ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ"

Transcript

1 ΩΜΤΡΙ ΛΥΚΙΟΥ ΠΝΛΗΠΤΙΚΟ ΦΥΛΛΙΟ ΠΙΜΛΙ ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ

2 ΘΜΤ ΘΩΡΙΣ ΚΦΛΙΟ ο Τ ΣΙΚ ΩΜΤΡΙΚ ΣΧΗΜΤ ΘΜ ο Τι καλείται μέσο ενός ευθυγράμμου τμήματος και τι ισχύει γι αυτό ; ΠΝΤΗΣΗ Μέσο ενός ευθύγραμμου τμήματος ονομάζεται ένα εσωτερικό του σημείο Μ τέτοιο, ώστε Μ=Μ=.εχόμαστε ότι κάθε τμήμα έχει μοναδικό μέσο. ΘΜ ο Τι καλείται διχοτόμος γωνίας και πόσες διχοτόμους έχει μία γωνία ; ΠΝΤΗΣΗ ιχοτόμος μιας γωνίας xôy λέγεται η ημιευθεία Οδ, που βρίσκεται στο εσωτερικό της γωνίας και τη χωρίζει σε δύο ίσες γωνίες, δηλαδή xôδ = δôy=. εχόμαστε ότι κάθε γωνία έχει μοναδική διχοτόμο. ΘΜ 3ο Τι καλούμαι εφεξής και τι διαδοχικές γωνίες ; ΠΝΤΗΣΗ ύο γωνίες λέγονται εφεξής, αν έχουν κοινή κορυφή, μία πλευρά κοινή και τις μη κοινές πλευρές εκατέρωθεν της κοινής, π.χ. οι γωνίες xôy και yôz είναι εφεξής. Η γωνία Ô είναι εφεξής με τη Ô, και η Ô είναι εφεξής με τη Ô. Οι γωνίες Ô, Ô, Ô λέγονται διαδοχικές. ΘΜ 4ο Τι καλούμαι συμπληρωματικές ; Τι παραπληρωματικές γωνίες και τι ισχύει για τα παραπληρώματα και τα συμπληρώματα των γωνιών ; ΠΝΤΗΣΗ ύο γωνίες λέγονται συμπληρωματικές αν έχουν άθροισμα μία ορθή γωνία. Καθεμία από αυτές λέγεται και συμπλήρωμα της άλλης, π.χ. οι γωνίες Ô και Ô είναι συμπληρωματικές. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ

3 ύο γωνίες λέγονται παραπληρωματικές αν έχουν άθροισμα μια ευθεία γωνία. Καθεμία από αυτές λέγεται και παραπλήρωμα της άλλης. Προφανώς τα παραπληρώματα ή συμπληρώματα της ίδιας γωνίας (ή ίσων γωνιών) είναι ίσες γωνίες. ΘΜ 5ο Να αποδείξετε ότι :ύο εφεξής και παραπληρωματικές γωνίες έχουν τις μη κοινές πλευρές τους αντικείμενες ημιευθείες και αντίστροφα. ΠΝΤΗΣΗ ν οι εφεξής γωνίες Ô, Ô είναι παραπληρωματικές, το άθροισμά τους Ô είναι μία ευθεία γωνία. πομένως, από τον ορισμό της ευθείας γωνίας οι πλευρές Ο και Ο είναι αντικείμενες ημιευθείες. ντίστροφα. ν οι εφεξής γωνίες Ô, Ô έχουν τις μη κοινές πλευρές τους αντικείμενες ημιευθείες, τότε από τον ορισμό του αθροίσματος δύο γωνιών προκύπτει ότι το άθροισμα των γωνιών Ô και BÔ είναι η ευθεία γωνία Ô. Άρα, οι γωνίες Ô και Ô είναι παραπληρωματικές. ΘΜ 6ο Τι καλούμαι κατακορυφήν γωνίες ; ΠΝΤΗΣΗ ύο γωνίες λέγονται κατακορυφήν, αν έχουν κοινή κορυφή και οι πλευρές της μίας είναι προεκτάσεις των πλευρών της άλλης. Π.χ. οι γωνίες xôy και xôy' καθώς και οι γωνίες yôx' και xôy' είναι κατακορυφήν. ΘΜ 7ο Να αποδείξετε ότι οι κατακορυφήν γωνίες είναι ίσες. ΠΝΤΗΣΗ Θεωρούμε τις κατακορυφήν γωνίες xôy και xôy'. Παρατηρούμε ότι οι δύο γωνίες είναι ίσες ως παραπληρώματα της ίδιας γωνίας yôx'. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 3

4 ΘΜ 8ο Να αποδείξετε ότι η προέκταση της διχοτόμου μιας γωνίας είναι διχοτόμος της κατακορυφήν της γωνίας. ΠΝΤΗΣΗ Έστω οι κατακορυφήν γωνίες xôy και xôy' και η διχοτόμος Οδ της xôy. Τότε δôx = δôγ. ν Οδ' είναι η προέκταση της Οδ, τότε Ô = δôx και Ô = δôγ (ως κατακορυφήν). Άρα Ô = Ô, δηλαδή η Οδ' είναι διχοτόμος της x'ôy'. ΘΜ 9ο Να αποδείξετε ότι οι διχοτόμοι δύο εφεξής και παραπληρωματικών γωνιών είναι κάθετες. ΠΝΤΗΣΗ Έστω Ô και Ô δύο εφεξής και παραπληρωματικές γωνίες και Ο, Ο οι διχοτόμοι τους. Τότε Ô + Ô = ή Ô + Ô = ή Ô + Ô = ή Ô =. Άρα Ο Ο. ΘΜ 0ο Πως ορίζεται το τόξο ενός κύκλου ; Πως ορίζεται το εσωτερικό σημείο ενός τόξου ; Τι καλείται χορδή ; Τι καλείται απόστημα ; Τι καλείται διάμετρος ; Ποια σημεία καλούνται αντιδιαμετρικά ; Ποια είναι η σχέση της διαμέτρου με την ακτίνα και πόσα κέντρα έχει ο κύκλος ; ΠΝΤΗΣΗ ς θεωρήσουμε έναν κύκλο, κέντρου Ο και δύο σημεία του και. Τα σημεία αυτά χωρίζουν τον κύκλο σε δύο μέρη. Το ένα βρίσκεται στο ημιεπίπεδο Π, που ορίζει η ευθεία, και το άλλο στο Π. Καθένα από τα μέρη αυτά λέγεται τόξο του κύκλου με άκρα και και συμβολίζεται με Κάθε σημείο ενός τόξου, διαφορετικό από τα άκρα του λέγεται εσωτερικό σημείο του τόξου. ια να αναφερθούμε στο ένα από τα τόξα με άκρα τα και, χρησιμοποιούμε και ένα εσωτερικό σημείο. Έτσι, τα τόξα του σχ. με άκρα, συμβολίζονται με και με το άλλο. Το ευθύγραμμο τμήμα που ορίζεται από τα άκρα, ενός τόξου λέγεται χορδή του τόξου. Η χορδή ενός τόξου λέγεται και χορδή του κύκλου. To μοναδικό κάθετο τμήμα ΟΚ που άγεται από το κέντρο Ο προς τη χορδή λέγεται απόστημα της χορδής. Μια χορδή που διέρχεται από το κέντρο του κύκλου λέγεται διάμετρος του κύκλου. Τα άκρα μιας διαμέτρου λέγονται αντιδιαμετρικά σημεία του κύκλου. ια παράδειγμα, το τμήμα είναι μια διάμετρος του κύκλου και τα σημεία, είναι αντιδιαμετρικά σημεία.ίναι φανερό ότι η διάμετρος είναι διπλάσια της ακτίνας και το κέντρο του κύκλου είναι το μέσο της. πειδή το μέσο ενός τμήματος είναι μοναδικό, προκύπτει ότι το κέντρο κάθε κύκλου είναι μοναδικό. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 4

5 ΚΦΛΙΟ 3ο ΤΡΙΩΝ ΘΜ ο Τι καλούμαι κύρια στοιχεία ενός τριγώνου και συμβολίζεται η περίμετρος ενός τριγώνου ; ΠΝΤΗΣΗ Οι πλευρές και οι γωνίες ενός τριγώνου λέγονται κύρια στοιχεία του τριγώνου. Ένα τρίγωνο έχει τρεις κορυφές,,, τρεις πλευρές,, και τρεις γωνίες, και. ια ευκολία οι πλευρές,, συμβολίζονται με α, β, γ αντίστοιχα, και οι γωνίες, και με,, και. Το άθροισμα α + β + γ των πλευρών του τριγώνου, δηλαδή η περίμετρός του συμβολίζεται συνήθως με τ. Σημειώνουμε ότι με τ συμβολίζουμε την ημιπερίμετρο του τριγώνου δηλαδή ΘΜ ο Ποια είναι τα είδη του τριγώνου ως προς τις πλευρές του ; ΠΝΤΗΣΗ Συγκρίνοντας τις πλευρές ενός τριγώνου, μεταξύ τους, προκύπτουν τρία είδη τριγώνων: το σκαληνό, το ισοσκελές και το ισόπλευρο. Έτσι, ένα τρίγωνο λέγεται: σκαληνό, όταν έχει όλες τις πλευρές του άνισες (σχ.) ισοσκελές, όταν έχει δύο πλευρές του ίσες (σχ.3). Σε ένα ισοσκελές τρίγωνο με = η πλευρά λέγεται βάση του και το κορυφή του, ισόπλευρο, όταν έχει όλες τις πλευρές του ίσες (σχ.4). ΘΜ 3ο Ποια είναι τα είδη του τριγώνου ως προς τις γωνίες του ; ΠΝΤΗΣΗ Ένα τρίγωνο, ανάλογα με το είδος των γωνιών του, λέγεται οξυγώνιο, όταν έχει όλες τις γωνίες του οξείες (σχ.5), ορθογώνιο, όταν έχει μια γωνία ορθή (σχ.6). Σε ένα ορθογώνιο τρίγωνο η πλευρά που βρίσκεται απέναντι από την ορθή γωνία λέγεται υποτείνουσα και οι άλλες δύο λέγονται κάθετες πλευρές του τριγώνου, αμβλυγώνιο, όταν έχει μια γωνία αμβλεία (σχ.7). ΘΜ 4ο Ποια είναι και πως ορίζονται τα δευτερεύοντα στοιχεία ενός τριγώνου και πως ορίζεται η προβολή ενός σημείου σε ευθεία ; ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 5

6 ΠΝΤΗΣΗ Οι διάμεσοι, οι διχοτόμοι και τα ύψη ενός τριγώνου λέγονται δευτερεύοντα στοιχεία του. ιάμεσος ενός τριγώνου λέγεται το ευθύγραμμο τμήμα που ενώνει μια κορυφή με το μέσο της απέναντι πλευράς. Στο σχήμα το ευθύγραμμο τμήμα Μ είναι η διάμεσος που αντιστοιχεί στην πλευρά α του τριγώνου και συμβολίζεται με μα. Οι διάμεσοι που αντιστοιχούν στις πλευρές β και γ συμβολίζονται με μβ και μγ αντίστοιχα. ιχοτόμος μιας γωνίας ενός τριγώνου λέγεται το ευθύγραμμο τμήμα της διχοτόμου της γωνίας, από την κορυφή της μέχρι την απέναντι πλευρά. Στο σχήμα το ευθύγραμμο τμήμα είναι η διχοτόμος της γωνίας A του τριγώνου και συμβολίζεται με δα. Οι διχοτόμοι των γωνιών B και του τριγώνου συμβολίζονται με δβ και δγ αντίστοιχα. Ύψος τριγώνου λέγεται το κάθετο ευθύγραμμο τμήμα, που φέρεται από μια κορυφή προς την ευθεία της απέναντι πλευράς. Τα ύψη που φέρονται από τις κορυφές, και συμβολίζονται αντίστοιχα με υα, υβ και υγ. Στο σχήμα το είναι το ύψος από την κορυφή. Το σημείο λέγεται προβολή του πάνω στην ευθεία ή και ίχνος της καθέτου, που φέρεται από το στην ευθεία. ΘΜ 5ο ιατυπώστε και αποδείξτε το ο Κριτήριο ισότητας τριγώνων. ΠΝΤΗΣΗ Θεώρημα (ο Κριτήριο ΠΠ ): ν δύο τρίγωνα έχουν δύο πλευρές ίσες μία προς μία και τις περιεχόμενες σε αυτές γωνίες ίσες, τότε είναι ίσα. ΘΜ 6ο ποδείξτε ότι σε κάθε ισοσκελές τρίγωνο: Οι προσκείμενες στη βάση γωνίες είναι ίσες. Η διχοτόμος της γωνίας της κορυφής είναι διάμεσος και ύψος. ΠΝΤΗΣΗ Έστω ισοσκελές τρίγωνο (με =). Φέρουμε τη διχοτόμο του. Τα τρίγωνα και έχουν =, κοινή και A = A (ΠΠ), επομένως είναι ίσα, οπότε B =. πό την ίδια ισότητα τριγώνων προκύπτει ότι =, οπότε η είναι διάμεσος και =. πό την τελευταία ισότητα και επειδή + = 80 προκύπτει ότι = = 90, οπότε συμπεραίνουμε ότι το είναι ύψος του τριγώνου. ΘΜ 7ο Να αποδείξετε ότι οι γωνίες ισόπλευρου τριγώνου είναι ίσες. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 6

7 ΠΝΤΗΣΗ φού το τρίγωνο είναι ισόπλευρο άρα όλες οι πλευρές του είναι ίσες άρα = άρα οι γωνίες = αφού όμως είναι ισόπλευρο άρα όμοια = άρα οι γωνίες = άρα ==. ΘΜ 8ο Να αποδείξετε ότι κάθε σημείο της μεσοκαθέτου ενός ευθύγραμμου τμήματος ισαπέχει από τα άκρα του. ΠΝΤΗΣΗ Έστω ε η μεσοκάθετος ενός τμήματος και Μ ένα σημείο της. Τα τρίγωνα ΜΚ και ΜΚ έχουν Κ=Κ, ΜΚ κοινή και Κ = Κ = 90 (ΠΠ), επομένως είναι ίσα, οπότε Μ= Μ. ΘΜ 9ο Να αποδείξετε ότι αν δύο τόξα ενός κύκλου είναι ίσα, τότε και οι χορδές τους είναι ίσες. ΠΝΤΗΣΗ Έστω και δύο ίσα τόξα ενός κύκλου (Ο,ρ). Τότε είναι Ô = Ô. Τα τρίγωνα Ο και Ο έχουν Ο = Ο(= ρ), Ο = Ο(= ρ) και Ô = Ô. επομένως είναι ίσα, οπότε και τα τόξα =. ΘΜ 0ο ιατυπώστε και αποδείξτε το ο Κριτήριο ισότητας τριγώνων. ΠΝΤΗΣΗ Θεώρημα (ο Κριτήριο ΠΠ ) : ν δύο τρίγωνα έχουν μια πλευρά και τις προσκείμενες σε αυτή γωνίες ίσες μία προς μία, τότε τα τρίγωνα είναι ίσα. πόδειξη Έστω ότι τα τρίγωνα και ''') έχουν = '', B= B' και = '. Θα αποδείξουμε ότι έχουν και = ''. Έστω ότι AB '', π.χ. > ''. Τότε υπάρχει σημείο στην, ώστε να είναι = ''. Τα τρίγωνα και ''' έχουν = '', = '' και B= B', επομένως (ΠΠ) είναι ίσα, οπότε = '. λλά ' =, οπότε = που είναι άτοπο, γιατί το είναι εσωτερικό σημείο της γωνίας και επομένως <. Οδηγηθήκαμε σε άτοπο γιατί υποθέσαμε ότι '', άρα =''. Τα τρίγωνα, λοιπόν, και '' έχουν = '', = '' και B = B', άρα (ΠΠ) είναι ίσα. ΘΜ ο ιατυπώστε και αποδείξτε το 3ο Κριτήριο ισότητας τριγώνων. ΠΝΤΗΣΗ Θεώρημα (3ο Κριτήριο ΠΠΠ ): ν δύο τρίγωνα έχουν τις πλευρές τους ίσες μία προς μία, τότε τα τρίγωνα είναι ίσα. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 7

8 πόδειξη Θεωρούμε τα τρίγωνα και ''' με = '', = '', = '' (σχ.7). ρκεί να αποδείξουμε ότι A= A. Υποθέτουμε ότι τα τρίγωνα είναι οξυγώνια. Θεωρούμε την ημιευθεία x, ώστε Bx = B' και σημείο της, ώστε = ''. Τα τρίγωνα και ''' είναι ίσα, γιατί έχουν = '', = '' και B= B'. πό την ισότητα αυτή προκύπτει ότι = '' και = A. πειδή = '' και '' =, το τρίγωνο είναι ισοσκελές, οπότε A= (). πίσης, αφού = '' και '' =, προκύπτει ότι A= (). πειδή τα τρίγωνα είναι οξυγώνια το τμήμα βρίσκεται στο εσωτερικό των γωνιών A και, οπότε με πρόσθεση των () και () προκύπτει ότι A=. πειδή = A, έχουμε A= A, που είναι το ζητούμενο. ΘΜ ο Να αποδείξετε ότι η διάμεσος ισοσκελούς τριγώνου, που αντιστοιχεί στη βάση του, είναι διχοτόμος και ύψος. ΠΝΤΗΣΗ Έστω ισοσκελές τρίγωνο με = και η διάμεσός του.τα τρίγωνα και έχουν =, κοινή και =, άρα (ΠΠΠ) είναι ίσα, οπότε A = A, και =. πό τις ισότητες αυτές προκύπτει αντίστοιχα ότι η είναι διχοτόμος και ύψος. ΘΜ 3ο Να αποδείξετε ότι κάθε σημείο πού ισαπέχει από τα άκρα ενός τμήματος ανήκει στη μεσοκάθετό του. ΠΝΤΗΣΗ Έστω ευθύγραμμο τμήμα, Μ ένα σημείο, ώστε Μ = Μ και Κ το μέσο του. Τότε το τρίγωνο Μ είναι ισοσκελές και η ΜΚ διάμεσός του, οπότε σύμφωνα με το προηγούμενο πόρισμα, η ΜΚ θα είναι και ύψος δηλαδή η ΜΚ είναι μεσοκάθετος του. ΘΜ 4ο Ποιος είναι ο γεωμετρικός τόπος των σημείων του επιπέδου που ισαπέχουν από τα άκρα του τμήματος. ΠΝΤΗΣΗ Ο γεωμετρικός τόπος των σημείων του επιπέδου που ισαπέχουν από τα άκρα του τμήματος είναι η μεσοκάθετος του ευθύγραμμου τμήματος. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 8

9 ΘΜ 5ο Να αποδείξετε ότι αν οι χορδές δύο τόξων ενός κύκλου, μικρότερων του ημικυκλίου, είναι ίσες, τότε και τα τόξα είναι ίσα και ότι οι χορδές δύο τόξων ενός κύκλου μεγαλύτερων του ημικυκλίου είναι ίσες, τότε και τα τόξα είναι ίσα. ΠΝΤΗΣΗ Έστω δύο τόξα και ενός κύκλου (Ο,ρ) μικρότερα του ημικυκλίου, με =. Τότε τα τρίγωνα Ο και Ο έχουν: Ο= Ο (= ρ), Ο = Ο (= ρ) και =, άρα (ΠΠΠ) είναι ίσα. πομένως, Ο = Ο, οπότε =. φού τα τόξα = τότε και τα τόξα είναι ίσα αφού βρίσκονται στον ίδιο κύκλο ως διαφορές ίσων τόξων. ΘΜ 6ο Να διατυπώσετε όλες τις περιπτώσεις ισότητας τριγώνων. ΠΝΤΗΣΗ ύο τρίγωνα είναι ίσα όταν έχουν: δύο πλευρές ίσες μία προς μία και τις περιεχόμενες σε αυτές γωνίες ίσες (ΠΠ), μια πλευρά και τις προσκείμενες σε αυτή γωνίες ίσες μία προς μία (Π), και τις τρεις πλευρές ίσες μία προς μία (ΠΠΠ). ΘΜ 7ο Να αποδείξετε ότι από σημείο εκτός ευθείας διέρχεται μοναδική κάθετος στην ευθεία. ΠΝΤΗΣΗ Έστω ευθεία x'x, σημείο εκτός αυτής και σημείο Μ της x'x. ν η Μ είναι κάθετη στην x'x, τότε το θεώρημα ισχύει ως προς την ύπαρξη της καθέτου. Έστω ότι η Μ δεν είναι κάθετη στην x'x. Στο ημιεπίπεδο που ορίζει η x'x και δεν περιέχει το θεωρούμε την ημιευθεία Μy ώστε να είναι xμy = AM x και πάνω σε αυτή σημείο, ώστε Μ = Μ. πειδή τα σημεία, είναι εκατέρωθεν της x'x, η x'x τέμνει την σε ένα εσωτερικό σημείο, έστω Κ. φού Μ = Μ και Μ = Μ, η ΜΚ είναι διχοτόμος στο ισοσκελές τρίγωνο Μ, άρα είναι και ύψος και επομένως x'x. Έστω ότι υπάρχει και άλλη ευθεία Λ κάθετη στην x'x. Τότε τα τρίγωνα ΜΛ και ΜΛ είναι ίσα, γιατί έχουν ΜΛ κοινή, Μ = Μ και Μ = Μ, οπότε θα είναι και Λ = Λ. Όμως Λ= 90, άρα και Λ = 90, οπότε Λ + Λ= 80 το οποίο σημαίνει ότι τα σημεία,λ, είναι συνευθειακά, δηλαδή η Λ ταυτίζεται με την Κ, που είναι άτοπο. ΘΜ 8ο Ποια κριτήρια ισότητας ορθογωνίων τριγώνων προκύπτουν άμεσα από τα κριτήρια ισότητας τριγώνων; ΠΝΤΗΣΗ πειδή δύο ορθογώνια τρίγωνα έχουν μια γωνία ίση, την ορθή, από το ο (ΠΠ) και ο (Π) κριτήριο ισότητας τυχαίων τριγώνων προκύπτει άμεσα ότι: ύο ορθογώνια τρίγωνα, που έχουν τις κάθετες πλευρές τους ίσες μία προς μία, είναι ίσα. ύο ορθογώνια τρίγωνα, που έχουν μια κάθετη πλευρά και την προσκείμενη σε αυτή οξεία γωνία ίσες μία προς μία, είναι ίσα. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 9

10 ΘΜ 9ο Να αποδείξετε ότι αν δύο ορθογώνια τρίγωνα έχουν την υποτείνουσα και μία οξεία γωνία αντίστοιχα ίσες μία προς μία, τότε είναι ίσα. ΠΝΤΗΣΗ Έστω δύο τρίγωνα και ''' με A = A'=90, = '' και B = B'. Θα αποδείξουμε ότι είναι και = ''. Έστω ότι '', π.χ. > ''. Τότε στην πλευρά υπάρχει σημείο, ώστε = ''. Τα τρίγωνα και ''' έχουν = '', = '' και = ', επομένως είναι ίσα, οπότε θα είναι = ' = 90, δηλαδή. Έτσι έχουμε Λ και που είναι άτοπο (μοναδικότητα καθέτου). Οδηγηθήκαμε σε άτοπο γιατί υποθέσαμε ότι ''. Άρα = '', οπότε τα τρίγωνα και ''' είναι ίσα, γιατί έχουν = '', = '' και = ' (ΠΠ). ΘΜ 0ο Να αποδείξετε ότι αν δύο ορθογώνια τρίγωνα έχουν την υποτείνουσα και μία κάθετη πλευρά αντίστοιχα ίσες μία προς μία, τότε είναι ίσα. ΠΝΤΗΣΗ Έστω δύο τρίγωνα και ''' με A = A' = 90, = '' και = ''. Θα αποδείξουμε ότι και B = B'. Στις προεκτάσεις των και '' θεωρούμε αντίστοιχα τα σημεία και ', ώστε να είναι = και '' = ''. Τότε η είναι μεσοκάθετος του και η '' μεσοκάθετος του ''. Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι = και '' = ''. πό τις τελευταίες ισότητες και την = '' προκύπτει ότι = ''. Έτσι τα τρίγωνα και ''' έχουν = '', = '' και = '' (ως διπλάσια των ίσων τμημάτων και ''), επομένως είναι ίσα, οπότε B = B'. Τότε και τα αρχικά τρίγωνα είναι ίσα (ΠΠ). ΘΜ ο Να αποδείξετε ότι το ύψος ισοσκελούς τριγώνου που αντιστοιχεί στη βάση είναι διάμεσος και διχοτόμος της γωνίας της κορυφής. ΠΝΤΗΣΗ Συγκρίνω τα και τρίγωνα αυτά έχουν : = (από υπόθεση αφού τρίγωνο ισοσκελές) = (κοινή πλευρά) ==90 ο (αφού ύψος από υπόθεση) Άρα από κριτήριο ισότητας ορθογωνίων τριγώνων ς τα τρίγωνα είναι ίσα (αφού έχουν δύο πλευρές ίσες μία προς μια ) άρα = άρα μέσο του άρα διάμεσος και αφού πάλι από την ισότητα τριγώνων = άρα διχοτόμος της γωνίας. ΘΜ ο Να αποδείξετε ότι η κάθετος που φέρεται από το κέντρο ενός κύκλου προς μια χορδή του διχοτομεί τη χορδή και το αντίστοιχο τόξο της. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 0

11 ΠΝΤΗΣΗ ς θεωρήσουμε έναν κύκλο (Ο,ρ), μια χορδή του και την κάθετη ΟΚ της, που τέμνει τον κύκλο στο σημείο Μ. πειδή το τμήμα ΟΚ είναι ύψος στο ισοσκελές τρίγωνο Ο (Ο= Ο = ρ), σύμφωνα με το προηγούμενο πόρισμα είναι διάμεσος και διχοτόμος, δηλαδή το Κ είναι μέσο του και Ô = Ô. φού Ô = Ô προκύπτει ότι Μ = Μ. ΘΜ 3ο Να διατυπώσετε όλες τις περιπτώσεις ισότητας ορθογωνίων τριγώνων. ΠΝΤΗΣΗ Όλες οι περιπτώσεις ισότητας ορθογώνιων τριγώνων διατυπώνονται συνοπτικά ως εξής: ύο ορθογώνια τρίγωνα είναι ίσα, όταν έχουν: ύο ομόλογες πλευρές τους ίσες μία προς μία. Μία πλευρά και την προσκείμενη σε αυτή οξεία γωνία αντίστοιχα ίσες μία προς μία. ΘΜ 4ο Να αποδείξετε ότι δύο χορδές ενός κύκλου είναι ίσες αν και μόνο αν τα αποστήματά τους είναι ίσα. ΠΝΤΗΣΗ Ορθό. 'στω οι ίσες χορδές και ενός κύκλου (Ο,ρ) και ΟΚ, ΟΛ τα αποστήματά τους αντίστοιχα. Τα τρίγωνα ΚΟ και ΛΟ, έχουν Κ = Λ = 90, Ο = Ο (= ρ) και Κ = Λ (αφού = ). πομένως είναι ίσα, οπότε ΟΚ = ΟΛ. ντίστροφα. Έστω ότι τα αποστήματα ΟΚ και ΟΛ είναι ίσα. Τότε τα τρίγωνα ΚΟ και ΛΟ έχουν Κ = Λ = 90, Ο = Ο και ΟΚ = ΟΛ, επομένως είναι ίσα, οπότε AK = Λ ή AB = ή =. ΘΜ 5ο Να αποδείξετε ότι κάθε σημείο της διχοτόμου μιας γωνίας ισαπέχει από τις πλευρές της και αντίστροφα κάθε εσωτερικό σημείο της γωνίας που ισαπέχει από τις πλευρές είναι σημείο της διχοτόμου. ΠΝΤΗΣΗ Ορθό. Έστω μια γωνία xôy και Μ ένα σημείο της διχοτόμου της Οδ. Φέρουμε MA Ox και MB Oy. Τότε τα ορθογώνια τρίγωνα ΟΜ και ΟΜ είναι ίσα γιατί έχουνa = B = 90, ΟΜ κοινή και ΜÔ = ΜÔ, επομένως Μ = Μ. ντίστροφα. Έστω Μ ένα εσωτερικό σημείο της γωνίας. Φέρουμε MA Ox και MB Oy και υποθέτουμε ότι Μ = Μ. Τότε τα τρίγωνα ΟΜ και ΟΜ είναι πάλι ίσα, αφούa = B = 90, ΟΜ κοινή και Μ=Μ και επομένως ΜÔ = ΜÔ, οπότε το Μ είναι σημείο της διχοτόμου Οδ. ΘΜ 6ο Ποιος είναι ο γεωμετρικός τόπος των σημείων που ισαπέχουν από τις πλευρές μιας γωνίας; ΠΝΤΗΣΗ Ο γεωμετρικός τόπος των σημείων που ισαπέχουν από τις πλευρές της μίας γωνίας είναι η διχοτόμος της γωνίας αυτής. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ

12 ΘΜ 6ο Τι καλείται γεωμετρικός τόπος και ποιους γεωμετρικούς τόπους γνωρίζετε; ΠΝΤΗΣΗ εωμετρικός τόπος λέγεται το σύνολο όλων των σημείων, που έχουν μια (κοινή) χαρακτηριστική ιδιότητα. Οι μέχρι τώρα γνωστοί γ.τ. είναι : ο κύκλος είναι ένας γεωμετρικός τόπος, αφού όλα τα σημεία του και μόνον αυτά έχουν την ιδιότητα να απέχουν μια ορισμένη απόσταση από ένα σταθερό σημείο. η μεσοκάθετος ενός τμήματος είναι επίσης ένας γεωμετρικός τόπος, αφού όλα τα σημεία της και μόνον αυτά έχουν την ιδιότητα να ισαπέχουν από τα άκρα του τμήματος. η διχοτόμος μιας γωνίας είναι ένας άλλος γεωμετρικός τόπος, αφού όλα τα σημεία της και μόνον αυτά (από τα σημεία της γωνίας) ισαπέχουν από τις πλευρές της γωνίας. ΘΜ 7ο Πότε δύο σχήματα λέγονται συμμετρικά ως προς ένα σημείο Ο ; Τι καλείται κέντρο συμμετρίας ; Τι καλείται κεντρική συμμετρία και τι θα συμβεί αν στρέψουμε ένα σχήμα Σ με κέντρο συμμετρίας Ο κατά 80 ο γύρω από το Ο ; ΠΝΤΗΣΗ ύο σχήματα Σ, Σ' λέγονται συμμετρικά ως προς ένα σημείο Ο,αν και μόνο αν κάθε σημείο του Σ' είναι συμμετρικό ενός σημείου του Σ ως προς το Ο και αντίστροφα. Το σημείο Ο λέγεται κέντρο συμμετρίας του σχήματος, που αποτελείται από τα συμμετρικά ως προς το Ο σχήματα Σ και Σ'. ηλαδή ένα σημείο Ο λέγεται κέντρο συμμετρίας ενός σχήματος, όταν για κάθε σημείο του σχήματος το συμμετρικό του ', ως προς το Ο, είναι επίσης σημείο του σχήματος. Ένα σχήμα με κέντρο συμμετρίας λέμε ότι παρουσιάζει κεντρική συμμετρία. Aν στρέψουμε ένα σχήμα Σ, με κέντρο συμμετρίας το Ο,κατά 80 ο γύρω από το Ο, θα πάρουμε ένα σχήμα που θα συμπίπτει με το αρχικό. ΘΜ 8ο Ποια από τα γνωστά μας, μέχρι τώρα σχήματα έχουν κέντρο συμμετρίας; ΠΝΤΗΣΗ πό τα γνωστά μας, μέχρι τώρα σχήματα: Το ευθύγραμμο τμήμα έχει κέντρο συμμετρίας το μέσο του (σχ.α). Η ευθεία έχει κέντρο συμμετρίας οποιοδήποτε σημείο της (σχ.β). Ο κύκλος έχει κέντρο συμμετρίας το κέντρο του (σχ.γ). ΘΜ 9ο Πότε δύο σχήματα λέγονται συμμετρικά ως προς ευθεία ε ; Τι καλείται άξονας συμμετρίας ; Τι καλείται αξονική συμμετρία και τι θα συμβεί αν διπλώσουμε ένα σχήμα Σ με άξονα συμμετρίας ε κατά μήκος του άξονα ; ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ

13 ΠΝΤΗΣΗ ενικότερα δύο σχήματα Σ, Σ' λέγονται συμμετρικά ως προς την ευθεία ε, αν και μόνον αν κάθε σημείο του Σ' είναι συμμετρικό ενός σημείου του Σ ως προς την ε και αντίστροφα. Η ευθεία ε λέγεται άξονας συμμετρίας του σχήματος που αποτελείται από τα σχήματα Σ και Σ'. ηλαδή μια ευθεία ε λέγεται άξονας συμμετρίας ενός σχήματος, όταν για κάθε σημείο του σχήματος το συμμετρικό του ', ως προς την ε, είναι επίσης σημείο του σχήματος. Ένα σχήμα με άξονα συμμετρίας λέμε ότι παρουσιάζει αξονική συμμετρία. ν ένα σχήμα έχει ως άξονα συμμετρίας μια ευθεία ε, τότε η ε χωρίζει το σχήμα σε δύο μέρη με τέτοιο τρόπο, ώστε, αν διπλώσουμε το φύλλο σχεδίασης κατά μήκος της ε, τα μέρη αυτά θα ταυτιστούν. ΘΜ 30ο Ποια από τα γνωστά μας, μέχρι τώρα σχήματα έχουν άξονα συμμετρίας; ΠΝΤΗΣΗ πό τα γνωστά μας σχήματα Το ευθύγραμμο τμήμα έχει άξονες συμμετρίας τη μεσοκάθετό του μ και τον φορέα του ε (σχ.α). Η ευθεία x'x έχει άξονα συμμετρίας κάθε ευθεία ε x'x και την ίδια τη x'x (σχ.β). Ο κύκλος έχει άξονα συμμετρίας το φορέα δ κάθε διαμέτρου του (σχ.γ). Το ισοσκελές τρίγωνο (=) έχει άξονα συμμετρίας το φορέα μ του ύψους (σχ.δ). Το ισόπλευρο τρίγωνο έχει άξονα συμμετρίας τους φορείς των τριών υψών του (σχ.ε). ΘΜ 3ο Να αποδείξετε ότι κάθε εξωτερική γωνία ενός τριγώνου είναι μεγαλύτερη από καθεμία από τις απέναντι γωνίες του τριγώνου. Ποια πορίσματα προκύπτουν από το παραπάνω θεώρημα ; ΠΝΤΗΣΗ Έστω τρίγωνο. Φέρουμε τη διάμεσο (σχ.47) και στην προέκτασή της, προς το, θεωρούμε σημείο, ώστε =. πειδή το βρίσκεται στο εσωτερικό της γωνίας Ax έχουμε A Ax = Aεξ. Όμως τα τρίγωνα και είναι ίσα γιατί έχουν: =, = και =, οπότε =. πό την τελευταία ισότητα και την A Aεξ προκύπτει ότι Aεξ >. Όμοια αποδεικνύεται ότι και Aεξ> B. Τα πορίσματα που προκύπτουν από το παραπάνω θεώρημα είναι : ) Κάθε τρίγωνο έχει το πολύ μια γωνία ορθή ή αμβλεία. ) Το άθροισμα δύο γωνιών κάθε τριγώνου είναι μικρότερο των 80. ΘΜ 3ο Να αποδείξετε ότι σε κάθε τρίγωνο απέναντι από άνισες πλευρές βρίσκονται όμοια άνισες γωνίες και αντίστροφα. Ποια πορίσματα προκύπτουν από το παραπάνω θεώρημα ; ΠΝΤΗΣΗ Έστω τρίγωνο με β > γ. Τότε υπάρχει μοναδικό εσωτερικό σημείο της, ώστε =. Το τρίγωνο είναι ισοσκελές με βάση και επομένωςb = = ω. πειδή η είναι εσωτερική ημιευθεία της ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 3

14 γωνίας B, είναι B > B ενώ η ως εξωτερική γωνία του τριγώνου είναι μεγαλύτερη από τη, δηλαδή >. Έτσι έχουμε B > ω και ω >, επομένως B >. ντίστροφα. Έστω τρίγωνο με B >. Τότε θα είναι και β>γ, γιατί αν ήταν β = γ ή β<γ τότε B = ή B< αντίστοιχα, που είναι άτοπο. Τα πορίσματα που προκύπτουν από το παραπάνω θεώρημα είναι : (i) ν μια γωνία ενός τριγώνου είναι ορθή ή αμβλεία, τότε η απέναντι πλευρά της είναι η μεγαλύτερη πλευρά του τριγώνου. (ii) ν ένα τρίγωνο έχει δύο γωνίες ίσες, τότε είναι ισοσκελές. (iii) ν ένα τρίγωνο έχει και τις τρεις γωνίες του ίσες, τότε είναι ισόπλευρο. ΘΜ 33ο Να διατυπώσετε και να αποδείξετε το θεώρημα της τριγωνικής ανισότητας ; ΠΝΤΗΣΗ Θεώρημα τριγωνικής ανισότητας : Κάθε πλευρά τριγώνου είναι μικρότερη από το άθροισμα των δύο άλλων και μεγαλύτερη από τη διαφορά τους. πόδειξη Έστω τρίγωνο. Θα αποδείξουμε αρχικά ότι α < β + γ ι' αυτό προεκτείνουμε την πλευρά, προς το,κατά τμήμα =. Τότε το τρίγωνο είναι ισοσκελές και η εσωτερική ημιευθεία της, οπότε έχουμε αντίστοιχα = και <. πό τις σχέσεις αυτές προκύπτει ότι <, από την οποία σύμφωνα με το προηγούμενο θεώρημα συμπεραίνουμε ότι < ή α < β + γ. Όμοια προκύπτει ότι β < γ + α και γ < α + β. πό τις ανισότητες αυτές, αντίστοιχα προκύπτει ότι α > β - γ, αν β γ ή α > γ - β, αν γ β,δηλαδή και στις δύο περιπτώσεις ισχύει το ζητούμενο. πομένως: ΘΜ 34ο Να αποδείξετε ότι : ν δύο πλάγια τμήματα είναι ίσα, τότε τα ίχνη τους ισαπέχουν από το ίχνος της καθέτου, και αντίστροφα ΠΝΤΗΣΗ Έστω και δύο ίσα πλάγια τμήματα και Κ το κάθετο τμήμα. To τρίγωνο είναι ισοσκελές και το Κ ύψος του, επομένως θα είναι και διάμεσος, δηλαδή Κ = Κ. ντίστροφα. Έστω ότι Κ = Κ. Στο τρίγωνο το Κ είναι ύψος και διάμεσος, άρα το τρίγωνο είναι ισοσκελές δηλαδή =. ΘΜ 35ο Να αποδείξετε ότι : ν από ένα σημείο εκτός ευθείας φέρουμε το κάθετο και δύο πλάγια ευθύγραμμα τμήματα τότε: (i) Το κάθετο τμήμα είναι μικρότερο από κάθε πλάγιο. (ii) ν δύο πλάγια τμήματα είναι άνισα, τότε και οι αποστάσεις των ιχνών τους από το ίχνος της καθέτου είναι ομοιοτρόπως άνισες και αντίστροφα. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 4

15 ΠΝΤΗΣΗ (i) Στο ορθογώνιο τρίγωνο Κ, η γωνία Κ είναι η μεγαλύτερη ως ορθή. πομένως η πλευρά είναι η μεγαλύτερη πλευρά του τριγώνου και, άρα, > Κ. (ii) Έστω ευθεία ε και σημείο εκτός αυτής. Θεωρούμε την κάθετο Κ στην ε και δύο πλάγια τμήματα,, όπου, σημεία της ε. Χωρίς βλάβη της γενικότητας, μπορούμε να υποθέσουμε ότι και τα δύο ίχνη, των πλάγιων τμημάτων ανήκουν στην ίδια ημιευθεία που ορίζει το σημείο Κ. ς υποθέσουμε ότι Κ > Κ (σχ.57). Θα αποδείξουμε ότι >. φού το είναι μεταξύ των Κ,, η B είναι εξωτερική του ορθογώνιου τριγώνου Κ, επομένως B > Κ =,δηλαδή η είναι αμβλεία. Στο τρίγωνο η πλευρά βρίσκεται απέναντι από την, συνεπώς είναι η μεγαλύτερη πλευρά του τριγώνου, δηλαδή >. ντίστροφα. ς υποθέσουμε ότι >. ν ήταν Κ = Κ, τότε θα είχαμε =, που είναι άτοπο. ν Κ <Κ τότε τότε θα είχαμε < που είναι άτοπο άρα Κ>Κ. ΘΜ 36ο Ποιες είναι οι σχετικές θέσεις ευθείας και κύκλου πως ορίζονται αυτές ; ΠΝΤΗΣΗ Θεωρούμε έναν κύκλο (Ο,R) μια ευθεία x'x και την απόσταση δ = Ο του κέντρου Ο από την x'x. Μεταξύ των δ και R ισχύει μία από τις σχέσεις: δ > R, δ = R και δ < R. Έστω δ > R. Τότε το είναι εξωτερικό σημείο του κύκλου, οπότε και κάθε άλλο σημείο Μ της ευθείας είναι εξωτερικό, αφού OM > OA > R. πομένως, η x'x δεν έχει κανένα κοινό σημείο με τον κύκλο και λέγεται εξωτερική ευθεία του κύκλου. Έστω δ = R. Τότε το είναι κοινό σημείο της ευθείας με τον κύκλο, ενώ κάθε άλλο σημείο Μ της x'x είναι εξωτερικό σημείο του (Ο,R), αφού ΟΜ > Ο= R. πομένως, η x'x έχει ένα μόνο κοινό σημείο με τον κύκλο και λέγεται εφαπτομένη του κύκλου στο σημείο. Το σημείο λέγεται σημείο επαφής της ευθείας με τον κύκλο. πίσης, στην περίπτωση αυτή λέμε ότι η ευθεία x'x εφάπτεται του κύκλου (Ο,R) στο σημείο. ίναι φανερό ότι:η ακτίνα που καταλήγει στο σημείο επαφής είναι κάθετη στην εφαπτομένη. Η εφαπτομένη του κύκλου σε κάθε σημείο του είναι μοναδική. Έστω δ < R. Τότε το είναι εσωτερικό σημείο του κύκλου. Πάνω στην ημιευθεία x θεωρούμε ένα σημείο Μ, ώστε Μ = R. Τότε το Μ είναι εξωτερικό σημείο του κύκλου, αφού ΟΜ > Μ = R. Έτσι η ημιευθεία x, αφού διέρχεται από ένα εσωτερικό σημείο, το, και ένα εξωτερικό, το Μ, είναι φανερό ότι έχει ένα μοναδικό κοινό σημείο με τον κύκλο, το. Όμοια και η ημιευθεία x' έχει ένα κοινό σημείο με τον κύκλο, το '. πομένως, η x'x έχει δύο κοινά σημεία με τον κύκλο. Στην περίπτωση αυτή η ευθεία x'x, λέγεται τέμνουσα του κύκλου και τα κοινά της σημεία με το κύκλο λέγονται σημεία τομής της με τον κύκλο. πίσης λέμε ότι η ευθεία τέμνει τον κύκλο. νακεφαλαιώνοντας έχουμε: ν δ>r, η ευθεία δεν έχει κοινά σημεία με τον κύκλο. ν δ=r, η ευθεία έχει ένα μόνο κοινό σημείο με τον κύκλο. ν δ<r, η ευθεία έχει δύο κοινά σημεία με τον κύκλο. Με την μέθοδο της απαγωγής σε άτοπο αποδεικνύονται και τα αντίστροφα των παραπάνω συμπερασμάτων. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 5

16 ΘΜ 37ο Να αποδείξετε ότι μια ευθεία και ένας κύκλος έχουν το πολύ δύο κοινά σημεία και αντίστροφα. ΠΝΤΗΣΗ ς υποθέσουμε ότι μια ευθεία ε και ένας κύκλος (Ο,ρ) έχουν τρία κοινά σημεία, τα,,. πειδή Ο= Ο (= ρ) και Ο = Ο (= ρ), οι μεσοκάθετοι ξ,ζ των, αντίστοιχα, διέρχονται από το Ο. Έτσι από το σημείο Ο έχουμε δύο διαφορετικές κάθετες στην ε τις ξ, ζ, που είναι άτοπο. ΣΧΟΛΙΟ : πό το προηγούμενο θεώρημα προκύπτει ότι τρία οποιαδήποτε σημεία ενός κύκλου δεν είναι συνευθειακά. ΘΜ 38ο Τι καλούνται εφαπτόμενα τμήματα από ένα σημείο Ρ εκτός κύκλου (Ο,ρ) και τι διακεντρική ; ΠΝΤΗΣΗ Έστω ένας κύκλος (Ο, ρ) και ένα εξωτερικό του σημείο Ρ, θα δούμε ότι από το Ρ φέρονται δύο εφαπτόμενες του κύκλου. ν, είναι τα σημεία επαφής αυτών με τον κύκλο, τότε τα τμήματα Ρ και Ρ λέγονται εφαπτόμενα τμήματα του κύκλου από το σημείο Ρ και η ευθεία ΡΟ διακεντρική ευθεία του σημείου Ρ. ΘΜ 39ο Να αποδείξετε ότι τα εφαπτόμενα τμήματα κύκλου, που άγονται από σημείο εκτός αυτού είναι ίσα μεταξύ τους και κατόπιν να αναφέρετε τα πορίσματα που προκύπτουν από το θεώρημα αυτό. ΠΝΤΗΣΗ Τα τρίγωνα ΟΡ και ΟΡ έχουν A = = 90, ΟΡ κοινή και Ο = Ο (= ρ), άρα είναι ίσα, οπότε Ρ = Ρ. Τα πορίσματα που προκύπτουν είναι : ν Ρ είναι ένα εξωτερικό σημείο ενός κύκλου, τότε η διακεντρική ευθεία του: (i) είναι μεσοκάθετος της χορδής του κύκλου με άκρα τα σημεία επαφής, (ii) διχοτομεί τη γωνία των εφαπτόμενων τμημάτων και τη γωνία των ακτίνων που καταλήγουν στα σημεία επαφής. ΘΜ 40ο Ποιες είναι οι σχετικές θέσεις δύο κύκλων από τι εξαρτώνται; Να διακρίνετε περιπτώσεις. ΠΝΤΗΣΗ Οι σχετικές θέσεις δύο κύκλων εξαρτώνται από τη σχέση της διακέντρου με το άθροισμα ή τη διαφορά των ακτίνων τους ιακρίνουμε τις παρακάτω περιπτώσεις: Κύκλοι χωρίς κοινά σημεία (i) Ο κύκλος (Λ, ρ) βρίσκεται στο εσωτερικό του (Κ, R), αν και μόνο αν δ < R ρ (σχ.α) (ii) Οι κύκλοι (Κ, R) και (Λ, ρ) βρίσκεται ο ένας στο εξωτερικό του άλλου, αν και μόνο αν δ > R + ρ (σχ.ε). φαπόμενοι κύκλοι (i) Οι κύκλοι εφάπτονται εσωτερικά, δηλαδή έχουν ένα κοινό σημείο και ο κύκλος (Λ, ρ) βρίσκεται στο εσωτερικό του (Κ, R), αν και μόνο αν δ = R - ρ (σχ.β). ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 6

17 (ii) Οι κύκλοι εφάπτονται εξωτερικά, δηλαδή έχουν ένα κοινό σημείο και ο ένας βρίσκεται στο εξωτερικό του άλλου, αν και μόνο αν δ = R + ρ (σχ.δ). Το κοινό σημείο δύο εφαπτόμενων κύκλων λέγεται σημείο επαφής και είναι σημείο της διακέντρου. Τεμνόμενοι κύκλοι Οι κύκλοι τέμνονται, δηλαδή έχουν δύο κοινά σημεία, αν και μόνο αν R - ρ (σχ.γ). Το ευθύγραμμο τμήμα που ενώνει τα κοινά σημεία λέγεται κοινή χορδή των δύο κύκλων. ΘΜ 4ο Να αποδείξετε ότι η διάκεντρος δύο τεμνόμενων κύκλων είναι μεσοκάθετος της κοινής χορδής τους. ΠΝΤΗΣΗ Έστω οι κύκλοι (KR) και (Λ,ρ) του και, τα σημεία τομής τους. πειδή Κ = Κ = R, το σημείο Κ είναι σημείο της μεσοκαθέτου του. Όμοια από την Λ = Λ = ρ προκύπτει ότι και το Λ είναι σημείο της μεσοκαθέτου του. Άρα, η ΚΛ είναι μεσοκάθετος της κοινής χορδής του κύκλου. ΠΡΤΗΡΗΣΗ Στην περίπτωση που οι τεμνόμενοι κύκλοι (Κ, R) και (, ρ) είναι ίσοι, δηλαδή έχουν R = ρ, τότε και η κοινή χορδή είναι μεσοκάθετος της διακέντρου. Πράγματι, επειδή R = ρ, θα είναι Κ = Λ και Κ = Λ. Άρα τα και είναι σημεία της μεσοκαθέτου του Κ και επομένως η κοινή χορδή είναι μεσοκάθετος της διακέντρου ΚΛ. ΘΜ 4ο Πως ορίζεται η κοινή εξωτερική εφαπτομένη και πως η κοινή εσωτερική εφαπτομένη; ΠΝΤΗΣΗ Η ευθεία ε του διπλανού σχήματος, που εφάπτεται και στους δύο κύκλους και τους αφήνει προς το ίδιο μέρος της λέγεται κοινή εξωτερική εφαπτομένη, ενώ η ευθεία ζ που έχει τους κύκλους στους οποίους εφάπτεται εκατέρωθεν αυτής λέγεται κοινή εσωτερική εφαπτομένη. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 7

18 ΚΦΛΙΟ 4ο ΠΡΛΛΗΛΣ ΥΘΙΣ ΘΜ ο Ποιες οι σχετικές θέσεις δύο ευθειών στο επίπεδο ; Πως ορίζονται οι παράλληλες ευθείες και πως συμβολίζονται ; ΠΝΤΗΣΗ Οι σχετικές θέσεις δυο ευθειών εκαι ε, οι οποίες βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο, είναι οι παρακάτω: i) ταυτίζονται (σχ.α), ii) τέμνονται (σχ.β), iii) δεν τέμνονται (σχ.γ). Στην τρίτη περίπτωση οι ευθείες ε και ε λέγονται παράλληλες, ώστε: υο ευθείες ε και ε που βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο και δεν έχουν κοινό σημείο λέγονται παράλληλες ευθείες. ια να δηλώσουμε ότι οι ε και ε είναι παράλληλες, γράφουμε ε//ε. ΘΜ ο Να αποδείξετε το παρακάτω θεώρημα : ν δυο ευθείες τεμνόμενες από τρίτη σχηματίζουν δυο εντός εναλλάξ γωνίες ίσες, τότε είναι παράλληλες. ΠΝΤΗΣΗ Έστω ότι ω = φ. ν οι ευθείες ε, ε τέμνονται σε σημείο, η εξωτερική γωνία φ του τριγώνου θα είναι ίση με την απέναντι εσωτερική γωνία ω, που είναι άτοπο. Άρα ε//ε. ΘΜ 3ο Να αποδείξετε την πρόταση : ν δυο παράλληλες ευθείες τέμνονται από τρίτη, σχηματίζουν τις εντός εναλλάξ γωνίες ίσες. ΠΝΤΗΣΗ Έστω ότι ε//ε και ε μια τέμνουσα.θα αποδείξουμε π.χ. ότι ω = φ. ν οι γωνίες ω και φ δεν είναι ίσες, φέρουμε την x ώστε οι γωνίες xab και φ να βρίσκονται εκατέρωθεν της ε και να είναι ίσες. Τότε x//εγιατί τεμνόμενες από την σχηματίζουν δύο εντός και εναλλάξ γωνίες ίσες. Κατά συνέπεια υπάρχουν δύο παράλληλες από το προς την ε, που είναι άτοπο. Άρα ω = φ. ΘΜ 4ο Ποια πορίσματα προκύπτουν από την πρόταση : ν δυο παράλληλες ευθείες τέμνονται από τρίτη, σχηματίζουν τις εντός εναλλάξ γωνίες ίσες. ΠΝΤΗΣΗ ν δυο παράλληλες ευθείες τέμνονται από τρίτη σχηματίζουν i) τις εντός εκτός και επί τα αυτά μέρη γωνίες ίσες, ii) τις εντός και επί τα αυτά μέρη γωνίες παραπληρωματικές. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 8

19 ΘΜ 5ο Να αποδείξετε ότι : ν δυο διαφορετικές ευθείες ε και ε είναι παράλληλες προς μία τρίτη ευθεία ε, τότε είναι και μεταξύ τους παράλληλες, δηλαδή αν ε//ε και ε//ε, τότε ε//ε. ΠΝΤΗΣΗ ν οι ε και ε τέμνονταν σε σημείο, θα είχαμε από το δύο παράλληλες προς την ε, που είναι άτοπο. Άρα ε//ε. ΘΜ 6ο Να αποδείξετε ότι αν δυο ευθείες ε και ε είναι παράλληλες και μία τρίτη ευθεία ε τέμνει τη μία από αυτές, τότε η ε θα τέμνει και την άλλη. Ποιο πόρισμα προκύπτει από αυτό ; ΠΝΤΗΣΗ Υποθέτουμε ότι η ε τέμνει την ε στο. ν η ε δεν έτεμνε την ε, θα ήταν ε//ε και έτσι θα είχαμε από το δύο παράλληλες προς την ε, πράγμα αδύνατο. Άρα η ε τέμνει την ε. Πόρισμα : ν μια ευθεία είναι κάθετη σε μια από δυο παράλληλες ευθείες, τότε είναι κάθετη και στην άλλη. ΘΜ 7ο Να αποδείξετε ότι : ν δυο ευθείες τεμνόμενες από τρίτη σχηματίζουν τις εντός και επί τα αυτά μέρη γωνίες με άθροισμα μικρότερο από ορθές, τότε οι ευθείες τέμνονται προς το μέρος της τέμνουσας που βρίσκονται οι γωνίες. Ποιο πόρισμα προκύπτει από αυτή την πρόταση ; ΠΝΤΗΣΗ Έστω ότι η ε τέμνει τις ε,ε στα και αντίστοιχα και ότι φ + ω. Τότε οι ε και ε δεν είναι παράλληλες, αφού φ + ω. Έστω ότι οι ε και ε τέμνονται σε σημείο Κ, προς το μέρος της τέμνουσας, που δεν περιέχει τις γωνίες ω και φ. Τότε, όμως, η εξωτερική γωνία ω του τριγώνου Κ είναι μεγαλύτερη από τη γωνία A δηλαδή ω > A= - φ ή ω + φ >, που είναι άτοπο. Άρα οι ε,ε τέμνονται προς το μέρος της τέμνουσας που βρίσκονται οι γωνίες ω και φ. ΠΟΡΙΣΜ: Η κατασκευή τριγώνου με δοσμένη μία πλευρά και τις δυο προσκείμενες σε αυτή γωνίες έχει λύση, αν και μόνο αν το άθροισμα των δυο γωνιών είναι μικρότερο των δυο ορθών. ΘΜ 8ο Πως κατασκευάζουμε ευθεία ε παράλληλη προς μία ευθεία ε από ένα σημείο εκτός αυτής ; ΠΝΤΗΣΗ ίδαμε παραπάνω ότι υπάρχει ευθεία ε', η οποία διέρχεται από ένα σημείο και είναι παράλληλη προς γνωστή ευθεία ε. ια την κατασκευή της ε' φέρουμε από το ένα πλάγιο τμήμα προς την ε και ονομάζουμε φ την οξεία γωνία που σχηματίζει το με την ε. Μεταφέρουμε τη γωνία φ ώστε να έχει κορυφή το, η μια πλευρά της να είναι η και η άλλη πλευρά της να βρίσκεται στο ημιεπίπεδο που δεν ανήκει η γωνία φ. πειδή A = φ έχουμε //ε, αφού τεμνόμενες από την, σχηματίζουν δύο εντός και εναλλάξ γωνίες ίσες. Έτσι η ευθεία είναι η ζητούμενη ευθεία ε'. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 9

20 ΘΜ 9ο Να αποδείξετε ότι δυο γωνίες που έχουν τις πλευρές τους παράλληλες, μία προς μία, είναι ίσες αν είναι και οι δυο οξείες ή αμβλείες, ενώ είναι παραπληρωματικές αν η μία γωνία είναι οξεία και η άλλη αμβλεία. ΠΝΤΗΣΗ ς θεωρήσουμε δύο γωνίες xay και x'y' με x//x' και y//y', δηλαδή δύο γωνίες που έχουν τις πλευρές τους, μία προς μία παράλληλες. ν προεκτείνουμε τις x' και By' θα τέμνουν τις x και y στα σημεία και αντίστοιχα. Έτσι όλες οι γωνίες του σχήματος λόγω των παραλλήλων θα είναι ίσες με ω ή φ. Παρατηρούμε ότι: ν και οι δυο γωνίες είναι οξείες είναι ίσες. ν και οι δυο γωνίες είναι αμβλείες είναι ίσες. ν η μία γωνία είναι οξεία και η άλλη αμβλεία,είναι παραπληρωματικές. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι: υο γωνίες που έχουν τις πλευρές τους παράλληλες, μία προς μία, είναι ίσες αν είναι και οι δυο οξείες ή αμβλείες, ενώ είναι παραπληρωματικές αν η μία γωνία είναι οξεία και η άλλη αμβλεία. ΘΜ 0ο Έστω εκαι ε δυο παράλληλες που τέμνονται από ευθεία ε. Να αποδειχθεί ότι (i) Οι διχοτόμοι δυο εντός εναλλάξ γωνιών είναι παράλληλες. (ii) Οι διχοτόμοι δυο εντός και επί τα αυτά μέρη γωνιών είναι κάθετες. ΠΝΤΗΣΗ i) Έστω x, By οι διχοτόμοι των γωνιών A και αντίστοιχα. Τότε ω = A/ και φ = /. λλά A = (ως εντός εναλλάξ). πό τα παραπάνω προκύπτει ότι ω = φ. Οι ω και φ όμως είναι εντός εναλλάξ γωνίες των ευθειών x και By με τέμνουσα την. Άρα x//by. (ii) ν z διχοτόμος της ΜA, τότε z x (ως διχοτόμοι εφεξής και παραπληρωματικών γωνιών). φού x//by, θα είναι και Az By. ΘΜ ο Τι καλείται περιγεγραμμένος κύκλος του τριγώνου και τι καλείται περίκεντρο ; ΠΝΤΗΣΗ ια κάθε τρίγωνο υπάρχει κύκλος που διέρχεται από τις τρεις κορυφές του. Ο κύκλος αυτός λέγεται περιγεγραμμένος κύκλος του τριγώνου και επιπλέον το κέντρο του είναι ένα σημείο στο οποίο συντρέχουν και οι τρεις μεσοκάθετοι του τριγώνου και λέγεται περίκεντρο. ΘΜ ο Να αποδείξετε ότι οι τρεις μεσοκάθετοι ενός τριγώνου διέρχονται από το ίδιο σημείο, το οποίο είναι κέντρο κυκλου που διέρχεται από τις κορυφές του τριγώνου. ΠΝΤΗΣΗ Έστω τρίγωνο και Κ, Λ, Μ τα μέσα των πλευρών του, και αντίστοιχα. Οι μεσοκάθετοι Κx και Λy των, θα τέμνονται σε σημείο Ο, αφού τέμνονται οι κάθετες ευθείες τους και. Το Ο ισαπέχει από τις κορυφές και αφού ανήκει στη μεσοκάθετο της πλευράς, δηλαδή Ο=Ο. πίσης Ο=Ο, αφού το Ο ανήκει στη μεσοκάθετο της πλευράς. πομένως ισχύει ότι Ο=Ο, οπότε το Ο θα ανήκει και στη μεσοκάθετο της. Άρα, ο κύκλος (O,OA) θα διέρχεται από τις τρεις κορυφές του τριγώνου και είναι ο περιγεγραμμένος κύκλος του τριγώνου. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 0

21 ΘΜ 3ο Τι καλείται εγγεγραμμένος κύκλος στο τρίγωνο και τι καλείται έγκεντρο ; ΠΝΤΗΣΗ Ένας άλλος σημαντικός κύκλος βρίσκεται στο εσωτερικό τριγώνου και εφάπτεται και στις τρεις πλευρές του, για κάθε τρίγωνο υπάρχει κύκλος με την ιδιότητα αυτή. Ο κύκλος αυτός λέγεται εγγεγραμμένος κύκλος του τριγώνου και το κέντρο του, το οποίο λέγεται έγκεντρο, θα είναι το σημείο τομής των διχοτόμων των γωνιών του τριγώνου. ΘΜ 4ο Να αποδείξετε ότι οι διχοτόμοι των γωνιών ενός τριγώνου διέρχονται από το ίδιο σημείο, το οποίο είναι κέντρο κύκλου που εφάπτεται και στις τρεις πλευρές του τριγώνου. ΠΝΤΗΣΗ Έστω τρίγωνο και οι διχοτόμοι και των γωνιών του και αντίστοιχα. Οι και τέμνονται σε σημείο I αφού + = + < + < Το Ι ως σημείο της διχοτόμου της θα ισαπέχει από τις πλευρές της και, δηλαδή ΙΛ = ΙΘ. νάλογα το Ι θα ισαπέχει από τις πλευρές της, δηλαδή ΙΘ = ΙΝ. πομένως το Ι ισαπέχει από τις και και θα ανήκει στη διχοτόμο της γωνίας A. Τελικά, το Ι είναι το σημείο τομής και των τριών διχοτόμων του τριγώνου. Με κέντρο το Ι και ακτίνα την κοινή απόσταση του Ι από τις πλευρές του, γράφεται κύκλος που εφάπτεται και στις τρεις πλευρές του τριγώνου. ΘΜ 5ο Πως ορίζεται ο παρεγγεγραμμένος στο τρίγωνο κύκλοςκαι τι καλείται παράκεντρο ; ΠΝΤΗΣΗ Η ιδιότητα των εσωτερικών διχοτόμων ενός τριγώνου να διέρχονται από το ίδιο σημείο ισχύει και όταν θεωρήσουμε δύο εξωτερικές και μία εσωτερική διχοτόμο του τριγώνου. Οι τρεις αυτές διχοτόμοι τέμνονται σε σημείο το οποίο είναι κέντρο κύκλου που εφάπτεται στη μία πλευρά του τριγώνου και στις προεκτάσεις των δύο άλλων. Ο κύκλος αυτός λέγεται πaρεγγεγραμμένος και το κέντρο του παράκεντρο του τριγώνου. Σε κάθε τρίγωνο υπάρχουν τρία παράκεντρα, τα οποία συμβολίζουμε Ια, Ιβ, Ιγ, και κατά συνέπεια τρεις παρεγγεγραμμένοι κύκλοι ΘΜ 6ο Να αποδείξετε ότι : Οι διχοτόμοι δυο εξωτερικών γωνιών ενός τριγώνου και η ημιευθεία που διχοτομεί την τρίτη γωνία του τριγώνου διέρχονται από το ίδιο σημείο, το οποίο είναι κέντρο κύκλου που εφάπτεται στη μία πλευρά του τριγώνου και στις προεκτάσεις των δυο άλλων. ΠΝΤΗΣΗ ς θεωρήσουμε τις διχοτόμους x και y των δύο εξωτερικών γωνιών εξ και εξ αντίστοιχα, του τριγώνου. Οι x και y τέμνονται σε σημείο Iα, αφού ισχύει ότι: x + y = εξ/ + εξ/ = - ( + )/ <. Το Ια ισαπέχει από τη και την προέκταση της, καθώς και από την προέκταση της. πομένως ανήκει στη διχοτόμο της γωνίας A, αφού ισαπέχει από τις πλευρές της. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ

22 ΘΜ 7ο Να αποδείξετε ότι το άθροισμα των γωνιών κάθε τριγώνου είναι ορθές. πόδειξη πό μια κορυφή, π.χ. την, φέρουμε ευθεία xy//b. Τότε ω = () και φ = (), ως εντός και εναλλάξ των παραλλήλων xy και με τέμνουσες και αντίστοιχα. λλά ω + A + φ = (3). πό τις (), () και (3) προκύπτει ότι : A + + = ΘΜ 7ο Να διατυπώσετε και να αποδείξετε τα πορίσματα που προκύπτουν από το θεώρημα : Το άθροισμα των γωνιών κάθε τριγώνου είναι ορθές ΠΝΤΗΣΗ Τα πορίσματα είναι : i) Κάθε εξωτερική γωνία τριγώνου είναι ίση με το άθροισμα των δυο απέναντι εσωτερικών γωνιών του τριγώνου. ii) ν δυο τρίγωνα έχουν δυο γωνίες ίσες, μία προς μία, έχουν και τις τρίτες γωνίες τους ίσες. iii) Οι οξείες γωνίες ενός ορθογώνιου τριγώνου είναι συμπληρωματικές. iv) Κάθε γωνία ισόπλευρου τριγώνου είναι 60. πόδειξη i) Έχουμε A + B + = και εξ + =, οπότε A + B + = εξ + ή εξ = A + B. ii) - iv) Προφανή. ΘΜ 8ο υο οξείες γωνίες που έχουν τις πλευρές τους κάθετες είναι ίσες ΠΝΤΗΣΗ Έστω οι γωνίες xôy = ω και x'ô'y'= φ με Οx O'x' και Oy O'y'. Τα τρίγωνα Ο και Ο' έχουν A = B = και = (κατακορυφήν). Άρα θα έχουν και τις άλλες γωνίες ίσες, οπότε ω = φ. ΘΜ 9ο υο αμβλείες γωνίες που έχουν τις πλευρές τους κάθετες είναι ίσες. ii) υο γωνίες που έχουν τις πλευρές τους κάθετες αλλά η μία είναι οξεία και η άλλη αμβλεία είναι παραπληρωματικές. ΠΝΤΗΣΗ i) Πράγματι, (παραπάνω σχήμα) είναι θ + ω =, θ' + φ =, οπότε θ =θ', αφού ω = φ. ii) Πράγματι, (παραπάνω σχήμα) είναι θ+ ω =, οπότε θ + φ =, αφού ω = φ. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ

23 ΘΜ 0ο Το άθροισμα των γωνιών κυρτού ν-γώνου να είναι ν-4 ορθές. ΠΝΤΗΣΗ Όμοια, αν το κυρτό πολύγωνο έχει ν πλευρές και ενώσουμε το Ο με τις κορυφές του σχηματίζονται ν τρίγωνα. Το άθροισμα των γωνιών των ν τριγώνων είναι ν ορθές. ν αφαιρέσουμε το άθροισμα των γωνιών Ô+Ô+Ô Ôν = 4 ορθές έχουμε: ν = (ν - 4) ορθές. Άλλη απόδειξη. ς θεωρήσουμε κυρτό πολύγωνο... ν με ν πλευρές και ας φέρουμε από μια κορυφή του, π.χ. την όλες τις διαγωνίους που διέρχονται από αυτή. Έτσι το πολύγωνο διαιρείται σε ν- τρίγωνα, γιατί σε καθεμιά από τις πλευρές του, εκτός των και ν που διέρχονται από την κορυφή, αντιστοιχεί ένα τρίγωνο. πειδή το άθροισμα των γωνιών των ν- τριγώνων είναι (ν-)=(ν-4) ορθές και ισούται με το άθροισμα των γωνιών του πολυγώνου, προκύπτει ότι: ν = (ν - 4) ορθές. ΘΜ ο Το άθροισμα των εξωτερικών γωνιών κυρτου ν γώνου είναι 4 ορθές. ΠΝΤΗΣΗ ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 3

24 ΚΦΛΙΟ 5ο ΠΡΛΛΗΛOΡΜΜ - ΤΡΠΙ ΘΜ ο Τι καλείται τετράπλευρο ; Πόσες διαγώνιες έχει ένα κυρτό τετράπλευρο ; Τι καλείται παραλληλόγραμμο και τι τραπέζιο ; ΠΝΤΗΣΗ Το ευθύγραμμο σχήμα που έχει τέσσερις πλευρές λέγεται τετράπλευρο. Κάθε κυρτό τετράπλευρο έχει δύο διαγωνίους και, οι οποίες τέμνονται σε εσωτερικό σημείο τους. Στα επόμενα, όταν λέμε τετράπλευρο, θα εννοούμε κυρτό τετράπλευρο. Το τετράπλευρο που έχει δύο μόνον πλευρές παράλληλες λέγεται τραπέζιο. Το τετράπλευρο που έχει τις απέναντι πλευρές παράλληλες λέγεται παραλληλόγραμμο ΘΜ ο Να δοθεί ο ορισμός του παραλληλογράμμου. ΠΝΤΗΣΗ Παραλληλόγραμμο λέγεται το τετράπλευρο που έχει τις απέναντι πλευρές του παράλληλες. ηλαδή το τετράπλευρο είναι παραλληλόγραμμο, όταν // και //. ΘΜ 3ο Να διατυπωθούν και να αποδειχθούν οι ιδιότητες του παραλληλογράμμου ΠΝΤΗΣΗ Σε κάθε παραλληλόγραμμο ισχύουν οι παρακάτω ιδιότητες: (i) Οι απέναντι πλευρές του είναι ίσες. (ii) Οι απέναντι γωνίες του είναι ίσες. (iii) Οι διαγωνιοί του διχοτομούνται. πόδειξη των i), ii) Συγκρίνουμε τα τρίγωνα, Έχουμε: = = ω (εντός εναλλάξ). κοινή πλευρά. = = φ (εντός εναλλάξ). Άρα τα τρίγωνα, είναι ίσα, οπότε = και =. πίσης έχουμε A = και = = φ + ω. πόδειξη της ιδιότητας iii) Συγκρίνουμε τα τρίγωνα Ο, Ο. Έχουμε: = = = ω (εντός εναλλάξ). A = = φ (εντός εναλλάξ). Άρα, τα τρίγωνα Ο, Ο είναι ίσα, οπότε Ο = Ο και Ο = Ο. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 4

25 ΘΜ 4ο Ποια πορίσματα προκύπτουν από τον ορισμό και τις ιδιότητες του παραλληλογράμμου ; ΠΝΤΗΣΗ ΠΟΡΙΣΜ Ι Το σημείο τομής των διαγωνίων παραλληλογράμμου είναι κέντρο συμμετρίας του. ια το λόγο αυτό λέγεται κέντρο του παραλληλογράμμου ΠΟΡΙΣΜ ΙΙ Παράλληλα τμήματα που έχουν τα άκρα τους σε δυο παράλληλες ευθείες είναι ίσα. ΘΜ 5ο Τι καλείται απόσταση παραλλήλων ; Τι καλείται ύψος και τι βάσεις παραλληλογράμμου ; ΠΝΤΗΣΗ ν τα τμήματα είναι κάθετα στις παράλληλες, το κοινό μήκος τους λέγεται απόσταση των παραλλήλων. Κάθε ευθύγραμμο τμήμα που έχει τα άκρα του στις ευθείες των απέναντι πλευρών παραλληλογράμμου και είναι κάθετο σε αυτές λέγεται ύψος του παραλληλογράμμου, ενώ οι απέναντι πλευρές του λέγονται βάσεις ως προς αυτό το ύψος. ΘΜ 6ο Να διατυπωθούν και να αποδειχθούν τα κριτήρια για τα παραλληλόγραμμα δηλαδή πότε ένα τετράπλευρο είναι παραλληλόγραμμο ; ΠΝΤΗΣΗ Ένα τετράπλευρο είναι παραλληλόγραμμο αν ισχύει μια από τις παρακάτω προτάσεις: Οι απέναντι πλευρές ανά δυο είναι ίσες. (ii) υο απέναντι πλευρές του είναι ίσες και παράλληλες. (iii) Οι απέναντι γωνίες ανά δυο είναι ίσες. (iv) Οι διαγωνιοί του διχοτομούνται πόδειξη Θεωρούμε τετράπλευρο. ια να αποδείξουμε τα κριτήρια, θα πρέπει σύμφωνα με τον ορισμό να αποδείξουμε ότι σε κάθε περίπτωση, οι απέναντι πλευρές του τετραπλεύρου είναι παράλληλες. (i) Έστω = και =. ν φέρουμε τη διαγώνιο, τότε σχηματίζονται τα τρίγωνα και που είναι ίσα, γιατί =, = και κοινή πλευρά. Άρα = = ω και = = φ, οπότε // και //, δηλαδή το είναι παραλληλόγραμμο. (ii) Έστω // =. Τα τρίγωνα και είναι ίσα, γιατί =, = = ω και η είναι κοινή πλευρά. πομένως, όμοια με το (i), το είναι παραλληλόγραμμο. (iii) ν = = ω και = = φ η σχέση = 4 γράφεται ω + φ = 4 ή φ + ω =. πομένως, έχουμε ότι + =, οπότε // και + =, οπότε //, δηλαδή το είναι παραλληλόγραμμο. (iv) Έστω Ο = Ο και Ο = Ο. Τα τρίγωνα Ο και Ο, καθώς και τα τρίγωνα Ο και Ο είναι ίσα. πομένως, όμοια με το (i), θα είναι // και //, δηλαδή το είναι παραλληλόγραμμο. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 5

26 ΘΜ 7ο Ποια είναι τα είδη των παραλληλογράμμων ; ΠΝΤΗΣΗ ιακρίνουμε τρία είδη παραλληλογράμμων: το ορθογώνιο, το ρόμβο και το τετράγωνο. ΘΜ 8ο Πως ορίζεται το ορθογώνιο και τι προκύπτει άμεσα από τον ορισμό αυτό ; ΠΝΤΗΣΗ Ορισμός : Ορθογώνιο λέγεται το παραλληλόγραμμο που έχει μία γωνία ορθή. πειδή στο παραλληλόγραμμο οι απέναντι γωνίες του είναι ίσες, ενώ δύο διαδοχικές γωνίες του είναι παραπληρωματικές (ως εντός και επί τα αυτά μέρη), προκύπτει ότι όλες οι γωνίες του ορθογωνίου είναι ορθές. ΘΜ 9ο Να διατυπωθεί και να αποδειχθεί η ιδιότητα του ορθογωνίου. ΠΝΤΗΣΗ Οι διαγώνιοι του ορθογωνίου είναι ίσες. πόδειξη Έστω ορθογώνιο. Θα αποδείξουμε ότι οι διαγώνιοι και είναι ίσες.τα τρίγωνα και είναι ίσα (A = = 90, κοινή, = ), οπότε = ΘΜ 0ο Να διατυπωθούν και να αποδειχθούν τα κριτήρια για να είναι ένα τετράπλευρο ορθογώνιο. ΠΝΤΗΣΗ Ένα τετράπλευρο είναι ορθογώνιο, αν ισχύει μια από τις παρακάτω προτάσεις: (i) ίναι παραλληλόγραμμο και έχει μία ορθή γωνία. (ii) ίναι παραλληλόγραμμο και οι διαγώνιοί του είναιίσες. (iii) Έχει τρεις γωνίες ορθές. (iv) Όλες οι γωνίες του είναι ίσες. πόδειξη (i) Προκύπτει άμεσα από τον ορισμό του παραλληλογράμμου. (ii) Έστω παραλληλόγραμμο με =. Τότε τα τρίγωνα και είναι ίσα ( =, =, κοινή), οπότε A =. λλά A + =, οπότε A = =. πομένως, το είναι ορθογώνιο. (iii) ν έχει τρεις ορθές γωνίες θα είναι και η άλλη ορθή, αφού το άθροισμα των γωνιών κάθε τετραπλεύρου είναι 4. (iv) ν όλες οι γωνίες είναι ίσες, προφανώς όλες είναι ορθές. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 6

27 ΘΜ ο Πως ορίζεται ο ρόμβος και τι προκύπτει άμεσα από τον ορισμό αυτό ; ΠΝΤΗΣΗ Ορισμός : Ρόμβος λέγεται το παραλληλόγραμμο που έχει δύο διαδοχικές πλευρές ίσες. πειδή στο παραλληλόγραμμο οι απέναντι πλευρές του είναι ίσες προκύπτει ότι όλες οι πλευρές του ρόμβου είναι ίσες. ΘΜ ο Να διατυπωθούν και να αποδειχθούν οι ιδιότητες του ρόμβου. ΠΝΤΗΣΗ Ιδιότητες του ρόμβου (i) Οι διαγώνιοι του ρόμβου τέμνονται κάθετα. (ii) Οι διαγώνιοι του ρόμβου διχοτομούν τις γωνίες του. πόδειξη Έστω ρόμβος. πειδή το τρίγωνο είναι ισοσκελές, η διάμεσος του Ο είναι ύψος του και διχοτόμος της γωνίας A. πομένως και η διχοτομεί την A. Όμοια η διχοτομεί τη και η τις και. ΘΜ 3ο Να διατυπωθούν και να αποδειχθούν τα κριτήρια για να είναι ένα τετράπλευρο ρόμβος. ΠΝΤΗΣΗ Ένα τετράπλευρο είναι ρόμβος, αν ισχύει μια από τις παρακάτω προτάσεις: (i) Έχει όλες τις πλευρές του ίσες. (ii) ίναι παραλληλόγραμμο και δυο διαδοχικές πλευρές του είναι ίσες. (iii) ίναι παραλληλόγραμμο και οι διαγώνιοί του τέμνονται κάθετα. (iv) ίναι παραλληλόγραμμο και μία διαγώνιός του διχοτομεί μία γωνία του. πόδειξη (i) και (ii) Προκύπτουν άμεσα από τον ορισμό του ρόμβου. (iii) Έστω παραλληλόγραμμο με. Στο τρίγωνο η Ο είναι διάμεσος, αφού οι διαγώνιοι του παραλληλογράμμου διχοτομούνται. πίσης, η Ο είναι και ύψος, επειδή. Άρα το τρίγωνο είναι ισοσκελές, οπότε =. πομένως το είναι ρόμβος. (iv) Έστω παραλληλόγραμμο και διχοτόμος τηςa. Τότε πάλι το τρίγωνο είναι ισοσκελές (αφού Ο διχοτόμος και διάμεσος), οπότε το είναι ρόμβος. ΘΜ 4ο Πως ορίζεται το τετράγωνο ; ΠΝΤΗΣΗ Ορισμός : Τετράγωνο λέγεται το παραλληλόγραμμο που είναι ορθογώνιο και ρόμβος. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 7

28 ΘΜ 5ο Να διατυπωθούν οι ιδιότητες του τετραγώνου ; ΠΝΤΗΣΗ πό τον ορισμό προκύπτει ότι το τετράγωνο έχει όλες τις ιδιότητες του ορθογωνίου και όλες τις ιδιότητες του ρόμβου. πομένως, σε κάθε τετράγωνο: (i) Οι απέναντι πλευρές του είναι παράλληλες. (ii) Όλες οι πλευρές του είναι ίσες. (iii) Όλες οι γωνίες του είναι ορθές. (iv) Οι διαγώνιοί του είναι ίσες, τέμνονται κάθετα, διχοτομούνται και διχοτομούν τις γωνίες του. ΘΜ 6ο Να διατυπωθούν και να αποδειχθούν τα κριτήρια για να είναι ένα τετράπλευρο τετράγωνο. ΠΝΤΗΣΗ ια να αποδείξουμε ότι ένα τετράπλευρο είναι τετράγωνο, αρκεί να αποδείξουμε ότι είναι ορθογώνιο και ρόμβος. ποδεικνύεται ότι ένα παραλληλόγραμμο είναι τετράγωνο, αν ισχύει μία από τις παρακάτω προτάσεις: (i) Μία γωνία του είναι ορθή και δύο διαδοχικές πλευρές του είναι ίσες. (ii) Μία γωνία του είναι ορθή και μία διαγώνιός του διχοτομεί μία γωνία του. (iii) Μία γωνία του είναι ορθή και οι διαγώνιοί του κάθετες. (iv) Οι διαγώνιοί του είναι ίσες και δύο διαδοχικές πλευρές του είναι ίσες. (v) Οι διαγώνιοί του είναι ίσες και η μία διχοτομεί μία γωνία του. (vi) Οι διαγώνιοί του είναι ίσες και κάθετες. ΘΜ 7ο Να διατυπωθεί και να αποδειχθεί το θεώρημα το οποίο αναφέρεται στην ένωση των μέσων δύο πλευρών ενός τριγώνου ΠΝΤΗΣΗ Θεώρημα : Το ευθύγραμμο τμήμα που ενώνει τα μέσα των δύο πλευρών τριγώνου είναι παράλληλο προς την τρίτη πλευρά και ίσο με το μισό της. πόδειξη Θεωρούμε τρίγωνο και τα μέσα, των, αντίστοιχα. Θα αποδείξουμε ότι // = B/. Προεκτείνουμε τη κατά τμήμα EZ =. Το τετράπλευρο είναι παραλληλόγραμμο, αφού οι διαγώνιοί του διχοτομούνται. Άρα = //, οπότε = //, αφού =. Έτσι το τετράπλευρο είναι παραλληλόγραμμο, οπότε: (i) // άρα // και (ii) // ή = ή = /. ΘΜ 8ο Να διατυπωθεί και να αποδειχθεί το θεώρημα το οποίο αναφέρεται στην ευθεία που φέρεται από το μέσο μιας πλευράς τριγώνου παράλληλης προς μία πλευρά της. ΠΝΤΗΣΗ ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 8

29 Θεώρημα : ν από το μέσο μιας πλευράς ενός τριγώνου φέρουμε ευθεία παράλληλη προς μια άλλη πλευρά του, τότε η ευθεία αυτή διέρχεται από το μέσο της τρίτης πλευράς του. πόδειξη ς θεωρήσουμε ένα τρίγωνο και ας φέρουμε από το μέσο της την παράλληλη προς την που τέμνει την στο. Θα αποδείξουμε ότι το είναι το μέσο της. Έστω ότι το δεν είναι μέσο της. ν Z είναι το μέσο της, το τμήμα ενώνει τα μέσα των πλευρών και, οπότε σύμφωνα με το προηγούμενο θεώρημα //. Έτσι, όμως, έχουμε από το δύο παράλληλες προς τη, που είναι άτοπο. Άρα το είναι μέσο της. ΘΜ 9ο Να διατυπωθεί και να αποδειχθεί το θεώρημα που αναφέρεται στις τρεις παράλληλες ευθείες που ορίζουν ίσα τμήματα σε κάθε άλλη ευθεία που τις τέμνει ; ΠΝΤΗΣΗ Θεώρημα : ν τρεις (τουλάχιστον) παράλληλες ευθείες ορίζουν σε μία ευθεία ίσα τμήματα, θα ορίζουν ίσα τμήματα και σε κάθε άλλη ευθεία που τις τέμνει. πόδειξη Θεωρούμε τις παράλληλες ευθείες ε, ε, ε3 οι οποίες τέμνουν την δ στα σημεία,, και ορίζουν σε αυτή τα ίσα ευθύγραμμα τμήματα, (σχ.). ν μια άλλη ευθεία δ τέμνει τις ε, ε, ε3 στα σημεία,, αντίστοιχα, θα αποδείξουμε ότι =. Φέρουμε Κ //. Τότε τα τετράπλευρα Η και ΚΗ είναι παραλληλόγραμμα, οπότε Η = () και ΗΚ = (). Στο τρίγωνο Κ το είναι το μέσο της και Η // Κ. Άρα το Η είναι μέσο της Κ, δηλαδή Η = ΗΚ (3). πό τις (), () και (3) προκύπτει ότι =. ΘΜ 0ο Να διατυπωθεί και να αποδειχθεί η πρόταση ορισμός της μεσοπαραλλήλου ΠΝΤΗΣΗ Ο γεωμετρικός τόπος των σημείων του επιπέδου που ισαπέχουν από δυο παράλληλες ευθείες ε και ε είναι μία ευθεία ε παράλληλη προς τις ε και ε, η οποία διέρχεται από τα μέσα των τμημάτων που έχουν τα άκρα τους στις δυο παράλληλες. Η ευθεία ε λέγεται μεσοπαράλληλος των ε και ε. πόδειξη Θεωρούμε δύο παράλληλες ευθείες ε και ε και ένα τμήμα = υ κάθετο προς αυτές, το οποίο έχει τα άκρα του στις ε και ε. ν από το μέσο Κ της φέρουμε την ευθεία ε παράλληλη προς τις ε και ε, παρατηρούμε ότι κάθε σημείο Μ της ε ισαπέχει από τις ε και ε, αφού Μ = Μ = υ/. ντίστροφα, αν ένα σημείο Μ ισαπέχει από τις ε και ε, το Μ τότε είναι σημείο μεταξύ των παραλλήλων και ισχύει Μ + Μ = = υ, οπότε Μ = Μ = υ/. Έτσι τα τετράπλευρα ΜΚ και ΜΚ είναι παραλληλόγραμμα (Μ// = Κ, Μ // = Κ), οπότε ΜΚ // ε, ε. πομένως, το Μ ανήκει στην ευθεία ε. ΠΙΜΛΙ: ΥΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 9

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΕΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Τα αξιώματα είναι προτάσεις που δεχόμαστε ως αληθείς, χωρίς απόδειξη: Από δύο σημεία διέρχεται μοναδική ευθεία. Για κάθε ευθεία υπάρχει τουλάχιστον ένα σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο ΠΑΡΑΛΛΗΛOΓΡΑΜΜΑ - ΤΡΑΠΕΖΙΑ. Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο ΠΑΡΑΛΛΗΛOΓΡΑΜΜΑ - ΤΡΑΠΕΖΙΑ. Εισαγωγή ΚΦΛΙΟ 5ο ΠΡΛΛΗΛOΡΜΜ - ΤΡΠΙ ισαγωγή. Τι καλείται τετράπλευρο ; Πόσες διαγώνιες έχει ένα κυρτό τετράπλευρο ; Τι καλείται παραλληλόγραμμο και τι τραπέζιο ; Το ευθύγραμμο σχήμα που έχει τέσσερις πλευρές λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΕΥΘΕΙΕΣ. Ποιες οι σχετικές θέσεις δύο ευθειών στο επίπεδο ; Πως ορίζονται οι παράλληλες ευθείες και πως συμβολίζονται ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΕΥΘΕΙΕΣ. Ποιες οι σχετικές θέσεις δύο ευθειών στο επίπεδο ; Πως ορίζονται οι παράλληλες ευθείες και πως συμβολίζονται ; ΚΦΛΙΟ 4ο ΠΡΛΛΗΛΣ ΥΘΙΣ Ποιες οι σχετικές θέσεις δύο ευθειών στο επίπεδο ; Πως ορίζονται οι παράλληλες ευθείες και πως συμβολίζονται ; Οι σχετικές θέσεις δυο ευθειών ε και ε, οι οποίες βρίσκονται στο ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Β.1.8. Παραπληρωματικές και Συμπληρωματικές γωνίες Κατά κορυφήν γωνίες

Β.1.8. Παραπληρωματικές και Συμπληρωματικές γωνίες Κατά κορυφήν γωνίες Β.1.6. Είδη γωνιών Κάθετες ευθείες 1. Ορθή γωνία λέγεται η γωνία της οποίας το μέτρο είναι ίσο με 90 ο. 2. Οξεία γωνία λέγεται κάθε γωνία με μέτρο μικρότερο των 90 ο. 3. Αμβλεία γωνία λέγεται κάθε γωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΙΧΝΩ ΟΤΙ ΥΟ ΕΥΘΕΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ 1. είχνω ότι τέµνονται από τρίτη ευθεία και σχηµατίζονται γωνίες

ΠΩΣ ΕΙΧΝΩ ΟΤΙ ΥΟ ΕΥΘΕΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ 1. είχνω ότι τέµνονται από τρίτη ευθεία και σχηµατίζονται γωνίες ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΑ στη γεωµετρία της Α τάξης ΠΩΣ ΕΙΧΝΩ ΟΤΙ ΥΟ ΕΥΘΕΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΘΕΤΕΣ 1. είχνω ότι η γωνία τους είναι 90 ο 2. είχνω ότι είναι διχοτόµοι δύο εφεξής και παραπληρωµατικών γωνιών. 3. είχνω ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΡΙΓΩΝΑ. Στοιχεία και είδη τριγώνων. Τι καλούμαι κύρια στοιχεία ενός τριγώνου και συμβολίζεται η περίμετρος ενός τριγώνου ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΡΙΓΩΝΑ. Στοιχεία και είδη τριγώνων. Τι καλούμαι κύρια στοιχεία ενός τριγώνου και συμβολίζεται η περίμετρος ενός τριγώνου ; ΚΕΦΛΙΟ 3ο ΤΡΙΩΝ Στοιχεία και είδη τριγώνων Τι καλούμαι κύρια στοιχεία ενός τριγώνου και συμβολίζεται η περίμετρος ενός τριγώνου ; Οι πλευρές και οι γωνίες ενός τριγώνου λέγονται κύρια στοιχεία του τριγώνου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ Ευθύγραμμο τμήμα είναι το κομμάτι της ευθείας που έχει αρχή και τέλος. Ημιευθεια Είναι το κομμάτι της ευθείας που έχει αρχή αλλά όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦΑΚΑΙΟ 3 ο -ΤΡΙΓΩΝΑ

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦΑΚΑΙΟ 3 ο -ΤΡΙΓΩΝΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΙ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ Α ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ (ΘΕΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ) Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ ΚΕΦΑΚΑΙΟ 3 ο -ΤΡΙΓΩΝΑ 1. Ένα τρίγωνο είναι οξυγώνιο όταν έχει

Διαβάστε περισσότερα

2 Β Βάσεις παραλληλογράµµου Βαρύκεντρο Γ Γεωµετρική κατασκευή Γεωµετρικός τόπος (ς) Γωνία Οι απέναντι πλευρές του. Κέντρο βάρους τριγώνου, δηλ. το σηµ

2 Β Βάσεις παραλληλογράµµου Βαρύκεντρο Γ Γεωµετρική κατασκευή Γεωµετρικός τόπος (ς) Γωνία Οι απέναντι πλευρές του. Κέντρο βάρους τριγώνου, δηλ. το σηµ 1 ΛΕΞΙΚΟ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Α Ακτίνιο Ακτίνα κύκλου Ακτίνα σφαίρας Άκρα ευθύγραµµου τµήµατος Αµβλεία γωνία Αµβλυγώνιο Ανάλογα ευθύγραµµα τµήµατα Αντιδιαµετρικό σηµείο Αντικείµενες ηµιευθείες Άξονας συµµετρίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ( α μέρος )

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ( α μέρος ) Πυθαγόρειο ενικό Λύκειο Σάμου ΕΠΝΛΗΨΗ ΕΩΜΕΤΡΙΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ( α μέρος ) Να βρείτε στην αντίστοιχη σελίδα του σχολικού σας βιβλίου το ζητούμενο της κάθε ερώτησης που δίνεται παρακάτω και να το γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Τι είναι ένα ευθύγραμμο τμήμα ΑΒ; Πώς ονομάζονται τα σημεία Α και Β; 1 ος ορισμός : Είναι η «ίσια» γραμμή που ενώνει τα δύο σημεία Α και Β. 2 ος ορισμός : Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη A Μάθημα: Γεωμετρία

Τάξη A Μάθημα: Γεωμετρία Τάξη A Μάθημα: Γεωμετρία Η Θεωρία σε Ερωτήσεις Ερωτήσεις Κατανόησης Επαναληπτικά Θέματα Επαναληπτικά Διαγωνίσματα Περιεχόμενα Τρίγωνα Α. Θεωρία-Αποδείξεις Σελ.2 Β. Θεωρία-Ορισμοί..Σελ.9 Γ. Ερωτήσεις Σωστού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Θεωρία

ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Θεωρία Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Θεωρία 2014 2015 ΜΑΥΡΑΓΑΝΗΣ ΣΤΑΘΗΣ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2 ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ιδακτέα εξεταστέα ύλη σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρία. 63. Σε περίπτωση που η αρχή, το σημείο Ο, βρίσκεται πάνω σε μια ευθεία χχ τότε η

Γεωμετρία. 63. Σε περίπτωση που η αρχή, το σημείο Ο, βρίσκεται πάνω σε μια ευθεία χχ τότε η Γεωμετρία Κεφάλαιο 1: Βασικές γεωμετρικές έννοιες Β.1.1 61.Η ευθεία είναι βασική έννοια της γεωμετρίας που την αντιλαμβανόμαστε ως την γραμμή που αφήνει ο κανόνας (χάρακας).συμβολίζεται με μικρά γράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Σωστό -λάθος. 2) Δύο τρίγωνα που έχουν τις γωνίες τους ίσες μία προς μία είναι ίσα

Σωστό -λάθος. 2) Δύο τρίγωνα που έχουν τις γωνίες τους ίσες μία προς μία είναι ίσα Σωστό -λάθος Α. Για καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της και, ακριβώς δίπλα, την ένδειξη (Σ), αν η πρόταση είναι σωστή, ή (Λ), αν αυτή είναι λανθασμένη. 1)Δύο ισόπλευρα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ. 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ. 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 ΛΥΚΙΟΥ - ΩΜΤΡΙ ΩΜΤΡΙ ΘΜ o ΙΩΝΙΣΜ. Να αποδείξετε ότι : Ι) διάμεσος που αντιστοιχεί στην υποτείνουσα ορθογωνίου τριγώνου είναι ίση με το μισό της υποτείνουσας. ΙΙ) ν μια διάμεσος τριγώνου είναι ίση με το

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Ενιαίο Λύκειο Γεωμετρία - Τάξη Α

Γενικό Ενιαίο Λύκειο Γεωμετρία - Τάξη Α ενικό νιαίο Λύκειο εωμετρία - Τάξη 61 Θέματα εξετάσεων περιόδου Μαΐου-Ιουνίου στην εωμετρία Τάξη! Λυκείου ενικό νιαίο Λύκειο εωμετρία - Τάξη 6. Να αποδείξετε ότι διάμεσος τραπεζίου είναι παράλληλη προς

Διαβάστε περισσότερα

Τρίγωνα. Αθανασίου Δημήτρης (Μαθηματικός)

Τρίγωνα. Αθανασίου Δημήτρης (Μαθηματικός) Τρίγωνα Αθανασίου Δημήτρης (Μαθηματικός) www.peira.gr asepfreedom@yahoo.gr 1 3.1 Στοιχεία και είδη τριγώνων 2 Ένα τρίγωνο ΑΒΓ έχει τρεις κορυφές Α, Β, Γ, τρεις πλευρές ΒΓ, ΓΑ, ΑΒ και τρεις γωνίες Β ΑΓ,

Διαβάστε περισσότερα

Ευκλείδεια Γεωμετρία

Ευκλείδεια Γεωμετρία Ευκλείδεια Γεωμετρία Γεωμετρία Γεω + μετρία Γη + μετρώ Οι πρώτες γραπτές μαρτυρίες γεωμετρικών γνώσεων ανάγονται στην τρίτη με δεύτερη χιλιετία π.χ. και προέρχονται από τους λαούς της αρχαίας Αιγύπτου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΗΝ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΗΝ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΗΝ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ 1)Τι ονομάζεται διχοτόμος μιας γωνίας ; Διχοτόμος γωνίας ονομάζεται η ημιευθεία που έχει αρχή την κορυφή της γωνίας και τη χωρίζει σε δύο ίσες γωνίες. 2)Να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΜΕΡΟΣ ΚΕΦΛΙΟ 1 Ο ΕΩΜΕΤΡΙ 1.1 ΙΣΟΤΗΤ ΤΡΙΩΝΩΝ 1. Ποια ονομάζονται κύρια και ποια δευτερεύοντα στοιχεία τριγώνων; Κύρια στοιχεία ενός τριγώνου ονομάζουμε τις πλευρές και τις γωνίες του. Δευτερεύοντα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Θεωρία Μαθηματικών Α Γυμνασίου

Συνοπτική Θεωρία Μαθηματικών Α Γυμνασίου Web page: www.ma8eno.gr e-mail: vrentzou@ma8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Μαθηματικών Α Γυμνασίου Αριθμητική - Άλγεβρα Γεωμετρία Άρτιος λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΡΙΓΩΝΩΝ. 1. Κύρια στοιχεία τριγώνου : Είναι οι πλευρές του και οι γωνίες του. 2. Είδη τριγώνων από την άποψη των γωνιών : A

1.1 ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΡΙΓΩΝΩΝ. 1. Κύρια στοιχεία τριγώνου : Είναι οι πλευρές του και οι γωνίες του. 2. Είδη τριγώνων από την άποψη των γωνιών : A 1 1.1 ΙΣΟΤΗΤ ΤΡΙΩΝΩΝ ΘΕΩΡΙ 1. Κύρια στοιχεία τριγώνου : Είναι οι πλευρές του και οι γωνίες του 2. Είδη τριγώνων από την άποψη των γωνιών : A Οξυγώνιο τρίγωνο, όλες οι γωνίες οξείες B A µβλυγώνιο τρίγωνο,

Διαβάστε περισσότερα

Τρύφων Παύλος - Ευκλείδεια Γεωµετρία Α τάξης Γενικού Λυκείου

Τρύφων Παύλος - Ευκλείδεια Γεωµετρία Α τάξης Γενικού Λυκείου Τρύφων Παύλος - Ευκλείδεια εωµετρία τάξης ενικού υκείου ΩΝΙΕΣ ρισµός: Έστω χ και ψ δύο ηµιευθείες που δεν έχουν κοινό φορέα και έστω p το ηµιεπίπεδο που έχει ακµή τον φορέα της Oχ και περιέχει την ψ και

Διαβάστε περισσότερα

γεωµετρία του ευκλείδη µε λίγα λόγια για µαθητές α λυκείου (www.sonom.gr) 1 γωνίες Β ευθεία (2 ) οξεία (< 1 ) ορθή ( =1 ) αµβλεία ( > 1 )

γεωµετρία του ευκλείδη µε λίγα λόγια για µαθητές α λυκείου (www.sonom.gr) 1 γωνίες Β ευθεία (2 ) οξεία (< 1 ) ορθή ( =1 ) αµβλεία ( > 1 ) γεωµετρία του ευκλείδη µε λίγα λόγια για µαθητές α λυκείου (www.sonom.gr) 1 γωνίες µη κυρτή ευθεία ( ) πλήρης (4 ) κυρτή, οξεία (< 1 ) ορθή ( =1 ) αµβλεία ( > 1 ) συµπληρωµατικές παραπληρωµατικές φ ω ω

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΓΩΝΙΕΣ - ΚΥΚΛΟΣ

ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΓΩΝΙΕΣ - ΚΥΚΛΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΓΩΝΙΕΣ - ΚΥΚΛΟΣ 1. Απόσταση δύο σηµείων Α και Β είναι το µήκος του ευθύγραµµου τµήµατος που τα ενώνει. 2. Γωνία είναι το µέρος του επιπέδου που βρίσκεται µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

6.1 6.4. 1. Εγγεγραµµένη γωνία, αντίστοιχη επίκεντρη και τόξο. 2. Γωνία δύο χορδών και γωνία δύο τεµνουσών

6.1 6.4. 1. Εγγεγραµµένη γωνία, αντίστοιχη επίκεντρη και τόξο. 2. Γωνία δύο χορδών και γωνία δύο τεµνουσών 6. 6.4 ΘΩΡΙ. γγεγραµµένη γωνία, αντίστοιχη επίκεντρη και τόξο Το µέτρο της επίκεντρης ισούται µε το µέτρο του αντίστοιχου τόξου. Η εγγεγραµµένη ισούται µε το µισό της αντίστοιχης επίκεντρης. Η εγγεγραµµένη

Διαβάστε περισσότερα

Σωστό -λάθος. 3) Δύο ευθείες κάθετες προς μία τρίτη ευθεία είναι μεταξύ τους παράλληλες.

Σωστό -λάθος. 3) Δύο ευθείες κάθετες προς μία τρίτη ευθεία είναι μεταξύ τους παράλληλες. Σωστό -λάθος Α. Για καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της και, ακριβώς δίπλα, την ένδειξη (Σ), αν η πρόταση είναι σωστή, ή (Λ), αν αυτή είναι λανθασμένη. 1) Οι οξείες

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρία Α' Λυκείου Κεφάλαιο 3 ο (Τρίγωνα) Γεωμετρία Αˊ Λυκείου. Κεφάλαιο 3 ο Τρίγωνα

Γεωμετρία Α' Λυκείου Κεφάλαιο 3 ο (Τρίγωνα) Γεωμετρία Αˊ Λυκείου. Κεφάλαιο 3 ο Τρίγωνα Γεωμετρία Αˊ Λυκείου Κεφάλαιο 3 ο Τρίγωνα Κεφάλαιο 3 ο :Τρίγωνα 1. Τι λέγονται κύρια στοιχεία ενός τριγώνου; Οι πλευρές και οι γωνίες ενός τριγώνου λέγονται κύρια στοιχεία του τριγώνου. Για ευκολία οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΓΡΑΜΜA. Ιδιότητες παραλληλογράμμων

ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΓΡΑΜΜA. Ιδιότητες παραλληλογράμμων εωμετρία και Λυκείου ΠΡΛΛΗΛΟΡΜΜA Ορισμός Παραλληλόγραμμο λέγεται το τετράπλευρο που έχει τις απέναντι πλευρές του παράλληλες. ηλαδή το τετράπλευρο είναι παραλληλόγραμμο, όταν // και //. Ιδιότητες παραλληλογράμμων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ - ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ - ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ - ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο - Α ( απόδειξη θεωρήματος) 1 ) Να αποδειχθεί ότι : «Οι διαγώνιοι ορθογωνίου είναι ίσες». ( 5.3 σελ 100 ) 2 ) Να αποδειχθεί ότι τα εφαπτόμενα τμήματα κύκλου

Διαβάστε περισσότερα

24 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο. ΘΕΜΑ 2 Ο : Δίνεται ΑΒΓ ισοσκελές (ΑΒ=ΑΓ) τρίγωνο.αν ΒΔ και ΓΕ οι διχοτόμοι των γωνιών Β και

24 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο. ΘΕΜΑ 2 Ο : Δίνεται ΑΒΓ ισοσκελές (ΑΒ=ΑΓ) τρίγωνο.αν ΒΔ και ΓΕ οι διχοτόμοι των γωνιών Β και ΔΙΩΝΙΣΜ 1 Ο ΘΕΜ 1 Ο : ) Να αποδείξετε ότι : Το ευθύγραμμο τμήμα που ενώνει τα μέσα τα των δύο πλευρών τριγώνου είναι παράλληλο προς την τρίτη πλευρά και ίση με το μισό της.(13 μονάδες) ) Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν.

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν. ΑΛΓΕΒΡΑ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Τι είναι αριθμητική παράσταση; Με ποια σειρά εκτελούμε τις πράξεις σε μια αριθμητική παράσταση ώστε να βρούμε την τιμή της; Αριθμητική παράσταση λέγεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

2 η εκάδα θεµάτων επανάληψης

2 η εκάδα θεµάτων επανάληψης η εκάδα θεµάτων επανάληψης. Έστω τρίγωνο µε + Ένα πρόχειρο σχήµα είναι το διπλανό

Διαβάστε περισσότερα

6.5 6.6. Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 134. Ερωτήσεις Κατανόησης

6.5 6.6. Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 134. Ερωτήσεις Κατανόησης 6.5 6.6 σκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 34 ρωτήσεις Κατανόησης. Σε ένα εγγεγραµµένο τετράπλευρο i) Τα αθροίσµατα των απέναντι γωνιών του είναι ίσα Σ Λ ii) Κάθε πλευρά φαίνεται από τις απέναντι κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 / 11 / 09 ΘΕΜΑ 1 ο

ΛΥΣΕΙΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 / 11 / 09 ΘΕΜΑ 1 ο ΥΣΕΙΣ ΙΩΝΙΣΜΤΣ ΕΩΜΕΤΡΙΣ ΥΚΕΙΥ 1 / 11 / 09 ΘΕΜ 1 ο ) Χαρακτηρίστε ως σωστή (Σ) ή ως λάθος () καθεµία από τις επόµενες προτάσεις. ύο τόξα ενός κύκλου είναι ίσα, όταν οι αντίστοιχες χορδές τους είναι ίσες.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 o ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 o ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΕΦΛΙΟ 2 o Τ ΣΙΚ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚ ΣΧΗΜΤ Πρωταρχικές έννοιες Όπως τα αντιλαμβανόμαστε : Σημείο, Ευθεία, Επίπεδο. ξιώματα προτάσεις που τις αποδεχόμαστε χωρίς απόδειξη. αξίωμα: πό δυο διαφορετικά σημεία του επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

1. Γενικά για τα τετράπλευρα

1. Γενικά για τα τετράπλευρα 1. ενικά για τα τετράπλευρα Ένα τετράπλευρο θα λέγεται κυρτό αν η προέκταση οποιασδήποτε πλευράς του αφήνει το σχήμα από το ίδιο μέρος (στο ίδιο ημιεπίπεδο, όπως λέμε καλύτερα). κορυφές γωνία εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ. Οι πρωταρχικές γεωμετρικές έννοιες - Το ευθύγραμμο τμήμα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ. Οι πρωταρχικές γεωμετρικές έννοιες - Το ευθύγραμμο τμήμα ΚΕΦΛΙΟ ο Τ ΣΙΚ ΕΩΜΕΤΡΙΚ ΣΧΗΜΤ Οι πρωταρχικές γεωμετρικές έννοιες - Το ευθύγραμμο τμήμα 1. Πως ξεκινά η μελέτη εωμετρίας,δηλαδή από ποιες έννοιες και από ποιες παραδοχές; Η μελέτη της εωμετρίας ξεκινά από

Διαβάστε περισσότερα

Λ υ μ ε ν ε ς Α σ κ η σ ε ι ς ( Π α ρ α λ λ η λ o γ ρ α μ μ α ) 1

Λ υ μ ε ν ε ς Α σ κ η σ ε ι ς ( Π α ρ α λ λ η λ o γ ρ α μ μ α ) 1 υ μ ε ν ε ς σ κ η σ ε ι ς ( Π α ρ α λ λ η λ o γ ρ α μ μ α ) 1 Προεκτεινουµε τις πλευρες και παραλληλογραμμου κατα τμηματα = και = αντιστοιχως. Να αποδειξετε οτι τα σημεια, και ειναι συνευθειακα. = παραλληλογραμμο

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Γεωμετρικές έννοιες

Βασικές Γεωμετρικές έννοιες Βασικές Γεωμετρικές έννοιες Σημείο Με την άκρη του μολυβιού μου ακουμπώντας την σε ένα κομμάτι χαρτί αφήνω ένα σημάδι το οποίο το λέω σημείο. Το σημείο το δίνω όνομα γράφοντας πάνω απ αυτό ένα κεφαλαίο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 08/04/10

ΛΥΣΕΙΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 08/04/10 ΥΣΙΣ ΙΑΩΝΙΣΜΑ ΩΜΤΡΙΑ Α ΥΚΙΟΥ ΘΜΑ ο 08/04/0 Α. Να αποδείξετε ότι η διάµεσος ορθογωνίου τριγώνου που φέρουµε από την κορυφή της ορθής γωνίας είναι ίση µε το µισό της υποτείνουσας. Θεωρία σχολικό βιβλίο σελ.09

Διαβάστε περισσότερα

Σε κάθε ισοσκελές τρίγωνο η διχοτόµος της γωνίας της κορυφής είναι και διάµεσος και ύψος.

Σε κάθε ισοσκελές τρίγωνο η διχοτόµος της γωνίας της κορυφής είναι και διάµεσος και ύψος. ΙΩΝΙΣΜ ΕΩΜΕΤΡΙΣ ΥΚΕΙΟΥ 3/0/0 ΕΝΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜ ο ) Να αποδείξετε ότι δύο χορδές ενός κύκλου είναι ίσες αν και µόνο αν τα αποστήµατά τους είναι ίσα. Θεωρία, σελίδα 46 σχολικού βιβλίου Θεώρηµα III

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΝΛΗΨΗ ΕΩΜΕΤΡΙΣ ΛΥΚΕΙΟΥ 1 Σε τρίγωνο με > και ορθόκεντρο Η να δείξετε ότι: Δίνεται τρίγωνο στο οποίο ισχύει: α β γ βγ Να δείξετε ότι: A 10 Δίνεται τρίγωνο με πλευρές α, β, γ και διάμεσο μα ν ισχύει η

Διαβάστε περισσότερα

Οι γωνίες και που ονομάζονται «εντός εναλλάξ γωνίες» και είναι ίσες. «εντός-εκτός και επί τα αυτά μέρη γωνίες» και είναι ίσες.

Οι γωνίες και που ονομάζονται «εντός εναλλάξ γωνίες» και είναι ίσες. «εντός-εκτός και επί τα αυτά μέρη γωνίες» και είναι ίσες. ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ «ΘΑΛΗΣ» ΤΑΞΗ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ 1. Μεσοκάθετος ενός ευθύγραμμου τμήματος ΑΒ ονομάζεται η ευθεία που είναι κάθετη

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις κατανόησης σελίδας 114. Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας Στα παρακάτω τραπέζια να βρείτε τα x, ψ ω, και θ

Ερωτήσεις κατανόησης σελίδας 114. Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας Στα παρακάτω τραπέζια να βρείτε τα x, ψ ω, και θ 5.0 5. σκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 4 5 ρωτήσεις κατανόησης σελίδας 4. Στα παρακάτω τραπέζια να βρείτε τα x, ψ ω, και θ 3 3 (α) x 0 ψ 4 (β) x ψ 7 (γ) x (δ) θ x+ 3x ω 0 ο πάντηση + 0 Στο σχήµα (α) το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΝΠΤΙΣ ΣΣΙΣ > 90. 1. ίνεται ισοσκελές τρίγωνο µε = και 0 πό την κορυφή φέρνουµε τις ηµιευθείες x κάθετη στην πλευρά και y κάθετη στην πλευρά που τέµνουν την στα σηµεία και αντίστοιχα. Να αποδείξετε α)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9ο ΜΕΤΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ. Μετρικές σχέσεις στα τρίγωνα. Μετρικές σχέσεις στα ορθογώνια τρίγωνα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9ο ΜΕΤΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ. Μετρικές σχέσεις στα τρίγωνα. Μετρικές σχέσεις στα ορθογώνια τρίγωνα ΚΕΦΛΙΟ 9ο ΜΕΤΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μετρικές σχέσεις στα τρίγωνα Μετρικές σχέσεις στα ορθογώνια τρίγωνα 1. Τι καλούμαι ορθή προβολή ενός σημείου πάνω σε μία ευθεία και ποια είναι η προβολή ενός ευθυγράμμου τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµοί. Ένα τετράπλευρο λέγεται εγγεγραµµένο σε κύκλο, αν οι κορυφές του είναι σηµεία του κύκλου.

Ορισµοί. Ένα τετράπλευρο λέγεται εγγεγραµµένο σε κύκλο, αν οι κορυφές του είναι σηµεία του κύκλου. 6.5 6.6 ΘΩΡΙ. Ορισµοί Ένα τετράπλευρο λέγεται εγγεγραµµένο σε κύκλο, αν οι κορυφές του είναι σηµεία του κύκλου. Ένα τετράπλευρο λέγεται εγγράψιµο σε κύκλο, όταν µπορεί να γραφεί κύκλος που να διέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Απέναντι πλευρές παράλληλες

Απέναντι πλευρές παράλληλες 5. 5.5 ΘΩΡΙ. Παραλληλόγραµµο πέναντι πλευρές παράλληλες. Ιδιότητες παραλληλογράµµου πέναντι πλευρές ίσες πέναντι γωνίες ίσες Οι διαγώνιοι διχοτοµούνται Το σηµείο τοµής των διαγωνίων είναι κέντρο συµµετρίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 Παράλληλες Ευθείες και Τετράπλευρα Ορισμός. Δύο ευθείες ονομάζονται παράλληλες όταν ανήκουν στο ίδιο επίπεδο και δεν τέμνονται. Δύο παράλληλες ευθείες ε και ζ συμβολίζονται ε ζ. Γωνίες δύο ευθειών

Διαβάστε περισσότερα

3 o ΓΕ.Λ. ΚΕΡΑΤΣΙΝΙΟΥ. ΖΟΥΖΙΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Μαθηματικός 2013 2014 EΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

3 o ΓΕ.Λ. ΚΕΡΑΤΣΙΝΙΟΥ. ΖΟΥΖΙΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Μαθηματικός 2013 2014 EΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 3 o ΓΕ.Λ. ΚΕΡΑΤΣΙΝΙΟΥ Μαθηματικός 2013 2014 EΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1) ΘΕΩΡΙΑ... 2 2) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 5 2.1. ΤΡΙΓΩΝΑ... 5 2.1.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Σωστού - Λάθους στα τρίγωνα... 5 2.1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια και δευτερεύοντα στοιχεία τριγώνου Είδη τριγώνων.

Κύρια και δευτερεύοντα στοιχεία τριγώνου Είδη τριγώνων. ΜΕΡΟΣ Β 1.1 ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΡΙΓΩΝΩΝ 397 1. 1 ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΡΙΓΩΝΩΝ Κύρια και δευτερεύοντα στοιχεία τριγώνου Είδη τριγώνων. Σε κάθε τρίγωνο οι πλευρές και οι γωνίες του ονομάζονται κύρια στοιχεία του τριγώνου. Οι πλευρές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ

ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ και ΝΙΚΟΥ ΛΥΚΙΟΥ ΥΚΛΙΙ ΩΤΡΙ ΛΥΣΙΣ ΤΩΝ ΣΚΗΣΩΝ ΥΠΟΥΡΙΟ ΠΙΙΣ ΚΙ ΘΡΗΣΚΥΤΩΝ Κωδικός βιβλίου: 0--007 ΠΟΛΙΤΙΣΟΥ ΚΙ ΘΛΗΤΙΣΟΥ ΥΚΛΙΙ ΩΤΡΙ ΛΥΣΙΣ ΤΩΝ ΣΚΗΣΩΝ ε Κ ε Ψ Ζ Ο Ι Θ ε Η μα ε4 και ΝΙΚΟΥ ΛΥΚΙΟΥ ISBN 978-960-06--6

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας Ερωτήσεις Κατανόησης. Ποια από τα παρακάτω τετράπλευρα είναι παραλληλόγραµµα ποια όχι και γιατί;

Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας Ερωτήσεις Κατανόησης. Ποια από τα παρακάτω τετράπλευρα είναι παραλληλόγραµµα ποια όχι και γιατί; 5. 5.2 σκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 99 00 ρωτήσεις ατανόησης. Ποια από τα παρακάτω τετράπλευρα είναι παραλληλόγραµµα ποια όχι και γιατί; 3 Π 5 4 Π 2 5 5 Ο 3 4 Ο 4 Π 3 Ν 3 3 Μ 3,5 3,5 Λ Ρ φ Π 4 φ ω

Διαβάστε περισσότερα

Τρίγωνο λέγεται το σχήμα που ορίζεται από τρία σημεία A,B και Γ, μη περιεχόμενα σε μία και μόνον ευθεία, καθώς και τα ευθύγραμμα τμήματα που τα

Τρίγωνο λέγεται το σχήμα που ορίζεται από τρία σημεία A,B και Γ, μη περιεχόμενα σε μία και μόνον ευθεία, καθώς και τα ευθύγραμμα τμήματα που τα Τρίγωνο λέγεται το σχήμα που ορίζεται από τρία σημεία A,B και Γ, μη περιεχόμενα σε μία και μόνον ευθεία, καθώς και τα ευθύγραμμα τμήματα που τα ενώνουν. Τα τρία σημεία αυτά λέγονται κορυφές του τριγώνου.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ. β. ΜΗΔ = 45 Μονάδες 5. Θέμα 4 ο Δίνεται ορθογώνιο τρίγωνο ΑΒΓ ( Α = 90 ) με ΑΓ > ΑΒ, η διάμεσός του ΑΖ και έστω Δ και

ΘΕΜΑΤΑ. β. ΜΗΔ = 45 Μονάδες 5. Θέμα 4 ο Δίνεται ορθογώνιο τρίγωνο ΑΒΓ ( Α = 90 ) με ΑΓ > ΑΒ, η διάμεσός του ΑΖ και έστω Δ και Α. Να χαρακτηρίσετε Σωστές (Σ) ή Λάθος (Λ) τις παρακάτω προτάσεις: α. Οι διχοτόμοι δύο διαδοχικών και παραπληρωματικών γωνιών σχηματίζουν ορθή γωνία. β. Οι διαγώνιες κάθε παραλληλογράμμου είναι ίσες μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9 Ο κύκλος Ορισμός. Ο κύκλος (Κ, r) με κέντρο Κ και ακτίνα r είναι το σχήμα που αποτελείται από όλα τα σημεία του επιπέδου που απέχουν απόσταση r από το σημείο Κ. Σχήμα 9.1: Στοιχεία ενός κύκλου.

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανάπτυξης. 1. Τα σηµεία Β και Γ είναι σηµεία του επιπέδου p, η ΒΓ είναι ευθεία του p. Η ΒΓ τέµνει την ΑΜ στον

Ερωτήσεις ανάπτυξης. 1. Τα σηµεία Β και Γ είναι σηµεία του επιπέδου p, η ΒΓ είναι ευθεία του p. Η ΒΓ τέµνει την ΑΜ στον Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Τα σηµεία και είναι σηµεία του επιπέδου, η είναι ευθεία του. Η τέµνει την Μ στον Μ Ν Ν. Το Ν σαν σηµείο της ανήκει στο, άρα και το Μ σαν σηµείο της Ν ανήκει στο. B. Έστω ε µια ευθεία

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρία Βˊ Λυκείου. Κεφάλαιο 9 ο. Μετρικές Σχέσεις

Γεωμετρία Βˊ Λυκείου. Κεφάλαιο 9 ο. Μετρικές Σχέσεις Γεωμετρία Β Λυκείου Κεφάλαιο 9 Γεωμετρία Βˊ Λυκείου Κεφάλαιο 9 ο Μετρικές Σχέσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΜΕΤΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΕ ΟΡΘΟΓΩΝΙΑ ΤΡΙΓΩΝΑ Μετρικές σχέσεις ονομάζουμε τις σχέσεις μεταξύ των μέτρων των στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΥΚΛΕΙΔΙΑΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΥΚΛΕΙΔΙΑΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΥΚΛΕΙΔΙΑΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Η παρούσα σύνοψη παρουσιάζει τις προτάσεις του σχολικού βιβλίου που διδάχτηκαν την φετινή χρονιά,συνοπτικά δίχως αποδείξεις και με διαφορετική σειρά

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας

Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 1 7.8 7.9 σκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 162 163 ρωτήσεις Κατανόησης 1. Να εξηγήσετε γιατί τα ίχνη, της εσωτερικής και εξωτερικής διχοτόμου της γωνίας τριγώνου είναι συζυγή αρμονικά των και. πάντηση

Διαβάστε περισσότερα

8.1 8.2. Ερωτήσεις Κατανόησης. Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 177 179

8.1 8.2. Ερωτήσεις Κατανόησης. Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 177 179 8. 8. σκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 77 79 ρωτήσεις Κατανόησης. i) ν δύο τρίγωνα είναι ίσα τότε είναι όµοια; ii) ν δύο τρίγωνα είναι όµοια προς τρίτο τότε είναι µεταξύ τους όµοια πάντηση i) Προφανώς

Διαβάστε περισσότερα

5.10 5.11. 2 η ιδιότητα της διαµέσου. 4. Ορισµός Ισοσκελές τραπέζιο λέγεται το τραπέζιο του οποίου οι µη παράλληλες πλευρές είναι ίσες.

5.10 5.11. 2 η ιδιότητα της διαµέσου. 4. Ορισµός Ισοσκελές τραπέζιο λέγεται το τραπέζιο του οποίου οι µη παράλληλες πλευρές είναι ίσες. 5.0 5. ΘΕΩΡΙ. Ορισµοί Τραπέζιο λέγεται το τετράπλευρο που έχει µόνο δύο πλευρές παράλληλες. άσεις τραπεζίου λέγονται οι παράλληλες πλευρές του. Ύψος τραπεζίου λέγεται η απόσταση των βάσεων. ιάµεσος τραπεζίου

Διαβάστε περισσότερα

3.5 3.6. Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 48. Ερωτήσεις κατανόησης

3.5 3.6. Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 48. Ερωτήσεις κατανόησης .5.6 σκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 48 ρωτήσεις κατανόησης. Έστω ευθεία ε και σηµείο εκτός αυτής. ν ε και ε (, σηµεία της ε) τότε i) Σ Λ ii) Σ Λ iii) = Σ Λ ιτιολογήστε την απάντηση σας i) ιότι από ένα

Διαβάστε περισσότερα

Το εγχειρίδιο αυτό, δεν είναι απλό τυπολόγιο αλλά μία εγκυκλοπαίδεια όλων των μαθηματικών του ενιαίου λυκείου.

Το εγχειρίδιο αυτό, δεν είναι απλό τυπολόγιο αλλά μία εγκυκλοπαίδεια όλων των μαθηματικών του ενιαίου λυκείου. Τυπολόγιο Μαθηματικών Πρόλογος Το εγχειρίδιο αυτό, δεν είναι απλό τυπολόγιο αλλά μία εγκυκλοπαίδεια όλων των μαθηματικών του ενιαίου λυκείου. Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Λυκείου Άλγεβρα 001 018 Γεωμετρία 019

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Βασικές Γεωμετρικές Έννοιες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Μια τεντωμένη κλωστή με άκρα δύο σημεία Α και Β μας δίνει μια εικόνα της έννοιας του.. Τα σημεία Α και Β λέγονται.. 2. Τι ονομάζεται ευθεία;..

Διαβάστε περισσότερα

β. Η πλευρά που βρίσκεται απέναντι από την κορυφή του ισοσκελούς τριγώνου καλείται βάση.

β. Η πλευρά που βρίσκεται απέναντι από την κορυφή του ισοσκελούς τριγώνου καλείται βάση. 1 Τρίγωνα 11 Στοιχεία και είδη τριγώνων 111 Κύρια στοιχεία τριγώνου Οι πλευρές και οι γωνίες ενός τριγώνου λέγονται κύρια στοιχεία του τριγώνου Συγκρίνοντας τις πλευρές του τριγώνου μεταξύ τους προκύπτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ της Α τάξης του ΕΠΑΛ με Φύλλα Μαθήματος & Εργασίας - ΕΠΑΛ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ 014 ΦΥΛΛΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΕΠΑΛ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 3.1-3.6 Τρίγωνα ΕΠΑΛ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ Ονομασία Πλευρών ΑΒ ή ΒΑ ή γ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ. ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κεφάλαιο 9ο: Ερωτήσεις του τύπου «Σωστό-Λάθος»

ΜΕΤΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ. ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κεφάλαιο 9ο: Ερωτήσεις του τύπου «Σωστό-Λάθος» ΕΩΜΕΤΡΙΑ Β ΥΚΕΙΟΥ Κεφάλαιο 9ο: ΜΕΤΡΙΚΕ ΧΕΕΙ Ερωτήσεις του τύπου «ωστό-άθος» Να χαρακτηρίσετε με (σωστό) ή (λάθος) τις παρακάτω προτάσεις. 1. * Αν σε τρίγωνο ΑΒ ισχύει ΑΒ = Α + Β, τότε το τρίγωνο είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις σχ. Βιβλίου σελίδας Γενικές ασκήσεις 5 ου Κεφαλαίου (1) (2) (1)

Ασκήσεις σχ. Βιβλίου σελίδας Γενικές ασκήσεις 5 ου Κεφαλαίου (1) (2) (1) σκήσεις σχ. ιβλίου σελίδας 6 7 ενικές ασκήσεις 5 ου Κεφαλαίου. ίνεται τρίγωνο (β γ) µε Â = 60 ο, τα ύψη του, και τα µέσα Μ, Ν των, αντίστοιχα. Να αποδείξετε ότι Μ = Ν. Τρ. ορθογώνιο µε Â = 60 ο M N ˆB

Διαβάστε περισσότερα

5.6 5.9. Ερωτήσεις Κατανόησης. Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 110 112. Στα παρακάτω σχήµατα να υπολογίσετε τα x και ψ. Απάντηση Στο σχήµα (α) :

5.6 5.9. Ερωτήσεις Κατανόησης. Ασκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 110 112. Στα παρακάτω σχήµατα να υπολογίσετε τα x και ψ. Απάντηση Στο σχήµα (α) : 5.6 5.9 σκήσεις σχολικού βιβλίου σελίδας 0 ρωτήσεις Κατανόησης. Στα παρακάτω σχήµατα να υπολογίσετε τα x και ψ (α ) ( β ) A x x, 5 ( γ) ψ x +, 5 x, 5 ε ε ε ε 4 δ δ ε ε B ε ε 4 (δ ) ψ ψ x 60 o 4 (ε) B 5

Διαβάστε περισσότερα

1. Οµόλογες πλευρές : Στα όµοια τρίγωνα οι οµόλογες πλευρές βρίσκονται απέναντι από τις ίσες γωνίες και αντίστροφα.

1. Οµόλογες πλευρές : Στα όµοια τρίγωνα οι οµόλογες πλευρές βρίσκονται απέναντι από τις ίσες γωνίες και αντίστροφα. 1 1.5. ΟΜΟΙ ΤΡΙΩΝ ΘΩΡΙ 1. Όµοια τρίγωνα : ια τα όµοια τρίγωνα ισχύουν όλα όσα αναφέραµε στα όµοια πολύγωνα. 2. ποκλειστικά για τα τρίγωνα : ύο τρίγωνα είναι όµοια όταν έχουν δύο γωνίες ίσες ΣΧΟΛΙ 1. Οµόλογες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Τι είναι η Ευκλείδια διαίρεση; Είναι η διαδικασία κατά την οποία όταν δοθούν δύο φυσικοί αριθμοί Δ και δ, τότε βρίσκουμε άλλους δύο φυσικούς αριθμούς π και υ,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Α Γυμνασίου. Επαναληπτικές ερωτήσεις θεωρίας

Μαθηματικά Α Γυμνασίου. Επαναληπτικές ερωτήσεις θεωρίας Μαθηματικά Α Γυμνασίου Επαναληπτικές ερωτήσεις θεωρίας Επαναληπτικές Ερωτήσεις Θεωρίας 1. Τι ονομάζεται Ελάχιστο Κοινό Πολλαπλάσιο (ΕΚΠ) δύο ή περισσότερων αριθμών; Ελάχιστο Κοινό Πολλαπλάσιο (ΕΚΠ) δύο

Διαβάστε περισσότερα

Το τµήµα που ενώνει τα µέσα δύο πλευρών τριγώνου, είναι παράλληλο προς την τρίτη πλευρά και ίσο µε το µισό της.

Το τµήµα που ενώνει τα µέσα δύο πλευρών τριγώνου, είναι παράλληλο προς την τρίτη πλευρά και ίσο µε το µισό της. 5.3 Εφαρµογές των παραλληλογράµµων 155 5.3 Εφαρµογές των παραλληλογράµµων Α Εφαρµογές στα τρίγωνα Α1 Θεώρηµα 1 Το τµήµα που ενώνει τα µέσα δύο πλευρών τριγώνου, είναι παράλληλο προς την τρίτη πλευρά και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10ο ΕΜΒΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10ο ΕΜΒΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΩΜΕΤΡΙ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΛΙΟ 0ο ΕΜ ΕΠΙΜΕΛΕΙ ΥΕΡΙΝΟΣ ΣΙΛΗΣ 57 ΚΕΦΛΙΟ 0ο ΕΜ Πολυγωνικά χωρία - Πολυγωνικές επιφάνειες. Τι καλούμαι πολυγωνικό χωρίο και πως ονομάζεται αυτό ; Πότε δύο πολυγωνικά χωρία λέγονται

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Ε. ΚΟΝΤΟΚΩΣΤΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Δ. Ε. ΚΟΝΤΟΚΩΣΤΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Δ. Ε. ΚΟΝΤΟΚΩΣΤΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 1 η Να αποδείξετε ότι στις ομόλογες πλευρές δύο ίσων τριγώνων αντιστοιχούν ίσες διάμεσοι. Α Α ΑΠΟΔΕΙΞΗ Β Γ Β Γ Θα δείξουμε ότι ΑΜ=Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ Η ΤΕΤΡΑΠΛΕΥΡΩΝ. ( Παραλληλόγραµµα Τραπέζια ) Παραλληλόγραµµο, λέγεται το τετράπλευρο

ΕΙ Η ΤΕΤΡΑΠΛΕΥΡΩΝ. ( Παραλληλόγραµµα Τραπέζια ) Παραλληλόγραµµο, λέγεται το τετράπλευρο Παραλληλόγραµµο, λέγεται το τετράπλευρο ΕΙΗ ΤΕΤΡΠΛΕΥΡΩΝ ( Παραλληλόγραµµα Τραπέζια ) που έχει τις απέναντι πλευρές του παράλληλες δηλ. // και //. ΙΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΛΛΗΛΟΡΜΜΟΥ: 1. Οι απέναντι πλευρές του είναι.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΑΝΔΡΕΣΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΑΝΔΡΕΣΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ.1.1. Σημείο - Ευθύγραμμο τμήμα - Ευθεία - Ημιευθεία - Επίπεδο - Ημιεπίπεδο. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ / / 1. Σχεδιάστε το ευθύγραμμο τμήμα Α και το ευθύγραμμο τμήμα ΓΔ A B Γ Δ 2.

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλες Ευθείες. Αθανασίου Δημήτριος (Μαθηματικός)

Παράλληλες Ευθείες. Αθανασίου Δημήτριος (Μαθηματικός) Παράλληλες Ευθείες Αθανασίου Δημήτριος (Μαθηματικός) asepfreedom@yahoo.gr 1 4.1 Εισαγωγή 2 ΟΡΙΣΜΟΣ Δυο ευθείες ε 1 και ε 2 που βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο και δεν έχουν κοινό σημείο λέγονται παράλληλες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ο. Βασικές γεωμετρικές έννοιες.

Κεφάλαιο 1 ο. Βασικές γεωμετρικές έννοιες. Μαθηματικά A Γυμνασίου Κεφάλαιο 1 ο. Βασικές γεωμετρικές έννοιες. 1. Τι λέμε σημείο; Η άκρη του μολυβιού μας, οι κορυφές ενός σχήματος, η μύτη μιας βελόνας, μας δίνουν την έννοια του σημείου. 2. Τι λέμε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ 2001-ΟΡΟΣΗΜΟ 1

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ 2001-ΟΡΟΣΗΜΟ 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ 2001-ΟΡΟΣΗΜΟ 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ 2001-ΟΡΟΣΗΜΟ 2 ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΒΑΣΙΚΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΤΡΙΓΩΝΑ ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΕΥΘΕΙΕΣ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΓΡΑΜΜΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ 2001-ΟΡΟΣΗΜΟ 3 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ( α μέρος )

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ( α μέρος ) ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ( α μέρος ) Ερωτήσεις Θεωρίας Να βρείτε στην αντίστοιχη σελίδα του σχολικού σας βιβλίου το ζητούμενο της κάθε ερώτησης που δίνεται παρακάτω και να το γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

1. ** Σε ισοσκελές τρίγωνο ΑΒΓ µε κορυφή το Α, έχουµε ΒΓ = 4 cm και ΑΒ = 7 cm. Να υπολογίσετε: ii. Το ύψος ΒΚ

1. ** Σε ισοσκελές τρίγωνο ΑΒΓ µε κορυφή το Α, έχουµε ΒΓ = 4 cm και ΑΒ = 7 cm. Να υπολογίσετε: ii. Το ύψος ΒΚ Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. ** Σε ισοσκελές τρίγωνο ΑΒΓ µε κορυφή το Α, έχουµε ΒΓ = 4 cm και ΑΒ = 7 cm. Να υπολογίσετε: i. Το ύψος ΑΗ ii. Το ύψος ΒΚ. ** Σε ένα τετράγωνο ΑΒΓ ισχύει ΑΒ + ΑΓ = +. Να υπολογίσετε:

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές ασκήσεις 6 ου Κεφαλαίου σελίδας 140

Γενικές ασκήσεις 6 ου Κεφαλαίου σελίδας 140 ενικές ασκήσεις 6 ου Κεφαλαίου σελίδας 40. ίνεται τρίγωνο ορθογώνιο στο. πό τα άκρα, της υποτείνουσας φέρουµε κάθετες x και y στη και προς το ίδιο µέρος της. πό το µέσο Μ της φέρουµε κάθετη στην, που τέµνει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Χρήστος Π. Μουρατίδης 2013 2014 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ ΤΑΞΗ Α ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ B Κ 1.1 ΕΝΟΤΗΤΑ : Βασικές Γεωμετρικές ένοιες Τάξη : A Γυμνασίου. Καθ. Χρήστος Μουρατίδης

Διαβάστε περισσότερα

4 η εκάδα θεµάτων επανάληψης

4 η εκάδα θεµάτων επανάληψης 4 η εκάδα θεµάτων επανάληψης 3. ίνεται τετράγωνο µε κέντρο Ο και Μ το µέσο του. Η Μ τέµνει την στο. είξτε ότι = Το τρίγωνο είναι ορθογώνιο και ισοσκελές i ΟΜ = 4 Τα ορθογώνια τρίγωνα Μ και Μ έχουν Μ =

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία τριγώνου Κύρια στοιχεία : Πλευρές και γωνίες ευτερεύοντα στοιχεία : ιάµεσος, διχοτόµος, ύψος

Στοιχεία τριγώνου Κύρια στοιχεία : Πλευρές και γωνίες ευτερεύοντα στοιχεία : ιάµεσος, διχοτόµος, ύψος 3. 3.9 ΘΕΩΡΙ. Στοιχεία τριγώνου Κύρια στοιχεία : Πλευρές και γωνίες ευτερεύοντα στοιχεία : ιάµεσος, διχοτόµος, ύψος 2. Είδη τριγώνων Ως προς τις πλευρές : Σκαληνό, ισοσκελές, ισόπλευρο. Ως προς τις γωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Το επίπεδο του ημιεπιπέδου σ χωρίζει το χώρο σε δύο ημιχώρους. Καλούμε Π τ τον ημιχώρο στον οποίο βρίσκεται το ημιεπίπεδο τ Επίσης, το επίπεδο του

Το επίπεδο του ημιεπιπέδου σ χωρίζει το χώρο σε δύο ημιχώρους. Καλούμε Π τ τον ημιχώρο στον οποίο βρίσκεται το ημιεπίπεδο τ Επίσης, το επίπεδο του ΣΤΕΡΕΑ ΜΑΘΗΜΑ 10 Δίεδρες γωνίες Δύο επίπεδα α και β που τέμνονται, χωρίζουν τον χώρο σε τέσσερα μέρη, που λέγονται τεταρτημόρια. Ορίζουν επίσης σχήματα ανάλογα των γωνιών που ορίζουν δύο τεμνόμενες ευθείες

Διαβάστε περισσότερα

Σε τρίγωνο ΑΒΓ το τετράγωνο πλευράς απέναντι από οξεία γωνία ισούται με το άθροισμα των τετραγώνων των άλλων δύο πλευρών ελαττωμένο κατά το διπλάσιο τ

Σε τρίγωνο ΑΒΓ το τετράγωνο πλευράς απέναντι από οξεία γωνία ισούται με το άθροισμα των τετραγώνων των άλλων δύο πλευρών ελαττωμένο κατά το διπλάσιο τ ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΕΤΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΑ ΟΡΘΟΓΩΝΙΑ ΤΡΙΓΩΝΑ Το τετράγωνο μιας κάθετης πλευράς είναι ίσο με την υποτείνουσα επί την προβολή της πλευράς στην υποτείνουσα. ΑΒ 2 = ΒΓ ΑΔ ή ΑΓ 2 = ΒΓ ΓΔ Σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 05/01/10

ΛΥΣΕΙΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 05/01/10 ΥΕΙ ΙΑΩΝΙΜΑ ΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΥΚΕΙΟΥ 05/0/0 ΘΕΜΑ ο Α. Να αποδειχτεί ότι σε κάθε παραλληλόγραµµο οι απέναντι πλευρές είναι ίσες. Θεωρία σελίδα 97 B. Να χαρακτηρίσετε µε την ένδειξη σωστό () ή λάθος () καθεµιά

Διαβάστε περισσότερα

4 η εκάδα θεµάτων επανάληψης

4 η εκάδα θεµάτων επανάληψης 4 η εκάδα θεµάτων επανάληψης 3. ίνεται τετράγωνο µε κέντρο Ο και το µέσο του. Η τέµνει την στο. είξτε ότι = Το τρίγωνο είναι ορθογώνιο και ισοσκελές i Ο = 4 Τα ορθογώνια τρίγωνα και έχουν = και = άρα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Θυμόμαστε - Μαθαίνουμε Κύρια στοιχεία τριγώνου. Σκεφτόμαστε. Β.3.1. Στοιχεία τριγώνου - Είδη τριγώνων. Όχι κάθετες πλευρές

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Θυμόμαστε - Μαθαίνουμε Κύρια στοιχεία τριγώνου. Σκεφτόμαστε. Β.3.1. Στοιχεία τριγώνου - Είδη τριγώνων. Όχι κάθετες πλευρές - 218 - Μέρος Kεφάλαιο 3 ο - Τρίγωνα - Παραλληλόγραμμα - Τραπέζια.3.1. Στοιχεία τριγώνου - Είδη τριγώνων Θυμόμαστε - Μαθαίνουμε Κύρια στοιχεία τριγώνου κορυφή Κάθε τρίγωνο έχει τρεις κορυφές,,, τρεις πλευρές,,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΑ 1 ΜΑΘΗΜΑ 1 ο +2 ο ΕΝΝΟΙΑ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΟΣ Διάνυσμα ορίζεται ένα προσανατολισμένο ευθύγραμμο τμήμα, δηλαδή ένα ευθύγραμμο τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Γεωμετρικές έννοιες

Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Γεωμετρικές έννοιες 17 ΕΡΩΤΗΣΕΙΙΣ ΘΕΩΡΙΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΗ ΤΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Γεωμετρικές έννοιες Β. 1. 1 81. Τι ονομάζεται ευθεία και ποιες προτάσεις αναφέρονται σ αυτή; Ονομάζεται ευθεία το σχήμα που προκύπτει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙA 5. Μονάδες 5x2=10 A2. Πότε ένα τετράπλευρο ονομάζεται τραπέζιο;

ΘΕΩΡΙA 5. Μονάδες 5x2=10 A2. Πότε ένα τετράπλευρο ονομάζεται τραπέζιο; 1 ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 14 ΘΕΩΡΙA 5 ΘΕΜΑ A 1. A1. Να μεταφέρετε στην κόλλα απαντήσεων το γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση και δίπλα να σημειώσετε το γράμμα Σ αν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ. ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Β τάξης Γενικού Λυκείου 2 ο Θέμα. Εκφωνήσεις - Λύσεις των θεμάτων. Έκδοση 1 η (14/11/2014)

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ. ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Β τάξης Γενικού Λυκείου 2 ο Θέμα. Εκφωνήσεις - Λύσεις των θεμάτων. Έκδοση 1 η (14/11/2014) ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Β τάξης Γενικού Λυκείου ο Θέμα Εκφωνήσεις - Λύσεις των θεμάτων Έκδοση 1 η (14/11/014) Θέματα ης Ομάδας GI_V_GEO 18975 Δίνεται τρίγωνο ABΓμε AB=9, AΓ=15. Από το βαρύκεντρο φέρνουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΜΕΤΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΕ ΟΡΘΟΓΩΝΙΟ ΤΡΙΓΩΝΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΜΕΤΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΕ ΟΡΘΟΓΩΝΙΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΜΕΤΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΕ ΟΡΘΟΓΩΝΙΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟ ΘΕΩΡΗΜΑ Βασικά θεωρήματα Σε κάθε ορθογώνιο τρίγωνο, το τετράγωνο μιας κάθετης πλευράς του είναι ίσο με το γινόμενο της υποτείνουσας επί την προβολή της

Διαβάστε περισσότερα