ΓΗΑΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΟ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΔ ΣΖ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑ ΚΑΗ ΣΖ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΓΙΠΛΧΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΗΑΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΟ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΔ ΣΖ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑ ΚΑΗ ΣΖ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΓΙΠΛΧΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ"

Transcript

1 ΔΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΓΙΣΡΙΑΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΚΑΗ ΜΔΧΝ ΜΑΕΗΚΖ ΔΝΖΜΔΡΧΖ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΙΑ ΣΜΖΜΑ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΠΔΙΡΑΙΑ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΝΗΚΖ (ΤΜΠΡΑΞΖ) ΓΗΑΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΟ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΔ ΣΖ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑ ΚΑΗ ΣΖ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ «Δηηζαγσγή ζηηηηο βαζηηθέο πξνγξακκαηηηηζηηηηθέο έλλνηηεο ζηηελ Πξσηηνβάζκηηα Δθπαίίδεπζε,, κε ρξήζε πεξηηβάιινληηνο νπηηηηθνύ πξνγξακκαηηηηζκνύ βαζηηζκέλνπ ζε γεγνλόηηα» ΓΙΠΛΧΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Κνχηζηθνο Λνπθάο A.M 5307 Υνιέβα Βαζηιηθή A.M 5354 Δπηβιέπσλ Καζεγεηήο Παηξηθάθεο Υαξάιακπνο Δπίθνπξνο Καζεγεηήο, Σκήκα Ζιεθηξνληθήο ΣΔΗ Πεηξαηά ΑΘΖΝΑ-ΔΠΣΔΜΒΡΗΟ 2012

2 Σ ε ι ί δ α 2 ΔΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΓΙΣΡΙΑΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΚΑΗ ΜΔΧΝ ΜΑΕΗΚΖ ΔΝΖΜΔΡΧΖ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΙΑ ΣΜΖΜΑ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΠΔΙΡΑΙΑ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΝΗΚΖ (ΤΜΠΡΑΞΖ) ΓΗΑΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΟ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΔ ΣΖ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑ ΚΑΗ ΣΖ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ «Δηηζαγσγή ζηηηηο βαζηηθέο πξνγξακκαηηηηζηηηηθέο έλλνηηεο ζηηελ Πξσηηνβάζκηηα Δθπαίίδεπζε,, κε ρξήζε πεξηηβάιινληηνο νπηηηηθνύ πξνγξακκαηηηηζκνύ βαζηηζκέλνπ ζε γεγνλόηηα» ΓΙΠΛΧΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Κνχηζηθνο Λνπθάο Υνιέβα Βαζηιηθή Σξηκειήο Δπηηξνπή Υξπζαθίδεο Κσλζηαληίλνο Καζεγεηήο ηκήκαηνο, Σκήκα Δθπαίδεπζεο θαη Αγσγήο ζηελ Πξνζρνιηθή Ζιηθία Παλεπηζηεκίνπ Αζελψλ αββαΐδεο ηέιηνο Αλαπιεξσηήο Καζεγεηήο, Σκήκα Ζιεθηξνληθήο ΣΔΗ Πεηξαηά Παηξηθάθεο Υαξάιακπνο Δπίθνπξνο Καζεγεηήο, Σκήκα Ζιεθηξνληθήο ΣΔΗ Πεηξαηά ΑΘΖΝΑ-ΔΠΣΔΜΒΡΗΟ 2012

3 Σ ε ι ί δ α 3 Οη άλζξσπνη αλαξσηηνύληαη ζπρλά αλ ζην κέιινλ ηα παηδηά ζα πξνγξακκαηίδνπλ ηνπο ππνινγηζηέο ή ζα απνξξνθνύληαη ζε δξαζηεξηόηεηεο ήδε πξνγξακκαηηζκέλεο. Η απάληεζε πξέπεη λα είλαη όηη κεξηθά παηδηά ζα θάλνπλ ην πξώην, κεξηθά ην δεύηεξν, κεξηθά θαη ηα δύν θαη κεξηθά θαλέλα. Αιιά ην πνηα παηδηά θαη ην θπξηόηεξν, πνηεο θνηλσληθέο ηάμεηο παηδηώλ ζα κπνπλ ζηελ θάζε θαηεγνξία, ζα επεξεαζηεί από ην είδνο ησλ δξαζηεξηνηήησλ ησλ ππνινγηζηώλ θαη ην είδνο ησλ πεξηβαιιόλησλ πνπ δεκηνπξγνύληαη γύξσ ηνπο... Papert S., "Ννεηηθέο Θύειιεο: Παηδηά, Ηιεθηξνληθνί Υπνινγηζηέο θαη Γπλακηθέο Ιδέεο" (κηθ. Α. ηακαηίνπ)

4 Σ ε ι ί δ α 4 Δηζαγσγή ζηηο βαζηθέο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο ζηελ Πξσηνβάζκηα Δθπαίδεπζε, κε ρξήζε πεξηβάιινληνο νπηηθνύ πξνγξακκαηηζκνύ βαζηζκέλνπ ζηα γεγνλόηα ΠΔΡΙΛΗΦΗ Οη ηαρχηαηα αλαπηπζζφκελεο ηερλνινγίεο ηεο πιεξνθνξίαο θαη ηεο επηθνηλσλίαο πξφζθεξαλ λέεο δπλαηφηεηεο ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία, θαζψο επηηξέπνπλ ηε ρξήζε ησλ λέσλ κέζσλ αλαπαξάζηαζεο ηεο γλψζεο θαη ζπκκεηνρήο ηνπ εθπαηδεπφκελνπ ζηε καζεζηαθή δηαδηθαζία. ηελ εθπαηδεπηηθή θνηλφηεηα ππάξρεη αλάγθε γηα ην ζρεδηαζκφ εθπαηδεπηηθψλ πξνγξακκαηηζηηθψλ πεξηβαιιφλησλ, ηα νπνία ζα πξνάγνπλ ηελ απηελέξγεηα, ηε ζπλεξγαζία, ηελ ελεξγή ζπκκεηνρή ησλ καζεηψλ θαη ζα αλαπηχζζνπλ ηε δεκηνπξγηθφηεηα θαη ηε θαληαζία ηνπο. Σν αληηθείκελν ηεο παξνχζεο δηπισκαηηθήο είλαη ε αλάπηπμε ςεθηαθψλ εθαξκνγψλ κέζα απφ ηελ αμηνπνίεζε ησλ δπλαηνηήησλ ηνπ πεξηβάιινληνο νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ Kodu, κε βαζηθφ ζηφρν ηελ εηζαγσγή ησλ καζεηψλ ηεο Πξσηνβάζκηαο Δθπαίδεπζεο ζηηο βαζηθέο έλλνηεο ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ, αιιά θαη ηελ θαιιηέξγεηα γλψζεσλ θαη δεμηνηήησλ γηα ηε ζπκκεηνρή ηνπο ζηε ζχγρξνλε θνηλσλία ηεο γλψζεο. θνπφο ηεο δηπισκαηηθήο εξγαζίαο είλαη ε παξνπζίαζε ζηελ εθπαηδεπηηθή θνηλφηεηα ςεθηαθψλ εθαξκνγψλ κε ην Kodu, ζε εθπαηδεπηηθά ζελάξηα δηδαζθαιίαο δηάθνξσλ γλσζηηθψλ αληηθεηκέλσλ, σο πξνηεηλφκελν εθπαηδεπηηθφ πιηθφ πνπ ελαξκνλίδεηαη πιήξσο κε ηε θηινζνθία θαη ηνπο ζηφρνπο ηνπ Πιεξνθνξηθνχ Γξακκαηηζκνχ ζηα Νέα Πξνγξάκκαηα πνπδψλ. Σν πεξηβάιινλ ρξεζηκνπνηήζεθε ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία θαη ηα απνηειέζκαηα ηεο πηινηηθήο εθαξκνγήο έδεημαλ φηη πξνάγεη ηε δηεξεπλεηηθή θαη ζπλεξγαηηθή κάζεζε, πξνζθέξεη ειθπζηηθφ πεξηβάιινλ δηεπαθήο ζηνπο εθπαηδεπφκελνπο, πξνζειθχεη ην ελδηαθέξνλ ηνπο θαη πξνθαιεί ηνλ ελζνπζηαζκφ ηνπο, ε δεκηνπξγία ηερλνινγίαο.

5 Σ ε ι ί δ α 5 ABSTRACT The rapidly developing information and communication technologies offer new opportunities in the educational process and allow the use of new means of knowledge representation and the learner s participation in the learning process. Among the educational community there is a need to design educational programming environments that will promote the self-motivation, cooperation, active participation of the students and the development of their creativity and imagination. The object of this thesis is to develop digital applications by utilizing the potentials of the visual programming tool, Kodu, focusing on introducing students of Primary Education in the basic concepts of programming with an aim to assist the development of the necessary knowledge and skills for the participation in evolving Knowledge Society. The purpose of the thesis is to present to the educational community, educational digital applications with Kodu, as suggested educational material that fully supported the teaching of various disciplines and aligned with the philosophy and the objectives of ICT literacy in the modern Curriculum. The visual environment was used in the educational process and the results of the pilot implementation indicate that it promotes the exploratory and collaborative learning, offers to learners an attractive interface and attracts, among others, the excitement to create technology.

6 Σ ε ι ί δ α 6 ΔΤΥΑΡΙΣΙΔ Ζ παξνχζα δηπισκαηηθή εξγαζία εθπνλήζεθε ζην πιαίζην ηεο νινθιήξσζεο ησλ ζπνπδψλ καο ζην Πξφγξακκα Μεηαπηπρηαθψλ πνπδψλ ηνπ Σκήκαηνο Δθπαίδεπζεο θαη Αγσγήο ζηελ Πξνζρνιηθή Ζιηθία ηνπ Δζληθνχ θαη Καπνδηζηξηαθνχ Παλεπηζηεκίνπ Αζελψλ «Σερλνινγίεο ηεο Πιεξνθνξίαο θαη ηεο Δπηθνηλσλίαο γηα ηελ Δθπαίδεπζε» θαη επραξηζηνχκε φινπο εθείλνπο πνπ ν θαζέλαο κε ηνλ ηξφπν ηνπ ζπλέβαιε ζηελ νινθιήξσζε απηήο ηεο πξνζπάζεηαο. Δπραξηζηνχκε ζεξκά ηελ Καζεγήηξηα θ. Μαξία Ραγθνχζε γηα ηελ εκπηζηνζχλε θαη ηελ ππνζηήξημε ηεο. Σα κέιε ηεο ηξηκεινχο επηηξνπήο, ηνλ Αλαπιεξσηή Καζεγεηή θ. ηέιην αββαΐδε γηα ηελ ακέξηζηε ζπκπαξάζηαζε, θαζνδήγεζε θαη γηα ηηο αζηείξεπηεο ηδέεο θαη πξνηάζεηο ηνπ ζε φιε ηε δηάξθεηα απηήο ηεο πξνζπάζεηαο, ηνλ Καζεγεηή θαη Πξφεδξν ηνπ ηκήκαηνο Δθπαίδεπζεο θαη Αγσγήο ζηελ Πξνζρνιηθή Ζιηθία θ. Κσζηαληίλν Υξπζαθίδε γηα ηηο πνιχηηκεο ζπκβνπιέο ηνπ, ηδηαίηεξα ζηηο θάζεηο ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο, αιιά θαη γηα ηελ πνιχηηκή ζηήξημε θαη ζπκπαξάζηαζή ηνπ. Ηδηαίηεξα ζα ζέιακε λα επραξηζηήζνπκε ηνλ επηβιέπνληά καο, Δπίθνπξν Καζεγεηή θ. Υαξάιακπν Παηξηθάθε, γηα ηελ εκπηζηνζχλε, ηελ ππνκνλή, ηελ επίβιεςε θαη ηελ θαζνδήγεζή ηνπ. Δπίζεο επραξηζηνχκε ηνλ θ. Γηάλλε Λνγνζέηε, Γηεπζπληή ηνπ 7 νπ Γεκ. ρνι. Αγίαο Παξαζθεπήο θαζψο θαη ηνλ θ. Παλαγηψηε Γαιάλε ρνιηθφ χκβνπιν 17 εο Δθπαηδεπηηθήο Πεξηθέξεηαο Αηηηθήο γηα ηελ εκπηζηνζχλε, ππνζηήξημε θαη πνιχηηκε βνήζεηα θαηά ηελ πινπνίεζε ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο.

7 Σ ε ι ί δ α 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΗΑΓΧΓΖ ΜΔΡΟ ΠΡΧΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 ν : Δηζαγσγή ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ Δηζαγσγή Βαζηθέο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο θαη γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ Ζ δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ - Γπζθνιίεο θαη ζπρλά ιάζε ησλ καζεηψλ Ο πξνγξακκαηηζκφο ζηελ Πξσηνβάζκηα Δθπαίδεπζε Ζ εηζαγσγή ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ ζηα Αλαιπηηθά Πξνγξάκκαηα Νέα Πξνγξάκκαηα πνπδψλ (Φηινζνθία-ηφρνη) Νέεο πξνζεγγίζεηο ζηε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ Πιενλεθηήκαηα ηνπ νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 2ν : Πξνγξακκαηηζκφο θαη καζεζηαθά πεξηβάιινληα Δηζαγσγή χγρξνλα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα θαη κάζεζε Σν Μνληέιν Assure (Γηαζθάιηζε) - Θεσξεηηθφ πιαίζην ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3 ν : Πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα θαη θξηηήξηα αμηνιφγεζεο Δηζαγσγή Βαζηθά Κξηηήξηα γηα ηελ Αμηνιφγεζε Δθπαηδεπηηθνχ Λνγηζκηθνχ Βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηερνκέλνπ Βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο Γηεπαθήο Υξήζηε Βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά γξαθηζηηθνχ πεξηβάιινληνο Βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά Σερληθήο Αξηηφηεηαο Αμηνιφγεζε θφζηνπο Δπηκέξνπο θξηηήξηα αμηνιφγεζεο πξνγξακκαηηζηηθψλ πεξηβαιιφλησλ γηα αξράξηνπο Γηεπαθή Οπηηθνχ Πξνγξακκαηηζκνχ Απιφηεηα- Δπθνιία Υξήζεο χγρξνλεο εθπαηδεπηηθέο γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ (Modern Educational Programming Languages) pskills Τπνζηήξημε θαη βνήζεηα Αληηζηνηρία κε ηηο δηδαθηηθέο αλάγθεο Οιηζηηθή ζεψξεζε ησλ θξηηεξίσλ αμηνιφγεζεο ΜΔΡΟ ΓΔΤΣΔΡΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν : Παξνπζίαζε ηνπ πεξηβάιινληνο Kodu θαη ζχγθξηζή ηνπ κε ζπλαθή πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα... 52

8 Σ ε ι ί δ α Δηζαγσγή Δθθίλεζε ηεο πιαηθφξκαο KODU - Αξρηθέο ξπζκίζεηο Κεληξηθφ κελνχ Γεκηνπξγία θφζκνπ Παιέηα εξγαιείσλ Δξγαιείν: Βνχξηζα εδάθνπο Δξγαιείν: Γεκηνπξγία Λφθσλ θαη Κνηιάδσλ Δξγαιείν: Μεηαθίλεζε Κάκεξαο Δξγαιείν: Λείαλζε Δδάθνπο Δξγαιείν: θιήξπλζε Δπηθάλεηαο Δξγαιείν Νεξνχ Δξγαιείν: Γεκηνπξγία Μνλνπαηηψλ Δξγαιείν Ρπζκίζεσλ Πξνζζήθε Αληηθεηκέλσλ ζηνλ θφζκν Δπηινγέο ραξαθηεξηζηηθψλ ησλ αληηθεηκέλσλ Πξνγξακκαηηζηηθφ Πεξηβάιινλ Ο Δπεμεξγαζηήο Δληνιψλ Σα Αηζζεηήξηα θαη νη Δλέξγεηεο ησλ Αληηθεηκέλσλ χγθξηζε KODU κε άιια πξνγξακκαηηζηηθά εξγαιεία Οκνηφηεηεο ησλ πξνγξακκαηηζηηθψλ εξγαιείσλ Γηαθνξέο ησλ πξνγξακκαηηζηηθψλ εξγαιείσλ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 5 ν : Υαξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ε ρξήζε ηνπ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία Δηζαγσγή Υαξαθηεξηζηηθά ηνπ Kνdu Ση είλαη ην Kodu- Πεξηγξαθή Δπθνιία εγθαηάζηαζεο Δχρξεζην θαη θηιηθφ πεξηβάιινλ δηεπαθήο Δθπαηδεπηηθή γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ Γπλαηφηεηα απνζήθεπζεο Σν Kodu ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία Σν πεξηβάιινλ Kodu σο καζεζηαθφ-γλσζηηθφ εξγαιείν Σν πεξηβάιινλ Kodu σο κεζνδνινγία επίιπζεο πξνβιεκάησλ Σν πεξηβάιινλ Kodu σο ηερλνινγηθφ εξγαιείν To Kodu σο πεξηβάιινλ ζηήξημεο ηεο θνηλσληθήο δηάζηαζεο ησλ ΣΠΔ ζηελ εθπαίδεπζε. 95 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 6 ν : Γηδαθηηθή Παξέκβαζε Δηζαγσγή... 97

9 Σ ε ι ί δ α Γηδαθηηθή παξέκβαζε ηνηρεία ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο Μεζνδνινγηθή πξνζέγγηζε Πιαίζην δηδαθηηθήο παξέκβαζεο Γηδαζθαιία Οπηηθά Γίθηπα Δπηθνηλσλίαο ζην κάζεκα ηεο Πιεξνθνξηθήο-2ε Μειέηε πεξίπησζεο (2 nd Use case) Πιαίζην ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο ηφρνη ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο Μεζνδνινγία αμηνιφγεζεο Σν εξσηεκαηνιφγην αμηνιφγεζεο Παξνπζίαζε θαη αλάιπζε ησλ απαληήζεσλ Γεληθέο πιεξνθνξίεο Δξγαζία κε ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ Πξνβιήκαηα & δπζθνιίεο ζηε ρξήζε θαη θαηαλφεζε ηνπ πεξηβάιινληνο Υαξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηβάιινληνο πνπ ηθαλνπνίεζαλ Υαξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηβάιινληνο πνπ πξνηείλνληαη ΚΔΦΑΛΑΗΟ 7 ν : πκπεξάζκαηα & Μειινληηθέο Δπεθηάζεηο (Future Work) Δηζαγσγή πκπεξάζκαηα απφ ηελ πηινηηθή εθαξκνγή Μειινληηθέο επεθηάζεηο (Future Work) ΔΠΗΛΟΓΟ ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ

10 Σ ε ι ί δ α 10 ΔΙΑΓΧΓΗ Ζ ξαγδαία εμέιημε ησλ Σερλνινγηψλ ηεο Πιεξνθνξίαο θαη ηεο Δπηθνηλσλίαο ( ΣΠΔ ) πνπ ραξαθηεξίδεη ηελ επνρή µαο θαζψο θαη ε εμάπισζε ησλ ππνινγηζηηθψλ θαη δηθηπαθψλ ηερλνινγηψλ ζε φινπο ζρεδφλ ηνπο ηνκείο ηεο αλζξψπηλεο δξαζηεξηφηεηαο, επεξεάδνπλ ζεκαληηθά ηα θνηλσληθά δεδνκέλα θαη δηακνξθψλνπλ λέεο ηάζεηο ζηελ εθπαίδεπζε ησλ λέσλ θαη ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία. Καζψο ρηίδνπλ ηηο γέθπξεο γηα ην ζρνιείν ηνπ κέιινληνο -ηνπ Νένπ ρνιείνπ- πνπ ζα αμηνπνηεί θάζε ζχγρξνλν εξγαιείν, παξάιιεια νδεγνχλ ζηελ αλαδήηεζε λέσλ δηδαθηηθψλ πξνζεγγίζεσλ ζηελ εθπαηδεπηηθή θνηλφηεηα. Βαζηθφο θαηαιχηεο γηα απηέο ηηο αιιαγέο ε ρξήζε ησλ Νέσλ Σερλνινγηψλ θαη ην ςεθηαθφ ζρνιείν βαζηθφ πιαίζην αλαθνξάο ηεο λέαο ηαπηφηεηαο ηνπ ζρνιείνπ κε δηαθνξεηηθή θηινζνθία ζηα Αλαιπηηθά Πξνγξάκκαηα πνπδψλ, λέν παηδαγσγηθφ πιαίζην θαη λέα ζηνρνζεζία. Αληηθείκελν ηεο δηπισκαηηθήο εξγαζίαο είλαη ε δεκηνπξγία ςεθηαθψλ εθαξκνγψλ κέζα απφ ηελ αμηνπνίεζε ηνπ εθπαηδεπηηθνχ πεξηβάιινληνο νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ Kodu, κε βαζηθφ εθπαηδεπηηθφ ζηφρν ηελ εηζαγσγή ησλ εθπαηδεπφκελσλ ηεο Πξσηνβάζκηαο Δθπαίδεπζεο ζηηο βαζηθέο έλλνηεο ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ θαη επηκέξνπο ζηφρνπο ηε δεκηνπξγία θαη πεξηγξαθή ηζηνξηψλ-ζελαξίσλ θαζψο ηελ αλάπηπμε γλψζεσλ θαη δεμηνηήησλ ζηαζεξψλ ζην ρξφλν γηα ηελ κεηάβαζή ηνπο ζε πην ζχλζεηα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα ζηηο επφκελεο βαζκίδεο εθπαίδεπζεο. Οη εθαξκνγέο πνπ δεκηνπξγήζεθαλ είλαη: Α. Έλα ςεθηαθφ παηρλίδη κε βαζηθφ άμνλα αλαθνξάο θαη αλάπηπμεο ην Δπηζηεκνληθφ Πεδίν: Πεξηβάιινλ θαη Δθπαίδεπζε γηα ηελ Αεηθφξν Αλάπηπμε ζηελ ελφηεηα «Φπζηθέο θαη Σερλνινγηθέο Καηαζηξνθέο / Γηαρείξηζε πεξηβαιινληηθψλ θξίζεσλ», πνπ ζρεδηάζηεθε θαη αλαπηχρζεθε απφ ηνπο καζεηέο κε ηελ θαζνδήγεζε ηεο παξαπάλσ θνηηήηξηαο, πνπ είλαη θαη ε εθπαηδεπηηθφο ηεο ηάμεο. Β. Έλα ςεθηαθφ παηρλίδη κε βαζηθφ άμνλα αλαθνξάο θαη αλάπηπμεο ην Δπηζηεκνληθφ Πεδίν: Πιεξνθνξηθή θαη Νέεο Σερλνινγίεο ζηελ ελφηεηα «Γίθηπν Τπνινγηζηψλ», πνπ επίζεο ζρεδηάζζεθε απφ ηνπο καζεηέο,κε ηελ θαζνδήγεζε ηνπ παξαπάλσ θνηηεηή. Σα πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ πνπ ρξεζηκνπνηήζεθε είλαη ην KODU πνπ απνηειεί πξνηεηλφκελν εθπαηδεπηηθφ πιηθφ ζηα ΑΠ ζην Δπηζηεκνληθφ Πεδίν: Πιεξνθνξηθή θαη Νέεο Σερλνινγίεο ζηελ ελφηεηα «Πξνγξακκαηίδσ ηνλ Τπνινγηζηή- Δθπαηδεπηηθά Πεξηβάιινληα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ».

11 Σ ε ι ί δ α 11 ηελ πιαηθφξκα ηνπ ςεθηαθνχ ζρνιείνπ, βξίζθνληαη αλαξηεκέλα ηα Νέα Πηινηηθά Πξνγξάκκαηα πνπδψλ. Σα Νέα ΑΠ αλαθέξνληαη ζε δηαθνξεηηθά Δπηζηεκνληθά Πεδία, νη αξρέο θαη ε θηινζνθία ηνπο φκσο είλαη θνηλή γηα φια. Ζ κάζεζε πνπ επηδηψθεηαη κέζα απφ κεζφδνπο πνπ ζηνρεχνπλ ζηελ νιηζηηθή πξνζέγγηζε ηεο γλψζεο θαη κέζα απφ ηελ θαηεχζπλζε ηεο Φεθηαθήο Δπρέξεηαο γηα δηαζεκαηηθέο, βησκαηηθέο, δηεξεπλεηηθέο θαη νκαδνζπλεξγαηηθέο δηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο. Οη λέεο δηδαθηηθέο πξνζεγγίζεηο αιιά θαη νη δπζθνιίεο πνπ αληηκεησπίδνπλ νη εθπαηδεπφκελνη ζηε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ ζηηο επφκελεο εθπαηδεπηηθέο βαζκίδεο, απνηεινχλ θίλεηξν πξφθιεζε γηα ηνλ εθπαηδεπηηθφ ηεο Πξσηνβάζκηαο Δθπαίδεπζεο. Σν πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ θξίζεθε θαη αμηνινγήζεθε ζε πξαγκαηηθέο ζπλζήθεο κε ηελ πηινηηθή εθαξκνγή ηνπ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία θαη ζπγθεθξηκέλα κε ηελ πινπνίεζή ησλ παξαπάλσ εθαξκνγψλ ζε έλα δείγκα 25 καζεηψλ ηεο Σ ηάμεο ηνπ 7 νπ Γεκνηηθνχ ρνιείνπ Αγίαο Παξαζθεπήο. Σν παξαπάλσ ζρνιείν αλήθεη ζηα Οινήκεξα Γεκνηηθά ρνιεία κε Δληαίν Αλακνξθσκέλν Δθπαηδεπηηθφ Πξφγξακκα φπνπ δηδάζθεηαη ε Πιεξνθνξηθή ζην Τπνρξεσηηθφ Πξφγξακκα ( 2 ψξεο ηελ εβδνκάδα γηα θάζε ηάμε) θαη εθπνλνχληαη Πξνγξάκκαηα ζην πιαίζην ησλ Καηλνηφκσλ ρνιηθψλ Γξαζηεξηνηήησλ. ηε δηδαθηηθή παξέκβαζε αξρηθά παξνπζηάζηεθε ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ σο κηα δηαζεκαηηθή πξνέθηαζε ηνπ καζήκαηνο ηεο Γεσγξαθίαο φπνπ νη καζεηέο αζρνιήζεθαλ κε ηε δεκηνπξγία ηνπίνπ, ηνπ δηθνχ ηνπο ηξηζδηάζηαηνπ θπζηθνχ θφζκνπ. ηαδηαθά πξφζζεζαλ αληηθείκελα- ηνπο ήξσεο ηνπο - θαη ηα ζπζρέηηζαλ κε ζπκπεξηθνξέο δηαηππψλνληαο απιέο εληνιέο. Με ηελ θαζνδήγεζε ηεο εθπαηδεπηηθνχ θαη κεηά ηνλ ηειηθφ ζρεδηαζκφ ηνπ ζελαξίνπ πνπ αθνξνχζε ην πεξηβάιινλ θαη ηελ πξνζηαζία ησλ δαζψλ θαζψο ζπκκεηείραλ ζε Πεξηβαιινληηθφ Πξφγξακκα, δεκηνχξγεζαλ ηε δηθή ηνπο εθαξκνγή - παηρλίδη. Αθνχ νη καζεηέο εμνηθεηψζεθαλ κε ηηο βαζηθέο ζπληζηψζεο ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο θαη έκαζαλ λα ζπληάζζνπλ πην ζχλζεηεο δηαδηθαζίεο θαη λα δεκηνπξγνχλ πην ζχλζεηνπο θφζκνπο, ζην κάζεκα ηεο Πιεξνθνξηθήο, κε ηελ θαζνδήγεζε ηνπ παξαπάλσ θνηηεηή, ζρεδίαζαλ ην δηθφ ηνπο ζελάξην ζρεηηθά κε ηηο αξρέο ιεηηνπξγίαο ελφο νπηηθνχ δηθηχνπ ζηελ Αξραία Διιάδα, γηα λα δεκηνπξγήζνπλ ηε δεχηεξε εθαξκνγή - παηρλίδη. Με εξσηεκαηνιφγηα αμηνιφγεζεο δηεξεπλήζεθε αλ επηηεχρζεθε ν βαζηθφο θαη νη επηκέξνπο ζηφρνη δεκηνπξγίαο ησλ εθαξκνγψλ, ε ελεξγή ζπκκεηνρή ησλ εθπαηδεπφκελσλ θαζψο θαη ε ζπλερήο αιιειεπίδξαζε κεηαμχ ηνπο θαη κε ην πεξηβάιινλ πξνγξακκαηηζκνχ.

12 Σ ε ι ί δ α 12 Ζ αμηνιφγεζε ησλ απνηειεζκάησλ έγηλε παξάιιεια θαη απφ ηνπο δχν θνηηεηέο νδεγψληαο ζε πην αζθαιή ζπκπεξάζκαηα ζρεηηθά κε ηελ επίηεπμε ησλ αξρηθψλ ζηφρσλ θαη κε ηελ αμηνιφγεζε ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο ζηε δηδαθηηθή πξάμε. Ζ δηπισκαηηθή εξγαζία απνηειείηαη απφ δχν κέξε πνπ ρσξίδνληαη ζε επηά θεθάιαηα. ην πξψην κέξνο πνπ απνηειείηαη απφ ηξία θεθάιαηα, γίλεηαη κηα πξνζέγγηζε ησλ ζχγρξνλσλ πξνγξακκαηηζηηθψλ πεξηβαιιφλησλ γηα ηελ ππνινγηζηηθή ππνζηήξημε ηεο κάζεζεο. Παξνπζηάδνληαη νη δπζθνιίεο πνπ αληηκεησπίδνπλ νη αξράξηνη πξνγξακκαηηζηέο θαη ηα θξηηήξηα αμηνιφγεζεο ηνπ ζρεδηαζκνχ, αλάπηπμεο θαη ρξήζεο απηψλ ησλ πεξηβαιιφλησλ γηα ηελ εηζαγσγή ησλ εθπαηδεπφκελσλ ηεο Πξσηνβάζκηαο εθπαίδεπζεο ζηε θηινζνθία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ, κέζα απφ ζχγρξνλεο επνηθνδνκεζηηθέο ζεσξίεο θαη κνληέια κάζεζεο. ηα ηέζζεξα θεθάιαηα ηνπ δεχηεξνπ κέξνπο γίλεηαη αλαιπηηθή παξνπζίαζε ηνπ πεξηβάιινληνο νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ Kodu πνπ ρξεζηκνπνηήζεθε ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία κέζα απφ ηελ πηινηηθή εθαξκνγή ηνπ ζε ζρνιείν Πξσηνβάζκηαο Δθπαίδεπζεο θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ηα ζηάδηα ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο θαζψο θαη ηα απνηειέζκαηα απφ ηελ πινπνίεζή ηεο. πγθεθξηκέλα ζην πξψην κέξνο: ην πξψην θεθάιαην παξνπζηάδνληαη νη βαζηθέο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο θαη γίλεηαη κηα πξνζπάζεηα θαηεγνξηνπνίεζεο ησλ δπζθνιηψλ πνπ αληηκεησπίδνπλ νη αξράξηνη πξνγξακκαηηζηέο ζηελ θαηαλφεζή ηνπο θαη ζηε βαζηθή δνκή κηαο γιψζζαο πξνγξακκαηηζκνχ, ηνλίδνληαο ηα πιενλεθηήκαηα ησλ Γισζζψλ Οπηηθνχ Πξνγξακκαηηζκνχ ζηηο ζχγρξνλεο δηδαθηηθέο πξνζεγγίζεηο γηα ηα εηζαγσγηθά καζήκαηα πξνγξακκαηηζκνχ. Παξνπζηάδνληαη επίζεο νη ζηφρνη θαη νη καζεζηαθνί άμνλεο πνπ δηαξζξψλνπλ ην Νέν Πξφγξακκα πνπδψλ γηα ηηο ΣΠΔ ζηελ Πξσηνβάζκηα Δθπαίδεπζε. ην δεχηεξν θεθάιαην πεξηγξάθνληαη βαζηθέο αξρέο ησλ παηδαγσγηθψλ ζεσξηψλ πνπ ζηεξίδνληαη ζε επνηθνδνκεζηηθέο πξνζεγγίζεηο γηα ηε κάζεζε, σο βάζε ζην ζρεδηαζκφ θαη ζηελ αλάπηπμε ησλ ζχγρξνλσλ πξνγξακκαηηζηηθψλ πεξηβαιιφλησλ θαη ζχγρξνλα κνληέια κάζεζεο γηα ηελ εηζαγσγή ησλ λεαξψλ εθπαηδεπφκελσλ ζηηο βαζηθέο έλλνηεο ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ θαη γηα ηελ νκαιή κεηάβαζή ηνπο απφ ηνλ Φεθηαθφ Αιθαβεηηζκφ ζηνλ Πιεξνθνξηθφ Γξακκαηηζκφ. Γίλεηαη αλαιπηηθή παξνπζίαζε ησλ ζηαδίσλ αλάπηπμεο ηνπ κνληέινπ κάζεζεο Assure σο πξνηεηλφκελν καζεζηαθφ κνληέιν γηα ηελ ππνινγηζηηθή ππνζηήξημε ηεο δηδαζθαιίαο θαη ηεο

13 Σ ε ι ί δ α 13 κάζεζεο, ζε εθπαηδεπφκελνπο Πξσηνβάζκηαο Δθπαίδεπζεο, ζην πιαίζην ηεο ζπλεξγαηηθήο κάζεζεο θαη ησλ θνηλσληθνπνιηηηζκηθψλ πξνζεγγίζεσλ ηεο καζεζηαθήο δηαδηθαζίαο. ην ηξίην θεθάιαην γίλεηαη αλαθνξά ζε βαζηθά θξηηήξηα αμηνιφγεζεο φισλ ησλ εηδψλ εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ ή θαηεγνξηψλ εθπαηδεπηηθψλ εθαξκνγψλ θαη πεξηβαιιφλησλ θαη ζηα επηκέξνπο θξηηήξηα πνπ αθνξνχλ εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ, γηα ηελ εηζαγσγή ησλ αξράξησλ εθπαηδεπφκελσλ ζε βαζηθέο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο. ην δεχηεξν κέξνο: ην ηέηαξην θεθάιαην γίλεηαη παξνπζίαζε ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο, ησλ εξγαιείσλ θαη ησλ δπλαηνηήησλ πνπ δηαζέηεη κέζα απφ ελδεηθηηθά παξαδείγκαηα πξνγξακκαηηζκνχ θαη ρξήζεο ησλ εξγαιείσλ πνπ δηαζέηεη ε ηειεπηαία έθδνζή ηνπ. Δπίζεο πεξηγξάθνληαη νη νκνηφηεηεο θαη νη δηαθνξέο ηνπ κε άιια πεξηβάιινληα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ. ην πέκπην θεθάιαην πεξηγξάθνληαη θάπνηα απφ ηα δηδαθηηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηβάιινληνο πνπ ζχκθσλα κε ηα θξηηήξηα αμηνιφγεζεο εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ, απνηέιεζαλ θαη ην πιαίζην επηινγήο θαη ρξήζεο ηνπ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία. Δπίζεο πεξηγξάθεηαη ε πιήξεο ελαξκφληζε ηνπ κε ηνπο ζηφρνπο ησλ Νέσλ Πξνγξακκάησλ πνπδψλ θαη ε ζπγθιίλνπζα θηινζνθία ηνπ κε ηε δνκή ησλ ηεζζάξσλ αιιεινεμαξηψκελσλ ζπληζησζψλ πνπ δηαξζξψλνπλ ηε δηδαθηηθή αμηνπνίεζε ησλ ΣΠΔ ζχκθσλα κε ηα ζχγρξνλα κνληέια ελζσκάησζήο ηνπο ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία. Αθνινπζνχλ ζπγθεθξηκέλεο πξνζσπηθέο πξνηάζεηο ρξήζεο ηνπ ζηελ εθπαηδεπηηθή θνηλφηεηα, σο ππνζηεξηθηηθφ εθπαηδεπηηθφ πιηθφ ζε εθπαηδεπηηθά ζελάξηα δηδαζθαιίαο δηάθνξσλ γλσζηηθψλ αληηθεηκέλσλ θαη πεξηγξάθνληαη νη αλάινγεο εθπαηδεπηηθέο δξαζηεξηφηεηεο. ην έθην θεθάιαην πεξηγξάθεηαη ε πνξεία ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο κέζα απφ ηα ζηάδηα αλάπηπμεο ηνπ καζεζηαθνχ κνληέινπ Assure θαη απφ δχν μερσξηζηέο κειέηεο εθαξκνγήο ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο Kodu ζηα Δπηζηεκνληθά πεδία: Πεξηβάιινλ θαη Δθπαίδεπζε γηα ηελ Αεηθφξν Αλάπηπμε θαη Πιεξνθνξηθή θαη Νέεο Σερλνινγίεο, ηνπ Νένπ Πξνγξάκκαηνο πνπδψλ.

14 Σ ε ι ί δ α 14 Δπίζεο παξνπζηάδνληαη θαη αλαιχνληαη ηα απνηειέζκαηα ησλ απαληήζεσλ ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ πνπ δφζεθε ζηνπο εθπαηδεπφκελνπο κεηά ηελ νινθιήξσζε ηεο εθπαηδεπηηθήο παξέκβαζεο, σο κεζνδνινγηθφ εξγαιείν αμηνιφγεζεο ηεο επρξεζηίαο ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο θαη ηεο αιιειεπίδξαζεο ησλ εθπαηδεπφκελσλ κε απηφ. ην έβδνκν θεθάιαην παξνπζηάδνληαη ηα ζπκπεξάζκαηα πνπ πξνέθπςαλ απφ ηελ ηειηθή αμηνιφγεζε ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο θαη ηελ αλάιπζε ησλ απνηειεζκάησλ ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ αμηνιφγεζεο γηα ηε ρξήζε ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο ζηε δηδαθηηθή πξάμε. Δπίζεο πεξηέρνληαη πξνηάζεηο γηα ηε κειινληηθή ρξήζε ησλ ςεθηαθψλ εθαξκνγψλπαηρληδηψλ πνπ δεκηνπξγήζεθαλ, σο παηδαγσγηθέο δξαζηεξηφηεηεο πνπ ζα πξνζθέξνπλ απζεληηθέο καζεζηαθέο θαηαζηάζεηο ζηελ εθπαηδεπηηθή θνηλφηεηα. Σέινο παξαηίζεηαη ε βηβιηνγξαθία πνπ ρξεζηκνπνηήζεθε γηα ηε ζπγγξαθή ηεο δηπισκαηηθήο εξγαζίαο. ην παξάξηεκα παξνπζηάδεηαη ην εξσηεκαηνιφγην αμηνιφγεζεο ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο Kodu θαη κηα θφξκα αμηνιφγεζεο ηεο δηδαζθαιίαο, πνπ ζπκπιεξψζεθαλ απφ ηνπο εθπαηδεπφκελνπο κεηά ηελ νινθιήξσζε ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο.

15 Σ ε ι ί δ α 15 ΜΔΡΟ ΠΡΧΣΟ χγρξνλα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα γηα ηελ ππνινγηζηηθή ππνζηήξημε ηεο κάζεζεο

16 Σ ε ι ί δ α 16 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1ν :Δηζαγσγή ζηνλ πξνγξακκαηηζκό 1.1 Δηζαγσγή ην θεθάιαην απηφ, παξνπζηάδεηαη αξρηθά ν Πξνγξακκαηηζκφο, σο δηαδηθαζία επίιπζεο ελφο πξνβιήκαηνο κε ηε ρξήζε ππνινγηζηή, θαζψο θαη νη ζρεηηθέο κε απηή έλλνηεο ηνπ αιγνξίζκνπ, ηεο δηαδηθαζίαο θαη ηεο επαλάιεςεο. Αθνχ γίλεη κηα ηζηνξηθή αλαδξνκή ζηελ εμέιημε ηνπ Πξνγξακκαηηζκνχ, γίλεηαη κηα πξνζπάζεηα θαηεγνξηνπνίεζεο ησλ δπζθνιηψλ πνπ αληηκεησπίδνπλ νη αξράξηνη πξνγξακκαηηζηέο, ζχκθσλα κε ηα επξήκαηα ηεο ζρεηηθήο βηβιηνγξαθίαο. Παξνπζηάδεηαη ε εμειηθηηθή πνξεία δηδαζθαιίαο ηνπ Πξνγξακκαηηζκνχ, κέζα απφ ην κάζεκα ηεο Πιεξνθνξηθήο ζην ειιεληθφ ζρνιείν, επηδηψθνληαο λα αλαδεηρηεί αθελφο ε εμέιημε ζηε θηινζνθία ησλ πξνγξακκάησλ ζπνπδψλ, αθεηέξνπ ε ζπζρέηηζή ηνπο κε ηηο επξχηεξεο θνηλσληθέο κεηαβνιέο. Γίλεηαη κηα εθηελή αλαθνξά ζην Νέν Πξφγξακκα πνπδψλ γηα ηηο ΣΠΔ ζηελ Πξσηνβάζκηα Δθπαίδεπζε θαη ζηηο ζχγρξνλεο δηδαθηηθέο πξνζεγγίζεηο πνπ πξνηείλνληαη γηα ηα εηζαγσγηθά καζήκαηα πξνγξακκαηηζκνχ, σο απάληεζε ζηελ αλαδήηεζε λέσλ κεζφδσλ δηδαζθαιίαο γηα ηελ αληηκεηψπηζε ησλ δπζθνιηψλ πνπ αληηκεησπίδνπλ νη αξράξηνη πξνγξακκαηηζηέο. Σέινο γίλεηαη κηα ηδηαίηεξε αλαθνξά ζηα πιενλεθηήκαηα ησλ Γισζζψλ Οπηηθνχ Πξνγξακκαηηζκνχ. 1.2 Βαζηθέο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο θαη γιώζζεο πξνγξακκαηηζκνύ Γεληθά θάλνληαο ρξήζε ηεο έλλνηαο ηνπ προγραμμαηιζμού ησλ ειεθηξνληθώλ ππνινγηζηώλ, αλαθεξφκαζηε ζηo ζχλνιν ησλ δηαδηθαζηψλ ζχληαμεο ελφο ππνινγηζηηθνχ πξνγξάκκαηνο γηα ηελ επίιπζε ελφο πξνβιήκαηνο. Οη δηαδηθαζίεο απηέο ζρεηίδνληαη κε ηελ έλλνηα ηνπ αλγόριθμοσ. Αιγφξηζκνο νλνκάδεηαη κηα αθνινπζία απφ πεπεξαζκέλν αξηζκφ εληνιψλ πνπ αλ εθηειεζηνχλ κε αθξίβεηα νδεγνχλ ζηελ πξαγκαηνπνίεζε κηαο εξγαζίαο. Οη αιγφξηζκνη πξέπεη λα δηαηππψλνληαη κε θαηάιιειν ηξφπν νχησο ψζηε λα δηεπθνιχλεηαη ε δηαδηθαζία επίιπζεο ηνπ πξνβιήκαηνο. Οη ελέξγεηεο πινπνίεζεο ηνπ αιγνξίζκνπ, νλνκάδνληαη ενηολές θαη πξέπεη λα δηέπνληαη απφ εθηειεζηκφηεηα, ζαθήλεηα, πιεξφηεηα θαη απνηειεζκαηηθφηεηα. Καηά ηε δηαδηθαζία ζρεδηαζκνχ ελφο πξνγξάκκαηνο νη αιγφξηζκνη δηαηππψλνληαη κε δηάθνξνπο ηξφπνπο. ηε ιεθηηθή πεξηγξαθή ελφο αιγνξίζκνπ ε πεξηγξαθή ηνπ πξνβιήκαηνο γίλεηαη θαηά ηνλ ίδην ηξφπν φπσο θαη ε επηθνηλσλία κε έλαλ άλζξσπν. Με ηε ρξήζε ςεπδνγιώζζαο (βι. Δηθφλα 1) ε δηαδηθαζία ηεο αιγνξηζκηθήο ζρεδίαζεο γίλεηαη πην δνκεκέλε, αθνχ ρξεζηκνπνηνχληαη

17 Σ ε ι ί δ α 17 θαζνξηζκέλεο εληνιέο, ζπκβνιηζκνί θαη ζπληαθηηθφ (δειαδή ν πξνθαζνξηζκέλνο ηξφπνο ζπλδπαζκνχ εληνιψλ θαη ζπκβνιηζκψλ). Σέινο, ε ρξήζε ινγηθνύ δηαγξάκκαηνο ή δηαγξάκκαηνο ξνήο (βιέπε: Δηθφλα 2) είλαη κηα γξαθηθή κέζνδνο αλαπαξάζηαζεο αιγνξίζκνπ ζηελ νπνία ρξεζηκνπνηνχληαη βέιε θαη γεσκεηξηθά ζρήκαηα κε θαζνξηζκέλε ζεκαζία. Δηθόλα 1: Παξάδεηγκα ςεπδνγιώζζαο Δηθόλα 2: Παξάδεηγκα δηαγξάκκαηνο ξνήο 1 Ζ δηαηχπσζε ελφο αιγνξίζκνπ δελ ηαπηίδεηαη κε ηελ έλλνηα ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ, αιιά απνηειεί κφλν έλα απφ ηα βήκαηά ηνπ. Ο πξνγξακκαηηζκφο πεξηιακβάλεη ηε δηαδηθαζία αλάπηπμεο ελφο αιγνξίζκνπ ζε ζπλδπαζκφ κε ηε ζπγγξαθή ηνπ πξνγξάκκαηνο. Σα ζηάδηα επίιπζεο ελφο πξνβιήκαηνο κε ππνινγηζηή είλαη ηα εμήο (Βαθάιε, θ.α, 2010, Sleeman,1986): Ο αθξηβήο πξνζδηνξηζκφο ηνπ πξνβιήκαηνο Ζ αλάπηπμε ηνπ ζρεηηθνχ αιγνξίζκνπ Ζ δηαηχπσζε ηνπ αιγνξίζκνπ ζε θαηαλνεηή κνξθή απφ ηνλ ππνινγηζηή Ζ δηαδηθαζία επίιπζεο ελφο πξνβιήκαηνο απαηηεί αξρηθά ηνλ αθξηβή πξνζδηνξηζκφ ηνπ, ζηε ζπλέρεηα ηελ αλαπαξάζηαζή ηνπ κε ηέηνην ηξφπν ψζηε λα γίλεηαη μεθάζαξε ε πνξεία ηεο ζπιινγηζηηθήο πνπ ζα αθνινπζεζεί θαη ζην ηέινο, ε δηαηχπσζε απηνχ ηνπ αιγνξίζκνπ κε ηέηνην ηξφπν ψζηε λα γίλεηαη αληηιεπηφο απφ ηνλ ππνινγηζηή. Μηα ηέηνηα δηαηχπσζε γίλεηαη κε ηε ρξήζε θαηάιιειεο γλώζζας προγραμμαηιζμού. Ζ ηζηνξηθή αλάπηπμε ησλ γισζζψλ πξνγξακκαηηζκνχ ζρεηίδεηαη κε ηελ αλάπηπμε ησλ ειεθηξνληθψλ ππνινγηζηψλ. Χο πξψηνο ππνινγηζηήο κπνξεί λα ζεσξεζεί ζηελ αξραηφηεηα ν Μεραληζκφο ησλ Αληηθπζήξσλ, ελψ κηα ζπλέρεηα κπνξεί λα ζεσξεζεί ε κεραλή ηνπ Al Jazari ην Με ηε Βηνκεραληθή Δπαλάζηαζε θαη ηηο αλάγθεο απηνκαηνπνίεζεο ηεο παξαγσγήο ν Joseph 1 Πεγή: 3.html

18 Σ ε ι ί δ α 18 Marie Jacquard θαηαζθεχαζε ην «Κισζηήξην Jacquard» ην νπνίν κπνξεί λα ζεσξεζεί φηη ρξεζηκνπνίεζε κία «γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ», αθνχ νη «εληνιέο» πνπ έπξεπε λα εθηειέζεη ε κεραλή γξάθνληαλ σο ηξχπεο πάλσ θαηάιιειεο θαξηέιεο. Αξγφηεξα, ε ηερληθή ησλ δηάηξεησλ θαξηψλ ρξεζηκνπνηήζεθε απφ ηνλ Charles Babbage ζηελ Αλαιπηηθή Μεραλή (Analytical Engine), ηνλ πξψην ππνινγηζηή ν νπνίνο θαηφξζσζε λα θάλεη καζεκαηηθνχο ππνινγηζκνχο 2 (Randell, 1982). Ζ ζχγρξνλε ηζηνξία ησλ ππνινγηζηψλ ζεσξείηαη φηη μεθηλά κεηά ην 1880, φηαλ ν Herman Hollerith ρξεζηκνπνηψληαο ηελ ηερληθή ησλ δηάηξεησλ θαξηψλ θαηφξζσζε λα θαηαζθεπάζεη ππνινγηζηηθέο κεραλέο νη νπνίεο κπνξνχζαλ λα απνζεθεχζνπλ δεδνκέλα. Ζ επηηπρία ησλ κεραλψλ απηψλ ήηαλ ηέηνηα πνπ ην 1896 ίδξπζε ηελ εηαηξεία Tabulating Machine Company (κεηέπεηηα IBM). Οη κεραλέο απηέο δηαηεξήζεθαλ κε κηθξέο βειηηψζεηο κέρξη θαη ηε ιήμε ηνπ Β Παγθφζκηνπ Πνιέκνπ ζηνλ νπνίν ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα απνθξππηνγξαθήζεηο κε πνιχ κεγάιε επηηπρία (Goldstine, 1993). ηηο 30 Ηνπλίνπ ηνπ 1945 ν καζεκαηηθφο John Von Neumann κε ην έξγν ηνπ "First Draft of a Report on the EDVAC" πξνηείλεη κηα αξρηηεθηνληθή ππνινγηζηψλ ε νπνία εηζήγαγε ηε δπλαηφηεηα κλήκεο (Goldstine, 1993). Ζ εμέιημε απηή απνηέιεζε ηελ απαξαίηεηε θαηλνηνκία γηα ηελ απνζήθεπζε πξνγξακκάησλ ζηε κλήκε ησλ ππνινγηζηψλ θαη ιεηηνχξγεζε σο ζξπαιιίδα γηα ηελ απαξρή ζρεδηαζκνχ γισζζψλ πξνγξακκαηηζκνχ. Οη πξψηεο γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ ήηαλ ρακεινχ επηπέδνπ, ρξεζηκνπνηνχζαλ ηε ιεγφκελε γιψζζα κεραλήο δειαδή ην δπαδηθφ ζχζηεκα αξίζκεζεο θαη πξαγκαηνπνηνχζαλ θπξίσο αξηζκεηηθνχο ππνινγηζκνχο (Strachey, 2000). ηελ εμέιημή ηνπο θαηαζθεπάζηεθαλ ζπκβνινκεηαθξαζηέο (assemblers) νχησο ψζηε ν πξνγξακκαηηζηήο λα κελ εηζάγεη ζπλδπαζκνχο δπαδηθψλ ςεθίσλ αιιά εληνιέο πην θαηαλνεηέο ζηνλ αλζξψπηλν λνπ. Σν 1954 δεκηνπξγήζεθε ε FORTRAN, ε πξψηε γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ πςεινχ επηπέδνπ, ε νπνία ήηαλ γηα καζεκαηηθέο ρξήζεηο. Ζ αλάπηπμε ηεο ρξήζεο ησλ ππνινγηζηψλ νδήγεζε ζηελ εμέιημε ηνπ πιηθνχ ηνπο, κε ηελ θαηάξγεζε ησλ δηάηξεησλ θαξηψλ, ηελ αλάπηπμε πνιιψλ γισζζψλ πξνγξακκαηηζκνχ γηα ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ δηαξθψο απμαλφκελσλ αλαγθψλ θαη ηειηθά ηελ εκθάληζε Πξνζσπηθψλ Οηθηαθψλ Τπνινγηζηψλ ζηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1980 (κε ηνλ Commodore 64 λα μεπεξλάεη ηηο 17 εθαηνκκχξηα πσιήζεηο 3 ). Ζ ξαγδαία αλάπηπμε γισζζψλ πξνγξακκαηηζκνχ νθείιεηαη ζηηο πνηθίιεο αλάγθεο ησλ αλζξψπσλ θαη ζηελ εμέιημε ηνπ πιηθνχ ησλ ππνινγηζηψλ φπσο πεξηγξάθηεθε πξνεγνπκέλσο. ην πιαίζην απηφ νη εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο δελ ζα κπνξνχζαλ παξά λα απνηειέζνπλ θη απηέο αηηία γηα ηελ αλάπηπμε γισζζψλ πξνγξακκαηηζκνχ πνπ ζα ηηο ηθαλνπνηνχζαλ. Οη εθπαηδεπηηθέο γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ 2 Τπνιφγηζε ηνπο αξηζκνχο Bernoulli. 3

19 Σ ε ι ί δ α 19 αθνινχζεζαλ θη απηέο ηε γεληθφηεξε εμειηθηηθή πνξεία ησλ γισζζψλ πξνγξακκαηηζκνχ, κε απνηέιεζκα ηελ χπαξμε πνιιψλ παξαδεηγκάησλ. Αθεηεξία ησλ εθπαηδεπηηθψλ γισζζψλ πξνγξακκαηηζκνχ κπνξεί λα ζεσξεζεί ην Little Man Computer, κηα γιψζζα ρακεινχ επηπέδνπ (assembly), πνπ δεκηνπξγήζεθε απφ ηνλ Stuart Madnick ην 1965 (Yehezkel et.al., 2001). Σελ ίδηα πεξίνδν ζην παλεπηζηήκην MIT αλαπηχρζεθε απφ ηνλ Papert ε γιψζζα Logo, ε νπνία έρνληαο πην αλνηρηφ πεξηβάιινλ παξέρεη επθαηξίεο ζην καζεηή λα δξάζεη ζε µηα πξαγκαηηθφηεηα, έζησ θαη εηθνληθή (Μηθξφπνπινο, 2002). Άιιεο γιψζζεο πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα ηελ εηζαγσγή ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ ηφζν ζε καζεηέο φζν θαη ζε ελήιηθεο είλαη ε Basic, ε Pascal θαη ε ςεπδνγιψζζα. Σν ελδηαθέξνλ γηα ηηο ζπγθεθξηκέλεο γιψζζεο πνπ εληάρζεθαλ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία απφ ηε δεθαεηία ηνπ 1980 κεηψζεθε ζηα κέζα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1990 (νισκνλίδνπ, 2006), ελψ πιένλ ηε ζέζε ηνπο ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία έρνπλ θαηαιάβεη νη νπηηθέο γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ φπσο ε Alice Carnegie Mellon, ε Lego Mindstorms θαη ε Kodu. Οη γιψζζεο απηέο έρνπλ ην πιενλέθηεκα λα παξέρνπλ ηε δπλαηφηεηα πξνγξακκαηηζκνχ κε νπηηθφ ηξφπν, ελψ ηαπηφρξνλα ηα απνηειέζκαηα ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ λα παξνπζηάδνπλ ελδηαθέξνλ γηα ηνπο ρξήζηεο (παηρλίδηα, ςεθηαθή αθήγεζε, ξνκπνηηθή). Γηα ηνπο ιφγνπο απηνχο εληάζζνληαη ζηα αλαιπηηθά πξνγξάκκαηα ησλ ζρνιείσλ γηα ην κάζεκα ηεο πιεξνθνξηθήο ζηηο δηάθνξεο βαζκίδεο ( Φεθηαθφ ρνιείν- Νέα Πξνγξάκκαηα πνπδψλ, 2011). 1.3 Η δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ - Γπζθνιίεο θαη ζπρλά ιάζε ησλ καζεηώλ Ζ δηδαζθαιία ησλ καζεκάησλ πξνγξακκαηηζκνχ απνζθνπεί ζηελ απφθηεζε γλψζεσλ γηα ηηο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο - δνκέο θαη ζηελ θαιιηέξγεηα ηθαλνηήησλ ζηε ζρεδίαζε θαη πινπνίεζε ιχζεσλ (αλάιπζε πξνβιήκαηνο, επαλαρξεζηκνπνίεζε ππαξρφλησλ ιχζεσλ, απνηειεζκαηηθή βέιηηζηε ρξεζηκνπνίεζε ησλ πξνγξακκαηηζηηθψλ δνκψλ, δνθηκή ιχζεσλ, θ.ιπ.) θαη ζηελ επίιπζε πξνβιεκάησλ ρξεζηκνπνηψληαο πνηθίια εξγαιεία (Γξεγνξηάδνπ, θ.α, 2002). Ζ αμία ηνπ Πξνγξακκαηηζκνχ ζηελ Δθπαίδεπζε δελ ζα έπξεπε λα ζεσξεζεί φηη έγθεηηαη κφλν ζηελ επίηεπμε ηερλνινγηθήο επάξθεηαο, αιιά φηη απνηειεί απαξαίηεηε πξνυπφζεζε γηα ηελ δεκηνπξγία απξηαλψλ πνιηηψλ πνπ ζα ζπκκεηέρνπλ ηζφηηκα θαη φρη σο παζεηηθνί θαηαλαισηέο ζηελ ηερλνινγηθή θνηλσλία 4. 4 ην αηρκεξφ άξζξν ηνπ ζηελ Guardian ( March 31, 2012), ν John Naughton αλαθέξεη ραξαθηεξηζηηθά: «..ρσξίο ηε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ ζα εθηξέθνπκε ράκζηεξ γηα ηνπο αζηξαθηεξνύο ηξνρνύο ησλ θινπβηώλ πνπ έθηηαμαλ ν

20 Σ ε ι ί δ α 20 Γηα λα κπνξέζεη έλα παηδί λα πξνγξακκαηίζεη πξέπεη πξψηα λα κάζεη (κε ηε βνήζεηα ηνπ εθπαηδεπηηθνχ) πψο λα ζθέθηεηαη (νινκσλίδνπ, 2006 ; Saeli et.al., 2011). Δθηφο φκσο απφ ηε δηαδηθαζία αλάιπζεο ελφο πξνβιήκαηνο θαη ε νπνία απνηειεί βαζηθφ εθπαηδεπηηθφ ζηφρν, είλαη απαξαίηεην νη καζεηέο λα εμνηθεηψλνληαη κε ηα δνκηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ εθάζηνηε πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο. Σα επξήκαηα ηεο ζρεηηθήο βηβιηνγξαθίαο (Robins, et.al, 2003, ) παξνπζηάδνπλ κηα ζεηξά θξηηεξίσλ ζρεηηθά κε ηε δνκή κηαο γιψζζαο πξνγξακκαηηζκνχ, πνπ αλ δελ πιεξνχληαη νη καζεηέο αληηκεησπίδνπλ δπζθνιίεο ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ. Αξρηθά, νη καζεηέο πνπ δελ έρνπλ πξνεγνχκελε εκπεηξία ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ αδπλαηνχλ λα ρξεζηκνπνηήζνπλ δνκηθά εξγαιεία ηεο γιψζζαο, φηαλ απηά δελ βξίζθνληαη ζε άκεζε αλαινγία κε ηηο θαζεκεξηλέο ηνπο εκπεηξίεο. Αθφκα θαη ζηελ πεξίπησζε πνπ ν καζεηήο θαιείηαη λα επηιχζεη έλα γλσζηφ απφ άιια γλσζηηθά πεδία πξφβιεκα, πξέπεη λα ζθεθηεί κε έλαλ δηαθνξεηηθφ ηξφπν. Γηα παξάδεηγκα, ε εθηέιεζε ελφο αζξνίζκαηνο ζηελ BASIC, απαηηεί δηαθνξεηηθή πξνζέγγηζε απφ ηελ εθηέιεζή ηνπ κε «παξαδνζηαθφ» καζεκαηηθφ ηξφπν. Έλα δεχηεξν θξηηήξην είλαη ε ζχληαμε (syntax) θαη ζεκαζηνινγία (semantics) ησλ γισζζψλ πξνγξακκαηηζκνχ πνπ παξαδνζηαθά ρξεζηκνπνηήζεθαλ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία. Γιψζζεο φπσο ε BASIC, ε PASCAL, ε FORTRAN πνπ δεκηνπξγήζεθαλ κε άιιν θη φρη κε εθπαηδεπηηθφ ζθνπφ, αιιά θαη ν Φεπδνθψδηθαο πνπ ζπλδπάδεη ζηνηρεία ηεο θηινζνθίαο ησλ γισζζψλ απηψλ απαηηνχλ πξνζαξκνγή ζηελ απζηεξφηεηα ζχληαμεο θαη δφκεζεο, δειαδή απζηεξή πεηζαξρία ζην ζπληαθηηθφ θαη ηε ζεκαζηνινγία ηνπο 5. Σέινο, έλα αθφκα θξηηήξην ζρεηίδεηαη κε ηηο κειέηεο ηεο Γλσζηηθήο Φπρνινγίαο ζχκθσλα κε ηελ νπνία νη αξράξηνη πξνγξακκαηηζηέο δελ έρνπλ αλαπηχμεη ππνδείγκαηα πξνγξακκαηηζκνχ (λνεηηθά ζρήκαηα) ηα νπνία ζα εθαξκφζνπλ ζε θαηλνχξγηα πξνβιήκαηα. Ζ απαίηεζε γηα ζπλζεηηθή θαη αλαιπηηθή ζθέςε (αλάιπζε ελφο πξνβιήκαηνο ζε επηκέξνπο εξσηήκαηα θαη ζχλζεζή ηνπο) πξνζδίδεη ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ κηα ζεκειηψδε απαίηεζε γηα βεκαηηθή πξνζέγγηζε. Ζ έιιεηςε επαξθψλ αλαπαξαζηάζεσλ γηα ηε ξνή ησλ δεδνκέλσλ, ην ξφιν θαη ηε ιεηηνπξγία ησλ βαζηθψλ κνλάδσλ ηνπ ππνινγηζηή θαζνξίδεη ην κνληέιν ηεο κεραλήο πνπ νηθνδνκνχλ νη καζεηέο (Jimoyiannis & Komis, 2003). Έηζη νη καζεηέο αληηκεησπίδνπλ ηνλ ππνινγηζηή κφλν ρξεζηηθά πξνζδίδνληάο ηνπ ραξαθηήξα «καχξνπ θνπηηνχ». Γηα φινπο ηνπο παξαπάλσ ιφγνπο νη καζεηέο θαη ζπνπδαζηέο, αλεμαξηήησο βαζκίδαο εθπαίδεπζεο, πνπ έξρνληαη γηα πξψηε θνξά ζε επαθή κε ηνλ Mark Zuckerberg θαη νη όκνηνη ηνπ». ( Βι. 5 χκθσλα κε ηελ Καγθάλε θ.α. (2005) νη γιψζζεο γεληθνχ ζθνπνχ (PASCAL, BASIC, C), ζηξέθνπλ ηελ πξνζνρή ησλ καζεηψλ ζηελ εθκάζεζε ηεο ίδηαο ηεο γιψζζαο θαη φρη ζηελ φμπλζε ηεο ηθαλφηεηαο ιχζεο πξνβιεκάησλ.

21 Σ ε ι ί δ α 21 πξνγξακκαηηζκφ, δειψλνπλ φηη αληηκεησπίδνπλ δπζθνιίεο (Κνινθνηξψλεο, θ.α, 2010; Φεζάθεο θ.α, 2011; Λαµπξνπνχινπ & Ξπλφγαινο, 2011; Νάθνο & Κφξδα, 2011) Ο πξνγξακκαηηζκόο ζηελ Πξσηνβάζκηα Δθπαίδεπζε Η εηζαγσγή ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ ζηα Αλαιπηηθά Πξνγξάκκαηα Ζ Πιεξνθνξηθή σο γλσζηηθφ αληηθείκελν εηζήρζε ην ζρνιηθφ έηνο ζηελ Γ ηάμε ηνπ Γπκλαζίνπ θαη πηινηηθά ζε 19 Γπκλάζηα ζηε Β ηάμε γηα δχν δηδαθηηθέο ψξεο ηελ εβδνκάδα. Σν ζρνιηθφ έηνο εηζήρζε σο κνλφσξν κάζεκα θαη ζηηο ηξεηο ηάμεηο απηήο ηεο βαζκίδαο (ΠΓ 446/95, ΦΔΚ 260). Σελ ίδηα πεξίνδν ε Πιεξνθνξηθή δελ ζπκπεξηιακβαλφηαλ ζηα Αλαιπηηθά Πξνγξάκκαηα ηνπ Λπθείνπ θαη ηνπ Γεκνηηθνχ, εμαίξεζε απνηειεί ε πεξίπησζε ηνπ Σερληθνχ Δπαγγεικαηηθνχ Λπθείνπ (ΣΔΛ) θαη ηνπ Δληαίνπ Πνιπθιαδηθνχ Λπθείνπ (ΔΠΛ) απφ ηε δεθαεηία ηνπ 1980, ζηα νπνία ε Πιεξνθνξηθή είρε εληαρζεί σο κάζεκα εηδηθφηεηαο (Πνιίηεο & Κφκεο, 1999). Ζ Πιεξνθνξηθή ζην Δληαίν Λχθεην εληάρζεθε κε ην Αλαιπηηθφ Πξφγξακκα ηνπ 1997 (Νφκνο 2525/1997) θαη απνηέιεζε ηφζν κάζεκα επηινγήο θαη γηα ηηο ηξεηο ηάμεηο, φζν θαη αληηθείκελν εηδίθεπζεο κε ηε δεκηνπξγία ζηελ Σερλνινγηθή Καηεχζπλζε ηεο Γ ηάμεο Λπθείνπ, Κχθινπ Πιεξνθνξηθήο θαη Τπεξεζηψλ. Ζ Πιεξνθνξηθή εηζάγεηαη ζην Γεκνηηθφ ρνιείν γηα πξψηε θνξά κε ην Δληαίν Πιαίζην Πξνγξάκκαηνο πνπδψλ (ΔΠΠ, 1997), θπξίσο ζηελ Δ θαη η ηάμε. Γελ απνηειεί μερσξηζηφ γλσζηηθφ αληηθείκελν αιιά έρεη σο γεληθφ ζθνπφ «νη καζεηέο λα ρξεζηκνπνηνχλ κε (ή ρσξίο) ηε βνήζεηα ηνπ εθπαηδεπηηθνχ ηνλ ππνινγηζηή σο γλσζηηθφ - εξεπλεηηθφ εξγαιείν, λα αλαδεηνχλ πιεξνθνξίεο, λα επηθνηλσλνχλ θαη λα πξνζεγγίδνπλ βαζηθέο αξρέο πνπ δηέπνπλ ηε ρξήζε ηεο ππνινγηζηηθήο ηερλνινγίαο». Ζ πξνζέγγηζε δειαδή πνπ αθνινπζήζεθε, ήηαλ απνζπαζκαηηθή, αθνχ επηδίσμε λα εηζάγεη ηελ Πιεξνθνξηθή κφλν σο εξγαιείν. Παξάιιεια, πξνηείλεηαη ε πξνζέγγηζή ηεο ζην πιαίζην δηαθφξσλ καζεκάησλ ή ζην πιαίζην ησλ δξαζηεξηνηήησλ ηνπ νινήκεξνπ ζρνιείν ή κε ηελ θαζηέξσζε ηεο «Ώξαο Πιεξνθνξηθήο», ελψ ζηνπο άμνλεο πεξηερνκέλνπ δελ πεξηιακβάλεηαη ελφηεηα πξνγξακκαηηζκνχ. Σν αληηθείκελν ηεο Πιεξνθνξηθήο σο μερσξηζηφ γλσζηηθφ αληηθείκελν εηζάγεηαη πξψηε θνξά ζην Γεκνηηθφ ρνιείν, κε ηνλ ηίηιν «Σερλνινγία Πιεξνθνξίαο & Δπηθνηλσλίαο», κε ην Γηαζεκαηηθφ Δληαίν Πιαίζην Πξνγξακκάησλ πνπδψλ (ΓΔΠΠ, 2003). Καηλνηνκία απνηειεί φηη ζπκπεξηιακβάλεηαη ζηηο ζεκαηηθέο ελφηεηεο ηνπ γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ γηα ηελ Δ θαη η ηάμε ε

22 Σ ε ι ί δ α 22 ελφηεηα ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ κε ηίηιν «Διέγρσ θαη Πξνγξακκαηίδσ». Γεληθφο ζηφρνο ηεο ελφηεηαο ήηαλ «ε ρξήζε κηαο απιήο γιψζζαο πξνγξακκαηηζκνχ (Logo like) γηα ηνλ έιεγρν θαη ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ηνπ ειεθηξνληθνχ ππνινγηζηή» (ΓΔΠΠ Πιεξνθνξηθήο, 2003:4142). Οη ζεκειηψδεηο έλλνηεο δηαζεκαηηθήο πξνζέγγηζεο πνπ πεξηιακβάλνληαη, γηα ηηο νπνίεο αμίδεη λα ζεκεηψζνπκε φηη είλαη ελδεηθηηθνχ ραξαθηήξα ήηαλ: πξόβιεκα, νξγάλσζε, δηάθξηζε, κεηαβνιή, πξνζαξκνγή, επηθνηλσλία, αιιειεπίδξαζε. Οη ζηφρνη πνπ νξίζηεθαλ γηα ηνπο καζεηέο ήηαλ λα θαηαλνήζνπλ φηη ν ππνινγηζηήο εθηειεί νδεγίεο πνπ παίξλεη απφ ηνλ άλζξσπν ζε θσδηθνπνηεκέλε κνξθή, λα ρξεζηκνπνηήζνπλ απιέο εληνιέο γηα ηε δεκηνπξγία ζρεκάησλ ή ηε ιχζε απιψλ πξνβιεκάησλ θαη κέζα απφ επηιεγκέλα παξαδείγκαηα φπνπ ππάξρνπλ ζθφπηκα «ιάζε» λα αληηιεθζνχλ φηη ν ππνινγηζηήο εθηειεί ηηο νδεγίεο πνπ ηνπ δίλεη ν άλζξσπνο. Οη δξαζηεξηφηεηεο πνπ πξνηείλνληαλ ελδεηθηηθά ήηαλ ε δεκηνπξγία απιψλ γεσκεηξηθψλ ζρεκάησλ κε ηνπο καζεηέο λα δίλνπλ ηηο θαηάιιειεο εληνιέο γηα ηελ κεηαθίλεζε ή πεξηζηξνθή ηεο ρειψλαο ηεο Logo. Σν κάζεκα ηεο «Σερλνινγίαο Πιεξνθνξίαο & Δπηθνηλσλίαο» πξνβιεπφηαλ κφλν ζηελ Δπέιηθηε Εψλε θη αθνξνχζε κφλν ηα Οινήκεξα ρνιεία θαη ηα ρνιεία Γηεπξπκέλνπ Χξαξίνπ. Θεσξνχηαλ «δηδαθηηθφ εξγαιείν ππνζηεξηρηηθφ φισλ ησλ καζεκάησλ» (ΓΔΠΠ Δπέιηθηεο Εψλεο, 2003:4341) θαη γη απηφ θάιππηε κφλν δχν δηδαθηηθέο ψξεο εβδνκαδηαίσο Νέα Πξνγξάκκαηα πνπδώλ (Φηινζνθία-ηόρνη) Δίλαη θαλεξφ πσο ε πιεξνθνξηθή εηζήρζε απνζπαζκαηηθά θαη δελ απνηεινχζε μερσξηζηφ γλσζηηθφ αληηθείκελν ηνπ πξνγξάκκαηνο ζπνπδψλ. Απφ ηηο αξρέο σο θαη ην 2003 ππάξρεη κηα ζηαδηαθή ηάζε δηεχξπλζεο ηνπ πεξηερνκέλνπ, ησλ σξψλ δηδαζθαιίαο αιιά θαη δηάρπζεο ηνπ καζήκαηνο ζηηο δηάθνξεο βαζκίδεο. Σν αίηην πξέπεη λα αλαδεηεζεί ζηηο εμειίμεηο ηνπ αληηθείκελνπ ηεο Πιεξνθνξηθήο γεληθά (γηα παξάδεηγκα ε δηαξθήο αλάπηπμε θαη πηνζέηεζε ηνπ δηαδηθηχνπ απφ κεγαιχηεξν πνζνζηφ), αιιά θαη ε εμέιημε ηεο δηδαθηηθήο κεζνδνινγίαο θαη ησλ εξγαιείσλ ηεο Πιεξνθνξηθήο γηα εθπαηδεπηηθνχο ζθνπνχο. Πην ζπγθεθξηκέλα, ζην ΔΠΠ ηνπ 1997 δελ ππάξρεη πξφηαζε γηα θάπνην εθπαηδεπηηθφ εξγαιείν εηζαγσγήο ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ, ζην ΓΔΠΠ ηνπ 2003 πξνηείλεηαη γεληθά θάπνην Logo like πεξηβάιινλ, σο εξγαιείν πξνγξακκαηηζκνχ, ελψ ζην πξφγξακκα ηνπ Φεθηαθνχ ρνιείνπ πξνηείλνληαη δέθα εθπαηδεπηηθά εξγαιεία εηζαγσγήο ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ, θαζψο θαη πεξηβάιινληα πξνζνκνηψζεσλ γηα εηζαγσγή θαη εμνηθείσζε ζηηο αιγνξηζκηθέο ηερληθέο. ην Πξφγξακκα ηνπ Φεθηαθνχ ρνιείνπ γίλεηαη γηα πξψηε θνξά νπζηαζηηθά ε εηζαγσγή ηεο Πιεξνθνξηθήο σο μερσξηζηφ γλσζηηθφ αληηθείκελν κε ηζφηηκε ζέζε ζην Αλαιπηηθφ Πξφγξακκα,

23 Σ ε ι ί δ α 23 δηαηεξψληαο θάπνηα ζηνηρεία απφ ην ΓΔΠΠ ηνπ Σέηνηα είλαη ν ηίηινο ηνπ καζήκαηνο (Σερλνινγίεο ηεο Πιεξνθνξίαο θαη ησλ Δπηθνηλσληψλ) θαζψο θαη ε δηάρπζε ηνπ ζε φιεο ηηο ηάμεηο ηνπ Γεκνηηθνχ, παξά ην γεγνλφο φηη ην πξφγξακκα πιένλ είλαη πεξηζζφηεξν εκπινπηηζκέλν θαη εμεηδηθεπκέλν αλά ηάμε. Ο πξνγξακκαηηζκφο σο δηδαθηηθή ελφηεηα ηνπ αληηθεηκέλνπ «Σερλνινγίεο ηεο Πιεξνθνξίαο θαη ησλ Δπηθνηλσληψλ» ηνπ Γεκνηηθνχ εληάζζεηαη ζην Αλαιπηηθφ Πξφγξακκα ηεο Δ θαη ηεο η ηάμεο, ζηνλ άμνλα «Γηεξεπλώ, αλαθαιύπησ θαη ιύλσ πξνβιήκαηα κε ΤΠΔ» κε ηνλ ηίηιν «Πξνγξακκαηίδσ ηνλ ππνινγηζηή». Καιχπηεη δέθα δηδαθηηθέο ψξεο απφ ηηο εμήληα πνπ αλαινγνχλ ζε φιν ην γλσζηηθφ αληηθείκελν γηα ηελ Δ ηάμε, θαη δψδεθα απφ ηηο εμήληα γηα ηελ η ηάμε Νέεο πξνζεγγίζεηο ζηε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ χκθσλα κε ην λέν Πξφγξακκα πνπδψλ γηα ηελ ελφηεηα ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ ηα πξνζδνθψκελα καζεζηαθά απνηειέζκαηα είλαη λα κπνξεί ν καζεηήο αθνχ θαηνξζψζεη λα αλαγλσξίζεη ηα βαζηθά ζηνηρεία ελφο πεξηβάιινληνο νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ θαη θαηαζηεί ηθαλφο λα εθηειεί έηνηκα πξνγξάκκαηα λα πεξηγξάθεη ιεθηηθά ηα βήκαηα απιψλ αιγνξίζκσλ, λα ηνπο θσδηθνπνηεί κέζα ζην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ, λα δηαηππψλεη απιέο εληνιέο, λα νξίδεη ελέξγεηεο θαη ζελάξηα, λα δηαθξίλεη γεγνλφηα (events) θαη λα εμεγεί γηαηί έλα αληηθείκελν ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο ζπκπεξηθέξεηαη κε ζπγθεθξηκέλν ηξφπν. Σειηθά, ζηφρνο είλαη ν καζεηήο λα απνθηήζεη αλαιπηηθή θαη ζπλζεηηθή ζθέςε λα εμνηθεησζεί κε ηερληθέο δηφξζσζεο ζθαικάησλ (debugging) θαη βειηηζηνπνίεζεο πξνγξακκάησλ ψζηε λα δεκηνπξγεί ν ίδηνο ζχλζεηα έξγα βαζηδφκελνο ζε ζχλζεζε απινχζηεξσλ κεξψλ ζε έλα πεξηβάιινλ νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ. Σα πεξηβάιινληα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ πνπ πξνηείλνληαη είλαη ηα εμήο: EasyLogo, Scratch, ΒΤΟΒ, Kodu, Microworlds Pro, Game Maker, K-Turtle, Turtle Art, openstarlogo θαη Δθπαηδεπηηθή Ρνκπνηηθή. Απφ ηηο δξαζηεξηφηεηεο πνπ πεξηγξάθνληαη γηα ηελ ελφηεηα απηή πξνθχπηεη πσο βαζηθφο ζηφρνο ηεο είλαη ε ζηαδηαθή εμνηθείσζε ησλ καζεηψλ κε ηνλ πξνγξακκαηηζκφ θαη κε ηελ αμηνπνίεζε εθπαηδεπηηθψλ πεξηβαιιφλησλ νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ. Οη καζεηέο ρεηξίδνληαη θαη δηεξεπλνχλ έηνηκα πξνγξάκκαηα, ελψ ε εηζαγσγή ζηελ έλλνηα ηνπ αιγνξίζκνπ γίλεηαη κε πξνζαλαηνιηζκφ ηε κεηάβαζε απφ ηελ ςεθηαθή δσγξαθηθή ζηα πξνγξακκαηηδφκελα πνιπκέζα. Ο εθπαηδεπηηθφο πξνθαιεί ην ελδηαθέξνλ ησλ καζεηψλ ψζηε λα δεκηνπξγήζνπλ απιέο εθαξκνγέο κε ηε ρξήζε πιεθηξνινγίνπ θαη πνληηθηνχ. Έηζη πξνηείλεηαη αξρηθά κηα πξαμηαθή αλαπαξάζηαζε κέζσ

24 Σ ε ι ί δ α 24 παηρληδηνχ ξφισλ φπνπ ην έλα παηδί ζα ππνδχεηαη ηε ρειψλα 6 θαη έλα άιιν ηνλ πξνγξακκαηηζηή πνπ ζα ηελ θαηεπζχλεη. ηφρνο είλαη νη καζεηέο κέζσ ηνπ παηρληδηνχ δξακαηνπνίεζεο λα αληηιεθζνχλ ηελ αλάγθε απζηεξφηεηαο ζηε δηαηχπσζε ησλ εληνιψλ θαη ηα ηδηαίηεξα ραξαθηεξηζηηθά ησλ πξνγξακκαηηζηηθψλ πεξηβαιιφλησλ (π.ρ. ηε γεσκεηξία ηεο ρειψλαο ζην Turtle Art). ηε ζπλέρεηα νη καζεηέο εηζάγνληαη ζην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ ηνπ πξνγξάκκαηνο Turtle Art- ην πξφγξακκα ζεσξείηαη βαζηθφ δηφηη ε εηζαγσγή ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ γίλεηαη κε ηελ εληνινδφηεζε ηεο ρειψλαο, ψζηε απηή λα ζρεδηάζεη αξρηθά απιά ζρήκαηα θαη ζηε ζπλέρεηα γξάκκαηα ηνπ αιθαβήηνπ. Ζ δηαδηθαζία πνπ εθαξκφδεηαη είλαη: Αλάιπζε ηνπ έξγνπ ρεδίαζε ζην ραξηί ησλ επηκέξνπο βεκάησλ (αιγφξηζκνο) Μειέηε ησλ ιαζψλ-δηφξζσζε (debugging) Έπεηηα νη καζεηέο ηξνπνπνηνχλ θαη εκπινπηίδνπλ ηα ζρήκαηα πνπ έθηηαμαλ αιιάδνληαο ην ρξψκα ή ην πάρνο ηεο γξακκήο. ηε ζπλέρεηα, ελζαξξχλνληαη λα εληνπίζνπλ ηα θνηλά ζεκεία κεηαμχ ησλ αιγφξηζκσλ πνπ ζρεδίαζαλ θαη λα πξνβιεκαηηζηνχλ ζρεηηθά κε ην αλ ζα κπνξνχζαλ λα ηα ρξεζηκνπνηήζνπλ μαλά ζην κέιινλ. Με απηή ηε δξαζηεξηφηεηα εθηφο απφ ηα νθέιε ηνπ δξακαηηθνχ παηρληδηνχ γηα ηελ νκαιή εηζαγσγή ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ, νη καζεηέο έξρνληαη ζε πξψηε επαθή κε ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ κέζσ hands-on πξνζέγγηζεο θαη ελζαξξχλνληαη λα αλαιχζνπλ ηνλ αιγφξηζκν ζε επηκέξνπο θνκκάηηα δεκηνπξγψληαο έηζη πξνγξακκαηηζηηθά ππνδείγκαηα (ζρήκαηα), γεγνλφο πνπ απνηειεί βαζηθή πξνγξακκαηηζηηθή δεμηφηεηα. Σειηθά, νη καζεηέο έρνληαο θαηαθηήζεη ηηο δεμηφηεηεο ηεο πξνεγνχκελεο δξαζηεξηφηεηαο θαινχληαη λα πξνβνχλ ζε πην ζχλζεηα έξγα, φπσο ν ζρεδηαζκφο ηεηξαγψλνπ (σο ζχλζεζε ηεζζάξσλ γξακκψλ), ζπηηηνχ (σο ζχλζεζε νξζνγσλίνπ θαη ηξηγψλνπ), ελφο δέληξνπ (σο ζχλζεζε ελφο νξζνγσλίνπ θη ελφο θχθινπ) θαη κηαο ζθάιαο (σο ζχλζεζε δηαδνρηθψλ Γ). ζνλ αθνξά ηελ η ηάμε, ην εθπαηδεπηηθφ πιηθφ πνπ πξνηείλεηαη είλαη ην ίδην ζχλνιν πεξηβαιιφλησλ νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ κε ην αληίζηνηρν ηεο Δ ηάμεο. Πξνζηίζεληαη επίζεο πξνζνκνηψζεηο αιγνξίζκσλ ζε εθαξκνγέο java applets θαη flash animations. ζνλ αθνξά ηα βαζηθά ζέκαηα νη καζεηέο εηζάγνληαη ζε πην εμεηδηθεπκέλεο αιγνξηζκηθέο ηερληθέο θαη ζπγθεθξηκέλα ζηελ επαλαιεπηηθή δνκή, ζηε δνκή επαλάιεςεο θαζψο θαη ζηελ έλλνηα θαη ηε ρξήζε ησλ βξφγρσλ ησλ πξνγξακκαηηζηηθψλ πεξηβαιιφλησλ κε ηελ εηζαγσγή ζηε δηαδηθαζία (ππνπξφγξακκα) θαη ζηελ θιήζε δηαδηθαζηψλ. 6 Αλαθέξεηαη ζηε ρειψλα- ήξσα ησλ Logolike πεξηβαιιφλησλ

25 Σ ε ι ί δ α 25 Απφ ηα πξνζδνθψκελα καζεζηαθά απνηειέζκαηα παξαηεξνχκε φηη δηαηεξνχληαη φινη νη ζηφρνη ηεο Δ Γεκνηηθνχ πνπ ζρεηίδνληαη κε αλψηεξεο πξνγξακκαηηζηηθέο δεμηφηεηεο, ελψ πξνζηίζεληαη ζηφρνη πνπ ζρεηίδνληαη κε ηηο αιγνξηζκηθέο ηερληθέο πνπ πξναλαθέξζεθαλ. Έηζη νη καζεηέο θαινχληαη λα αληηιεθζνχλ ηελ αλαγθαηφηεηα θαη ηε ρξεζηκφηεηα ηεο δνκήο επαλάιεςεο θαη ηεο δηαδηθαζίαο θαη λα ηηο ρξεζηκνπνηνχλ ζηα έξγα ηνπο. ηηο πξνηεηλφκελεο δξαζηεξηφηεηεο ηνπ Αλαιπηηθνχ Πξνγξάκκαηνο νη καζεηέο επεθηείλνπλ ηηο πξνγξακκαηηζηηθέο δεμηφηεηεο ζηηο νπνίεο είραλ εηζαρζεί ζηελ πξνεγνχκελε ηάμε. ηφρνο λα πξνζειθχζνπλ ηνπο καζεηέο ψζηε λα ζπκκεηάζρνπλ ελεξγεηηθά, λα ζπλεξγαζηνχλ, λα δηεξεπλήζνπλ θαη λα αλαπηχμνπλ ηε δεκηνπξγηθφηεηα θαη ηε θαληαζία ηνπο. Δθηφο απφ ηελ ελίζρπζε ησλ δεμηνηήησλ απηψλ νη καζεηέο ελζαξξχλνληαη λα αλαιχζνπλ θαη λα ζπλζέζνπλ ψζηε λα δηνξζψζνπλ ιάζε θαη λα επηιέμνπλ βέιηηζηεο ιχζεηο ζε πξνγξάκκαηα πνπ έρνπλ ήδε πινπνηήζεη. πγθεθξηκέλεο δξαζηεξηφηεηεο είλαη ε ζχλζεζε βαγνληψλ, πνπ σο ζχλζεηε δξαζηεξηφηεηα απαηηεί αξρηθά ηελ θαηαζθεπή ελφο βαγνληνχ κε νξζνγψλην θαη δχν θχθινπο θαη ζηε ζπλέρεηα επαλάιεςε γηα ηε δεκηνπξγία ηξέλνπ, ε δεκηνπξγία πίλαθα δσγξαθηθήο κε ζρήκαηα θαη γξακκέο, πνπ αθνινπζεί ηελ ίδηα ινγηθή κε ηελ πξνεγνχκελε δξαζηεξηφηεηα, ν πξνγξακκαηηζκφο ηεο θίλεζεο αληηθεηκέλνπ θαη ν πξνγξακκαηηζκφο παηρληδηψλ. Σέινο, ζπλίζηαηαη ε ρξήζε πξνζνκνηψζεσλ (java applets θαη flash animations) σο πην ειθπζηηθά πεξηβάιινληα γηα ηελ πξνζέιθπζε ηνπ ελδηαθέξνληνο ησλ καζεηψλ, ψζηε λα θαηαζηνχλ ηθαλνί λα πεξηγξάςνπλ βήκα βήκα ηνπο ηξφπνπο επίιπζεο ελφο πξνβιήκαηνο θαη ηα ραξαθηεξηζηηθά ελφο πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο. 1.5 Πιενλεθηήκαηα ηνπ νπηηθνύ πξνγξακκαηηζκνύ Ο Du Boulay (1989) 7, ζεσξεί ηνλ ππνινγηζηή κηα ελλνηνινγηθή κεραλή (notional machine) ε νπνία γηα λα είλαη απνηειεζκαηηθή πξέπεη: α) λα είλαη ελλνηνινγηθά απιή β) λα παξέρεη δπλαηφηεηεο ζηνπο καζεηέο λα αλαπηχζζνπλ επαξθείο αλαπαξαζηάζεηο γηα ηηο βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ηεο. Ζ δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ, ζαλ δηαδηθαζία εηζαγσγήο ησλ καζεηψλ ζε κηα απφ ηηο βαζηθφηεξεο ιεηηνπξγίεο ελφο ππνινγηζηή παξνπζηάδεη πνιιά πξνβιήκαηα (Saeli & al., 2011) αλεμάξηεηα απφ ηελ εθπαηδεπηηθή βαζκίδα ζηελ νπνία βξίζθεηαη ν καζεηήο. Οη ζχγρξνλεο ζρεηηθέο έξεπλεο πνπ έρνπλ πξαγκαηνπνηεζεί ηφζν ζην δηεζλή φζν θαη ζηνλ ειιεληθφ ρψξν, πξνηείλνπλ ελαιιαθηηθέο πξνζεγγίζεηο ζηε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ, θπξίσο γηα ηηο 7 Πεγή: Robins et. al., 2003

26 Σ ε ι ί δ α 26 βαζκίδεο ηεο δεπηεξνβάζκηαο θαη ηεο ηξηηνβάζκηαο εθπαίδεπζεο. πγθεθξηκέλα ηέηνηεο πξνζεγγίζεηο ζηνρεχνπλ ζηα εμήο (Γξεγνξηάδνπ θ.α, 2002): ηε δηαδηθαζία επίιπζεο πξνβιεκάησλ ηε ζρεδίαζε πξνγξακκάησλ ηε ρξεζηκνπνίεζε ελαιιαθηηθψλ κνξθψλ αλαπαξάζηαζεο ηεο ιχζεο ηε ρξεζηκνπνίεζε παξαδεηγκάησλ ηνλ πεηξακαηηζκφ θαη ζηε δηεξεχλεζε ηε ζπλεξγαηηθή κάζεζε ηελ αμηνπνίεζε εθπαηδεπηηθψλ εξγαιείσλ Σα επξήκαηα ηεο βηβιηνγξαθίαο, φζνλ αθνξά ηα θνηλά ζηνηρεία ησλ πξφζθαησλ πξνζεγγίζεσλ, είλαη φηη επηδηψθνπλ λα απαιιάμνπλ ηνλ καζεηή απφ ηελ εθκάζεζε ησλ ζηνηρείσλ κηαο αθεξεκέλεο γιψζζαο πξνγξακκαηηζκνχ (εληνιέο θαη ζπληαθηηθφ), λα αληιήζνπλ παξαδείγκαηα απφ ηνλ «πξαγκαηηθφ» θφζκν ησλ καζεηψλ, λα ιάβνπλ ππφςε ηα ελδηαθέξνληα θαη ηα λνήκαηα πνπ δίλνπλ νη ίδηνη, θαη λα δηαηεξήζνπλ δηαζεκαηηθφ ραξαθηήξα 8. Οη δπζθνιίεο απηέο, δελ κπνξνχλ παξά λα αθνξνχλ θαη ηνπο καζεηέο ηεο πξσηνβάζκηαο εθπαίδεπζεο. Οη Φεζάθεο & Γεκεηξαθνπνχινπ (2006), επηδηψθνληαο κηα επηζθφπεζε ηνπ ρψξνπ ησλ εθπαηδεπηηθψλ πεξηβαιιφλησλ πξνγξακκαηηζκνχ, ππνζηεξίδνπλ πσο νη θαηάιιειεο γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ, γηα ηηο ειηθίεο 8-15 είλαη ηα Logo Like πεξηβάιινληα, νη εθαξκνγέο Δθπαηδεπηηθήο Ρνκπνηηθήο θαζψο θαη ηα πξνγξάκκαηα δεκηνπξγίαο παηρληδηψλ, φπσο ην Game Maker. ηελ επνρή ηνπ Internet, ηνπ Playstation θαη ησλ tablet, δελ κπνξνχκε λα πεξηκέλνπκε απφ ηνπο καζεηέο λα βξίζθνπλ ελδηαθέξνπζεο ηηο ζεσξεηηθέο αζθήζεηο πξνγξακκαηηζκνχ (Sweda et.al., 2012), αιιά λα ειθχνληαη πεξηζζφηεξν απφ δηαζθεδαζηηθνχο ραξαθηήξεο. H ρξήζε ηέηνησλ ραξαθηήξσλ, κνληέισλ ελφο κηθξφθνζκνπ πνπ ειθχεη ηνπο καζεηέο (γηα παξάδεηγκα ην ξνκπφη ηεο Karel, ε ρειψλα ηεο Logo ή ν Kodu), πξνηείλεηαη απφ πνιινχο εξεπλεηέο (Sweda et.al., 2012, Φεζάθεο et.al. 2006). Tα πεξηβάιινληα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ, δηεπθνιχλνπλ ηελ εηζαγσγή ησλ καζεηψλ ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ, αθνχ δελ απαηηνχλ ηε ζπγγξαθή θψδηθα. Αληίζεηα ηνπο εκπιέθνπλ ζηε δηαδηθαζία, νδεγψληαο ηνπο κε εχθνιν (drag and drop) ηξφπν λα ρξεζηκνπνηήζνπλ ηηο εληνιέο- 8 Γηα παξαδείγκαηα ηέηνησλ ελαιιαθηηθψλ νιηζηηθψλ πξνζεγγίζεσλ, βι. ηελ εθαξκνγή ηνπ κνληέινπ PCK ζηε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ (Saeli et.al. 2011), ηε ρξήζε δηαγξακκάησλ RΑΜ γηα ηελ εθκάζεζε ηεο C (Mselle,2010), ηε δηδαζθαιία κέζσ ηνπ δηαδηθηχνπ (Wang, 2012), ελψ φζνλ αθνξά ηελ ειιεληθή πξαγκαηηθφηεηα ηηο πξνζεγγίζεηο «Μαχξν Κνπηί», «Υξήζε Γηεξεπλήζεσλ», «πλεξγαηηθή Πξνζέγγηζε» (Γξεγνξηάδνπ et.al., 2002), θαζψο θαη ην κνληέιν cminds πνπ αλαπηχρζεθε απφ ην Παλεπηζηήκην Θεζζαιίαο κε ηε ζπγρξεκαηνδφηεζε ηεο Δ.Δ(LLP/ Comenius ).

27 Σ ε ι ί δ α 27 εηθφλεο ψζηε λα θαηαζθεπάζνπλ θαη λα παίμνπλ παηρλίδηα, πξνζθέξνληαο ηνπο κάιηζηα άκεζε θαη θαηαλνεηή αλαηξνθνδφηεζε (Theodorou & Kordaki, 2010). Απηφο ν πςειφο βαζκφο αιιειεπίδξαζεο έρεη ζαλ απνηέιεζκα λα κπνξεί ν ρξήζηεο λα ζπζρεηίζεη ηηο αληηδξάζεηο ζηηο εληνιέο πνπ δίλεη, θαζψο θαη ηηο ζπλέπεηεο απηψλ ησλ εληνιψλ ζηελ αιιαγή ηεο ζπκπεξηθνξάο ηνπ αληηθεηκέλνπ. Μηα ηέηνηα εμαηνκίθεπζε ζην ξπζκφ κάζεζεο, δελ αθνινπζεί κφλν ηηο πξνηάζεηο ησλ επνηθνδνκεηηζηηθψλ πξνζεγγίζεσλ κάζεζεο αιιά πξνζθέξεη ηελ απαξαίηεηε θαηά ηνλ Fagin, νηθνλνκία ρξφλνπ γηα ηνλ εθπαηδεπηηθφ (Καγθάλε θ.α, 2005). Ο ρξφλνο απηφο κπνξεί λα δηαηεζεί ζε πην νπζηαζηηθφ πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηερφκελν, φπσο ε αιγνξηζκηθή ινγηθή, νη δνκέο επαλάιεςεο ή ε δηαδηθαζία ηεο απνζθαικάησζεο. Οη νπηηθέο γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ εκθαλίδνπλ ηέηνηα ραξαθηεξηζηηθά πνπ σο εξγαιείν ζηα ρέξηα ησλ καζεηψλ ηθαλνπνηνχλ ην φξακα ηνπ Papert, (νινκσλίδνπ, 2006) ζχκθσλα κε ηνλ νπνίν ε ρξήζε ηνπ ππνινγηζηή κεηαβάιεη ηε κάζεζε απφ αληηθείκελν πεηζαξρίαο θαη ηαιαηπσξίαο ζε αληηθείκελν αλαθάιπςεο, ηθαλνπνίεζεο θαη ελζνπζηαζκνχ.

28 Σ ε ι ί δ α 28 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2ν : Πξνγξακκαηηζκόο θαη καζεζηαθά πεξηβάιινληα 2.1 Δηζαγσγή Ζ ρξήζε ησλ θνηλψλ ινγηζκηθψλ ζε κηα ςεθηαθή θνηλσλία πνπ αλαπηχζζεηαη ζπλερψο δε ζεσξείηαη πιένλ επηδεμηφηεηα αιιά απαξαίηεηε πξνυπφζεζε, θαζψο ηα λέα πεξηβάιινληα ησλ ΣΠΔ κεηαβαίλνπλ απφ ηνλ Φεθηαθφ Αιθαβεηηζκφ ζηνλ Πιεξνθνξηθφ Γξακκαηηζκφ θαη δηακνξθψλνπλ έλα δηαθνξεηηθφ θνηλσληθφ, πνιηηηζκηθφ αιιά θαη εθπαηδεπηηθφ πεξηβάιινλ. ηελ θαιιηέξγεηα ησλ γλψζεσλ θαη ησλ δεμηνηήησλ, αιιά θαη ηεο απηελέξγεηαο θαη ηεο δεκηνπξγηθφηεηαο ησλ εθπαηδεπφκελσλ ζην λέν απηφ πεξηβάιινλ, θεληξηθή ζέζε θαηέρεη ν πξνγξακκαηηζκφο ησλ ειεθηξνληθψλ ππνινγηζηψλ θαη ε θαηαλφεζε ηεο θηινζνθίαο θαη ηεο δεκηνπξγηθήο πιεπξάο ηνπ. Σα ζχγρξνλα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα πξέπεη λα μεπεξλνχλ ηελ αλαπνηειεζκαηηθφηεηα ησλ πξνεγνχκελσλ ζρεηηθά κε ηε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ, λα παξέρνπλ έλα ειθπζηηθφ πεξηβάιινλ εξγαζίαο ζηνπο εθπαηδεπφκελνπο, λα ελεξγνπνηνχλ εζσηεξηθά θίλεηξα ζηε καζεζηαθή δηαδηθαζία, λα πξνθαινχλ ην ελδηαθέξνλ θαη ηελ ππνθίλεζε, λα δεκηνπξγνχλ ηελ αληίιεςε γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκφ σο κηα δεκηνπξγηθή δξαζηεξηφηεηα. ηηο ελφηεηεο πνπ αθνινπζνχλ γίλεηαη αλαθνξά ζηηο βαζηθέο αξρέο ησλ παηδαγσγηθψλ ζεσξηψλ πνπ ζηεξίδνληαη ζε επνηθνδνκεζηηθέο πξνζεγγίζεηο γηα ηε κάζεζε, σο βάζε ζην ζρεδηαζκφ θαη ζηελ αλάπηπμε ησλ ζχγρξνλσλ πξνγξακκαηηζηηθψλ πεξηβαιιφλησλ, πνπ αθνξνχλ λεαξνχο εθπαηδεπφκελνπο, γηα ηελ εηζαγσγή ηνπο ζηηο βαζηθέο έλλνηεο ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ θαη γηα ηελ νκαιή κεηάβαζή ηνπο ζε πην ζχλζεηα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα ζηηο επφκελεο εθπαηδεπηηθέο βαζκίδεο. Δπίζεο γίλεηαη παξνπζίαζε ησλ ζηαδίσλ αλάπηπμεο ηνπ κνληέινπ κάζεζεο Assure ην νπνίν αλ θαη απνηειεί κνληέιν δηδαθηηθνχ ζρεδηαζκνχ πνπ είλαη ε βάζε κηαο ζπκπεξηθνξηζηηθά ππνζηεξηδφκελεο δηδαζθαιίαο, αλ πιαηζησζεί κε ηελ θαηάιιειε δηδαθηηθή κέζνδν θαη κε καζεηνθεληξηθέο δξαζηεξηφηεηεο, κπνξεί λα ππνζηεξίμεη ηε δηδαζθαιία εηζαγσγήο ζε βαζηθέο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο ζηε Πξσηνβάζκηα εθπαίδεπζε θαη λα πξνάγεη ηε ζπλεξγαηηθή κάζεζε θαη ηηο θνηλσληθνπνιηηηζκηθέο πξνζεγγίζεηο ζηε καζεζηαθή δηαδηθαζία.

29 Σ ε ι ί δ α ύγρξνλα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα θαη κάζεζε Ζ αμηνπνίεζε ησλ ζχγρξνλσλ πξνγξακκαηηζηηθψλ πεξηβαιιφλησλ ζηελ εθπαίδεπζε γηα ηελ απνηειεζκαηηθή δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ, βαζίδεηαη ζηελ θαιιηέξγεηα γλψζεσλ θαη δεμηνηήησλ ησλ εθπαηδεπφκελσλ πνπ ζα παξακέλνπλ ζηαζεξέο ζην ρξφλν θαη ζε ηθαλφηεηεο πνπ ζα αλαπηχζζνληαη θαη ζα εδξαηψλνληαη, φπσο ε ηθαλφηεηα επίιπζεο πξνβιεκάησλ. Γηα λα γίλεη θαιφο πξνγξακκαηηζηήο έλαο καζεηήο, πξέπεη λα απνθηήζεη θάπνηεο δπλαηφηεηεο πνπ είλαη αξθεηά αλψηεξεο απφ ηελ εθκάζεζε ηεο ζχληαμεο κηαο γιψζζαο πξνγξακκαηηζκνχ (Gomes et al., 2007), έζησ θη αλ απηή ηπγράλεη επξείαο απνδνρήο- γιψζζα γεληθνχ ζθνπνχ (π.ρ. Pascal, C++). ην πιαίζην απηφ θαη γηα λα μεπεξαζηεί ε αλαπνηειεζκαηηθφηεηα ησλ πξνγξακκαηηζηηθψλ πεξηβαιιφλησλ πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ηα πξνεγνχκελα ρξφληα ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία, ηα ζχγρξνλα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα εηζάγνπλ δηαθνξεηηθέο πξνζεγγίζεηο ζηε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ: Ο ζρεδηαζκόο, ε αλάπηπμε, ε επηινγή θαη ε ρξήζε πξνγξακκαηηζηηθώλ πεξηβαιιόλησλ πνπ αμηνπνηνύλ καζεηνθεληξηθέο παηδαγσγηθέο πξνζεγγίζεηο (pskills 2010). Γηα ηελ εηζαγσγή ζηηο βαζηθέο έλλνηεο αιιά θαη ζηε γεληθφηεξε θηινζνθία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ ηα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα ζα πξέπεη λα ζρεδηάδνληαη θαη λα εθαξκφδνληαη ζε έλα νινθιεξσκέλν θαη παηδαγσγηθά πιαηζησκέλν κνληέιν κάζεζεο πνπ ζα ζηεξίδεηαη ζην ζπλδπαζκφ ησλ επνηθνδνκεζηηθψλ ζεσξηψλ (Piaget, Papert, Bruner θ.ιπ.) θαη ησλ θνηλσληθνπνιηηηζκηθψλ ζεσξήζεσλ (Vygotsky θ.ιπ.). Ο επνηθνδνκηζκφο ηνπ Piaget φπνπ ην παηδί νηθνδνκεί κε ελεξγεηηθφ ηξφπν ηηο γλψζεηο ηνπ, αλαθαιχπηνληαο αξρέο ή αλαπηχζζνληαο δεμηφηεηεο κέζσ πεηξακαηηζκνχ θαη πξαθηηθήο θαηά ηνλ Bruner ή αλαπηχζζνληαο ζπιινγηζκνχο κε θπζηθφ ηξφπν κέζα απφ ρεηξηζκνχο αληηθεηκέλσλ ή θαηαζθεπέο πξντφλησλ θαηά ηνλ Papert, κέζα ζε έλα επξχηεξν θνηλσληθφ θαη πνιηηηζκηθφ πιαίζην, δεκηνπξγνχλ ηε ζηαζεξή βάζε αλάπηπμεο λέσλ Πξνγξακκαηηζηηθψλ Πεξηβαιιφλησλ Μάζεζεο. Πξνγξακκαηηζηηθά Πεξηβάιινληα πνπ δίλνπλ έκθαζε ζηε ζπιινγηθή αλάπηπμε θαηλνηφκσλ εθαξκνγψλ κέζα ζε έλα επξχηεξν πνιηηηζκηθφ θαη θνηλσληθφ πιαίζην αλαδχνληαο ηηο γλσζηηθέο δηεξγαζίεο ζηελ εηζαγσγηθή βαζκίδα εθπαίδεπζεο ησλ ρξεζηψλ θαη θαιιηεξγψληαο ηεο ζε γλσζηηθέο δεμηφηεηεο ζηηο επφκελεο εθπαηδεπηηθέο βαζκίδεο. Οη βαζηθέο αξρέο ηνπ επνηθνδνκηζκνχ (constructivism) (Piaget), ηνπ θνλζηξαθηηνληζκνχ (constructionism) (Papert), ηεο αλαθαιππηηθήο κάζεζεο (discovery learning) (Bruner) θαη ηεο επηθνηλσληαθήο θαη πνιηηηζηηθήο δηάζηαζεο ηεο κάζεζεο (Vygotsky) δίλνπλ κηα λέα δηάζηαζε ζην

30 Σ ε ι ί δ α 30 ζρεδηαζκφ θαη ζηελ αλάπηπμε πεξηβαιιφλησλ πνπ πξνάγνπλ παηδαγσγηθέο θαη δηδαθηηθέο δξαζηεξηφηεηεο, εληζρχνληαο ηελ επηθνηλσλία, ηελ αιιειεπίδξαζε, ηε ζπλεξγαζία θαη ηελ απηελέξγεηα ησλ εθπαηδεπφκελσλ. Ζ επηινγή ησλ ζχγρξνλσλ πξνγξακκαηηζηηθψλ πεξηβαιιφλησλ θαη ε ρξήζε ηνπο ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία απφ ηνπο εθπαηδεπηηθνχο ζε ζπλδπαζκφ κε ηε δήισζε ησλ αληηθεηκεληθψλ ζηφρσλ πνπ είλαη: ε αλάπηπμε λέσλ ζπιινγηζκψλ κε θπζηθφ ηξφπν ε αλάπηπμε κεραληζκψλ ζθέςεο ( αλαιπηηθή - ζπλζεηηθή ζθέςε, αθαίξεζε) ε θαιιηέξγεηα γλψζεσλ θαη δεμηνηήησλ κε έκθαζε ζηελ θαιιηέξγεηα ηεο αιγνξηζκηθήο ζθέςεο γηα επίιπζε πξνβιεκάησλ θαη ιηγφηεξν ζηελ εθκάζεζε κηαο ζπγθεθξηκέλεο γιψζζαο πξνγξακκαηηζκνχ (Κφκεο, 2005) ε ινγηθή αλάιπζε κέζσ πξνγξακκαηηζηηθψλ εθαξκνγψλ ζπλζέηνπλ έλα νινθιεξσκέλν κνληέιν κάζεζεο (βι. παξαθάησ κνληέιν Assure) πνπ αλαδχεη ηε δεκηνπξγηθή πιεπξά ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ. Η αμηνπνίεζε Δθπαηδεπηηθώλ Γισζζώλ Πξνγξακκαηηζκνύ (ΔΓΠ) (pskills, 2010) Οη γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ έρνπλ κηα πνιχ δχζθνιε ζχληαμε. Αλαπηχρζεθαλ γηα επαγγεικαηηθή ρξήζε θαη φρη γηα ηελ ππνζηήξημε ηεο κάζεζεο. Οη γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ γεληθνχ ζθνπνχ είλαη εθηεηακέλεο, έρνπλ πιεζψξα εληνιψλ πνπ ηηο θάλνπλ πνιχπινθεο θαη δχζρξεζηεο. Οη εθπαηδεπφκελνη πξέπεη λα επηθεληξσζνχλ ηαπηφρξνλα ζηελ θαηαζθεπή αιγνξίζκνπ θαη ζηελ απνκλεκφλεπζε πεξίπινθσλ ζπληαθηηθψλ ιεπηνκεξεηψλ πνπ απαηηνχλ νη ζπληαθηηθνί θαλφλεο (Gomes & Mendes, 2007). Ζ γιψζζα πνπ επηιέγεηαη απφ ηνπο εθπαηδεπηηθνχο γηα ηελ εηζαγσγή ησλ λεαξψλ ρξεζηψλ ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ ζα πξέπεη λα αμηνπνηεί παηδαγσγηθά θξηηήξηα θαη λα ζηνρεχεη ζηελ αλάπηπμε ησλ πξνγξακκαηηζηηθψλ ηθαλνηήησλ ησλ εθπαηδεπφκελσλ γηα ηελ θαηαζθεπή αιγνξίζκσλ ζε νπνηαδήπνηε πξνγξακκαηηζηηθή γιψζζα. Σα ζχγρξνλα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα παξέρνπλ κηα ελαιιαθηηθή πξφηαζε δηδαζθαιίαο ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ κε απιέο εθπαηδεπηηθέο γιψζζεο θαη έλα θηιηθφ θαη ειθπζηηθφ πεξηβάιινλ δηεπαθήο πξνο ην ρξήζηε θαη ζηεξίδνληαη ζηε θηινζνθία ηνπ εμειηθηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ απφ ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ ηεο Logo. Σα πεξηβάιινληα απηά δελ επηθεληξψλνληαη ζηηο ζπληαθηηθέο ηδηνκνξθίεο κηαο γιψζζαο πξνγξακκαηηζκνχ αιιά ζηελ θαηαζθεπή, ζηε ζχλζεζε θαη ζηε δεκηνπξγία εθαξκνγψλ παηγληψδνπο

31 Σ ε ι ί δ α 31 κνξθήο φπσο θηλνχκελα ζρέδηα, ηζηνξίεο αθφκα θαη παηρλίδηα, ρξεζηκνπνηψληαο γλψζεηο θαη εθαξκνγέο απφ δηαθνξεηηθά γλσζηηθά πεδία. Πξφθεηηαη γηα πεξηβάιινληα πνπ πεξηέρνπλ ελαιιαθηηθνχο ηξφπνπο ζχληαμεο εληνιψλ, ρξεζηκνπνηψληαο γξαθηθά, εηθνλίδηα, ρξεζηκνπνηψληαο κηα απιή γιψζζα π.ρ. νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ, πνπ ηα πεξηζζφηεξα ζηνρεχνπλ ζηελ εηζαγσγή ησλ εθπαηδεπφκελσλ ζηνλ αληηθεηκελνζηξαθή (Object-Oriented) πξνγξακκαηηζκφ, απαξαίηεην εθφδην γηα ηελ θαηάθηεζε πξνγξακκαηηζηηθψλ δεμηνηήησλ. Η δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ ζηα Πξνγξάκκαηα Σπνπδώλ ηεο Πξσηνβάζκηαο Δθπαίδεπζεο Οη δπζθνιίεο θαηαλφεζεο ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ μεθηλνχλ ζηελ αξρηθή θάζε ηεο εθκάζεζήο ηνπ φηαλ νη εθπαηδεπφκελνη ζα πξέπεη λα θαηαλννχλ θαη λα εθαξκφδνπλ αθεξεκέλεο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο - φπσο δνκέο ειέγρνπ-ή λα δεκηνπξγνχλ αιγνξίζκνπο πνπ επηιχνπλ ζπγθεθξηκέλα πξνβιήκαηα. Απαηηείηαη ηδηαίηεξε πξνζνρή ζε απηφ ην ζηάδην φρη κφλν γηα ηελ αλάπηπμε πξνγξακκαηηζηηθψλ δεμηνηήησλ αιιά θπξίσο γηα ηελ αλάπηπμε ησλ ηθαλνηήησλ θαη ηελ εδξαίσζε ησλ γλψζεσλ πνπ έρνπλ αλαπηπρζεί ηα πξνεγνχκελα ρξφληα (Gomes & Mendes, 2007). ε απηή ηε θηινζνθία ζηεξίδεηαη θαη ην Νέν Πξφγξακκα πνπδψλ γηα ηηο ΣΠΔ ζηελ Πξσηνβάζκηα Δθπαίδεπζε θαη ε δφκεζή ηνπ ζην καζεζηαθφ άμνλα ηεο δηεξεχλεζεο, αλαθάιπςεο θαη ιχζεο πξνβιεκάησλ κε ΣΠΔ. ηελ ελφηεηα «Πξνγξακκαηίδσ ηνλ ππνινγηζηή πξνηείλνληαη ζχγρξνλα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ γηα ηελ εηζαγσγή ησλ κηθξψλ εθπαηδεπφκελσλ ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ θαη ηελ εμνηθείσζε κε βαζηθέο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο πνπ ζα πξνθαιέζνπλ ην ελδηαθέξνλ, ηα εζσηεξηθά θίλεηξα θαη ηελ ππνθίλεζε ηνπο γηα ηελ κειινληηθή κεηάβαζή ηνπο ζην ζχλζεην αιιά θαη δεκηνπξγηθφ πεξηβάιινλ ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ. ηηο ΖΠΑ πξνηείλεηαη ζε έλα πξφγξακκα ζπνπδψλ ζρεηηθφ κε ηελ ςεθηαθή ηερλνινγία, πνπ ζα δηακνξθψζεη καζεηέο ηθαλνχο απφ ηελ ειηθία ησλ 16 λα κπνξνχλ λα «γξάςνπλ» 9 π.ρ. έλα απιφ πξφγξακκα πνπ δεκηνπξγεί γξίθνπο Sudoku, ελψ κέρξη ηα 18 αλ κπνξνχλ λα γξάςνπλ ηε δηθή ηνπο γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ. Αλαθέξεηαη επίζεο «πσο νη καζεηέο πξέπεη λα ιάβνπλ ηηο απαξαίηεηεο γλώζεηο ώζηε λα είλαη ζε ζέζε λα θηηάμνπλ ην επόκελν Google, Twitter, Facebook ή Zynga». 9 Πεγή:

32 Σ ε ι ί δ α Σν Μνληέιν Assure (Γηαζθάιηζε) - Θεσξεηηθό πιαίζην Σν Μνληέιν Assure δελ απνηειεί έλα λέν κνληέιν κάζεζεο πνπ βαζίδεηαη ζε λέεο αξρέο ςπρνπαηδαγσγηθψλ ζεσξηψλ. Πξφθεηηαη γηα έλα κνληέιν ζρεδηαζκνχ (model implementation) πνπ αθνξά ζην ζρεδηαζκφ ηεο δηδαθηηθήο πξάμεο (Instructional Design Model) κε ηε ρξήζε ππνινγηζηηθψλ θαη δηθηπαθψλ ηερλνινγηψλ, βαζηδφκελν ζηηο εμειηζζφκελεο ηάζεηο πνπ ππνζηεξίδνπλ ηηο θνηλσληθν πνιηηηζκηθέο πξνζεγγίζεηο θαη ηε ζπλεξγαηηθή κάζεζε θαη ππνζρφκελν ηε δηαζθάιηζε ηεο απνηειεζκαηηθήο δηδαζθαιίαο ζηελ αίζνπζα. Σν Μνληέιν Assure αλαπηχρζεθε απφ ηνπο Heinich, Molenda, Russell, Smaldino ην ρεδηάζηεθε γηα λα απνηειέζεη έλα πνιχηηκν βνήζεκα ζηνλ ζχγρξνλν εθπαηδεπηηθφ πνπ ζέιεη λα εληάμεη ηελ ηερλνινγία ζηε δηδαζθαιία ηνπ, κε πξνηεηλφκελεο ζηξαηεγηθέο απνηειεζκαηηθήο δηδαζθαιίαο ζε έμη βήκαηα (ρήκα 2.3.1), πνπ ζα δηαζθαιίζνπλ ηε ζεηηθή δηαθνξά ζηελ εθπαηδεπηηθή θνηλφηεηα. Σν κνληέιν Assure δίλεη έκθαζε: ηε δηδαζθαιία ζε εθπαηδεπφκελνπο κε δηαθνξεηηθά ζηπι κάζεζεο ηελ επνηθνδνκεηηθή κάζεζε φπνπ νη εθπαηδεπφκελνη θαινχληαη λα αιιειεπηδξνχλ κε ην πεξηβάιινλ ηνπο θαη φρη λα δέρνληαη παζεηηθά ηηο πιεξνθνξίεο. Σν ζρήκα δείρλεη ηη αληηπξνζσπεχεη ην αθξσλχκην ASSURE (ΓΗΑΦΑΛΗΖ) (Smaldino & al., 2009)

33 Σ ε ι ί δ α 33 A S S U R E Analyze learners Αλαιχζηε ηνπο εθπαηδεπφκελνπο State standards and objectives Γειψζηε αληηθεηκεληθνχο ζηφρνπο Select instructional methods, technology, media and materials Δπηιέμηε δηδαθηηθέο κεζφδνπο, ηερλνινγία, κέζα θαη πιηθά Utilize technology, media and materials Υξεζηκνπνηήζηε ηερλνινγία, κέζα θαη πιηθά Require learner participation Απαηηήζηε ηε ζπκκεηνρή ησλ εθπαηδεπφκελσλ Evaluate and revise Αμηνινγήζηε θαη αλαζεσξήζηε ρήκα Σν Μνληέιν Assure (Γηαζθάιηζε): Γεκηνπξγώληαο ηε Μαζεζηαθή Δκπεηξία A= Analyze learners - Αλαιύζηε ηνπο εθπαηδεπόκελνπο Σν πξψην βήκα ζην ζρεδηαζκφ ηεο δηδαζθαιίαο απφ ηνλ εθπαηδεπηηθφ είλαη λα αλαιχζεη ηνπο εθπαηδεπφκελνπο. Ζ αλάιπζε αλαθέξεηαη θπξίσο ζηνπο παξαθάησ άμνλεο (Smaldino & al., 2009): Γεληθά ραξαθηεξηζηηθά Σα γεληθά ραξαθηεξηζηηθά αθνξνχλ πξνζσπηθά θαη θνηλσληθά ραξαθηεξηζηηθά (Morrison & al., 2010) πεξηιακβάλνπλ ζηνηρεία φπσο θχιν, ειηθία, εζληθφηεηα θαη ζπιιέγνληαη απφ ηα αξρεία ηνπ ζρνιεηνχ π.ρ. πξνζσπηθφ κεηξψν καζεηή, αιιά θαη ζηνηρεία πνπ αθνξνχλ ηελ θνηλσληθνπνιηηηζκηθή ηνπο ηαπηφηεηα. πγθεθξηκέλεο εηζαγσγηθέο ηθαλφηεηεο Οη ζπγθεθξηκέλεο εηζαγσγηθέο ηθαλφηεηεο αλαθέξνληαη ζηηο γλψζεηο (π.ρ. γλψζεηο πιεξνθνξηθήο) πνπ ήδε θαηέρνπλ νη καζεηέο, ζηηο δεμηφηεηεο ζην γλσζηηθφ ηνκέα (π.ρ. δεμηφηεηεο ζθέςεο) ζηηο αθαδεκατθέο ηθαλφηεηεο ή ζηηο ζπκπεξηθνξέο πνπ ηνπο ραξαθηεξίδνπλ.

34 Σ ε ι ί δ α 34 ηπι κάζεζεο Αλαθέξεηαη πεξηζζφηεξν ζηηο ηδηαηηεξφηεηεο ησλ καζεηψλ (π.ρ. καζεζηαθέο δπζθνιίεο, δπζιεμία, αδπλακία ζπγθέληξσζεο), ή αλ πξφθεηηαη γηα ελήιηθεο εθπαηδεπφκελνπο (Morrison & al., 2010), ζηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν πξνζιακβάλνπλ, επεμεξγάδνληαη ηελ πιεξνθνξία, ζηελ δηαδηθαζία εζσηεξίθεπζεο θαη ζηελ ελεξγνπνίεζε θηλήηξσλ γηα νηθνδφκεζε ηεο λέαο γλψζεο. ινη νη άλζξσπνη δελ καζαίλνπλ κε ηνλ ίδην ηξφπν θαη νη δηδαθηηθέο ζηξαηεγηθέο ησλ εθπαηδεπηηθψλ δελ ππνζηεξίδνπλ φια ηα ζηπι κάζεζεο ησλ εθπαηδεπφκελσλ. Γηαθνξεηηθνί καζεηέο έρνπλ δηαθνξεηηθά ζηπι κάζεζεο θαη δηαθνξεηηθέο πξνηηκήζεηο ζηνλ ηξφπν πνπ αληηιακβάλνληαη ηε καζεζηαθή δηαδηθαζία. Απνηειεί ζεκαληηθή επζχλε γηα ηνλ εθπαηδεπηηθφ λα δηαζθαιίζεη ηελ επηινγή ηνπ θαηαιιειφηεξνπ ζηπι κάζεζεο γηα ηνπο εθπαηδεπφκελνπο, αλάινγα κε ηηο ηδηαηηεξφηεηεο ηνπο ή ηηο αηνκηθέο δηαθνξέο ζηελ ςπρνινγία ηνπο (Gomes, 2007). S=State standards and objectives Γειώζηε πξόηππα θαη αληηθεηκεληθνύο ζηόρνπο Σν επφκελν βήκα είλαη ε δήισζε απφ ηνλ εθπαηδεπηηθφ ησλ αληηθεηκεληθψλ ζηφρσλ κάζεζεο. Οη εθπαηδεπηηθνί ζα πξέπεη λα έρνπλ μεθάζαξνπο δηδαθηηθνχο ζηφρνπο πνπ ζαλ ζχλνιν ζα θαζνδεγεί φιεο ηηο πηπρέο ηεο δηδαζθαιίαο ηνπο (Elliot et al., 2008:683). Πξφθεηηαη γηα ζηφρνπο σο πξνο: Σν γλσζηηθφ αληηθείκελν Σε δηαδηθαζία κάζεζεο Σε ρξήζε ΣΠΔ νη νπνίνη ζηα Νέα Πξνγξάκκαηα πνπδψλ πεξηγξάθνληαη σο πξνζδνθψκελα καζεζηαθά απνηειέζκαηα. Ο Gagne ππνζηεξίδεη πσο νη καζεηέο πξέπεη λα πιεξνθνξνχληαη γηα ηνπο ζηφρνπο ηνπ καζήκαηνο γηαηί έηζη εζηηάδνπλ πεξηζζφηεξν ηελ πξνζνρή ηνπο ζε απηφ. Οη καζεηέο ζα πξέπεη λα γλσξίδνπλ ηη αθξηβψο πξέπεη λα κάζνπλ, φπσο θαη ηα θξηηήξηα ππεξνρήο θαη πφηε ηα έρνπλ πεηχρεη (Elliot & al., 2008:700). Οη εθπαηδεπφκελνη κπνξνχλ λα πξνεηνηκαζηνχλ θαιχηεξα, αιιά θαη λα ζπκκεηέρνπλ ζε καζεζηαθέο δξαζηεξηφηεηεο φηαλ γλσξίδνπλ ηα πξνζδνθψκελα καζεζηαθά απνηειέζκαηα (Smaldino & al., 2009:105). εκαληηθφ ζηνηρείν ζηε δήισζε ησλ αληηθεηκεληθψλ ζηφρσλ είλαη θαη νη ζπλζήθεο πνπ ζα πινπνηεζνχλ, δειαδή ηα εξγαιεία ή ηα πιηθά πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζνχλ απφ ηνπο εθπαηδεπφκελνπο ζηε θάζε ηεο δηεμαγσγήο ησλ δξαζηεξηνηήησλ ηνπο. Οη ζπλζήθεο απηέο απνηεινχλ θαη ην πξννίκην

35 Σ ε ι ί δ α 35 ηνπ επφκελνπ βήκαηνο ηνπ κνληέινπ, θαζψο ν εθπαηδεπηηθφο πξέπεη λα επηιέμεη ηα εξγαιεία (π.ρ. ηερλνινγηθά) πνπ ζα εληζρχζνπλ ηε κάζεζε θαη ζα πξνάγνπλ ηε δεκηνπξγηθφηεηα. S=Select instructional methods, technology, media and materials Δπηιέμηε δηδαθηηθέο κεζόδνπο, ηερλνινγία, κέζα θαη πιηθά Ζ επηινγή ησλ δηδαθηηθψλ κεζφδσλ γηα ην ζρεδηαζκφ δηδαθηηθψλ θαη καζεζηαθψλ πξαθηηθψλ ζα ζρεηίδεηαη άκεζα κε ηνπο καζεζηαθνχο αληηθεηκεληθνχο ζηφρνπο πνπ επηδηψθνληαη θαζψο επίζεο θαη κε ηα ραξαθηεξηζηηθά ησλ εθπαηδεπφκελσλ πνπ ζα έρνπλ κειεηεζεί ζην αξρηθφ ζηάδην αλάπηπμεο ηνπ κνληέινπ (γεληθά ραξαθηεξηζηηθά, ηδηαηηεξφηεηεο, ζπγθεθξηκέλεο δεμηφηεηεο θαη ηθαλφηεηεο). Θα δνζεί έκθαζε ζε δξαζηεξηφηεηεο πνπ ζπλδένληαη κε θνηλσληθνπνιηηηζκηθέο πξνζεγγίζεηο ζηε καζεζηαθή δηαδηθαζία θαη κε ηε ζπλεξγαηηθή κάζεζε θαη ζα επηιεγνχλ ινγηζκηθά «αλνηθηνχ ηχπνπ» θαη δηδαθηηθέο κέζνδνη πνπ ηηο ππνζηεξίδνπλ. Ζ επηινγή ηεο Σερλνινγίαο, ησλ Μέζσλ θαη ησλ πιηθψλ ζα γίλεη ζχκθσλα κε ηελ νιηζηηθή ζεψξεζε 10 ησλ θξηηεξίσλ αμηνιφγεζεο ησλ εθπαηδεπηηθψλ πεξηβαιιφλησλ πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζνχλ ζηε καζεζηαθή δηαδηθαζία. U=Utilize technology, media and materials - Υξεζηκνπνηήζηε ηερλνινγία, κέζα θαη πιηθά Δίλαη ζεκαληηθφ αθνχ επηιεγνχλ ηα ηερλνινγηθά κέζα θαη ηα πιηθά πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζνχλ σο εθπαηδεπηηθφ πιηθφ γηα ηελ ππνζηήξημε ηεο δηδαζθαιίαο, λα γίλεη κηα πξνεπηζθφπεζε ηεο επηιεγκέλεο Σερλνινγίαο θαη ησλ Μέζσλ ζε ζρέζε κε ηνπο καζεζηαθνχο αληηθεηκεληθνχο ζηφρνπο. Οη δεκηνπξγνί ηνπ κνληέινπ πξνηείλνπλ λα αθνινπζείηαη απφ ηνλ εθπαηδεπηηθφ ε δηαδηθαζία ησλ «5Π»: Πξνεπηζθφπεζε ηεο Σερλνινγίαο, ησλ Μέζσλ θαη ησλ πιηθψλ Ζ πξνεπηζθφπεζε φπσο θαη ε επηινγή ησλ θαηάιιεισλ κέζσλ πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζνχλ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία είλαη ηδηαίηεξα ζεκαληηθά ζηνηρεία γηα ηελ επίηεπμε ησλ καζεζηαθψλ ζηφρσλ. Ο εθπαηδεπηηθφο νθείιεη λα είλαη εμνηθεησκέλνο κε ην ινγηζκηθφ, γηα λα κπνξεί λα πξνζδηνξίζεη ηηο δπλαηφηεηεο πνπ παξέρεη ην ζπγθεθξηκέλν θαηά ηε ρξήζε ηνπ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία (π.ρ. γηα ηε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ ν εθπαηδεπηηθνχο ζα πξέπεη λα είλαη απφιπηα εμνηθεησκέλνο κε ην πξνγξακκαηηζηηθφ εξγαιείν πνπ ζα 10 Κεθάιαην 3 ν

36 Σ ε ι ί δ α 36 ρξεζηκνπνηεζεί θαη κε ηε γιψζζα πνπ ζα επηιεγεί θαη λα γλσξίδεη ηηο δπλαηφηεηεο ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο, γηα λα κπνξεί λα νξίζεη ηνπο ζηφρνπο θαη ηα πξνζδνθψκελα καζεζηαθά απνηειέζκαηα. Πξνεηνηκαζία ηεο Σερλνινγίαο, ησλ Μέζσλ θαη ησλ πιηθψλ Ζ πξνεηνηκαζία αθνξά ζηε ζπγθέληξσζε ηνπ εμνπιηζκνχ θαη ζηηο δνθηκαζηηθέο ελέξγεηεο πξηλ απφ ηε ρξήζε ηνπ. Πξνεηνηκαζία ηνπ πεξηβάιινληνο Ζ πξνεηνηκαζία ηνπ πεξηβάιινληνο αθνξά ζηελ πξνεηνηκαζία ηνπ ρψξνπ θαη ζηηο ξπζκίζεηο ησλ εγθαηαζηάζεσλ πνπ ζα επηηξέςνπλ ηελ απνηειεζκαηηθή ρξήζε ηεο Σερλνινγίαο, ησλ Μέζσλ θαη ησλ πιηθψλ. Οη ελέξγεηεο αθνξνχλ ηνλ έιεγρν ηεο πιηθνηερληθήο ππνδνκήο πνπ δηαζέηεη ην ζρνιηθφ ζπγθξφηεκα γηα ηελ ππνζηήξημε ηεο ζπγθεθξηκέλεο δηδαζθαιίαο. Πξνεηνηκαζία ησλ εθπαηδεπφκελσλ Δλεκέξσζε ησλ εθπαηδεπφκελσλ γηα ηνπο αληηθεηκεληθνχο καζεζηαθνχο ζηφρνπο πξνζπαζψληαο λα δεκηνπξγεζεί θιίκα ελδηαθέξνληνο θαη ππνθίλεζεο κε ηελ θαηάιιειε αθφξκεζε θαη παξαθίλεζε γηα ελεξγεηηθή ζπκκεηνρή ζηε καζεζηαθή δηαδηθαζία. Γεκηνπξγία ηεο καζεζηαθήο εκπεηξίαο Γηα ηε δεκηνπξγία ηεο καζεζηαθήο εκπεηξίαο κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ θαη δαζθαινθεληξηθέο θαη καζεηνθεληξηθέο δξαζηεξηφηεηεο. Δπεηδή φκσο ε δηδαθηηθή πξνζέγγηζε ζηε καζεζηαθή δηαδηθαζία απνκαθξχλεηαη ζπλερψο απφ ηε δαζθαινθεληξηθή ζεψξεζε, ε δεκηνπξγία ηεο καζεζηαθήο εκπεηξίαο ηείλεη λα πξνέξρεηαη απφ εθπαηδεπηηθά ινγηζκηθά «αλνηθηνχ ηχπνπ» πνπ πξνζθέξνπλ πινχζην πεξηβάιινλ αιιειεπίδξαζεο θαη απζεληηθά καζεζηαθά πεξηβάιινληα. R=Require learner participation - Απαηηήζηε ηε ζπκκεηνρή ησλ εθπαηδεπόκελσλ Βαζηθφ ζηνηρείν απνηειεζκαηηθφηεηαο κηαο δηδαζθαιίαο είλαη ε ελεξγή ζπκκεηνρή ησλ εθπαηδεπφκελσλ ζε απηή. Γηα λα επηηεπρζνχλ νη καζεζηαθνί ζηφρνη ζα πξέπεη λα δξαζηεξηνπνηεζνχλ νη εθπαηδεπφκελνη θαη λα ζπκκεηέρνπλ ζε κηα ελεξγεηηθή καζεζηαθή δηαδηθαζία. χκθσλα θαη κε ηηο επνηθνδνκεζηηθέο πξνζεγγίζεηο, ηα παηδηά δηαζέηνπλ γλψζεηο πξηλ αθφκα πάλε ζρνιείν θαη ν εθπαηδεπηηθφο ρξεηάδεηαη λα ηα πξνζεγγίζεη ζηελ θαηεχζπλζε ηεο νηθνδφκεζεο ηεο λέαο γλψζεο πάλσ ζηελ πξνυπάξρνπζα (Κφκεο, 2004). Έηζη νη εθπαηδεπφκελνη κε ηε ζπλερή

37 Σ ε ι ί δ α 37 παξφηξπλζε θαη ελζάξξπλζε ηνπ εθπαηδεπηηθνχ γηα ζπκκεηνρή θαινχληαη λα ρξεζηκνπνηήζνπλ ηηο πξνεγνχκελεο γλψζεηο (stimulate recall of prior knowledge) θαη λα εκπιαθνχλ ελεξγά ζηε καζεζηαθή δηαδηθαζία. Ζ δπλακηθή ησλ λέσλ ηερλνινγηψλ απνηειεί έλα πνιχηηκν βνήζεκα γηα ηνλ εθπαηδεπηηθφ θαη ηα ππνζηεξηδφκελα απφ ππνινγηζηέο εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα πξνζθέξνπλ έλα πινχζην πεξηβάιινλ αιιειεπίδξαζεο θαη ελίζρπζεο ηεο επηθνηλσλίαο θαη ηεο ζπλεξγαζίαο. ηφρνο ηνπ εθπαηδεπηηθνχ, ε επηινγή θαη ε ρξήζε ησλ θαηάιιεισλ πεξηβαιιφλησλ πνπ ζα πξνζθέξνπλ απζεληηθέο καζεζηαθέο θαηαζηάζεηο γηα πξφθιεζε ππνθίλεζεο θαη ελδηαθέξνληνο απφ ηνπο εθπαηδεπφκελνπο. Σν παηρλίδη γηα παξάδεηγκα είλαη κηα κνξθή καζεζηαθήο δηαδηθαζίαο πνπ εθηηκάηαη ηδηαίηεξα απφ ην Vygoysky (Ράπηεο & Ράπηε 2007) θαζψο απνηειεί κηα απζεληηθή θνηλσληθή δξαζηεξηφηεηα πνπ βνεζά ζηελ αλάπηπμε γλσζηηθψλ δεμηνηήησλ θαη ζηάζεσλ ζε αηνκηθφ θαη θνηλσληθφ πιαίζην. πσο αλαθέξεη θαη ν Prensky (2007) αλ ππάξρεη ε δπλαηφηεηα λα ζπλδπάζνπκε ηα ειεθηξνληθά παηρλίδηα κε ην πεξηερφκελν δηαθφξσλ γλσζηηθψλ αληηθεηκέλσλ επηηπγράλνληαη ηα ίδηα ή θαη θαιχηεξα απνηειέζκαηα απφ απηά ησλ παξαδνζηαθψλ κεζφδσλ δηδαζθαιίαο. E=Evaluate and revise- Αμηνινγήζηε θαη αλαζεσξήζηε Σν ζεκαληηθφηεξν κέξνο ηεο απνηειεζκαηηθήο δηδαζθαιίαο είλαη ε αμηνιφγεζε ηεο κάζεζεο. Οη εθπαηδεπηηθνί κπνξνχλ λα ππνζηεξίδνπλ ηελ επηηπρία ηεο δηδαζθαιίαο, ηελ αμία ηεο δηδαθηέαο χιεο ή ηνλ φγθν ηεο κάζεζεο κφλν κε απνδείμηκα ζηνηρεία πνπ εμαζθαιίδνληαη κε ηελ αμηνιφγεζε (Elliot et al., 2008:550). Σν ηειεπηαίν κέξνο ηνπ κνληέινπ Assure αθνξά ζηελ αμηνιφγεζε ησλ απνηειεζκάησλ κε ηελ νινθιήξσζε ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο θαη ζηελ αλαζεψξεζε βαζηθψλ αξρψλ ηεο δηδαζθαιίαο ζε πεξίπησζε λέαο πινπνίεζεο. Ζ αμηνιφγεζε πεξηιακβάλεη απνηίκεζε: ηελ επίηεπμε ησλ αληηθεηκεληθψλ ζηφρσλ ηελ επηινγή ησλ ζπγθεθξηκέλσλ εθπαηδεπηηθψλ ηερληθψλ (δηδαθηηθψλ κεζφδσλ) ηελ επηινγή θαη ρξήζε ηεο Σερλνινγίαο, ησλ κέζσλ θαη ησλ πιηθψλ θαη ηα απνηειέζκαηά ηεο ρξεζηκνπνηνχληαη γηα λα δείμνπλ αλ έρεη ζπληειεζηεί ε κάζεζε θαη αλ έρνπλ επηηεπρζεί νη εθπαηδεπηηθνί ζηφρνη. Ζ αμηνιφγεζε αθνξά ηφζν ηνπο εθπαηδεπφκελνπο φζν θαη ηε δηδαζθαιία. ρεηηθά κε ηελ αμηνιφγεζε ηεο επίδνζεο ησλ εθπαηδεπφκελσλ, βηβιηνγξαθηθά γίλεηαη αλαθνξά ζε δηάθνξα

38 Σ ε ι ί δ α 38 ηεζη πνπ ζπλήζσο ρξεζηκνπνηνχλ νη εθπαηδεπηηθνί, αθνχ πξψηα έρνπλ ειεγρζεί σο πξνο ηελ εγθπξφηεηα ηνπ πεξηερνκέλνπ θαη ηελ αμηνπηζηία ηνπο. ρεηηθά κε ηελ αμηνιφγεζε ή θαη ηελ αλαζεψξεζε ηεο δηδαζθαιίαο έλα ζεκαληηθφ ζηνηρείν είλαη ε εηζαγσγή απφ ηνπο ίδηνπο ηνπο εθπαηδεπφκελνπο (Smaldino & al., 2009:132). Οη εθπαηδεπφκελνη κπνξνχλ λα ζπκπιεξψζνπλ θφξκεο βαζκνιφγεζεο ηεο δηδαζθαιίαο ζηελ ηάμε 11 ή λα αλαπηχμνπλ αλνηθηέο ζπδεηήζεηο κε ηα πξνζσπηθά ζρφιηα θαη ηηο παξαηεξήζεηο ηνπο κέζα ζηελ ηάμε θαη λα παξέρνπλ ζηνλ εθπαηδεπηηθφ πνιχηηκε αλαηξνθνδφηεζε. Αλ ε ζπλνιηθή απνηίκεζε είλαη ζεηηθή ηφηε ε δηδαζθαιία θξίλεηαη επηηπρήο θαη ν δηδαθηηθφο ζρεδηαζκφο ππεξαζπίδεηαη ην ζπγθεθξηκέλν κνληέιν κάζεζεο, αλ είλαη αξλεηηθή, ν εθπαηδεπηηθφο πξνζπαζεί λα πξνζδηνξίζεη ηελ αηηία ηεο κε επίηεπμεο ηνπ πξνζδνθψκελνπ απνηειέζκαηνο.(π.ρ. ήηαλ ζαθείο νη ζηφρνη κήπσο ηα πιηθά δελ βνήζεζαλ ηνπο εθπαηδεπφκελνπο λα πεηχρνπλ ηνπο ζηφρνπο ηνπο; κήπσο ηα ινγηζκηθά πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ απέηξεςαλ ηνπο εθπαηδεπφκελνπο απφ ηελ ελεξγή ζπκκεηνρή ζηελ νηθνδφκεζε ηεο λέαο γλψζεο;) θαη πξνρσξεί ζηελ εζηίαζε ησλ αδπλακηψλ ηεο δηδαζθαιίαο θαη αλαζεψξεζε αθφκα θαη βαζηθψλ αμφλσλ ηεο δηδαζθαιίαο. Άιισζηε «ην κνληέιν ιεηηνπξγεί κόλν αλ ην ρξεζηκνπνηείηαη δηαξθώο γηα λα αλαβαζκίδεηε ηελ πνηόηεηα ηεο δηδαζθαιίαο ζαο» (Smaldino et al., 2009:133). Αθνινπζεί ζρεκαηηθή παξάζηαζε ηνπ κνληέινπ Assure θαη ησλ βαζηθψλ αξρψλ ηνπ ζηα έμη ζηάδηα αλάπηπμήο ηνπ ( ρήκα 2.3.2). ρήκα Σα ζηάδηα αλάπηπμεο ηνπ κνληέινπ Assure 11 Παξάξηεκα: Φφξκα βαζκνιφγεζεο ηεο δηδαζθαιίαο ζηελ ηάμε απφ ηνπο καζεηέο

39 Σ ε ι ί δ α 39 A Αλαιχζηε ηνπο εθπαηδεπφκελνπο Γεληθά ραξαθηεξηζηηθά (αηνκηθά θνηλσληθά) Δθηίκεζε δεμηνηήησλ, S Γειώζηε πξόηππα θαη αληηθεηκεληθνύο ηδηαηηεξνηήησλ, Πξνζδνθώκελα πξνγελέζηεξεο καζεζηαθά απνηειέζκαηα ζηόρνπο γλψζεο ζηε καζεζηαθή εκπεηξία Κνηλσληθνεπνηθνδνκηζηηθή αθείο ζηόρνη πξνζέγγηζε ζηε καζεζηαθή S Δπηιέμηε δηδαθηηθέο κεζφδνπο, ηερλνινγία, δηαδηθαζία ηήξημε ζηηο ζχγρξνλεο ζεσξίεο κέζα θαη πιηθά κάζεζεο S Γειψζηε πξφηππα θαη αληηθεηκεληθνχο ζηφρνπο Πξνζδνθψκελα καζεζηαθά απνηειέζκαηα Αμηνιφγεζε εθπαηδεπηηθνχ πιηθνχ αθείο Δπηινγή ζηφρνη ηερλνινγηθά ζχγρξνλσλ πεξηβαιιφλησλ κε ειθπζηηθφ S Δπηιέμηε δηδαθηηθέο κεζφδνπο, Σερλνινγία, ηήξημε ζηηο ζχγρξνλεο ζεσξίεο Μέζα θαη πιηθά κάζεζεο πεξηβάιινλ δηεπαθήο πνπ πξνθαινχλ ην ελδηαθέξνλ θαη ηελ Αμηνιφγεζε εθπαηδεπηηθνχ πιηθνχ αιιειεπίδξαζε ησλ λεαξψλ Δπηινγή ηερλνινγηθά ζχγρξνλσλ ρξεζηψλ πεξηβαιιφλησλ κε ειθπζηηθφ Δπηινγή απζεληηθψλ πεξηβάιινλ δηεπαθήο πνπ πεξηβαιιφλησλ πνπ πξνζθέξνπλ πξνθαινχλ ην ελδηαθέξνλ θαη ηελ απζεληηθέο καζεζηαθέο αιιειεπίδξαζε ησλ λεαξψλ θαηαζηάζεηο κε εθπαηδεπηηθά ρξεζηψλ ινγηζκηθά αλνηθηνχ ηχπνπ (π.ρ. Δπηινγή απζεληηθψλ ζπζηήκαηα πξνζνκνίσζεο ή πεξηβαιιφλησλ πνπ πξνζθέξνπλ κηθξφθνζκσλ) απζεληηθέο καζεζηαθέο U Υξεζηκνπνηήζηε ηερλνινγία, κέζα θαη πιηθά θαηαζηάζεηο Πξνεπηζθφπεζε κε ησλ πιηθψλ εθπαηδεπηηθά ινγηζκηθά Πξνεηνηκαζία αλνηθηνχ ηνπ πιηθνχ, ηχπνπ ή (π.ρ. ηνπ ζπζηήκαηα εθπαηδεπηηθνχ πξνζνκνίσζεο πεξηβάιινληνο ή κηθξφθνζκσλ) (εθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ) Πξνεηνηκαζία εθπαηδεπφκελσλ U Υξεζηκνπνηήζηε Σερλνινγία, Μέζα θαη πιηθά Πξνεπηζθφπεζε ησλ πιηθψλ Πξνεηνηκαζία Γεκηνπξγία καζεζηαθήο ηνπ πιηθνχ, εκπεηξίαο ή ηνπ R Απαηηήζηε ηε ζπκκεηνρή ησλ εθπαηδεπφκελσλ εθπαηδεπηηθνχ Δλεξγεηηθή ζπκκεηνρή πεξηβάιινληνο ζηελ ηάμε (εθπαηδεπηηθφ πλεξγαηηθέο δξαζηεξηφηεηεο ινγηζκηθφ) Πξνεηνηκαζία Δλζάξξπλζε εθπαηδεπφκελσλ έθθξαζεο θαη Γεκηνπξγία πξνζσπηθήο καζεζηαθήο εκπινθήο εκπεηξίαο ζηε καζεζηαθή δηαδηθαζία R Απαηηήζηε ηε ζπκκεηνρή ησλ εθπαηδεπφκελσλ Δλεξγεηηθή ζπκκεηνρή ζηελ ηάμε (νηθνδφκεζε ηεο γλψζεο, πλεξγαηηθέο δξαζηεξηφηεηεο δηεξεχλεζε ηεο πιεξνθνξίαο) Δλζάξξπλζε έθθξαζεο θαη πξνζσπηθήο εκπινθήο ζηε E Αμηνινγήζηε θαη αλαζεσξήζηε καζεζηαθή Γηακνξθσηηθή θαη αζξνηζηηθή δηαδηθαζία (νηθνδφκεζε αμηνιφγεζε ηεο γλψζεο, δηεξεχλεζε Αλαζεψξεζε ηεο σο πιεξνθνξίαο) πξνο ηε κέζνδν ή σο πξνο ηα κέζα πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ζηε E Αμηνινγήζηε θαη αλαζεσξήζηε Γηακνξθσηηθή θαη αζξνηζηηθή δηδαζθαιία, αλ δελ έρνπλ αμηνιφγεζε εθπιεξσζεί νη ζηφρνη Αλαζεψξεζε σο πξνο ηε κέζνδν ή σο πξνο ηα κέζα πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ζηε δηδαζθαιία, αλ δελ έρνπλ εθπιεξσζεί νη ζηφρνη

40 Σ ε ι ί δ α 40 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3ν: Πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα θαη θξηηήξηα αμηνιόγεζεο 3.1 Δηζαγσγή Ήδε απφ ηε δεθαεηία ηνπ 1980, θαζψο ηα εθπαηδεπηηθά ινγηζκηθά άξρηζαλ λα πιεκκπξίδνπλ ηελ εθπαηδεπηηθή αγνξά θαη ε βηβιηνγξαθία γηα ηελ ελεκέξσζε θαη εθπαίδεπζε ησλ εθπαηδεπηηθψλ ζρεηηθά κε ηα θξηηήξηα αμηνιφγεζήο ηνπο λα εκπινπηίδεηαη ζπλερψο, έγηλε ζαθέο πσο ε αμηνιφγεζε ηνπ εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ δελ απνηειεί κηα απιή δηαδηθαζία. ηε ζεκεξηλή επνρή πνπ αθφκα θαη ν φξνο εθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ θξηηηθάξεηαη θαη αλαζεσξείηαη θαζψο αλαθεξφκαζηε θπξίσο ζε εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα θαη φρη ζε κεκνλσκέλα ινγηζκηθά, ε δηαδηθαζία απηή γίλεηαη εμαηξεηηθά πνιχπινθε. Ζ πιεζψξα ησλ εθπαηδεπηηθψλ ινγηζκηθψλ αιιά θαη εθείλσλ πνπ δελ ζρεδηάζηεθαλ γηα εθπαηδεπηηθή ρξήζε αιιά ρξεζηκνπνηνχληαη ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία, θάλνπλ αζαθή ηα φξηα ηεο θαηεγνξηνπνίεζήο ηνπο θαη ηεο απφιπηεο αμηνιφγεζήο ηνπο. Έλα θάζκα εξσηεκάησλ πξέπεη λα απαληεζεί θαη λα επηιεγνχλ ηα θξηηήξηα αμηνιφγεζεο ζχκθσλα κε ηα νπνία θξίλεηαη ε θαηαιιειφηεηα ηνπ ινγηζκηθνχ γηα ηελ εθαξκνγή ηνπ ζηελ εθπαηδεπηηθή πξάμε. Σν θάζκα δηεπξχλεηαη θαη ηα θξηηήξηα πνπ αθνξνχλ ηηο δηάθνξεο πξνζεγγίζεηο αμηνιφγεζεο γίλνληαη πην ζχλζεηα, φηαλ πξφθεηηαη γηα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα, θαζψο ε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ απνηειεί κηα ζχλζεηε δηαδηθαζία ζε φιεο ηηο βαζκίδεο εθπαίδεπζεο. ηηο ελφηεηεο πνπ αθνινπζνχλ γίλεηαη αλαθνξά ζε βαζηθά θξηηήξηα αμηνιφγεζεο φισλ ησλ εηδψλ εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ ή θαηεγνξηψλ εθπαηδεπηηθψλ εθαξκνγψλ θαη πεξηβαιιφλησλ θαη ζηα επηκέξνπο θξηηήξηα πνπ αθνξνχλ εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ. Βαζηθφο ζηφρνο παξακέλεη ε εηζαγσγή ζε βαζηθέο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο ησλ αξράξησλ εθπαηδεπφκελσλ, θάησ απφ ην πξίζκα ησλ θνηλσληθν-επνηθνδνκηζηηθψλ πξνζεγγίζεσλ θαη ηεο ζπλεξγαηηθήο κάζεζεο ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία. 3.2 Βαζηθά Κξηηήξηα γηα ηελ Αμηνιόγεζε Δθπαηδεπηηθνύ Λνγηζκηθνύ Ζ αμηνιφγεζε ηνπ εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ γηα ηελ ελζσκάησζε ηνπ ζηε Γηδαζθαιία θαη ηε Μάζεζε, πξνβιεκαηίδεη ηδηαίηεξα ηελ εθπαηδεπηηθή θνηλφηεηα θαζψο θαη φινπο ηνπο εκπιεθφκελνπο θνξείο αλάπηπμεο ηνπ εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ, γηαηί ζα πξέπεη λα απαληά ζε έλα

41 Σ ε ι ί δ α 41 επξχ θάζκα εξσηεκάησλ πνπ ηίζεληαη θαηά ην ζρεδηαζκφ, ηελ αλάπηπμε θαη ηελ εθαξκνγή ηνπ ζηελ εθπαηδεπηηθή πξάμε. Αθνξά κηα ζπζηεκαηηθή δηαδηθαζία ζπιινγήο, αλάιπζεο θαη εξκελείαο δεδνκέλσλ πνπ απνβιέπνπλ ζηελ εθηίκεζε ηεο απνηειεζκαηηθφηεηαο θαη ηεο ιεηηνπξγηθφηεηαο ηνπ ινγηζκηθνχ (Παλαγησηαθφπνπινο, Υ. θ.ά., 2003), ζε φιν ηνλ θχθιν ηνπ - απφ ην ζρεδηαζκφ κέρξη ηελ ρξήζε ηνπ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία Ζ πηζηνπνίεζε ηνπ ινγηζκηθνχ, ε επίζεκε δειαδή επηθχξσζε ηεο πνηφηεηάο ηνπ θαη ε ζπγθαηάζεζε γηα ηε ρξήζε ηνπ ζε δεκφζηα ζρνιεία ηεο ρψξαο καο, ρνξεγείηαη απφ ην Παηδαγσγηθφ Ηλζηηηνχην (http://www.pi-schools.gr). Σν Παηδαγσγηθφ Ηλζηηηνχην αλ θαη δελ αμηνινγεί νπνηνδήπνηε εθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ ή πεξηβάιινλ αιιά κφλν εθείλα πνπ ζρεηίδεηαη κε ηελ άκεζε ή έκκεζε παξαγσγή ηνπο, ζέηεη ηξεηο βαζηθνχο άμνλεο θαηά ηε δηαδηθαζία ηεο πηζηνπνίεζεο: Σελ εξγαζηεξηαθή αμηνιφγεζε ηεο ιεηηνπξγηθφηεηαο θαη ηεο ηερληθήο αξηηφηεηαο Σελ παηδαγσγηθή-δηδαθηηθή αμηνιφγεζε σο πξνο ην ζρεδηαζκφ Σελ ηειηθή αμηνιφγεζε σο πξνο ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ηνπ εθπαηδεπηηθνχ ζρεδηαζκνχ ζε πξαγκαηηθέο ζπλζήθεο (ρξήζε ζηε ζρνιηθή ηάμε). Δίηε πξφθεηηαη γηα ην Παηδαγσγηθφ Ηλζηηηνχην, είηε γηα εξεπλεηηθέο νκάδεο, είηε γηα ζεζκνπνηεκέλνπο θνξείο ηα δεδνκέλα ζπιιέγνληαη απφ έξεπλεο πνζνηηθέο ή πνηνηηθέο ή κε κειέηεο πεδίνπ θαη ε αλάιπζή ηνπο ζπκβάιιεη ζηε δηακφξθσζε αμηνινγηθψλ θξηηεξίσλ γηα ηελ επηινγή ησλ θαηάιιεισλ εθπαηδεπηηθψλ πεξηβαιιφλησλ πνπ ζα εληζρχζνπλ ηε καζεζηαθή δηαδηθαζία. Με ηνλ φξν εθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ, ζηε ζχγρξνλε νξνινγία, πνιιέο θνξέο ρξεζηκνπνηείηαη ν όξνο «σπολογιζηικό περιβάλλον για ηη διδαζκαλία και ηην ανθρώπινη μάθηζη». (Κφκεο, 2004:73) Ζ δηεχξπλζε ηνπ φξνπ αλαθέξεηαη ζε εθπαηδεπηηθέο εθαξκνγέο πνπ ζα ζηεξίμνπλ θαη ζα ππνζηεξίμνπλ ηε δηδαζθαιία θαη ζα θαζνδεγήζνπλ ζηελ νηθνδφκεζε ηεο λέαο γλψζεο ζχκθσλα κε ηα ηζρχνληα αλαιπηηθά πξνγξάκκαηα, αιιά ζα γίλνπλ θαη εξγαιεία κάζεζεο, επηθνηλσλίαο, ζπλεξγαζίαο, δεκηνπξγίαο θαη ζα εληζρχζνπλ ηνπο καζεηέο ζηελ αλάπηπμε δεμηνηήησλ πςεινχ επηπέδνπ. Έηζη ε κεζνδνινγία ηεο αμηνιφγεζεο ελφο εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ δε δηαθέξεη απφ εθείλε ηεο αμηνιφγεζεο ελφο νπνηνπδήπνηε πξνγξάκκαηνο δηδαζθαιίαο πνπ ζπλδέεηαη άκεζα κε ηελ επίηεπμε ησλ ζηφρσλ-καζεζηαθψλ, γλσζηηθψλ, παηδαγσγηθψλ, αμηνπνίεζεο ησλ ΣΠΔ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία θ.ά. Βαζηθφ ζεκείν αλαθνξάο γηα ηελ αμηνιφγεζε ηεο απνηειεζκαηηθφηεηαο ελφο εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ είλαη νη ζηφρνη γηα ηνπο νπνίνπο αλαπηχρζεθε ην εθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ (Μαθξάθεο, 2000).

42 Σ ε ι ί δ α 42 ηε βηβιηνγξαθία ππάξρνπλ πνιιέο αλαθνξέο ζε θξηηήξηα θαη κεζφδνπο αμηνιφγεζεο εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ πνπ πνηθίινπλ αλάινγα κε ηε θηινζνθία ηνπ αμηνινγεηή θαη ηηο ιεηηνπξγίεο ηνπ ινγηζκηθνχ, ηδηαίηεξα γηα ηελ ππνινγηζηηθή ππνζηήξημε ηεο δηδαζθαιίαο, θαζψο γηα ηελ ππνινγηζηηθή ππνζηήξημε ηεο κάζεζεο πιεζαίλνπλ ζπλερψο νη θνηλσληθν-επνηθνδνκηζηηθέο πξνζεγγίζεηο ησλ καζεζηαθψλ δξαζηεξηνηήησλ απφ ηνπο παξαγσγνχο-ζρεδηαζηέο εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ. Τπάξρνπλ φκσο βαζηθά θξηηήξηα ηα νπνία ζρεηίδνληαη κε ηα αληηθείκελα αμηνιφγεζεο, ζεσξψληαο σο αληηθείκελν αμηνιφγεζεο νηηδήπνηε αλαθέξεηαη ζην ζρεδηαζκφ, ζηελ αλάπηπμε-εθαξκνγή θαη ζηε ρξήζε ελφο εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ. Με ηελ επξχηεηα ηνπ φξνπ, ηα αληηθείκελα αμηνιφγεζεο είλαη ην πεξηερφκελν (καζεζηαθφ πιηθφ), ε δηεπαθή, - ε αιιειεπίδξαζε κε ην ρξήζηε -, ην γξαθηζηηθφ πεξηβάιινλ - πνπ απνηεινχλ θαη ηα ζπζηαηηθά ζηνηρεία ελφο εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ (Μαθξάθεο, 2000), ε ηερληθή αξηηφηεηα θαη ην απαηηνχκελν θφζηνο (ζρ.3.2.1). Πεξηερφκελν(καζεζηαθφ πιηθφ) Αθξηβέο, ζχγρξνλν, ελδηαθέξνλ, θαηάιιειν Γηεπαθή Αληηθείκελα αμηνιόγεζεο Γηαηζζεηηθή, επρξεζηία,δπλαηφηεηα εχθνινπ ρεηξηζκνχ Γξαθηζηηθφ πεξηβάιινλ Γηαηζζεηηθά ζηνηρεία Σερληθή αξηηφηεηα Κφζηνο ρήκα Αληηθείκελα αμηνιόγεζεο ελόο εθπαηδεπηηθνύ ινγηζκηθνύ

43 Σ ε ι ί δ α Βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηερνκέλνπ Σν καζεζηαθφ πιηθφ πνπ ζα ελζσκαηψλεηαη ζην εθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ ζα πξέπεη λα ραξαθηεξίδεηαη απφ: Απζεληηθφηεηα Βαζηθφο ζηφρνο ζην ζρεδηαζκφ ηνπ ζχγρξνλνπ εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ είλαη ε ηαχηηζε ηνπ πεξηβάιινληνο κε ηνλ πξαγκαηηθφ θφζκν ησλ εθπαηδεπφκελσλ. Ο ζρεδηαζκφο ηνπ ζα πξέπεη λα αμηνπνηεί ηε ζπκβνιή ησλ ζχγρξνλσλ επνηθνδνκεζηηθψλ θαη θνηλσληθνπνιηηηζηηθψλ πξνζεγγίζεσλ γηα ηε καζεζηαθή δηαδηθαζία θαη λα πξνζθέξεη απζεληηθέο καζεζηαθέο δξαζηεξηφηεηεο ζε ξεαιηζηηθά πεξηβάιινληα απφ ηνλ πξαγκαηηθφ θφζκν, ελζαξξχλνληαο ηε κάζεζε κέζσ θνηλσληθήο εκπεηξίαο (Boyle, 1977). Άιισζηε ζηα ζχγρξνλα Πξνγξάκκαηα πνπδψλ ν πιεξνθνξηαθφο γξακκαηηζκφο (ICT literacy) απνβιέπεη ζηε ζπκκεηνρή ησλ εθπαηδεπφκελσλ ζηε ζχγρξνλε θνηλσλία ηεο γλψζεο (knowledge society) 12, δηακνξθψλνληαο αμίεο θαη ζηάζεηο πνπ ζα ηνπο βνεζήζνπλ λα θαηαλνήζνπλ ην ζχγρξνλν θνηλσληθννηθνλνκηθφ θαη πνιηηηζκηθφ πεξηβάιινλ. Αθξίβεηα- Δγθπξφηεηα - Δλεκέξσζε Σν εθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ ζα πξέπεη λα ραξαθηεξίδεηαη απφ απνπζία ιαζψλ ζηε γιψζζα θαη ζηα θείκελα, αθφκα θαη αλ δελ αθνξά γισζζηθά ζέκαηα. Θα πξέπεη λα ρξεζηκνπνηεί ζσζηά ηε γξακκαηηθή, ρσξίο νξζνγξαθηθά ή ζπληαθηηθά ιάζε (Roblyer, M.D., 2008) θαη λα ελαξκνλίδεηαη κε ηα πνιηηηζηηθά θαη θνηλσληθά δεδνκέλα ηεο θνηλσλίαο ζηελ νπνία απεπζχλεηαη. Να δηαθξίλεηαη γηα ηελ εγθπξφηεηά ηνπ, γηα ηελ απνπζία αλαθξηβεηψλ θαη λα είλαη απφιπηα ελεκεξσκέλν, λα είλαη ζχγρξνλν, ή λα κπνξεί γξήγνξα λα αλαλεσζεί. Διθπζηηθφηεηα-Δλδηαθέξνλ Ίζσο ην ζεκαληηθφηεξν ραξαθηεξηζηηθφ ελφο εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ ζε ζρέζε κε ην πεξηερφκελφ ηνπ είλαη ε ειθπζηηθφηεηα ηνπ σο πξνο ηνλ ρξήζηε. Δίλαη πνιχ ζεκαληηθφ ην πεξηερφκελν ηνπ ινγηζκηθνχ λα δεκηνπξγεί ζηνλ ρξήζηε κηα ζεηηθή θαη επράξηζηε δηάζεζε, εληζρχνληαο ηελ πξφθιεζε ελδηαθέξνληνο θαη ηελ ελζάξξπλζε ζπλερνχο ελαζρφιεζήο ηνπ κε απηφ. Αληηζηνηρία κε ηνπο άμνλεο καζεζηαθψλ ζηφρσλ ησλ αλαιπηηθψλ πξνγξακκάησλ Ο βαζκφο δπζθνιίαο ηνπ καζεζηαθνχ πιηθνχ θαη ε αλαγλσζηκφηεηα ηνπ ινγηζκηθνχ λα αληαπνθξίλνληαη ζηηο ηθαλφηεηεο ησλ εθπαηδεπφκελσλ πνπ ζα ην ρξεζηκνπνηήζνπλ. Καηαιιειφηεηα - ζπλάθεηα κε βαζηθέο αξρέο παηδαγσγηθήο 12 ΤΠ.ΠΓΒΜΘ, (2011).Φεθηαθφ ρνιείν-νέα Πηινηηθά Πξνγξάκκαηα πνπδψλ : Πξόγξακκα Σπνπδώλ γηα ηνλ Πιεξνθνξηθό Γξακκαηηζκό ζην Γπκλάζην

44 Σ ε ι ί δ α 44 Να αληηκεησπίδεη κε επαηζζεζία ηα εζηθά ή θνηλσληθά δεηήκαηα (Roblyer, M.D., 2008). Να κελ εληζρχεη πξνθαηαιήςεηο ή ζηεξεφηππα, λα κελ δεκηνπξγεί θαλαηηζκφ θαη επηζεηηθφηεηα εληζρχνληαο θνηλσληθά κε απνδεθηέο ζπκπεξηθνξέο. Να πξνζθέξεηαη γηα ηελ ελεξγή ζπκκεηνρή ησλ εθπαηδεπφκελσλ κέζα απφ ηε δηαδηθαζία νηθνδφκεζεο θαη επέθηαζεο ηεο γλψζεο, βαζηζκέλε ζε ζπλεξγαηηθέο θαη δηεξεπλεηηθέο δξαζηεξηφηεηεο, θαιιηεξγψληαο δεμηφηεηεο, ζηάζεηο θαη αμίεο. Ο Jonassen (2000) αλαθέξεη πσο ηα ινγηζκηθά πξέπεη λα ιεηηνπξγνχλ γηα ην καζεηή σο εξγαιεία γηα ηελ αλάπηπμε θξηηηθήο ζθέςεο, δεμηνηήησλ θαη γλψζεσλ πςεινχ επηπέδνπ Βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο Γηεπαθήο Υξήζηε 13 Ζ «δηεπαθή» αλαθέξεηαη ζηελ αιιειεπίδξαζε κεηαμχ ρξήζηε θαη εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ. Ο βαζκφο ειέγρνπ πνπ αλαπηχζζεη ν ρξήζηεο ζηελ αιιειεπίδξαζή ηνπ κε ην εθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ, δεκηνπξγεί επλντθέο ζπλζήθεο γηα ηελ αλάπηπμε ελεξγνχο ζπκκεηνρήο ζηα καζεζηαθά δξψκελα (Μαθξάθεο, 2000). Γηα λα δηακνξθσζεί ν βαζκφο ειέγρνπ πνπ κπνξεί λα έρεη ν ρξήζηεο ζηελ αιιειεπίδξαζή ηνπ κε ην εθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ κε ηηο ζεηηθέο παηδαγσγηθά ζπλέπεηεο θαη γηα λα επλνείηαη ε αλαθαιππηηθή θαη απηφλνκε κάζεζε κέζα απφ κία επνηθνδνκεζηηθή καζεζηαθή δηαδηθαζία, ε δηεπαθή ζα πξέπεη λα ραξαθηεξίδεηαη απφ: Φηιηθφηεηα - απιφηεηα - ζπλέπεηα Σν πεξηβάιινλ ζα πξέπεη λα έρεη ζρεδηαζηεί κε ηξφπν θηιηθφ, λα είλαη απιφ θαη εχθνια θαηαλνεηφ απφ ην ρξήζηε, λα ππάξρνπλ νδεγίεο ζηελ νζφλε γηα ηνλ ηξφπν ρξήζεο, λα είλαη δηαηζζεηηθφ δει. λα έρεη ζπλέπεηα έηζη ψζηε ν ρξήζηεο λα κπνξεί λα ην ρξεζηκνπνηεί ρσξίο εθηεηακέλε βνήζεηα. Δίηε ρξεζηκνπνηείηαη φκσο είηε φρη ζα πξέπεη λα ππάξρεη ε ιεηηνπξγία «βνήζεηα» ζε πεξίπησζε πνπ νη ρξήζηεο αληηκεησπίδνπλ δπζθνιίεο. Δπίζεο αλ ην πεξηβάιινλ πεξηέρεη ήρν, ν ρξήζηεο ζα πξέπεη λα έρεη ηε δπλαηφηεηα γηα ζίγαζε φπνηε θξίλεηαη απαξαίηεην. Δπρξεζηία - εμνηθνλφκεζε ρξφλνπ 13 Γηεπαθή Υξήζηε (UserInterface) θαιείηαη ν ρψξνο πνπ εκθαλίδεηαη ε αιιειεπίδξαζε ρξήζηε θαη ειεθηξνληθήο κεραλήο. ηελ Πιεξνθνξηθή επηθξαηέζηεξνο είλαη ν φξνο Γξαθηθή Γηεπαθή Υξήζηε (GUI) θαη αλαθέξεηαη ζηελ αιιειεπίδξαζε ρξήζηε κε ειεθηξνληθέο ζπζθεπέο πνπ ρξεζηκνπνηνχλ εηθφλεο αληί γηα γξαπηφ θείκελν.

45 Σ ε ι ί δ α 45 Ζ εχθνιε θαη γξήγνξε εθκάζεζε ηνπ ηξφπνπ ρεηξηζκνχ ηνπ ινγηζκηθνχ αλαπηχζζεη ηελ επειημία θαη ηελ πξνζαξκνζηηθφηεηα ηνπ ρξήζηε, απμάλεη ην ρξφλν ελαζρφιεζήο ηνπ κε απηφ θαη αμηνπνηεί ζην κέγηζην ηηο δπλαηφηεηεο ηνπ ινγηζκηθνχ θαη ηηο ηθαλφηεηεο ή δεμηφηεηεο κάζεζεο ηνπ ρξήζηε Βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά γξαθηζηηθνύ πεξηβάιινληνο Σα ζχκβνια, ηα εηθνλίδηα, νη εηθφλεο, νη ήξσεο θαη ηα άιια ζηνηρεία ηνπ γξαθηζηηθνχ πεξηβάιινληνο πξέπεη λα είλαη: Διθπζηηθά Να παξαθηλνχλ γεληθά ηνπο ρξήζηεο θαη λα πξνζειθχνπλ ην ελδηαθέξνλ ηνπο, ρσξίο φκσο λα απνζπνχλ ηελ πξνζνρή ηνπο. Γηαηζζεηηθά Να κελ ρξεηάδεηαη λα ζθεθηνχλ νη ρξήζηεο ηη ζεκαίλεη ην θάζε ζηνηρείν, αιιά λα αληηιακβάλνληαη εχθνια ηνπο ζπκβνιηζκνχο ή ηα απνηειέζκαηα ησλ ελεξγεηψλ ηνπο Βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά Σερληθήο Αξηηόηεηαο Πξηλ απφ θάπνηεο δεθαεηίεο ε ηερληθή αξηηφηεηα ησλ εθπαηδεπηηθψλ ινγηζκηθψλ δεκηνπξγνχζε ζπρλά πξνβιήκαηα θαη αξθεηέο θνξέο δηαπηζηψλνληαλ ειιείςεηο ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ ηνπο, κε απνηέιεζκα ε αμηνπηζηία ηνπο λα θαηαξξέεη, φηαλ ηα ινγηζκηθά «έηξεραλ» ζηελ ζρνιηθή ηάμε. ηε ζεκεξηλή επνρή ε ηερληθή αξηηφηεηα ησλ εθπαηδεπηηθψλ ινγηζκηθψλ ζπάληα είλαη ππφ ακθηζβήηεζε θαη ε ζπλνιηθή ηνπο πνηφηεηα έρεη βειηησζεί ζεκαληηθά. Ζ ηερληθή αξηηφηεηα αλαθέξεηαη θπξίσο ζηα εμήο ραξαθηεξηζηηθά: Λεηηνπξγηθφηεηα - ζπκβαηφηεηα - επρξεζηία - ηαρχηεηα Σν πξφγξακκα ζα πξέπεη λα μεθηλά ρσξίο ιάζε, λα ιεηηνπξγεί ζην επηζπκεηφ ιεηηνπξγηθφ ζχζηεκα, λα είλαη γξήγνξν, ηα γξαθηθά επίζεο, αλ είλαη θηλνχκελα, λα εκθαλίδνληαη γξήγνξα θαη θαζαξά, ηα ρξψκαηα λα είλαη έληνλα θαη θαζαξά. Δπίζεο είλαη ζεκαληηθή θαη ε ζπκβαηφηεηά ηνπ ζε πεξηζζφηεξα απφ έλα ιεηηνπξγηθά ζπζηήκαηα. Αλ ζην πεξηβάιινλ ππάξρνπλ βίληεν ή θηλνχκελεο εηθφλεο ζα πξέπεη λα ιεηηνπξγνχλ ζσζηά, γηαηί κεξηθέο θνξέο θάπνηα γξαθηθά απαηηνχλ πνιιή κλήκε θαη δελ «ηξέρνπλ» ή ιεηηνπξγνχλ ππεξβνιηθά αξγά. Γπλαηφηεηα απνζήθεπζεο - εθηχπσζε νζφλεο - δπλαηφηεηα κεηαθνξάο

46 Σ ε ι ί δ α 46 Σν πεξηβάιινλ ζα πξέπεη λα παξέρεη ζηνλ ρξήζηε ηε δπλαηφηεηα απνζήθεπζεο ησλ ελεξγεηψλδξαζηεξηνηήησλ ηνπ θαη δηακνηξαζκνχ ζην Γηαδίθηπν κε άιινπο ρξήζηεο (π.ρ. ζε θάπνην ηζηφηνπν), ηε δπλαηφηεηα εθηχπσζεο ησλ νζνλψλ πνπ ζα ζειήζεη ν ρξήζηεο θαη ηελ εχθνιε κεηαθνξά ηνπ ινγηζκηθνχ απφ ηνλ έλα ππνινγηζηή ζηνλ άιιν Αμηνιόγεζε θόζηνπο Δίλαη βαζηθή ε εθηίκεζε ηνπ απαηηνχκελνπ θφζηνπο γηα ηελ πξνκήζεηα ελφο ινγηζκηθνχ, ηδηαίηεξα φηαλ πξφθεηηαη λα γίλεη ρξήζε ηνπ ζε ζρνιηθέο ηάμεηο. Παξάγνληεο πνπ πξέπεη λα ζπλεθηηκεζνχλ γηα ηνλ ππνινγηζκφ ηνπ ζπλνιηθνχ θφζηνπο είλαη: Δγθαηάζηαζε - ρξήζε - ζπληήξεζε - ελδερφκελε αλαβάζκηζε- απνδνηηθφηεηα σο πξνο ην θφζηνο Γηαζέζηκεο εθδφζεηο (π.ρ. ειιεληθή έθδνζε ηνπ πεξηβάιινληνο) δσξεάλ δηαξθήο ππνζηήξημε απφ ηνλ εθδφηε. 3.3 Δπηκέξνπο θξηηήξηα αμηνιόγεζεο πξνγξακκαηηζηηθώλ πεξηβαιιόλησλ γηα αξράξηνπο πσο αλαθέξζεθε ζην 3 ν θεθάιαην αιιά θαη ζηελ εηζαγσγή ηνπ παξφληνο θεθαιαίνπ ηα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα πνπ κειεηψληαη θαη θαηά ζπλέπεηα επηιέγνληαη απφ ηνλ εθπαηδεπηηθφ γηα ηε ρξήζε ηνπο ζηε ζρνιηθή ηάμε, αμηνινγνχληαη κέζα απφ ηελ ειθπζηηθφηεηα θαη ηελ παξψζεζε γηα κάζεζε ραξαθηεξηζηηθψλ ηνπο. Δγθξίλνληαη κέζα απφ ηηο επθαηξίεο αλάπηπμεο ηεο ελεξγεηηθήο ζπκκεηνρήο πνπ πξνζθέξνπλ, ηεο δηεξεπλεηηθήο πξνζέγγηζεο ηεο γλψζεο, ηεο δεκηνπξγηθφηεηαο θαη ηεο ζπλεξγαηηθήο κάζεζεο ησλ εθπαηδεπφκελσλ. Ζ δηακφξθσζε ησλ αμηνινγηθψλ θξηηήξησλ δελ ζα είλαη δηαθνξεηηθή απφ φζα ήδε αλαθέξζεθαλ, θαζψο θαη ηα εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ, είλαη πξσηίζησο εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα. Θα αλαθεξζνχλ ή ζα ηνληζηνχλ θάπνηα θξηηήξηα πνπ πξνβάιινπλ ηε δεκηνπξγηθή πιεπξά ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ θαη δεκηνπξγνχλ λνεηηθέο ππνδνκέο ζηνπο εθπαηδεπφκελνπο ηεο Πξσηνβάζκηαο Δθπαίδεπζεο γηα ηελ ελαζρφιεζή ηνπο κε πην ζχλζεηα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα ζηηο επφκελεο βαζκίδεο εθπαίδεπζεο.

47 Σ ε ι ί δ α Γηεπαθή Οπηηθνύ Πξνγξακκαηηζκνύ Ο Ακεξηθάλνο θηιφζνθνο John Dewey, πεξίπνπ πξηλ απφ έλαλ αηψλα, αλαγλψξηζε ηνλ θξίζηκν θαη θαηαιπηηθφ ξφιν ησλ νπηηθψλ ζπκβφισλ ζηελ εθπαίδεπζε (Smaldino & al., 2010:60). ρεηηθά κε ην ζέκα ηνπ εμεηθνληζκνχ ηνπ πεξηερνκέλνπ ηεο εθπαηδεπηηθήο γλψζεο ν Πιεηφο (2005:346,347) αλαθέξεη πσο «ζεκαληηθέο κεηαβνιέο πνπ ζπληεινύληαη ζην πεξηερόκελν θαη ηελ νξγάλσζε ηεο εθπαηδεπηηθήο γλώζεο, ζπλδένληαη κε ηελ εηθνληζηηθή επηθνηλσλία θαη θνπιηνύξα». ηα Νέα Πξνγξάκκαηα πνπδψλ 14 πξνηείλνληαη δξαζηεξηφηεηεο Οπηηθναθνπζηηθήο Έθθξαζεο γηα ηελ ελζσκάησζή ηνπο ζην αλαιπηηθφ πξφγξακκα καζεκάησλ θαη ζηελ εθπαηδεπηηθή θνηλφηεηα, γίλεηαη ρξήζε ηνπ φξνπ "νπηηθφο αιθαβεηηζκφο", ζηελ πξνζπάζεηα ησλ εθπαηδεπηηθψλ λα βνεζήζνπλ ηνπο καζεηέο ηνπο λα αλαθαιχςνπλ θαη λα κάζνπλ λα ρξεζηκνπνηνχλ ηε γξακκαηηθή θαη ην ζπληαθηηθφ ησλ εηθφλσλ, απνθσδηθνπνηψληαο θαη δεκηνπξγψληαο νπηηθά ζχκβνια. 15 Βαζηθφ θξηηήξην επηινγήο ηνπ θαηάιιεινπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο απφ ηνλ εθπαηδεπηηθφ γηα ηελ εηζαγσγή εθπαηδεπφκελσλ κηθξήο ειηθίαο ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ είλαη ην πεξηβάιινλ λα δηαζέηεη δηεπαθή νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ (visual programming interface). Σα πεξηβάιινληα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ είλαη θαηάιιεια αθφκα θαη γηα παηδηά πνπ δελ έρνπλ θαηαθηήζεη ηε γξαθή (ιφγσ ειηθίαο ή εηδηθψλ αλαγθψλ), ελψ ηα θηλνχκελα ζρέδηα ή ηα παηρλίδηα πνπ θαινχληαη λα θαηαζθεπάζνπλ θάλνπλ πην ειθπζηηθφ ην πεξηβάιινλ εξγαζίαο ηνπο. Ζ αμηνιφγεζε ησλ πεξηβαιιφλησλ πξνγξακκαηηζκνχ πνπ πξνζθέξνπλ δηεπαθή «Οπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ κε πιαθίδηα», «Οπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ ρσξίο πιαθίδηα», «Οπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ κε εηθνλίδηα», γξαθηθά 3D δηαζηάζεσλ θιπ, γίλεηαη ζηε ζπλέρεηα απφ ηνλ εθπαηδεπηηθφ αλάινγα κε ηνπο αληηθεηκεληθνχο ζηφρνπο ηνπ, ηα πξνζδνθψκελα καζεζηαθά απνηειέζκαηα θαη ηελ αλάιπζε ησλ εθπαηδεπφκελσλ Απιόηεηα- Δπθνιία Υξήζεο Σν ζεκαληηθφηεξν ραξαθηεξηζηηθφ νπνηνπδήπνηε εθπαηδεπηηθνχ πεξηβάιινληνο, εηδηθά φηαλ πξφθεηηαη γηα αξράξηνπο ρξήζηεο ή γηα εθπαηδεπφκελνπο κηθξήο ειηθίαο, είλαη ε απιφηεηά ηνπ θαη νη πξνυπνζέζεηο επθνιίαο πινήγεζεο πνπ δεκηνπξγεί. Σν πεξηβάιινλ ζα πξέπεη λα ελζαξξχλεη ην ρξήζηε θαη φρη λα ηνλ απνγνεηεχεη θαη λα ηνπ δεκηνπξγεί αξλεηηθά ζπλαηζζήκαηα θαη έιιεηςε 14 ΤΠ.ΠΓΒΜΘ Φεθηαθφ ρνιείν-νέα Πηινηηθά Πξνγξάκκαηα πνπδψλ (2011). 15 Smaldino, S., Lowther,D., Russel, J. (2010). Γίλεηαη αλαθνξά πσο ν νπηηθφο αιθαβεηηζκφο κπνξεί λα αλαπηπρζεί ζηνπο καζεηέο απφ ηνπο εθπαηδεπηηθνχο, κέζσ πξνζεγγίζεσλ κε ζηξαηεγηθέο εηζόδνπ θαη κε ζηξαηεγηθέο εμόδνπ. 16 Κεθάιαην 2 ν, ΜνληέινAssure (Γηαζθάιηζε)

48 Σ ε ι ί δ α 48 ελδηαθέξνληνο. Έλα πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ πνπ παξέρεη ζηνλ εθπαηδεπφκελν ηελ ηθαλφηεηα ηεο εχθνιεο πξνζαξκνγήο θαη ειέγρνπ (π.ρ. επθνιία ρξήζεο ησλ δηαζέζηκσλ εξγαιείσλ), ηνπ θαιιηεξγεί απηφκαηα ηελ αίζζεζε επάξθεηαο, πνπ ζπληζηά γη απηφλ πεγή θηλήηξσλ (Elliot, S. et. al., 2008:462) γηα αλαδήηεζε πξνθιήζεσλ ζηελ ηάμε ύγρξνλεο εθπαηδεπηηθέο γιώζζεο πξνγξακκαηηζκνύ (Modern Educational Programming Languages) pskills 17 Βαζηθή δπζθνιία πνπ αληηκεησπίδνπλ νη αξράξηνη αιιά θαη νη πξνρσξεκέλνη ρξήζηεο αθφκα θαη ζηα ζχγρξνλα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα, είλαη ε γλψζε ηερληθψλ ιεπηνκεξεηψλ (θπξίσο ζπληαθηηθψλ) ζηε ρξήζε ησλ δηάθνξσλ γισζζψλ πξνγξακκαηηζκνχ. Υαξαθηεξηζηηθφ ησλ λέσλ γισζζψλ πξνγξακκαηηζκνχ πνπ επεξέαζε θαη ηελ αλάπηπμε ζρεδίαζήο ηνπο είλαη ε θπζηθνπνίεζε (Floridi, L., 2008:115), ε πξνζέγγηζε δειαδή ησλ γισζζψλ πξνγξακκαηηζκνχ πξνο ηε θπζηθή γιψζζα ηνπ ρξήζηε, ε ζηαδηαθή απνκάθξπλζή ηνπο απφ ηε γιψζζα ηεο κεραλήο θαη ε γεηηλίαζε πεξηζζφηεξν επνπηηθψλ ζπκβνιηθψλ δηεπαθψλ. ηα εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ, ε εθπαηδεπηηθή γιψζζα πνπ ρξεζηκνπνηείηαη εμαιείθεη ηα ζπληαθηηθά ιάζε, θαζψο νη εθπαηδεπφκελνη δελ αζρνινχληαη κε ην ζπληαθηηθφ ηεο γιψζζαο, αιιά επηθεληξψλνπλ ζηνλ αιγφξηζκν (ρξεζηκνπνηνχληαη γξαθηθά ή εηθνλίδηα γηα ηε ζρεδίαζε αιγνξίζκσλ). ε αξθεηά πεξηβάιινληα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ ε εθπαηδεπηηθή γιψζζα πνπ ρξεζηκνπνηείηαη δνκεί βαζηθέο αξρέο αληηθεηκελνζηξαθνχο (object-oriented) ή νδεγνχκελνπ απφ γεγνλφηα (event-driven) πξνγξακκαηηζκνχ, πνπ ππνζηεξίδνπλ θαη νη δεκνθηιέζηεξεο γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ φπσο νη C++, Visual Basic, Java, JavaScript, Perl, Lisp, Python θιπ. Ζ εμνηθείσζε κε ηηο βαζηθέο αξρέο ζα απνηειέζεη γλσζηηθφ ππφβαζξν γηα ηελ νηθνδφκεζε ηεο λέαο γλψζεο θαη γηα ηελ αλάπηπμε δεμηνηήησλ γηα κειινληηθέο κεηαβάζεηο ζηα πην ζχλζεηα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα. 17 PSkills Programming Skills Development in Secondary Education by means of Modern Educational Programming Languages.Πξφθεηηαη γηα δηεηέο έξγν πνπ ρξεκαηνδνηείηαη απφ ηελ Δπξσπατθή Δπηηξνπή ζην πιαίζην ηνπ Πξνγξάκκαηνο Γηα Βίνπ Μάζεζε κε ζηφρν λα ηεζνχλ νη βάζεηο ηνπ καζήκαηνο ηεο Πιεξνθνξηθήο ζηελ Γεπηεξνβάζκηα Δθπαίδεπζε ζηηο ρψξεο ηεο Δπξψπεο, ππφ ην πξίζκα ηνπ Φεθηαθνχ Αιθαβεηηζκνχ. Γίλεηαη εθηελήο αλαθνξά ηνπ φξνπ "ζχγρξνλεο εθπαηδεπηηθέο γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ" θαη ζηελ αμηνπνίεζή ηνπο κέζα απφ δηδαθηηθά ζελάξηα, ζην πιαίζην ζχγρξνλσλ παηδαγσγηθψλ ζεσξηψλ, γηα ηε δεκηνπξγία ειθπζηηθψλ πεξηβαιιφλησλ κάζεζεο.

49 Σ ε ι ί δ α Τπνζηήξημε θαη βνήζεηα Ο ζρεδηαζκφο ελφο πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο πνπ πξφθεηηαη λα ρξεζηκνπνηεζεί ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία γηα ηελ εθκάζεζε ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ, ζα πξέπεη λα ππνζηεξίδεη βαζηθέο παηδαγσγηθέο αξρέο. Έηζη ε αλαγλσζηκφηεηά ηνπ ζα πξέπεη λα είλαη αλάινγε κε ην επίπεδν ησλ εθπαηδεπφκελσλ. Θα πξέπεη λα θαιιηεξγείηαη ζηνλ ρξήζηε ε ηθαλφηεηα αλάγλσζεο ηνπ θψδηθα ζηε ζπγθεθξηκέλε γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ, γηα λα είλαη εθηθηή θαη ε ηθαλφηεηα ζπγγξαθήο ηνπ θψδηθα. Ζ ζεσξία ηεο αλαθαιππηηθήο κάζεζεο (discovery learning) εζηηάδεη ζηε κάζεζε κέζα απφ ηελ θαηαλφεζε ησλ δνκψλ θαη ηε κειέηε ησλ επηζηεκνληθψλ αξρψλ ελφο γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ (Ράπηεο & Ράπηε, 1999). Γηα ηελ αλάγλσζε θαη ηελ θαηαλφεζε ηνπ θψδηθα ζα πξέπεη λα ππάξρνπλ ζην πεξηβάιινλ δηεπαθήο δηάθνξα ππνζηεξηθηηθά πιηθά: Οδεγίεο Δγρεηξίδηα Κνηλφηεηα (Community) φπνπ ν ρξήζηεο κπνξεί λα παξαθνινπζήζεη εθαξκνγέο άιισλ ρξεζηψλ θαη λα κειεηήζεη ηηο εληνιέο ζηνλ θψδηθα πνπ ρξεζηκνπνηήζεθε (π.ρ. ζε πεξηβάιινληα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ ηε βαζηθή ελέξγεηα θίλεζε (move) ηνπ αληηθεηκέλνπ). Δπίζεο θξίλεηαη απαξαίηεην θξηηήξην αμηνιφγεζεο ελφο εθπαηδεπηηθνχ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο ε χπαξμε ησλ ιεηηνπξγηψλ: Βνήζεηα (help) αλ νη εθπαηδεπφκελνη αληηκεησπίδνπλ δπζθνιίεο Αλαίξεζε (undo) γηα λα κπνξνχλ λα δηνξζψλνπλ ηα ιάζε ηνπο θαηά ηε δηάξθεηα επεμεξγαζίαο ησλ γξαθηθψλ ή ζπγγξαθήο ηνπ θψδηθα Αληηζηνηρία κε ηηο δηδαθηηθέο αλάγθεο Σν πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ ζα πξέπεη λα ελαξκνλίδεηαη κε ηνπο βαζηθνχο θαη επηκέξνπο ζηφρνπο ηνπ Πξνγξάκκαηνο πνπδψλ θαη ν εθπαηδεπηηθφο λα είλαη απφιπηα θαηαξηηζκέλνο γηα ηηο δπλαηφηεηέο ηνπ, γηα λα κπνξεί λα ζέζεη ηα θξηηήξηα αμηνιφγεζήο ηνπ σο πξνο ηελ πνηφηεηα θαη ηελ θαηαιιειφηεηα ηνπ.

50 Σ ε ι ί δ α Οιηζηηθή ζεώξεζε ησλ θξηηεξίσλ αμηνιόγεζεο Ο ζρεδηαζκφο καζεζηαθψλ πεξηβαιιφλησλ πνπ βαζίδνληαη ζηηο ΣΠΔ θαη θαηά ζπλέπεηα ηα θξηηήξηα αμηνιφγεζήο ηνπο κειεηψληαη ζηε βάζε ησλ ζεσξηψλ θαη ησλ κνληέισλ γηα ηε γλψζε θαη ηε κάζεζε. Σα ζχγρξνλα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα απαηηνχλ ηε ζπλχπαξμε παηδαγσγηθψλ θαη ηερλνινγηθψλ ζηφρσλ ζηηο αξρέο ζρεδίαζεο ηνπο, ηελ άκεζε ζχλδεζε ζεσξίαο θαη πξάμεο θαηά ηελ αλάπηπμή ηνπο θαη ηελ ελεξγφ ζπκκεηνρή ησλ εθπαηδεπηηθψλ ζε φιεο ηηο θάζεηο αμηνιφγεζεο ηνπο. Γηα ηελ αμηνιφγεζε ελφο εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ, είηε πξφθεηηαη γηα δηακνξθσηηθή (formative) πνπ πξαγκαηνπνηείηαη θαηά ηελ εμέιημε ηνπ ζρεδηαζκνχ θαη ηεο αλάπηπμήο ηνπ, είηε γηα ζπλνιηθή ή ηειηθή (summative), απαηηείηαη κηα ζπλνιηθή θαη νιηζηηθή ζεψξεζε (Μαθξάθεο, 2000). Απαηηνχληαη βαζηθά θξηηήξηα γηα ηελ αμηνιφγεζε ησλ παξαπάλσ αληηθεηκέλσλ αιιά θαη ζεκαληηθνί παξάκεηξνη πνπ ζπλδένπλ ηα εθπαηδεπηηθά/παηδαγσγηθά ραξαθηεξηζηηθά θαη ηα ηερλνινγηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ θάζε εθπαηδεπηηθνχ πεξηβάιινληνο κε κηα ακθίδξνκε ζρέζε. Απαηηείηαη ε ζπλερήο θξίζε ηεο απνηειεζκαηηθφηεηαο ηνπ ζηελ πξάμε, ε αλαπξνζαξκνγή ή ε θαηαμίσζή ηνπ κε παξακέηξνπο θαη θξηηήξηα πνπ αλαδχνληαη κέζα απφ ηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία. Ο ζρεδηαζκφο θαη ε αλάπηπμε ελφο εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ ζα πξέπεη λα εληάζζεηαη ζε έλα πιαίζην πςειψλ καζεζηαθψλ ζηφρσλ θαη λα είλαη πξντφλ δηεπηζηεκνληθήο ζπλεξγαζίαο θνξέσλ, γηαηί «ε αμία ελόο εθπαηδεπηηθνύ ινγηζκηθνύ δελ είλαη δήηεκα κόλνλ ηερλνινγηθό, αιιά εθπαηδεπηηθό, παηδαγσγηθό θαη, ζε ηειεπηαία αλάιπζε, πνιηηηθό» (Ράπηεο, Α., 2007:255)

51 Σ ε ι ί δ α 51 ΜΔΡΟ ΓΔΤΣΔΡΟ Παξνπζίαζε ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο θαη πεξηγξαθή ησλ απνηειεζκάησλ ηεο πηινηηθήο εθαξκνγήο ηνπ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία

52 Σ ε ι ί δ α 52 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4 ν : Παξνπζίαζε ηνπ πεξηβάιινληνο Kodu θαη ζύγθξηζή ηνπ κε ζπλαθή πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα 4.1 Δηζαγσγή Σν πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ Kνdu είλαη έλα εξγαιείν νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ πνπ ζρεδηάζηεθε γηα ηελ παξαγσγή ηξηζδηάζηαησλ εηθνληθψλ θφζκσλ θαη παηρληδηψλ. Ζ επρξεζηία ηνπ θαη ην ειθπζηηθφ πεξηβάιινλ δηεπαθήο αλαδεηθλχνπλ ην βαζηθφ ζηφρν ζρεδηαζκνχ ηνπ, ηελ εηζαγσγή ζηε θηινζνθία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ κε έλα επράξηζην θαη δηαζθεδαζηηθφ ηξφπν θαη ηελ εμνηθείσζε ησλ εθπαηδεπφκελσλ κε ηηο βαζηθέο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο. Έρεη αλαπηπρζεί απφ ηελ εηαηξεία Microsoft, δηαηίζεηαη δσξεάλ θαη νη παξαγφκελεο ςεθηαθέο εθαξκνγέο - παηρλίδηα κπνξνχλ λα εθηειεζηνχλ ζε πιαηθφξκα Xbox 360 θαη ζε ππνινγηζηή. ηηο ελφηεηεο πνπ αθνινπζνχλ γίλεηαη παξνπζίαζε ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο, ησλ εξγαιείσλ θαη ησλ δπλαηνηήησλ πνπ δηαζέηεη. Παξάιιεια, ρξεζηκνπνηψληαο ηελ ηειεπηαία έθδνζή ηνπ παξνπζηάδεηαη ν επεμεξγαζηήο εληνιψλ ηεο πιαηθφξκαο θαη ελδεηθηηθά παξαδείγκαηα πξνγξακκαηηζκνχ. ην ηέινο, επηδηψθεηαη λα γίλεη κηα ζχγθξηζε κε άιια πεξηβάιινληα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ αληρλεχνληαο νκνηφηεηεο θαη δηαθνξέο κεηαμχ ηνπο. 4.2 Δθθίλεζε ηεο πιαηθόξκαο KODU - Αξρηθέο ξπζκίζεηο Σν πεξηβάιινλ πνπ παξέρεη ην KODU γηα ηελ θαηαζθεπή εθαξκνγψλ είλαη ζρεδηαζκέλν ψζηε λα επηηξέπεη αληηθεηκελνζηξαθή πξνγξακκαηηζκφ αιιά θαη πξνγξακκαηηζκφ βαζηζκέλν ζε γεγνλφηα. Γηα λα επηηεπρζεί απηφ ην ζπγθεθξηκέλν πεξηβάιινλ πεξηιακβάλεη ζεκαληηθφ αξηζκφ εληνιψλ αιιά θαη κεηαβιεηψλ, ε ρξήζε ησλ νπνίσλ γίλεηαη κε νπηηθφ ηξφπν (νπηηθφο πξνγξακκαηηζκφο - visual programming). Σαπηφρξνλα γηα ηε βειηίσζε ηνπ θφζκνπ πνπ δεκηνπξγεί ν ρξήζηεο παξέρεηαη ε δπλαηφηεηα παξέκβαζεο ζην πιήζνπο ησλ ραξαθηεξηζηηθψλ ηνπ θφζκνπ απηνχ, κέζσ κηαο θεληξηθήο επηινγήο Ρπζκίζεσλ (settings). Δπηπιένλ δίλεηαη ε δπλαηφηεηα γηα ξπζκίζεηο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηηο ηερληθέο δπλαηφηεηεο ηνπ ππνινγηζηή θαη ζηνρεχνπλ ζηελ θαιχηεξε απφδνζε ηνπ πιαηθφξκαο αλάινγα κε ηηο δπλαηφηεηεο ηνπ ζπζηήκαηνο ζην νπνίν έρεη εγθαηαζηαζεί.

53 Σ ε ι ί δ α 53 Δηθόλα 1: Ρπζκίζεηο πζηήκαηνο Γηα ηελ εθθίλεζε ηεο πιαηθφξκαο ηνπ KODU επηιέγνπκε ην αληίζηνηρν εηθνλίδην απφ ηελ επηθάλεηα εξγαζίαο. Δηθόλα 2: πληόκεπζε ζηελ επηθάλεηα εξγαζίαο Κεληξηθό κελνύ Καηά ηελ έλαξμε ηνπ πξνγξάκκαηνο εκθαλίδεηαη ην Κεληξηθφ Μελνχ. ε απηφ πεξηιακβάλνληαη νη εμήο επηινγέο: Α. RESUME, ε νπνία δίλεη ηε δπλαηφηεηα λα αλνίμνπκε ηελ ηειεπηαία εθαξκνγή ζηελ νπνία βξηζθφκαζηαλ Β. LOAD WORLD, γηα λα θνξηψζνπκε έλαλ θφζκν είηε απφ ηνπο έηνηκνπο είηε δεκηνπξγψληαο έλαλ απφ ηελ αξρή, Γ. COMMUNITY, γηα λα ζπλδεζνχκε δηαδηθηπαθά κε ηελ θνηλφηεηα ηνπ KODU ψζηε λα θνξηψζνπκε έηνηκεο εθαξκνγέο άιισλ ρξεζηψλ ή λα κνηξαζηνχκε ηηο δηθέο καο, Γ. OPTIONS, κε επηινγέο ξπζκίζεσλ ηνπ θφζκνπ, Δ. HELP (βνήζεηα) θαη Σ. QUIT KODU (Έμνδνο)

54 Σ ε ι ί δ α 54 Δηθόλα 3: Αξρηθό κελνύ Γεκηνπξγία θόζκνπ Γηαιέγνληαο ινηπφλ ηε ζρεηηθή επηινγή Load World εκθαλίδεηαη ην επφκελν παξάζπξν (βι. Δηθφλα:4) θαη ζηε ζπλέρεηα έλαο θαηλνχξγηνο θφζκνο ηεο κνξθήο πνπ θαίλεηαη ζηελ εηθφλα 5. Δηθόλα 4: "Δπηινγέο Load World" Δηθόλα 5: Έλαο θαηλνύξηνο θόζκνο

55 Σ ε ι ί δ α Παιέηα εξγαιείσλ Παξαηεξνχκε πψο ζην θάησ κέξνο ηεο εηθφλαο 5 εκθαλίδεηαη κηα παιέηα επηινγψλ (Tool Palette), ηα εξγαιεία ηεο νπνία καο επηηξέπνπλ λα «δξάζνπκε» κέζα ζην πεξηβάιινλ ηνπ KODU. Αο επηδηψμνπκε λα παξνπζηάζνπκε ην πεξηβάιινλ κε ηε δεκηνπξγία κηα εθαξκνγήο ζηελ νπνία ν ρξήζηεο «εμεξεπλά» ηελ επηθάλεηα ηνπ πιαλήηε Άξε, ρξεζηκνπνηψληαο ηηο δπλαηφηεηεο ηεο ηειεπηαίαο έθδνζεο ηνπ KODU Δξγαιείν: Βνύξηζα εδάθνπο Υξεζηκνπνηψληαο ην εξγαιείν Βνχξηζα Δδάθνπο (Ground Brush) έρνπκε ηε δπλαηφηεηα λα πξνζζέζνπκε έδαθνο ζην ηεξέλ πνπ ππάξρεη ήδε. Γηα λα ην πεηχρνπκε απηφ κπνξνχκε λα ρξεζηκνπνηήζνπκε ηηο δχν επηινγέο πνπ δηαζέηεη ε Βνχξηζα Δδάθνπο, ηελ Δπηινγή Τιηθνχ (αξηζηεξά) θαη ηελ Δπηινγή ρήκα Βνχξηζαο (δεμηά). Δπηιέγνπκε ινηπφλ ην πιηθφ 16 πνπ κνηάδεη λα ηαηξηάδεη γηα κηα βξαρψδε επηθάλεηα φπσο απηή ηνπ Άξε. ηε ζπλέρεηα κε ην εξγαιείν ηνπ ζρήκαηνο (θπθιηθφ ή ηεηξάγσλν) ηεο βνχξηζαο επηιέγνπκε ην ζρήκα ελψ κε ηα βειάθηα ζην πιεθηξνιφγην κπνξνχκε λα κεηαβάιινπκε θαη ην κέγεζφο ηεο. Με ην αξηζηεξφ πιήθηξν ηνπ πνληηθηνχ κπνξνχκε λα εθαξκφζνπκε ην πιηθφ θαη λα θηηάμνπκε ηελ επηθάλεηα πνπ ζέινπκε, ελψ κε ην δεμί πιήθηξν κπνξνχκε λα αθαηξέζνπκε πιηθφ. Δηθόλα 6: Δπηινγή Τιηθνύ 18 KODU (Mars Edition), εκεξνκελία έθδνζεο 5/08/2012.

56 Σ ε ι ί δ α 56 Δηθόλα 7: Γηακόξθσζε ηεξέλ Δξγαιείν: Γεκηνπξγία Λόθσλ θαη Κνηιάδσλ Ζ επηθάλεηα ηνπ Άξε δελ είλαη επίπεδε αιιά έρεη βνπλά θαη ραξάδξεο. Σν KODU δίλεη ηε δπλαηφηεηα λα ζρεκαηίζνπκε κηα ηέηνηα κνξθνινγία εδάθνπο κε ην εξγαιείν Γεκηνπξγία Λφθσλ θαη Κνηιάδσλ πνπ βξίζθεηαη αθξηβψο δεμηά. Ζ ιεηηνπξγία ηνπ είλαη φκνηα κε ηε Βνχξηζα Δδάθνπο. Έηζη επηιέγνληαο γηα παξάδεηγκα έλα θπθιηθφ ζρήκα θαη θαηάιιειν κέγεζνο κπνξνχκε λα δεκηνπξγήζνπκε έλα ιφθν ρξεζηκνπνηψληαο ην αξηζηεξφ πιήθηξν ηνπ πνληηθηνχ, φπσο θαίλεηαη ζηε ζπλέρεηα.

57 Σ ε ι ί δ α 57 Δηθόλα 8: Γεκηνπξγία Λόθσλ Δξγαιείν: Μεηαθίλεζε Κάκεξαο ηνλ θφζκν πνπ αξρίζακε λα θαηαζθεπάδνπκε, αιιά θαη ζε θάζε θφζκν ηνπ KODU είλαη ζε πνιιέο πεξηπηψζεηο ρξήζηκν λα βιέπνπκε δηάθνξεο ιεπηνκέξεηεο απφ πνιιέο νπηηθέο γσλίεο. ηελ παιέηα εξγαιείσλ ππάξρεη ε δπλαηφηεηα απηήο ηεο κεηαθίλεζεο κέζσ ηεο επηινγήο Μεηαθίλεζε Κάκεξαο (Move Camera- 3 ε επηινγή). Δπηιέγνληάο ηε έρνπκε ηε δπλαηφηεηα λα ρξεζηκνπνηήζνπκε ην πνληίθη, ψζηε λα βιέπνπκε ηνλ θφζκν απφ δηαθνξεηηθέο πιεπξέο. Έηζη ην αξηζηεξφ πιήθηξν ηνπ πνληηθηνχ επηηξέπεη κηα παξάιιειε κε ην ηεξέλ κεηαθίλεζε, ελψ ην δεμί πιήθηξν επηηξέπεη ηε κεηαθίλεζε πξνο δχν θαηεπζχλζεηο, δεμηά-αξηζηεξά θαη ζηε δηεχζπλζε ηνπ θαηαθφξπθνπ άμνλα. Ζ ξνδέια ηνπ πνληηθηνχ ζε θάζε πεξίπησζε επηηξέπεη ηελ επηινγή zoom in- zoom out.

58 Σ ε ι ί δ α 58 Δηθόλεο 9, 10: Γηαθνξεηηθέο όςεηο ηνπ νξεηλνύ όγθνπ Δξγαιείν: Λείαλζε Δδάθνπο Κνηηάδνληαο ην βνπλφ απφ δηαθνξεηηθέο γσλίεο παξαηεξνχκε πψο ζε πνιιά ζεκεία ηνπ είλαη ηδηαίηεξα ηεηξαγσληζκέλν, γεγνλφο δελ αληαπνθξίλεηαη ζηε ζπλεζηζκέλε εηθφλα ελφο βνπλνχ ην νπνίν έρεη θακπχιεο. Ζ παιέηα εξγαιείσλ δηαζέηεη κηα επηινγή γηα λα βειηηψζνπκε ηελ εηθφλα ηνπ βνπλνχ ιεηαίλνληαο ηελ επηθάλεηά ηνπ. Σν εξγαιείν απηφ νλνκάδεηαη Λείαλζε Δδάθνπο (Flatten) θαη βξίζθεηαη ζηα δεμηά απφ ην εξγαιείν Γεκηνπξγίαο Λφθσλ θαη Κνηιάδσλ. Με απηφ θαη αθνχ επηιέμνπκε ην ζρήκα ηεο βνχξηζαο (ηεηξάγσλν ή θπθιηθφ) κπνξνχκε λα ιεηάλνπκε επηιεγκέλεο επηθάλεηεο κε ηε ρξήζε ηνπ αξηζηεξνχ πιήθηξνπ ηνπ πνληηθηνχ. Αληίζηνηρα κε ην δεμί πιήθηξν κηα αλπςσκέλε επηθάλεηα κπνξεί λα γίλεη επίπεδε.

59 Σ ε ι ί δ α 59 Δηθόλα 11: Απνηέιεζκα Λείαλζεο Δξγαιείν: θιήξπλζε Δπηθάλεηαο Σν επφκελν εξγαιείν ζηελ Παιέηα, είλαη ε θιήξπλζε Δπηθάλεηαο ε νπνία ιεηηνπξγεί κε εληειψο φκνην ηξφπν κε ηε Λείαλζε Δδάθνπο, γηα λα δεκηνπξγήζεη φκσο απφηνκεο «αθαλζψδεηο» επηθάλεηεο. Αθνχ επηιέμνπκε ην Δξγαιείν, ην ζρήκα ηεο βνχξηζαο πνπ επηζπκνχκε θαζψο θαη ην κέγεζφο ηεο, κε ην αξηζηεξφ πιήθηξν έρνπκε ηε δπλαηφηεηα λα πςψζνπκε κηα επηθάλεηα ζαλ απηή πνπ θαίλεηαη ζηελ παξαθάησ εηθφλα. Δηθόλα 12: Υξήζε εξγαιείνπ «θιήξπλζε Δπηθάλεηαο» Με ην δεμί πιήθηξν ηνπ πνληηθηνχ κπνξνχκε λα αλαζεθψζνπκε ην έδαθνο γχξσ απφ απηή ηελ απφηνκε επηθάλεηα, δεκηνπξγψληαο έλαλ αθφκα νξεηλφ φγθν.

60 Σ ε ι ί δ α 60 Δηθόλα 13: Λείαλζε κε ην εξγαιείν «θιήξπλζεο Δπηθάλεηαο» Δξγαιείν Νεξνύ Σν επφκελν εξγαιείν είλαη ην Δξγαιείν Νεξνχ ην νπνίν δίλεη ηε δπλαηφηεηα λα επηιέμνπκε είδνο λεξνχ θαη λα γεκίζνπκε κε απηφ ηηο θνίηεο ησλ πνηακψλ ή ηηο ιίκλεο πνπ έρνπκε ζρεδηάζεη. ηνλ πιαλήηε Άξε δελ ππάξρεη λεξφ σζηφζν γηα ηηο αλάγθεο ηεο πεξηγξαθήο καο αο δεκηνπξγήζνπκε κηα θνίηε αλάκεζα ζηα δχν βνπλά. Γηα λα γίλεη απηφ ζα αμηνπνηήζνπκε ηε Βνχξηζα Δδάθνπο ψζηε λα ζρεδηάζνπκε ηελ θνίηε απηή. Δπηιέγνπκε έλα άιιν πιηθφ πνπ ζα ηαίξηαδε ζηελ επηθάλεηα ηνπ πιαλήηε, γηα παξάδεηγκα ην πιηθφ 18. ηε ζπλέρεηα εθφζνλ πξφθεηηαη γηα πνηάκη δελ επηιέγνπκε απιά ην ηεηξάγσλν ή θπθιηθφ ζρήκα αιιά ηε ηξνγγπιή Βνχξηζα Γξακκήο (Linear Hard Round Brush). Αθνχ δηακνξθψζνπκε ην επηζπκεηφ κέγεζνο ρξεζηκνπνηνχκε ηε Βνχξηζα Γξακκήο ζρεδηάδνληαο επζείεο επηιέγνληαο ηα αξρηθά θαη ηειηθά ζεκεία ηνπο. Έηζη δεκηνπξγνχκε έλα δηάδξνκν κε ην λέν πιηθφ φπσο θαίλεηαη ζηελ επφκελε εηθφλα.

61 Σ ε ι ί δ α 61 Δηθόλα 14: Δπηινγή δεύηεξνπ πιηθνύ Ο δηάδξνκνο φκσο απηφο είλαη ζην ίδην επίπεδν κε ην έδαθνο πνπ θηηάμακε κε ην πιηθφ 17. Ζ θνίηε ηνπ πνηακνχ φκσο πξέπεη θπζηθά λα βξίζθεηαη πην ρακειά. Γηα λα ην πεηχρνπκε απηφ, επηιέγνπκε ην εξγαιείν Γεκηνπξγίαο Λφθσλ θαη Κνηιάδσλ, ζηελ ζπλέρεηα ηελ επηινγή Μαγηθή Βνχξηζα (Magic Brush), ε νπνία δίλεη ηε δπλαηφηεηα λα επέκβνπκε ζε κηα νιφθιεξε επηθάλεηα θαηαζθεπαζκέλε κε ην ίδην πιηθφ. Δηθόλα 15: Δπηινγή επηθάλεηαο πξνο αλύςσζε

62 Σ ε ι ί δ α 62 Με ην αξηζηεξφ πιήθηξν ηνπ πνληηθηνχ αλαζεθψλνπκε ηηο δχν επηθάλεηεο ηνπ πιηθνχ 17 ζρεκαηίδνληαο ηελ θνίηε ελφο πνηακνχ, φπσο θαίλεηαη ζηε ζπλέρεηα. Δηθόλα 16: Γεκηνπξγία Κνίηεο Αο επηζηξέςνπκε ινηπφλ ζην Δξγαιείν ηνπ Νεξνχ. Σν εξγαιείν απηφ έρεη πνιιέο επηινγέο πγξψλ. Αθνχ δηαιέμνπκε απηφ πνπ καο ηαηξηάδεη (ζηελ πξνθεηκέλε πεξίπησζε ηνπ πιηθφ λνχκεξν 7 πνπ κνηάδεη κε ιάβα), ηελ ηνπνζεηνχκε ζηελ θνίηε ρξεζηκνπνηψληαο ην δεμί πιήθηξν ηνπ πνληηθηνχ. Με ην ίδην πιήθηξν κπνξνχκε λα αλεβάζνπκε ηε ζηάζκε ηνπ πγξνχ ζην επηζπκεηφ χςνο. Ζ ηνπνζέηεζε ηνπ πγξνχ, αθνινπζεί ηε κνξθνινγία ηνπ εδάθνπο, πνπ ζεκαίλεη πσο αλ αλεβάζνπκε πνιχ ηε ζηάζκε ηνπ ζα πιεκκπξίζεη ν θφζκνο. ε απηή ηελ πεξίπησζε, γηα λα θαηέβεη ε ζηάζκε ρξεζηκνπνηνχκε ην δεμί πιήθηξν. Δηθόλα 17: Έλα «πνηάκη ιάβαο»

63 Σ ε ι ί δ α Δξγαιείν: Γεκηνπξγία Μνλνπαηηώλ ηελ Παιέηα Δξγαιείσλ παξέρεηαη θαη ε δπλαηφηαηα δεκηνπξγίαο κνλνπαηηψλ (Path Toνl 5 ν απφ δεμηά). Με ην εξγαιείν απηφ κπνξνχκε λα πξνζζέζνπκε θαη λα αθαηξέζνπκε απφ ηνλ θφζκν κνλνπάηηα αιιά θαη γέθπξεο θαη λα ηνπνζεηήζνπκε αληηθείκελα λα θηλνχληαη πάλσ ζε απηά 19. Αο πξνζζέζνπκε κηα γέθπξα πάλσ απφ ην «πνηάκη ιάβαο». Δηθόλα 18: Μηα γέθπξα ζηελ επηθάλεηα ηνπ Άξε Δξγαιείν Ρπζκίζεσλ Πξηλ πεξάζνπκε ζηελ ηνπνζέηεζε ησλ αληηθεηκέλσλ ζηνλ θφζκν ζα ήηαλ ρξήζηκν λα εμεξεπλήζνπκε θαη ηηο επηινγέο πνπ καο δίλεη ην ηειεπηαίν εξγαιείν ηεο παιέηαο γηα ηελ Αιιαγή ησλ Ρπζκίζεσλ ηνπ Κφζκνπ (Change Word Settings). ηε ιίζηα πνπ αλνίγεη ππάξρνπλ πάξα πνιιέο επηινγέο πνπ ζρεηίδνληαη κε δεπηεξεχνληα ζηνηρεία ηνπ θφζκνπ φπσο ε ζέζε ηεο θάκεξαο, ην εχξνο ησλ ήρσλ ή ην πφζν καθξηά ζα πάλε νη πχξαπινη πνπ ζα εθηνμεχνληαη ζην θφζκν. Άιιεο επηινγέο είλαη ην ρξψκα ηνπ νπξαλνχ, ν θσηηζκφο (αλ είλαη κέξα ή λχρηα), ε ππμίδα πνπ δείρλεη ην βνξξά, ν κεηξεηήο πνπ δείρλεη ηε ρξήζε ησλ πφξσλ ηνπ πξνγξάκκαηνο, ην χςνο θαη ε δχλακε ησλ θπκαηηζκψλ ηνπ λεξνχ, ε δχλακε ηνπ αλέκνπ θαη ν ηξφπνο έλαξμεο ηεο εθαξκνγήο πνπ ζρεδηάδνπκε. Αο επηιέμνπκε έλα ρξψκα νπξαλνχ θαηάιιειν γηα ηνλ πιαλήηε Άξε (Sky: 7)θαζψο θαη ην αληίζηνηρν θσηηζκφ (Lighting: Mars). 19 Ζ ζρεηηθή δπλαηφηεηα ζα παξνπζηαζηεί ζηε ζπλέρεηα.

64 Σ ε ι ί δ α 64 Δηθόλα 19: Δπηινγέο Οπξαλνύ θαη Φσηηζκνύ 4.4 Πξνζζήθε Αληηθεηκέλσλ ζηνλ θόζκν Έλαο θφζκνο φκσο ρσξίο αληηθείκελα δελ θαίλεηαη λα παξνπζηάδεη ηδηαίηεξν ελδηαθέξνλ. Γηα λα ηνπνζεηήζνπκε αληηθείκελα ρξεζηκνπνηνχκε ην αληίζηνηρν Δξγαιείν Αληηθεηκέλσλ (Οbject Tool - 4 ν ζηελ παιέηα). Δπηιέγνληάο ην θαη παηψληαο ζε νπνηνδήπνηε ζεκείν ηνπ ηεξέλ εκθαλίδεηαη κηα πίηα κε φιεο ηηο θαηεγνξίεο ησλ αληηθεηκέλσλ πνπ δηαζέηεη ε πιαηθφξκα. Δηθόλα 20: Αξρηθή πίηα εηζαγσγήο αληηθεηκέλσλ

65 Σ ε ι ί δ α 65 Παξαηεξνχκε πσο ζηελ έθδνζε απηή εθηφο απφ ην ζχλνιν ησλ αληηθεηκέλσλ πνπ δηέζεηαλ νη πξνεγνχκελεο εθδφζεηο, ππάξρεη θαη ην εμεξεπλεηηθφ ξνκπφη 20 (rover) θαζψο θαη κηα εκπινπηηζκέλε θαηεγνξία επηινγψλ γηα πέηξεο. Ζ ιίζηα απηή αλνίγεη φηαλ επηιέμνπκε κε ην πνληίθη ηελ πέηξα ηεο αξρηθήο πίηαο. Δηθόλα 21: Δπηινγέο πέηξαο Γηα λα ηνπνζεηήζνπκε ην αληηθείκελν πνπ επηζπκνχκε ην επηιέγνπκε απφ ηελ πίηα. Αο επηιέμνπκε ην εμεξεπλεηηθφ ξνκπφη. Αο ηνπνζεηήζνπκε επίζεο ζηελ επηθάλεηα ηνπ πιαλήηε πέηξεο θαζψο θαη ην δηαζηεκφπινην (jet) πνπ έθεξε ην εμεξεπλεηηθφ ξνκπφη ζηνλ Άξε. Δηθόλα 22: Σν εμεξεπλεηηθό ξνκπόη (rover) 20 Σν εμεξεπλεηηθφ ξνκπφη ζπκίδεη έληνλα ηνλ Johnny Five θεληξηθφ ήξα ηεο ηαηλίαο Short Circuit, ηνπ 1986! Βι.

66 Σ ε ι ί δ α Δπηινγέο ραξαθηεξηζηηθώλ ησλ αληηθεηκέλσλ Σν KODU καο δίλεη ηε δπλαηφηεηα λα αιιάμνπκε ην κέγεζνο ησλ αληηθεηκέλσλ, ην ρξψκα, ην χςνο, λα ηα πεξηζηξέςνπκε, αιιά θαη λα ηα απνθφςνπκε ή αληηγξάςνπκε πνιχ εχθνια απφ ηε ιίζηα πνπ αλνίγεη φηαλ έρνληαο επηιεγκέλν ην Δξγαιείν Πξνζζήθεο Αληηθεηκέλσλ επηιέμνπκε ην αληηθείκελν πνπ καο ελδηαθέξεη κε ην δεμί πιήθηξν ηνπ πνληηθηνχ. Γηα παξάδεηγκα, αο αιιάμνπκε ην ρξψκα θαη ην κέγεζνο ηνπ δηαζηεκφπινηνπ (βι. Δηθφλα:23). Δηθόλα 23: Αιιάδνληαο ρξώκα ζην δηαζηεκόπινην 4.5 Πξνγξακκαηηζηηθό Πεξηβάιινλ Ο Δπεμεξγαζηήο Δληνιώλ Μέζσ ηεο ίδηαο ιίζηαο, επηιέγνληαο Program, κπνξνχκε λα κπνχκε θαη ζηνλ επεμεξγαζηή εληνιψλ (editor) ηεο πιαηθφξκαο, ψζηε λα πξνγξακκαηίζνπκε ηα αληηθείκελα λα έρνπλ ζπγθεθξηκέλεο ζπκπεξηθνξέο, φηαλ ζπκβαίλνπλ ζπγθεθξηκέλα γεγνλφηα. Σν KODU δειαδή αθνινπζεί ηηο αξρέο ηνπ αληηθεηκελνζηξαθνχο- γεγνλνζηξαθνχο πξνγξακκαηηζκνχ. Ο επεμεξγαζηήο εληνιψλ έρεη ηελ κνξθή πνπ παξνπζηάδεηαη ζηελ εηθφλα πνπ αθνινπζεί.

67 Σ ε ι ί δ α 67 Δηθόλα 24: Ο Δπεμεξγαζηήο εληνιώλ (editor) ηνπ KODU Παξαηεξνχκε πψο ε θάζε γξακκή είλαη ζρεδηαζκέλε λα απνδίδεη ηελ ζπλζήθε πνπ επηζπκνχκε λα νξίζνπκε αθνινπζψληαο ηελ πξνγξακκαηηζηηθή ινγηθή : ΟΣΑΝ (ζπκβεί έλα γεγνλφο), ηφηε ΚΑΝΔ (κηα ελέξγεηα) ή ζρεκαηηθά: Δηθόλα 25: Αλαπαξάζηαζε νξηζκνύ κηα ζπκπεξηθνξάο Σα Αηζζεηήξηα θαη νη Δλέξγεηεο ησλ Αληηθεηκέλσλ Γηα λα κπνξέζεη φκσο έλα αληηθείκελν λα αληηιεθζεί έλα γεγνλφο, ψζηε ζπλαθφινπζα λα εθηειέζεη θαη θάπνηα ελέξγεηα πξέπεη λα δηαζέηεη θάπνηα αηζζεηήξηα. Αθξηβψο φπσο έλαο άλζξσπνο δηαζέηεη ηηο αηζζήζεηο ψζηε λα αληηιακβάλεηαη ην πεξηβάιινλ ηνπ έηζη θαη ηα αληηθείκελα ηνπ KODU δηαζέηνπλ ζπγθεθξηκέλα αηζζεηήξηα. Σα αηζζεηήξηα απηά είλαη ηα εμήο: α. Ο αηζζεηήξαο Βιέπσ (See) β. Ο αηζζεηήξαο Αθνύσ (Hear) γ. Ο αηζζεηήξαο Πέθησ Πάλσ( Bump) δ. Ο αηζζεηήξαο Πεηπραίλσ(Shot Hit) ε. Ο αηζζεηήξαο Έρσ ( Got) 21 Παλαιογεωργίου, Γ., Δημιουργώ παιχνίδια ςτο Microsoft Kodu. Βόλοσ: Πανεπιςτήμιο Θεςςαλίασ, ς:80. [Διαθζςιμο on Line: Ημερομηνία τελευταίασ προςπζλαςη ςτισ ].

68 Σ ε ι ί δ α 68 ζη. Ο αηζζεηήξαο Κνπβαιηέκαη (Held By) Δηθόλεο 26, 27: Δπηινγέο αηζζεηήξσλ Δίλαη φκσο ρξήζηκν πνιιέο θνξέο λα αιιειεπηδξά κε ηνλ θφζκν θαη ηα αληηθείκελα ν ίδηνο ν ρξήζηεο. Οη δπλαηφηεηεο πνπ παξέρνληαη ζην KODU, γηα λα ηθαλνπνηεζεί ε αλάγθε απηή είλαη κέζσ ηνπ πιεθηξνινγίνπ θαη ηνπ πνληηθηνχ, γηα ηελ πεξίπησζε ηνπ ππνινγηζηή θαη ηνπ ρεηξηζηεξίνπ (gamepad) γηα ηελ πεξίπησζε ηνπ Xbox. Αο πξνγξακκαηίζνπκε ινηπφλ ηνλ ήξσά καο λα θηλείηαη ψζηε λα εμεξεπλήζεη ηνλ θφζκν γχξσ ηνπ. Δπηιέγνπκε λα θηλνχκε ην εμεξεπλεηηθφ ξνκπφη κε ηε ρξήζε ηνπ πιεθηξνινγίνπ. Με ηνλ ίδην ηξφπν κπνξνχκε λα ηνπ δψζνπκε ηε δπλαηφηεηα λα πεδάεη, γηα παξάδεηγκα κε ηε ρξήζε ηνπ πιήθηξνπ space. Τπάξρεη αθφκα ε δπλαηφηεηα λα πξνζζέζνπκε θαη ηελ εληνιή turn κε ηε ρξήζε θάπνηνπ άιινπ πιήθηξνπ, ζηελ πξνθεηκέλε πεξίπησζε ηα πιήθηξα LeftAlt γηα λα ζηξίβεη αξηζηεξά θαη RightAlt γηα λα ζηξίβεη δεμηά 22. Δηθόλα 28: Πξνγξακκαηηζκόο θίλεζεο ηνπ εμεξεπλεηηθνύ ξνκπόη 22 Μεηά ηελ εληνιή πνπ αθνινπζεί ην Do είλαη δπλαηφ λα πξνζδηνξίζνπκε πεξαηηέξσ ηα ραξαθηεξηζηηθά πνπ θαζνξίδνπλ ην πψο ζα εθηειεζηεί ε ελέξγεηα. Π.ρ. Turn ->Right, Move->slowly, Jump-> low.

69 Σ ε ι ί δ α 69 Αο πξνγξακκαηίζνπκε ην ξνκπφη λα παίξλεη κηα πέηξα γηα λα ηε κεηαθέξεη ζην δηαζηεκφπινην. Γηα λα ην πεηχρνπκε απηφ πξέπεη λα ρξεζηκνπνηήζνπκε ηνλ αηζζεηήξα Bump. Γξάθνπκε ηηο εληνιέο: WHEN bump (rock) DO grab (it) & WHEN bump (jet ) DO give 23. Με ηελ πξψηε εληνιή ΟΣΑΝ ην εμεξεπλεηηθφ ξνκπφη αθνπκπά ζε κηα πέηξα ΣΟΣΔ ηελ παίξλεη, ελψ κε ηε δεχηεξε εληνιή ΟΣΑΝ ην εμεξεπλεηηθφ ξνκπφη αθνπκπά ζην δηαζηεκφπινην ΣΟΣΔ ηε δίλεη. Δηθόλα 29: Πξνγξακκαηίδνληαο ην ξνκπόη λα κεηαθέξεη κηα πέηξα Οη αηζζεηήξεο Βιέπσ (See) θαη Αθνχσ (Hear) νξίδνληαη κε παξφκνην ηξφπν. Αο δψζνπκε έλα παξάδεηγκα. Πξνζζέηνπκε ηνλ αξεηαλφ KODU ζηνλ θφζκν καο. Αο ηνλ πξνγξακκαηίζνπκε φζν βιέπεη ην δηαζηεκφπινην λα εθθξάδεη ηε ιχπε ηνπ γηα ηνπο αλεπηζχκεηνπο επηζθέπηεο. 23 ηε ζπλέρεηα ηνπ θεηκέλνπ νη εληνιέο ζα πεξηγξάθνληαη ζηα ειιεληθά.

70 Σ ε ι ί δ α 70 Δηθόλα 30: Ο KODU εθθξάδεηαη Δηθόλα 31: Ο αηζζεηήξαο «ΒΛΕΠΩ»(SEE) Αο δψζνπκε έλα ηειεπηαίν παξάδεηγκα γηα ηα αηζζεηήξηα. Αο πξνγξακκαηίζνπκε ηελ πέηξα λα ιάκπεη 24 κε θφθθηλν ρξψκα, φηαλ ην ξνκπφη ηελ έρεη παξαδψζεη ζην δηαζηεκφπινην. Δηθόλα 32: Γίλνληαο ηελ πέηξα ζην δηαζηεκόπινην Δηθόλα 33: Πξνγξακκαηηζκόο ελέξγεηαο «ΛΑΜΠΩ» (GLOW) Σα αηζζεηήξηα είλαη ε απαξαίηεηε πξνυπφζεζε ψζηε λα αληηιεθζεί ν ραξαθηήξαο ζπγθεθξηκέλα γεγνλφηα ψζηε λα εθηειέζεη θαη ηηο πξνθαζνξηζκέλεο ελέξγεηεο, κε άιια ιφγηα λα εθδειψζεη 24 Δπηιέγνληαο ηελ Αιιαγή Ρπζκίζεσλ (Change Setting) κπνξνχκε λα αιιάμνπκε ηηο ξπζκίζεηο ηεο ιάκςεο ελφο αληηθεηκέλνπ.

71 Σ ε ι ί δ α 71 ζπγθεθξηκέλεο ζπκπεξηθνξέο. Οη ζπκπεξηθνξέο ηνπ KODU αθνξνχλ ζηελ αιιειεπίδξαζε ησλ ραξαθηήξσλ ηφζν κε αληηθείκελα φζν θαη κε ηνλ θφζκν θαη είλαη νη εμήο: α. Ζ Δλέξγεηα Σξώσ (Eat) β. Ζ Δλέξγεηα Δμαθαλίδσ (Vanish) γ. Ζ Δλέξγεηα Δθηηλάζζσ (Launch) δ. Ζ Δλέξγεηα Αξπάδσ (Grab) ε. Ζ Δλέξγεηα Δθθξάδνκαη (Express) ζη. Ζ Δλέξγεηα Λέσ (Say) δ. Ζ Δλέξγεηα Υξσκαηίδσ (Colour) ε. Ζ Δλέξγεηα Παίμε (Play) ζ. Ζ Δλέξγεηα ηακάηα (Quiet) η. Δλέξγεηεο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ θάκεξα ηα. Ζ Δλέξγεηα Γεκηνπξγώ (Create) ηβ. Ζ Δλέξγεηα Λάκςε (Glow) 25 ηγ. Ζ Δλέξγεηα Κηλνύκαη (Move) ηδ. Ζ Δλέξγεηα Πεδάσ (Jump) ηε. Ζ Δλέξγεηα ηξίβσ (Turn) ηζη. Ζ Δλέξγεηα Ππξνβνιώ (Shoot) Κάπνηεο απφ απηέο ηηο ελέξγεηεο θαζψο θαη ηε ζχληαμή ηνπο ηηο παξνπζηάζακε ήδε (grab, express, glow). Αο ρξεζηκνπνηήζνπκε θαη θάπνηεο αθφκα, πνπ κπνξνχλ λα ζεσξεζνχλ βαζηθέο. Αο πξνγξακκαηίζνπκε ην δηαζηεκφπινην λα «κηιάεη» ζηελ έλαξμε θαη λα ιέεη ζηνλ ρξήζηε ηελ απνζηνιή ηνπ. Απφ ην κελνχ επηινγψλ επηιέγνπκε ηελ εληνιή Program θαη ζπληάζζνπκε ηελ εληνιή πνπ αθνινπζεί. Δηθόλα 34: Πξνγξακκαηηζκόο ηεο ελέξγεηαο «ΛΕΩ» (SAY) 25 ηελ έθδνζε , ππάξρνπλ θαη νη εμήο ελέξγεηεο πνπ αθνξνχλ ην εμεξεπλεηηθφ ξνκπφη (rover): beam, inspect, scan θαη picture. Δπεηδή πεξηιακβάλνληαη κφλν ζηε ζπγθεθξηκέλε έθδνζε ηνπ MSKODU, δελ ζα επεθηαζνχκε ζηελ παξνπζίαζή ηνπο.

72 Σ ε ι ί δ α 72 Πξνγξακκαηίζακε ινηπφλ ην δηαζηεκφπινην φηαλ πεξάζνπλ 0.25 ηνπ δεπηεξνιέπηνπ απφ ηελ έλαξμε λα κηιάεη θαη λα δεηά απφ ην ξνκπφη λα ηνπ θέξεη κηα πέηξα απφ ηελ επηθάλεηα ηνπ Άξε. Γηα λα κελ εκθαλίδεηαη ζπλερψο απηφ ην κήλπκα πξνζζέζακε θαη ην πξνζδηνξηζηηθφ once κεηά ηελ εληνιή ηεο ελέξγεηαο. Πξαγκαηηθά θαηά ηελ έλαξμε (γηα ηελ αθξίβεηα 0,25 ηνπ δεπηεξνιέπηνπ κεηά) ην δηαζηεκφπινην εκθαλίδεη απηφ ην κήλπκα θαη κεηά απφ ιίγν ζηακαηά. Δηθόλα 35: Σν δηαζηεκόπινην κηιάεη Αο δψζνπκε έλα παξάδεηγκα ηεο εληνιήο Σξψσ (Eat). Αο δψζνπκε ζηνλ Kodu ηηο δχν εληνιέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθφλα πνπ αθνινπζεί. Δηθόλα 36: Πξνγξακκαηηζκόο ηεο ελέξγεηαο «ΤΡΩΩ» (EAT) Έηζη ΟΣΑΝ ν Kodu βιέπεη κηα πέηξα ΣΟΣΔ θηλείηαη πξνο απηή αξγά, ελψ φηαλ αθνπκπήζεη κηα πέηξα ζα ηελ θάεη. Ζ εληνιή απηή εκθαλίδεη ηα ίδηα απνηειέζκαηα αλ αληηθαηαζηήζνπκε ηελ Δλέξγεηα Σξψσ (Eat) κε ηελ Δλέξγεηα Δμαθαλίδσ (Vanish). Αο πξνγξακκαηίζνπκε ηνλ Kodu, φηαλ ηξψεη κηα πέηξα λα ρξσκαηίδεηαη θφθθηλνο. Ζ εληνιή ζπληάζζεηαη κε φκνην ηξφπν.

73 Σ ε ι ί δ α 73 Δηθόλα 37: Πξνγξακκαηηζκόο ηεο ελέξγεηαο «ΦΡΩΜΑΤΙΖΩ»(COLOUR) Παξαηεξνχκε πσο επεηδή ην ζθέινο ΟΣΑΝ είλαη ίδην κε ηελ πξνεγνχκελε εληνιή, δελ ρξεηάδεηαη λα ην επαλαιάβνπκε θαηά ηε ζχληαμε απηήο ηεο γξακκήο. Αξθεί κφλν λα κεηαθέξνπκε κε ην πνληίθη ηε γξακκή απηή πξνο ηα δεμηά. Αο πεξάζνπκε ζηηο ζπκπεξηθνξέο Παίμε (Play) θαη ηακάηα (Quiet), νη νπνίεο ζρεηίδνληαη θαη νη δχν κε ηελ επηινγή γηα ηελ έλαξμε θαη ηελ παχζε ηεο αλαπαξαγσγήο κηαο κνπζηθήο ππφθξνπζεο. Ζ ζχληαμε γίλεηαη κε ηνλ ίδην ηξφπν θαη νη κνπζηθέο επηινγέο ηεο πιαηθφξκαο είλαη πάξα πνιιέο. Οη εληνιέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθφλα δφζεθαλ ζην δηαζηεκφπινην. Δηθόλα 38: Πξνγξακκαηηζκόο ησλ εληνιώλ «ΠΑΙΞΔ» (PLAY) θαη «ΣΑΜΑΣΑ» (QUIET) Έηζη ΟΣΑΝ δελ θξαηάεη πέηξα ΣΟΣΔ αλαπαξάγεη ηε κνπζηθή κπζηεξίνπ myst A, ελψ ΟΣΑΝ πάξεη ηελ πέηξα ΣΟΣΔ ε κνπζηθή ζηακαηά. Αο ρξεζηκνπνηήζνπκε ζηε ζπλέρεηα θαη ηελ ελέξγεηα Ππξνβνιψ. Αο δψζνπκε ζηνλ Kodu ηε δπλαηφηεηα λα ππξνβνιεί ην εμεξεπλεηηθφ ξνκπφη θαηά ηελ επηζηξνθή ηνπ ζην δηαζηεκφπινην. ηαλ ην ξνκπφη θεχγεη πξνο ην δηαζηεκφπινην κε κηα πέηξα απφ ηελ επηθάλεηα ηνπ Άξε, ηφηε έρεη

74 Σ ε ι ί δ α 74 θαη 10 βαζκνχο 26. Απηή αθξηβψο ζα είλαη θαη ε ζπλζήθε ηελ νπνία ζα αληηιεθζεί ν Kodu γηα λα ππξνβνιήζεη. Έηζη ινηπφλ, ζπληάζζνπκε ηελ εληνιή OTAN (ΣΟ ΚΟΡ) είλαη ίζν κε 10 ΣΟΣΔ (ΠΤΡΟΒΟΛΖΔ) κε ζθαίξεο κηα θνξά. Αλ δελ κπεη ην πξνζδηνξηζηηθφ κηα θνξά (once), ηφηε ν Kodu ζα ππξνβνιεί δηαξθψο. Δπηπιένλ, κπνξνχκε αληί γηα ζθαίξεο (blip), λα δψζνπκε ηελ εληνιή λα εθηνμεχεη ππξαχινπο (missile). Σέινο, ππάξρεη θαη ε δπλαηφηεηα λα πξνζδηνξηζηεί ε θαηεχζπλζε ησλ βνιψλ, κε ηνλ ίδην ηξφπν. Δηθόλα 39: Πξνγξακκαηηζκόο ηεο ελέξγεηαο «ΠΥΡΟΒΟΛΩ» (SHOOT) Οινθιεξψλνληαο, νη επηινγέο ηεο θάκεξαο δίλνπλ ηε δπλαηφηεηα ζηνλ πξνγξακκαηηζηή λα νξίζεη ηε ζέζε ηεο φηαλ ηθαλνπνηεζεί ε εθάζηνηε ζπλζήθε. Οη επηινγέο πνπ ππάξρνπλ, θαζψο θαη έλα παξάδεηγκα ζχληαμεο θαίλνληαη ζηηο εηθφλεο πνπ αθνινπζνχλ. Δηθόλα 40: Δπηινγή θάκεξαο ζε πξώην πξόζσπν 26 Γηα νξηζκφ ηεο κεηαβιεηήο ησλ βαζκψλ, βιέπε ζει. 24

75 Σ ε ι ί δ α 75 Δηθόλα 41: Δπηινγέο θάκεξα Ζ πιαηθφξκα KODU πξνβιέπεη ηε δπλαηφηεηα εηζαγσγήο παξακέηξσλ κε ραξαθηήξα κεηαβιεηψλ. Οη κεηαβιεηέο απηέο είλαη ην θνξ, ε Δλέξγεηα, ν Υξφλνο θαη νη Εσέο. Αο πξνζζέζνπκε ζην εμεξεπλεηηθφ ξνκπφη έλα ζθνξ 10 πφλησλ φηαλ παίξλεη ηελ πέηξα. Βιέπνπκε πψο ζηελ νζφλε ηεο εθαξκνγήο εκθαλίδεηαη θαη ην ζθνξ. Δηθόλα 42: Οξίδνληαο ηε κεηαβιεηή ΚΟΡ Με φκνην ηξφπν κπνξνχλ λα νξηζηνχλ θαη νη ππφινηπεο κεηαβιεηέο.

76 Σ ε ι ί δ α 76 Δηθόλα 43: Σν ΚΟΡ όπσο ην βιέπεη ν ρξήζηεο Αο πξνζζέζνπκε θαη έλα παξάδεηγκα κνλνπαηηνχ ζηνλ θφζκν καο, πνπ ην αθήζακε ζε εθθξεκφηεηα απφ πξηλ. Αο πάκε ζην Δξγαιείν Γεκηνπξγίαο Μνλνπαηηνχ θαη αο πξνζζέζνπκε έλα κνλνπάηη. ηε ζπλέρεηα, αο πξνζζέζνπκε θαη έλα λέθνο πνπ γηα λα ηαηξηάδεη κε ηελ αηκφζθαηξα ηνπ Άξε, ζα ην ρξσκαηίζνπκε θφθθηλν. Δηθόλα 44: Πξνεηνηκαζία γηα θίλεζε ζε κνλνπάηη Έρνπκε ηε δπλαηφηεηα λα πξνγξακκαηίζνπκε ην «λέθνο» απηφ λα θηλείηαη ζηα φξηα ηνπ κνλνπαηηνχ.

77 Σ ε ι ί δ α 77 ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ηνπ KODU φηαλ δελ αλαθέξεηαη πξνζδηνξηζκφο ζην ΟΣΑΝ (WHEN), ελλννχκε πάληα. Έηζη ινηπφλ ζπληάζζνπκε ηελ εληνιή ΟΣΑΝ {ΠΑΝΣΑ} ΣΟΣΔ Κηλήζνπ (ζην κνλνπάηη). Δηθόλα 45: Πξνγξακκαηηζκόο θίλεζεο ζε κνλνπάηη 4.6 ύγθξηζε KODU κε άιια πξνγξακκαηηζηηθά εξγαιεία Παξάιιεια κε ην KODU ππάξρεη πιήζνο εθαξκνγψλ, πνπ κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ σο δηδαθηηθά εξγαιεία εηζαγσγήο ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ. Σα εξγαιεία απηά παξνπζηάδνπλ νκνηφηεηεο θαη δηαθνξέο κε ην KODU θαη απεπζχλνληαη ζε δηάθνξεο βαζκίδεο εθπαίδεπζεο. Οη εθαξκνγέο ζηηο νπνίεο ζα αλαθεξζνχκε είλαη : ην Scratch, ην Alice Carnegie Mellon, ην Game Maker θαη ηα Lego Mindstorms. Δηθόλα 46: Σα πεξηβάιινληα νπηηθνύ πξνγξακκαηηζκνύ: Scratch, Lego Mindstorms, Alice Carnegie Mellon, Game Maker

78 Σ ε ι ί δ α Οκνηόηεηεο ησλ πξνγξακκαηηζηηθώλ εξγαιείσλ Απνηεινχλ φια ζχγρξνλα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα, θαηαζθεπαζκέλα ηα ηειεπηαία ρξφληα. Πάξα ην γεγνλφο φηη ην ρξνληθφ δηάζηεκα εθαξκνγήο ηνπο είλαη κηθξφ, φια δηαζέηνπλ πνιππιεζείο θνηλφηεηεο ππνζηήξημεο, ελψ δηαξθψο αλαβαζκίδνληαη ζε θαηλνχξγηεο εθδφζεηο. ε φια ηα πεξηβάιινληα απηά ν ρξήζηεο θαιείηαη λα πξνγξακκαηίζεη αθνινπζψληαο ηηο αξρέο ηνπ αληηθεηκελνζηξαθνχο θαη γεγνλνζηξαθνχο πξνγξακκαηηζκνχ, αθνχ θαιείηαη λα ρξεζηκνπνηήζεη ηηο εληνιέο πνπ δηαζέηεη ψζηε λα πξνγξακκαηίζεη αληηθείκελα λα εθδειψζνπλ νξηζκέλεο ζπκπεξηθνξέο ζε θαζνξηζκέλα γεγνλφηα. ια ππνζηεξίδνπλ επίζεο ηε ιεηηνπξγία νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ, κε ηηο εληνιέο, ηα αληηθείκελα θαη ηα γεγνλφηα λα ππάξρνπλ ζαλ εηθνλίδηα πνπ εηζάγνληαη ζηνλ επεμεξγαζηή εληνιψλ ηνπ θάζε πεξηβάιινληνο κε ηε κέζνδν Drag and Drop. Υξεζηκνπνηνχληαη ζαλ εθπαηδεπηηθφ εξγαιείν εηζαγσγήο ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ, παξά ην γεγνλφο φηη θάπνηα απφ απηά ζρεδηάζηεθαλ αξρηθά ή νδεγήζεθαλ λα εμππεξεηνχλ θη άιινπο ζθνπνχο. Σέινο, απφ άπνςε καζεζηαθήο κεζνδνινγίαο απνηεινχλ εξγαιεία πνπ βαζίδνληαη ζηηο αξρέο ηεο Αλαθαιππηηθήο Μάζεζεο θαη εκπεξηέρνπλ θνλζηξνπθηηβηζηηθά ζηνηρεία, αθνχ ηνπνζεηνχλ ηνλ καζεηή ζην θέληξν ηεο εθπαηδεπηηθήο δηαδηθαζίαο, ηνλ νδεγνχλ ζην λα δξάζεη ελεξγεηηθά θαη λα εμεξεπλήζεη ηνλ θφζκν, ψζηε λα θαηαζθεπάζεη ηε λέα γλψζε ρξεζηκνπνηψληαο πξνεγνχκελα γλσζηηθά ζρήκαηα, εμειίζζνληαο, ηξνπνπνηψληαο ή απνξξίπηνληάο ηα Γηαθνξέο ησλ πξνγξακκαηηζηηθώλ εξγαιείσλ Μηα αξρηθή δηαθνξά κεηαμχ ησλ πξνγξακκαηηζηηθψλ πεξηβαιιφλησλ ζηα νπνία αλαθεξφκαζηε κπνξεί λα εληνπηζηεί ζην γξαθηθφ ηνπο πεξηβάιινλ. πσο ην KODU, έηζη θαη ην Alice Carnegie Mellon ππνζηεξίδεη ηε δεκηνπξγία κφλν ηξηζδηάζηαησλ (3D) θφζκσλ. Αληίζεηα ην Scratch θαη ην Gamemaker ππνζηεξίδνπλ πεξηβάιινληα δχν δηαζηάζεσλ, αλ θαη κε ηε ρξήζε θψδηθα ην Game Maker (έθδνζε 8.1) παξέρεη ηε δπλαηφηεηα ηξηζδηάζηαησλ γξαθηθψλ αλαπαξαζηάζεσλ. Σέινο, ηα Lego Mindstorms απνηεινχλ κηα ηδηαίηεξε πεξίπησζε θαζψο ην πεξηβάιινλ πξνγξακκαηηζκνχ (επεμεξγαζηήο εληνιψλ) είλαη δηζδηάζηαην αιιά ηα απνηειέζκαηα ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ, αλαθέξνληαη ζε αληηθείκελα ηνπ πξαγκαηηθνχ θφζκνπ (πξαγκαηηθή θαη φρη ςεθηαθή αλαπαξάζηαζε).

79 Σ ε ι ί δ α 79 Μηα αθφκα δηαθνξά πνπ ππνλνήζεθε ζηα πξνεγνχκελα, αιιά δελ έρεη απνζαθεληζηεί, βξίζθεηαη ζηηο ηδηαίηεξεο επηδηψμεηο θαη ζηηο ρξήζεηο πνπ βξίζθνπλ ηα πξνγξάκκαηα αλ δελ ηα αληηκεησπίζνπκε κφλν ζαλ δηδαθηηθά εξγαιεία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ. Έηζη ινηπφλ ην Scratch θαη ην Alice ρξεζηκνπνηνχληαη ζαλ εξγαιεία ςεθηαθήο αθήγεζεο (Digital Storytelling) θαζψο δίλνπλ ηε δπλαηφηεηα αιιειεπηδξαζηηθψλ ηζηνξηψλ (Κνηξσλίδνπ, Σφδηνπ, 2011). Ζ ζρεηηθή βηβιηνγξαθία δελ πεξηιακβάλεη ην Game Maker ζηα εξγαιεία απηά, αιιά καδί κε ην KODU, απνηεινχλ εξγαιεία γηα ηελ θαηαζθεπή εθαξκνγψλ παηγληψδνπο ραξαθηήξα. ζνλ αθνξά ηα Lego Mindstrorms, απνηεινχλ έλα εξγαιείν εηζαγσγήο ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ, ελψ ηαπηφρξνλα ζπληζηνχλ θη έλα εξγαιείν Δθπαηδεπηηθήο Ρνκπνηηθήο πξνζθέξνληαο θαη δπλαηφηεηεο εηζαγσγήο ζηε ινγηθή θαη ηηο Αξρέο ησλ Απηνκαηηζκψλ. Με βάζε ην θξηηήξην ησλ αληηθεηκέλσλ πνπ κπνξνχλ λα εηζαρζνχλ ζηνλ θφζκν, ηα πξνγξάκκαηα Alice, Game Maker θαη Scratch δηαζέηνπλ Βηβιηνζήθεο νη νπνίεο είηε ππάξρνπλ εγθαηεζηεκέλεο ζε απηά, είηε αληινχληαη απφ ην δηαδίθηπν. Αληίζεηα ην KODU φπσο θαη ηα Lego Mindstroms, δε δηαζέηνπλ εγθαηεζηεκέλεο ή ειεχζεξεο Βηβιηνζήθεο. ην KODU ηα αληηθείκελα πξνο ρξήζε πνπ παξέρνληαη είλαη ζπγθεθξηκέλα αλάινγα κε ηελ έθδνζε πνπ ν ρξήζηεο ρξεζηκνπνηεί, ελψ γηα ηελ πεξίπησζε ησλ Lego Mindstroms ηα πξαγκαηηθά αληηθείκελα πνπ ν ρξήζηεο θαιείηαη λα πξνγξακκαηίζεη είλαη επίζεο ζπγθεθξηκέλα θαη απεηθνλίδνληαη ζην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ κε ηε κνξθή θνπκπηψλ drag and drop. Ζ δηαζεζηκφηεηα ή κε αληηθεηκέλσλ θαη βηβιηνζεθψλ ζρεηίδεηαη αθελφο κε ην θαηά πφζν ηα πξνγξάκκαηα δηαηίζεληαη ειεχζεξα (Freeware) θαη αθεηέξνπ κε ηελ πνιηηηθή ηνπ θαηαζθεπαζηή. Έηζη ην KODU δηαηίζεηαη ειεχζεξα φκσο δελ είλαη αλνηθηνχ θψδηθα, θαζψο απνηειεί εκπνξηθή παηέληα ηεο Microsoft. Αληίζηνηρα θιεηζηφ είλαη θαη ην Lego Mindstorms πνπ σο πξντφλ δηαηίζεηαη ζην εκπφξην απφ ηνλ νκψλπκν δαλέδηθν φκηιν εηαηξηψλ. Σν πεξηβάιινλ ηνπ Game Maker φληαο επίζεο εηαηξηθφ πξντφλ (θαηαζθεπαζηήο YoYo Games) δηαηίζεηαη ειεχζεξα κφλν ζηελ απιή έθδνζή ηνπ. Αληίζεηα, ηα πξνγξάκκαηα Scratch θαη Alice δηαηίζεηαη πιήξσο ειεχζεξα αθνχ απνηεινχλ απνηέιεζκα ησλ εξεπλεηηθψλ δξάζεσλ κε θεξδνζθνπηθψλ νξγαληζκψλ (ηνπ ακεξηθαληθνχ Δζληθνχ Ηδξχκαηνο Έξεπλαο θαη ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Carnegie Mellon αληίζηνηρα). Δηδηθά γηα ην Alice αμίδεη λα αλαθεξζεί πσο αλαβαζκίδεηαη δηαξθψο κε θαηλνχξγηεο εθδφζεηο ελψ ε θνηλφηεηα ησλ ρξεζηψλ κπνξεί λα ζπλεηζθέξεη κε ην ζρεδηαζκφ θαη ηε δηάζεζε κέζσ ηνπ δηαδηθηχνπ ηξηζδηάζηαησλ αληηθεηκέλσλ πνπ κπνξνχλ λα εηζαρζνχλ ζηελ πιαηθφξκα. Με θξηηήξην ηε γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ, γηα ην Alice Carnegie Mellon, ην Game Maker, ην Scratch θαη ην Lego Mindstorms, έρνπλ αλαπηπρζεί γιψζζεο εηδηθά γηα ηνπο επεμεξγαζηέο εληνιψλ ηνπο. Οη γιψζζεο απηέο είηε είλαη θαηλνχξηεο είηε απνηεινχλ «δηαιέθηνπο» γισζζψλ πνπ πξνυπήξραλ. Έηζη ε έθδνζε ησλ Lego Mindstorms ρξεζηκνπνηεί ηε γιψζζα ROBOLAB, ην Game

80 Σ ε ι ί δ α 80 Maker ηε GML, ην Scratch ηε Squeak κηα έθδνζε ηεο Small Talk, ελψ ε γιψζζα ηνπ Alice είλαη πξσηφηππε. Ζ γιψζζα ηνπ KODU ζα κπνξνχζε λα ζεσξεζεί θαη απηή πξσηφηππε, παξά ηελ απιή ηεο ζχληαμε. Σν γεγνλφο φκσο απηφ είλαη πνπ ηελ θαζηζηά ηδαληθή σο εξγαιείν εηζαγσγήο ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ ζηηο κηθξέο ειηθίεο. ε αληίζεζε, ην Alice, ην Scratch θαη ην Game Maker δίλνπλ ζην ρξήζηε ηε δπλαηφηεηα λα πξνγξακκαηίζεη ζε πην πεξίπινθν ζπληαθηηθφ (π.ρ κε απινχο ή εκθσιεπκέλνπο βξφγρνπο If) (Παπαγεσξγίνπ θ.α., 2010). Σν ζηνηρείν απηφ θάλεη ηα εξγαιεία θαηάιιεια γηα ηε δηδαζθαιία πξνγξακκαηηζκνχ ζε κεγαιχηεξεο ειηθίεο (Γπκλάζην, Λχθεην ή αθφκα θαη ζε ελήιηθεο).

81 Σ ε ι ί δ α 81 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 5 ν :Υαξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ε ρξήζε ηνπ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία 5.1 Δηζαγσγή Γχν είλαη ηα βαζηθά θξηηήξηα πνπ ν εθπαηδεπηηθφο επηιέγεη ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ γηα ρξήζε ζηε ζρνιηθή ηάμε: Ζ θιίκαθα επθνιίαο ρξήζεο ηνπ πεξηβάιινληνο απφ ηνπο καζεηέο θαη Ζ δπλαηφηεηα πνπ έρεη ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ λα ελαξκνλίδεηαη κε ηνπο ζηφρνπο ησλ αλαιπηηθψλ πξνγξακκάησλ. ηηο ελφηεηεο πνπ αθνινπζνχλ πεξηγξάθνληαη θάπνηα απφ ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηβάιινληνο πνπ ζχκθσλα κε ηα θξηηήξηα αμηνιφγεζεο εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ, απνηέιεζαλ θαη ην πιαίζην επηινγήο θαη ρξήζεο ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία, ζχκθσλα κε ην Μνληέιν Μάζεζεο Assure. Δπίζεο πεξηγξάθεηαη ε πιήξεο ελαξκφληζε κε ηνπο ζηφρνπο ησλ Νέσλ Πξνγξακκάησλ πνπδψλ θαη ε ζπγθιίλνπζα θηινζνθία ηνπ κε ηε δνκή ησλ ηεζζάξσλ αιιεινεμαξηψκελσλ ζπληζησζψλ πνπ δηαξζξψλνπλ ηε δηδαθηηθή αμηνπνίεζε ησλ ΣΠΔ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία, σο καζεζηαθφ γλσζηηθφ εξγαιείν, σο κεζνδνινγία επίιπζεο πξνβιεκάησλ, σο ηερλνινγηθφ εξγαιείν θαη σο θνηλσληθφ θαηλφκελν. Γη απηφ θαη πξνηείλεηαη σο ππνζηεξηθηηθφ εθπαηδεπηηθφ πιηθφ ζε εθπαηδεπηηθά ζελάξηα δηδαζθαιίαο δηάθνξσλ γλσζηηθψλ αληηθεηκέλσλ θαη πεξηγξάθνληαη νη αλάινγεο πξνηεηλφκελεο εθπαηδεπηηθέο δξαζηεξηφηεηεο. 5.2 Υαξαθηεξηζηηθά ηνπ Kνdu Ση είλαη ην Kodu- Πεξηγξαθή Σν Kodu είλαη έλα πεξηβάιινλ νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ πνπ έρεη αλαπηπρζεί απφ ηελ εηαηξεία Microsoft θαη δηαηίζεηαη δσξεάλ. Δίλαη δηαζέζηκν ζαλ Indie Game (Independent video game) ζε Xbox 360 θαη δηαηίζεηαη δσξεάλ γηα ην PC ζην site Δίλαη έλα πεξηβάιινλ κε πνιιέο δπλαηφηεηεο πνπ δεκηνπξγήζεθε γηα ηελ παξαγσγή ηξηζδηάζηαησλ παηρληδηψλ απφ παηδηά (ζρήκα ), αιιά γίλεηαη ρξήζε ηνπ γηα ηελ εηζαγσγή ησλ κηθξψλ καζεηψλ θαη ησλ αξραξίσλ ζε βαζηθέο έλλνηεο πξνγξακκαηηζκνχ, ιφγσ ηεο επρξεζηίαο θαη ηεο

82 Σ ε ι ί δ α 82 ειθπζηηθφηεηαο ηεο δηεπαθήο ηνπ. Ο δεκηνπξγφο ηνπ Kodu Matt MacLaurin εκπλεχζηεθε απφ ηε λεαξή θφξε ηνπ. ρεδηάζηεθε γηα ηε δεκηνπξγία ςεθηαθψλ παηρληδηψλ ζε πιαηθφξκα Xbox 360s φκσο ζχληνκα δεκηνπξγήζεθε ε έθδνζε γηα PC. Ζ κεηάβαζε απφ ηελ θνλζφια ζηελ επηθάλεηα εξγαζίαο ηνπ ππνινγηζηή αχμεζε ηνπο ρξήζηεο ζε αηνκηθφ επίπεδν αιιά θαη ζε ζπιινγηθφ θαζψο φιν θαη πεξηζζφηεξα ζρνιεία ην ρξεζηκνπνηνχλ σο ινγηζκηθφ ζηηο ςεθηαθέο βηβιηνζήθεο ηνπο. Δίλαη πην εχθνιε ε πινήγεζή ηνπ ρξεζηκνπνηψληαο ην πιεθηξνιφγην θαη ην πνληίθη θαη νη καζεηέο κπνξνχλ λα κνηξαζηνχλ ηα παηρλίδηα ηνπο κέζα ζηελ ηάμε ηνπο, αθφκα θαη κε θίινπο ηνπο πνπ δελ δηαζέηνπλ Xboxes (Hathaway, 2010). Παιχνίδι (Game) ςενάριο (Story) Τριςδιάςτατο κόςμο(3d World) ρήκα :Ση κπνξνύκε λα δεκηνπξγήζνπκε κε ην Kodu Δπθνιία εγθαηάζηαζεο Σν Kodu κπνξεί λα εγθαηαζηαζεί εχθνια ζην PC κε ππνζηεξηδφκελα ιεηηνπξγηθά ζπζηήκαηα θαηά ηελ εγθαηάζηαζή ηνπ : Windows 7 Windows Vista Windows XP Οη πξναπαηηνχκελεο πιαηθφξκεο ινγηζκηθνχ (πνπ αλ δελ ππάξρνπλ, εγθαζίζηαληαη παξάιιεια κε ηελ εγθαηάζηαζε ηνπ Kodu) είλαη: ΝΔΣ Framework 3.5

83 Σ ε ι ί δ α 83 XNA Framework 3.1 Δπίζεο θξίλεηαη απαξαίηεην λα αλαθεξζεί πσο ρξεηάδεηαη κηα ζρεηηθά θαηλνχξηα θάξηα γξαθηθψλ πνπ ππνζηεξίδεη ηνπιάρηζηνλ ην DirectX 9.0c Δύρξεζην θαη θηιηθό πεξηβάιινλ δηεπαθήο Σν Kodu σο πεξηβάιινλ νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ κε εηθνλίδηα, εθπιεξψλεη έλα ζεκαληηθφ θξηηήξην γηα ηελ επηινγή ηνπ σο πεξηβάιινλ δηδαζθαιίαο πξνγξακκαηηζκνχ ζε παηδηά, ιφγσ ηεο επρξεζηίαο θαη ηεο θηιηθφηεηαο ηεο δηεπαθήο ηνπ πξνο απηά. Σν πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ πεξηέρεη κνληέξλα 3D γξαθηθά, φπνπ νη παίθηεο κπνξνχλ λα δεκηνπξγήζνπλ ην δηθφ ηνπο ηνπίν ζηνλ θφζκν ηνπο θαη λα εηζάγνπλ αληηθείκελα θαη ραξαθηήξεο νη νπνίνη κπνξνχλ λα πξνγξακκαηηζηνχλ θαη λα εθηεινχλ ζπγθεθξηκέλεο ζπκπεξηθνξέο (Wilson, 2009) Δθπαηδεπηηθή γιώζζα πξνγξακκαηηζκνύ Ζ γιψζζα πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζην Kodu είλαη γιψζζα νπηηθνχ πξνγξακκαηηζκνχ βαζηζκέλε ζε εηθνλίδηα κε απιφ θψδηθα ρσξίο δήισζε κεηαβιεηψλ θαη ζηαζεξψλ. Παξνπζηάδεη ηε ινγηθή αιιεινπρία θαη ηε δεκηνπξγία αιγνξίζκνπ ρσξίο πεξίπινθε ζχληαμε. Δίλαη αληηθεηκελνζηξαθήο πξνγξακκαηηζκφο γηαηί πξνγξακκαηίδνληαη αληηθείκελα αιιά θαη γεγνλνζηξαθήο γηαηί νη ζπκπεξηθνξέο ησλ αληηθεηκέλσλ είλαη απνηέιεζκα γεγνλφησλ θαη ελεξγεηψλ. Γελ δηαζέηεη γλσζηέο δνκέο ειέγρνπ If then..else παξά κφλν έκκεζα κέζσ ηεο δνκήο When do Γελ παξνπζηάδεη πνιππινθφηεηα ζηε ζχληαμε εληνιψλ. Ζ ζπκπεξηθνξά ηνπ ήξσααληηθεηκέλνπ αιιάδεη κε ηε κεηάβαζε ζε άιιε ζειίδα θψδηθα-δπλαηφηεηα αληηζηνίρηζεο ησλ ζειίδσλ ζε δηαθνξεηηθέο θαηαζηάζεηο ηνπ παηρληδηνχ (game states). Γελ ππνζηεξίδεη παξακέηξνπο θαη επηζηξεθφκελεο ηηκέο. Οη κεηαβιεηέο δειψλνληαη έκκεζα: Καζνιηθή κεηαβιεηή κέζσ ηνπ ζθνξ, ηνπηθή κεηαβιεηή κέζσ ηεο ελέξγεηαο

84 Σ ε ι ί δ α 84 Παξέρεη αηζζεηήξεο θαη ελέξγεηεο πνπ εθθξάδνληαη κε θπζηθνχο φξνπο ( π.ρ. βιέπσ-see, αθνχσ-hear, πέθησ πάλσ-bump, ηξψσ-eat, εμαθαλίδνκαη-vanish θ.ιπ.) πνπ δηαβάδνπλ ηηο ηηκέο ησλ κεηαβιεηψλ ή δίλνπλ ηε δπλαηφηεηα αιιαγήο ησλ ηηκψλ ηνπο αληίζηνηρα. «Φξεζηκνπνηώληαο εξγαιεία ζρεδηαζκνύ ηεξαίλ θαη κηα δηαηζζεηηθή γξαθηζηηθή γιώζζα πξνγξακκαηηζκνύ νη παίθηεο κπνξνύλ λα ζρεδηάζνπλ, λα παίμνπλ θαη λα κνηξαζηνύλ κηα κεγάιε πνηθηιία ηξηζδηάζηαησλ παηρληδηώλ» (Lerner, E., 2009). ην ίδην άξζξν αλαθέξεηαη πσο ην Kodu πξνζθέξεη πξνθιήζεηο θαη πξνζδνθίεο πνπ δεκηνπξγνχλ ηα ειεθηξνληθά παηρλίδηα, αιιά ελζσκαηψλεη θαη κηα κνξθή επηθνηλσλίαο πνπ αληαλαθιά κεξηθέο απφ ηηο ζεκειηψδεηο πηπρέο ηεο αλζξψπηλεο λφεζεο θαη κάζεζεο Γπλαηόηεηα απνζήθεπζεο Ο εθπαηδεπφκελνο, ν καζεηήο, ν αξράξηνο ή ν παίθηεο έρεη ηε δπλαηφηεηα λα απνζεθεχζεη κέζα ζην πεξηβάιινλ ηνλ θφζκν ηνπ, λα ηνλ νλνκάζεη σο πξνζσπηθφ ηνπ αξρείν, λα επέκβεη φπνηε ζειήζεη, λα πεηξακαηηζηεί, λα ηνλ δηνξζψζεη θαη λα ηνλ νινθιεξψζεη. Ζ εθαξκνγή-παηρλίδη ζα έρεη ζσζεί ζην: My Documents/SavedGames/Boku/Player.θαη κε ην Export κπνξεί λα γίλεη ν δηακνηξαζκφο ηεο εθαξκνγήο κε άιια άηνκα 27, αιιά θαη λα ζηαιεί κέζσ ειεθηξνληθνχ ηαρπδξνκείνπ, γηαηί πξφθεηηαη γηα κηθξφ αξρείν. 5.3 Σν Kodu ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία ηα ζχγρξνλα Πξνγξάκκαηα πνπδψλ ν πιεξνθνξηθφο γξακκαηηζκφο (ICT literacy) ζεσξείηαη καζεζηαθφ αληηθείκελν εθάκηιιεο ζπνπδαηφηεηαο κε ηνλ γισζζηθφ γξακκαηηζκφ (literacy), ηα καζεκαηηθά θαη ηνλ επηζηεκνληθφ γξακκαηηζκφ (scientific literacy). Ζ λέα απηή πξνζέγγηζε δίλεη έκθαζε ζηε δεκηνπξγηθή αμηνπνίεζε ησλ ΣΠΔ ζηε δηδαθηηθή πξάμε θαη πξνηείλεη έλα πιαίζην έληαμήο ηνπο ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία πνπ δηαξζξψλεηαη ζε ηέζζεξηο αιιεινεμαξηψκελεο ζπληζηψζεο (ΤΠ.ΠΓΒΜ : Φεθηαθφ ζρνιείν, 2011). Σν πεξηβάιινλ Kodu θαζψο επηιέγεηαη θαη αμηνπνηείηαη απφ ηνπο εθπαηδεπηηθνχο ζηε δηδαθηηθή πξάμε, ζα πξέπεη λα αθνινπζεί ηηο παξαπάλσ αξρέο θαη ηε θηινζνθία ηνπο γηα λα δηαζθαιηζηεί ε απνηειεζκαηηθφηεηα ηνπ εθπαηδεπηηθνχ πιαηζίνπ ηνπ (ρήκα 5.3.1). 27

85 Σ ε ι ί δ α 85 Μαζεζηαθφγλσζηηθφ εξγαιείν (cognitive tool) Μεζνδνινγία επίιπζεο πξνβιεκάησλ Σερλνινγηθφ εξγαιείν Κνηλσληθφ θαηλφκελν ρήκα 5.3.1:Αμηνπνίεζε ηνπ Kodu ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία Σν πεξηβάιινλ Kodu σο καζεζηαθό-γλσζηηθό εξγαιείν Ο Salcito (2009) αλαθέξζεθε κε ελζνπζηαζκφ ζην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ Kodu ραξαθηεξίδνληάο ην σο ην λέν νπηηθφ εξγαιείν πξνγξακκαηηζκνχ πνπ επηηξέπεη ηε δεκηνπξγία βηληενπαηρληδηψλ ζηελ πιαηθφξκα Xbox 360-δελ είρε δεκηνπξγεζεί αθφκα ε έθδνζε γηα PC- θαη παξάιιεια εηζάγεη ηα λέα παηδηά ζε βαζηθέο έλλνηεο πξνγξακκαηηζκνχ κέζσ κηαο νπηηθήο θαη

86 Σ ε ι ί δ α 86 νηθείαο δηεπαθήο. Ο ίδηνο ηφληζε θαη ηα νθέιε ηεο παηγληψδνπο κάζεζεο ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία θαη ζηελ ελίζρπζε ησλ θηλήηξσλ γηα ηνπο καζεηέο. ήκεξα, ηξία ρξφληα αξγφηεξα, ην Kodu απνηειεί πξνηεηλφκελν εθπαηδεπηηθφ ινγηζκηθφ ζηα Νέα Πξνγξάκκαηα πνπδψλ γηα ηνλ Πιεξνθνξηθφ Γξακκαηηζκφ, επηιέγεηαη απφ φιν θαη πεξηζζφηεξνπο εθπαηδεπηηθνχο γηα ηελ ελζσκάησζή ηνπ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία, θαζψο ππνζηεξίδεη φια ηα κνληέια εηζαγσγήο ησλ ΣΠΔ ζηελ εθπαίδεπζε 28. πγθεθξηκέλα ππνζηεξίδεη ηε θηινζνθία ησλ Νέσλ Πξνγξακκάησλ πνπδψλ ζηε ρξήζε λέσλ κέζσλ αλαπαξάζηαζεο ηεο γλψζεο θαη δξαζηεξηνπνίεζεο ησλ εθπαηδεπφκελσλ ζηε καζεζηαθή δηαδηθαζία θαη ηε δνκή ηνπ πξαγκαηνινγηθνχ κνληέινπ εηζαγσγήο ησλ ΣΠΔ ζηελ εθπαίδεπζε θαζψο πξνάγεη: Σνλ γισζζηθφ γξακκαηηζκφ Σνλ πιεξνθνξηθφ γξακκαηηζκφ Σνλ καζεκαηηθφ γξακκαηηζκφ θαη εληζρχεη ηελ άπνςε πσο ε κάζεζε πνπ είλαη δηαζθεδαζηηθή κπνξεί λα είλαη θαη απνηειεζκαηηθή (Lepper & Cordova, 1992). Αθνινπζεί πίλαθαο κε πξνηάζεηο εθπαηδεπηηθψλ δξαζηεξηνηήησλ (educational activities) πνπ πιαηζηψλνπλ εθπαηδεπηηθά ζελάξηα ζε δηάθνξα γλσζηηθά αληηθείκελα Πξσηνβάζκηαο εθπαίδεπζεο, κε εθπαηδεπηηθφ πιηθφ επηινγήο θαη ρξήζεο (Μνληέιν Assure) 29,ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ Kodu. 28 Κφκεο, Β. (2004). Σερλνθεληξηθφ κνληέιν: Γηδαζθαιία ηεο Πιεξνθνξηθήο σο απηφλνκν γλσζηηθφ αληηθείκελν Οινθιεξσκέλν κνληέιν: Δλζσκάησζε ησλ ΣΠΔ ζε φιν ην εχξνο ηνπ αλαιπηηθνχ πξνγξάκκαηνο-νιηζηηθή, δηαζεκαηηθή πξνζέγγηζε Πξαγκαηνινγηθφ κνληέιν: Γηδαζθαιία ακηγνχο καζήκαηνο Πιεξνθνξηθήο θαη ζηαδηαθή έληαμε ησλ ΣΠΔ σο κέζν ζηήξημεο ηεο καζεζηαθήο δηαδηθαζίαο ζε γλσζηηθά αληηθείκελα ηνπ πξνγξάκκαηνο ζπνπδψλ. 29 Κεθάιαην 2 ν, ΜνληέινAssure (Γηαζθάιηζε)

87 Σ ε ι ί δ α 87 Πξνηεηλόκελν εθπαηδεπηηθό πιηθό: Πξνγξακκαηηζηηθό πεξηβάιινλ Kodu Δπηζηεκνληθό πεδίν Γιψζζα- Λνγνηερλία: Θεκαηηθέο ελόηεηεο (πξνηεηλόκελεο) Κηλεκαηνγξάθνο- Θέαηξν Γξαζηεξηόηεηεο (πξνηεηλόκελεο) Οη καζεηέο εξγάδνληαη ζε νκάδεο κε ζηφρν ηελ αλάπηπμε κηαο ςεθηαθήο ηζηνξίαο (π.ρ. έλα αγαπεκέλν ειεθηξνληθφ παηρλίδη). ρεδηάδνπλ ην ζελάξην, δεκηνπξγνχλ ηνπο ήξσεο θαη ην απνηππψλνπλ γξαπηά ζε έλα θείκελν 150 ιέμεσλ. Γεληθνί ζηόρνη (ελδεηθηηθνί) Δλεξγνπνίεζε δεκηνπξγηθφηεηαο θαληαζίαο Παξαγσγή αθήγεζεο θαη Καηαλφεζε θαη εξκελεία θεηκέλσλ (γξαπηψλ, πξνθνξηθψλ, νπηηθναθνπζηηθψλ) Νενειιεληθή Γιψζζα & Νενειιεληθή Λνγνηερλία- Γεκνηηθφ Πσο παξνπζηάδνπκε θαη ζρνιηάδνπκε έλα θαιιηηερληθφ ζέκα αλαιπηηθά θαη πεξηιεπηηθά ρεδηάδνπλ κηα αθίζα κε έληνλα ρξψκαηα γηα λα ην δηαθεκίζνπλ. Εσγξαθίδνπλ ζε ραξηφληα ηελ απεηθφληζε ηνπ θφζκνπ θαη ηνπ ζελαξίνπ, αλ δελ ππάξρεη δπλαηφηεηα ρξήζεο ηνπ θαηάιιεινπ ινγηζκηθνχ. Γεκηνπξγνχλ ηνλ θφζκν ηνπο ζην πεξηβάιινλ Kνdu. Αιιειεπίδξαζε κε ην πεξηβάιινλ Kodu Καηαλφεζε πσο εθηφο απφ ηε γιψζζα σο κέζν επηθνηλσλίαο, ζεκαληηθφ ξφιν θαηέρνπλ θαη νη εηθφλεο Αλάπηπμε ζπλεξγαζίαο θαη αιιεινδηδαθηηθήο κεηαμχ ησλ καζεηψλ Πξνζπαζνχλ λα θηηάμνπλ ηελ πξψηε πίζηα ζην παηρλίδη. Πξνγξακκαηίδνπλ ηνπο ήξσεο ηνπο (αξρηθά ζηάδηα πξνγξακκαηηζκνχ-θίλεζε ή πξφζθξνπζε ησλ εξψσλ). Αλάπηπμε απηελέξγεηαο θαη ελεξγεηηθήο ζπκκεηνρήο ησλ καζεηψλ Οινθιεξψλνπλ ηελ εθαξκνγή-παηρλίδη θαη ηελ παξνπζηάδνπλ ζηελ ηάμε

88 Σ ε ι ί δ α 88 Φπζηθέο επηζηήκεο: Γεσγξαθία Γεκνηηθνχ Δ Σάμε Φπζηθό Πεξηβάιινλ θαη ζρέζεηο αλζξώπνπθπζηθνύ πεξηβάιινληνο ζηελ Διιάδα Ζ ζέζε, ν νξηδφληηνο δηακειηζκφο ηεο Διιάδα, ε δσή ζηα λεζηά θαη νη παξαζαιάζζηνη νηθηζκνί ηεο. Ο θαηαθφξπθνο δηακειηζκφο ηεο Διιάδαο θαη ε δσή ζε νξεηλέο θαη πεδηλέο πεξηνρέο. Οη καζεηέο ρσξίδνληαη ζε νκάδεο θαη παξαηεξνχλ πξνζεθηηθά ηνλ γεσκνξθνινγηθφ ράξηε ηεο Διιάδαο. Παξαηεξνχλ επίζεο πξνζεθηηθά ηα ζχλνξα ηεο Διιάδαο θαη ε θάζε νκάδα αλαιακβάλεη λα κειεηήζεη θαη λα ζπιιέμεη πιεξνθνξίεο γηα ηνλ νξηδφληην θαη ηνλ θαηαθφξπθν δηακειηζκφ ηεο ρψξαο καο. Με ηα εξγαιεία πνπ πξνζθέξεη ε παιέηα εξγαιείσλ ηνπ Kνdu νη καζεηέο πξνζπαζνχλ λα θαηαζθεπάζνπλ ηνλ θφζκν ηνπο- γεσκνξθνινγηθφ ράξηε ηεο Διιάδαο. Θα ηνλ παξνπζηάζνπλ ζηελ ηάμε ηνπο θαη ζα ηνλ ρξεζηκνπνηήζνπλ ζην κάζεκα ηεο Πιεξνθνξηθήο γηα λα δεκηνπξγήζνπλ ηε δηθή ηνπο εθαξκνγή-παηρλίδη. Γλσξηκία κε επράξηζην θαη δηαζθεδαζηηθφ ηξφπν ησλ βαζηθψλ γεσγξαθηθψλ ζηνηρείσλ ηεο Διιάδαο Πξφζζεζε, αθαίξεζε γεο, δεκηνπξγία ιφθσλ, θνηιάδσλ, βνπλψλ, ζάιαζζαο, πνηακψλ θαη ιηκλψλ, επηινγή ρξψκαηνο θαη πθήο κε ηα εξγαιεία ηνπ Kodu. Δληνπηζκφο ζηνλ παγθφζκην ράξηε ηεο ζέζεο ηεο Διιάδαο Δληνπηζκφο ζην ράξηε ηεο Διιάδαο ησλ λεζηψλ θαη ησλ λεζησηηθψλ ζπκπιεγκάησλ Πεξηήγεζε ζηνλ Παγθφζκην ηζηφ ηνπ Google Earth θαη εληνπηζκφο ησλ πνηακψλ, ησλ θπζηθψλ ιηκλψλ θαη ησλ νξνζεηξψλ ηεο Διιάδαο

89 Σ ε ι ί δ α 89 Σ Σάμε Μαζεκαηηθά: Μαζεκαηηθά- Γεκνηηθφ Σ Σάμε Η γε σο νπξάλην ζώκα Ζ γε πιαλήηεο ηνπ ειηαθνχ καο ζπζηήκαηνο Αιγεβξηθέο παξαζηάζεηο Ο εθπαηδεπηηθφο δεηά απφ ηνπο καζεηέο λα εγθαηαζηήζνπλ ηελ ηειεπηαία έθδνζε ηνπ Kνdu (Mars edition). Οη καζεηέο εξγάδνληαη ζε νκάδεο κε ζηφρν ηε ζπιινγή πιεξνθνξηψλ θαη πιηθνχ απφ ςεθηαθέο θαη έληππεο πεγέο γηα ηνλ πιαλήηε Άξε (κνξθνινγία εδάθνπο, βνπλά θιπ). Γηακνξθψλνπλ ηνλ θαηλνχξην θφζκν ηνπο, εηζάγνπλ ηα αληηθείκελα (π.ρ. ην ξνκπφη) θαη δεκηνπξγνχλ ην δηθφ ηνπο ζελάξην. Οη καζεηέο ρσξίδνληαη ζε νκάδεο θαη πξνζπαζνχλ κε ηε κέζνδν brainstorming λα θηηάμνπλ ην ζελάξην γηα ην παηρλίδη ηνπο, ζην νπνίν ζα εηζάγεηαη θαη ε κεηαβιεηή ηνπ ζθνξ. Οη καζεηέο ζα εηζάγνπλ ηα αληηθείκελα ζηνλ θφζκν ηνπο. Σνπο ήξσεο ηνπο θαη άιια αληηθείκελα π.ρ. θαξδηέο, λνκίζκαηα, αζηέξηα, πνπ ζα πξνγξακκαηηζηνχλ λα δίλνπλ bonus ζηνλ ήξσα θαη ζα ηνπ απμάλνπλ ην ζθνξ. Σν ζθνξ ζα θαιχπηεη θάπνηα ζπλζήθε ηεο κνξθήο when do θαη φηαλ επηηπγράλεηαη ην αξηζκεηηθφ δεδνκέλν ζα ηειεηψλεη κε επηηπρία ην παηρλίδη. Υξήζε ησλ ξπζκίζεσλ γηα ηα αληηθείκελα πνπ επεξεάδνπλ θαηαιπηηθά ηνπο ήρνπο θαη ηηο αιιειεπηδξάζεηο ζηνλ θφζκν ηνπ Kodu. Υξήζε ηνπ sky & ηνπ lighting Υξήζε ηνπ zoom in θαη ηνπ zoom out. Παξαηήξεζε ησλ πιαλεηψλ ηνπ ειηαθνχ ζπζηήκαηνο θαη ζχγθξηζή ηνπο κε βάζε ραξαθηεξηζηηθά φπσο κνξθνινγία εδάθνπο, χπαξμε λεξνχ, δσήο θιπ Καηαλφεζε ελφο πξνβιήκαηνο θαη αλάιπζή ηνπ ζε επηκέξνπο απινχζηεξα Αλάπηπμε ππνινγηζηηθήο/αιγνξηζκηθήο ζθέςεο Γηαηχπσζε ζπιινγηζκψλ Αλάπηπμε ζπλεξγαηηθψλ δξαζηεξηνηήησλ Αλάπηπμε καζεκαηηθνχ γξακκαηηζκνχ

90 Σ ε ι ί δ α 90 Πιεξνθνξηθή θαη Νέεο Σερλνινγίεο: ΣΠΔ Γεκνηηθφ Σ Σάμε Πξνγξακκαηίδσ ηνλ ππνινγηζηή Οη καζεηέο αθνχ ρσξηζηνχλ ζε νκάδεο, ρξεζηκνπνηνχλ ηνλ θφζκν πνπ έθηηαμαλ ζηε Γεσγξαθία-ην γεσκνξθνινγηθφ ράξηε ηεο Διιάδαο. Κάπνηεο νκάδεο ζπιιέγνπλ πιεξνθνξίεο απφ ην δηαδίθηπν ζρεηηθά κε ηηο "Φξπθησξίεο". Με ηε κέζνδν brainstorming δεκηνπξγνχλ ην δηθφ ηνπο ζελάξην. Κάπνηεο νκάδεο αζρνινχληαη κε ηελ εηζαγσγή ησλ θξπθησξηψλ ζηνλ θφζκν ηνπο θαη θάπνηεο άιιεο κε ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ησλ εξψσλ πνπ ζα αλάςνπλ ηηο θξπθησξίεο ζηελ εθαξκνγήπαηρλίδη. Καηαλφεζε πσο ηα κέζα ζχγρξνλεο ηερλνινγίαο έρνπλ ξφιν κεηαθνξάο θαη κεηάδνζεο κελπκάησλ χληαμε δηαδηθαζηψλ ζχλζεησλ Καηαλφεζε 3 βαζηθψλ δνκψλ ηνπ δνκεκέλνπ πξνγξακκαηηζκνχ (αθνινπζίαο, επαλάιεςεο, επηινγήο) Δληνπηζκφο θαη δηφξζσζε ιαζψλ ζην πξφγξακκα Δηζαγσγή ρξφλνπ ζηελ εθαξκνγή- παηρλίδη Γεκηνπξγία ζειίδσλ γηα ηνπο ήξσεο κε ζχλζεηε ζπκπεξηθνξά Πεξηβάιινλ θαη Δθπαίδεπζε γηα ηελ Αεηθφξν Αλάπηπμε: Πεξηβάιινλ θαη Δθπαίδεπζε γηα ηελ Αεηθφξν Αλάπηπμε- Γεκνηηθφ Σ Σάμε Φπζηθέο θαη Σερλνινγηθέο Καηαζηξνθέο /Γηαρείξηζε πεξηβαιινληηθώλ θξίζεσλ Σερλνινγηθέο θαηαζηξνθέο: Ππξεληθά, ρεκηθά αηπρήκαηα, αηπρήκαηα, ππξθαγηέο Οη καζεηέο ζπκκεηέρνπλ ζε πξφγξακκα πεξηβαιινληηθήο δξάζεο. Υσξίδνληαη ζε νκάδεο έξεπλαο θαη δξάζεο ζε έλα ππαξθηφ πξφβιεκα π.ρ. ππξθαγηέο ζηα δάζε. Κάζε νκάδα αλαιακβάλεη λα νξγαλψζεη θαη λα παξνπζηάζεη ην απνηέιεζκα ηεο δξάζεο ηεο γηα ην πξφβιεκα. ιεο νη νκάδεο ζέηνπλ έλα ηειηθφ ζηφρν ηε δεκηνπξγία ελφο παηρληδηνχ ζρεηηθφ κε ην πξφβιεκα. Γεκηνπξγία παξαγφκελσλ (creatable) Γεκηνπξγία ελφο θαηλνχξηνπ θφζκνπ (ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ, ηα αληηθείκελα θαη ην ζελάξην αλαπηπγκέλα απφ ηνπο καζεηέο) Καηαζθεπή ζελαξίνπ θαη ζχλζεζε ηζηνξηψλ Καηαλφεζε πσο ηα αίηηα ησλ ηερλνινγηθψλ θαηαζηξνθψλ είλαη αλζξσπνγελή Αλάπηπμε πεξηβαιινληηθήο ζπλείδεζεο Αλάπηπμε ζπλεξγαηηθψλ δξαζηεξηνηήησλ Σν ζελάξην ζρεδηάδεηαη κε ηε κέζνδν brainstorming.

91 Σ ε ι ί δ α 91 Καηαζθεπάδνπλ ηνλ θφζκν ηνπο πνπ απνηειείηαη απφ δχν δηαθνξεηηθέο φςεηο: έλα πγηέο πεξηβάιινλ κε δάζε θαη έλα θαηεζηξακκέλν πεξηβάιινλ σο απνηέιεζκα ππξθαγηάο. Δηζάγνπλ ηα αληηθείκελα θαη δίλνπλ ζηνπο ήξσεο ηνπο δσή γηα λα ζψζνπλ ην δάζνο θαη ηνλ πιαλήηε. Γεκηνπξγία δηαθνξεηηθψλ πηζηψλ ζηελ εθαξκνγήπαηρλίδη Γεκηνπξγία ρψξσλ θίλεζεο (path) ησλ ραξαθηήξσλ Σν παηρλίδη παξνπζηάδεηαη ζε φιν ην ζρνιείν ηελ εκέξα παξνπζίαζεο ηνπ πξνγξάκκαηνο

92 Σ ε ι ί δ α Σν πεξηβάιινλ Kodu σο κεζνδνινγία επίιπζεο πξνβιεκάησλ ηνλ άμνλα ηεο έληαμεο ησλ ΣΠΔ ζηελ εθπαηδεπηηθή δηαδηθαζία κε ζηφρν ηελ αλάπηπμε ηεο θξηηηθήο ζθέςεο ησλ καζεηψλ αιιά θαη δεμηνηήησλ κεζνδνινγηθνχ ραξαθηήξα, ην πεξηβάιινλ Kodu πξνβάιιεη ηε δεκηνπξγηθή πιεπξά ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ. πσο αλαθέξεη ν Wilson C. (2009) ην Kodu είλαη πην δηαζθεδαζηηθφ απφ ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ Logo. «Δίλαη επίζεο κηα ππελζύκηζε πσο ε απνζηνιή ησλ παηρληδηώλ δελ είλαη ζηελ πξαγκαηηθόηεηα λα δηδάμνπλ ηα παηδηά πώο λα γξάθνπλ θώδηθα, αιιά πώο λα ζθέθηνληαη ζαλ πξνγξακκαηηζηέο». Με ην Kodu νη εθπαηδεπφκελνη κπνξνχλ ρσξίο λα εζηηάζνπλ ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ, λα παξαθνινπζήζνπλ ηε ινγηθή αθνινπζία ηνπ θαη ηε δηεξεχλεζε πξνβιεκάησλ κέζα απφ ηελ επηινγή ησλ νπηηθψλ αληηθεηκέλσλ πνπ ζα ηα πξνγξακκαηίζνπλ λα ελεξγνχλ ζε ζπγθεθξηκέλεο ζπλζήθεο θαη ζε ζπγθεθξηκέλεο θαηαζηάζεηο. Θα πξνζδηνξίζνπλ ηηο ζπκπεξηθνξέο κε ηε κνξθή γεγνλφησλ θαη ελεξγεηψλ γηαηί ν πξνγξακκαηηζκφο ζην Kodu είλαη αληηθεηκελνζηξαθήο, αθνχ βαζίδεηαη ζηε δεκηνπξγία αληηθεηκέλσλ θαη ζηελ απφδνζε ζπκπεξηθνξψλ ζε απηά, αιιά θαη γεγνλνζηξαθήο αθνχ νη ζπκπεξηθνξέο είλαη ελέξγεηεο πνπ ζα θάλνπλ ηα αληηθείκελα φηαλ ληψζνπλ ή αηζζαλζνχλ έλα γεγνλφο. πκπεξηθνξά ηαλ (When)γεγνλφο Κάλε (Do)ελέξγεηα ρήκα :Αληηθεηκελνζηξαθήο γεγνλνζηξαθήο πξνγξακκαηηζκόο Καηά ηε δηάξθεηα ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ ησλ αληηθεηκέλσλ ηνπ θφζκνπ πνπ δεκηνπξγνχλ νη εθπαηδεπφκελνη κέζα απφ δηεξεπλεηηθνχο ζπιινγηζκνχο, αλαπηχζζνπλ δεμηφηεηεο πςεινχ επηπέδνπ φπσο ε θξηηηθή, ε αλαιπηηθή ζθέςε θαη ε ζπλζεηηθή ηθαλφηεηα πνπ απνηεινχλ δνκηθά κέξε ηεο καζεκαηηθήο ζθέςεο.

93 Σ ε ι ί δ α 93 Μπνξεί λα αμηνπνηεζεί ζηε ζρνιηθή ηάμε σο πεξηβάιινλ ππνζηήξημεο εθπαηδεπηηθνχ ζελαξίνπ δηδαζθαιίαο ηνπ γλσζηηθνχ αληηθεηκέλνπ ησλ καζεκαηηθψλ. πσο φια ηα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα ην Kodu ππνζηεξίδεη κεηαβιεηέο θαη παξέρεη αηζζεηήξεο πνπ δηαβάδνπλ ηηο ηηκέο ηνπο θαη ελέξγεηεο πνπ κπνξνχλ λα αιιάμνπλ ηηο ηηκέο ηνπο, ρσξίο φκσο λα ρξεηάδεηαη ν ρξήζηεο λα αλαθεξζεί ζε απηέο φπσο γίλεηαη ζε άιια πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα. Υαξαθηεξηζηηθφ παξάδεηγκα κεηαβιεηψλ είλαη ν ρξφλνο (time),ε πγεία (health) θαη ην ζθνξ (score). Οη εθπαηδεπφκελνη δηαηππψλνπλ απφςεηο πσο κπνξεί λα ιεηηνπξγήζνπλ ηα ζπζηήκαηα απφθηεζεο πφλησλ ή δχλακεο κέζα απφ ηηο ζηξαηεγηθέο αλάπηπμεο ηεο εθαξκνγήο- παηρληδηνχ πνπ δεκηνπξγνχλ θαη "ζπληάζζνπλ" εληνιέο γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ησλ αληηθεηκέλσλ ηνπο.

94 Σ ε ι ί δ α Σν πεξηβάιινλ Kodu σο ηερλνινγηθό εξγαιείν Σν Kodu αλ θαη ραξαθηεξίδεηαη σο έλα πνιπδηάζηαην θαη κε πνιιέο δπλαηφηεηεο πεξηβάιινλ πνπ δίλεη ηε δπλαηφηεηα δεκηνπξγίαο ηξηζδηάζηαησλ θφζκσλ, πεξηιακβάλεη εξγαιεία εχθνια ζε ρξήζε. Load World New World Play ρήκα Αξρηθέο επηινγέο ζην Βαζηθό Μελνύ Ο ρξήζηεο επηιέγεη ηε δεκηνπξγία ελφο θελνχ θφζκνπ θαη ε κπάξα ησλ εξγαιείσλ θαίλεηαη ζην θάησ κέξνο ηεο νζφλεο. Με ηα εξγαιεία απηά θαη κε εχθνιν θαη δηαζθεδαζηηθφ ηξφπν κπνξεί: Να πινεγεζεί ζην πεξηβάιινλ ηνπ Kodu κε ην πιεθηξνιφγην θαη ην πνληίθη. Να εηζαρζεί θαη λα ιάβεη ελεξγφ κέξνο ζηελ πξνγξακκαηηζηηθή ιεηηνπξγία ηνπ Kνdu. Να αλαπηχμεη ηερληθέο δεμηφηεηεο θαη επάξθεηα ρεηξηζκνχ ελφο ζχγρξνλνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο. Να δεκηνπξγήζεη ην δηθή ηνπ εθαξκνγή-παηρλίδη (ρήκα 5.3.1) πξνγξακκαηηζκφο ησλ εξψσλθαλφλεο ηνπ παηρληδηνχ θαηαζθεπή ηξηζδηάζηαηνπ θφζκνπ, έιεγρνο θσηηζκνχ θαη θάκεξαο δσή ζηνλ θφζκναληηθείκελαραξαθηήξεο ρήκα :ηάδηα αλάπηπμεο εθαξκνγήο-παηρληδηνύ ζην Kodu

95 Σ ε ι ί δ α To Kodu σο πεξηβάιινλ ζηήξημεο ηεο θνηλσληθήο δηάζηαζεο ησλ ΣΠΔ ζηελ εθπαίδεπζε Οη θνηλσληνιφγνη δίλνπλ ηδηαίηεξε βαξχηεηα ζηηο παξέεο ησλ ζπλνκήιηθσλ σο κε ζεζκνπνηεκέλν θνξέα πνπ ζπκβάιιεη ελεξγά ζηελ θνηλσληθνπνίεζε ηνπ αηφκνπ. Οη ζχγρξνλεο επνηθνδνκηζηηθέο ζεσξίεο πνπ επηθξαηνχλ ζηνλ ςπρνπαηδαγσγηθφ ρψξν ζρεηηθά κε ηε κάζεζε, ηνλίδνπλ ην πιαίζην ηεο θνηλσληθήο αιιειεπίδξαζεο γηα ηελ νηθνδφκεζε ηεο γλψζεο ζε θνηλσληθφ επίπεδν. Σν πξαγκαηνινγηθφ κνληέιν εηζαγσγήο ησλ ΣΠΔ ζηελ εθπαίδεπζε-πνπ απνηειεί ην ζπλδπαζκφ ηνπ ηερλνθεληξηθνχ κνληέινπ θαη ηνπ νινθιεξσκέλνπ κνληέινπ - (Κφκεο, 2004) έρεη άμνλα ηε δηαηήξεζε ελφο παξάζπξνπ επηθνηλσλίαο κε ην ζχγρξνλν θφζκν, κε ζηφρν ηελ ελίζρπζε ηεο κάζεζεο θαη ηεο θαηαλφεζεο ηνπ λένπ θνηλσληθν-πνιηηηζκηθνχ πεξηβάιινληνο πνπ δηακνξθψλεηαη. Οη εθπαηδεπφκελνη ζην Kodu κειεηνχλ θάζε καζεζηαθή δξαζηεξηφηεηα ζηo πιαίζην ηεο αιιειεπίδξαζεο κεηαμχ ησλ ζπλνκήιηθσλ: Ζ ελαζρφιεζε ηνπο ζπληζηά ζπλεξγαηηθέο δξαζηεξηφηεηεο θαη εληζρχεη ηε δπλακηθή ηεο νκάδαο θαζψο βαζίδεηαη ζε πξνζεγγίζεηο πνπ αθνξνχλ ελέξγεηεο, ζπδεηήζεηο θαη ζρέζεηο θα πνπ αλαπηχζζνληαη θαηά ηε ρξήζε ηνπ πεξηβάιινληνο απφ ηελ «θνηλόηεηα κάζεζεο» (εηθ.47,48). Δηθόλα 47 : Kodu workshop ζηε Βαιηηκόξε Δηθόλα 48 : Kodu workshop ζηε Ν. Καιηθόξληα Digigirlz Tech Camp: Baltimore 2011Microsoft Digigirlz events: Southern California 2010 Πεγέο: aspx&http://socaldigigirlz.wordpress.com/

96 Σ ε ι ί δ α 96 Κάζε ρξήζηεο κπνξεί λα κνηξαζηεί ηηο δεκηνπξγίεο θαη ηηο εθαξκνγέο-παηρλίδηα ζε δσληαλή θνηλφηεηα ζην δηαδίθηπν ζηνλ ηζηφηνπν (εηθ. 4). Δηθόλα 49: Planet Kodu: Open to all! Ζ εκπινθή ησλ καζεηψλ, ν ελζνπζηαζκφο θαη νη ηδέεο πνπ δεκηνπξγνχληαη θαζψο ζπλεξγάδνληαη, ελεκεξψλνληαη θαη πεηξακαηίδνληαη, πξνσζνχλ ηα ζεηηθά ζηνηρεία ηεο νκαδηθήο εξγαζίαο θαη ην καζεζηαθφ πιαίζην ηεο θνηλσληθν-πνιηηηζκηθήο αιιειεπίδξαζεο. Ο MacLaurin ππνζηεξίδεη πσο ςάρλνπλ ηξφπνπο γηα λα δεκηνπξγήζνπλ έλα κεγαιχηεξν ζχζηεκα δηακνηξαζκνχ ησλ "Κφζκσλ ηνπ Kodu" πνπ θαηαζθεπάδνπλ νη εθπαηδεπφκελνη. ην πιαίζην απηήο ηεο αλαδήηεζεο, αιιά θαη εμαηηίαο ηεο αικαηψδνπο αλάπηπμεο ησλ ππεξεζηψλ θνηλσληθήο δηθηχσζεο (social networks), δεκηνπξγήζεθε κηα λέα ηζηνζειίδα (http://www.kodugamelab.com) ηεο θνηλφηεηαο Kodu (εηθ. 4),πνπ επηηξέπεη ζηνπο ρξήζηεο ηνλ πην εχθνιν δηακνηξαζκφ ησλ εθαξκνγψλ-παηρληδηψλ ηνπο, ηελ αληαιιαγή απφςεσλ, ηδεψλ θαη πιεξνθνξηψλ θαη ηε ιήςε ηεο ζπλερνχο αλαηξνθνδφηεζεο. Δηθόλα 50: Kodu Game Lab Community

97 Σ ε ι ί δ α 97 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6 ν : Γηδαθηηθή Παξέκβαζε «Άπας μεν λόγος, αν άποντ εργ έτη, μάταιον τι φαίνεται και κενόν». ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ (Ολσνθιακός) 6.1 Δηζαγσγή ηνπο βαζηθνχο άμνλεο καζεζηαθψλ ζηφρσλ ηνπ Πξνγξάκκαηνο πνπδψλ γηα ηνλ «Πιεξνθνξηθφ Γξακκαηηζκφ» είλαη ε αλαγθαηφηεηα επηθνηλσλίαο θαη ζπλεξγαζίαο ησλ καζεηψλ ρξεζηκνπνηψληαο εξγαιεία ΣΠΔ κε ζθνπφ ηελ επίιπζε ελφο πξνβιήκαηνο. Δπίζεο ε νξηδφληηα δηάρπζή ηνπο ζε επηκέξνπο γλσζηηθά αληηθείκελα κε δξαζηεξηφηεηεο πνπ πινπνηνχλ νη καζεηέο ζηνλ ππνινγηζηή, κε ζηφρν ηελ επίιπζε πξνβιεκάησλ απφ ην ζρνιηθφ πξφγξακκα ζπνπδψλ θαη ηελ θνηλσληθή δσή ηνπο. ηηο παξαθάησ ελφηεηεο παξνπζηάδεηαη ε πνξεία ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο κέζα απφ ηα ζηάδηα αλάπηπμεο ηνπ καζεζηαθνχ κνληέινπ Assure θαη απφ δχν μερσξηζηέο κειέηεο εθαξκνγήο ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο Kodu ζηα Δπηζηεκνληθά πεδία: Πεξηβάιινλ θαη Δθπαίδεπζε γηα ηελ Αεηθφξν Αλάπηπμε θαη Πιεξνθνξηθή θαη Νέεο Σερλνινγίεο, ηνπ Νένπ Πξνγξάκκαηνο πνπδψλ, πνπ πξαγκαηνπνηήζεθε ζην ίδην ζρνιείν θαη ζην ίδην δείγκα εθπαηδεπφκελσλ. Σέινο αλαιχνληαη ηα δεδνκέλα πνπ πξνέθπςαλ απφ ηα εξσηεκαηνιφγηα αμηνιφγεζεο θαη παξνπζηάδνληαη ηα ζπκπεξάζκαηα 6.2 Γηδαθηηθή παξέκβαζε ηνηρεία ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο πλνπηηθή πεξηγξαθή δηδαθηηθήο παξέκβαζεο Σίηινο δηδαθηηθνύ ζελαξίνπ: Σν δάζνο θηλδπλεύεη Θεκαηηθό αληηθείκελν Δηζαγσγή ζηηο βαζηθέο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο κέζσ πεξηβάιινληνο νπηηθνύ πξνγξακκαηηζκνύ

98 Σ ε ι ί δ α 98 Παξαγσγή πξνθνξηθνύ θαη γξαπηνύ ιόγνπ Δκπιεθόκελεο γλσζηηθέο πεξηνρέο (επηζηεκνληθά πεδία) Πιεξνθνξηθή θαη Νέεο Σερλνινγίεο Γιώζζα-Λνγνηερλία Πεξηβάιινλ θαη Δθπαίδεπζε γηα ηελ Αεηθόξν Αλάπηπμε Δθπαηδεπηηθή βαζκίδα η Γεκνηηθνύ Θεκαηηθή ελόηεηα Πξνγξακκαηίδσ ηνλ ππνινγηζηή Η θύζε θαη ην πεξηβάιινλ Φπζηθέο θαη Σερλνινγηθέο Καηαζηξνθέο /Γηαρείξηζε πεξηβαιινληηθώλ θξίζεσλ πκβαηόηεηα κε ΑΠ Απόιπηα ζπκβαηή κε ηηο ζεκαηηθέο θαη ηνπο ζηόρνπο ησλ Νέσλ Πξνγξακκάησλ πνπδώλ Γλσζηηθά πξναπαηηνύκελα Βαζηθέο δεμηόηεηεο ρξήζεο ηνπ Η/Τ ρνιηθή κνλάδα 7 Ο Γεκνηηθό ζρνιείν Αγίαο Παξαζθεπήο Αξηζκόο καζεηώλ 25 Πεξίνδνο παξέκβαζεο Μάξηηνο- Μάηνο 2012 Πιήζνο θαη δηάξθεηα παξεκβάζεσλ 12 Γίσξεο κε παξάιιειε ελαζρόιεζε ζην ζπίηη Δθπαηδεπηηθό ινγηζκηθό πνπ αμηνπνηήζεθε Kodu Μεζνδνινγηθή πξνζέγγηζε Σα ζχγρξνλα καζεζηαθά κνληέια απαηηνχλ ηελ ελεξγφ θαη επνηθνδνκεηηθή ζπκκεηνρή ησλ εθπαηδεπφκελσλ, γη απηφ ε δηδαθηηθή παξέκβαζε ζηεξίρζεθε ζηνπο εμήο άμνλεο: Αλάπηπμε ησλ ζηαδίσλ ηνπ κνληέινπ Assure (Γηαζθάιηζε) γηα ην ζρεδηαζκφ δηδαθηηθνχ ζπζηήκαηνο κε Σερλνινγία θαη Μέζα.

99 Σ ε ι ί δ α 99 Οκαδνζπλεξγαηηθή κνξθή δηδαζθαιίαο Αλάπηπμε θαη ελζάξξπλζε ηεο ζπλεξγαζίαο κεηαμχ ησλ καζεηψλ κε ρξήζε εξγαιείσλ πνπ ζηεξίδνπλ ηελ νκαδνζπλεξγαηηθή κεζνδνινγία θαη ζπλεξγαηηθψλ δξαζηεξηφηεησλ πνπ πξνάγνπλ ηε ινγηθή θαη δεκηνπξγηθή ζθέςε Πιαίζην δηδαθηηθήο παξέκβαζεο Πνξεία δηδαζθαιίαο ζύκθσλα κε ην κνληέιν Assure 1 ν ηάδην αλάπηπμεο Αλάιπζε εθπαηδεπόκελσλ Γεληθά ραξαθηεξηζηηθά 25 καζεηέο-13 αγόξηα/12 θνξίηζηα Κάηνηθνη ησλ πεξηνρώλ Αγίαο Παξαζθεπήο θαη Γιπθώλ Νεξώλ πγθεθξηκέλεο εηζαγσγηθέο ηθαλόηεηεο Πνιύ θαιέο γλώζεηο ζηε ρξήζε ππνινγηζηώλ Γελ ήηαλ ε πξώηε ηνπο επαθή κε γιώζζα πξνγξακκαηηζκνύ (από ηελ αξρή ηεο ζρνιηθήο ρξνληάο είραλ αιιειεπηδξάζεη κε ηα εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα Microworlds Pro θαη EasyLogo ζην κάζεκα ηεο Πιεξνθνξηθήο) Ιδηαηηεξόηεηεο αληαπόθξηζεο ζε καζεζηαθά πεξηβάιινληα 1 καζεηήο κε καζεζηαθέο δπζθνιίεο (αιβαληθήο θαηαγσγήο) 1 καζεηήο κε δπζιεμία, καζεζηαθέο δπζθνιίεο θαη Γηάζπαζε Πξνζνρήο (ΓΔΠΤ) 1 καζήηξηα κε δπζιεμία 2 ν ηάδην αλάπηπμεο: Γήισζε καζεζηαθώλ αληηθεηκεληθώλ ζηόρσλ ηόρνη γλσζηηθνί Ιθαλόηεηα παξαγσγήο πξνθνξηθνύ θαη γξαπηνύ ιόγνπ κε ραξαθηεξηζηηθά αθήγεζεο γηα δεκηνπξγία ζελαξίνπ θαη ζύλζεζεο πξνζσπηθήο ηζηνξίαο Αλαγλώξηζε ησλ βαζηθώλ ραξαθηεξηζηηθώλ θαη δπλαηνηήησλ ηνπ πεξηβάιινληνο νπηηθνύ πξνγξακκαηηζκνύ ηαδηαθή εμνηθείσζε κε ηνλ πξνγξακκαηηζκό θαη κε βαζηθέο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο κέζα από ην πεξηβάιινλ νπηηθνύ πξνγξακκαηηζκνύ, ρσξίο ρξήζε νξηζκώλ Λεθηηθή πεξηγξαθή ησλ βεκάησλ απιώλ αιγνξίζκσλ

100 Σ ε ι ί δ α 100 Καηαλόεζε ηεο έλλνηαο ηνπ αιγόξηζκνπ θαη ησλ βαζηθώλ αιγνξηζκηθώλ δνκώλ κέζα από απιέο δξαζηεξηόηεηεο Γηαηύπσζε απιώλ εληνιώλ ζην πεξηβάιινλ νπηηθνύ πξνγξακκαηηζκνύ Γηάθξηζε δηαθόξσλ γεγνλόησλ (events) ζην πεξηβάιινλ νπηηθνύ πξνγξακκαηηζκνύ πνπ ρξεζηκνπνηείηαη Οξηζκόο ελεξγεηώλ πνπ πξέπεη λα εθηειεζηνύλ γηα λα επηηεπρζνύλ ηα επηζπκεηά γεγνλόηα ζύκθσλα κε ην ζελάξην πνπ έρεη ζρεδηαζηεί Γεκηνπξγία εθαξκνγήο-παηρληδηνύ σο ηειηθόο ζηόρνο ηνπ Πεξηβαιινληηθνύ Πξνγξάκκαηνο πνπ εθπνλνύλ νη καζεηέο κε ηίηιν «Πεξηβαιινληηθέο Γηαδξνκέο» ηόρνη σο πξνο ηε δηαδηθαζία κάζεζεο Δλεξγεηηθή ζπκκεηνρή Γηεξεπλεηηθή πξνζέγγηζε ηεο γλώζεο Αλάπηπμε ζρέζεσλ ζπλεξγαζίαο, άζθεζε ζηελ νκαδηθή εξγαζία, ζεβαζκόο ζηηο δηαθνξεηηθέο απόςεηο, θαιιηέξγεηα ηθαλόηεηαο ιήςεσλ απνθάζεσλ Αλάπηπμε δεκηνπξγηθόηεηαο θαη θαληαζίαο Αλάπηπμε θξηηηθήο, αλαιπηηθήο ζθέςεο θαη ζπλζεηηθήο ηθαλόηεηαο κέζα από δηεξεπλεηηθνύο ζπιινγηζκνύο ηόρνη σο πξνο ηηο ΣΠΔ Καηαλόεζε ηεο δεκηνπξγηθήο πιεπξάο ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ Αλάπηπμε ελδηαθέξνληνο γηα ελαζρόιεζε κε πην ζύλζεηα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα ζηηο επόκελεο εθπαηδεπηηθέο βαζκίδεο Απόθηεζε επξύηεξεο ςεθηαθήο παηδείαο θαη επρέξεηαο Αληίιεςε ηεο θνηλσληθήο δηάζηαζεο ησλ ΣΠΔ 3 ν ηάδην : Δπηινγή Σερληθώλ, Σερλνινγηώλ, Μέζσλ θαη Τιηθώλ Η επηινγή ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνύ πεξηβάιινληνο Γηα ηε δηδαζθαιία ησλ αξρώλ ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ, έζησ θαη λα αθνξά ηελ εηζαγσγή ζηηο βαζηθέο έλλνηεο απαηηείηαη ε ρξήζε θάπνηνπ πξνγξακκαηηζηηθνύ πεξηβάιινληνο. Η επηινγή ηνπ πεξηβάιινληνο νπηηθνύ πξνγξακκαηηζκνύ Kodu έγηλε, γηαηί θαιύπηεη: ηνπο πξνζδνθώκελνπο καζεζηαθνύο ζηόρνπο ηνπο ζηόρνπο ησλ Νέσλ Πξνγξακκάησλ πνπδώλ ην βαζκό επθνιίαο ρξήζεο από ηνλ εθπαηδεπόκελν

101 Σ ε ι ί δ α 101 δηαζέηεη κηα απιή, δηαηζζεηηθή επαθή ρξήζηε, έηζη ώζηε νη εθπαηδεπόκελνη λα κελ ρξεηάδνληαη γξαπηέο νδεγίεο, ηδηαίηεξεο ηερληθέο δεμηόηεηεο ή ηε ζπλερή θαζνδήγεζε ηνπ εθπαηδεπηηθνύ γηα λα ην ρξεζηκνπνηήζνπλ. Η επηινγή δαζθαινθεληξηθώλ εθπαηδεπηηθώλ ηερληθώλ γηα ηελ αλάιπζε ησλ βαζηθώλ πξνγξακκαηηζηηθώλ ελλνηώλ Παξνπζίαζε ηνπ ζέκαηνο από ηνλ εθπαηδεπηηθό θαη παξνρή νδεγηώλ. Δηζαγσγηθή αλαθνξά από ηνλ εθπαηδεπηηθό ζηε βαζηθή έλλνηα ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ ζηελ θαζεκεξηλόηεηά καο θαη ζηνλ θόζκν ησλ ππνινγηζηώλ. Αλάιπζε ηεο έλλνηαο ηνπ πξνγξάκκαηνο, ηη είλαη αιγόξηζκνο, Δζηίαζε ζηελ αλαγθαηόηεηα ύπαξμεο γισζζώλ πξνγξακκαηηζκνύ, Γεγνλνζηξαθήο πξνγξακκαηηζκόο when (γεγνλόο)-do (ελέξγεηα) Αληηθεηκελνζηξαθήο πξνγξακκαηηζκόο Μειέηε ζπκπεξηθνξώλ αληηθεηκέλσλ θαη αλάιπζε εληνιώλ Βαζηθέο αξρέο νξγάλσζεο θαη ζρεδηαζκνύ ησλ παηρληδηώλ ζην πεξηβάιινλ Kodu

102 Σ ε ι ί δ α 102

103 Σ ε ι ί δ α 103 Η επίινγή καζεηνθεληξηθώλ εθπαηδεπηηθώλ ηερληθώλ γηα ηε δεκηνπξγία ηνπ ζελαξίνπ Γεκηνπξγία νκάδσλ Οη καζεηέο εξγάζηεθαλ ζε νκάδεο ησλ 3, ησλ 4 θαη ησλ 5 αηόκσλ, πξνζπαζώληαο νη νκάδεο λα ραξαθηεξίδνληαη από εηεξνγέλεηα (Oakley, et al. 2004) Πξόθιεζε ηεο δεκηνπξγηθήο θαληαζίαο ησλ καζεηώλ, κεηά ην ρσξηζκό ηνπο ζε νκάδεο. Σίζεηαη ην ζέκα από ηνλ εθπαηδεπηηθό θαη κε ηε κέζνδν ηνπ θαηαηγηζκνύ ηδεώλ (brain storming), ζρεδηάζηεθε ην ζελάξην δεκηνπξγίαο ηνπ παηρληδηνύ. ύκθσλα κε απηό, ζα ππήξρε έλαο θεληξηθόο ήξσαο πνπ ζα αληηκεηώπηδε ηνπο ερζξνύο θαη ηα εκπόδηα θαη ζα πξνζηάηεπε ην δάζνο από ηελ θαηαζηξνθή θαη ζα ιεηηνπξγνύζε ζύκθσλα κε ηηο νδεγίεο-εληνιέο πνπ ζα ηνπ έδηλαλ νη ίδηνη νη καζεηέο.

104 Σ ε ι ί δ α 104

105 Σ ε ι ί δ α Ο ηάδην : Υξήζε Σερλνινγίαο, Μέζσλ θαη Τιηθώλ Δγθαηάζηαζε ινγηζκηθνύ ζηνπο ππνινγηζηέο ηνπ εξγαζηεξίνπ. ηελ εγθαηάζηαζε ζπκκεηέρνπλ ελεξγά θαη νη καζεηέο. Κάπνηνη από απηνύο θξαηνύλ ζεκεηώζεηο, γηα ηελ εγθαηάζηαζε ηνπ ινγηζκηθνύ ζηνλ ππνινγηζηή ζην ζπίηη. Δλαζρόιεζε νκάδσλ κε ην ζέκα. ηηο πξώηεο δηδαθηηθέο ζπλαληήζεηο πξαγκαηνπνηήζεθε ε γλσξηκία ησλ καζεηώλ κε ην πξνγξακκαηηζηηθό πεξηβάιινλ Kodu, κεηά ηελ εγθαηάζηαζή ηνπ. Δμνηθείσζή ησλ κειώλ ησλ νκάδσλ: Με ηηο βαζηθέο επηινγέο ηνπ κελνύ θαη κε ηα παξαδείγκαηα (Samples) αληηπξνζσπεπηηθώλ παηρληδηώλ πνπ πξνζθέξνληαη καδί κε ηελ εγθαηάζηαζε. Πεηξακαηηζκόο: Με ηελ παιέηα εξγαιείσλ (Tool Palette) ζηελ πξνζπάζεηα δεκηνπξγίαο ηνπ δηθνύ ηνπο θόζκνπ.

106 Σ ε ι ί δ α Ο ηάδην : Απαίηεζε ζπκκεηνρήο ησλ Δθπαηδεπόκελσλ Δλεξγή λνεηηθή εκπινθή ησλ εθπαηδεπόκελσλ. ηηο επόκελεο δηδαθηηθέο ζπλαληήζεηο εξγάζηεθαλ κε ηελ θύξηα δξαζηεξηόηεηα πνπ ήηαλ ε δεκηνπξγία ηνπ δηθνύ ηνπο ςεθηαθνύ παηρληδηνύ, ζύκθσλα κε ην ζελάξην ζρεδηαζκνύ ηνπ, πνπ είρε γίλεη απνδεθηό από όιεο ηηο νκάδεο Δλεξγεηηθή ζπκκεηνρή ησλ εθπαηδεπόκελσλ. ρεδηαζκόο ηνπ ζελαξίνπ θαη ηνπ δεκηνπξγνύκελνπ θόζκνπ ζε ραξηόληα θαη ζπλερήο πεηξακαηηζκόο κε ηηο εληνιέο ζην πξνγξακκαηηζηηθό πεξηβάιινλ, γηα απόδνζε επηζπκεηώλ ζπκπεξηθνξώλ ζηα αληηθείκελα θαη ζηνπο ραξαθηήξεο

107 Σ ε ι ί δ α ν ηάδην: Αμηνιόγεζε θαη αλαζεώξεζε Παξνπζίαζε απνηειεζκάησλ θάζε νκάδαο ζηελ νινκέιεηα θαη αλαηξνθνδόηεζε ησλ απνηειεζκάησλ από ηνλ εθπαηδεπηηθό. Δπηβξάβεπζε ηεο πξνζπάζεηαο όισλ ησλ νκάδσλ από ηνλ εθπαηδεπηηθό. Δλίζρπζε ηεο ζεηηθήο αιιειεμάξηεζεο (Johnson, Johnson & Smith, 1996) Δηζαγσγή από ηνπο ίδηνπο ηνπο εθπαηδεπόκελνπο(εξσηεκαηνιόγηα, θόξκα αμηνιόγεζεο) ζρεηηθά κε ηελ αμηνιόγεζε ηεο απνηειεζκαηηθόηεηαο ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνύ πεξηβάιινληνο-ζε ζρέζε κε ηνπο αληηθεηκεληθνύο καζεζηαθνύο ζηόρνπο- θαη όιεο ηεο δηδαζθαιίαο πιινγή ζρνιίσλ από ηε θόξκα αμηνιόγεζεο ηεο δηδαζθαιίαο από ηνπο εθπαηδεπόκελνπο Αλάιπζε εξσηεκαηνιόγησλ Παξνπζίαζε ηεο εθαξκνγήο Kodus Invasion ζε όιν ην ζρνιείν θαηά ηελ εκέξα παξνπζίαζεο ηνπ Πεξηβαιινληηθνύ Πξνγξάκκαηνο θαη ιήςε αλαηξνθνδόηεζεο από ηελ επηβξάβεπζή ηνπο. Αλαζεώξεζε ηνπ εθπαηδεπηηθνύ σο πξνο ην ζύληνκν ρξόλν ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο(ρξεηαδόηαλ ηνπιάρηζηνλ 8 δίσξεο αθόκε εθπαηδεπηηθέο παξεκβάζεηο) Σν πεξηερόκελν ηεο εθαξκνγήο - Ο θόζκνο ηνπ Kodus Invasion Με βάζε ηηο αξρέο πνπ ηέζεθαλ ζηελ ελφηεηα ηεο δηδαθηηθήο κεζνδνινγίαο, ζρεδηάζζεθε θαη πινπνηήζεθε ε εθαξκνγή Kodus Invasion. Ζ ινγηθή ηνπ παηρληδηνχ βαζίδεηαη ζηελ αλαθαιππηηθή κάζεζε. Ο παίθηεο δελ έρεη ζηε δηάζεζή ηνπ θαλέλα εξγαιείν εμφλησζεο ησλ θαθψλ Kodu, αιιά θαιείηαη λα πεηξακαηηζηεί κε ηα ππνινγηζηηθά εξγαιεία πξνθεηκέλνπ λα αλαθαιχςεη ηε ζπλέρεηα ηνπ παηρληδηνχ. Απηή είλαη θαη ε αξρή ηεο αλαθαιππηηθήο κάζεζεο φπνπ νη καζεηεπφκελνη νηθνδνκνχλ ηηο γλψζεηο ηνπο πεηξακαηηδφκελνη ζε έλαλ ρψξν θαη εμάγνπλ θαλφλεο θαη ζπκπεξάζκαηα απφ ηα απνηειέζκαηα απηψλ ησλ εκπεηξηψλ (Κφκεο, 2004) Πξφθεηηαη γηα ηελ απεηθφληζε ελφο δάζνπο κε δχν δηαθνξεηηθέο φςεηο. ηελ πξψηε φςε απεηθνλίδεηαη ην θνκκάηη ηνπ δάζνπο πνπ δελ έρεη ππνζηεί θακία πεξηβαιινληηθή θαηαζηξνθή ζε αληίζεζε κε ηε δεχηεξε φπνπ ε θαηαζηξνθή είλαη νξαηή. Οη δχν φςεηο ρσξίδνληαη απφ έλα πνηάκη κε κνιπζκέλν λεξφ.

108 Σ ε ι ί δ α 108 Παλνξακηθή όςε ηνπ θόζκνπ Ο παίθηεο θαιείηαη λα εθπιεξψζεη έλαλ αξηζκφ απνζηνιψλ. Οη απνζηνιέο απηέο κπνξεί λα εθηπιίζζνληαη ζην ίδην terrain θαζψο ην πξφγξακκα Kodu παξέρεη πεξηνξηζκέλνπο πφξνπο επνκέλσο θαη πεξηνξηζκέλε δπλαηφηεηα ζρεδίαζεο ηνπ θφζκνπ. Ο παίθηεο κπνξεί λα ράζεη ζε δχν πεξηπηψζεηο: α. Με ην πέξαο δέθα ιεπηψλ θαη β. Με ην κεδεληζκφ ηνπ health κεηά απφ έλα κεγάιν αξηζκφ «ππξνβνιηζκψλ» θσηηάο πνπ κπνξεί λα δερηεί απφ θάπνηνπο Kodu πνπ έρνπλ απηή ηε δπλαηφηεηα (πξαθηηθά κφλν εάλ ν παίθηεο δελ θηλείηαη θαζφινπ ζην ρψξν). Οη ραξαθηήξεο ελεξγνί θαη κε ελεξγνί παξνπζηάδνληαη ζην παξαθάησ ζρήκα: Οη ελεξγνί ραξαθηήξεο (active characters) ε Ο cycle, ν κνλαδηθφο ήξσαο πνπ ρεηξίδεηαη ν παίθηεο νη θφθθηλνη Kodu ζην πξψην terrain ν ζθνπφο(stick) νη καχξνη Kodu ην εξγνζηάζην ζην δεχηεξν terrain Οη κε ελεξγνί ραξαθηήξεο (non active characters): Σν κεηεσξνινγηθφ κπαιφλη πνπ βξίζθεηαη ζην πξψην terrain ην θαξάβη πνπ βξίζθεηαη ζην πνηάκη

109 Σ ε ι ί δ α 109 ν κεγάινο Kodu ζην δεχηεξν terrain πξηλ ην εξγνζηάζην. Πεξηγξαθή ζελαξίνπ Με ηελ έλαξμε ηνπ παηρληδηνχ, εκθαλίδεηαη έλα κήλπκα απφ ην κε ελεξγφ ραξαθηήξα-ην κεηεσξνινγηθφ κπαιφλη- θαη θαιεί ηνλ παίθηε λα εμνπδεηεξψζεη ηνπο θφθθηλνπο Kodu, νη νπνίνη θαίλε ηα δέληξα. Ζ απνζηνιή απηή απνζθνπεί φρη κφλν ζηελ εηζαγσγή ηνπ παίθηε ζηνλ θφζκν ηνπ παηρληδηνχ αιιά θαη ζηελ εμνηθείσζε ηνπ κε ην ρεηξηζκφ ηνπ ήξσα (game play). Με ηελ νινθιήξσζε ηεο πξψηεο απνζηνιήο, ην κεηεσξνινγηθφ κπαιφλη πιεξνθνξεί ηνλ παίθηε φηη ην δάζνο βξίζθεηαη αθφκε ζε θίλδπλν θαη ηνλ πξνηξέπεη λα ζπλερίζεη. Σαπηφρξνλα, ελεξγνπνηείηαη ην θαξάβη πνπ βξίζθεηαη ζην πνηάκη θαη εκθαλίδεηαη ην κήλπκα «Αλαδάζσζε ηψξα». ηελ παξνχζα απνζηνιή, ν παίθηεο θαιείηαη λα αλαθαιχςεη κε πνην ηξφπν ζα επηηεπρζεί ε αλαδάζσζε θαη έπεηηα λα πξνβεί ζε απηή αγγίδνληαο ηα δέληξα. θνπφο ηεο απνζηνιήο είλαη λα δξάζεη ν παίθηεο θαη κε ηηο απαξαίηεηεο θηλήζεηο λα επαλαθέξεη ην δάζνο ζηελ αξρηθή ηνπ θαηάζηαζε. Ο παίθηεο αληηιακβάλεηαη φηη νινθιεξψλεηαη ε αλαδάζσζε κε ηελ απελεξγνπνίεζε ηνπ ραξαθηήξα «θαξάβη» (ζηακαηάεη ην κήλπκα αλαδάζσζε ηώξα θαη ην θαξάβη αθηλεηνπνηείηαη). Σν παηρλίδη δίλεη ηε δπλαηφηεηα ζηνλ παίθηε λα ζπλερίζεη ζηελ ηξίηε απνζηνιή αθφκα θαη αλ δελ έρεη νινθιεξσζεί ε αλαδάζσζε. Απηφ ζηεξίδεηαη ζηε ινγηθή ηνπ ΥP( experience) πνπ έρνπλ εηζάγεη ηα social games, δειαδή ν παίθηεο πνπ ζα θάλεη πιήξε αλαδάζσζε ζα αληακεηθζεί κε πεξηζζφηεξν XP (ζθνξ) ζε ζρέζε κε ηνλ παίθηε πνπ ζα αζρνιεζεί ιηγφηεξν. Πξηλ ηελ έλαξμε ηεο ηξίηεο απνζηνιήο ν παίθηεο θαιείηαη λα πεξάζεη ην πνηάκη. ε πεξίπησζε πνπ επηιέμεη λα δηαζρίζεη ηε γέθπξα έρεη ηε δπλαηφηεηα λα πάξεη ην «αζηέξη» ην νπνίν ζα ηνπ πξνζθέξεη επηπιένλ πφληνπο (bonus). Γηα ηελ απφθηεζε απηψλ ησλ πφλησλ απαηηείηαη επρέξεηα ρεηξηζκνχ ηνπ ήξσα απφ ην ρξήζηε ελψ ηαπηφρξνλα πξνζδίδεη δηαζθέδαζε πνπ είλαη απαξαίηεηε ζηα παηρλίδηα. Ζ ηξίηε θαη ηειεπηαία απνζηνιή ηνπ παηρληδηνχ είλαη ε εμαθάληζε ελφο επηβιαβνχο γηα ην πεξηβάιινλ εξγνζηαζίνπ. Ο ρξήζηεο πξέπεη πξψηα λα εμνπδεηεξψζεη ην θξνπξφ θαη ζηε ζπλέρεηα λα αθνινπζήζεη ηηο θσηεηλέο θαξδηέο πξνθεηκέλνπ λα θηάζεη ζην εξγνζηάζην ην νπνίν απνηειεί ηελ αθεηεξία ησλ Kodu. Ο παίθηεο θεξδίδεη κε ηελ εμαθάληζε ηνπ εξγνζηαζίνπ. ην ζεκείν απηφ πξέπεη λα αλαθεξζεί φηη ζε πεξίπησζε πνπ ν παίθηεο δελ νινθιεξψζεη επηηπρψο ηηο δχν πξψηεο απνζηνιέο, νη ήξσεο ηνπ παξακέλνπλ αλελεξγνί. Μνλαδηθή εμαίξεζε είλαη ν

110 Σ ε ι ί δ α 110 θξνπξφο πνπ κε ην κήλπκα ηνπ πξνθαιεί ηνλ παίθηε λα επηζηξέςεη πίζσ θαη λα αλαθαιχςεη ηπρφλ εθθξεκφηεηεο. Παξνπζίαζε ηεο εθαξκνγήο Kodus Invasion Ο θφζκνο ηνπ παηρληδηνχ Kodus Invasion είλαη πξνζσπηθή δεκηνπξγία ησλ παηδηψλ. Υξεζηκνπνίεζαλ ηηο γλψζεηο θαη ηε θαληαζία ηνπο γηα λα ηνλ θάλνπλ ζπλαξπαζηηθφ, αιιά θπξίσο αιεζνθαλή. Κάπνηεο εηθφλεο απφ ηελ εθαξκνγή παξνπζηάδνληαη παξαθάησ: Η βαζηθή εηθόλα ηεο εθαξκνγήο Η απνζηνιή δηάζσζεο ηεο θύζεο αξρίδεη

111 Σ ε ι ί δ α 111 Μεξηθνί θίινη Πξνζπάζεζε μαλά!!!

112 Σ ε ι ί δ α 112 Λίγν πξηλ ην ηέινο Η Green Team θέξδηζε!! 6.3 Γηδαζθαιία Οπηηθά Γίθηπα Δπηθνηλσλίαο ζην κάζεκα ηεο Πιεξνθνξηθήο- 2ε Μειέηε πεξίπησζεο (2 nd Use case) Πιαίζην ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο Ζ δηδαθηηθή παξέκβαζε πξαγκαηνπνηήζεθε ζην ίδην ζρνιείν θαη ζην ίδην δείγκα εθπαηδεπφκελσλ Οη καζεηέο εμέθξαζαλ ηηο ηδέεο ηνπο ζρεηηθά κε ην ζελάξην ηεο εθαξκνγήο θαη ην πινπνίεζαλ κέρξη ην επίπεδν ηνπ storyboard. Πξνϋπάξρνπζεο γλώζεηο: Οη καζεηέο ηνπ ηκήκαηνο είραλ εξγαζηεί ζην ζπγθεθξηκέλν πεξηβάιινλ, ζηα πιαίζηα ηνπ ζρεδηαζκνχ ηεο εθαξκνγήο KODUS INVASION. Παξνπζηάζηεθαλ εμνηθεησκέλνη ηφζν κε ηηο απαηηήζεηο θαη ηηο δπλαηφηεηεο ηεο πιαηθφξκαο, φζν θαη κε ηηο αλψηεξεο πξνγξακκαηηζηηθέο ηερληθέο πνπ απαηηνχληαη γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ζπκπεξηθνξψλ θαη ηνλ νξηζκφ ελεξγεηψλ. Καλέλαο απφ ηνπο καζεηέο ηνπ ηκήκαηνο δελ είρε δηδαρηεί ζηνηρεία ηεο Θεσξίαο Γηθηχσλ γεληθφηεξα, αιιά νχηε θαη ησλ ελλνηψλ ηεο Οπηηθήο Δπηθνηλσλίαο ή ησλ Οπηηθψλ Γηθηχσλ Δπηθνηλσλίαο εηδηθφηεξα.

113 Σ ε ι ί δ α 113 Μέζα πνπ Υξεζηκνπνηήζεθαλ: Οη Τπνινγηζηέο ηνπ Δξγαζηεξίνπ Πιεξνθνξηθήο ηνπ ζρνιείνπ, ζηνπο νπνίνπο βξηζθφηαλ ήδε εγθαηεζηεκέλε ε πιαηθφξκα Kodu Ο βηληενπξνβνιέαο ηνπ ζρνιείνπ Τιηθά γηα ην ζρεδηαζκφ ηνπ storyboard ηεο ηζηνξίαο Ζ εθαξκνγή KODU S ΗNVASION πνπ είραλ ήδε πινπνηήζεη νη καζεηέο ηόρνη ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο χκθσλα κε ηνπο ζηφρνπο ηεο δηδαθηηθήο παξέκβαζεο, νη καζεηέο ζα πξέπεη: Να πεξηγξάθνπλ ηνλ ηξφπν ιεηηνπξγίαο ελφο νπηηθνχ δηθηχνπ επηθνηλσλίαο. Να δίλνπλ παξαδείγκαηα νπηηθψλ δηθηχσλ απφ ηελ θαζεκεξηλφηεηά ηνπο θαη λα νξίδνπλ ηηο ιεηηνπξγίεο ηνπ. Να νξίδνπλ ηα δνκηθά κέξε ελφο νπηηθνχ δηθηχνπ θαη λα θαηαλννχλ ηηο έλλνηεο ηνπ. Να αλαγλσξίδνπλ ηα επηκέξνπο ηκήκαηα σο απηφλνκνπο ζηαζκνχο εξγαζίαο ή σο κνλάδεο ηνπ επξχηεξνπ δηθηχνπ. Να νξίδνπλ ελέξγεηεο θαη ζελάξηα πνπ πξέπεη λα εθηειεζηνχλ γηα λα επηηεπρζνχλ επηζπκεηά γεγνλφηα. Να θαηαλνήζνπλ φηη ν ππνινγηζηήο εθηειεί νδεγίεο πνπ παίξλεη απφ ηνλ άλζξσπν ζε µηα θσδηθνπνηεκέλε κνξθή. Να επηθνηλσλήζνπλ µε ηνλ ππνινγηζηή µέζσ ηνπ Γξαθηθνχ Πεξηβάιινληνο Δπηθνηλσλίαο (ΓΠΔ GUI) ηεο πιαηθφξκαο. Να ρξεζηκνπνηήζνπλ ζχλζεηεο αιγνξηζκηθέο ηερληθέο, φπσο ν έιεγρνο ξνήο. Να ρξεζηκνπνηήζνπλ ηηο πην ζχλζεηεο εληνιέο πξνγξακκαηηζκνχ πνπ πξνζθέξεη ε πιαηθφξκα (Γεκηνπξγία creatables ) θαζψο θαη δνκέο επαλάιεςεο. Να εμνηθεησζνχλ κε ηερληθέο δηφξζσζεο ζθαικάησλ θαη βειηηζηνπνίεζεο ηνπ «θψδηθα». Να ζπλεξγαζηνχλ θαη λα ζέζνπλ ζηφρνπο γηα ηελ επίιπζε ησλ ζπγθεθξηκέλσλ πξνβιεκάησλ. Να κπνξνχλ λα αλαθέξνπλ ηα βαζηθά πιενλεθηήκαηα πνπ πξνθχπηνπλ απφ ηε ρξήζε ησλ δηθηχσλ.

114 Σ ε ι ί δ α 114 Σν πεξηερόκελν ηεο εθαξκνγήο Σν πεξηερόκελό ηεο εθαξκνγήο KODUS MESSENGER αλαπηχζζεηαη ζε δπν επίπεδα: Πξψηνλ: Παξνπζίαζε ζηνπο καζεηέο ησλ ηζηνξηθώλ θαη κπζνινγηθώλ ζηνηρείσλ ζρεηηθά κε ην αξραίν δίθηπν ησλ Φξπθησξηώλ Τξνίαο - Μπθελώλ Με ηελ έλλνηα ηεο Φξπθησξίαο αλαθεξφκαζηε ζηνπο νπηηθνχο ηειέγξαθνπο ηεο Αξραίαο Διιάδαο, ζε θαηαζθεπέο πνπ ιεηηνπξγνχζαλ δειαδή σο πχξγνη αλακεηάδνζεο νπηηθψλ ζεκάησλ. Οη Φξπθησξίεο ήηαλ εγθαηεζηεκέλεο ζε θνξπθέο βνπλψλ, εθκεηαιιεπφκελεο απηή ηελ νξεηλή κνξθνινγία ηνπ ειιαδηθνχ ρψξνπ. Ζ ιεηηνπξγία ηνπ ζηεξηδφηαλ ζηνπο Φξχθησξεο, νη νπνίνη γηα λα κεηαθέξνπλ ηα νπηηθά ζήκαηα είραλ αλαιάβεη ηε δέζκεπζε λα αλάβνπλ ιακπεξέο θσηηέο ηε λχρηα θαη λα ρξεζηκνπνηνχλ ππθλφ θαπλφ ηελ εκέξα. Ζ επηινγή ησλ ζεκείσλ ζηα νπνία ηνπνζεηήζεθαλ νη Φξπθησξίεο ηα αξραία ρξφληα, είλαη ηφζν επηηπρεκέλε πνπ αθφκα θαη ζήκεξα θαηαζθεπέο κεηάδνζεο νπηηθψλ ζεκάησλ (θάξνη) είλαη ηνπνζεηεκέλνη ζηηεο ίδηεο πεξηνρέο. Σν δίθηπν Σξνίαο- Μπθελψλ ( π.Υ.) απνηεινχζαλ νη ζηαζκνί: Σξνία Όξνο Ίδε (Ννηηναλαηνιηθά ηεο Σξνίαο) - Έξκαην Λήκλνπ - Άζσο (βνπλφ ηνπ Γία)- Μάθηζην Δύβνηαο - Μεζζάπην ηεο Βνησηίαο (απέλαληη απφ ηελ Υαιθίδα) - Κηζαηξώλαο - Αηγίπιαγθην - Αξαρλαίν - Παιάηη ησλ Μπθελώλ, φπσο αλαθέξζεθαλ απφ ηνλ ηξαγηθφ πνηεηή Αηζρχιν ζην έξγν «Αγακέκλσλ» 30. ην ίδην έξγν εκθαλίδεηαη ν Αγακέκλνλαο λα ππφζρεηαη ζηελ Κιπηαηκλήζηξα φηη ηελ πηψζε ηεο Σξνίαο ζα ηελ πιεξνθνξεζεί ζε κηα κέξα. Γηα ηελ νπηηθή αλαπαξάζηαζε ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ δηθηχνπ Φξπθησξηψλ, ρξεζηκνπνηήζεθε ε αληίζηνηρε εηθφλα απφ ην εθκαγείν ην νπνίν εθηίζεηαη ζην «Κέληξν Γηάδνζεο Δπηζηεκψλ & Μνπζείν Σερλνινγίαο- NOESIS». 30 ηνὺο θέξνληαο ρεῖµα θαὶ ζέξνο βξνηνῖο ιαµπξνὺο δπλάζηαο, ἐµπξέπνληαο αἰζέξη [ἀζηέξαο, ὅηαλ θζίλσζηλ, ἀληνιάο ηε ηῶλ]. θαὶ λῦλ θπιάζζσ ιαµπάδνο ηὸ ζύµβνινλ, αὐγὴλ ππξὸο θέξνπζαλ ἐθ Σξνίαο θάηηλ ἁιώζηµόλ ηε βάμηλ (Αηζρχινο, Αγακέκλσλ, ζη.5-10) Πεγή:

115 Σ ε ι ί δ α 115 Δηθόλα 51: Γίθηπν Φξπθησξηώλ- Έθζεκα ηνπ «Κέληξν Γηάδνζεο Δπηζηεκώλ & Μνπζείν Σερλνινγίαο- NOESIS» Ο θόζκνο ηεο εθαξκνγήο Ο ρξήζηεο ηεο εθαξκνγήο θαιείηαη λα δξάζεη ζε θαζεκία απφ ηηο πεξηνρέο ζηηο νπνίεο βξίζθνληαη νη Φξπθησξίεο. Υεηξίδεηαη ηφζν ηνλ Φξχθησξα φζν θαη ηε Φξπθησξία θάζε θνξά. ηελ εθαξκνγή πεξηιακβάλνληαη ελεξγνί ραξαθηήξεο, νη νπνίνη είλαη: νη Φξχθησξεο, νη Φξπθησξίεο, ηα ζχλλεθα, ηα ςάξηα, ηα πνπιηά, κε ελεξγνί ραξαθηήξεο νη νπνίνη παξέρνπλ πιεξνθνξίεο θαηά ηε δηάξθεηα ηεο εμέιημεο ηεο ηζηνξίαο. Δπίζεο ζε θαηάιιεια ζεκεία εκθαλίδνληαη κελχκαηα πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ θίλεζε ηνπ παίθηε θαηά κήθνο ηνπ Γηθηχνπ. Ζ θάκεξα ηνπ παηρληδηνχ αθνινπζεί ηνλ παίθηε αλάινγα κε ηελ πεξηνρή πνπ βξίζθεηαη θαη ην ραξαθηήξα πνπ ρεηξίδεηαη. Ο ρψξνο ηεο εθαξκνγήο ρσξίδεηαη λνεηά ζε ππνηκήκαηα πνπ νξίδνπλ ηελ πεξηνρή ηεο θάζε Φξπθησξίαο. Ο παίθηεο κπνξεί λα ράζεη ζε δχν πεξηπηψζεηο: α) κε ην πάξνδν ζπγθεθξηκέλσλ ιεπηψλ

116 Σ ε ι ί δ α 116 β) κε ην κεδεληζκφ ηνπ health κεηά ηηο «επηζέζεηο» ησλ πνπιηψλ 31 πνπ πξνζπαζνχλ λα εκπνδίζνπλ ηε κεηάδνζε ηνπ νπηηθνχ ζήκαηνο Mεδεληζκόο ηνπ ρξόλνπ θαη ηεο ελέξγεηαο (health) Γεχηεξνλ: Αλάπηπμε ηνπ εθπαηδεπηηθνύ ραξαθηήξα ηεο εθαξκνγήο. Ζ εθαξκνγή επηδηψθεη λα ιεηηνπξγήζεη κε ηέηνην ηξφπν, ψζηε λα δνζνχλ ζηνπο καζεηέο νη έλλνηεο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ Δπηθνηλσλία θαη ηα Γίθηπα θαη ηδηαίηεξα κε ηα Οπηηθά Γίθηπα Δπηθνηλσλίαο, ε θαηαλφεζε ησλ νπνίσλ απνηειεί ινγηθή πξνυπφζεζε γηα ηελ θαηαλφεζε θαη πεξεηαίξσ ζηνηρείσλ ηεο Θεσξίαο Γηθηχσλ. Οη έλλνηεο ζηηο νπνίεο αλαθεξφκαζηε επηδηψθεηαη λα γίλνπλ θαηαλνεηέο απφ ηνπο καζεηέο ηεο η ηάμεο κέζα απφ ηελ επζεία αληηζηνίρηζε ηνπο κε ηνπο ραξαθηήξεο ηεο εθαξκνγήο. Οη ζρεηηθέο έλλνηεο απηέο είλαη νη εμήο : Πνκπφο, Γέθηεο, Αλακεηαδφηεο, Οπηηθφ ήκα(μήλπκα), Μέζν Μεηάδνζεο Πνκπφο Γέθηεο Αλακεηαδφηεο Οπηηθφ ήκα Μέζν κεηάδνζεο Φπζηθά Δκπφδηα Φξπθησξία (Stick) Οη δέζκεο θσηηάο Ο αέξαο χλλεθν, κήλε πνπιηψλ (Cloud, Fly Fishes) 31 Ζ κε χπαξμε πνπιηψλ ζην ΜS KODU καο νδεγεί ζην λα αλαδεηήζνπκε ηνπο πην θαηάιιεινπο ραξαθηήξεο γηα ηνπο θφζκνπο πνπ θαηαζθεπάδνπκε. ηε ζπγθεθξηκέλε πεξίπησζε ζηε ζέζε ησλ πνπιηψλ ρξεζηκνπνηνχληαη νη ραξαθηήξεο Fly fish.

117 Σ ε ι ί δ α 117 Μήλπκα Γεσκνξθνινγηθφο Υάξηεο ηεο Διιάδαο «Ζ Σξνία είλαη δηθή καο»! ( Troy is Ours!) Ο θφζκνο ηνπ ΚΟDU πνπ θηηάρλνπλ ηα παηδηά Πεξηγξαθή ηνπ ζελαξίνπ Με ηελ έλαξμε βξηζθφκαζηε ζην ρψξν ηεο πξψηεο Φξπθησξίαο ζηελ πεξηνρή ηεο Σξνίαο, κεηά ηελ άισζή ηεο. Ο πξψηνο Φξχθησξαο (κπιε Kodu) θαιείηαη λα αλαθαιχςεη ηε θσηηά ψζηε λα αλάςεη ηε Φξπθησξία (κπιε Stick) ζην βνπλφ Ίδε. ηαλ ν παίθηεο θαηνξζψζεη λα βάιεη ην Φξχθησξα πνπ θνπβαιάεη ηε θσηηά ζηε Φξπθησξία, θαιείηαη λα ηελ ρεηξηζηεί ψζηε λα κεηαθέξεη ην κήλπκα ηεο πηψζεο ηεο Σξνίαο ζηελ επφκελε Φξπθησξία ηνπ δηθηχνπ (ξνο Έξκαην Λήκλνπ). κσο έρεη λα αληηκεησπίζεη ην εκπφδην ηνπ ζχλλεθνπ πνπ θηλείηαη αλάκεζα ζηηο δχν πεξηνρέο. Δηθόλα 52: Αξραίνη Φξύθησξεο Ο Kodu Φξύθησξαο Ο παίθηεο κεηαβαίλεη ζηελ πεξηνρή ηεο Λήκλνπ έρνληαο θαηνξζψζεη λα κεηαθέξεη ην κήλπκα απφ ηνλ πξψην ζην δεχηεξν ζηαζκφ. Καιείηαη ηψξα λα ρεηξηζηεί ην δεχηεξν Φξχθησξα (θίηξηλνο Kodu) θαη λα θάλεη ηηο απαξαίηεηεο θηλήζεηο ψζηε λα αλάςεη ηε δεχηεξε Φξπθησξία (θίηξηλν Stick). ηε ζπλέρεηα θαιείηαη λα ρεηξηζηεί απηή ηε Φξπθησξία θαη λα κεηαθέξεη ην κήλπκα πνπ παξέιαβε απφ ηνλ πξνεγνχκελν ζηνλ επφκελν ζηαζκφ. Σα εκπφδηα απηή ηε θνξά είλαη πεξηζζφηεξα αθνχ εθηφο απφ ηελ απφζηαζε θαιείηαη λα αληηκεησπίζεη επηζεηηθά ζκήλε πνπιηψλ πνπ αλαθφπηνπλ ηε κεηάδνζε ηνπ νπηηθνχ ζήκαηνο. Ζ ηξίηε Φξπθησξία (φξνο Άζσο- γθξη ρξψκα) απαηηεί απφ ηνλ ηξίην Φξχθησξα (γθξη Kodu) κία αλάινγε δηαδηθαζία γηα ην άλακκά ηεο. Ζ ηδηαηηεξφηεηα ζε απηφ ην επίπεδν βξίζθεηαη ζην φηη δελ είλαη πξνθαλέο ζε πνηα θαηεχζπλζε βξίζθεηαη ε επφκελε Φξπθησξία θη έηζη ν ρξήζηεο θαιείηαη λα

118 Σ ε ι ί δ α 118 ηελ αλαθαιχςεη ψζηε λα επηηεπρζεί ε κεηάδνζε ηνπ ζήκαηνο. ηελ πεξίπησζε πνπ ν ρξήζηεο δνθηκάζεη λα ζηνρεχζεη ζε άιιε Φξπθησξία δε ζα ηα θαηαθέξεη. Ο ζρεδηαζκφο απηφο έγηλε κε θξηηήξην ηελ αλαπαξάζηαζε ηεο πξαγκαηηθφηεηαο αθνχ κία Φξπθησξία είρε ζην νπηηθφ ηεο πεδίν κφλν κηα επφκελε Φξπθησξία. Οη Φξπθησξίεο ηεο Δχβνηαο θαη ηεο Αηηηθήο πνπ βξίζθνληαη ρηιηνκεηξηθά θνληά απαηηνχλ απφ ηνλ παίθηε λα πεηξακαηηζηεί γηα λα πεηχρεη ηε κεηάδνζε ηνπ κελχκαηνο θαη ηε ζχλδεζε ηνπ δηθηχνπ, έρνληαο πάληα σο αληίπαιν ην ρξφλν. Καηνξζψλνληαο λα πεξάζεη ην κήλπκα ζηε ζσζηή αιιεινπρία Φξπθησξηψλ ζα θαηαιήμεη ζηελ πφιε ησλ Μπθελψλ έρνληαο νινθιεξψζεη ηελ απνζηνιή ηνπ. Οη ραξαθηήξεο, ελεξγνί θαη κε ελεξγνί πνπ εκθαλίδνληαη ζηελ εθαξκνγή, παξνπζηάδνληαη ζηνλ επφκελν πίλαθα: Δλεξγνί Υαξαθηήξεο (Active Characters - A.C.) Με Δλεξγνί Υαξαθηήξεο (Non-Active Characters - N.A.C.) Οη Kodu Σα Stick Σν ζύλλεθν Σα θάζηξα Σξνίαο θαη Μπθελώλ Σα πνπιηά Παξνπζίαζε ηεο εθαξκνγήο Kodus Messengers ηε ζπλέρεηα παξνπζηάδνληαη θάπνηα ραξαθηεξηζηηθά ζηηγκηφηππα απφ ηελ εθαξκνγή. Ο Κνdu ζηελ πηώζε ηεο Σξνίαο Σν ζύλλεθν εκπνδίδεη ηε κεηαθνξά ηνπ νπηηθνύ κελύκαηνο

119 Σ ε ι ί δ α 119 Σν κήλπκα έρεη θηάζεη ζηηο Μπθήλεο Σν ηειηθό κήλπκα πξνο ην ρξήζηε Σν Γίθηπν ησλ Φξπθησξηώλ ζε ιεηηνπξγία

120 Σ ε ι ί δ α Μεζνδνινγία αμηνιόγεζεο Σν εξγαιείν κε ην νπνίν αληρλεχηεθαλ θαη αληιήζεθαλ αμηνινγηθά ζηνηρεία ζρεηηθά κε ηελ επρξεζηία ηνπ εθπαηδεπηηθνχ πεξηβάιινληνο Kodu ήηαλ έλα εξσηεκαηνιφγην πνπ δεκηνπξγήζεθε θαη δφζεθε ζηνπο εθπαηδεπφκελνπο κεηά ηελ νινθιήξσζε ησλ δηδαθηηθψλ παξεκβάζεσλ. 6.5 Σν εξσηεκαηνιόγην αμηνιόγεζεο Σν εξσηεκαηνιφγην έρεη δηαηξεζεί ζε ηέζζεξηο ελφηεηεο γηα ηελ θαιχηεξε νξγάλσζε ησλ εξσηεκάησλ ζρεηηθά κε ηα ζεκαληηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ηε ζηάζε ησλ εθπαηδεπφκελσλ απέλαληη ζε απηά. ηελ ελφηεηα Γ νη εξσηήζεηο είλαη δηρνηνκηθέο θιεηζηνχ ηχπνπ (λαη - φρη). Ζ ηειεπηαία εξψηεζε είλαη κεηθηνχ ηχπνπ θαζψο ζπλδπάδεη απάληεζε ζε θιεηζηνχ ηχπνπ εξψηεκα (λαη - φρη) θαη επεμεγεκαηηθφ εξψηεκα αλνηθηνχ ηχπνπ φπνπ νη εθπαηδεπφκελνη γξάθνπλ ηε δηθή ηνπο άπνςε. ηελ ελφηεηα Γ ε ηειεπηαία εξψηεζε είλαη αλνηθηνχ ηχπνπ θαη νη εθπαηδεπφκελνη γξάθνπλ ηε δηθή ηνπο άπνςε-πξφηαζε. ηελ ελφηεηα Β νη εξσηήζεηο έρνπλ δηαβαζκηζκέλεο απαληήζεηο ζε θιίκαθα κνξθήο likert κε δηαβάζκηζε 1 έσο 5. Σν εξσηεκαηνιφγην απαληήζεθε αλψλπκα απφ ηνπο εθπαηδεπφκελνπο παξνπζία ηεο εθπαηδεπηηθνχ ηεο ηάμεο, ψζηε λα ππάξρεη ε δπλαηφηεηα δηεπθξίλεζεο ζε ηπρφλ απνξίεο. 6.6 Παξνπζίαζε θαη αλάιπζε ησλ απαληήζεσλ ηηο παξαθάησ ελφηεηεο παξνπζηάδνληαη ηα απνηειέζκαηα φπσο πξνέθπςαλ απφ ηηο απαληήζεηο ησλ εθπαηδεπφκελσλ απφ ηε ζπκπιήξσζε ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ αμηνιφγεζεο ηνπ πξνγξακκαηηζηηθνχ πεξηβάιινληνο Kodu Γεληθέο πιεξνθνξίεο Ζ πξψηε ελφηεηα αλαθέξεηαη ζε γεληθέο πιεξνθνξίεο πνπ αθνξνχλ ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ πνπ επηιέρζεθε σο ππνζηεξηθηηθφ εθπαηδεπηηθφ πιηθφ γηα ηελ εθπαηδεπηηθή παξέκβαζε θαη πεξηγξάθνληαη νη απαληήζεηο ησλ εθπαηδεπφκελσλ θαη νη θξίζεηο ζεηηθέο-αξλεηηθέο ζηε ρξήζε

121 Σ ε ι ί δ α 121 ηνπ γηα ηηο ζπγθεθξηκέλεο εθαξκνγέο-παηρλίδηα. Γελ ήηαλ ε πξψηε θνξά πνπ νη εθπαηδεπφκελνη παξαθνινπζνχζαλ δηδαζθαιία κε ππνινγηζηηθφ πεξηβάιινλ γηα ηελ ππνζηήξημή ηεο. Οχηε ε πξψηε θνξά πνπ ρξεζηκνπνηνχζαλ πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ, θαζψο απφ ηελ αξρή ηεο ζρνιηθήο ρξνληάο είραλ αιιειεπηδξάζεη κε ηα εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα Microworlds Pro θαη EasyLogo ζην κάζεκα ηεο Πιεξνθνξηθήο. Παξφια απηά έλαο ζρεηηθά κηθξφο αξηζκφο 15 (πνζνζηφ 60%) είραλ αθνχζεη πξηλ απφ ηελ εθπαηδεπηηθή παξέκβαζε κε ην πεξηβάιινλ πξνγξακκαηηζκνχ Kodu, ηηο έλλνηεο «πξνγξακκαηηζκφο» ή «γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ» ζηνλ θφζκν ησλ ππνινγηζηψλ. Αληίζεηα κεηά ηελ εθπαηδεπηηθή παξέκβαζε κε ην Kodu θαίλεηαη λα εηζάγνληαη ζηηο βαζηθέο πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο, θαζψο ζε απφιπηε πιεηνςεθία θαη νη 25 (πνζνζηφ 100%) απαληνχλ πσο νη γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ θαηαζθεπάζηεθαλ γηα λα επηθνηλσλεί ν άλζξσπνο κε ηνλ ππνινγηζηή θαη νη 21 (πνζνζηφ 84%) δίλνπλ ηελ έλλνηα ηνπ αιγνξίζκνπ. Δπίζεο εθθξάδνπλ ηνλ ελζνπζηαζκφ ηνπο γηα ηε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ κε ην ζπγθεθξηκέλν πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ θαζψο νη 22 (πνζνζηφ 88%) δειψλνπλ πσο ρξεζηκνπνηνχζαλ ην ινγηζκηθφ θαη ζην ζπίηη ηνπο γηα λα κειεηήζνπλ θαιχηεξα ηηο εληνιέο γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ησλ εξψσλ. Δπίζεο ην 100% απηψλ δειψλεη πσο ζα ήζειε λα ζπλερίζεη ηε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ κε ην ζπγθεθξηκέλν πεξηβάιινλ γηα λα κπνξνχλ λα δεκηνπξγνχλ πην ζχλζεηα παηρλίδηα θαη επίζεο ην ίδην πνζνζηφ δειψλεη πσο ν πξνγξακκαηηζκφο κπνξεί λα πξνζθέξεη νθέιε ζηελ θαζεκεξηλή ηνπο δσή. Σέινο νη 20 απφ απηνχο (πνζνζηφ 80%) ππνζηεξίδνπλ πσο ε παξάιιειε ρξήζε ηνπ εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ έθαλε πην επράξηζηε ηε δηαδηθαζία ηνπ καζήκαηνο. Α/Α Δξψηεζε Ναη Γξάθεκα απαληήζεσλ 1 Δίλαη ε πξψηε θνξά πνπ ρξεζηκνπνηείηε θάπνην ινγηζκηθφ ζηε δηδαζθαιία ηνπ καζήκαηνο; 0% 0% ΝΑΙ ΌΧΙ 100%

122 Σ ε ι ί δ α Ζ παξάιιειε ρξήζε ηνπ εθπαηδεπηηθνχ ινγηζκηθνχ, ζαο έθαλε πην επράξηζηε ηε 80% 20% δηαδηθαζία ηνπ καζήκαηνο; NAI OXI 80% 3 Δίλαη ε πξψηε θνξά πνπ ρξεζηκνπνηείηε πεξηβάιινλ πξνγξακκαηηζκνχ; 0% 0% ΝΑΙ ΌΧΙ 100% 4 Οη γιψζζεο πξνγξακκαηηζκνχ θαηαζθεπάζηεθαλ γηα λα 100% 0% επηθνηλσλεί ν άλζξσπνο κε ηνλ NAI ππνινγηζηή; OXI 100% 5 Πξηλ απφ ηε ρξήζε ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ ινγηζκηθνχ, είραηε αθνχζεη ηηο έλλνηεο «πξνγξακκαηηζκφο» ή «γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ» ζηνλ θφζκν ησλ 40% 60% NAI OXI ππνινγηζηψλ; 6 Αιγφξηζκν νλνκάδνπκε κηα ζεηξά απφ εληνιέο κε αξρή θαη ηέινο πνπ ζηφρν έρεη ηελ επίιπζε ελφο πξνβιήκαηνο; 84% 16% 84% ΝΑΙ ΌΧΙ 7 Υξεζηκνπνηνχζαηε ην ινγηζκηθφ θαη ζην ζπίηη ζαο γηα λα κειεηήζεηε θαιχηεξα 88% 12% ηηο εληνιέο γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ησλ NAI εξψσλ ζαο; OXI 88%

123 Σ ε ι ί δ α Θα ζέιαηε λα ζπλερίζεηε ηε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ κε ην ζπγθεθξηκέλν πεξηβάιινλ γηα λα κπνξείηε λα δεκηνπξγείηε πην ζχλζεηα παηρλίδηα; 9 Πηζηεχεηε πσο ν πξνγξακκαηηζκφο κπνξεί λα ζαο πξνζθέξεη νθέιε ζηελ θαζεκεξηλή ζαο δσή; 100% 100% 0% 0% 100% 100% NAI OXI NAI OXI ρήκα Δλόηεηα Α: Γεληθέο πιεξνθνξίεο Δξγαζία κε ην πξνγξακκαηηζηηθό πεξηβάιινλ ηελ Δλφηεηα Β ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ νη εθπαηδεπφκελνη απαληνχλ ζε εξσηήζεηο - πξνηάζεηο, εθθξάδνληαο ην βαζκφ ζπκθσλίαο ηνπο κε απηέο ζε κία θιίκαθα 1-5 φπνπ: 5=ε πνιχ κεγάιν βαζκφ 4=Αξθεηά 3=Ηθαλνπνηεηηθά 2=Λίγν 1=Καζφινπ Γεληθά απφ ηηο απαληήζεηο ησλ εθπαηδεπφκελσλ εθθξάδεηαη ε ζεηηθή θξίζε ηνπο απέλαληη ζην πεξηβάιινλ θαζψο ε κέζε βαζκνινγία ζε φιεο ηηο εξσηήζεηο-πξνηάζεηο είλαη 3 θαη ζχκθσλα κε ηελ θιίκαθα πνπ έρεη δνζεί νη απαληήζεηο απφ 3-5 εθθξάδνπλ ζεηηθή θξίζε θαη νη απαληήζεηο 1-2 εθθξάδνπλ αξλεηηθή. Πην ζπγθεθξηκέλα φπσο θαίλεηαη θαη ζην παξαθάησ ζρήκα νη εθπαηδεπφκελνη αμηνινγνχλ κε 3 (ηθαλνπνηεηηθά ζηε δνζείζα θιίκαθα) ην ρεηξηζκφ ηεο θάκεξαο θαη ηα καζήκαηα (Lessons) πνπ δηαζέηεη ην ινγηζκηθφ, θξίλνληαο ηθαλνπνηεηηθή ηε βνήζεηα πνπ ηνπο πξνζθέξεηαη γηα λα δεκηνπξγήζνπλ ηηο δηθέο ηνπο εθαξκνγέο-παηρλίδηα. Σα παξαδείγκαηα (Samples) πνπ πξνζθέξνπλ αληηπξνζσπεπηηθά παηρλίδηα θαζψο θαη ν πξνγξακκαηηζκφο ησλ αληηθεηκέλσλ, αιιά θαη ηα εξγαιεία θαη νη ξπζκίζεηο πνπ δηαζέηεη ην ινγηζκηθφ αμηνινγνχληαη ζεηηθά απφ ηνπο εθπαηδεπφκελνπο, θαζψο βαζκνινγνχληαη κε 3,56, 3,52 θαη 3,60 αληίζηνηρα.

124 Σ ε ι ί δ α 124 Ηδηαίηεξα ζεηηθά αμηνινγνχλ νη εθπαηδεπφκελνη ηε δπλαηφηεηα δηακνηξαζκνχ ηεο εθαξκνγήοπαηρληδηνχ πνπ δεκηνπξγνχλ κε άιινπο ρξήζηεο ζηνλ θφζκν θαη ηε δπλαηφηεηα δεκηνπξγίαο ηξηζδηάζηαησλ θφζκσλ θαη θαίλεηαη πσο κάιινλ είλαη νη δπλαηφηεηεο ηνπ πεξηβάιινληνο πνπ ελεξγνπνίεζαλ πεξηζζφηεξν ην ελδηαθέξνλ θαη ηελ πξνζνρή ηνπο, θαζψο ε βαζκνιφγεζε είλαη 4,04 θαη 4,60 αληίζηνηρα. Δπίζεο ε δπλαηφηεηα φιεο νη εληνιέο λα εθηεινχληαη παξάιιεια, ρσξίο λα έρεη ζεκαζία κε πνηα ζεηξά έρνπλ γξαθηεί ή κε πνηα ζεηξά έρεη ζπκβεί θάπνην γεγνλφο αμηνινγείηαη κε ζεηηθή θξίζε απφ ηνπο εθπαηδεπφκελνπο θαη βαζκνινγείηαη κε 4,76. ζν γηα ηελ επρξεζηία ηνπ ινγηζκηθνχ γεληθά νη εθπαηδεπφκελνη ην αμηνινγνχλ ζεηηθά θαη ζεσξνχλ φηη είλαη εχθνιν ζηελ ρξήζε αθνχ ε βαζκνιφγεζή ηνπο είλαη 3,80. Α/Α Δξψηεζε Μέζε βαζκνινγία 1 Σν πεξηβάιινλ είλαη εχθνιν ζηε ρξήζε 3,80 2 Σα παξαδείγκαηα (Samples) πνπ πξνζθέξνληαη κε ηελ εγθαηάζηαζε ηνπ ινγηζκηθνχ είλαη ελδηαθέξνληα 3 Σα καζήκαηα (Lessons) βνεζνχλ ζηελ θαηαλφεζε ρξήζεο 3,56 3,00 ηνπ ινγηζκηθνχ 4 Ο δηακνηξαζκφο ηεο εθαξκνγήο- παηρληδηνχ κε άιινπο ρξήζηεο ζηνλ θφζκν 5 Σα εξγαιεία θαη νη ξπζκίζεηο πνπ πξνζθέξνληαη είλαη 4,04 3,60 αξθεηά γηα ηε δεκηνπξγία ησλ θφζκσλ 6 Δίλαη εχθνινο ν πξνγξακκαηηζκφο ησλ αληηθεηκέλσλ 3,52 7 Δίλαη ζεκαληηθφ πσο ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ ησλ 4,76 αληηθεηκέλσλ νη εληνιέο εθηεινχληαη παξάιιεια 8 Ο ρεηξηζκφο ηεο θάκεξαο είλαη εχθνινο 3,00 9 Ζ δεκηνπξγία ηξηζδηάζηαησλ θφζκσλ θάλεη ην πεξηβάιινλ 4,60 δηεπαθήο ειθπζηηθφ ρήκα Δλόηεηα Β: Δξγαζία κε ην πξνγξακκαηηζηηθό πεξηβάιινλ

125 Σ ε ι ί δ α Πξνβιήκαηα & δπζθνιίεο ζηε ρξήζε θαη θαηαλόεζε ηνπ πεξηβάιινληνο Ζ ελφηεηα Γ ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ αλαθέξεηαη ζηα πξνβιήκαηα θαη ζηε δπζθνιίεο πνπ αληηκεηψπηζαλ νη εθπαηδεπφκελνη δειψλνληαο νη 22 απφ απηνχο (πνζνζηφ 88%) πσο ην ζεκαληηθφηεξν πξφβιεκα ήηαλ ην πνζνζηφ πφξσλ θαη πσο ην ζπγθεθξηκέλν πεξηβάιινλ είλαη απαηηεηηθφ ζε ππνινγηζηηθνχο πφξνπο. Σα πξνβιήκαηα ή δπζθνιίεο πνπ ππήξραλ ζηελ ελφηεηα ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ δελ θαίλεηαη λα απαζρφιεζαλ ηδηαίηεξα ηνπο εθπαηδεπφκελνπο, θαζψο νη 22 (πνζνζηφ 88%) δελ αληηκεηψπηζε πξφβιεκα κε ηελ εγθαηάζηαζε ηνπ ινγηζκηθνχ, νη 20 (πνζνζηφ 80%) κε ηελ θίλεζε ησλ εξψσλ ηνπο ζε κνλνπάηη (path) θαη νη 19 (πνζνζηφ 76%) ζηελ θαηαλφεζε ή ζηελ ρξήζε ησλ εξγαιείσλ. Γελ θαίλεηαη λα δπζθνιεχηεθαλ ηδηαίηεξα κε ηε ζχληαμε εληνιψλ θαζψο νη 19 απφ απηνχο (πνζνζηφ 76%) απαληά αξλεηηθά ζηηο δπζθνιίεο ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ. Μάιινλ πεξηζζφηεξεο δπζθνιίεο αληηκεηψπηζαλ κε ηνλ πξνγξακκαηηζκφ αιιαγήο ζπκπεξηθνξάο (Switch page) ησλ αληηθεηκέλσλ ηνπο θαζψο νη 10 (πνζνζηφ 40%) απαληνχλ θαηαθαηηθά. Δπίζεο θαηαθαηηθά απαληνχλ θαη νη 5 απφ απηνχο (πνζνζηφ 20%) ζηελ αληηκεηψπηζε άιισλ πξνβιεκάησλ θαη δπζθνιηψλ. Οη απαληήζεηο πεξηέρνληαη ζηνλ παξαθάησ πίλαθα, έρνπλ ελδηαθέξνλ, αιιά φπσο θάλεθε θαη θαηά ηελ εμειηθηηθή πνξεία ηεο εθπαηδεπηηθήο παξέκβαζεο,ζηαδηαθά μεπεξάζηεθαλ Α/Α Δξψηεζε Ναη Γξάθεκα απαληήζεσλ 1 Αληηκεησπίζαηε πξνβιήκαηα ή δπζθνιίεο ζηελ εγθαηάζηαζε ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ ινγηζκηθνχ 40% 40% ΝΑΙ ΌΧΙ 60% 2 Αληηκεησπίζαηε πξνβιήκαηα ή δπζθνιίεο ζηελ θαηαλφεζε ηνπ πεξηβάιινληνο (π.ρ. γηα ηε δεκηνπξγία ηνπ δηθνχ ζαο θφζκνπ ζην παηρλίδη ζαο;) 12% 12% ΝΑΙ ΌΧΙ 88%

126 Σ ε ι ί δ α Αληηκεησπίζαηε πξνβιήκαηα ή δπζθνιίεο κε ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ησλ ζπκπεξηθνξψλ ησλ εξψσλ ζαο; 24% 24% ΝΑΙ ΌΧΙ 76% 4 Αληηκεησπίζαηε πξνβιήκαηα ή δπζθνιίεο ζηελ θαηαλφεζε θαη ρξήζε ησλ εξγαιείσλ; 24% 24% ΝΑΙ ΌΧΙ 76% 5 Αληηκεησπίζαηε πξνβιήκαηα ή δπζθνιίεο κε ηνλ πξνγξακκαηηζκφ αιιαγήο ζπκπεξηθνξάο (Switch page) ησλ αληηθεηκέλσλ ζαο ; 40% 60% 40% ΝΑΙ ΌΧΙ 6 Αληηκεησπίζαηε πξνβιήκαηα ή δπζθνιίεο κε ην πνζνζηφ πφξσλ πνπ ρξεζηκνπνηήζαηε ζηε δεκηνπξγία ηνπ δηθνχ ζαο παηρληδηνχ (π.ρ. έδαθνο, ραξαθηήξεο, αληηθείκελα); 7 Αληηκεησπίζαηε πξνβιήκαηα ή δπζθνιίεο γηα λα πξνγξακκαηίζεηε ηνπο ήξσεο ζαο λα θηλνχληαη πάλσ ζε ζπγθεθξηκέλν κνλνπάηη (Path); 88% 20% 12% 88% 20% NAI OXI ΝΑΙ ΌΧΙ 80% 8 Αληηκεησπίζαηε άιια πξνβιήκαηα ή δπζθνιίεο; 20% 20% ΝΑΙ ΌΧΙ 9 Αλ απαληήζαηε ΝΑΗ ζηελ πξνεγνχκελε εξψηεζε, πεξηγξάςηε ηα πξνβιήκαηα ή ηηο δπζθνιίεο πνπ αληηκεησπίζαηε. 80%

127 Σ ε ι ί δ α 127 ηαλ είρα ην Kodu εγθαηεζηεκέλν ζηνλ ππνινγηζηή ζην ζπίηη κνπ «θνιινχζε» ν ππνινγηζηήο, φκσο είλαη παιηφο Γπζθνιεχηεθα ζηελ αξρή λα γξάςσ θψδηθα, φκσο κε βνεζνχζε ε νκάδα κνπ Με δπζθφιεςε ε «καγηθή βνχξηζα» Με δπζθφιεςαλ νη εληνιέο πνπ ήηαλ ζηα αγγιηθά θαη φιν μερλνχζα ηη ζεκαίλεη bump Με δπζθφιεςε ην εξγαιείν ηνπ λεξνχ θαη φιν πιεκκχξηδαλ νη θφζκνη κνπ. (Απαληήζεηο ησλ παηδηψλ) ρήκα Δλόηεηα Γ: Πξνβιήκαηα θαη δπζθνιίεο ζηε ρξήζε θαη θαηαλόεζε ηνπ πεξηβάιινληνο Υαξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηβάιινληνο πνπ ηθαλνπνίεζαλ ην πξψην κέξνο ηεο ελφηεηαο Γ νη εθπαηδεπφκελνη απαληνχλ ζε κηα ζεηξά εξσηήζεσλ ζρεηηθά κε ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηβάιινληνο πνπ ηνπο ηθαλνπνίεζαλ. πσο θαίλεηαη θαη ζην ζρήκα ηα ππνθείκελα ηνπ δείγκαηνο (Ν=25) απαληνχλ σο εμήο: ινη (πνζνζηφ 100%) δειψλνπλ απφιπηα ηθαλνπνηεκέλνη απφ ηε δπλαηφηεηα πνπ ηνπο πξνζθέξεη ην ζπγθεθξηκέλν πεξηβάιινλ γηα ηε δεκηνπξγία ηεο δηθήο ηνπο εθαξκνγήο. Άιισζηε απηφ απνηέιεζε θαη απφ ηελ αξρή θίλεηξν γηα εζσηεξηθή ππνθίλεζε ησλ εθπαηδεπφκελσλ απφ ηελ εθπαηδεπηηθφ ηεο ηάμεο- ε δεκηνπξγία ςεθηαθήο εθαξκνγήο-παηρληδηνχ απφ ηνπο ίδηνπο, σο κέζν γηα ηελ επίηεπμε ησλ καζεζηαθψλ ζηφρσλ, θαζώο ε κάζεζε γίλεηαη πην ειθπζηηθή όηαλ παίξλεη ηε κνξθή παηρληδηνύ (Prensky, 2007). Ζ πιεηνλφηεηα απφ απηνχο, νη 23, (πνζνζηφ 92%) εθθξάδεη ηνλ ελζνπζηαζκφ ηνπο γηα ηε 3D δηάζηαζε ησλ θφζκσλ πνπ δεκηνπξγνχλ θαη γηα ηε ζπγθεθξηκέλε δπλαηφηεηα πνπ πξνζθέξεη ην πεξηβάιινλ, εληζρχνληαο ηελ άπνςε πσο ηα ηξηζδηάζηαηα πεξηβάιινληα ζηελ εθπαηδεπηηθή ηερλνινγία εληάζζνπλ ηνπο εθπαηδεπφκελνπο ζε κηα ελεξγεηηθή καζεζηαθή δηαδηθαζία. Ηδηαίηεξα ζεηηθή θξίζε εθθξάδεηαη απφ ηνπο εθπαηδεπφκελνπο γηα ηα ππφινηπα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηβάιινληνο. Οη 22 (πνζνζηφ 88%) δειψλνπλ απφιπηα ηθαλνπνηεκέλνη κε ηε δπλαηφηεηα λα κπνξνχλ λα εθηειεζηνχλ εθηφο απφ ην PC θαη ζε πιαηθφξκα Xbox 360 νη εθαξκνγέο-παηρλίδηα πνπ δεκηνπξγνχλ, νη 21 (πνζνζηφ 84%) κε ηελ νπηηθή γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ θαη κε ηε κεγάιε πνηθηιία ησλ ήρσλ θαη νη 20 (πνζνζηφ 80%) κε ηα γξαθηθά ηνπ πεξηβάιινληνο θαη κε ηε δπλαηφηεηα αλαίξεζεο (undo) Σέινο νη 15 απφ απηνχο (πνζνζηφ 60%) εθθξάδνπλ ηελ ηθαλνπνίεζή ηνπο γηα ηε δπλαηφηεηα απνθνπήο/αληηγξαθήο/επηθφιιεζεο ησλ εληνιψλ. Δλδηαθέξνλ παξνπζηάδνπλ θαη νη αλαθνξέο ησλ εθπαηδεπφκελσλ ζηα άιια ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηβάιινληνο - νη απαληήζεηο πεξηιακβάλνληαη ζην παξαθάησ ζρήκα.

128 Σ ε ι ί δ α 128 Α/Α Δξψηεζε Ναη Γξάθεκα απαληήζεσλ 1 Ζ «νπηηθή γιψζζα πξνγξακκαηηζκνχ» 84% 16% 84% ΝΑΙ ΌΧΙ 2 Ζ δπλαηφηεηα απνθνπήο/ αληηγξαθήο/ επηθφιιεζεο ησλ εληνιψλ 60% 40% 60% NAI OXI 3 Σα γξαθηθά ηνπ πεξηβάιινληνο 80% 20% NAI OXI 80% 4 Ζ κεγάιε πνηθηιία ησλ ήρσλ πνπ 84% 16% πξνζθέξεη ην πεξηβάιινλ NAI OXI 84%

129 Σ ε ι ί δ α Ζ δπλαηφηεηα αλαίξεζεο (undo) 80% 20% 80% NAI OXI 6 Ζ δπλαηφηεηα δεκηνπξγίαο ηνπ δηθνχ ζαο παηρληδηνχ, φπσο εζείο ην θαληάδεζηε. 100% 0% NAI OXI 100% 7 H 3D δηάζηαζε ηνπ θφζκσλ πνπ δεκηνπξγείηε 92% 8% NAI OXI 92% 8 Ζ δπλαηφηεηα λα κπνξνχλ λα εθηειεζηνχλ εθηφο απφ ην PC θαη ζε πιαηθφξκα Xbox 88% 12% 360 νη εθαξκνγέο-παηρλίδηα πνπ NAI δεκηνπξγείηε OXI 88% 9 Άιια ραξαθηεξηζηηθά πνπ ηθαλνπνίεζαλ Οη βαζηθνί ήξσεο Kνdu θαη Cycle Μπνξνχκε λα βάδνπκε λεξφ ζηνπο θφζκνπο καο κε ην εξγαιείν ηνπ λεξνχ

130 Σ ε ι ί δ α 130 Μπνξνχκε λα δεκηνπξγνχκε παηρλίδηα κε πνιιέο πίζηεο Οη ήξσεο θάλνπλ δηάθνξνπο ήρνπο, ρσξίο λα ηνπο βάδνπκε εκείο Μπνξνχκε λα θηηάρλνπκε παηρλίδηα θαη λα ηα δείρλνπκε θαη ζε άιια ζρνιεία Μπνξνχκε λα ρξσκαηίζνπκε ξνδ ηνλ Kodu θαη λα γίλεη Kodula (Απαληήζεηο ησλ παηδηψλ) ρήκα Δλόηεηα Γ1: Υαξαθηεξηζηηθά πνπ ηθαλνπνίεζαλ Υαξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηβάιινληνο πνπ πξνηείλνληαη ην δεχηεξν κέξνο ηεο ελφηεηαο Γ ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ γίλνληαη πξνηάζεηο ζρεηηθά κε ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πεξηβάιινληνο πνπ ζα έπξεπε λα ππάξρνπλ. Βέβαηα νη πξνηάζεηο- εξσηήζεηο είλαη θιεηζηνχ ηχπνπ θαη νη εθπαηδεπφκελνη θαινχληαη λα απαληήζνπλ κε λαη ή φρη ζηηο ππάξρνπζεο πξνηάζεηο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. Σν εξσηεκαηνιφγην φκσο, φπσο αλαθέξζεθε, ζπληάρζεθε θαη δφζεθε ζηνπο εθπαηδεπφκελνπο κεηά ηελ εθπαηδεπηηθή παξέκβαζε, φπνπ ν εθπαηδεπηηθφο σο «ζπκκεηέρσλ παξαηεξεηήο» θαη ζπληνληζηήο ζηε καζεζηαθή δηαδηθαζία, παξαηεξνχζε ηηο πξνζπάζεηεο, ηνλ πεηξακαηηζκφ, ηηο δπζθνιίεο, ηηο γλσζηηθέο ζπγθξνχζεηο ησλ εθπαηδεπφκελσλ πνπ νηθνδνκνχζαλ ηε γλψζε κέζα απφ ηελ πξνζσπηθή εκπεηξία θαη αμηνινγνχζε δηακνξθσηηθά ηελ αιιειεπίδξαζε ηνπο κε ην πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ. Δπηπιένλ ε ηειεπηαία εξψηεζε ηεο ελφηεηαο είλαη αλνηθηνχ ηχπνπ θαη δίλεηαη ε δπλαηφηεηα ζηνπο εθπαηδεπφκελνπο λα θαηαζέζνπλ ηελ πξνζσπηθή ηνπο άπνςε-πξφηαζε. πσο θαίλεηαη θαη ζην ζρήκα , απφ ηα πξνηεηλφκελα ραξαθηεξηζηηθά, ε δπλαηφηεηα εηζαγσγήο ησλ πξνζσπηθψλ αληηθεηκέλσλ ζηνπο δεκηνπξγνχκελνπο θφζκνπο φπσο θαη ε δπλαηφηεηα εμαγσγήο ησλ παηρληδηψλ θαη ν δηακνηξαζκφο ηνπο κε άιινπο ρξήζηεο πνπ δελ έρνπλ εγθαηεζηεκέλν ην Kodu, θαηέρνπλ ηελ απφιπηε πιεηνςεθία ζηηο πξνηηκήζεηο ησλ εθπαηδεπφκελσλ κε πνζνζηφ 100% θαη ηα δχν αληίζηνηρα. Δίλαη αμηνζεκείσην φηη ε ζπληξηπηηθή πιεηνςεθία ησλ ππνθεηκέλσλ ηνπ δείγκαηνο, δειαδή νη 21 απφ απηνχο (πνζνζηφ 84%) πξνηείλεη ηελ ειιεληθή έθδνζε ηνπ Kodu,κεγαιχηεξεο δπλαηφηεηεο ζε πνζνζηφ πφξσλ θαη πεξηζζφηεξεο επηινγέο ρξψκαηνο ζην εξγαιείν λεξνχ θαη ζην πιηθφ εδάθνπο. Ζ κεγάιε πιεηνλφηεηα απφ απηνχο δειαδή 20 (πνζνζηφ 80%) θαη 16 (πνζνζηφ 64%) πξνηείλνπλ πεξηζζφηεξνπο ραξαθηήξεο θαη πεξηζζφηεξα καζήκαηα (Lessons) πξνγξακκαηηζκνχ ζηα ήδε ελζσκαησκέλα ζην ινγηζκηθφ, αληίζηνηρα. Άιισζηε θαη ζηηο πξνηάζεηο ηνπο είλαη θαλεξή ε επηζπκία ηνπο γηα πεξηζζφηεξνπο ραξαθηήξεο θαη αληηθείκελα, εηδηθά γηα δψα θαη φπια θαη γηα

131 Σ ε ι ί δ α 131 ήξσεο γπλαίθεο. ε απηφ ην ζεκείν ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ δηαθνξνπνηνχληαη νη απαληήζεηο ησλ ππνθεηκέλσλ σο πξνο ην θχιν. Να έρεη πεξηζζφηεξα φπια πξνηείλνπλ νη 10 απφ ηνπο 13 άξξελεο (πνζνζηφ 76,92%) εθπαηδεπφκελνπο θαη γπλαίθεο-ήξσεο πξνηείλνπλ ηα 4 απφ ηα 12 θνξίηζηα (πνζνζηφ 33,33%). εκαληηθφ είλαη θαη ην πνζνζηφ ησλ εθπαηδεπφκελσλ πνπ πξνηείλεη δηαθνξεηηθφ θσηηζκφ ζηηο πίζηεο. Απνηεινχλ ην 60%, δειαδή νη 15 απφ ηνπο 25 εθπαηδεπφκελνπο. Απφ απηνχο ηα 13 είλαη αγφξηα θαη ηα 2 θνξίηζηα. Α/Α Δξψηεζε Ναη Γξάθεκα απαληήζεσλ 1 Ζ ειιεληθή γιψζζα ζηελ επφκελε έθδνζε ηνπ Kodu, γηα ηνλ πην εχθνιν πξνγξακκαηηζκφ ησλ εξψσλ 84% 16% ΝΑΙ ΌΧΙ 84% 2 Πεξηζζφηεξνη ραξαθηήξεο θαη αληηθείκελα 80% 20% 80% ΝΑΙ ΌΧΙ 3 Πεξηζζφηεξα καζήκαηα (Lessons) ζηνλ πξνγξακκαηηζκφ ησλ ζπκπεξηθνξψλ ησλ ραξαθηήξσλ θαη ησλ αληηθεηκέλσλ 64% 36% 64% ΝΑΙ ΌΧΙ 4 Πεξηζζφηεξεο επηινγέο ρξψκαηνο ζην εξγαιείν λεξνχ θαη πεξηζζφηεξεο επηινγέο ζην πιηθφ εδάθνπο 84% 16% ΝΑΙ ΌΧΙ 84%

132 Σ ε ι ί δ α Ζ δπλαηφηεηα δηαθνξεηηθνχ θσηηζκνχ ζε δηαθνξεηηθέο πίζηεο 60% 40% ΝΑΙ ΌΧΙ 60% 6 Ζ δπλαηφηεηα εηζαγσγήο δηθψλ ζαο αληηθεηκέλσλ ζηνπο θφζκνπο πνπ δεκηνπξγείηε 100% 0% NAI OXI 100% 7 Ζ δπλαηφηεηα εμαγσγήο ησλ παηρληδηψλ θαη ν δηακνηξαζκφο ηνπο κε άιινπο ρξήζηεο πνπ δελ έρνπλ εγθαηεζηεκέλν ην Kodu. 100% 0% 100% NAI OXI 8 Μεγαιχηεξεο δπλαηφηεηεο ζε πνζνζηφ πφξσλ πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη ζηηο εθαξκνγέο-παηρλίδηα (έδαθνο, ραξαθηήξεο, αληηθείκελα) 84% 16% ΝΑΙ ΌΧΙ 84%

χολή Ναυτικώμ Δοκίμωμ Σομέας Ν.Ε και Θαλάσσιωμ Επιστημώμ

χολή Ναυτικώμ Δοκίμωμ Σομέας Ν.Ε και Θαλάσσιωμ Επιστημώμ χολή Ναυτικώμ Δοκίμωμ Σομέας Ν.Ε και Θαλάσσιωμ Επιστημώμ Μάθημα: ΘΕΩΡΗΣΙΚΗ ΝΑΤΣΙΛΙΑ και ΕΦΑΡΜΟΓΕ Θεματική Εμότητα: ΕΙΔΗ ΠΛΟΤ. ΟΡΘΟΔΡΟΜΙΑ, ΛΟΞΟΔΡΟΜΙΑ Καθηγητής Δρ. Α. Παλληκάρης Σεπτέμβριος 2015 ΠΑΡΑΔΟΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

[εμψθπιιν] εδξα γεληθεο βνηαλνινγηαο αλσηαηεο γεσπνληθεο ζρνιεο παλεπηηεκηνπ αζελσλ ΔΥΑΗΡΔΣΗΚΑ ΥΖΜΗΚΑ ΛΗΠΑΜΑΣΑ & ΚΤΡΗΧΣΔΡΔ ΑΝΣΗΓΡΑΔΗ ΣΖ ΥΡΖΖ ΣΟΤ

[εμψθπιιν] εδξα γεληθεο βνηαλνινγηαο αλσηαηεο γεσπνληθεο ζρνιεο παλεπηηεκηνπ αζελσλ ΔΥΑΗΡΔΣΗΚΑ ΥΖΜΗΚΑ ΛΗΠΑΜΑΣΑ & ΚΤΡΗΧΣΔΡΔ ΑΝΣΗΓΡΑΔΗ ΣΖ ΥΡΖΖ ΣΟΤ [εμψθπιιν] εδξα γεληθεο βνηαλνινγηαο αλσηαηεο γεσπνληθεο ζρνιεο παλεπηηεκηνπ αζελσλ ΔΥΑΗΡΔΣΗΚΑ ΥΖΜΗΚΑ ΛΗΠΑΜΑΣΑ & ΚΤΡΗΧΣΔΡΔ ΑΝΣΗΓΡΑΔΗ ΣΖ ΥΡΖΖ ΣΟΤ εκεησζεηο απν παξαδνζεηο ηνπ θαζεγεηε Γ. Μαλσιαθνπνπινπ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΠΔΡΑΜΑΣΑ - ΠΑΡΑΣΗΡΗΔΙ...ΔΛΙΓΑ 29. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...ΔΛΙΓΑ 30. ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ.

ΤΜΠΔΡΑΜΑΣΑ - ΠΑΡΑΣΗΡΗΔΙ...ΔΛΙΓΑ 29. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...ΔΛΙΓΑ 30. ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ. ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ...ΔΛΙΓΑ 1. ΠΡΟΛΟΓΟ..ΔΛΙΓΑ 2. ΔΙΑΓΧΓΗ...ΔΛΙΓΑ 4. ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : 1.1. ΙΣΟΡΙΚΟ ΥΑΡΑΚΣΗΡΑ ΣΗ ΠΔΡΙΟΥΗ...ΔΛΙΓΑ 8. 1.1.1 ΙΣΟΡΙΑ ΣΗ ΚΑΣΑΚΔΤΗ ΣΧΝ ΠΡΟΦΤΓΙΚΧΝ ΚΑΣΟΙΚΙΧΝ ΔΛΙΓΑ 9. 1.1.2 ΑΡΥΙΣΔΚΣΟΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ι. ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΙΚΗ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ

Σ.Δ.Ι. ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΙΚΗ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Σ.Δ.Ι. ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΙΚΗ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΜΖ ΔΚΠΛΖΡΩΖ ΚΟΗΝΩΝΗΚΟΑΦΑΛΗΣΗΚΩΝ ΤΠΟΥΡΔΩΔΩΝ ΔΡΓΟΓΟΣΩΝ ΔΝΑΝΣΗ ΔΡΓΑΕΟΜΔΝΩΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΚΑΗ ΔΗΓΗΚΟΣΔΡΑ ΣΟΝ ΝΟΜΟ ΔΒΡΟΤ ΚΑΗ ΟΗ ΤΝΔΠΔΗΔ ΔΠΩΝΤΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα επγαζίαρ: Γήμορ Καβάλαρ.

Θέμα επγαζίαρ: Γήμορ Καβάλαρ. ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ (Σ.Δ.Ι.) ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΙΚΗ Μάζεκα: Λνγηζηηθή Κπβεξλεηηθψλ & Με Κεξδνζθνπηθψλ Δπηρεηξήζεσλ Γηδάζθσλ Καζεγεηήο : Νεξαηδήο Βξαρηψλεο Δαξηλφ Δμάκελν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΧΡΗΕΧ ΣΟΤ ΜΑΘΖΣΔ ΜΟΤ ΔΦΖΒΔΗΑ ΚΑΗ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΥΔΖ ΣΖ ΥΟΛΗΚΖ ΜΟΝΑΓΑ ΠΟΛΤΠΛΟΚΟΣΖΣΑ ΑΝΑΓΚΧΝ, ΒΗΧΜΑΣΧΝ, ΗΚΑΝΟΣΖΣΧΝ,ΤΝΑΗΘΖΜΑΣΧΝ

ΓΝΧΡΗΕΧ ΣΟΤ ΜΑΘΖΣΔ ΜΟΤ ΔΦΖΒΔΗΑ ΚΑΗ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΥΔΖ ΣΖ ΥΟΛΗΚΖ ΜΟΝΑΓΑ ΠΟΛΤΠΛΟΚΟΣΖΣΑ ΑΝΑΓΚΧΝ, ΒΗΧΜΑΣΧΝ, ΗΚΑΝΟΣΖΣΧΝ,ΤΝΑΗΘΖΜΑΣΧΝ ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΠΑΗΓΔΗΑ ΚΑΗ ΠΟΛΗΣΗΜΟΤ ΤΠΖΡΔΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΦΤΥΟΛΟΓΗΑ ΓΝΧΡΗΕΧ ΣΟΤ ΜΑΘΖΣΔ ΜΟΤ ΔΦΖΒΔΗΑ ΚΑΗ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΥΔΖ ΣΖ ΥΟΛΗΚΖ ΜΟΝΑΓΑ ΠΟΛΤΠΛΟΚΟΣΖΣΑ ΑΝΑΓΚΧΝ, ΒΗΧΜΑΣΧΝ, ΗΚΑΝΟΣΖΣΧΝ,ΤΝΑΗΘΖΜΑΣΧΝ 1 ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΠΑΗΓΔΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΡΤΩΡΩ-ΚΔΘ. ΑΝΑΡΣΗΣΕΑ ΣΟ ΔΙΑΔΙΚΣΤΟ Α Π Ο Π Α Μ Α Εκ ηης αριθ. 2/2014 σνεδρίαζης ηοσ Δημοηικού σμβοσλίοσ Σοσ Δήμοσ ΕΜΜ.ΠΑΠΠΑ

ΑΔΑ: ΒΙΡΤΩΡΩ-ΚΔΘ. ΑΝΑΡΣΗΣΕΑ ΣΟ ΔΙΑΔΙΚΣΤΟ Α Π Ο Π Α Μ Α Εκ ηης αριθ. 2/2014 σνεδρίαζης ηοσ Δημοηικού σμβοσλίοσ Σοσ Δήμοσ ΕΜΜ.ΠΑΠΠΑ 1 ΑΝΑΡΣΗΣΕΑ ΣΟ ΔΙΑΔΙΚΣΤΟ Α Π Ο Π Α Μ Α Εκ ηης αριθ. 2/2014 σνεδρίαζης ηοσ Δημοηικού σμβοσλίοσ Σοσ Δήμοσ ΕΜΜ.ΠΑΠΠΑ Αξηζ. Απνθ. 30/2014 Π ε ξ ί ι ε ς ε Απεπζείαο αλάζεζε γηα ηελ πξνκήζεηα θαπζίκσλ έηνπο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4Α18Η-ΣΒ ΔΠΔΗΓΟΝ

ΑΔΑ: 4Α18Η-ΣΒ ΔΠΔΗΓΟΝ ΑΝΑΡΣΗΣΕΑ ΣΟ ΔΙΑΔΙΚΣΤΟ ΑΔΑ: 4Α18Η-ΣΒ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΓΖΜΟΚΡΑΣΗΑ ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΩΝ 1. ΓΔΝΗΚΖ ΓΡΑΜΜΑΣΔΗΑ ΦΟΡΟΛΟΓΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΛΩΝΔΗΑΚΩΝ ΘΔΜΑΣΩΝ ΓΔΝΗΚΖ Γ/ΝΖ ΦΟΡΟΛΟΓΗΑ ΓΗΔΤΘΤΝΖ ΦΟΡΟΛΟΓΗΑ ΔΗΟΓΖΜΑΣΟ ΣΜΖΜΑ Α Σαρ. Γ/λζε:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΜΑ: «Παξνρή πιεξνθνξηώλ ζρεηηθά κε ηε κεηάδνζε αζζελεηώλ από θνπλνύπηα θαη ζθλίπεο»

ΘΔΜΑ: «Παξνρή πιεξνθνξηώλ ζρεηηθά κε ηε κεηάδνζε αζζελεηώλ από θνπλνύπηα θαη ζθλίπεο» ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑ ΑΣΣΙΚΗ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΗ ΔΝΟΣΗΣΑ ΠΔΙΡΑΙΩ ΓΙΔΤΘΤΝΗ ΓΗΜΟΙΑ ΤΓΔΙΑ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΜΔΡΙΜΝΑ Σαρ. Γ/λζε : ΗΡ. ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΙΟΤ 19 Σαρ. Κώδηθαο : 185 32 Πιεξνθνξίεο : Αλαγλωζηνπνύινπ Ρ. Γαβξίιε

Διαβάστε περισσότερα

2. Σν Κέληξν ζα εξγνδνηήζεη ηνλ Παζνιόγν θαη ν Παζνιόγνο ζα εξγάδεηαη ζην Κέληξν σο Παζνιόγνο.

2. Σν Κέληξν ζα εξγνδνηήζεη ηνλ Παζνιόγν θαη ν Παζνιόγνο ζα εξγάδεηαη ζην Κέληξν σο Παζνιόγνο. ΤΜΒΟΛΑΗΟ ΤΠΖΡΔΗΑ εκεξνκελίαο, ΜΔΣΑΞΤ ΣΟΤ ΟΓΚΟΛΟΓΗΚΟΤ ΚΔΝΣΡΟΤ ΣΡΑΠΔΕΑ ΚΤΠΡΟΤ από Λεσθόξνο Αθξνπόιεσο 32, ηξόβνινο, 2006 Λεπθσζία, («ην Κέληξν») θαη, από («ν Παζνιόγνο») 1. Ο Παζνιόγνο δηαβεβαίσζε ην Κέληξν

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογικοί έλεγτοι ζηην επιτείρηζη και δικαιώμαηα ελεγκηών - θορολογοσμένων

Φορολογικοί έλεγτοι ζηην επιτείρηζη και δικαιώμαηα ελεγκηών - θορολογοσμένων Φορολογικοί έλεγτοι ζηην επιτείρηζη και δικαιώμαηα ελεγκηών - θορολογοσμένων Σο εγτειρίδιο για θορολογοσμένοσς και εθοριακούς ΤΦΤΠΟΤΡΓΟ ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΩΝ ΑΝΣΩΝΗΟ ΜΠΔΕΑ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ Α. ΓΗΚΑΗΩΜΑΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

25 ο Πανελλήνιο Σσνέδριο Ελληνικής Εηαιρείας Κοινωνικής Παιδιαηρικής και Προαγωγής ηης Υγείας

25 ο Πανελλήνιο Σσνέδριο Ελληνικής Εηαιρείας Κοινωνικής Παιδιαηρικής και Προαγωγής ηης Υγείας Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΣΗΣΑ ΣΗ ΤΠΑΡΞΗ ΓΟΜΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΠΔΡΙΘΑΛΦΗ ΣΑ ΝΗΙΑ, ΟΠΧ ΣΟ ΙΑΣΡΟΚΟΙΝΧΝΙΚΟ ΚΔΝΣΡΟ ΚΔΡΚΤΡΑ (ΙΑΚ), ΓΙΑ ΣΗ ΧΜΑΣΙΚΗ ΚΑΙ ΦΤΥΙΚΗ ΤΓΔΙΑ, ΠΑΙΓΙΟΤ, ΔΦΗΒΟΤ ΚΑΙ ΣΗ ΣΗΡΙΞΗ ΣΗ ΟΙΚΟΓΔΝΔΙΑ 25 ο Πανελλήνιο Σσνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΓΔΙΑ ΚΑΙ ΑΦΑΛΔΙΑ ΔΡΓΑΙΑ ΣΖ ΥΡΖΖ ΥΖΜΔΙΟΘΔΡΑΠΔΙΑ

ΤΓΔΙΑ ΚΑΙ ΑΦΑΛΔΙΑ ΔΡΓΑΙΑ ΣΖ ΥΡΖΖ ΥΖΜΔΙΟΘΔΡΑΠΔΙΑ ΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΧΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΧΧΧΧΧΧΧΧΧΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥ ΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥΥ ρρρρρρρρρρρρρρρρρρρρρρρρρρρρρρφφφφφφφφφφφφφρρρς ςςςςςςςςςς ρρρρρρρρρρρ ΓΗΑΜΑΡΣ ΤΡΗ Α Δ.Η.Ν.Α.Π.

Διαβάστε περισσότερα

TΑΜΔΗΟ ΤΓΔΗΑ ΠΡΟΧΠΗΚΟΤ ΑΓΡΟΣΗΚΖ ΣΡΑΠΔΕΑ ΔΛΛΑΓΟ KΑΣΑΣΑΣΗΚΟ

TΑΜΔΗΟ ΤΓΔΗΑ ΠΡΟΧΠΗΚΟΤ ΑΓΡΟΣΗΚΖ ΣΡΑΠΔΕΑ ΔΛΛΑΓΟ KΑΣΑΣΑΣΗΚΟ TΑΜΔΗΟ ΤΓΔΗΑ ΠΡΟΧΠΗΚΟΤ ΑΓΡΟΣΗΚΖ ΣΡΑΠΔΕΑ ΔΛΛΑΓΟ KΑΣΑΣΑΣΗΚΟ ΜΔΡΟ Α ΚΔΦΑΛΑΗΟ Α ΤΓΚΡΟΣΖΖ ΣΟΤ ΣΑΜΔΗΟΤ Aξζξν 1 ΤΣΑΖ ΚΑΗ ΔΠΧΝΤΜΗΑ Με ηελ απφ 18 επηεκβξίνπ 1934 απφθαζε ηεο Γεληθήο πλέιεπζεο ησλ κειψλ ηνπ Δπαγγεικαηηθνχ

Διαβάστε περισσότερα

Γηθαζηηθέο Πξαγκαηνγλσκνζχλεο Πηπρηαθή εξγαζία ησλ θνηηεηψλ Γηδπκφπνπινπ ηπιηαλνχ Α.Μ.: 4293 Βίηζα Αιέμαλδξνπ Α.Μ.: 4335

Γηθαζηηθέο Πξαγκαηνγλσκνζχλεο Πηπρηαθή εξγαζία ησλ θνηηεηψλ Γηδπκφπνπινπ ηπιηαλνχ Α.Μ.: 4293 Βίηζα Αιέμαλδξνπ Α.Μ.: 4335 Σερλνινγηθφ Δθπαηδεπηηθφ Ίδξπκα Καβάιαο ρνιή Σερλνινγηθψλ Δθαξκνγψλ Σκήκα Μεραλνινγίαο Πηπρηαθή εξγαζία ησλ θνηηεηψλ Γηδπκφπνπινπ ηπιηαλνχ Α.Μ.: 4293 Βίηζα Αιέμαλδξνπ Α.Μ.: 4335 Δπηβιέπσλ: ηάκνο ππξίδσλ,

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθαίνω για ηο Αιγαίο Πέλαγος και δραζηηριοποιούμαι για να ηο προζηαηέψω!» Αθόπμιζη

«Μαθαίνω για ηο Αιγαίο Πέλαγος και δραζηηριοποιούμαι για να ηο προζηαηέψω!» Αθόπμιζη 7 ο ΟΛΟΗΜΔΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΔΙΟ ΜΤΣΙΛΗΝΗ Δθπαηδεπηηθφο: Υαηδεγηάλλε Δπαλζία «Μαθαίνω για ηο Αιγαίο Πέλαγος και δραζηηριοποιούμαι για να ηο προζηαηέψω!» Αθόπμιζη ηφρνο: Ζ πξνζαξκνγή ησλ καζεηψλ ζην πεξηβάιινλ

Διαβάστε περισσότερα

15PROC002615407 2015-03-04

15PROC002615407 2015-03-04 ΔΙΙΖΛΗΘΖ ΓΖΚΝΘΟΑΡΗΑ ΛΝΚΝΠ ΓΩΓΔΘΑΛΖΠΝ ΓΖΚΝΠ ΘΑΙΚΛΗΩΛ Θάιπκλνο, 03/03/2015 Αξηζ. Ξξση.:4335 Γ/ΛΠΖ ΝΗΘΝΛΝΚΗΘΩΛ ΞΖΟΔΠΗΩΛ Σαρ. Γ/λζε : 85 200 Κάιπκλνο Πιεξνθ.: Μηραήι Μπατξακεο Σειέθσλν: 22430-59 169 fax: 22430-28440

Διαβάστε περισσότερα

Κίλδπλνο θηώρεηαο. ΔΡΔΤΝΑ ΔΙΟΓΗΜΑΣΟ ΚΑΙ ΤΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑΒΙΩΗ ΣΩΝ ΝΟΙΚΟΚΤΡΙΩΝ 2014 (Πεξίνδνο αλαθνξάο εηζνδήκαηνο 2013)

Κίλδπλνο θηώρεηαο. ΔΡΔΤΝΑ ΔΙΟΓΗΜΑΣΟ ΚΑΙ ΤΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑΒΙΩΗ ΣΩΝ ΝΟΙΚΟΚΤΡΙΩΝ 2014 (Πεξίνδνο αλαθνξάο εηζνδήκαηνο 2013) ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΑΡΥΗ Πεηξαηάο, 8 / 7 / 2015 Γ Δ Λ Σ Ι Ο Σ Τ Π Ο Τ Κίλδπλνο θηώρεηαο ΔΡΔΤΝΑ ΔΙΟΓΗΜΑΣΟ ΚΑΙ ΤΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑΒΙΩΗ ΣΩΝ ΝΟΙΚΟΚΤΡΙΩΝ 2014 (Πεξίνδνο αλαθνξάο εηζνδήκαηνο 2013)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΫΠΟΘΔΔΙ ΔΝΣΑΞΗ ΣΗΝ Δ..Η.Δ.Μ.-Θ.

ΠΡΟΫΠΟΘΔΔΙ ΔΝΣΑΞΗ ΣΗΝ Δ..Η.Δ.Μ.-Θ. ΠΡΟΫΠΟΘΔΔΙ ΔΝΣΑΞΗ ΣΗΝ Δ..Η.Δ.Μ.-Θ. ΜΕΛΗ (ΤΠΟΦΗΦΙΑ-ΔΟΚΙΜΑ-ΣΑΚΣΙΚΑ ΕΠΙΣΙΜΑ-ΑΝΣΕΠΙΣΕΛΛΟΝΣΑ ΠΡΟΫΠΟΘΕΕΙ ΕΓΓΡΑΦΗ-ΔΙΑΓΡΑΦΗ-ΤΠΟΥΡΕΧΕΙ- ΔΙΚΑΙΧΜΑΣΑ) Άρθρο 5ο 1. Σα κέιε ηεο Δλώζεσο δηαθξίλνληαη ζε δόθηκα, ηαθηηθά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΚΘΔ Η ΣΟ ΥΔΓΙΟ ΝΟΜΟΤ ΣΟΤ ΤΠΟΤΡΓΔΙΟΤ ΑΓΡΟΣΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΙ ΣΡΟΦΙΜΩΝ

ΑΙΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΚΘΔ Η ΣΟ ΥΔΓΙΟ ΝΟΜΟΤ ΣΟΤ ΤΠΟΤΡΓΔΙΟΤ ΑΓΡΟΣΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΙ ΣΡΟΦΙΜΩΝ ΑΙΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΚΘΔΗ ΣΟ ΥΔΓΙΟ ΝΟΜΟΤ ΣΟΤ ΤΠΟΤΡΓΔΙΟΤ ΑΓΡΟΣΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΙ ΣΡΟΦΙΜΩΝ Γηα ηα δεζπνδόκελα θαη ηα αδέζπνηα δώα ζπληξνθηάο θαη ηελ πξνζηαζία ησλ δώσλ από ηελ εθκεηάιιεπζε ή ηε ρξεζηκνπνίεζε κε θεξδνζθνπηθό

Διαβάστε περισσότερα

H IΣΟΡΗΑ ΣΟΤ ΔΝΓΤΜΑΣΟ

H IΣΟΡΗΑ ΣΟΤ ΔΝΓΤΜΑΣΟ H IΣΟΡΗΑ ΣΟΤ ΔΝΓΤΜΑΣΟ ΑΡΥΑΗΑ ΑΗΓΤΠΣΟ ηε 18ε δπλαζηεία νη αξραίνη Αηγύπηηνη άξρηζαλ λα θνξάλε δηπιή θνύζηα πνπ ήηαλ καθξηά θαη θαξδηά θαζώο θαη ην ππνθάκηζν πνπ ήηαλ ξακκέλν ζηα πιάγηα. Καη ηα δύν ήηαλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΑ: ΨΞΨΓΗ-9Ρ ΑΝΑΡΣΗΣΔΑ ΣΟ ΓΙΑΓΙΚΣΤΟ. Αζήλα, 17 Ινπλίνπ 2015 Αξηζ. Πξση.: ΓΔΑΦ Β 1083083 ΔΞ 2015

ΑΓΑ: ΨΞΨΓΗ-9Ρ ΑΝΑΡΣΗΣΔΑ ΣΟ ΓΙΑΓΙΚΣΤΟ. Αζήλα, 17 Ινπλίνπ 2015 Αξηζ. Πξση.: ΓΔΑΦ Β 1083083 ΔΞ 2015 ΑΓΑ: ΨΞΨΓΗ-9Ρ ΑΝΑΡΣΗΣΔΑ ΣΟ ΓΙΑΓΙΚΣΤΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΔΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΓΗΜΟΙΩΝ ΔΟΓΩΝ ΓΔΝΙΚΗ Γ/ΝΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΓΙΟΙΚΗΗ Γ/ΝΗ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΑΜΔΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΣΜΗΜΑ Β Αζήλα, 17 Ινπλίνπ 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΝΗΚΖ ΓΗΑΣΑΓΖ. Απηφλνκνο Οηθνδνκηθφο Οξγαληζκφο Αμησκαηηθψλ (ΑΟΟΑ)

ΓΔΝΗΚΖ ΓΗΑΣΑΓΖ. Απηφλνκνο Οηθνδνκηθφο Οξγαληζκφο Αμησκαηηθψλ (ΑΟΟΑ) ΓΔΝΗΚΖ ΓΗΑΣΑΓΖ ΠΡΟ : Απνδέθηεο Πίλαθα «Α» ΚΟΗΝ: ΘΔΜΑ: ΓΔΔΘΑ/ΓΗΓΤΠ/Σκ. Οηθ. ΓΔΔΘΑ/Β' ΚΛΑΓΟ/ΓΟΗ ΓΔ/ΓΟΗ/Ηγ (2) -1o-2o-3o- 4ν-5 ν ΔΠΔΗΓΟΝ ΓΔΝΗΚΟ ΔΠΗΣΔΛΔΗΟ ΣΡΑΣΟΤ ΓΝΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟΤ/1 γ Σειέθ.210-6552403 Φ.956.1/28/863243.7558

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΚΘΔΗ. ζην ρέδην Νόκνπ. «Εξςγίανζη, Αναδιάπθπωζη και Ανάπηςξη ηων Αζηικών Σςγκοινωνιών Πεπιθέπειαρ Αηηικήρ και άλλερ διαηάξειρ»

ΑΙΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΚΘΔΗ. ζην ρέδην Νόκνπ. «Εξςγίανζη, Αναδιάπθπωζη και Ανάπηςξη ηων Αζηικών Σςγκοινωνιών Πεπιθέπειαρ Αηηικήρ και άλλερ διαηάξειρ» ΑΙΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΚΘΔΗ ζην ρέδην Νόκνπ «Εξςγίανζη, Αναδιάπθπωζη και Ανάπηςξη ηων Αζηικών Σςγκοινωνιών Πεπιθέπειαρ Αηηικήρ και άλλερ διαηάξειρ» Ι. Δπί ηεο αξρήο Πξνο ηε Βνπιή ησλ Διιήλσλ Με ην ζρέδην λφκνπ επηδηψθεηαη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΛΧΗ ΤΜΜΔΣΟΥΗ Α ΓΗΔΘΝΖ ΔΚΘΔΖ ΣΟΤΡΗΜΟΤ (ΠΟΛΗΣΗΣΗΚΟΤ-ΘΡΖΚΔΤΣΗΚΟΤ-ΔΝΑΛΛΑΚΣΗΚΟΤ)

ΓΗΛΧΗ ΤΜΜΔΣΟΥΗ Α ΓΗΔΘΝΖ ΔΚΘΔΖ ΣΟΤΡΗΜΟΤ (ΠΟΛΗΣΗΣΗΚΟΤ-ΘΡΖΚΔΤΣΗΚΟΤ-ΔΝΑΛΛΑΚΣΗΚΟΤ) ΓΗΛΧΗ ΤΜΜΔΣΟΥΗ Α ΓΗΔΘΝΖ ΔΚΘΔΖ ΣΟΤΡΗΜΟΤ (ΠΟΛΗΣΗΣΗΚΟΤ-ΘΡΖΚΔΤΣΗΚΟΤ-ΔΝΑΛΛΑΚΣΗΚΟΤ) ςμπληπώνεηαι και αποζηέλλεηαι ζηο fax: 26950/62448 e-mail: info@europeanexpo.gr ΑΡ. ΚΑΡΣΔΛΑ ΠΔΡ./STAND ΑΡ. ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΟΤ ΖΜΔΡΟΜΖΝΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΧΡΙΑ ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΣΟΤ ΠΟΓΟΦΑΙΡΟΤ Ι ΣΔΥΝΙΚΗ ΚΑΙ ΔΠΙΓΔΞΙΟΣΗΣΑ ΣΟ ΠΟΓΟΦΑΙΡΟ ΟΓΗΓΗΜΑ ΣΗ ΜΠΑΛΑ ΣΜΗΜΑ ΔΠΙΣΗΜΗ ΦΤΙΚΗ ΑΓΧΓΗ & ΑΘΛΗΣΙΜΟΤ

ΘΔΧΡΙΑ ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΣΟΤ ΠΟΓΟΦΑΙΡΟΤ Ι ΣΔΥΝΙΚΗ ΚΑΙ ΔΠΙΓΔΞΙΟΣΗΣΑ ΣΟ ΠΟΓΟΦΑΙΡΟ ΟΓΗΓΗΜΑ ΣΗ ΜΠΑΛΑ ΣΜΗΜΑ ΔΠΙΣΗΜΗ ΦΤΙΚΗ ΑΓΧΓΗ & ΑΘΛΗΣΙΜΟΤ ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΣΜΗΜΑ ΔΠΙΣΗΜΗ ΦΤΙΚΗ ΑΓΧΓΗ & ΑΘΛΗΣΙΜΟΤ ΘΔΧΡΙΑ ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΣΟΤ ΠΟΓΟΦΑΙΡΟΤ Ι ΣΔΥΝΙΚΗ ΚΑΙ ΔΠΙΓΔΞΙΟΣΗΣΑ ΣΟ ΠΟΓΟΦΑΙΡΟ ΟΓΗΓΗΜΑ ΣΗ ΜΠΑΛΑ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ ΜΙΥΑΗΛΙΓΗ, PhD EΠ. ΚΑΘΗΓΗΣΗ ΠΟΓΟΦΑΙΡΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΝΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΕΩΝ ΓΙΑ ΓΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΔ ΔΡΔΤΝΑ & ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ»

ΠΡΑΞΗ: «ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΝΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΕΩΝ ΓΙΑ ΓΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΔ ΔΡΔΤΝΑ & ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ» ΠΔΡΙΛΗΦΗ ΠΡΟΚΗΡΤΞΗ «ΔΝΙΥΤΗ ΝΔΧΝ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΜΔΑΙΧΝ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΧΝ» ΠΡΑΞΗ: «ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΝΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΕΩΝ ΓΙΑ ΓΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΔ ΔΡΔΤΝΑ & ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ» Πποθεζμία ςποβολήρ Αιηήζεων Άξοναρ Δπισειπηζιακό Ππόγπαμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΤΜΝΑΗΟ ΠΡΟΣΤΠΑ ΥΔΓΗΑΜΟΤ

ΓΤΜΝΑΗΟ ΠΡΟΣΤΠΑ ΥΔΓΗΑΜΟΤ Π..Η.2 ΓΤΜΝΑΗΟ ΠΡΟΣΤΠΑ ΥΔΓΗΑΜΟΤ IΑΝΟΤΑΡΗΟ 2011 ΚΑ/ΑΜ Κείμενα πρότυπων ΙAN 2011/ Πρότυπα Γυμνασίου ΙΑΝ 2011 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ 1. Δηζαγσγή 1.1. Αληηθείκελν ζθνπφο 1.2. Δθπαηδεπηηθά δεδνκέλα 1.2.1 Δθπαηδεπηηθή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΔΛΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟΤ ΤΛΗΚΟΤ Ζ ι η θ ί εο 3-9 ε ηψ λ ΔΣ Ο : 2 0 0 9-2010

ΦΑΚΔΛΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟΤ ΤΛΗΚΟΤ Ζ ι η θ ί εο 3-9 ε ηψ λ ΔΣ Ο : 2 0 0 9-2010 Γηεύζπλζε: Καζνκνχιε 33 Αζήλα 117 44 E-mail: theatromathia@yahoo.com Ηζηνζειίδα: http://www.theatromathia.gr Σειέθσλν & Φαμ: 210-90.25.025 ΦΑΚΔΛΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟΤ ΤΛΗΚΟΤ Ζ ι η θ ί εο 3-9 ε ηψ λ ΔΣ Ο : 2 0

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΓΙΟ ΝΟΜΟΤ «ΔΠΔΙΓΟΝΣΑ ΜΔΣΡΑ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΜΔΟΠΡΟΘΔΜΟΤ ΠΛΑΙΙΟΤ ΓΗΜΟΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ 2012-2015»

ΥΔΓΙΟ ΝΟΜΟΤ «ΔΠΔΙΓΟΝΣΑ ΜΔΣΡΑ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΜΔΟΠΡΟΘΔΜΟΤ ΠΛΑΙΙΟΤ ΓΗΜΟΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ 2012-2015» ΥΔΓΙΟ ΝΟΜΟΤ «ΔΠΔΙΓΟΝΣΑ ΜΔΣΡΑ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΜΔΟΠΡΟΘΔΜΟΤ ΠΛΑΙΙΟΤ ΓΗΜΟΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ 2012-2015» ΚΔΦΑΛΑΙΟ Α ΣΑΜΔΙΟ ΑΞΙΟΠΟΙΗΗ ΙΓΙΩΣΙΚΗ ΠΔΡΙΟΤΙΑ ΣΟΤ ΓΗΜΟΙΟΤ Άξζξν 1 ύζηαζε - θνπόο Δπσλπκία - Έδξα - Γηάξθεηα 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΦΑΛΑΙΟ Α. χζηαζε Επσλπκία Έδξα Δηάξθεηα θαη θνπφο ηεο Εηαηξείαο.

ΚΔΦΑΛΑΙΟ Α. χζηαζε Επσλπκία Έδξα Δηάξθεηα θαη θνπφο ηεο Εηαηξείαο. ΚΩΓΙΚΟΠΟΙΖΜΔΝΟ ΚΑΣΑΣΑΣΙΚΟ ηης Ανώνσμης Δηαιρείας με ηην επωνσμία «ΙΝΣΔΡΓΟΤΝΣ ΑΝΩΝΤΜΟ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΔΙΑΓΩΓΖ ΚΑΙ ΔΜΠΟΡΙΑ ΞΤΛΔΙΑ» και ηο διακριηικό ηίηλο «ΙΝΣΔΡΓΟΤΝΣ Α.Δ» όπως ιζτύει μεηά ηην από ηην 18 ης Ιοσνίοσ

Διαβάστε περισσότερα

Λέμεηο θιεηδηά: ηάθξνο Υαηδεραιάξ, δηαγσληζηηθή δηαδηθαζία, θνηλόρξεζηνη ρώξνη

Λέμεηο θιεηδηά: ηάθξνο Υαηδεραιάξ, δηαγσληζηηθή δηαδηθαζία, θνηλόρξεζηνη ρώξνη ΣΔΥΝΙΚΟ ΔΠΙΜΔΛΗΣΗΡΙΟ ΔΛΛΑΓΑ ΣΜΗΜΑ ΚΔΝΣΡΙΚΗ & ΓΤΣΙΚΗ ΘΔΑΛΊΑ «Αξιοποίεζε ηάθπος Υαηδεσαλάπ πποεηοιμαζία διαγωνιζηικήρ διαδικαζίαρ» ΟΜΑΓΑ ΔΡΓΑΙΑ Αζεμίίνα Αϊϊβαλιιώηος Δςάγγελορ Μπεκεπηδήρ Μαπίία Νιικολαΐΐδος

Διαβάστε περισσότερα

Με αθνξκή γξαπηά θαη πξνθνξηθά εξσηήκαηα ζρεηηθά κε ην ζέκα, κε ην παξόλ έγγξαθν δηεπθξηλίδνληαη ηα εμήο:

Με αθνξκή γξαπηά θαη πξνθνξηθά εξσηήκαηα ζρεηηθά κε ην ζέκα, κε ην παξόλ έγγξαθν δηεπθξηλίδνληαη ηα εμήο: ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΩΝ ΓΔΝΗΚΖ ΓΡΑΜΜΑΣΔΗΑ ΓΖΜΟΗΩΝ ΔΟΓΩΝ ΓΔΝΗΚΖ ΓΗΔΤΘΤΝΖ ΦΟΡΟΛΟΓΗΚΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΓΗΔΤΘΤΝΖ ΔΛΔΓΥΩΝ ΣΜΖΜA Ε - ΚΩΓΗΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΗΚΖ ΑΠΔΗΚΟΝΗΖ ΤΝΑΛΛΑΓΩΝ (Κ.Φ.Α..) Αζήλα, 26/10/2015 Αξ. Πξση.: ΓΔΛ Ε ΚΦΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΜΟ ΥΡΗΜΑΣΟΓΟΣΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΜΟ ΥΡΗΜΑΣΟΓΟΣΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΩΝ ΚΑΝΟΝΙΜΟ ΥΡΗΜΑΣΟΓΟΣΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΩΝ Ιανοςάπιορ 2013 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΙΑΓΩΓΗ... 3 ΓΔΝΙΚΔ ΓΙΑΣΑΞΔΙ... 6 ΟΡΙΜΟΙ... 7 ΟΡΓΑΝΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ... 8 ΥΡΗΜΑΣΟΓΟΣΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΑ... 9 1. Πξφγξακκα «πγγξαθή ελαξίνπ Development»...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΗ Δ ΓΙΑΠΡΑΓΜΑΣΔΤΗ ΓΙΑ ΣΗΝ ΠΡΟΜΗΘΔΙΑ «ΚΡΔΑΣΟ»

ΠΡΟΚΛΗΗ Δ ΓΙΑΠΡΑΓΜΑΣΔΤΗ ΓΙΑ ΣΗΝ ΠΡΟΜΗΘΔΙΑ «ΚΡΔΑΣΟ» ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΤΓΔΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ 2 ηρ ΤΓΔΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑ ΠΔΙΡΑΙΩ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΤ ΓΔΝΙΚΟ ΝΟΟΚΟΜΔΙΟ ΥΙΟΤ ΑΓΑ: 69ΞΙ469073-1Ι3 X I O, 29-9 - 2 0 1 4 Απ. Ππυη.: 9741 ΠΡΟΚΛΗΗ Δ ΓΙΑΠΡΑΓΜΑΣΔΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρεισλφθνζκνο απνηειεί έλα ηππηθφ παξάδεηγκα πεξηβάιινληνο Logo-like θαη είλαη θαηαζθεπαζκέλνο εμ νινθιήξνπ ζηελ Διιάδα.

Ο ρεισλφθνζκνο απνηειεί έλα ηππηθφ παξάδεηγκα πεξηβάιινληνο Logo-like θαη είλαη θαηαζθεπαζκέλνο εμ νινθιήξνπ ζηελ Διιάδα. ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ 1: ο Υελωνόκοζμος Ο ρεισλφθνζκνο απνηειεί έλα ηππηθφ παξάδεηγκα πεξηβάιινληνο Logo-like θαη είλαη θαηαζθεπαζκέλνο εμ νινθιήξνπ ζηελ Διιάδα. ηα παξαθάησ, πεξηγξάθνληαη, ζπλνπηηθά, 2 εηζαγσγηθέο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΚΗΡΤΞΗ ΤΠ ΑΡΙΘΜ 199/2014 ΓΙΑ ΣΗΝ ΓΙΔΝΔΡΓΔΙΑ ΑΝΟΙΚΣΟΤ ΓΙΑΓΧΝΙΜΟΤ ΓΙΑ ΣΗ ΜΙΘΧΗ ΔΚΜΔΣΑΛΛΔΤΗ ΣΧΝ ΚΤΛΙΚΔΙΧΝ ΚΑΙ ΣΟΤ ΠΔΡΙΠΣΔΡΟΤ ΣΟΤ 401 ΓΝΑ

ΓΙΑΚΗΡΤΞΗ ΤΠ ΑΡΙΘΜ 199/2014 ΓΙΑ ΣΗΝ ΓΙΔΝΔΡΓΔΙΑ ΑΝΟΙΚΣΟΤ ΓΙΑΓΧΝΙΜΟΤ ΓΙΑ ΣΗ ΜΙΘΧΗ ΔΚΜΔΣΑΛΛΔΤΗ ΣΧΝ ΚΤΛΙΚΔΙΧΝ ΚΑΙ ΣΟΤ ΠΔΡΙΠΣΔΡΟΤ ΣΟΤ 401 ΓΝΑ ΓΙΑΚΗΡΤΞΗ ΤΠ ΑΡΙΘΜ 199/2014 ΓΙΑ ΣΗΝ ΓΙΔΝΔΡΓΔΙΑ ΑΝΟΙΚΣΟΤ ΓΙΑΓΧΝΙΜΟΤ ΓΙΑ ΣΗ ΜΙΘΧΗ ΔΚΜΔΣΑΛΛΔΤΗ ΣΧΝ ΚΤΛΙΚΔΙΧΝ ΚΑΙ ΣΟΤ ΠΔΡΙΠΣΔΡΟΤ ΣΟΤ 401 ΓΝΑ 1. Έρνληαο ππφςε ηηο δηαηάμεηο, φπσο απηέο ηζρχνπλ: α. Σνπ Ν.2362/95

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΝΣΡΟ ΠΡΟΛΗΦΗ «ΓΙΚΣΤΟ ΑΛΦΑ» ΓΡΑΔΙ ΠΡΟΛΗΦΗ ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ ΓΔΚΔΜΒΡΙΟ 2005 ΓΡΑΔΙ ΓΙΑ ΓΟΝΔΙ. Αποδέκηερ ~ 400 γονείρ = 800 παιδιά ΟΜΑΓΔ ΓΟΝΔΧΝ με θέμαηα «Δπικοινυνία ζηην οικογένεια» ή «Γονέαρ και Έθηβορ» (Γιάπκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η Δκπαίδεσζη για ηο Περιβάλλον και ηην Αειθορία ζηο ζημερινό ζτολείο. Ένα παράδειγμα: «Θερμαϊκός, η θάλαζζά μας»

Η Δκπαίδεσζη για ηο Περιβάλλον και ηην Αειθορία ζηο ζημερινό ζτολείο. Ένα παράδειγμα: «Θερμαϊκός, η θάλαζζά μας» Η Δκπαίδεσζη για ηο Περιβάλλον και ηην Αειθορία ζηο ζημερινό ζτολείο. Ένα παράδειγμα: «Θερμαϊκός, η θάλαζζά μας» Σνθία Σαξαθηλίδνπ 1, Αλαζηαζία Μαξηηάδνπ 2, Μαξία Τζαρνπξίδνπ 3 1. Μαζεκαηηθφο - 2 ν Γπκλάζην

Διαβάστε περισσότερα

Κχξηνη Μέηνρνη, Οη ζεκαηηθέο ελφηεηεο ηεο παξνχζαο Έθζεζεο θαη ην πεξηερφκελφ ηνπο έρνπλ σο αθνινχζσο: 1. Γενικά πληποθοπιακά ζηοισεία

Κχξηνη Μέηνρνη, Οη ζεκαηηθέο ελφηεηεο ηεο παξνχζαο Έθζεζεο θαη ην πεξηερφκελφ ηνπο έρνπλ σο αθνινχζσο: 1. Γενικά πληποθοπιακά ζηοισεία ΔΣΗΙΑ ΔΚΘΔΗ ΓΙΑΥΔΙΡΙΔΩ ΣΟΤ ΓΙΟΙΚΗΣΙΚΟΤ ΤΜΒΟΤΛΙΟΤ ΣΗ ΑΝΩΝΤΜΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΤΠΟ ΣΗΝ ΔΠΩΝΤΜΙΑ «ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ Α.Δ.» ΔΠΙ ΣΩΝ ΔΣΑΙΡΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΣΑΣΑΔΩΝ ΣΗ ΥΡΗΗ 2014 Κχξηνη Μέηνρνη, Έρνπκε ηελ ηηκή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΗ

ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΗ ΘΔΜΑ: «Ζ αλαγλσζηηθή θαηαλφεζε απφ ςπρνινγηθή άπνςε θαη ε ζρέζε ηεο κε ηελ αλαγλσζηηθή ζπκπεξηθνξά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΙΚΗ. διδαζκόνηων για ηο ημήμα Λογιζηικήρ σειμεπινού εξαμήνος

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΙΚΗ. διδαζκόνηων για ηο ημήμα Λογιζηικήρ σειμεπινού εξαμήνος ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΙΚΗ ΘΔΜΑ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ: Παποςζίαζη αποηελεζμάηων αξιολόγηζηρ διδαζκόνηων για ηο ημήμα ρ σειμεπινού εξαμήνος ΤΠΔΤΘΤΝΗ ΚΑΘΗΓΗΣΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΝΣΑ ΜΔΛΗ. 1) Μαληδαξίδεο Νηθφιανο ΠΡΟΔΓΡΟΙ ΣΟΠΙΚΩΝ ΤΜΒΟΤΛΙΩΝ ΚΑΙ ΔΚΠΡΟΩΠΟΙ ΣΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΣΗΣΩΝ ΠΑΡΟΝΣΕ :

ΑΠΟΝΣΑ ΜΔΛΗ. 1) Μαληδαξίδεο Νηθφιανο ΠΡΟΔΓΡΟΙ ΣΟΠΙΚΩΝ ΤΜΒΟΤΛΙΩΝ ΚΑΙ ΔΚΠΡΟΩΠΟΙ ΣΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΣΗΣΩΝ ΠΑΡΟΝΣΕ : Α Π Ο Π Α Μ Α Σεο αξηζ. 12/2011 ηαθηηθήο ζπλεδξίαζεο ηνπ Γεκνηηθνύ πκβνπιίνπ Παξαλεζηίνπ. ην Παξαλέζηη, ζην Γεκνηηθφ Καηάζηεκα θαη ζηελ αίζνπζα ζπλεδξηάζεσλ ηνπ Γεκνηηθνχ πκβνπιίνπ, ζήκεξα 30 ηνπ κελφο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΗΜΔΙΧΜΑ ΓΙΟΙΚΗΣΙΚΗ ΔΜΠΔΙΡΙΑ ΠΡΟΘΔΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΗΜΔΙΧΜΑ ΓΙΟΙΚΗΣΙΚΗ ΔΜΠΔΙΡΙΑ ΠΡΟΘΔΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΗΜΔΙΧΜΑ Δπώνςμο: ΠΑΛΑΣΟ Όνομα: ΥΡΗΣΟ Όνομα παηέπα: ΑΘΑΝΑΙΟ Όνομα μηηέπαρ: ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Σόπορ γέννηζηρ: ΠΑΡΑΠΟΣΑΜΟ ΛΑΡΙΑ Ημ/νια Γέννηζηρ: 02/12/1967 Οικ/κη Καηάζηαζη: ΔΓΓΑΜΟ (2) ΠΑΙΓΙΑ Γ/νζη Καηοικίαρ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΠΑΜΑ. Από ην πξαθηηθό ηεο 30/09/2011 ζπλεδξίαζεο Γ ηεο Γεκνηηθήο Κνηλόηεηαο Αγίνπ ηεθάλνπ.

ΑΠΟΠΑΜΑ. Από ην πξαθηηθό ηεο 30/09/2011 ζπλεδξίαζεο Γ ηεο Γεκνηηθήο Κνηλόηεηαο Αγίνπ ηεθάλνπ. ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΓΖΜΟΚΡΑΣΗΑ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΑΣΣΗΚΖ ΔΗΜΟ ΔΙΟΝΥΟΥ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΚΟΗΝΟΣΖΣΑ ΑΓΗΟΤ ΣΔΦΑΝΟΤ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 30/09/2011 πλεδξίαζε 13 ε ηεο 30/09/211 Αξ. Απόθαζεο 37/2011 ΑΠΟΠΑΜΑ Από ην πξαθηηθό ηεο 30/09/2011 ζπλεδξίαζεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΖ Ο ΓΔΝΗΚΟ ΓΡΑΜΜΑΣΔΑ

ΑΠΟΦΑΖ Ο ΓΔΝΗΚΟ ΓΡΑΜΜΑΣΔΑ ΦΕΚ. B 836 ΑΝΑΡΣΗΣΕΑ ΣΟ ΔΙΑΔΙΚΣΤΟ ΕΞΑΙΡΕΣΙΚΩ ΕΠΕΙΓΟΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ Αζήλα, 14 Μαξηίνπ 2014 ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΔΗΜΟΙΩΝ ΕΟΔΩΝ ΓΕΝ. ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΠΟΛ.: 1077 ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ειέλε Μνπζνπιή Μνπζεηνπαηδαγσγφο, Κέληξν Δλεκέξσζεο «ΓΡΤΑ» elenimousouli@hotmail.com

Ειέλε Μνπζνπιή Μνπζεηνπαηδαγσγφο, Κέληξν Δλεκέξσζεο «ΓΡΤΑ» elenimousouli@hotmail.com «Σης θάλαζζας και ηοσ βοσνού οι θηζασροί ηοσ Πηνειού»: O εκπαιδεσηικός θάκελος και ηα εκπαιδεσηικά προγράμμαηα για ηον πολιηιζμό και ηο περιβάλλον ηοσ Κάηω Ολύμποσ, Αναηολικού Κιζζάβοσ, Πηνειού και Σεμπών,

Διαβάστε περισσότερα

Τεκμηρίωζη ηιμών ενδοομιλικών ζυναλλαγών

Τεκμηρίωζη ηιμών ενδοομιλικών ζυναλλαγών Τεκμηρίωζη ηιμών ενδοομιλικών ζυναλλαγών Ν. 4110/13 (ΦΔΚ 17 Α/23-1-2013-Γηνξζ.ζθαικ. ην ΦΔΚ 33 Α/7-2- 13) : Ρπζκίζεηο ζηε θνξνινγία εηζνδήκαηνο, ξπζκίζεηο ζεκάησλ αξκνδηφηεηαο Τπνπξγείνπ Οηθνλνκηθψλ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ τολή Γιοίκηζης και Οικονομίας Σμήμα Γιοίκηζης Δπιτειρήζεων. Θέμα πηστιακής εργαζίας

ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ τολή Γιοίκηζης και Οικονομίας Σμήμα Γιοίκηζης Δπιτειρήζεων. Θέμα πηστιακής εργαζίας μξνξν ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ τολή Γιοίκηζης και Οικονομίας Σμήμα Γιοίκηζης Δπιτειρήζεων. Θέμα πηστιακής εργαζίας FRANCHISING YΠΑΓΧΓΖ. ΠΑΡΑΛΔΗΦΖ ΑΝΣΑΓΧΝΗΜΟΤ ΔΝΑΝΣΗ ΣΟΤ ΓΟΣΖ ΜΔΣΑ ΣΖ ΛΤΖ ΣΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΥΑΙΑ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ

ΠΡΟ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΥΑΙΑ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΠΑΙΓΔΙΑ ΓΙΑ ΒΙΟΤ ΜΑΘΗΗ ΚΑΙ ΘΡΗΚΔΤΜΑΣΩΝ ----- ΔΝΙΑΙΟ ΓΙΟΙΚΗΣΙΚΟ ΣΟΜΔΑ Π/ΘΜΙΑ & Γ/ΘΜΙΑ ΔΚΠ/Η Γ/ΝΗ ΠΟΤΓΩΝ Γ/ΘΜΙΑ ΔΚΠ/Η ΣΜΗΜΑ Α Να δηαηεξεζεί κέρξη... Βαζκόο Αζθαιείαο... Μαπούζι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΧΡΙΑ ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΣΟΤ ΠΟΓΟΦΑΙΡΟΤ Ι ΣΔΥΝΙΚΗ ΚΑΙ ΔΠΙΓΔΞΙΟΣΗΣΑ ΣΟ ΠΟΓΟΦΑΙΡΟ ΚΔΦΑΛΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΛΙΝΓΚ ΣΜΗΜΑ ΔΠΙΣΗΜΗ ΦΤΙΚΗ ΑΓΧΓΗ & ΑΘΛΗΣΙΜΟΤ

ΘΔΧΡΙΑ ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΣΟΤ ΠΟΓΟΦΑΙΡΟΤ Ι ΣΔΥΝΙΚΗ ΚΑΙ ΔΠΙΓΔΞΙΟΣΗΣΑ ΣΟ ΠΟΓΟΦΑΙΡΟ ΚΔΦΑΛΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΛΙΝΓΚ ΣΜΗΜΑ ΔΠΙΣΗΜΗ ΦΤΙΚΗ ΑΓΧΓΗ & ΑΘΛΗΣΙΜΟΤ ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΘΔΧΡΙΑ ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΣΟΤ ΠΟΓΟΦΑΙΡΟΤ Ι ΣΜΗΜΑ ΔΠΙΣΗΜΗ ΦΤΙΚΗ ΑΓΧΓΗ & ΑΘΛΗΣΙΜΟΤ ΣΔΥΝΙΚΗ ΚΑΙ ΔΠΙΓΔΞΙΟΣΗΣΑ ΣΟ ΠΟΓΟΦΑΙΡΟ ΚΔΦΑΛΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΛΙΝΓΚ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ ΜΙΥΑΗΛΙΓΗ, PhD EΠ. ΚΑΘΗΓΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σετνολογικό Δκπαιδεσηικό Ίδρσμα Καβάλας τολή Γιοίκηζης και Οικονομίας Σμήμα Λογιζηικής

Σετνολογικό Δκπαιδεσηικό Ίδρσμα Καβάλας τολή Γιοίκηζης και Οικονομίας Σμήμα Λογιζηικής Σετνολογικό Δκπαιδεσηικό Ίδρσμα Καβάλας τολή Γιοίκηζης και Οικονομίας Σμήμα Λογιζηικής Πηστιακή εργαζία Θέμα: «Προηάζεις επενδσηικών έργφν ζηα πλαίζια προγράμμαηος ηοσ ΔΠΑΝ ποσ απορρίθθηκαν. Οι απόυεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΣΗΚΟ ΤΝΔΓΡΗΑΖ ΚΑΗ ΑΠΟΦΑΖ ΣΟΤ ΤΜΒΟΤΛΗΟΤ ΣΖ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΚΟΗΝΟΣΖΣΑ ΣΡΗΚΚΑΗΧΝ ΣΟΤ ΓΖΜΟΤ ΣΡΗΚΚΑΗΧΝ

ΠΡΑΚΣΗΚΟ ΤΝΔΓΡΗΑΖ ΚΑΗ ΑΠΟΦΑΖ ΣΟΤ ΤΜΒΟΤΛΗΟΤ ΣΖ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΚΟΗΝΟΣΖΣΑ ΣΡΗΚΚΑΗΧΝ ΣΟΤ ΓΖΜΟΤ ΣΡΗΚΚΑΗΧΝ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΓΖΜΟΚΡΑΣΗΑ ΝΟΜΟ ΣΡΗΚΑΛΩΝ ΓΖΜΟ ΣΡΗΚΚΑΗΩΝ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΚΟΗΝΟΣΖΣΑ ΣΡΗΚΚΑΗΩΝ ΠΡΑΚΣΗΚΟ ΤΝΔΓΡΗΑΖ ΚΑΗ ΑΠΟΦΑΖ ΣΟΤ ΤΜΒΟΤΛΗΟΤ ΣΖ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΚΟΗΝΟΣΖΣΑ ΣΡΗΚΚΑΗΧΝ ΣΟΤ ΓΖΜΟΤ ΣΡΗΚΚΑΗΧΝ Ππακηικό ηηρ με απιθμό 7 ηρ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΟ ΣΡΑΣΖΓΗΚΟ ΠΛΑΗΗΟ ΑΝΑΦΟΡΑ (ΔΠΑ) 2007-2013 ΔΠΗΥΔΗΡΖΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «EΘΝΗΚΟ ΑΠΟΘΔΜΑΣΗΚΟ ΑΠΡΟΒΛΔΠΣΩΝ»

ΔΘΝΗΚΟ ΣΡΑΣΖΓΗΚΟ ΠΛΑΗΗΟ ΑΝΑΦΟΡΑ (ΔΠΑ) 2007-2013 ΔΠΗΥΔΗΡΖΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «EΘΝΗΚΟ ΑΠΟΘΔΜΑΣΗΚΟ ΑΠΡΟΒΛΔΠΣΩΝ» ΔΘΝΗΚΟ ΣΡΑΣΖΓΗΚΟ ΠΛΑΗΗΟ ΑΝΑΦΟΡΑ (ΔΠΑ) 2007-2013 ΔΠΗΥΔΗΡΖΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «EΘΝΗΚΟ ΑΠΟΘΔΜΑΣΗΚΟ ΑΠΡΟΒΛΔΠΣΩΝ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΟΛΟΚΛΖΡΩΜΔΝΟ ΥΔΓΗΟ ΠΑΡΔΜΒΑΖ ΓΗΑ ΣΖ ΣΖΡΗΞΖ ΣΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΜΑΣΗΚΟΣΖΣΑ, ΣΩΝ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΩΝ ΚΑΗ ΣΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΑΤΙΑ ΡΕΙΦΕΕΙΑ ΚΗΤΗΣ ΡΕΙΦΕΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΧΑΝΙΩΝ. ΑΠΟΛΟΓΙΜΟ Π.Ε.Χ. ςελίδα 0

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΑΤΙΑ ΡΕΙΦΕΕΙΑ ΚΗΤΗΣ ΡΕΙΦΕΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΧΑΝΙΩΝ. ΑΠΟΛΟΓΙΜΟ Π.Ε.Χ. ςελίδα 0 ΑΠΟΛΟΓΙΜΟ Π.Ε.Χ. ςελίδα 0 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ 1. ΓΗΔΤΘ ΤΝ Ζ ΓΗΟΗ ΚΖ ΣΗΚΟΤ ΟΗΚΟΝΟΜ ΗΚΟΤ α ) Σ Μ Ζ Μ Α Π Ρ Ο Ω Π Η Κ Ο Τ Κ Α Η Μ Η Θ Ο Γ Ο Η Α β ) Σ Μ Ζ Μ Α Λ Ο Γ Η Σ Η Κ Ζ Γ Η Α Υ Δ Η Ρ Η Ζ γ ) Σ Μ Ζ Μ Α Π Ρ Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΞΡΣΗΑΘΖΠ ΔΟΓΑΠΗΑΠ ΦΝΟΝΙΝΓΗΑ ΔΗΠΝΓΖΚΑΡΝΠ ΑΞΝ ΑΘΗΛΖΡΑ

ΘΔΚΑ ΞΡΣΗΑΘΖΠ ΔΟΓΑΠΗΑΠ ΦΝΟΝΙΝΓΗΑ ΔΗΠΝΓΖΚΑΡΝΠ ΑΞΝ ΑΘΗΛΖΡΑ - 2 - Α.Ρ.Δ.Η. ΘΑΒΑΙΑΠ ΠΣΝΙΖ : ΓΗΝΗΘΖΠΖΠ ΘΑΗ ΝΗΘΝΛΝΚΗΑΠ ΡΚΖΚΑ : ΙΝΓΗΠΡΗΘΖ ΘΔΚΑ ΞΡΣΗΑΘΖΠ ΔΟΓΑΠΗΑΠ ΦΝΟΝΙΝΓΗΑ ΔΗΠΝΓΖΚΑΡΝΠ ΑΞΝ ΑΘΗΛΖΡΑ ΔΗΠΖΓΖΡΖΠ: ΘΑΟΑΘΔΣΑΓΗΝΓΙΝ ΛΑΡΑΠΠΑ ΠΞΝΓΑΠΡΖΠ : ΘΔΝΓΩΟΝ ΓΔΩΟΓΗΝΠ ΘΑΒΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΟ 0568/2013 2014 ΤΜΒΑ Η ΥΡΗΜΑΣΟΓΟΣΗ Η Ι.ΝΔ.ΓΙ.ΒΙ.Μ. - ΥΟΛΙΚΗ ΔΠΙΣΡΟΠΗ Β' ΘΜΙΑ ΔΚΠΙΓΔΤ Η ΠΤΛΑΙΑ -ΥΟΡΣΙΑΣΗ

ΑΡΙΘΜΟ 0568/2013 2014 ΤΜΒΑ Η ΥΡΗΜΑΣΟΓΟΣΗ Η Ι.ΝΔ.ΓΙ.ΒΙ.Μ. - ΥΟΛΙΚΗ ΔΠΙΣΡΟΠΗ Β' ΘΜΙΑ ΔΚΠΙΓΔΤ Η ΠΤΛΑΙΑ -ΥΟΡΣΙΑΣΗ ΑΡΙΘΜΟ 0568/2013 2014 ΤΜΒΑΗ ΥΡΗΜΑΣΟΓΟΣΗΗ Ι.ΝΔ.ΓΙ.ΒΙ.Μ. - ΥΟΛΙΚΗ ΔΠΙΣΡΟΠΗ Β' ΘΜΙΑ ΔΚΠΙΓΔΤΗ ΠΤΛΑΙΑ-ΥΟΡΣΙΑΣΗ ηελ Αζήλα, ζήκεξα, 17/3/2014, νη ππνγξάθνληεο ηε παξνύζα: Αθελόο ην Ν.Π.Η.Γ. κε ηελ επσλπκία «ΗΓΡΤΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

W71297CAP/S71298CAP. Οδηγίερ σπήζηρ

W71297CAP/S71298CAP. Οδηγίερ σπήζηρ W71297CAP/S71298CAP Οδηγίερ σπήζηρ πγραξεηήξηα γηα ηελ επηινγή κηαο πνηνηηθήο ζπζθεπήο πνπ έρεη ζρεδηαζηεί γηα λα ζαο εμππεξεηεί γηα πνιιά ρξόληα. ΗΜΑΝΣΙΚΟ! ΜΗ ζπλδέζεηε ηε ζπζθεπή ζαο ζην ξεύκα αλ δελ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΤΣΕΦΝΕΙΟΤ 9, ΠΟΛΤΣΕΦΝΕΙΟΤΠΟΛΗ Ζ ΩΓΡΑΥΟΤ, 157 80, ΑΘΗ ΝΑ.

ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΤΣΕΦΝΕΙΟΤ 9, ΠΟΛΤΣΕΦΝΕΙΟΤΠΟΛΗ Ζ ΩΓΡΑΥΟΤ, 157 80, ΑΘΗ ΝΑ. ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΤΣΕΦΝΕΙΟΤ 9, ΠΟΛΤΣΕΦΝΕΙΟΤΠΟΛΗ Ζ ΩΓΡΑΥΟΤ, 157 80, ΑΘΗ ΝΑ. 210-772 1348, 210-772 4181 _ e-mail: ereyna@central.ntua.gr ΑΘΗΝΑ ΟΚΣΩΒΡΙΟ 2010 i ΟΓΗΓΟ ΥΡΗΜΑΣΟΓΟΣΗΗ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΣΟΤ ΔΙΓΙΚΟΤ ΛΟΓΑΡΙΑΜΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

OΙ ΠΔΝΣΔ ΓΙΑΣΑΔΙ ΣΟΤ ΔΑΤΣΟΤ- ΤΝΑΙΘΗΜΑΣΑ- ΑΤΣΟΔΚΣΙΜΗΗ

OΙ ΠΔΝΣΔ ΓΙΑΣΑΔΙ ΣΟΤ ΔΑΤΣΟΤ- ΤΝΑΙΘΗΜΑΣΑ- ΑΤΣΟΔΚΣΙΜΗΗ OΙ ΠΔΝΣΔ ΓΙΑΣΑΔΙ ΣΟΤ ΔΑΤΣΟΤ- ΤΝΑΙΘΗΜΑΣΑ- ΑΤΣΟΔΚΣΙΜΗΗ ΘΔΜΑΣΙΚΗ ΔΝΟΣΗΣΑ: 1. Ανάπηςξη και Δνδςνάμυζη Δαςηού ΤΠΟΔΝΟΣΗΣΔ: 1.1 Ανάπηςξη και Δξέλιξη ηος Δαςηού 1.2 ςναιζθημαηική Δκπαίδεςζη και Αςηοεκηίμηζη ΣΑΞΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΣΖΜΑΣΗΚΟ ΚΗΝΓΤΝΟ ΣΟΝ ΣΡΑΠΔΕΗΚΟ ΣΟΜΔΑ ΚΑΗ Δ ΑΛΛΟΤ ΣΟΜΔΗ ΣΖ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΕΟΤΜΑΡΖ ΣΑΤΡΟΤΛΑ

Ο ΤΣΖΜΑΣΗΚΟ ΚΗΝΓΤΝΟ ΣΟΝ ΣΡΑΠΔΕΗΚΟ ΣΟΜΔΑ ΚΑΗ Δ ΑΛΛΟΤ ΣΟΜΔΗ ΣΖ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΕΟΤΜΑΡΖ ΣΑΤΡΟΤΛΑ ΑΣΔΗ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ: ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΜΖΜΑ: ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΩΝ Ο ΤΣΖΜΑΣΗΚΟ ΚΗΝΓΤΝΟ ΣΟΝ ΣΡΑΠΔΕΗΚΟ ΣΟΜΔΑ ΚΑΗ Δ ΑΛΛΟΤ ΣΟΜΔΗ ΣΖ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΕΟΤΜΑΡΖ ΣΑΤΡΟΤΛΑ ΔΠΟΠΣΖ ΚΑΘΖΓΖΣΖ ΣΔΡΓΗΓΖ ΚΩΝΣΑΝΣΗΝΟ KABAΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ιζσύοςζερ κλίμακερ και ζςνηελεζηέρ θοπολογίαρ ειζοδήμαηορ

Ιζσύοςζερ κλίμακερ και ζςνηελεζηέρ θοπολογίαρ ειζοδήμαηορ Ιζσύοςζερ κλίμακερ και ζςνηελεζηέρ θοπολογίαρ ειζοδήμαηορ Φορολογικοί ςυντελεςτζσ και κλίμακεσ για τον φόρο ειςοδήματοσ από μιςθοφσ, ςυντάξεισ και Ελ. Επαγγζλματα - Χπήζηρ 2013 (Οικ.Έηορ 2014) 25.000 22%

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ

ΔΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ 4 ν δηεζλέο επηζηεκνληθφ ζπλέδξην Ο ΡΟΛΟ ΣΗ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΗΜΔΡΑ: ΚΡΙΣΙΚΔ ΠΡΟΔΓΓΙΔΙ ΚΑΙ ΝΔΔ ΠΡΟΚΛΗΔΙ Αζήλα 10-11 Ννεκβξίνπ 2011 Διαυοπετικέρ πποσεγγίσειρ τηρ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Δπηζπλάπηεηαη ε επηζηνιή ηνπ πξνέδξνπ ηεο Κ.Δ.Δ.Δ.

ΓΔΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Δπηζπλάπηεηαη ε επηζηνιή ηνπ πξνέδξνπ ηεο Κ.Δ.Δ.Δ. ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ -1980- ΓΔΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ Αθήνα, 6 Αυγούστου 2012 Γέζκε πξνηάζεσλ κε ζηφρν ηε δηεπθφιπλζε ησλ δηαδηθαζηψλ ξχζκηζεο ησλ απζαίξεησλ επαγγεικαηηθψλ εγθαηαζηάζεσλ, απέζηεηιε πξνο ηνλ ππνπξγφ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΙΚΗ

ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΙΚΗ Σ ε λ ί δ α 1 ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΙΚΗ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΘΔΜΑ: Ο ΔΞΧΣΔΡΗΚΟ ΔΛΔΓΥΟ ΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΣΑ ΣΑΘΔΡΟΣΖΣΑ ΣΖΝ Α.Δ. ΔΗΖΓΖΣΖ: ΣΑΛΗΚΖ ΠΔΡΗΚΛΖ ΠΟΤΓΑΣΡΗΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΙΚΗ ΠΔΡΙΓΡΑΦΗ ΟΙΚΟΓΟΜΙΚΩΝ ΔΡΓΑΙΩΝ

ΣΔΥΝΙΚΗ ΠΔΡΙΓΡΑΦΗ ΟΙΚΟΓΟΜΙΚΩΝ ΔΡΓΑΙΩΝ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΠΟΚΔΝΣΡΩΜΔΝΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ - ΘΡΑΚΗ ΓΔΝΙΚΗ ΓΙΔΤΘΤΝΗ ΥΩΡΟΣΑΞΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΓΙΔΤΘΤΝΗ ΣΔΥΝΙΚΟΤ ΔΛΔΓΥΟΤ ΣΜΗΜΑ ΣΔΥΝΙΚΗ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ K.M. ΔΡΓΟ: «ΔΡΓΑΙΔ ΔΠΙΚΔΤΗ, ΤΝΣΗΡΗΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Βαθμός: Α. ΓΙΓΑΓΜΔΝΟ. ΚΔΙΜΔΝΟ [2 η ενόηηηα] Α1. Να κεηαθξαζηεί ην απόζπαζκα: «Ἦλ γάξ πνηε ρξόλνο θαὶ νὕησ πείζαο λέκεη».

Ονοματεπώνυμο: Βαθμός: Α. ΓΙΓΑΓΜΔΝΟ. ΚΔΙΜΔΝΟ [2 η ενόηηηα] Α1. Να κεηαθξαζηεί ην απόζπαζκα: «Ἦλ γάξ πνηε ρξόλνο θαὶ νὕησ πείζαο λέκεη». Ημερομηνία: 21/09/2014 Διάρκεια διαγωνίσματος: 180' Αρχαία Ελληνικά Γ' Λυκείου Θεωρητικής Κατεφθυνσης Ονοματεπώνυμο: Βαθμός: Α. ΓΙΓΑΓΜΔΝΟ ΚΔΙΜΔΝΟ [2 η ενόηηηα] Ἦλ γάξ πνηε ρξόλνο ὅηε ζενὶ κὲλ ἦζαλ, ζλεηὰ

Διαβάστε περισσότερα

Σελ επνρή επίζεο ηεο Αηγππηηνθξαηίαο αλαζέξζεθε θαη ν λαόο ηεο Κνηκήζεσο ηεο Θενηόθνπ ζην Φπρξό. Ζ πεξίνδνο όκσο θαηά ηελ νπνία παξαηεξείηαη αιεζηλόο

Σελ επνρή επίζεο ηεο Αηγππηηνθξαηίαο αλαζέξζεθε θαη ν λαόο ηεο Κνηκήζεσο ηεο Θενηόθνπ ζην Φπρξό. Ζ πεξίνδνο όκσο θαηά ηελ νπνία παξαηεξείηαη αιεζηλόο Ομιλία Σηην εκδήλωζη ηηρ 13 ηρ Αςγούζηος 2000 ζηο Μέζα Λαζύθι Οποπεδίος, με θέμα «Ιωάννηρ Γεωπ. Μακπάκηρ, ξςλόγλςπηηρ. Η καλλιηεσνική κληπονομιά ηων νιηαδώπων (ξςλόγλςπηων) ζηο Οποπέδιο Λαζςθίος» Ο ηόπνο

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό πρόγραμμα Εργαςτηρίου Κηπουρικήσ

Αναλυτικό πρόγραμμα Εργαςτηρίου Κηπουρικήσ Αναλυτικό πρόγραμμα Εργαςτηρίου Κηπουρικήσ 1 Ιουνίου 2011 Γηα ηνλ θαζέλα πνπ δελ γλσξίδεη ην παηδί πνπ ηνπ παξέρεηαη, ε εθπαίδεπζε ζεξαπεία, ε εθηέιεζε ησλ πξνγξακκάησλ αζθήζεσλ αξρίδεη κε ηελ πξνεηνηκαζία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΗΚΟ ΔΠΗΜΟΡΦΧΣΗΚΟ ΤΛΗΚΟ ΣΟΜΟ Β: ΔΗΓΗΚΟ ΜΔΡΟ ΠΔ02 ΦΗΛΟΛΟΓΟΗ

ΒΑΗΚΟ ΔΠΗΜΟΡΦΧΣΗΚΟ ΤΛΗΚΟ ΣΟΜΟ Β: ΔΗΓΗΚΟ ΜΔΡΟ ΠΔ02 ΦΗΛΟΛΟΓΟΗ ΔΠΑ 2007-13\Δ.Π. Δ&ΓΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «Μείδνλ Πξφγξακκα Δπηκφξθσζεο Δθπαηδεπηηθψλ ζηηο 8 Π.., 3 Π..Δμ., 2 Π..Δηζ.» Με ζπγρξεκαηνδφηεζε ηεο Διιάδαο θαη ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο (Δ. Κ. Σ.) ΒΑΗΚΟ ΔΠΗΜΟΡΦΧΣΗΚΟ ΤΛΗΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΜΑ: Οδηγίερ για ηην εθαπμογή ηων διαηάξεων ηος άπθπος 66 ηος ν.4172/2013.

ΘΔΜΑ: Οδηγίερ για ηην εθαπμογή ηων διαηάξεων ηος άπθπος 66 ηος ν.4172/2013. ΑΝΑΡΣΖΣΔΑ ΣΟ ΓΗΑΓΗΚΣΤΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΔΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΓΗΜΟΙΩΝ ΔΟΓΩΝ ΓΔΝΙΚΗ Γ/ΝΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΓΙΔΤΘΤΝΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΟΓ/ΣΟ (Γ12) ΣΜΗΜΑΣΑ: Β, Α Αζήλα, 17 Μαξηίνπ 2014 Σασ. Γ/νζη:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΚΟ ΤΠ. ΑΡΗΘ. 3296/2004 (ΦΔΘ 253 Α' 14.12.2004) Απηνέιεγρνο ππνβαιιφκελσλ Φνξνινγηθψλ Γειψζεσλ. (έσο λ.3842/2010)

ΛΟΚΟ ΤΠ. ΑΡΗΘ. 3296/2004 (ΦΔΘ 253 Α' 14.12.2004) Απηνέιεγρνο ππνβαιιφκελσλ Φνξνινγηθψλ Γειψζεσλ. (έσο λ.3842/2010) ΛΟΚΟ ΤΠ. ΑΡΗΘ. 3296/2004 (ΦΔΘ 253 Α' 14.12.2004) Απηνέιεγρνο ππνβαιιφκελσλ Φνξνινγηθψλ Γειψζεσλ. (έσο λ.3842/2010) Άξζξν 13 Αληηθείκελν, έλλνηα θαη πξνυπνζέζεηο απηνειέγρνπ. Άξζξν 14 Τπαγφκελεο θαη εμαηξνχκελεο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΝΟΜΟΥΔΓΗΟ ΜΔ ΣΗΣΛΟ ΝΟΜΟ ΠΟΤ ΣΡΟΠΟΠΟΗΔΗ ΣΟΝ ΠΔΡΗ ΜΔΣΑΒΗΒΑΔΧ ΚΑΗ ΤΠΟΘΖΚΔΤΔΧ ΑΚΗΝΖΣΧΝ ΝΟΜΟ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΝΟΜΟΥΔΓΗΟ ΜΔ ΣΗΣΛΟ ΝΟΜΟ ΠΟΤ ΣΡΟΠΟΠΟΗΔΗ ΣΟΝ ΠΔΡΗ ΜΔΣΑΒΗΒΑΔΧ ΚΑΗ ΤΠΟΘΖΚΔΤΔΧ ΑΚΗΝΖΣΧΝ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΥΔΓΗΟ ΜΔ ΣΗΣΛΟ ΝΟΜΟ ΠΟΤ ΣΡΟΠΟΠΟΗΔΗ ΣΟΝ ΠΔΡΗ ΜΔΣΑΒΗΒΑΔΧ ΚΑΗ ΤΠΟΘΖΚΔΤΔΧ ΑΚΗΝΖΣΧΝ ΝΟΜΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι πλνπηηθφο ηίηινο. 9 ηνπ 1965 51 ηνπ 1970 3 ηνπ 1978 6 ηνπ 1981 181(Η) ηνπ 2002 59(Η) ηνπ 2006 122(Η)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΠΛΗΡΩΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΚΟΤ ΔΕΛΣΙΟΤ

ΤΜΠΛΗΡΩΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΚΟΤ ΔΕΛΣΙΟΤ ΤΝΕΣΑΙΡΙΣΙΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΑΛΙΑ ΤΝΔΣΑΗΡΗΜΟ ΠΔΡΗΟΡΗΜΔΝΖ ΔΤΘΤΝΖ ΤΜΠΛΗΡΩΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΚΟΤ ΔΕΛΣΙΟΤ Γηα ηελ αχμεζε ηνπ ζπλεηαηξηζηηθνχ θεθαιαίνπ ζχκθσλα κε ηελ Απφθαζε ηνπ Γηνηθεηηθνχ πκβνπιίνπ ηεο πλεηαηξηζηηθήο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΕΛΙ ΚΟΜΜΑΤΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΜΥΘΟΥ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΕΛΙ ΚΟΜΜΑΤΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΜΥΘΟΥ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΕΛΙ ΚΟΜΜΑΤΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΜΥΘΟΥ Αλδξέαο Θξαζπβνύινπ Καζεγεηήο Δξγαζηεξίνπ Μειηζζνθνκίαο-Σεξνηξνθίαο Γεσπνληθό Σρνιή Αξηζηνηέιεην Παλεπηζηήκην Θεζζαινλίθεο Τα πξντόληα ηεο κέιηζζαο θαη ηδηαίηεξα

Διαβάστε περισσότερα