσης". Τους ακολούθησαν το 2007 οι Roger Myeron, Leonid Hurwicz και Eric Makin "για τη θεμελίωση της θεωρίας σχεδιασμού μηχανισμών". 1.2 Βασικές έννοιες Ορισμός παιγνίου Ο βασικός τρόπος αναπαράστασης ενός παιγνίου είναι σε στρατηγική μορφή ή αλλιώς κανονική μορφή (normal from). Ορισμός 1.1. Ένα παίγνιο n παικτών σε στρατηγική μορφή αποτελείται από τα παρακάτω: 1. Ένα σύνολο N = {1, 2,..., n} παικτών. 2. Ο κάθε παίκτης i N έχει ένα πεπερασμένο σύνολο καθαρών στρατηγικών (pure trategie) S i = {1,..., m i }. Ορίζουμε σαν S := S 1 S 2... S n το καρτεσιανό γινόμενο των καθαρών στρατηγικών όλων των παικτών. Δηλαδή, τον κάθε πιθανό συνδυασμό καθαρών στρατηγικών των n παικτών. Δηλαδή, σε ένα προφίλ καθαρών στρατηγικών S ο πρώτος παίκτης έχει διαλέξει τη στρατηγική 1 S 1, o δεύτερος την 2 S 2,, ο n-oστός την n S n. 3. O κάθε παίκτης i N, έχει μια συνάρτηση ωφέλειας u i : S R που περιγράφει το κέρδος u i ( 1,..., n ) του παίκτη i για οποιoδήποτε συνδυασμό = ( 1, 2,..., n ) S. Αξίζει να σημειωθεί ότι το κέρδος του κάθε παίκτη εξαρτάται από το σύνολο των στρατηγικών που θα επιλεγούν από όλους τους παίκτες και όχι μόνο από τη δική του επιλογή Επιλογή στρατηγικών Ο κάθε παίκτης μπορεί να επιλέξει είτε μία μόνο στρατηγική για να παίξει, δηλαδή να παίξει καθαρά, ή να επιλέξει πιθανοτικά ανάμεσα σε περισσότερες από μία στρατηγικές, δηλαδή να παίξει μεικτά. Ορισμός 1.2. Μια μεικτή στρατηγική x i για τον παίκτη i με σύνολο στρατηγικών S i = {1,..., m i } είναι μια κατανομή πιθανότητας στο S i. Με άλλα λόγια, είναι ένα διάνυσμα x i = (x i (1),..., x i (m i )) έτσι ώστε x i (j) 0 για 1 j m i. Πρέπει να ισχύει ότι x i (1) x i (m i ) = 1. 12

13 Αν X i είναι το σύνολο των μεικτών στρατηγικών του παίκτη i, δηλαδή όλες οι δυνατές κατανομές πιθανότητας πάνω στις m i καθαρές στρατηγικές του, τότε για τους n παίκτες το X = X 1... X n είναι το σύνολο όλων των δυνατών συνδιασμών των μεικτών στρατηγικών. Ο συμβολισμός x i σημαίνει τις στρατηγικές όλων εκτός του παίκτη i. Δηλαδή, αν x = (x 1,..., x n ) X τότε x i = (x 1,..., x i 1, x i+1,..., x n ). Για μία μεικτή στρατηγική y i X i ορίζουμε το (y i, x i ) σαν το (x 1,..., x i 1, y i, x i+1,..., x n ). Δηλαδή, όλοι οι παίκτες παίζουν τις μεικτές στρατηγικές που έχουν στο x ενώ ο παίκτης i αλλάζει τη στρατηγική του από x i σε y i Σύνολο υποστήριξης - Support ενός παίκτη Το σύνολο υποστήριξης του παίκτη i για μία μεικτή στρατηγική x i ορίζεται σαν το σύνολο των καθαρών στρατηγικών που έχουν θετική πιθανότητα να παιχτούν. Δηλαδή, για κάποιο x i το στήριγμα είναι το Sp i = {j x i (j) > 0} Αναμενόμενο κέρδος Το αναμενόμενο κέρδος για τον παίκτη i δείχνει τι περιμένει να κερδίσει, δεδομένου ενός παιξίματος x = (x 1,..., x n ) X. U i (x) = S x() u i () (1.1) Σκοπός του κάθε παίκτη είναι να μεγιστοποιήσει το κέρδος του Βέλτιστη απόκριση - Bet Repone Mια μεικτή στρατηγική z i είναι βέλτιστη απόκριση για τον παίκτη i στο παίξιμο x i αν για όλα τα y i X i ισχύει: U i ((z i, x i )) U i ((y i, x i )) (1.2) Δηλαδή, με τη βέλτιστη απόκριση μεγιστοποιείται το αναμενόμενο κέρδος του. Αν οποιoσδήποτε παίκτης γνώριζε εκ των προτέρων τι στρατηγικές θα παίξουν οι αντίπαλοί του τότε θα επέλεγε μια στρατηγική που είναι βέλτιστη απόκριση. 1.3 Λύση ενός παιγνίου Λύση ενός παιγνίου θεωρείται μια κατάσταση όπου όλοι οι παίκτες καταλήγουν σε μία στρατηγική, αγνή ή μεικτή, και δεν την αλλάζουν γιατί δεν μπορούν να αυξήσουν το κέρδος τους Λύση Κυρίαρχης Στρατηγικής - Dominant Strategy olution Στο παιχνίδι που έχει λύση της παραπάνω μορφής κάθε παίκτης έχει μία μοναδική βέλτιστη στρατηγική, ανεξάρτητα με το τι θα παίξουν οι υπόλοιποι παίκτες. Δηλαδή, για κάθε παίκτη i υπάρχει στρατηγική y έτσι ώστε για κάθε στρατηγική z διαφορετική της y να ισχύει: u i (y i, x i ) u i (z i, x i ) (1.3) Είναι σημαντικό να παρατηρήσουμε ότι η λύση της κυρίαρχης στρατηγικής μπορεί να μη δίνει τα βέλτιστο κέδρος σε κανέναν από τους παίκτες. Επίσης, η υπάρξη μιας και μόνο κυρίαρχης στρατηγικής για κάθε παίκτη είναι ένας πολύ αυστηρός περιορισμός για το παιχνίδι και πολύ λίγα παίγνια ικανοποιούν τη συνθήκη αυτή. 13

14 1.3.2 Αγνό σημείο ισορροπίας κατα Nah Από τη στιγμή που τα παίγνια έχουν σπάνια την ιδιότητα της κυρίαρχης στρατηγικής, επρέπε να βρεθεί μια λύση λιγότερο αυστηρή και περισσότερο εφαρμόσιμη. Μια επιθυμητή λύση θα ήταν μία όπου κάθε παίκτης παίζει σύμφωνα με τα κινητρά του, μεγιστοποιώντας το δικό του κέρδος. Η ιδέα ήρθε από τον Nah. Το σημείο ισορροπίας (equilibrium) που πρότεινε, είναι μία λύση που είναι σταθερή, δηλαδή κανένας από τους παίκτες δεν βελτιώνει το κέρδος του αν αποκλίνει μονομερώς από αυτό το σημείο ισορροπίας, επομένως δεν τον συμφέρει να αλλάξει στρατηγική. Ένα διάνυσμα αγνών στρατηγικών S ονομάζεται καθαρό σημείο ισορροπίας κατά Nah (pure Nah equilibrium) αν για όλους τους παίκτες i και για κάθε εναλλακτική στρατηγική i Si, έχουμε ότι u i ( i, i ) u i ( i, i ) (1.4) Δηλαδή, κανένας παίκτης i μπορεί να αλλάξει στρατηγική από την i στην i και να βελτιώσει το κέρδος του, υποθέτοντας ότι οι υπόλοιποι παίκτες παραμένουν στη στρατηγική. Προφανώς, μια λύση κυρίαρχης στρατηγικής είναι ένα καθαρό σημείο ισορροπίας κατά Nah. Επιπλέον, αν η λύση είναι αυστηρά κυρίαρχη (trictly dominating), δηλαδή αν αλλάζοντας σ'αυτή βελτιώνεται πάντα το αποτέλεσμα, αποτελεί και το μοναδικό καθαρό σημείο ισορροπίας κατά Nah του παιγνίου. Παρόλα αυτά, τα σημεία ισορροπίας κατά Nah μπορεί να μην είναι μοναδικά για το παίγνιο. Γνωρίζουμε από πριν ότι το σημείο ισορροπίας Νah μπορεί να μην είναι βέλτιστο από πλευράς κέρδους, και μάλιστα σε παίγνια με περισσότερα από ένα σημεία ισορροπίας μπορεί να υπάρχουν μεγάλες διαφορές στα κέρδη των παικτών ανάμεσα στα σημεία αυτά Μεικτό σημείο ισορροπίας κατα Nah Στους παραπάνω ορισμούς θεωρούσαμε ότι οι παίκτες επιλέγουν μόνο μία στρατηγική για να παίξουν και γι'αυτό τα ονομάσαμε αγνά σημεία ισορροπίας. Όταν οι παίκτες παίζουν μεικτές στρατηγικές έχουν σαν γνώμονα το αναμένόμενο κέρδος. Ορισμός 1.3. Για ένα παίγνιο n παικτών το διάνυσμα στρατηγικών x = (x 1,..., x n ) X είναι ένα μεικτό σημείο ισορροπίας κατά Nah, αν για κάθε παίκτη i το x i είναι βέλτιστη απόκριση στο x i. O Nah[16] το 1951 βασιζόμενος στο θεώρημα σταθερού σημείου του Brouwer απέδειξε ότι κάθε παίγνιο με πεπερασμένο αριθμό παικτών και πεπερασμένο σύνολο στρατηγικών έχει τουλάχιστον ένα Nah σημείο ισορροπίας μεικτών στρατηγικών. Το ότι ο Νah απέδειξε ότι κάθε παίγνιο έχει ένα σημείο της παραπάνω μορφής έκλεισε κατά κάποιο τρόπο το πρώτο κομμάτι της θεωρίας παιγνίων που έπρεπε να καθιερωθεί μια λύση κοινώς αποδεκτή, αλλά άνοιξε ένα νέο κομμάτι που ασχολούνταν με την εύρευση τέτοιων σημείων ισορροπίας, πράγμα που αποδείχθηκε τελικά αρκετά δύσκολο Άλλα σημεία ισορροπίας Μετά από τον ορισμό του Nah ακολούθησαν και άλλοι, που βασίστηκαν βέβαια πάνω στον ορισμό του Nah, με σκοπό να απλοποιήσουν ακόμη περισσότερο την ιδέα του ισορροπίας ούτως ώστε να διευκολυνθούμε στην εύρεση τους. 14

15 Correlated σημεία ισορροπίας Σ'αυτό το είδος των σημείων ισορροπίας οι παίκτες υπακούν σε έναν παρατηρητή του παιγνίου που συμβουλέυει τον κάθε παίκτη τι να παίξει. Βασική προϋπόθεση είναι ότι ο παρατηρητής είναι αξιόπιστος και αμερόληπτος για όλους τους παίκτες. Έτσι, αν η μεικτή στρατηγική που θα προταθεί από τον παρατηρητή ακολουθηθεί από όλους τους παίκτες, τότε είναι η βέλτιστη για όλους. Τα παραπάνω οδήγησαν τον Aumann to 1974 να δώσει τον παρακάτω ορισμό για το correlated equilibrium: Ορισμός 1.4. Ένα correlated σημείο ισορροπίας είναι μια κατανομή πιθανότητας p στο χώρο των στρατηγικών των παικτών για την οποία ισχύουν οι παρακάτω συνθήκες: Για κάθε παίκτη i και κάθε δύο διαφορετικές στρατηγικές j, j του i, υπό την προϋπόθεση ότι η στρατηγική j υπάρχει στη κατανομή p, το αναμενόμενο κέρδος παίζοντας την j είναι μεγαλύτερο ή ίσο από αυτό της j. Προσεγγιστικά σημεία ισορροπίας - Approximate equilibria Έστω ɛ > 0 ένας πραγματικός αριθμός. Ένα ɛ-προσεγγιστικό σημείο ισορροπίας κατά Nah είναι ένα διάνυσμα μεικτών στρατηγικών έτσι ώστε καμία στρατηγική που αποκλίνει από αυτή δε μπορεί να βελτιώσει το κέρδος παραπάνω από ɛ. Αξίζει να παρατηρήσουμε ότι ένα ɛ-προσεγγιστικό σημείο ισορροπίας κατά Nah μπορεί να είναι πολύ κοντά αλλά και μακριά από ένα πραγματικό σημείο ισορροπίας Nah. Η έννοια του παραπάνω σημείων ισορροπίας είναι αναγκαία, καθώς τα παίγνια δύο παικτών μπορούν να έχουν πάντα ρητά Nah σημεία ισορροπίας, ενώ παίγνια με περισσότερους παίκτες μπορεί να έχουν μόνο άρρητα. Συνεπώς, κάθε αναγωγή των τελευταίων σε παίγνια δύο παικτών απαιτούν κάποιου είδους προσέγγιση. 15

16 . 16

17 2 Παίγνια Διπίνακα - Bimatrix game Παίγνια διπίνακα ονομάζουμε τα παίγνια μεταξύ δύο παικτών. Σύμφωνα με τον αρχικό ορισμό για το παίγνιο χρειαζόμαστε το σύνολο των στρατηγικών για τον κάθε παίκτη και το κέρδος του για κάθε πιθανό συνδιασμό στρατηγικών. O συνδυασμός που επιλέγουν οι παίκτες θα ονομάζεται προφίλ στρατηγικών. 2.1 Στρατηγικές Εδώ έχουμε 2 παίκτες τον P l 1 με στρατηγικές που ονομάζονται M = {1,..., m} και τον P l 2 με τις στρατηγικές N = {1,..., n}. Είναι βολικό να μετονομάσουμε τις στρατηγικές του P l 2 στο σύνολο N = {m + 1,..., m + n}, ούτως ώστε να μη χρειάζεται να προσδιορίζουμε σε ποιον παίκτη ανήκει η κάθε στρατηγική. Μία μεικτή στρατηγική θα αναπαριστάται με ένα διάνυσμα στήλη m στοιχείων για τον P l 1 και n στοιχείων για τον P l Πίνακες κερδών Τα κέρδη του καθενός μπορούν να αναπαρασταθούν σε δύο πίνακες A και B μεγέθους m n όπου οι γραμμές αντιστοιχούν στις αγνές στρατηγικές του P l 1 και οι στήλες στις αγνές στρατηγικές του P l 2. Το στοιχείο A(i, j) αντιπροσωπεύει το κέρδος του P l 1 αν αυτός παίξει τη στρατηγική i M και ο P l 2 παίξει τη στρατηγική j N. Αντίστοιχα το κέρδος του P l 2 για το αντίστοιχο παίξιμο αντιστοιχεί στο στοιχείο B(i, j). Ένα τέτοιο παίγνιο μπορεί απλά να προσδιοριστεί σαν (A, B). Έστω X το σύνολο όλων των δυνατών κατανομών πιθανότητας πάνω στις στρατηγικές του P l 1 και Y το σύνολο των κατανομών πιθανότητας για τον P l 2. Mε x X θα συμβολίζουμε μια μεικτή στρατηγική του P l 1 και με y Y μια μεικτή στρατηγική του P l 2. Στην ουσία το x είναι ένα διάνυσμα m θέσεων, δηλαδή x = (x 1, x 2,..., x m ) και το y ένα διάνυσμα n θέσεων, y = (y 1, y 2,..., y n ) όπου το άρθοισμα των στοιχείων του κάθε διανύσματος ισούται με 1, αφού πρόκειται για κατανομή πιθανότητας, δηλαδή m n x i = 1 και y j = 1. i=1 j=1 Το αναμενόμενο κέρδος του κάθε παίκτη εξαρτάται τόσο από τον τρόπο κατανομής των πιθανοτήτων πάνω στις δικές του στρατηγικές, όσο και στην επιλογή της κατανομής των πιθανοτήτων του αντιπάλου. Έτσι για τον P l 1 το αναμενόμενο κέρδος, σύμφωνα με τον τύπο 1.1, ισούται με x T Ay και για τον P l 2 ισούται x T By. 2.3 Nah σημείο ισορροπίας Ένα ζεύγος κατανομών πιθανότητας (x, y ), x X, y Y είναι σημείο ισορροπίας κατά Nah αν κανένας από τους δύο παίκτες δεν μπορεί να αυξήσει το κέρδος του αλλάζοντας μόνο αυτός τη στρατηγική του. Δηλαδή, θα ισχύει ότι x T Ay x T Ay, x X x T By x T By, y Y To θεώρημα του Nah ισχύει και για τα παίνγια δύο παικτών και μας λέει ουσιαστικά ότι οποιοδήποτε ζεύγος πινάκων A, B θα έχει τουλάχιστον ένα σημείο ισορροπίας κατά Nah. 17

18 Χωρίς περιορισμό της γενικότητας μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι πίνακες A, B έχουν όλα τα στοιχεία τους μεγαλύτερα ή ίσα του μηδενός. Ακόμη και αν δεν ίσχυε η παραπάνω παραδοχή - δηλαδή οι A, B είχαν και αρνητικά στοιχεία-, μπορούμε να τους μετασχηματήσουμε στους A, B, προσθέτοντας τον κατάλληλο αριθμό στον κάθε πίνακα, χωρίς να αλλάξουν τα σημεία ισορροπίας του παιγνίου. 2.4 Βέλτιστη απόκριση H βέλτιστη απόκριση του P l 1 στη στρατηγική y του P l 2 είναι η μεικτή στρατηγική x που μεγιστοποιεί το αναμενόμενο κέρδος x T Ay. Ένα ζεύγος στρατηγικών (x, y) είναι Nah σημείο ισορροπίας (NE) αν το ένα αποτελεί βέλτιστη απόκριση του άλλου. Eπειδή όπως έχουμε προαναφέρει σε κάθε παίγνιο υπάρχει τουλάχιστον ένα Nah σημείο ισορροπίας, θα υπάρχουν πάντα δύο βέλτιστες αποκρίσεις που η μία θα είναι βέλτιστη απόκριση της άλλης. Έτσι προκύπτει ένας ισοδύναμος ορισμός για το Nah σημείο ισορροπίας. Πρόταση 2.1. Έστω ένα ζεύγος στρατηγικών (x, y) μεικτών στρατηγικών για τους δύο παίκτες αντίστοιχα. Με (Ay) i ορίζουμε το i-οστό στοιχείο του διανύσματος Ay, που είναι το αναμενόμενο κέρδος για τον P l 1 όταν θα παίξει τη γραμμή i. Τότε το x είναι βέλτιστη στο y αν και μόνον αν για κάθε i M ισχύει: x i > 0 = (Ay) i = u = max{(ay) k k M} (2.1) Απόδειξη. Ισχύει ότι: x T Ay = i M x i (Ay) i = i M x i (u (u (Ay) i )) = u i M x i (u (Ay) i ) Έτσι x T Ay u επειδή x i 0 και u (Ay) i 0 για κάθε i M, και x T Ay = u αν και μόνον αν το x i > 0 που υποδηλώνει ότι (Ay) i = u. 2.5 Παράδειγμα Για να γίνουν όλα τα παραπάνω αντιληπτά θα μας βοηθήσει το παρακάτω παράδειγμα. Θεωρούμε το 3 2 πάιγνιο (A, B) όπου A = 2 5 B = 2 6 (2.2) Δηλαδή, ο P l 1 έχει σύνολο στρατηγικών το M = {1, 2, 3} και ο P l 2 έχει το N = {4, 5}. Αν ο P l 1 παίξει 2 και ο P l 2 παίξει 5, τότε ο P l 1 θα έχει κέρδος 5 και ο P l 2 κέρδος 6. Αν το παίγνιο φτάσει σ'αυτή την κατάσταση, δηλαδή ο P l 1 γνωρίζει ότι ο P l 2 θα παίξει 5 και ο P l 2 γνωρίζει ότι ο αντίπαλός του θα παίξει 2, η βέλτιστη απόκριση για τον P l 2 είναι να παραμείνει σταθερός, δεδομένου ότι ο αντίπαλος παραμένει σταθερός, καθώς δε μπορεί να αυξήσει παραπάνω το κέρδος του (βρίσκεται δηλαδή σε βέλτιστη απόκριση). Αντίθετα,ο P l 1 συμφέρει να αλλάξει τη στρατηγική του σε 3 καθώς έτσι αυξάνει το κέρδος του σε 6. Αν γίνει όμως αυτό, το κέρδος του P l 2 πέφτει σε 1 και τον συμφέρει να αλλάξει και αυτός τη στρατηγική του σε 4. Αυτή τη φορά ο P l 1 ξαναλλάζει στρατηγική πηγαίνοντας στην 1. Παρατηρούμε ότι με αυτό το τρόπο οι παίκτες έφτασαν σε καθαρό NE το (x, y) = ((1, 0, 0), (1, 0)) καθώς η στρατηγική του κάθε παίκτη είναι βέλτιστη απόκριση στη στρατηγική του αντιπάλου του. 18

19 Αξίζει να παρατηρήσουμε ότι στην αρχική κατάσταση το κέρδος και για τους δύο παίκτες ήταν μεγαλύτερο από ότι είναι στο NE. Επίσης πρέπει να τονιστεί ότι η παραπάνω διαδικασία δεν οδηγεί πάντα σε NE, καθώς αφενός το παίγνιο μπορεί να μην έχει αγνό NE και αφετέρου μπορεί να δημιουργηθεί ένας κύκλος από βέλτιστες αποκρίσεις που θα οδηγήσει στην αρχική κατάσταση (ακόμη και όταν υπάρχει αγνό ΝΕ στο παίγνιο). Δηλαδή, ο κύκλος αποφεύγει τις αμοιβαίες βέλτιστες αποκρίσεις, που είναι και καθαρό Nah σημείο ισορροπίας. Το παραπάνω παίγνιο έχει τρία ΝΕ, ένα καθαρό και δύο μεικτά. Εκτός από το αγνό που παρουσιάστηκε παραπάνω, τα άλλα δύο ΝΕ είναι τα: ((4/5, 1/5, 0), (2/3, 1/3)) με σύνολο υποστήριξης {1, 2} για τον P l 1 και {4, 5} για τον P l 2 ((0, 1/3, 2/3), (1/3, 2/3)) με σύνολο υποστήριξης {2, 3} για τον P l 1 και {4, 5} για τον P l 2. Εύκολα μπορούμε να εφαρμόσουμε τη συνθήκη της βέλτιστης απόκρισης και να την επαληθεύσουμε, επαληθεύοντας ταυτόχρονα ότι είναι και Νah σημείο ισορροπίας (αφού κάθε στρατηγική είναι βέλτιστη απόκριση για την άλλη). Αναλυτικότερα, για το ((0, 1/3, 2/3), (1/3, 2/3)) έχουμε: Για τον P l 1 : Για τον P l 2 : 3 3 ( 1 ) 3 Ay = = x T B = ( ) = ( x 1 = 0 x 2 > 0 x 3 > 0 Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο μπορούμε να ελέγξουμε αν ο τελευταίος συνδιασμός στρατηγικών είναι πράγματι ένα ΝΕ. Παρατηρούμε ότι είναι εύκολο να ελέγξουμε αν ένα ζεύγος στρατηγικών (x, y) αποτελεί ΝΕ για ένα παίγνιο, όπου λέγοντας εύκολο εννοούμε ότι χρειάζεται πολυωνυμικός χρόνος -πολυωνυμικός αριθμός πράξεων- για να γίνει ο σχετικός έλεγχος. Εδώ θα μπορούσε κάποιος να σκεφτεί ένα πρώτο απλό αλγόριθμο για την εύρεση ΝΕ σε παίγνια δύο παικτών, χρησιμοποιώντας τη σχέση 2.1: Για κάθε πιθανό προφίλ στρατηγικών έλεγξε με τον παραπάνω τύπο αν αποτελεί η μία βέλτιστη απόκριση στην άλλη. Βέβαια, ο αλγόριθμος αυτός είναι μη χρηστικός, διότι μιλάμε για κατανομές πιθανοτήτων και έχουμε πάρα πολλές δυνατές αποτιμήσεις πιθανοτήτων για τον κάθε παίκτη. Παρόλα αυτά, βλέπουμε ότι το πρόβλημα μοιάζει κάπως με ένα πρόβλημα γραμμικού προγραμματισμού, δηλαδή έχουμε πάρα πολλά σημεία που ικανοποιούν τους περιοσιμούς που θέτουμε, αλλά εμείς ψάχνουμε μόνο στα ακραία σημεία. Και σε αυτήν την περίπωση θα ψάξουμε, με κάποιο τρόπο, μόνο σε αρκαίες τιμές πιθανοτήτων πάνω στις στρατηγικές Μη εκφυλισμένα - Nondegenerate παίγνια Στο παραπάνω παίγνιο παρατηρούμε επίσης ότι σε κάθε Νah σημείο ισορροπίας οι παίκτες παίζουν τον ίδιο αριθμό στρατηγικών. Αυτή η παρατήρηση μας οδηγει στον παρακάτω ορισμό. )

20 Ορισμός 2.2. Ένα παίγνιο δύο παικτών ονομάζεται μη εκφυλισμένο αν καμία μεικτή στρατηγική με σύνολο υποστήριξης μεγέθους k δεν έχει παραπάνω από k βέλτιστες αποκρίσεις. Πρόταση 2.3. Σε οποιοδήποτε Nah σημείο ισορροπίας (x, y) ενός μη εκφυλισμένου παιγνίου δύο παικτών τα x και y έχουν σύνολο υποστήριξης ίσου μεγέθους. Με βάση την παραπάνω πρόταση κάποιος θα μπορούσε να προτείνει ένα βελτιωμένο αλγόριθμο για την εύρεση ΝΕ: Για κάθε k = 1,..., min{ N, M } και για κάθε ζευγάρι στηριγμάτων (I, J) μεγέθους k, όπου I M και J N, λύσε τις εξισώσεις i I x i b ij = v με j J i I x i = 1 j J a ij y j = u με i I j J y j = 1 και έλεγξε αν x i 0, i I και y j 0, j J και ότι τα x και y είναι βέλτιστη απόκριση το ένα για το άλλο. Oι παραπάνω γραμμικές εξισώσεις μπορεί να μην έχουν λύση κάποιες φορές και αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει ΝΕ για το παίγνιο με αυτά τα σύνολα υποστήριξης. Έστω ότι θέλουμε να ελέγξουμε αν τα σύνολα υποστήριξης Sp 1 = {1, 2} και Sp 2 = {4, 5} οδηγούν σε ΝΕ. Σύμφωνα με τον παραπάνω αλγόριθμο έχουμε να λύσουμε τις ακόλουθες εξισώσεις: 3x 1 + 2x 2 = v 2x 1 + 6x 2 = v x 1 + x 2 = 1 Λύνοντας τις εξισώσεις ως προς x 1 και x 2 βρίσκουμε ότι x 1 = 4/5 και x 2 = 1/5 που ικανοποιούν τη σχέση x i 0, i = {1, 2}. Το v δεν επηρρεάζει τις εξισώσεις και μπορούμε να το απλοποιήσουμε. Άλλωστε, το v θα το υπολογίσουμε μετά, για να δούμε ότι πράγματι η κατανομή πιθανοτήτων που βρήκαμε σε αυτό το σύνολο υποστήριξης αποτελεί όντως βέλτιστη απόκριση. Eπίσης έχουμε και τις εξισώσεις: 3y 4 + 3y 5 = u 2y 4 + 3y 5 = u y 4 + y 5 = 1 Λύνοντας και αυτές τις εξισώσεις βρίσκουμε y 4 = 2/3 και y 5 = 1/3 που ικανοποιούν τη σχέση y j 0, j = {4, 5}. Το μόνο που μένει τώρα να ελέγξουμε είναι αν το ένα είναι βέλτιστη απόκριση στο άλλο. Χρησιμοποιώντας την προηγούμενη μέθοδο βρίσκουμε ότι Ay = (3, 3, 2) και x T B = (14/5, 14/5) που συμφωνεί με τον ορισμό 2.1 της βέλτιστης απόκρισης, οπότε βρήκαμε ένα Nah σημείο ισορροπίας. 20

21 Αν προσπαθήσουμε να εφαρμόσουμε τον παραπάνω αλγόριθμο στο σύνολο υποστήριξης του P l 1, Sp 1 = {1, 3} παίρνουμε τις εξισώσεις 3x 1 + 3x 2 = v 2x 1 + x 2 = v x 1 + x 2 = 1 που έχουν σαν λύση x 1 = 2 και x 3 = 1, πράγμα που μας κάνει να απορρίψουμε τον παραπάνω συνδιασμό από υποψήφιο για NE, καθώς δεν πρόκειται για κατανομή πιθανότητας. Αναμφίβολα, ο αλγόριθμος αυτός μειώνει τις επαναλήψεις σε σχέση με τον προηγούμενο που έλεγχε κάθε πιθανή κατανομή, αλλά δε παύει να απαίτει και αυτός εκθετικό αριθμό επαναλήψεων αν σκεφτεί κανείς ότι μόνο για τον παίκτη με τις λιγότερες στρατηγικές, έστω k, έχουμε 2 k υποψήφια σύνολα υποστήριξης. Το πρόβλημα στον αλγόριθμο αυτό είναι ότι ελέγχονται πολλά ζευγάρια συνόλων υποστήριξης που δεν είναι βέλτιστη απόκριση το ένα για το άλλο. Μία πιθανή βελτίωση είναι αν περιορίσουμε τον έλεγχο μόνο σε σύνολα υποστήριξης που είναι βέλτιστες αποκρίσεις. 2.6 Παίγνια διπίνακα σαν προβλήμα γραμμικού προγραμματισμού Αν ξεχάσουμε προς στιγμή ότι αναφερόμαστε σε παίγνια, μπορούμε να δούμε ότι παραπάνω έχουμε περιγράψει δύο προβλήματα γραμμικού προγραμματισμού, ένα για τον κάθε παίκτη. Πιο συγκεκριμένα για τον P l 1 έχουμε: max x T Ay Με περιορισμούς x i 0, i M m x i = 1 i=1 Ενώ αντίστοιχα για τον P l 2 έχουμε: Το x να είναι βέλτιστη απόκριση στο y: x i > 0 αν και μόνον αν (Ay) i = u x i = 0 αν και μόνον αν (Ay) i < u. max x T By Με περιορισμούς y i 0, i N x i = 1 m+n i=m+1 Το y να είναι βέλτιστη απόκριση στο x: y j > 0 αν και μόνον αν (x T B) j = v x j = 0 αν και μόνον αν (x T B) j < v. To ζητούμενο στα παραπάνω δύο προβλήματα γραμμικού περιορισμού είναι να μεγιστοποιήσουμε και τις δύο αντικειμενικές συναρτήσεις ταυτόχρονα. Παρόλα αυτά δεν πρόκειται για ένα κλασσικό πρόβλημα μεγιστοποίησης με δύο αντικειμενικές συναρτήσεις. Το σημείο που διαφοροποιείται από ένα κλασσικό πρόβλημα είναι ότι έδω μεταβάλονται οι αντικειμενικές συναρτήσεις καθώς τα x και y αλλάζουν. Δηλαδή, στην περίπτωσή μας έχουμε δύο προβλήματα που τρέχουν 21

22 κατά κάποιο τρόπο εναλλάξ: μια μεταβολή στο ένα αλλάζει τα δεδομένα στο άλλο και έτσι πρέπει να μεγιστοποιείται η αντικειμενική συνάρτηση στο καθένα με βάση τα δεδομένα του άλλου. Η παραπάνω διαδικασία συνεχίζεται μέχρις ότου να μεγιστοποιηθούν και οι δύο αντικειμενικές συναρτήσεις ( όπου τα x και y είναι βέλτιστη απόκριση το ένα στο άλλο). Αφού ορίσαμε το παίγνιο σαν δύο προβλήματα γραμμικού προγραμματισμού, για να είναι πλήρης η περιγραφή των προβλημάτων πρέπει να υπολογίσουμε και την περιοχή εφικτών λύσεων για το κάθε ένα από τα προβλήματα αυτά. Η περιοχή εφικτών λύσεων είναι ως συνήθως ένα πολύεδρο που πρέπει να περιγραφεί. 2.7 Πολύτοπα βέλτιστης απόκρισης Πριν προχωρήσουμε παρακάτω στον αυστηρό ορισμό των πολυτόπων που δημιουργούνται από ένα παίγνιο διπίνακα, αναφέρουμε κάποιες βασικές ένοιες από τα πολύεδρα θα χρειαστούν παρακάτω Βασικές έννοιες Ένα πολύεδρο P στον R d είναι ένα σύνολο σημείων z για τα οποία ισχύει {z R d Cz q} για κάποιο πίνακα C και κάποιο διάνυσμα q. To πολύεδρο είναι full-dimenional αν έχει διάσταση d δηλαδή αν υπάρχουν στο σύνολο αυτό d + 1 σημεία, αλλά όχι παραπάνω, αιφνικά ανεξάρτητα (affine independent). Ένα πολύεδρο, αν είναι φραγμένο, ονομάζεται πολύτοπο. Μία όψη (face) του P είναι ένα σύνολο {z R d c T z = q 0 } για κάποιο c R d και q 0 R έτσι ώστε να ισχύει η ανισότητα c T z q 0. Μια κορυφή του P είναι μια όψη του P μηδενικής διάστασης. Μία ακμή του P είναι μίας μονοδιάστατης όψης του P. Μια έδρα (facet) ενός d-διάστατου πολυέδρου είναι μια όψη του P που έχει διάσταση d 1. Κάθε μη κενή όψη F του P μπορεί να κατασκευαστεί αλλάζοντας κάποιες από τις ανισώσεις που ορίζουν το P σε ισότητες, οι οποίες ονομάζονται προσδιορίζουσες (binding) ανισότητες. Δηλαδή, F = {z P c i z = q i, i I} όπου c i z q i για i I είναι κάποιες από τις γραμμές του Cz q. Μία έδρα χαρακτηρίζεται από μία και μόνο προσδιορίζουσα ανισότητα. Οι ανισότητες αυτές είναι μοναδικές για το πολύτοπο, υπό την έννοια ότι για να αλλάξει μια ανισότητα, δηλαδή μια όψη, πρέπει να αλλάξει ολόκληρο το πολύεδρο. Ένα d-διάστατο πολύεδρο P ονομάζεται απλό (imple) αν κανένα σημείο ανήκει δεν ανήκει σε παραπάνω από d έδρες του P, πράγμα που ισχύει αν δεν υπάρχει κάποια ειδική εξάρτηση μεταξύ των ανισοτήτων που προσδιορίζουν τις έδρες. Σχήμα 1: Eκφυλισμένο πολύτοπο. Παρατηρούμε ότι δεν είναι απλό αφού η κορυφή a ανήκει σε τέσσερις έδρες ενώ η καθεμία από τις υπόλοιπες κορυφές ανήκουν σε τρεις έδρες. 22

23 2.7.2 Πολύεδρο βέλτιστης απόκρισης Το πολύεδρο της βέλτιστης απόκρισης για κάθε παίκτη είναι το σύνολο των μεικτών στρατηγικών του παίκτη μαζί με το αναμενόμενο κέρδος του αντιπάλου του. Οι σχέσεις που ορίζουν το πολύεδρα αυτά, P για τον P l 2 και Q για τον P l 1, είναι οι ακόλουθες: { } M P = (x, v) R M R x 0, B T x 1v, x i = 1 Q = { (y, u) R N R Ay 1u, y 0 i=1 M+N i=m+1 y i = 1 όπου x 0 σημαίνει ότι όλα τα στοιχεία του διανύσματος x είναι όλα μεγαλύτερα ή ίσα του μηδενός. Παρατηρούμε ότι οι σχέσεις που ορίζουν τα πολύτοπα δεν είναι στην ίδια σειρά στο P και στο Q. Αυτό δεν είναι τυχαίο καθώς αυτή η σειρά είναι που θα μας βοηθήσει να βρούμε πιο εύκολα τα Nah σημεία ισορροπίας. Για το παράδειγμα 2.2 αν θελήσουμε να οπτικοποιήσουμε τα πολύεδρα Q για τον P l 1 και το P για τον P l 2 θα έχουμε τις εξής εξίσωσεις: Q P 3y 4 + 3y 5 u (1) x 1 0 (1) 2y 4 + 5y 5 u (2) x 2 0 (2) 6y 5 u (3) x 3 0 (3) y 4 0 (4) 3x 1 + 2x 2 + 3x 3 v (4) y 5 0 (5) 2x 1 + 6x 2 + x 3 v (5) y 4 + y 5 = 1 x 1 + x 2 + x 3 = 1 Αν σχεδιάσουμε το πολύεδρο έχουμε το Σχήμα 2 όπου στον οριζόντιο άξονα είναι η πιθανότητα y 4 - η πιθανότητα y 5 ορίζεται μοναδικά σαν 1 y 4 - και στον κάθετο άξονα το αναμενόμενο κέρδος u για τον P l 1. } (2.3) Σχήμα 2: Το πολύεδρο βέλτιστης απόκρισης Q για τον P l 1 Παρατηρούμε ότι κάθε έδρα του Q έχει ένα δείκτη (label). Ο δείκτης αυτός δείχνει τον αριθμό της προσδιορίζουσας ανίσωσης σύμφωνα με την αρίθμηση που δώσαμε παραπάνω. Με τη βοήθεια του 23

Γραμμικός Προγραμματισμός Μέθοδος Simplex

Γραμμικός Προγραμματισμός Μέθοδος Simplex ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Επιχειρησιακή Έρευνα Γραμμικός Προγραμματισμός Μέθοδος Simplex Η παρουσίαση προετοιμάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου Περιεχόμενα Παρουσίασης 1. Πρότυπη Μορφή ΓΠ 2. Πινακοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Το Συμπτωτικό Πολυώνυμο

Κεφάλαιο 5. Το Συμπτωτικό Πολυώνυμο Κεφάλαιο 5. Το Συμπτωτικό Πολυώνυμο Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται η ιδέα του συμπτωτικού πολυωνύμου, του πολυωνύμου, δηλαδή, που είναι του μικρότερου δυνατού βαθμού και που, για συγκεκριμένες,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I.

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I. ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I. Γενικά Σε μαθήματα όπως η επιχειρησιακή έρευνα και ή λήψη αποφάσεων αναφέραμε τις αποφάσεις κάτω από συνθήκες βεβαιότητας, στις οποίες και εφαρμόζονται κυρίως οι τεχνικές της επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr I ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ i e ΜΕΡΟΣ Ι ΟΡΙΣΜΟΣ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Α Ορισμός Ο ορισμός του συνόλου των Μιγαδικών αριθμών (C) βασίζεται στις εξής παραδοχές: Υπάρχει ένας αριθμός i για τον οποίο ισχύει i Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος

Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Χιωτίδης Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Ακέραια Πολύεδρα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Ακέραια Πολύεδρα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ακέραια Πολύεδρα 1 Ορισμός 4.1 (Convex Hull) Έστω ένα σύνολο S C R n. Ένα σημείο x του R n είναι κυρτός συνδυασμός (convex combination) σημείων του S, αν υπάρχει ένα πεπερασμένο σύνολο σημείων

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Βfi 1 2 Αfl 1 1, 2 0, 1 2 2, 1 1, 0

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Βfi 1 2 Αfl 1 1, 2 0, 1 2 2, 1 1, 0 ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Παίγνιο: Συμμετέχουν τουλάχιστον δύο παίκτες με τουλάχιστον δύο στρατηγικές ο καθένας και αντίθετα συμφέροντα. Το αποτέλεσμα για κάθε παίκτη καθορίζεται από τις συνδυασμένες επιλογές όλων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΣΚΗΣΗ 3

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΣΚΗΣΗ 3 ΑΣΚΗΣΗ 1 Δύο επιχειρήσεις Α και Β, μοιράζονται το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς για ένα συγκεκριμένο προϊόν. Καθεμία σχεδιάζει τη νέα της στρατηγική για τον επόμενο χρόνο, προκειμένου να αποσπάσει πωλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυαστική Βελτιστοποίηση Εισαγωγή στον γραμμικό προγραμματισμό (ΓΠ)

Συνδυαστική Βελτιστοποίηση Εισαγωγή στον γραμμικό προγραμματισμό (ΓΠ) Εικονικές Παράμετροι Μέχρι στιγμής είδαμε την εφαρμογή της μεθόδου Simplex σε προβλήματα όπου το δεξιό μέλος ήταν θετικό. Δηλαδή όλοι οι περιορισμοί ήταν της μορφής: όπου Η παραδοχή ότι b 0 μας δίδει τη

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμοι και Πολυπλοκότητα

Αλγόριθμοι και Πολυπλοκότητα Αλγόριθμοι και Πολυπλοκότητα Ροή Δικτύου Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μοντελοποίηση Δικτύων Μεταφοράς Τα γραφήματα χρησιμοποιούνται συχνά για την μοντελοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΥΣΗ ΕΚΦΥΛΙΣΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ. 4.1 Επίλυση Εκφυλισμένων Γραμμικών Προβλημάτων

ΕΠΙΛΥΣΗ ΕΚΦΥΛΙΣΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ. 4.1 Επίλυση Εκφυλισμένων Γραμμικών Προβλημάτων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΕΠΙΛΥΣΗ ΕΚΦΥΛΙΣΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 4. Επίλυση Εκφυλισμένων Γραμμικών Προβλημάτων Η περιγραφή του ΔΑΣΕΣ στο προηγούμενο κεφάλαιο έγινε με σκοπό να διευκολυνθούν οι αποδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ SIMPLEX

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ SIMPLEX ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ SIMPLEX Θεμελιώδης αλγόριθμος επίλυσης προβλημάτων Γραμμικού Προγραμματισμού που κάνει χρήση της θεωρίας της Γραμμικής Άλγεβρας Προτάθηκε από το Dantzig (1947) και πλέον

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 3 Οι ιδιότητες των αριθμών... 37 3.1 Αριθμητικά σύνολα... 37 3.2 Ιδιότητες... 37 3.3 Περισσότερες ιδιότητες...

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 3 Οι ιδιότητες των αριθμών... 37 3.1 Αριθμητικά σύνολα... 37 3.2 Ιδιότητες... 37 3.3 Περισσότερες ιδιότητες... Περιεχόμενα Πρόλογος... 5 Κεφάλαιο Βασικές αριθμητικές πράξεις... 5. Τέσσερις πράξεις... 5. Σύστημα πραγματικών αριθμών... 5. Γραφική αναπαράσταση πραγματικών αριθμών... 6.4 Οι ιδιότητες της πρόσθεσης

Διαβάστε περισσότερα

f(t) = (1 t)a + tb. f(n) =

f(t) = (1 t)a + tb. f(n) = Παράρτημα Αʹ Αριθμήσιμα και υπεραριθμήσιμα σύνολα Αʹ1 Ισοπληθικά σύνολα Ορισμός Αʹ11 (ισοπληθικότητα) Εστω A, B δύο μη κενά σύνολα Τα A, B λέγονται ισοπληθικά αν υπάρχει μια συνάρτηση f : A B, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Μ Α Θ Η Μ Α Τ Α Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

Μ Α Θ Η Μ Α Τ Α Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Α Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ (Α ΜΕΡΟΣ: ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ) Επιμέλεια: Καραγιάννης Ιωάννης, Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακή Έρευνα

Επιχειρησιακή Έρευνα Επιχειρησιακή Έρευνα Ενότητα 7: Επίλυση με τη μέθοδο Simplex (1 ο μέρος) Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

1 Εισαγωγή στις Συνδυαστικές Δημοπρασίες - Combinatorial Auctions

1 Εισαγωγή στις Συνδυαστικές Δημοπρασίες - Combinatorial Auctions ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Θεωρία Παιγνίων και Αποφάσεων Διδάσκων: Ε. Μαρκάκης, Εαρινό εξάμηνο 2015 Συμπληρωματικές σημειώσεις για τον μηχανισμό VCG 1 Εισαγωγή στις Συνδυαστικές

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ι Α Κ Η Ε Ρ Ε Υ Ν Α

Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ι Α Κ Η Ε Ρ Ε Υ Ν Α ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ, ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ι Α Κ Η Ε Ρ Ε Υ Ν Α ΘΕΜΑ 1 ο Σε ένα διαγωνισμό για την κατασκευή μίας καινούργιας γραμμής του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (Transportation Problems) Βασίλης Κώστογλου E-mail: vkostogl@it.teithe.gr URL: www.it.teithe.gr/~vkostogl Περιγραφή Ένα πρόβλημα μεταφοράς ασχολείται με το πρόβλημα του προσδιορισμού του καλύτερου δυνατού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Μια παράσταση που περιέχει πράξεις με μεταβλητές (γράμματα) και αριθμούς καλείται αλγεβρική, όπως για παράδειγμα η : 2x+3y-8

ΘΕΩΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Μια παράσταση που περιέχει πράξεις με μεταβλητές (γράμματα) και αριθμούς καλείται αλγεβρική, όπως για παράδειγμα η : 2x+3y-8 ΘΕΩΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Άλγεβρα 1 ο Κεφάλαιο 1. Τι ονομάζουμε αριθμητική και τι αλγεβρική παράσταση; Να δώσετε από ένα παράδειγμα. Μια παράσταση που περιέχει πράξεις με αριθμούς, καλείται αριθμητική παράσταση,

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού Άρτιοι ΑΜ. Διδάσκων: Σταύρος Κολλιόπουλος. eclass.di.uoa.gr. Περιγραφή μαθήματος

Θεωρία Υπολογισμού Άρτιοι ΑΜ. Διδάσκων: Σταύρος Κολλιόπουλος. eclass.di.uoa.gr. Περιγραφή μαθήματος Περιγραφή μαθήματος Θεωρία Υπολογισμού Άρτιοι ΑΜ Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη Θεωρία Υπολογισμού και στη Θεωρία Υπολογιστικής Πολυπλοκότητας (Θεωρία Αλγορίθμων). Διδάσκων: Σταύρος Κολλιόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ - ΑΛΓΕΒΡΑ. Α. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους

Α ΜΕΡΟΣ - ΑΛΓΕΒΡΑ. Α. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους Α ΜΕΡΟΣ - ΑΛΓΕΒΡΑ Κεφάλαιο 1 ο ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ 1.1 Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς Α. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους 1. Ποιοι αριθμοί ονομάζονται: α) ρητοί β) άρρητοι γ) πραγματικοί;

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΤΥΠΟΥ SIMPLEX. 2.1 Βασικές έννοιες - Ορισμοί

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΤΥΠΟΥ SIMPLEX. 2.1 Βασικές έννοιες - Ορισμοί ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΤΥΠΟΥ SIMPLEX 2.1 Βασικές έννοιες - Ορισμοί Ο αλγόριθμος Simplex για τα προβλήματα γραμμικού προγραμματισμού, βλέπε Dntzig (1963), αποδίδει αρκετά καλά στην πράξη, ιδιαίτερα σε προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

3.7 Παραδείγματα Μεθόδου Simplex

3.7 Παραδείγματα Μεθόδου Simplex 3.7 Παραδείγματα Μεθόδου Simplex Παράδειγμα 1ο (Παράδειγμα 1ο - Κεφάλαιο 2ο - σελ. 10): Το πρόβλημα εκφράζεται από το μαθηματικό μοντέλο: max z = 600x T + 250x K + 750x Γ + 450x B 5x T + x K + 9x Γ + 12x

Διαβάστε περισσότερα

Fermat, 1638, Newton Euler, Lagrange, 1807

Fermat, 1638, Newton Euler, Lagrange, 1807 Εισαγωγή Μαθ Προγρ Κλασικά Προβλ Επεκτάσεις Υπολογιστικές Μέθοδοι στη Θεωρία Αποφάσεων Ενότητα 1 Εισαγωγή Αντώνης Οικονόμου Τμήμα Μαθηματικών Πανεπιστήμιο Αθηνών Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών 3 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

- Παράδειγμα 2. Εκτέλεση Πέναλτι ή Κορώνα-Γράμματα (Heads or Tails) - Ένας ποδοσφαιριστής ετοιμάζεται να εκτελέσει ένα πέναλτι, το οποίο προσπαθεί να

- Παράδειγμα 2. Εκτέλεση Πέναλτι ή Κορώνα-Γράμματα (Heads or Tails) - Ένας ποδοσφαιριστής ετοιμάζεται να εκτελέσει ένα πέναλτι, το οποίο προσπαθεί να - Παράδειγμα. Εκτέλεση Πέναλτι ή Κορώνα-Γράμματα (Heads or Tails) - Ένας ποδοσφαιριστής ετοιμάζεται να εκτελέσει ένα πέναλτι, το οποίο προσπαθεί να αποκρούσει ένας τερματοφύλακας. - Αν οι δύο παίκτες επιλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4ο: Δικτυωτή Ανάλυση

Κεφάλαιο 4ο: Δικτυωτή Ανάλυση Κεφάλαιο ο: Δικτυωτή Ανάλυση. Εισαγωγή Η δικτυωτή ανάλυση έχει παίξει σημαντικό ρόλο στην Ηλεκτρολογία. Όμως, ορισμένες έννοιες και τεχνικές της δικτυωτής ανάλυσης είναι πολύ χρήσιμες και σε άλλες επιστήμες.

Διαβάστε περισσότερα

Γραφική Λύση & Πρότυπη Μορφή Μαθηματικού Μοντέλου

Γραφική Λύση & Πρότυπη Μορφή Μαθηματικού Μοντέλου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Επιχειρησιακή Έρευνα Γραφική Λύση & Πρότυπη Μορφή Μαθηματικού Μοντέλου Η παρουσίαση προετοιμάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου Περιεχόμενα Παρουσίασης 1. Προϋποθέσεις Εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητή Νοημοσύνη. 6η διάλεξη ( ) Ίων Ανδρουτσόπουλος.

Τεχνητή Νοημοσύνη. 6η διάλεξη ( ) Ίων Ανδρουτσόπουλος. Τεχνητή Νοημοσύνη 6η διάλεξη (2016-17) Ίων Ανδρουτσόπουλος http://www.aueb.gr/users/ion/ 1 Οι διαφάνειες αυτής της διάλεξης βασίζονται στα βιβλία Τεχνητή Νοημοσύνη των Βλαχάβα κ.ά., 3η έκδοση, Β. Γκιούρδας

Διαβάστε περισσότερα

( ) ( ) Τοα R σημαίνει ότι οι συντελεστές δεν περιέχουν την μεταβλητή x. αντικ σταση στο που = α. [ ο αριθµ ός πουτο µηδεν ίζει

( ) ( ) Τοα R σημαίνει ότι οι συντελεστές δεν περιέχουν την μεταβλητή x. αντικ σταση στο που = α. [ ο αριθµ ός πουτο µηδεν ίζει μέρος πρώτο v v 1 v 1 Γενική μορφή πολυωνύμου: ( ) 1 1 Όροι του ( ) v v v P = a v + av 1 + av +... + a + a 1 + a, ν Ν, α ν R Τοα R σημαίνει ότι οι συντελεστές δεν περιέχουν την μεταβλητή. P : a, a, a,...,

Διαβάστε περισσότερα

δημιουργία: http://macedonia.uom.gr/~acg επεξεργασία: Ν.Τσάντας

δημιουργία: http://macedonia.uom.gr/~acg επεξεργασία: Ν.Τσάντας Θεωρία Παιγνίων Μελέτη στοιχείων που χαρακτηρίζουν καταστάσεις ανταγωνιστικής άλληλεξάρτησης με έμφαση στη διαδικασία λήψης αποφάσεων περισσοτέρων από ένα ληπτών απόφασης (αντιπάλων). Παίγνια δύο παικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ 80 ΝΙΚΑΙΑ ΝΕΑΠΟΛΗ ΤΗΛΕΦΩΝΟ 0965897 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΡΟΥΤΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΠΟΥΡΝΟΥΤΣΟΥ ΚΩΝ/ΝΑ ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ Η έννοια του μιγαδικού

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 3 Οι ιδιότητες των αριθμών Αριθμητικά σύνολα Ιδιότητες Περισσότερες ιδιότητες...

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 3 Οι ιδιότητες των αριθμών Αριθμητικά σύνολα Ιδιότητες Περισσότερες ιδιότητες... Περιεχόμενα Πρόλογος 5 Κεφάλαιο Βασικές αριθμητικές πράξεις 5 Τέσσερις πράξεις 5 Σύστημα πραγματικών αριθμών 5 Γραφική αναπαράσταση πραγματικών αριθμών 6 Οι ιδιότητες της πρόσθεσης και του πολλαπλασιασμού

Διαβάστε περισσότερα

1 Η εναλλάσσουσα ομάδα

1 Η εναλλάσσουσα ομάδα Η εναλλάσσουσα ομάδα Η εναλλάσσουσα ομάδα Όπως είδαμε η συνάρτηση g : S { } είναι ένας επιμορφισμός ομάδων. Ο πυρήνας Ke g {σ S / g σ } του επιμορφισμού συμβολίζεται με A περιέχει όλες τις άρτιες μεταθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

(a + b) + c = a + (b + c), (ab)c = a(bc) a + b = b + a, ab = ba. a(b + c) = ab + ac

(a + b) + c = a + (b + c), (ab)c = a(bc) a + b = b + a, ab = ba. a(b + c) = ab + ac Σημειώσεις μαθήματος Μ1212 Γραμμική Άλγεβρα ΙΙ Χρήστος Κουρουνιώτης ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 2014 Κεφάλαιο 1 Διανυσματικοί Χώροι Στο εισαγωγικό μάθημα Γραμμικής Άλγεβρας ξεκινήσαμε μελετώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΛΥΜΕΝΕΣ & ΑΛΥΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Γ. Π. Βαξεβάνης (Γ. Π. Β.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΛΥΜΕΝΕΣ & ΑΛΥΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Γ. Π. Βαξεβάνης (Γ. Π. Β. ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ Γ. Π. Β. ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΛΥΜΕΝΕΣ & ΑΛΥΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Γ. Π. Βαξεβάνης (Γ. Π. Β.) (Μαθηματικός) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Το σύνολο αναφοράς και οι περιορισμοί

Εισαγωγή Το σύνολο αναφοράς και οι περιορισμοί ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΑΓΟΝΤΑΙ ΣΕ ΠΟΛΥΟΝΥΜΙΚΕΣ Εισαγωγή Το σύνολο αναφοράς και οι περιορισμοί Όταν έχουμε μία εξίσωση που περιέχει παρονομαστές ή ρίζες, πρέπει να βάζουμε περιορισμούς. Το νόημα

Διαβάστε περισσότερα

Φ(s(n)) = s (Φ(n)). (i) Φ(1) = a.

Φ(s(n)) = s (Φ(n)). (i) Φ(1) = a. 1. Τα θεμελιώδη αριθμητικά συστήματα Με τον όρο θεμελιώδη αριθμητικά συστήματα εννοούμε τα σύνολα N των φυσικών αριθμών, Z των ακεραίων, Q των ρητών και R των πραγματικών. Από αυτά, το σύνολο N είναι πρωτογενές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ 1 ΜΑΘΗΜΑ 1 ο +2 ο ΕΝΝΟΙΑ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΟΣ Διάνυσμα ορίζεται ένα προσανατολισμένο ευθύγραμμο τμήμα, δηλαδή ένα ευθύγραμμο τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης Φυλλάδιο Φυλλάδι555 4 ο ο.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

V (F ) = {(u 1, u 2, u 3 ) P 2 K F (u 1, u 2, u 3 ) = 0}

V (F ) = {(u 1, u 2, u 3 ) P 2 K F (u 1, u 2, u 3 ) = 0} 1 Θεώρημα BEZOU T Ο δακτύλιος K[x 1,..., x n ] είναι περιοχή μονοσήμαντης ανάλυσης. Άρα κάθε πολυώνυμο f K[x 1,..., x n ] (που δεν είναι σταθερά, δηλαδή f / K) αναλύεται σε γινόμενο αναγώγων πολυωνύμων,

Διαβάστε περισσότερα

Αλγοριθμική Θεωρία Παιγνίων

Αλγοριθμική Θεωρία Παιγνίων Αλγοριθμική Θεωρία Παιγνίων ιδάσκοντες: E. Ζάχος, Α. Παγουρτζής,. Φωτάκης Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Πολύπλοκα Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι βαθμωτό μέγεθος? Ένα μέγεθος που περιγράφεται μόνο με έναν αριθμό (π.χ. πίεση)

Τι είναι βαθμωτό μέγεθος? Ένα μέγεθος που περιγράφεται μόνο με έναν αριθμό (π.χ. πίεση) TETY Εφαρμοσμένα Μαθηματικά Ενότητα ΙΙ: Γραμμική Άλγεβρα Ύλη: Διανυσματικοί χώροι και διανύσματα, μετασχηματισμοί διανυσμάτων, τελεστές και πίνακες, ιδιοδιανύσματα και ιδιοτιμές πινάκων, επίλυση γραμμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ ΠΑΙΓΝΙΑ ΜΗ ΕΝΙΚΟΥ ΑΘΡΟΙΣΜΑΤΟΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ ΠΑΙΓΝΙΑ ΜΗ ΕΝΙΚΟΥ ΑΘΡΟΙΣΜΑΤΟΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ ΠΑΙΓΝΙΑ ΜΗ ΕΝΙΚΟΥ ΑΘΡΟΙΣΜΑΤΟΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 Προηγούµενο Μάθηµα: Κυρίαρχη Στρατηγική- Κυριαρχούµενη στρατηγική-nash equilibrium Μια στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Γραφημάτων 6η Διάλεξη

Θεωρία Γραφημάτων 6η Διάλεξη Θεωρία Γραφημάτων 6η Διάλεξη Α. Συμβώνης Εθνικο Μετσοβειο Πολυτεχνειο Σχολη Εφαρμοσμενων Μαθηματικων και Φυσικων Επιστημων Τομεασ Μαθηματικων Φεβρουάριος 2016 Α. Συμβώνης (ΕΜΠ) Θεωρία Γραφημάτων 6η Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

Στατικά Παίγνια Ελλιπούς Πληροφόρησης

Στατικά Παίγνια Ελλιπούς Πληροφόρησης ΣΤΑΤΙΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΛΛΙΠΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ 67 Στατικά Παίγνια Ελλιπούς Πληροφόρησης ΣΤΟ ΠΑΡOΝ ΚΕΦAΛΑΙΟ ξεκινά η ανάλυση των παιγνίων ελλιπούς πληροφόρησης, τα οποία ονομάζονται και μπεϋζιανά παίγνια (bayesa

Διαβάστε περισσότερα

x y z d e f g h k = 0 a b c d e f g h k

x y z d e f g h k = 0 a b c d e f g h k Σύνοψη Κεφαλαίου 3: Προβολική Γεωμετρία Προοπτική. Εάν π και π 2 είναι δύο επίπεδα που δεν περνάνε από την αρχή O στο R 3, λέμε οτι τα σημεία P στο π και Q στο π 2 βρίσκονται σε προοπτική από το O εάν

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα Διανυσματικοί Χώροι Ι. Λυχναρόπουλος

Παραδείγματα Διανυσματικοί Χώροι Ι. Λυχναρόπουλος Παραδείγματα Διανυσματικοί Χώροι Ι. Λυχναρόπουλος Παράδειγμα Έστω το σύνολο V το σύνολο όλων των θετικών πραγματικών αριθμών εφοδιασμένο με την ακόλουθη πράξη της πρόσθεσης: y y με, y V και του πολλαπλασιασμού

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Ανάλυσης Ι. Θεωρούμε γνωστούς τους φυσικούς αριθμούς

Σημειώσεις Ανάλυσης Ι. Θεωρούμε γνωστούς τους φυσικούς αριθμούς Σημειώσεις Ανάλυσης Ι 1. Οι ρητοί αριθμοί Θεωρούμε γνωστούς τους φυσικούς αριθμούς 1, 2, 3, και τις πράξεις (πρόσθεση - πολλαπλασιασμό)μεταξύ αυτών. Οι φυσικοί αριθμοί είναι επίσης διατεταγμένοι με κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές της Θεωρίας Παιγνίων

Βασικές Αρχές της Θεωρίας Παιγνίων Βασικές Αρχές της Θεωρίας Παιγνίων - Ορισμός. Αν οι επιλογές μιας επιχείρησης εξαρτώνται από την αναμενόμενη αντίδραση των υπόλοιπων επιχειρήσεων που συμμετέχουν στην αγορά, τότε υπάρχει στρατηγική αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Οι πραγματικοί αριθμοί αποτελούνται από τους ρητούς και τους άρρητους αριθμούς, τους φυσικούς και τους ακέραιους αριθμούς. Δηλαδή είναι το μεγαλύτερο σύνολο αριθμών που μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Σύνολα Συναρτήσεις και Σχέσεις Γραφήματα Λέξεις και Γλώσσες Αποδείξεις ΕΠΛ 211 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ 1 ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΑΘΗΜΑ, Μ. Παπαδημητράκης.

ΑΝΑΛΥΣΗ 1 ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΑΘΗΜΑ, Μ. Παπαδημητράκης. ΑΝΑΛΥΣΗ 1 ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΑΘΗΜΑ, 15-10-13 Μ. Παπαδημητράκης. 1 Παράδειγμα. Ως εφαρμογή της Αρχιμήδειας Ιδιότητας θα μελετήσουμε το σύνολο { 1 } A = n N = {1, 1 n 2, 1 } 3,.... Κατ αρχάς το σύνολο A έχει προφανώς

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακή Έρευνα Θεωρητική Θεμελίωση της Μεθόδου Simplex

Επιχειρησιακή Έρευνα Θεωρητική Θεμελίωση της Μεθόδου Simplex Επιχειρησιακή Έρευνα Θεωρητική Θεμελίωση της Μεθόδου Simplex Νίκος Τσάντας ιατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμ. Μαθηματικών Μαθηματικά των Υπολογιστών και των Αποφάσεων Ακαδημαϊκό έτος 2006-07

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμοι για αυτόματα

Αλγόριθμοι για αυτόματα Κεφάλαιο 8 Αλγόριθμοι για αυτόματα Κύρια βιβλιογραφική αναφορά για αυτό το Κεφάλαιο είναι η Hopcroft, Motwani, and Ullman 2007. 8.1 Πότε ένα DFA αναγνωρίζει κενή ή άπειρη γλώσσα Δοθέντος ενός DFA M καλούμαστε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΟΧΙΚΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ

ΙΑ ΟΧΙΚΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ Tel.: +30 2310998051, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής 541 24 Θεσσαλονίκη Καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου Ιστοσελίδα: http://users.auth.gr/theodoru ΙΑ ΟΧΙΚΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 11: Σχεδίαση μηχανισμών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 11: Σχεδίαση μηχανισμών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 11: Σχεδίαση μηχανισμών Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Επιλογή σημείου παραγωγής

Κεφάλαιο 4: Επιλογή σημείου παραγωγής Κ4.1 Μέθοδος ανάλυσης νεκρού σημείου για την επιλογή διαδικασίας παραγωγής ή σημείου παραγωγής Επιλογή διαδικασίας παραγωγής Η μέθοδος ανάλυσης νεκρού για την επιλογή διαδικασίας παραγωγής αναγνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΛΥΜΕΝΕΣ & ΑΛΥΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΛΥΜΕΝΕΣ & ΑΛΥΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΛΥΜΕΝΕΣ & ΑΛΥΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ i ΛΥΜΕΝΕΣ & ΑΛΥΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΝΙΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ)

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές αποδείξεων Υπάρχουν πολλά είδη αποδείξεων. Εδώ θα δούμε τα πιο κοινά: Εξαντλητική μέθοδος ή μέθοδος επισκόπησης. Οταν το πρόβλημα έχει πεπερασμ

Μορφές αποδείξεων Υπάρχουν πολλά είδη αποδείξεων. Εδώ θα δούμε τα πιο κοινά: Εξαντλητική μέθοδος ή μέθοδος επισκόπησης. Οταν το πρόβλημα έχει πεπερασμ Μαθηματικά Πληροφορικής 2ο Μάθημα Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Πανεπιστήμιο Αθηνών Μορφές αποδείξεων Υπάρχουν πολλά είδη αποδείξεων. Εδώ θα δούμε τα πιο κοινά: Εξαντλητική μέθοδος ή μέθοδος επισκόπησης.

Διαβάστε περισσότερα

Κυριαρχία και μεικτές στρατηγικές Μεικτές στρατηγικές και κυριαρχία Είδαμε ότι μια στρατηγική του παίκτη i είναι κυριαρχούμενη, αν υπάρχει κάποια άλλη

Κυριαρχία και μεικτές στρατηγικές Μεικτές στρατηγικές και κυριαρχία Είδαμε ότι μια στρατηγική του παίκτη i είναι κυριαρχούμενη, αν υπάρχει κάποια άλλη Θεωρία παιγνίων: Μεικτές στρατηγικές και Ισορροπία Nash Κώστας Ρουμανιάς Ο.Π.Α. Τμήμα Δ. Ε. Ο. Σ. 18 Μαρτίου 2012 Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Μεικτές στρατηγικές 18 Μαρτίου 2012 1 / 9 Κυριαρχία και μεικτές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ του Παν. Λ. Θεοδωρόπουλου 0 Η Θεωρία Πιθανοτήτων είναι ένας σχετικά νέος κλάδος των Μαθηματικών, ο οποίος παρουσιάζει πολλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στοιχεία. Επειδή η ιδιαιτερότητα

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυαστική Βελτιστοποίηση Εισαγωγή στον γραμμικό προγραμματισμό (ΓΠ)

Συνδυαστική Βελτιστοποίηση Εισαγωγή στον γραμμικό προγραμματισμό (ΓΠ) Σχέσεις μεταξύ του πρωτεύοντος και του δυϊκού του. Για να χρησιμοποιήσουμε τη θεωρία δυϊκότητας αλλάζουμε την μορφή του πίνακα της μεθόδου simplex, προσθέτοντας μια σειρά και μια στήλη. Η σειρά προστίθεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΕΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΕΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΕΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Φροντιστήριο Μ.Ε. «ΑΙΧΜΗ» Κ.Καρτάλη 8 Βόλος Τηλ. 43598 ΠΊΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΈΝΩΝ 3. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ... 5 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΛΥΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ; Η επιστήμη των αριθμών Βασανιστήριο για τους μαθητές και φοιτητές Τέχνη για τους μαθηματικούς ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α Εξάμηνο ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ 1. Τι καλείται μεταβλητή; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ Μεταβλητή είναι ένα γράμμα (π.χ., y, t, ) που το χρησιμοποιούμε για να παραστήσουμε ένα οποιοδήποτε στοιχείο ενός συνόλου..

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις2 8. ; Αληθεύει ότι το (1, 0, 1, 2) είναι ιδιοδιάνυσμα της f ; b. Να βρεθούν οι ιδιοτιμές και τα ιδιοδιανύσματα της γραμμικής απεικόνισης 3 3

Ασκήσεις2 8. ; Αληθεύει ότι το (1, 0, 1, 2) είναι ιδιοδιάνυσμα της f ; b. Να βρεθούν οι ιδιοτιμές και τα ιδιοδιανύσματα της γραμμικής απεικόνισης 3 3 Ασκήσεις 8 Ασκήσεις Ιδιοτιμές και ιδιοδιανύσματα Βασικά σημεία Ορισμός ιδιοτιμων και ιδιοδιανυσμάτων, υπολογισμός τους Σε διακεκριμένες ιδιοτιμές αντιστοιχούν γραμμικά ανεξάρτητα ιδιοδιανύσματα Αν ΑΧ=λΧ,

Διαβάστε περισσότερα

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο... 7. 3. Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα... 42 Εύρεση δειγματικού χώρου... 46

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο... 7. 3. Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα... 42 Εύρεση δειγματικού χώρου... 46 ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο................................................ 7 1. Το Λεξιλόγιο της Λογικής.............................................. 11. Σύνολα..............................................................

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι είναι η Κινηματική; Ποια κίνηση ονομάζεται ευθύγραμμη;

1. Τι είναι η Κινηματική; Ποια κίνηση ονομάζεται ευθύγραμμη; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΚΙΝΗΣΗ 2.1 Περιγραφή της Κίνησης 1. Τι είναι η Κινηματική; Ποια κίνηση ονομάζεται ευθύγραμμη; Κινηματική είναι ο κλάδος της Φυσικής που έχει ως αντικείμενο τη μελέτη της κίνησης. Στην Κινηματική

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο αυτό θα πρέπει να είναι σε θέση:

Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο αυτό θα πρέπει να είναι σε θέση: Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο αυτό θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει: α. την έννοια του μιγαδικού αριθμού και β. πότε δύο μιγαδικοί αριθμοί είναι ίσοι. Να μπορεί να βρίσκει: α. το άθροισμα,

Διαβάστε περισσότερα

Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια

Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια Κωνσταντίνος Παπασταματίου Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια Συνοπτική Θεωρία Μεθοδολογίες Λυμένα Παραδείγματα Επιμέλεια: Μαθηματικός Φροντιστήριο Μ.Ε. «ΑΙΧΜΗ» Κ. Καρτάλη 8 (με

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Κίνηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κίνηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 Περιγραφή της Κίνησης 1. Τι είναι η Κινηματική; Ποια κίνηση ονομάζεται ευθύγραμμη; Κινηματική είναι ο κλάδος της Φυσικής που έχει ως αντικείμενο τη μελέτη της κίνησης.

Διαβάστε περισσότερα

7. Αν υψώσουμε και τα δύο μέλη μιας εξίσωσης στον κύβο (και γενικά σε οποιαδήποτε περιττή δύναμη), τότε προκύπτει

7. Αν υψώσουμε και τα δύο μέλη μιας εξίσωσης στον κύβο (και γενικά σε οποιαδήποτε περιττή δύναμη), τότε προκύπτει 8 7y = 4 y + y ( 8 7y) = ( 4 y + y) ( y) + 4 y y 4 y = 4 y y 8 7y = 4 y + ( 4 y) = ( 4 y y) ( 4 y) = 4( 4 y)( y) ( 4 y) 4( 4 y)( y) = 0 ( 4 y) [ 4 y 4( y) ] = 4 ( 4 y)( y + 4) = 0 y = ή y = 4) 0 4 H y

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Κανονικές Γλώσσες (2)

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Κανονικές Γλώσσες (2) Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Κανονικές Γλώσσες (2) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Κανονικές Εκφράσεις (1.3) Τυπικός Ορισμός Ισοδυναμία με κανονικές γλώσσες Μη Κανονικές

Διαβάστε περισσότερα

Θεώρημα Βolzano. Κατηγορία 1 η. 11.1 Δίνεται η συνάρτηση:

Θεώρημα Βolzano. Κατηγορία 1 η. 11.1 Δίνεται η συνάρτηση: Κατηγορία η Θεώρημα Βolzano Τρόπος αντιμετώπισης:. Όταν μας ζητούν να εξετάσουμε αν ισχύει το θεώρημα Bolzano για μια συνάρτηση f σε ένα διάστημα [, ] τότε: Εξετάζουμε την συνέχεια της f στο [, ] (αν η

Διαβάστε περισσότερα

Κατανεμημένα Συστήματα Ι

Κατανεμημένα Συστήματα Ι Κατανεμημένα Συστήματα Ι Παναγιώτα Παναγοπούλου 11η Διάλεξη 12 Ιανουαρίου 2017 1 Ανεξάρτητο σύνολο Δοθέντος ενός μη κατευθυνόμενου γραφήματος G = (V, E), ένα ανεξάρτητο σύνολο (independent set) είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

0x2 = 2. = = δηλαδή η f δεν. = 2. Άρα η συνάρτηση f δεν είναι συνεχής στο [0,3]. Συνεπώς δεν. x 2. lim f (x) = lim (2x 1) = 3 και x 2 x 2

0x2 = 2. = = δηλαδή η f δεν. = 2. Άρα η συνάρτηση f δεν είναι συνεχής στο [0,3]. Συνεπώς δεν. x 2. lim f (x) = lim (2x 1) = 3 και x 2 x 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο: ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ - ΟΡΙΟ - ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 8: ΘΕΩΡΗΜΑ BOLZANO - ΠΡΟΣΗΜΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΘΕΩΡΗΜΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΩΝ ΤΙΜΩΝ - ΘΕΩΡΗΜΑ ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΕΛΑΧΙΣΤΗΣ ΤΙΜΗΣ - ΣΥΝΟΛΟ ΤΙΜΩΝ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Επιχειρησιακή Έρευνα Τυπικό Εξάμηνο: Δ Αλέξιος Πρελορέντζος Εισαγωγή Ορισμός 1 Η συστηματική εφαρμογή ποσοτικών μεθόδων, τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

Ξέρουμε ότι: Συνάρτηση-απεικόνιση με πεδίο ορισμού ένα σύνολο Α και πεδίο τιμών ένα σύνολο Β είναι κάθε μονοσήμαντη απεικόνιση f του Α στο Β.

Ξέρουμε ότι: Συνάρτηση-απεικόνιση με πεδίο ορισμού ένα σύνολο Α και πεδίο τιμών ένα σύνολο Β είναι κάθε μονοσήμαντη απεικόνιση f του Α στο Β. Η έννοια της ακολουθίας Ξέρουμε ότι: Συνάρτηση-απεικόνιση με πεδίο ορισμού ένα σύνολο Α και πεδίο τιμών ένα σύνολο Β είναι κάθε μονοσήμαντη απεικόνιση f του Α στο Β. Δηλαδή: f : A B Η ακολουθία είναι συνάρτηση.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις

Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις 2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΙΣ ΘΕΩΡΙΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΗ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΜΕΡΟΣ Α -- ΑΛΓΕΒΡΑ Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις Α. 1 1 1. Τι ονομάζεται Αριθμητική και τι Αλγεβρική παράσταση; Ονομάζεται Αριθμητική παράσταση μια παράσταση

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία παιγνίων Δημήτρης Χριστοφίδης Εκδοση 1η: Παρασκευή 3 Απριλίου 2015. Παραδείγματα Παράδειγμα 1. Δυο άτομα παίζουν μια παραλλαγή του σκακιού όπου σε κάθε βήμα ο κάθε παίκτης κάνει δύο κανονικές κινήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ 10 ΕΠΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΑΠΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΤΑΞΕΙΣ α ) Ταυτότητες 1. (a-β)(a+β)=a - b. (a ± b ) = a ± ab + b 3 3 3 3. (a ± b ) = a ± 3a b + 3ab

Διαβάστε περισσότερα

2. Να γράψετε έναν αριθμό που είναι μεγαλύτερος από το 3,456 και μικρότερος από το 3,457.

2. Να γράψετε έναν αριθμό που είναι μεγαλύτερος από το 3,456 και μικρότερος από το 3,457. 1. Ένα κεφάλαιο ενός βιβλίου ξεκινάει από τη σελίδα 32 και τελειώνει στη σελίδα 75. Από πόσες σελίδες αποτελείται το κεφάλαιο; Αν το κεφάλαιο ξεκινάει από τη σελίδα κ και τελειώνει στη σελίδα λ, από πόσες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Πανεπιστήµιο Αθηνών Εαρινό Εξάµηνο 2007 ιδάσκων : Ηλίας Κουτσουπιάς

ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Πανεπιστήµιο Αθηνών Εαρινό Εξάµηνο 2007 ιδάσκων : Ηλίας Κουτσουπιάς ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Πανεπιστήµιο Αθηνών Εαρινό Εξάµηνο 007 ιδάσκων : Ηλίας Κουτσουπιάς Μάθηµα : Overview Of The Algorithmic Game Theory Ηµεροµηνία : 007/04/19 Σηµειώσεις : Ελενα Χατζηγιωργάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Πεπερασμένες Διαφορές.

Πεπερασμένες Διαφορές. Κεφάλαιο 1 Πεπερασμένες Διαφορές. 1.1 Προσέγγιση παραγώγων. 1.1.1 Πρώτη παράγωγος. Από τον ορισμό της παραγώγου για συναρτήσεις μιας μεταβλητής γνωρίζουμε ότι η παράγωγος μιας συνάρτησης f στο σημείο x

Διαβάστε περισσότερα

Συναρτήσεις Θεωρία Ορισμοί - Παρατηρήσεις

Συναρτήσεις Θεωρία Ορισμοί - Παρατηρήσεις Συναρτήσεις Θεωρία Ορισμοί - Παρατηρήσεις Ορισμός: Έστω Α, Β R. Πραγματική συνάρτηση πραγματικής μεταβλητής από το σύνολο Α στο σύνολο Β ονομάζουμε την διαδικασία κατά την οποία κάθε στοιχείο του συνόλου

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 1: Εισαγωγή- Χαρακτηριστικά Παραδείγματα Αλγορίθμων Στεφανίδης Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου Α λ γ ε β ρ ι κ έ ς π α ρ α σ τ ά σ ε ι ς 1.1 Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς (επαναλήψεις συμπληρώσεις) A. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους Διδακτικοί στόχοι Θυμάμαι ποιοι αριθμοί λέγονται

Διαβάστε περισσότερα

Σ 1, Σ 2... Σ N p 1, p 2,... p N k 1, k 2... k n

Σ 1, Σ 2... Σ N p 1, p 2,... p N k 1, k 2... k n Υπολογιστική Γεωμετρία (σημειώσεις διαλέξεων ) Διδάσκων: Ι.Εμίρης Πέμπτη, 7 Απριλίου 2016 1 Ζητήματα πολυπλοκότητας 1. ΚΠ2 Τομή ημιεπιπέδων 2. ΚΠ3, ΚΠd n [d/2+1] (worst case) - Αλλά!! Αν έχουμε σημεία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Τελικές Εξετάσεις Τρίτη 15 Ιανουαρίου 2008 ιάρκεια εξέτασης: 3 ώρες (13:00-16:00) ΘΕΜΑ 1 ο (2,5

Διαβάστε περισσότερα

d(v) = 3 S. q(g \ S) S

d(v) = 3 S. q(g \ S) S Διάλεξη 9: 9.11.2016 Θεωρία Γραφημάτων Διδάσκων: Σταύρος Κολλιόπουλος Γραφέας: Παναγιωτίδης Αλέξανδρος Θεώρημα 9.1 Εστω γράφημα G = (V, E), υπάρχει τέλειο ταίριασμα στο G αν και μόνο αν για κάθε S υποσύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα Εύρεση δειγματικού χώρου... 46

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα Εύρεση δειγματικού χώρου... 46 ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο................................................ 7 1. Το Λεξιλόγιο της Λογικής.............................................. 11 2. Σύνολα..............................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΥΤΕΡΟ- ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΜΕΝΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ- PRISONER S DILLEMA ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΥΤΕΡΟ- ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΜΕΝΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ- PRISONER S DILLEMA ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΥΤΕΡΟ- ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΜΕΝΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ- PRISONER S DILLEMA ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΚΟΙΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Players-Παίκτες Rules- Κανόνες. Τιµωρείσαι εάν τους παραβιάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

8. Πολλαπλές μερικές παράγωγοι

8. Πολλαπλές μερικές παράγωγοι 94 8 Πολλαπλές μερικές παράγωγοι Οι μερικές παράγωγοι,,, αν υπάρχουν, μιας συνάρτησης : U R R ( U ανοικτό είναι αυτές συναρτήσεις από το U στο R, επομένως μπορεί να ορισθεί για αυτές η έννοια της μερικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 3 (θεωρία παιγνίων) Οι δύο μεγαλύτερες τράπεζες μιας χώρας, Α και Β, εκτιμούν ότι μια άλλη τράπεζα, η Γ, θα κλείσει στο προσεχές διάστημα και πρόκειται να προχωρήσουν σε διαφημιστικές εκστρατείες

Διαβάστε περισσότερα

Δρομολόγηση Και Πολύχρωματισμός. Γραφημάτων ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ Α.Μ 1026

Δρομολόγηση Και Πολύχρωματισμός. Γραφημάτων ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ Α.Μ 1026 Δρομολόγηση Και Πολύχρωματισμός Μονοπατιών Γραφημάτων ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ Α.Μ 1026 Εισαγωγή. Το πρόβλημα με το οποίο θα ασχοληθούμε εδώ είναι γνωστό σαν: Δρομολόγηση και Πολύ-χρωματισμός Διαδρομών (Routing

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Λήψης Αποφάσεων

Θεωρία Λήψης Αποφάσεων Θεωρία Λήψης Αποφάσεων Ενότητα 8: Αναζήτηση με Αντιπαλότητα Μπεληγιάννης Γρηγόριος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ, ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ, ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ Εισαγωγή. Οι σχηματισμοί που προκύπτουν με την επιλογή ενός συγκεκριμένου αριθμού στοιχείων από το ίδιο σύνολο καλούνται διατάξεις αν μας ενδιαφέρει η σειρά καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Notes. Notes. Notes. Notes

Notes. Notes. Notes. Notes Θεωρία Καταναλωτή: Αβεβαιότητα Κώστας Ρουμανιάς Ο.Π.Α. Τμήμα Δ. Ε. Ο. Σ. 9 Οκτωβρίου 0 Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Θεωρία Καταναλωτή: Αβεβαιότητα 9 Οκτωβρίου 0 / 5 Ανάγκη θεωρίας επιλογής υπό αβεβαιότητα

Διαβάστε περισσότερα