O MÉTODO CIENTÍFICO. ten varias etapas 2. BUSCA DE REGULARIDADES. cifras significativas

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "O MÉTODO CIENTÍFICO. ten varias etapas 2. BUSCA DE REGULARIDADES. cifras significativas"

Transcript

1 PROGRAMACIÓN DE AULA MAPA DE CONTIDOS 1. OBTENCIÓN DA INFORMACIÓN O MÉTODO CIENTÍFICO ten varias etapas 2. BUSCA DE REGULARIDADES 3. EXPLICACIÓN DAS LEIS PROGRAMACIÓN DE AULA E mediante utilizando na análise mediante observación da natureza experimentación táboas gráficas hipóteses teorías necesita medidas directas medidas indirectas utilízase expresadas con o Sistema Internacional de unidades notación científica cifras significativas CONSIDERACIÓNS PARA TER EN CONTA 1. Na primeira parte da unidade introducirase o método científico comentando as distintas etapas que o compoñen. Pódese elixir unha observación da vida cotiá e aplicarlle o método científico a fin de conseguir que o alumno teña un achegamento máis próximo a el. 2. A pesar de ser unha parte «aburrida» para moitos alumnos, como os cambios de unidades acompañarán ao alumno ao longo dos seus estudos, hai que facer fincapé na importancia que ten saber cambiar de unidades. 3. Por outro lado, un aspecto moi importante na ciencia é o tratamento gráfico dos datos experimentais obtidos. Traballarase a información que se pode obter dunha representación gráfica, e realizaranse gráficos sinxelos a partir dos datos dunha táboa. 4. É especialmente interesante a aplicación das novas tecnoloxías na aula. Seguramente haxa alumnos capaces de manexar con soltura unha folla de cálculo, pero outros terán dificultades. Esta diversidade do alumnado é, sen dúbida ningunha, un inconveniente á hora de empregar follas de cálculo para analizar datos. Non obstante, é interesante traballar en grupo na aula de informática para mostrar a grande utilidade que teñen estas aplicacións e realizar varias tarefas: Efectuar cálculos en táboas. Representar graficamente os datos dunha táboa. FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L. 21

2 A ciencia, a materia e a súa medida PRESENTACIÓN 1. Nesta unidade introdúcese o método científico con varios exemplos de leis científicas. É importante, a fin de que o alumno o aprenda, que saiba aplicalo a algunha observación sinxela da vida cotiá. 2. Unha das ferramentas máis útiles no traballo científico é o uso das gráficas. Nesta unidade utilízanse fundamentalmente a partir dos datos de observacións recollidos nunha táboa. OBXECTIVOS Aprender a diferenciar actividades científicas de pseudocientíficas. Saber diferenciar entre propiedades xerais e propiedades características da materia. Ser capaces de aplicar o método científico á observación de fenómenos sinxelos. Coñecer o Sistema Internacional de unidades e saber facer cambios de unidades cos distintos múltiplos e submúltiplos. Coñecer a importancia que ten utilizar as unidades do Sistema Internacional a escala global. Identificar as magnitudes fundamentais e as derivadas. Utilizar as representacións gráficas como unha ferramenta habitual do traballo científico. Saber expresar graficamente distintas observacións. Aprender a traballar no laboratorio con orde e limpeza. CONTIDOS CONCEPTOS A ciencia. A materia e as súas propiedades. O Sistema Internacional de unidades. Magnitudes fundamentais e derivadas. Aproximación ao método científico. As etapas do método científico. Ordenación e clasificación de datos. Representación de gráficas. PROCEDEMENTOS, DESTREZAS E HABILIDADES Realizar cambios de unidades a fin de familiarizar o alumno no uso de múltiplos e submúltiplos das distintas unidades. Elaborar táboas. Elaborar representacións gráficas a partir de táboas de datos. Analizar gráficas. Interpretar gráficas. Formular observacións sinxelas e aplicar o método científico. ACTITUDES Valorar a importancia da linguaxe gráfica na ciencia. Gusto pola precisión e a orde no traballo no laboratorio. Potenciar o traballo individual e en equipo. 22 FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L.

3 EDUCACIÓN EN VALORES PROGRAMACIÓN DE AULA 1. Educación non sexista. Historicamente, as mulleres científicas son menos coñecidas ca os homes científicos. Isto, non obstante, está cambiando desde hai moitas décadas, desde que as mulleres empezaron a ter acceso á educación, igual ca os homes. Buscar referencias a mulleres científicas dentro da historia. Comentar que, en moitos casos, as súas contribucións foron menosprezadas polos seus colegas masculinos. Un exemplo: o feito de que non se lle concedese o premio Nobel de Física a Lise Meitner polos seus traballos en física atómica e nuclear. Pero, noutros casos, o labor si que foi recoñecido. O exemplo máis notable foi a científica Marie Sklodowska Curie, que foi a primeira persoa en obter dous premios Nobel en ciencias (en Física e en Química, neste caso). Para probar este descoñecemento das mulleres científicas podemos suxerir aos alumnos unha actividade: buscar información sobre a vida dalgunhas destas mulleres «descoñecidas». Así poderán descubrilas. Exemplos: Hypatia, Amalie Emmy Noether, Henrietta Swan Leavitt, Rosalind Elsie Franklin, Vera Rubin, Margaret Burbidge, Margarita Salas. 1 PROGRAMACIÓN DE AULA E Competencia matemática Xa na páxina que abre a unidade se traballa co contido matemático de semellanza de triángulos. No epígrafe 3: A medida. Desenvólvense os contidos propios do Sistema Internacional de unidades cos múltiplos e submúltiplos. As actividades deste epígrafe reforzan as competencias matemáticas de cursos anteriores. Observar na páxina 12 o proceso de cambio de unidades a través de factores de conversión. Termina este epígrafe cun repaso de fundamentos matemáticos, o uso da calculadora e a notación científica. No epígrafe 5: Ordenación e clasificación de datos, trabállase con táboas e gráficas. Cabe destacar o exemplo resolto da páxina 16, en que se desenvolve pormenorizadamente a construción dunha gráfica. A liña recta e a parábola (necesarias posteriormente na representación gráfica das leis dos gases). COMPETENCIAS QUE SE TRABALLAN Competencia no coñecemento e a interacción co mundo físico Nesta unidade desenvólvese sobre todo a importancia do método científico, non só como un método para traballar, senón como un sistema que garante que as leis e os feitos que teñen a súa base de estudo desta forma garanten a súa seriedade. De feito, faise fincapé no mal tratamento de conceptos científicos para vender ideas falsas: publicidade enganosa, videntes, etc. Tratamento da información e competencia dixital Na sección Recanto da lectura propóñense algunhas páxinas web interesantes. Competencia social e cidadá Desenvolvendo o espírito crítico e a capacidade de análise e observación da ciencia contribúese a conseguir esta competencia. Formando cidadáns informados. CRITERIOS DE AVALIACIÓN 1. Diferenciar ciencia e pseudociencia. 2. Distinguir entre propiedades xerais e propiedades características da materia. 3. Catalogar unha magnitude como fundamental ou derivada. 4. Saber resolver cambios de unidades e manexar o Sistema Internacional de unidades. 5. Explicar as distintas etapas que compoñen o método científico. 6. Aplicar o método científico a observacións reais. 7. Representar graficamente os datos recollidos nunha táboa. 8. Analizar e interpretar gráficas. FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L. 23

4 FICHA 1 DE REFORZO 1. Expresa en quilogramos a masa dunha mazá que pesa 195 g. 2. Expresa en gramos a masa de tres cuartos de quilogramo de arroz. 3. Expresa en miligramos a masa dun parafuso de 2 g. 4. Expresa en litros o volume de refresco contido nunha lata de 33 cl. 5. Indica o procedemento que utilizarías para medir o volume dun sólido regular de forma cúbica. Nomea os instrumentos que necesites utilizar. 6. Indica o procedemento que utilizarías para medir o volume dun sólido irregular. Nomea os instrumentos que necesites utilizar. 7. Realiza a operación: 32, g + 1, g 8. Indica a unidade de medida no Sistema Internacional para as seguintes magnitudes: a) Masa. b) Tempo. c) Lonxitude. d) Temperatura. e) Superficie. f) Volume. 9. Como medirías a masa dun gran de arroz? Explica o procedemento. 10. Necesitas medir 45 ml de auga. Que instrumento de laboratorio utilizarías? 11. Nomea os instrumentos de medida de volumes que coñezas. 12. Completa a seguinte táboa: Masa (kg) Volume (L) Densidade (kg/l) Auga destilada 1,00 1,00 Auga de mar 3,40 1,02 Xeo 3,10 0,92 Mercurio 0,11 13,6 13. Enchemos un recipiente con auga e outro, exactamente igual, con aceite. Xustifica: a) Cal terá máis masa? b) Se engadimos un sobre o outro, cal quedará encima? Busca os datos que necesites. 14. Cales son as magnitudes fundamentais do Sistema Internacional? Cita a unidade que corresponde a cada unha das magnitudes. 15. Completa a táboa: Unidade Múltiplos Submúltiplos hm kg m Nun laboratorio mediuse a temperatura que alcanza un líquido a intervalos regulares de tempo, e obtivéronse os seguintes resultados: Tempo (min) Temperatura ( C) a) Representa os datos nunha gráfica. b) Que tipo de gráfica se obtén? c) Cres que algún punto pode corresponder a unha medida mal feita? 17. Un enfermeiro controlou a temperatura dun paciente durante o tempo que permaneceu ingresado no hospital. 1. O primeiro día ingresou sen febre (37 C). 2. O segundo día a febre subiulle a 39 C e mantívose así durante tres días. 3. A partir de entón, a febre baixou a razón de medio grao por día. Cando o enfermo estivo tres días sen febre, déuselle a alta no hospital. Reconstrúe a gráfica da temperatura. 24 FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L.

5 FICHA 1 DE REFORZO (solucións) g = 0,195 kg 2. 3/4 kg = 750 g 3. 2 g = 2000 mg cl = 0,33 L 15. Resposta: Unidade Múltiplos Submúltiplos hm km m, dm, cm, mm kg m 3 t hg, dag, g, dg, mg km 3, hm 3, dam 3 dm 3, cm 3, mm 3 PROGRAMACIÓN DE AULA E 5. Neste caso basta con utilizar unha regra, medir a aresta e calcular o volume así: V = L 3 6. Se o sólido é irregular, é necesario utilizar unha probeta. Mídese o volume ocupado por certa cantidade de líquido na probeta, bótase o sólido na mesma e anótase o volume novo. O volume do sólido será a diferenza entre este segundo volume (co sólido dentro do líquido da probeta) e o volume inicial. 16. a) A gráfica sería: Temperatura ( C) , g. 8. a) Quilogramo (kg). d) Kelvin (K). b) Segundo (s). e) Metro cadrado (m 2 ). c) Metro (m). f) Metro cúbico (m 3 ). 9. Mídese na balanza a masa dun gran número de grans de arroz, contamos os grans e dividimos a masa total entre o número de gramos. 10. Unha probeta. 11. Exemplos: probeta, bureta, pipeta, vaso de precipitados, matraz aforado, erlenmeyer. 12. Masa (kg) Volume (L) Densidade (kg/l) Auga destilada 1,00 1,00 1 Auga de mar 3,468 3,40 1,02 Xeo 3,10 3,37 0,92 Mercurio 1,496 0,11 13,6 13. a) Ten máis masa o que se enche con auga, pois a densidade da auga é maior ca a do aceite. b) O aceite quedará sobre a auga. Datos: densidade da auga = 1 g/cm 3 ; densidade do aceite = 0,8 g/cm b) Obtense unha recta. c) Hai un punto que se desvía máis ca os outros da recta: (2 min, 35 C). 17. Primeiro elaboramos a táboa: Día Temperatura ( C) Día Temperatura ( C) ,5 38,0 37,5 37,0 A continuación elaboramos a gráfica: Temperatura ( C) 39,5 39,0 38,5 38,0 37,5 37,0 Tempo (min) 14. Ver resposta no libro do alumno. 36, Día FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L. 25

6 FICHA 2 DE REFORZO 1. Copia no teu caderno esta táboa e complétaa expresando os múltiplos e submúltiplos do metro. Unidade Símbolo 2. Copia no teu caderno e completa as frases: a) Un quilómetro equivale a metros. b) Un equivale a dez metros. c) Un centímetro equivale a unha centésima de. d) Un equivale a mil milímetros. 3. Imos medir a superficie dunha folla de papel utilizando unha regra graduada. En primeiro lugar observa a regra e determina. MATERIAL NECESARIO: CINTA MÉTRICA, FOLLA DE PAPEL DIN A 4. a) A lonxitude máis pequena que podemos medir con ela. b) A lonxitude máis grande que podemos medir coa regra. c) Realiza as seguintes medidas e expresa o resultado na unidade adecuada. 7 1 cm 6,5 4 cm Equivalencia Longo = ; largo = Notación científica Quilómetro 10 3 Decámetro hm 100 Metro m 1 1 dm 0,1 0, d) Con axuda das matemáticas determinamos a superficie, S = longo largo. Antes de realizar a operación, deduce en que unidade estará expresada. Agora calcula: S = = 4. Utilizando a regra graduada medimos o volume dunha caixa de zapatos. MATERIAL NECESARIO: CINTA MÉTRICA E CAIXA DE ZAPATOS. O volume da caixa de zapatos calcúlase mediante a expresión: V = longo largo alto Nas nosas medidas obtivemos os seguintes valores: 22 cm, 15 cm e 15 cm. a) Sinala na caixa cada unha das tres dimensións e realiza a súa medida coa regra. Longo = ; largo = ; alto = b) En que unidade estará determinado o volume? c) Calcula o volume V. 5. Utilizando o mesmo procedemento, mide o volume dunha caixa de mistos. MATERIAL NECESARIO: CINTA MÉTRICA E CAIXA DE MISTOS. V = longo largo alto = A continuación, determina o número de caixas de mistos que podemos colocar no interior da caixa de zapatos. 6. A altura de Xoán é 1,73 m. Cal é a súa altura en cm? Lembra que, como 1 m = 100 cm, entón: 1,73 m = 1, cm = 173 cm Utilizando este procedemento para o cambio de unidades, expresa as seguintes medidas: a) O diámetro dunha moeda dun euro. Canto vale expresado en milímetros? b) O diámetro dun CD. Cal é o valor da medida expresada en metros? c) Mide o teu cuarto e expresa a súa superficie en m 2 e en cm FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L.

7 FICHA 2 DE REFORZO (solucións) 1. A táboa queda así: 2. a) Un quilómetro equivale a 1000 metros. b) Un decámetro equivale a dez metros. c) Un centímetro equivale a unha centésima de metro. d) Un metro equivale a mil milímetros. 3. a) 1 mm. b) 30 cm. c) A Longo = 7 cm; largo = 1 cm; B Longo = 6,5 cm; largo = 4 cm. d) A superficie estará expresada en cm 2, posto que tanto o longo coma o largo están expresados en cm. O seu valor será: S A = 7 cm 1 cm = 7 cm 2 4. a) Unidade Símbolo Equivalencia S B = 6,5 cm 4 cm = 26 cm 2 Notación científica Quilómetro km Hectómetro hm Decámetro dam Metro m 1 1 Decímetro dm 0, Centímetro cm 0, Milímetro mm 0, cm 5. Coma no caso anterior, basta con medir o longo, o largo e o alto da caixa de mistos. Cada caixa ten unhas dimensións propias, pero unha resposta típica é a seguinte: Longo = 6 cm; largo = 3 cm; alto = 1,5 cm Entón, o volume da caixa de mistos calcúlase así: V mistos = 6 cm 3 cm 1,5 cm = 27 cm 3 Para saber o número de caixas de mistos que podemos colocar no interior da caixa de zapatos debemos dividir o volume da caixa de zapatos entre o volume da caixa de mistos. Debemos ter coidado de expresar ambas as cantidades na mesma unidade; neste caso, en cm 3. V 4950 cm 3 caixa = = 183,33 V 27 cm 3 mistos Por tanto, nunha caixa de zapatos podemos meter 183 caixas de mistos. 6. a) Usando unha regra graduada en milímetros podemos coñecer o diámetro facilmente: Diámetro = 23 mm b) Como antes, podemos usar unha regra. 1 m Diámetro = 12 cm = 12 cm =0,12 m 100 cm c) Resposta modelo. Se o cuarto mide 4 m de longo e 3 m de largo, entón: Superficie = longo largo = 4 m 3 m = 12 m 2 Se queremos expresala en cm 2, debemos ter en conta a equivalencia entre o m 2 e o cm 2 : 1 m 2 = 10 4 cm 2. Superficie = 12 m cm 2 1 m 2 =1, cm 2 PROGRAMACIÓN DE AULA E 22 cm 15 cm Longo = 22 cm; largo = 15 cm; alto = 15 cm. b) En cm 3. c) Como sabemos, o volume da caixa de zapatos calcúlase mediante a expresión: V = longo largo alto Polo tanto: V caixa = 22 cm 15 cm 15 cm = 4950 cm 3 FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L. 27

8 FICHA 3 DE REFORZO 1. Indica a unidade de lonxitude que utilizarías para expresar as seguintes medidas: a) A distancia da Coruña a Tui. b) A superficie da aula en que estás. c) O diámetro da cabeza dun parafuso. d) A lonxitude do teu pé. e) O volume do teu teléfono celular. Intenta deducir cal sería o resultado da medida en cada un dos casos. 2. Para medir o volume dos líquidos podemos utilizar o seguinte material. Probeta. Vaso de precipitados. Bureta. Pipeta. Ordénaos en función do volume máximo que poden medir. 3. Copia a táboa no teu caderno e complétaa expresando os múltiplos e submúltiplos do gramo. 5. Relaciona con frechas ambas as columnas: Unha mazá. Toneladas. Un automóbil. Quilogramos. Un home delgado Miligramos. de 1,80 m de altura. Un cravo. Gramos. 6. Realiza os seguintes cambios de unidades: a) Expresa en quilogramos a masa dun melón de 3400 g. b) Expresa en gramos a masa de 3/4 de quilogramo de arroz. c) Expresa en miligramos a masa de 100 g de fariña. 7. Indica, razoando a resposta, cal dos seguintes obxectos ten maior densidade. Algodón Magnitude Símbolo Equivalencia Notación científica 1 kg Tonelada Quilogramo 10 3 Decagramo 4. Observa a balanza. hg 100 Gramo g 1 1 dg Centigramo 0,01 mg 10 1 Cal é a masa máis pequena que poderiamos medir utilizando a balanza electrónica? Cortiza 1 kg 8. Deixamos caer auga, gota a gota, nun recipiente graduado (probeta) de 100 ml de capacidade e medimos o tempo que tarda en encherse. Observamos que cada dous minutos o volume aumenta en 25 ml. a) Cos datos desta observación completa a seguinte táboa: Tempo (minutos) Ferro 1 kg Volume (ml) Cortiza 2 kg b) Representa graficamente estes datos. c) Canto tempo tarda en encherse o recipiente á metade da súa capacidade? d) Que volume de auga hai despois de 5 minutos? Intenta deseñar un procedemento experimental que che permita coñecer o número de gotas de auga que hai en 1 L. 28 FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L.

9 FICHA 3 DE REFORZO (solucións) 1. a) km. b) m 2. c) mm. d) cm. e) cm 3. O resultado da medida será (máis ou menos): a) 172 km. b) 55 m 2. c) 4 mm. d) 22 cm. e) 45 cm Medida máis Medida máis pequena grande Probeta 1 ml 100 ml Bureta 1 ml 30 ml Pipeta 1 ml 10 ml Vaso de precipitados 50 ml 350 ml 6. a) 3400 g = 3,4 kg. b) 3/4 de quilogramo = 750 g. c) 100 g = mg. 7. Ten maior densidade o obxecto de ferro. A densidade non depende da cantidade de materia. A densidade dun anaco de cortiza de 1 kg de masa é a mesma ca a dun anaco de cortiza de 2 kg de masa. 8. a) A táboa de datos queda así: b) A gráfica correspondente é: V (ml) Tempo (minutos) Volume (ml) PROGRAMACIÓN DE AULA E Por tanto, a orde sería: Vaso de precipitados > probeta > bureta > pipeta 3. Equivalencia Notación Magnitude Símbolo científica Tonelada t Quilogramo kg Hectogramo hg t (min) Decagramo dag Gramo g 1 1 Decigramo dg 0, Centigramo cg 0, Miligramo mg 0, ,1 g (ou 0,01 g). 5. Unha mazá Gramos. Un automóbil Toneladas. Un home delgado de 1,80 m de altura Quilogramos. Un cravo Miligramos. c) 4 minutos. d) Como cada 2 minutos caen 25 ml, cada minuto caen 12,5 ml. Por tanto, aos 5 minutos caeron 62,5 ml. Para coñecer o número de gotas de auga que hai en 1 L podemos contar cantas gotas hai en 10 ml, por exemplo, deixando caer gotas desde unha pipeta. E despois multiplicamos o resultado obtido por 100 (en 1 L hai 1000 ml). FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L. 29

10 DE AMPLIACIÓN 1. Explica o procedemento que empregarías para medir o volume de aire que hai nun cuarto cerrado se só dispós dunha cinta métrica. En que unidades expresarías ese volume? 2. Contesta: a) A masa dun protón é 1, kg. Calcula a masa de 6, protóns. b) Canto vale a masa do protón expresada en gramos? 3. Nun depósito de 6 m 3 de volume pódense colocar 2, boliñas de aceiro. Cantas poderemos introducir nun depósito de 1 dm 3? 4. Necesitas medir 45 ml de auga con precisión. Xustifica cal destes instrumentos utilizarías: a) Unha probeta de 100 ml. b) Unha bureta de 50 ml. c) Unha pipeta de 20 ml. 5. A masa da Terra é 5, kg, e a masa de Xúpiter é 317,94 veces maior. a) Canto vale a masa de Xúpiter medida en unidades do SI? b) Se a densidade da Terra é 5,52 g/cm 3, calcula o volume da Terra. 6. Para medir a densidade do granito medíronse a masa e o volume de varias mostras dese material, e obtivéronse os seguintes resultados: Masa Volume Mostra 1 Mostra 2 Mostra 3 Mostra g 1500 g 2000 g 2500 g 360 cm cm cm cm 3 a) Calcula a densidade para cada mostra, expresando o resultado con tres cifras significativas. Cal é a densidade máis probable para o granito? b) Realiza a gráfica masa-volume. c) Explica por que se utilizaron varias mostras de granito para medir a densidade. 7. Calcula a masa dun bloque de ferro cilíndrico de 15 cm de diámetro e 56 cm de altura. Sabendo que a densidade do ferro é 7,9 g/cm 3, que volume ocuparía unha masa semellante de auga? 8. A masa da Terra é de 5, kg e o seu raio, 6400 km. Considerando que a Terra ten forma esférica, calcula a densidade media do noso planeta. 9. A lonxitude de onda dunha determinada radiación é de 10 7 m. Exprésaa en micrómetros e en nanómetros. 10. O cabelo humano crece cunha velocidade de aproximadamente 0,5 mm/día. Expresa este crecemento en m/s. 11. Sabendo que a luz se propaga a unha velocidade de m/s. A que distancia en metros equivale un ano luz? 12. Expresa as seguintes medidas en unidades do Sistema Internacional: a) 0,004 mm b) 0,5 µm c) 25 km 3 d) 2,5 mm Realiza as seguintes operacións, expresando o resultado en notación científica: a) 4, , , , b) 6, A Estrela Polar encóntrase situada a 40 anos luz da Terra. Sabendo que a luz se propaga a unha velocidade de m/s, expresa esa distancia en quilómetros. 15. Un avión voa a pés de altura. A cantos metros equivale? Dato: 1 pé = 0,3048 m. 16. Realiza os seguintes cambios de unidades, expresando o resultado en unidades do Sistema Internacional: a) 1,2 cm/min b) 3, km/s c) 2,6 g/mm 3 d) 23,2 g/cm , FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L.

11 DE AMPLIACIÓN (solucións) 1. Bastaría con medir a lonxitude, a largura e a altura do cuarto. O resultado expresaríase en m a) m = m P 6, = = 1, kg 6, = 9, kg 1000 g b) m = 1, kg = 1, g 1 kg 3. 2, boliñas 1 m 3 6 m dm 3 1 dm 3 = = boliñas 4. A bureta de 50 ml. 5. a) M Xúpiter = 317,94 M Terra = = 317,94 5, kg = 1, kg m m 5, g b) d = V = = = V d 5,52 g/cm 3 = 1, cm 3 = 1, m 3 6. a) 1 2,78 g/cm 3 3 2,82 g/cm 3 2 2,78 g/cm 3 4 2,81 g/cm 3 2,78 + 2,78 + 2,82 + 2,81 d = = 2,80 g/cm 3 4 b) A gráfica masa-volume é: V (cm 3 ) Esta masa de auga ocuparía un volume: m ,2 g V = = = d 1 g/cm 3 = ,2 cm 3 = 0, m 3 8. V = 4/3 πr 3 = 4/3 π (6400 km) 3 = = 1, km 3 A densidade media é: m 5, kg d = = = V 1, km 3 = 5, kg/km 3 = 5, kg/m m = 0,1 µm = 100 nm. 10. O resultado é: 0,5 mm 1 m 1 día día 1000 mm s = = 5, m/s 11. A distancia calcúlase multiplicando a velocidade polo tempo: m s 365,25 días d = s 1 día 1 ano 1 ano = 9, m 12. a) m b) m c) 2, m 3 d) 2, m 2 PROGRAMACIÓN DE AULA E m (g) c) Utilizáronse varias mostras para obter un resultado máis preciso. 13. a) 3, b) 9, Como na actividade 11: d = m s 365,25 días s 1 día 1 ano 1 ano 1 km 1000 m 40 = 3, km m. 7. V = S base h =πr 2 h =π(d/2) 2 h = =π (15/2 cm) 2 56 cm = 9896 cm 3 d = m/v m = d V = 7,9 g/cm cm 3 = ,2 g = 78,7722 kg 16. a) m/s b) 3, m/s c) 2, kg/m 3 d) 232 kg/m 2 FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L. 31

12 PROBLEMAS RESOLTOS PROBLEMA RESOLTO 1 Temos un taco de madeira de 390 g de masa, e as súas dimensións son: 20 cm 8 cm 4 cm. a) Calcula a densidade da madeira, en unidades do Sistema Internacional. b) Explica se o taco de madeira afondaría ao introducilo en auga (d = 1000 kg/m 3 ). c) Calcula a masa dun taco de madeira cun volume que fose un cuarto do anterior. d) Calcula o volume dun anaco de madeira de 120 g de masa. 20 cm 8 cm 4 cm Formulación e resolución a) Para calcular a densidade da madeira, debemos coñecer os datos da masa e o volume do taco, m xa que: d =. V En primeiro lugar, calculamos o volume do taco, tendo en conta que é un poliedro regular: V = a b c V = = 640 cm 3 Por tanto, a densidade valerá: 390 g d = = 0,61 g/cm cm 3 Que expresada en unidades do SI é: g 1 kg 10 6 cm 3 0,61 = 610 kg/m 3 cm g 1 m 3 b) A madeira non afondará na auga, xa que d madeira < d auga. Cando un corpo é menos denso ca a auga, flota nela. c) A densidade é unha propiedade invariable da madeira: d = m. V Por tanto: m = d V; V = 640 cm 3 4 = 160 cm 3 m = 0,61 g/cm cm 3 = 97,60 g d) Calculamos o volume de madeira: m 120 g V = = = 196,72 cm 3 d 0,61 g/cm A densidade do aluminio é 2,7 g/cm 3. Calcula: a) A masa que terá un anaco de aluminio de 860 dm 3 de volume. b) O volume que ocuparán 2 kg de aluminio. Sol.: a) 2322 kg; b) 740,7 cm g de auga ocupan 2 L. Determina: a) O volume que ocuparán 450 g de auga (en cm 3 ). b) A masa de 20 dm 3. Sol.: a) 450 cm 3 ; b) 20 kg Introduces un corpo de 80 g nunha probeta con 60 cm 3 de auga e o nivel sobe deica 75 cm 3. Cal será a densidade do corpo? Sol.: 5,3 g/cm Completa a seguinte táboa: Substancia Densidade (kg/m 3 ) Que substancia flotaría na auga? (d = 1000 kg/m 3 ) Sol.: A madeira Masa (g) Volume (cm 3 ) Madeira Cobre Mercurio A densidade da glicerina é 1,25 kg/dm 3. Calcula: a) A masa dun cuarto de litro de glicerina. b) O volume que ocupan 2,5 kg de glicerina. Sol.: a) 0,3125 kg; b) 2 L 32 FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L.

13 PROBLEMAS RESOLTOS PROBLEMA RESOLTO 2 Expresa as seguintes medidas en unidades do Sistema Internacional: a) 3,5 cm b) 40 mg c) 3 h d) 15,3 C Formulación e resolución Nestes exercicios debes de realizar un cambio de unidades. En primeiro lugar imos analizar, para cada caso: A magnitude que corresponde á medida. A unidade de medida desa magnitude no Sistema Internacional. Facemos os cambios de unidades utilizando o método dos factores de conversión. Un factor de conversión é unha fracción que expresa a equivalencia entre dúas unidades da mesma magnitude. O resultado final debe expresarse utilizando a notación científica. a) 3,5 cm é unha medida de lonxitude; a unidade de lonxitude no SI é o metro (m). Multiplicando polo factor de conversión correspondente: 1 m 3,5 cm = 3, m 10 2 cm b) 40 mg é unha medida de masa; a unidade de masa no SI é o quilogramo (kg). Multiplicando polo factor de conversión correspondente: 1 kg 40 mg = kg 10 3 mg c) 3 h é unha medida de tempo; a unidade no SI é o segundo (s). Multiplicando polo factor de conversión correspondente: s 3 h = s = 1, s 1 h d) 15,3 ºC é unha medida de temperatura; a unidade correspondente no SI é o kelvin (K). A equivalencia entre as dúas unidades é: T(K) = t (ºC) T = ,3 = 288,3 K PROGRAMACIÓN DE AULA E Expresa en metros as seguintes cantidades: a) 42 mm b) 7, hm c) 0,0024 cm Realiza as seguintes conversións de unidades: a) 705 kg a mg c) 2345 dm a km b) 200 cl a L d) 14,3 C a K Expresa as seguintes medidas en unidades do SI: a) 196 mm b) 125 cm c) 2000 L Expresa en unidades do SI estas medidas: a) 70 km b) 10,5 mg c) 2500 µg Realiza as seguintes operacións, expresando o resultado en unidades do SI: a) 2 km + 20 dm cm = b) 2 h + 20 min + 32 s = c) 200 ml cl = Realiza as seguintes conversións de unidades: a) 298 K a C d) 32 mg a kg b) 254 mm a km e) 1,4 ml a L c) 59 g a hg f) 3 dal a ml Expresa as seguintes medidas na correspondente unidade do Sistema Internacional: a) 15 C c) mg b) mm d) 20 µs Realiza os seguintes cambios de unidades: a) 6,32 kg a mg c) 320 K a C b) 42 h 20 min 32 s a s Realiza a seguinte operación, expresando o resultado en mm: 12,6 km + 34,15 hm + 4,03 dm + 1,25 m = FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L. 33

14 PROBLEMAS RESOLTOS PROBLEMA RESOLTO 3 Expresa en unidades do Sistema Internacional as seguintes medidas: a) 20,3 dam 2 b) 2,5 mm 3 c) 1,7 g/cm 3 d) 72 km/h Formulación e resolución Identificamos a unidade correspondente no SI e multiplicamos polo factor de conversión preciso, expresando o resultado en notación científica: a) 20,3 dam 2 é unha medida de superficie; a unidade de superficie no SI é o m m 2 20,3 dam 2 = 20, m 2 = 1 dam 2 = 2, m 2 b) 2,5 mm 3 é unha medida de volume; a unidade de volume no SI é o m 3. 1 m 3 2,5 mm 3 = 2, m mm 3 c) 1,7 g/cm 3 é unha medida de densidade; a unidade de densidade no SI é o kg/m 3. Por tanto, haberá que multiplicar por dous factores de conversión de forma sucesiva: 1,7 g 1 kg 10 6 cm 3 cm g 1 m 3 = = 1, kg/m 3 d) 72 km/h é unha medida de velocidade e a súa unidade no SI é o m/s. Multiplicamos sucesivamente polos dous factores de conversión correspondentes: km 10 3 m 1 h 72 = 20 m/s h 1 km 3600 s 1 Expresa en unidades do Sistema Internacional as seguintes medidas. Utiliza a notación científica: a) 120 km/min b) 70 cm 3 c) 1,3 g/ml 7 Expresa as seguintes medidas en unidades do Sistema Internacional: a) 6,4 dm 3 c) 1100 g/cm 3 b) 0,042 km/min d) 2,1 g/cm Expresa as seguintes medidas en unidades do Sistema Internacional: a) 63,5 cm 2 b) 245,8 dm 3 c) 0,8 g/cm 3 Realiza os seguintes cambios de unidades: a) 25 cm 3 a m 3 c) 5 kg/m 3 a g/cm 3 b) 10 km/h a m/s Realiza os seguintes cambios de unidades: a) 7 m/s a km/h c) 30 cm 2 a m 2 b) t a g Realiza os seguintes cambios de unidades e expresa o resultado en notación científica: a) 10 kg/m 3 a g/cm 3 c) 5 mg/cm 3 a kg/l b) 120 m/s a cm/h As dimensións dun terreno son 3 km de longo e 1,5 km de largo. Calcula a superficie do terreo e exprésaa en m 2 e en cm 2. Sol.: 4, m 2 = 4, cm 2 Unha piscina mide 50 m 25 m 6 m. Calcula a cantidade de auga, expresada en litros, que cabe na piscina, se o nivel da auga está a 50 cm do bordo. Sol.: 6, L Un rapaz tardou 30 minutos en percorrer unha distancia de 10 km en bicicleta. Calcula a velocidade que levaba expresada en m/s. Sol.: 5,56 m/s 6 Transforma en unidades do Sistema Internacional: a) 5 dm 3 c) 0,05 km 2 b) 0,02 g/cm 3 d) 3 m 2 11 Calcula o volume dun cubo de 0,12 cm de aresta e expresa o resultado en unidades do SI. Sol.: 1, m 3 34 FÍSICA E QUÍMICA 3. ESO MATERIAL FOTOCOPIABLE EDICIÓNS OBRADOIRO, S. A. / SANTILLANA EDUCACIÓN, S. L.

Física P.A.U. VIBRACIÓNS E ONDAS 1 VIBRACIÓNS E ONDAS

Física P.A.U. VIBRACIÓNS E ONDAS 1 VIBRACIÓNS E ONDAS Física P.A.U. VIBRACIÓNS E ONDAS 1 VIBRACIÓNS E ONDAS PROBLEMAS M.H.S.. 1. Dun resorte elástico de constante k = 500 N m -1 colga unha masa puntual de 5 kg. Estando o conxunto en equilibrio, desprázase

Διαβάστε περισσότερα

ONDAS. segundo a dirección de vibración. lonxitudinais. transversais

ONDAS. segundo a dirección de vibración. lonxitudinais. transversais PROGRAMACIÓN DE AULA MAPA DE CONTIDOS propagan enerxía, pero non materia clasifícanse ONDAS exemplos PROGRAMACIÓN DE AULA E magnitudes características segundo o medio de propagación segundo a dirección

Διαβάστε περισσότερα

TEORÍA DE XEOMETRÍA. 1º ESO

TEORÍA DE XEOMETRÍA. 1º ESO TEORÍA DE XEOMETRÍA. 1º ESO 1. CORPOS XEOMÉTRICOS No noso entorno observamos continuamente obxectos de diversas formas: pelotas, botes, caixas, pirámides, etc. Todos estes obxectos son corpos xeométricos.

Διαβάστε περισσότερα

Física e química 4º ESO. As forzas 01/12/09 Nome:

Física e química 4º ESO. As forzas 01/12/09 Nome: DEPARTAMENTO DE FÍSICA E QUÍMICA Problemas Física e química 4º ESO As forzas 01/12/09 Nome: [6 Ptos.] 1. Sobre un corpo actúan tres forzas: unha de intensidade 20 N cara o norte, outra de 40 N cara o nordeste

Διαβάστε περισσότερα

LUGARES XEOMÉTRICOS. CÓNICAS

LUGARES XEOMÉTRICOS. CÓNICAS LUGARES XEOMÉTRICOS. CÓNICAS Páxina REFLEXIONA E RESOLVE Cónicas abertas: parábolas e hipérboles Completa a seguinte táboa, na que a é o ángulo que forman as xeratrices co eixe, e, da cónica e b o ángulo

Διαβάστε περισσότερα

RADIACTIVIDADE. PROBLEMAS

RADIACTIVIDADE. PROBLEMAS RADIACTIVIDADE. PROBLEMAS 1. Un detector de radiactividade mide unha velocidade de desintegración de 15 núcleos/minuto. Sabemos que o tempo de semidesintegración é de 0 min. Calcula: a) A constante de

Διαβάστε περισσότερα

PAU SETEMBRO 2013 FÍSICA

PAU SETEMBRO 2013 FÍSICA PAU SETEMBRO 013 Código: 5 FÍSICA Puntuación máxima: Cuestións 4 puntos (1 cada cuestión, teórica ou práctica). Problemas 6 puntos (1 cada apartado). Non se valorará a simple anotación dun ítem como solución

Διαβάστε περισσότερα

PAAU (LOXSE) Setembro 2009

PAAU (LOXSE) Setembro 2009 PAAU (LOXSE) Setembro 2009 Código: 22 FÍSICA Elixir e desenvolver un problema e/ou cuestión de cada un dos bloques. O bloque de prácticas só ten unha opción. Puntuación máxima: Problemas 6 puntos ( cada

Διαβάστε περισσότερα

FÍSICA. = 4π 10-7 (S.I.)).

FÍSICA. = 4π 10-7 (S.I.)). 22 FÍSICA Elixir e desenvolver un problema e/ou cuestión de cada un dos bloques. O bloque de prácticas só ten unha opción. Puntuación máxima: Problemas, 6 puntos (1 cada apartado). Cuestións, 4 puntos

Διαβάστε περισσότερα

TRIGONOMETRIA. hipotenusa L 2. hipotenusa

TRIGONOMETRIA. hipotenusa L 2. hipotenusa TRIGONOMETRIA. Calcular las razones trigonométricas de 0º, º y 60º. Para calcular las razones trigonométricas de º, nos ayudamos de un triángulo rectángulo isósceles como el de la figura. cateto opuesto

Διαβάστε περισσότερα

Eletromagnetismo. Johny Carvalho Silva Universidade Federal do Rio Grande Instituto de Matemática, Física e Estatística. ...:: Solução ::...

Eletromagnetismo. Johny Carvalho Silva Universidade Federal do Rio Grande Instituto de Matemática, Física e Estatística. ...:: Solução ::... Eletromagnetismo Johny Carvalho Silva Universidade Federal do Rio Grande Instituto de Matemática, Física e Estatística Lista -.1 - Mostrar que a seguinte medida é invariante d 3 p p 0 onde: p 0 p + m (1)

Διαβάστε περισσότερα

PAU XUÑO 2010 FÍSICA

PAU XUÑO 2010 FÍSICA PAU XUÑO 1 Cóigo: 5 FÍSICA Puntuación máxima: Cuestións 4 puntos (1 caa cuestión, teórica ou practica) Problemas 6 puntos (1 caa apartao) Non se valorará a simple anotación un ítem como solución ás cuestións;

Διαβάστε περισσότερα

PAU MATEMÁTICAS II APLICADAS ÁS CCSS

PAU MATEMÁTICAS II APLICADAS ÁS CCSS PAU 2011-2012 MATEMÁTICAS II APLICADAS ÁS CCSS Circular informativa curso 2011-2012 Como directora do Grupo de Traballo de Matemáticas Aplicadas ás Ciencias Sociais e no nome de todo o grupo, póñome en

Διαβάστε περισσότερα

EXERCICIOS DE SELECTIVIDADE DE FÍSICA CURSO

EXERCICIOS DE SELECTIVIDADE DE FÍSICA CURSO Física Exercicios de Selectividade Páxina 1 / 8 EXERCICIOS DE SELECTIVIDADE DE FÍSICA CURSO 15-16 http://ciug.cesga.es/exames.php TEMA 1. GRAVITACIÓN. 1) CUESTIÓN.- Un satélite artificial de masa m que

Διαβάστε περισσότερα

S1301005 A REACCIÓN EN CADEA DA POLIMERASA (PCR) NA INDUSTRIA ALIMENTARIA EXTRACCIÓN DO ADN EXTRACCIÓN DO ADN CUANTIFICACIÓN. 260 280 260/280 ng/µl

S1301005 A REACCIÓN EN CADEA DA POLIMERASA (PCR) NA INDUSTRIA ALIMENTARIA EXTRACCIÓN DO ADN EXTRACCIÓN DO ADN CUANTIFICACIÓN. 260 280 260/280 ng/µl CUANTIFICACIÖN 26/VI/2013 S1301005 A REACCIÓN EN CADEA DA POLIMERASA (PCR) NA INDUSTRIA ALIMENTARIA - ESPECTROFOTÓMETRO: Cuantificación da concentración do ADN extraido. Medimos a absorbancia a dúas lonxitudes

Διαβάστε περισσότερα

FÍSICA. = 9, kg) = -1, C; m e

FÍSICA. = 9, kg) = -1, C; m e 22 FÍSICA Elixir e desenvolver un problema e/ou cuestión de cada un dos bloques. O bloque de prácticas só ten unha opción. Puntuación máxima: Problemas 6 puntos (1 cada apartado). Cuestións 4 puntos (1

Διαβάστε περισσότερα

Uso e transformación da enerxía

Uso e transformación da enerxía Educación secundaria para persoas adultas Ámbito científico tecnolóxico Educación a distancia semipresencial Módulo 4 Unidade didáctica 5 Uso e transformación da enerxía Páxina 1 de 50 Índice 1. Introdución...3

Διαβάστε περισσότερα

13 Estrutura interna e composición da Terra

13 Estrutura interna e composición da Terra 13 composición da Terra EN PORTADA: Un mensaxeiro con diamantes En Kimberley (África do Sur) atópase unha das minas de diamantes máis importantes do planeta. En honor a esa cidade, déuselle o nome de kimberlita

Διαβάστε περισσότερα

Exercicios de Física 03b. Ondas

Exercicios de Física 03b. Ondas Exercicios de Física 03b. Ondas Problemas 1. Unha onda unidimensional propágase segundo a ecuación: y = 2 cos 2π (t/4 x/1,6) onde as distancias se miden en metros e o tempo en segundos. Determina: a) A

Διαβάστε περισσότερα

PAU Xuño 2015 MATEMÁTICAS APLICADAS ÁS CIENCIAS SOCIAIS II

PAU Xuño 2015 MATEMÁTICAS APLICADAS ÁS CIENCIAS SOCIAIS II PAU Xuño 015 Código: 36 MATEMÁTICAS APLICADAS ÁS CIENCIAS SOCIAIS II (O alumno/a debe responder só aos exercicios dunha das opcións. Puntuación máxima dos exercicios de cada opción: exercicio 1 = 3 puntos,

Διαβάστε περισσότερα

Problemas y cuestiones de electromagnetismo

Problemas y cuestiones de electromagnetismo Problemas y cuestiones de electromagnetismo 1.- Dúas cargas eléctricas puntuais de 2 e -2 µc cada unha están situadas respectivamente en (2,0) e en (-2,0) (en metros). Calcule: a) campo eléctrico en (0,0)

Διαβάστε περισσότερα

As Mareas INDICE. 1. Introducción 2. Forza das mareas 3. Por que temos dúas mareas ó día? 4. Predición de marea 5. Aviso para a navegación

As Mareas INDICE. 1. Introducción 2. Forza das mareas 3. Por que temos dúas mareas ó día? 4. Predición de marea 5. Aviso para a navegación As Mareas INDICE 1. Introducción 2. Forza das mareas 3. Por que temos dúas mareas ó día? 4. Predición de marea 5. Aviso para a navegación Introducción A marea é a variación do nivel da superficie libre

Διαβάστε περισσότερα

FUNCIONES Y FÓRMULAS TRIGONOMÉTRICAS

FUNCIONES Y FÓRMULAS TRIGONOMÉTRICAS 5 FUNCIONES Y FÓRMULAS TRIGONOMÉTRICAS Página PARA EMPEZAR, REFLEXIONA Y RESUELVE. Aunque el método para resolver las siguientes preguntas se sistematiza en la página siguiente, puedes resolverlas ahora:

Διαβάστε περισσότερα

PAU XUÑO 2011 QUÍMICA OPCIÓN A

PAU XUÑO 2011 QUÍMICA OPCIÓN A AU XUÑO 011 Código: 7 QUÍMICA Cualificación: O alumno elixirá UNA das dúas opcións. Cada pregunta cualificarase con puntos OCIÓN A 1. 1.1. Que sucedería se utilizase unha culler de aluminio para axitar

Διαβάστε περισσότερα

PAU XUÑO 2015 FÍSICA

PAU XUÑO 2015 FÍSICA PAU XUÑO 2015 Código: 25 FÍSICA Puntuación máxima: Cuestións 4 puntos (1 cada cuestión, teórica ou práctica) Problemas 6 puntos (1 cada apartado) Non se valorará a simple anotación dun ítem como solución

Διαβάστε περισσότερα

TRAZADOS XEOMÉTRICOS FUNDAMENTAIS NO PLANO A 1. PUNTO E RECTA

TRAZADOS XEOMÉTRICOS FUNDAMENTAIS NO PLANO A 1. PUNTO E RECTA TRAZADOS XEOMÉTRICOS FUNDAMENTAIS NO PLANO 1. Punto e recta 2. Lugares xeométricos 3. Ángulos 4. Trazado de paralelas e perpendiculares con escuadro e cartabón 5. Operacións elementais 6. Trazado de ángulos

Διαβάστε περισσότερα

Radiotelescopios. Resumo: Contidos: Nivel: Segundo ciclo de ESO e Bacharelato

Radiotelescopios. Resumo: Contidos: Nivel: Segundo ciclo de ESO e Bacharelato Radiotelescopios Resumo: Nesta unidade introdúcense os alumnos no estudo dos radiotelescopios mediante a comparación destes cos telescopios ópticos, a explicación do seu funcionamento e a descrición das

Διαβάστε περισσότερα

PAU XUÑO 2014 FÍSICA

PAU XUÑO 2014 FÍSICA PAU XUÑO 2014 Código: 25 FÍSICA Puntuación máxima: Cuestións 4 puntos (1 cada cuestión, teórica ou práctica), problemas 6 puntos (1 cada apartado) Non se valorará a simple anotación dun ítem como solución

Διαβάστε περισσότερα

ACTIVIDADES INICIALES

ACTIVIDADES INICIALES Solucionario Trigonometría ACTIVIDADES INICIALES.I. En una recta r hay tres puntos: A, B y C, que distan, sucesivamente, y cm. Por esos puntos se trazan rectas paralelas que cortan otra, s, en M, N y P.

Διαβάστε περισσότερα

preguntas arredor do ALZHEIMER

preguntas arredor do ALZHEIMER preguntas arredor do ALZHEIMER PRESENTACIÓN A enfermidade de Alzheimer produce unha grave deterioración na vida do individuo que leva con frecuencia a unha dependencia total e absoluta do enfermo coas

Διαβάστε περισσότερα

A LUZ. ÓPTICA XEOMÉTRICA

A LUZ. ÓPTICA XEOMÉTRICA A LUZ. ÓPTICA XEOMÉTRICA PROBLEMAS. Un espello esférico ten 0,80 m de radio. a) Se o espello é cóncavo, calcular a qué distancia hai que colocar un obxecto para obter unha imaxe real dúas veces maior que

Διαβάστε περισσότερα

Polinomios. Obxectivos. Antes de empezar. 1.Expresións alxébricas... páx. 64 De expresións a ecuacións Valor numérico Expresión en coeficientes

Polinomios. Obxectivos. Antes de empezar. 1.Expresións alxébricas... páx. 64 De expresións a ecuacións Valor numérico Expresión en coeficientes 4 Polinomios Obxectivos Nesta quincena aprenderás: A traballar con expresións literais para a obtención de valores concretos en fórmulas e ecuacións en diferentes contextos. A regra de Ruffini. O teorema

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις Προβλήματα. Μετρήσεις Μονάδες Γνωρίσματα της Ύλης

Ασκήσεις Προβλήματα. Μετρήσεις Μονάδες Γνωρίσματα της Ύλης Ασκήσεις Προβλήματα Μετρήσεις Μονάδες Γνωρίσματα της Ύλης 19. Ποιες μονάδες χρησιμοποιούν συνήθως οι χημικοί για την πυκνότητα των: α) στερεού, β) υγρού και γ) αερίου σώματος; Να εξηγήσετε τη διαφορά.

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές και χημικές ιδιότητες

Φυσικές και χημικές ιδιότητες Φυσικές και χημικές ιδιότητες Φυσικές ιδιότητες Οι ιδιότητες που προσδιορίζονται χωρίς αλλοίωση της χημικής σύστασης της ουσίας (π.χ. σ. τήξεως, σ. ζέσεως, πυκνότητα, χρώμα, γεύση, σκληρότητα). Χημικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1 ης ΣΕΛΙΔΑΣ KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ

ΑΡΧΗ 1 ης ΣΕΛΙΔΑΣ KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ ΑΡΧΗ 1 ης ΣΕΛΙΔΑΣ KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ Α. Να αποδώσετε στο τετράδιό σας στην ελληνική γλώσσα το παρακάτω κείμενο,

Διαβάστε περισσότερα

Escenas de episodios anteriores

Escenas de episodios anteriores Clase 09/10/2013 Tomado y editado de los apuntes de Pedro Sánchez Terraf Escenas de episodios anteriores objetivo: estudiar formalmente el concepto de demostración matemática. caso de estudio: lenguaje

Διαβάστε περισσότερα

PROXECTO LECTOR DO CENTRO

PROXECTO LECTOR DO CENTRO PROXECTO LECTOR DO CENTRO Colexio Casa de la Virgen Rodeira nº 12 36940 Cangas do Morrazo PONTEVEDRA Telf.: 986 39 23 13 Fax: 986 39 23 12 INDICE DE CONTIDOS: I. INTRODUCIÓN 5 II. UBICACIÓN E BREVE HISTORIA

Διαβάστε περισσότερα

Nro. 01 Septiembre de 2011

Nro. 01 Septiembre de 2011 SOL Cultura La Tolita, de 400 ac. a 600 dc. En su representación se sintetiza toda la mitología ancestral del Ecuador. Trabajado en oro laminado y repujado. Museo Nacional Banco Central del Ecuador Dirección

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ.: συγκρότηση Επιτροπής για την επιλογή ελευθέρων βοηθηµάτων Ισπανικής γλώσσας

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ.: συγκρότηση Επιτροπής για την επιλογή ελευθέρων βοηθηµάτων Ισπανικής γλώσσας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Βαθµός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

KIT DE DRENAJE DE CONDENSADOS

KIT DE DRENAJE DE CONDENSADOS KIT DE DRENAJE DE CONDENSADOS Estas instrucciones forman parte integrante del manual que acompaña el aparato en el cual está instalado este Kit. Este manual se refiere a ADVERTENCIAS GENERALES y REGLAS

Διαβάστε περισσότερα

Panel lateral/de esquina de la Synergy. Synergy πλαϊνή σταθερή πλευρά τετράγωνης καμπίνας. Rohová/boční zástěna Synergy

Panel lateral/de esquina de la Synergy. Synergy πλαϊνή σταθερή πλευρά τετράγωνης καμπίνας. Rohová/boční zástěna Synergy Instrucciones de instalación Suministrar al usuario ADVERTENCIA! Este producto pesa más de 19 kg, puede necesitarse ayuda para levantarlo Lea con atención las instrucciones antes de empezar la instalación.

Διαβάστε περισσότερα

Puerta corredera de la Synergy Synergy Συρόμενη πόρτα Posuvné dveře Synergy Porta de correr da Synergy

Puerta corredera de la Synergy Synergy Συρόμενη πόρτα Posuvné dveře Synergy Porta de correr da Synergy Instrucciones de instalación Suministrar al usuario ADVERTENCIA! Este producto pesa más de 19 kg, puede necesitarse ayuda para levantarlo Lea con atención las instrucciones antes de empezar la instalación.

Διαβάστε περισσότερα

CiUG COMISIÓN INTERUNIVERSITARIA DE GALICIA

CiUG COMISIÓN INTERUNIVERSITARIA DE GALICIA CiUG COMISIÓN INTERUNIVERSITARIA DE GALICIA PAAU (LOXSE) XUÑO 2001 Código: 22 ÍSICA Elixir e desenrolar unha das dúas opcións propostas. Puntuación máxima: Problemas 6 puntos (1,5 cada apartado). Cuestións

Διαβάστε περισσότερα

INSTITUTO DE EDUCACIÓN SECUNDARIA E. BLANCO AMOR

INSTITUTO DE EDUCACIÓN SECUNDARIA E. BLANCO AMOR CONSELLERÍA DE EDUCACIÓN E ORDENACIÓN UNIVERSITARIA INSTITUTO DE EDUCACIÓN SECUNDARIA E. BLANCO AMOR Vicente Risco 13-32001- OURENSE Tfno.:988219843 FAX:988219845 http://centros.edu.xunta.es/ieseduardoblancoamor/

Διαβάστε περισσότερα

MARKSCHEME BARÈME DE NOTATION ESQUEMA DE CALIFICACIÓN

MARKSCHEME BARÈME DE NOTATION ESQUEMA DE CALIFICACIÓN IB DIPLOMA PROGRAMME PROGRAMME DU DIPLÔME DU BI PROGRAMA DEL DIPLOMA DEL BI M06/2/ABMGR/SP1/GRE/TZ0/XX/M MARKSCHEME BARÈME DE NOTATION ESQUEMA DE CALIFICACIÓN May / mai / mayo 2006 MODERN GREEK / GREC

Διαβάστε περισσότερα

OS PRONOMES RELATIVO INTERROGATIVOS E INDEFINIDOS SINTAXE DA ORACIÓN DE RELATIVO. O INFINITIVO E A SÚA SINTAXE.

OS PRONOMES RELATIVO INTERROGATIVOS E INDEFINIDOS SINTAXE DA ORACIÓN DE RELATIVO. O INFINITIVO E A SÚA SINTAXE. EPAPU OURENSE GREGO 1º BACHARELATO CURSO 2008-09 1 GREGO 1º BACHARELATO 11º QUINCENA OS PRONOMES RELATIVO INTERROGATIVOS E INDEFINIDOS SINTAXE DA ORACIÓN DE RELATIVO. O INFINITIVO E A SÚA SINTAXE. 1º.-

Διαβάστε περισσότερα

TEMA 6.- BIOMOLÉCULAS ORGÁNICAS IV: ÁCIDOS NUCLEICOS

TEMA 6.- BIOMOLÉCULAS ORGÁNICAS IV: ÁCIDOS NUCLEICOS TEMA 6.- BIMLÉCULAS RGÁNICAS IV: ÁCIDS NUCLEICS A.- Características generales de los Ácidos Nucleicos B.- Nucleótidos y derivados nucleotídicos El esqueleto covalente de los ácidos nucleicos: el enlace

Διαβάστε περισσότερα

IV FESTIVAL LEA. Concurso entre escuelas de aprendizaje del español

IV FESTIVAL LEA. Concurso entre escuelas de aprendizaje del español IV FESTIVAL LEA El IV Festival Iberoamericano Literatura En Atenas, organizado por la revista Cultural Sol Latino, el Instituto Cervantes de Atenas y la Fundación María Tsakos, dura este año dos semanas:

Διαβάστε περισσότερα

Ámbito científico tecnolóxico. Reprodución e relación

Ámbito científico tecnolóxico. Reprodución e relación Educación secundaria para persoas adultas Ámbito científico tecnolóxico Módulo 2 Unidade didáctica 7 Reprodución e relación Páxina 1 de 42 Índice 1. Programación da unidade...3 1.1 Encadramento da unidade

Διαβάστε περισσότερα

KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ

KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ Α. Να αποδώσετε στο τετράδιό σας στην ελληνική γλώσσα το παρακάτω κείμενο, προσδίδοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ENLACE QUÍMICO 1. CONCEPTO DE ENLACE EN RELACIÓN COA ESTABILIDADE ENERXÉTICA DOS ÁTOMOS ENLAZADOS.

ENLACE QUÍMICO 1. CONCEPTO DE ENLACE EN RELACIÓN COA ESTABILIDADE ENERXÉTICA DOS ÁTOMOS ENLAZADOS. ENLACE QUÍMICO 1. Concepto de enlace en relación coa estabilidade enerxética dos átomos enlazados. 2. Enlace iónico. Propiedades das substancias iónicas. Concepto de enerxía de rede. Ciclo de orn-haber.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙ ΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Πέμπτη, 15 Σεπτεμβρίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

90 LIBERTAS SEGUNDA ÉPOCA. Introducción: La necesidad de una Reforma Institucional

90 LIBERTAS SEGUNDA ÉPOCA. Introducción: La necesidad de una Reforma Institucional 1 3 - - Abstract - - - 90 LIBERTAS SEGUNDA ÉPOCA Introducción: La necesidad de una Reforma Institucional - - - - - - - - - UNA PROPUESTA DE REFORMA MONETARIA PARA ARGENTINA 91 1 políticas establecidas

Διαβάστε περισσότερα

Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλητική Αρσ. γλ υκοί γλ υκών γλ υκούς γλ υκοί Θηλ. γλ υκές γλ υκών γλ υκές γλ υκές Ουδ. γλ υκά γλ υκών γλ υκά γλ υκά

Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλητική Αρσ. γλ υκοί γλ υκών γλ υκούς γλ υκοί Θηλ. γλ υκές γλ υκών γλ υκές γλ υκές Ουδ. γλ υκά γλ υκών γλ υκά γλ υκά Επίθετα και Μετοχές Nic o las Pe lic ioni de OLI V EI RA 1 Apresentação Modelo de declinação de adjetivos e particípios (επίθετα και μετοχές, em grego) apresentado pela universidade Thessaloniki. Só é

Διαβάστε περισσότερα

UNIDADE 2. ACTIVIDADES DE AUTOAVALIACIÓN.

UNIDADE 2. ACTIVIDADES DE AUTOAVALIACIÓN. j UNIDADE 2. ACTIVIDADES DE AUTOAVALIACIÓN. Pra'xi" 1: 1. Busca no dicionario os seguintes artigos e explica que queren dicir as abreviaturas e as formas de presentación: ἡµετέρος, α, ον ἀµπλακίσκω δύσφορος

Διαβάστε περισσότερα

Nro. 13 - Agosto de 2013

Nro. 13 - Agosto de 2013 SOL Cultura La Tolita, de 400 ac. a 600 dc. En su representación se sintetiza toda la mitología ancestral del Ecuador. Trabajado en oro laminado y repujado. Museo Nacional Banco Central del Ecuador Dirección

Διαβάστε περισσότερα

FORMULARIO DE ELASTICIDAD

FORMULARIO DE ELASTICIDAD U. D. Resistencia de Mateiales, Elasticidad Plasticidad Depatamento de Mecánica de Medios Continuos Teoía de Estuctuas E.T.S. Ingenieos de Caminos, Canales Puetos Univesidad Politécnica de Madid FORMULARIO

Διαβάστε περισσότερα

Química P.A.U. EQUILIBRIO QUÍMICO 1 EQUILIBRIO QUÍMICO. Datos Cifras significativas: 3 Gas: Volume V = 2,00 dm³. Ecuación de estado dos gases ideais

Química P.A.U. EQUILIBRIO QUÍMICO 1 EQUILIBRIO QUÍMICO. Datos Cifras significativas: 3 Gas: Volume V = 2,00 dm³. Ecuación de estado dos gases ideais Química P.A.U. EQUILIBRIO QUÍMICO 1 EQUILIBRIO QUÍMICO PROBLEMAS FASE GAS 1. A 670 K, un rcipint d 2 dm³ contén unha mstura gasosa n quilibrio d 0,003 mols d hidróxno, 0,003 mols d iodo 0,024 mols d ioduro

Διαβάστε περισσότερα

La experiencia de la Mesa contra el Racismo

La experiencia de la Mesa contra el Racismo La experiencia de la Mesa contra el Racismo Informe Di icultad para identi icarse como discriminado Subsistencia de mecanismos individuales para enfrentar el racismo Las propuestas de las organizaciones

Διαβάστε περισσότερα

Black and White, an innovation in wooden flooring.

Black and White, an innovation in wooden flooring. a m s t e r d a m v i e n n a l o n d o n p a r i s m o s c o w d u b l i n m i l a n c o p e n h a g e n g e n e v a a t h e n s b a r c e l o n a r e y k j a v i c k i e v GB PT ES IT GR Black and White,

Διαβάστε περισσότερα

bab.la Φράσεις: Προσωπική Αλληλογραφία Ευχές ελληνικά-πορτογαλικά

bab.la Φράσεις: Προσωπική Αλληλογραφία Ευχές ελληνικά-πορτογαλικά Ευχές : Γάμος Συγχαρητήρια. Σας ευχόμαστε όλη την ευτυχία του κόσμου. Desejando a vocês toda felicidade do mundo. νιόπαντρο ζευγάρι Θερμά συγχαρητήρια για τους δυο σας αυτήν την ημέρα του σας. Parabéns

Διαβάστε περισσότερα

Proyecto Mini-Robot con PICAXE-08 MINI-ROBOT CON PICAXE

Proyecto Mini-Robot con PICAXE-08 MINI-ROBOT CON PICAXE MINI-ROBOT CON PICAXE O constante avance dos microcontroladores, cada vez máis pequenos, mais poderosos e sobre todo baratos, fan posible a mini-robótica e imos construir un mini-robot cun destes "cerebros"

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά Παλετών του Οίκου SISMEBI

Χαρακτηριστικά Παλετών του Οίκου SISMEBI Χαρακτηριστικά Παλετών του Οίκου SISMEBI Συνήθης Χωρητικότητα παλέτας: 588 φιάλες 0,75lt (στα 75,9 mm διαμέτρου) Η Παλέτα δέχεται όλες τις φιάλες (σε 3 επίπεδα) που έχουν ύψος έως 330 mm. Αδρανείς σε οσμές,

Διαβάστε περισσότερα

TEST DE INDEPENDENCIA EN SERIES TEMPORALES

TEST DE INDEPENDENCIA EN SERIES TEMPORALES TEST DE INDEPENDENCIA EN SERIES TEMPORALES Titulación: Doctorado en Tecnologías Industriales Alumno/a: Salvador Vera Nieto Director/a/s: José Salvador Cánovas Peña Antonio Guillamón Frutos Cartagena, 10

Διαβάστε περισσότερα

MANUAL DE PROCEDIMENTO DA CONSELLERIA DE FACENDA PARA A REMISIÓN DA DOCUMENTACIÓN DE SINISTROS PÓLIZA DE RESPONSABILIDADE CIVIL/PATRIMONIAL SANITARIA

MANUAL DE PROCEDIMENTO DA CONSELLERIA DE FACENDA PARA A REMISIÓN DA DOCUMENTACIÓN DE SINISTROS PÓLIZA DE RESPONSABILIDADE CIVIL/PATRIMONIAL SANITARIA MANUAL DE PROCEDIMENTO DA CONSELLERIA DE FACENDA PARA A REMISIÓN DA DOCUMENTACIÓN DE SINISTROS PÓLIZA DE RESPONSABILIDADE CIVIL/PATRIMONIAL SANITARIA 1 O Decreto 307/2009, do 28 de maio, polo que se establece

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ο : Οι Φυσικοί αριθμοί

Κεφάλαιο 1 ο : Οι Φυσικοί αριθμοί 2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΙΣ ΘΕΩΡΙΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΗ ΤΗΣ ΑΡΙΙΘΜΗΤΙΙΚΗΣ -- ΑΛΓΕΒΡΑΣ Κεφάλαιο 1 ο : Οι Φυσικοί αριθμοί Α. 1. 1 1. Ποιοι αριθμοί ονομάζονται φυσικοί και ποια είναι η χαρακτηριστική τους ιδιότητα; Οι αριθμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ. Γενικής Παιδείας Βιολογία Γ Λυκείου ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ. Επιμέλεια: ΚΩΣΤΑΣ ΓΚΑΤΖΕΛΑΚΗΣ

ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ. Γενικής Παιδείας Βιολογία Γ Λυκείου ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ. Επιμέλεια: ΚΩΣΤΑΣ ΓΚΑΤΖΕΛΑΚΗΣ ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ Γενικής Παιδείας Βιολογία Γ Λυκείου Επιμέλεια: ΚΩΣΤΑΣ ΓΚΑΤΖΕΛΑΚΗΣ e-mail: info@iliaskos.gr www.iliaskos.gr 1 2010 2011 µ..., µ..,... 2011. 1:, 19-21

Διαβάστε περισσότερα

Τ ο οριστ ικό άρθρο ΕΝΙΚΟΣ Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλ ητική Αρσενικός ο του το(ν) Θηλ υκός η της τη(ν) Ουδέτερο το του το ΠΛΗΘΥ ΝΤΙΚΟΣ

Τ ο οριστ ικό άρθρο ΕΝΙΚΟΣ Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλ ητική Αρσενικός ο του το(ν) Θηλ υκός η της τη(ν) Ουδέτερο το του το ΠΛΗΘΥ ΝΤΙΚΟΣ Apresentação Άρθρο και Ουσιαστικά Nic o las Pe lic ioni de OLI V EI RA 1 Modelo de declinação de artigos e substantivos (άρθρο και ουσιαστικά, em grego) apresentado pela universidade Thessaloniki. Só é

Διαβάστε περισσότερα

Análisis de las Enneadas de Plotino. Gonzalo Hernández Sanjorge A Parte Rei 20

Análisis de las Enneadas de Plotino. Gonzalo Hernández Sanjorge A Parte Rei 20 Análisis de las Enneadas de Plotino, Tratado Cuarto de la Enneada Primera Acerca de la felicidad1 Gonzalo Hernández Sanjorge La felicidad vinculada al vivir bien: la sensación y la razón. Identificar qué

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙ ΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Τετάρτη, 18 Σεπτεμβρίου 2013 ΟΔΗΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Compra y Venta de divisas negociadas en el país por el Sistema Financiero privado

Compra y Venta de divisas negociadas en el país por el Sistema Financiero privado Compra y Venta de divisas negociadas en el país por el Sistema Financiero privado SUBGERENCIA DE PROGRAMACIÓN Y REGULACIÓN DIRECCIÓN NACIONAL DE SÍNTESIS MACROECONÓMICA www.bce.ec Nro. 22 Primer trimestre

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙΔΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Σάββατο, 20 Ιουνίου 2015 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

VERBOS II: A idéia de tempo, em grego, refere-se à qualidade da ação e não propriamente ao tempo,

VERBOS II: A idéia de tempo, em grego, refere-se à qualidade da ação e não propriamente ao tempo, 43 VERBOS II: A idéia de tempo, em grego, refere-se à qualidade da ação e não propriamente ao tempo, como em português. No presente, por exemplo, temos uma ação durativa ou linear. É uma ação em progresso,

Διαβάστε περισσότερα

Opalas de Pedro II: o APL como remediação da grande mina

Opalas de Pedro II: o APL como remediação da grande mina BrunoMilanez 1 JoséAntonioPuppimdeOliveira 2 1. Introdução 2. OmunicípiodePedroIIeseuentorno 1 2 United Nations University Institute of Advanced Studies 3 percapita percapita percapita per capita percapita

Διαβάστε περισσότερα

Método de Diferenças Finitas Aplicado à Precicação de Opções EDÍLIO ROCHA QUINTINO Dissertação de Mestrado submetida ao Programa de Pós-Graduação em Computação da Universidade Federal Fluminense como requisito

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ισπανικά για τον τουρισμό(α1-α2) Συγγραφέας: Δημήτρης Ε. Φιλιππής

Διαβάστε περισσότερα

Métodos Estadísticos en la Ingeniería

Métodos Estadísticos en la Ingeniería Métodos Estadísticos e la Igeiería INTERVALOS DE CONFIANZA Itervalo de cofiaza para la media µ de ua distribució ormal co variaza coocida: X ± z α/ µ = X = X i N µ X... X m.a.s. de X Nµ Itervalo de cofiaza

Διαβάστε περισσότερα

3. Υπολογίστε το μήκος κύματος de Broglie (σε μέτρα) ενός αντικειμένου μάζας 1,00kg που κινείται με ταχύτητα1 km/h.

3. Υπολογίστε το μήκος κύματος de Broglie (σε μέτρα) ενός αντικειμένου μάζας 1,00kg που κινείται με ταχύτητα1 km/h. 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Ποια είναι η συχνότητα και το μήκος κύματος του φωτός που εκπέμπεται όταν ένα e του ατόμου του υδρογόνου μεταπίπτει από το επίπεδο ενέργειας με: α) n=4 σε n=2 b) n=3 σε n=1 c)

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση ακτίνων-χ με την ύλη

Αλληλεπίδραση ακτίνων-χ με την ύλη Άσκηση 8 Αλληλεπίδραση ακτίνων-χ με την ύλη Δ. Φ. Αναγνωστόπουλος Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Ιωάννινα 2013 Άσκηση 8 ii Αλληλεπίδραση ακτίνων-χ με την ύλη Πίνακας περιεχομένων

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία. 1. 2 Γνωρίσματα της ύλης (μάζα, όγκος, πυκνότητα). Μετρήσεις και μονάδες.

Θεωρία. 1. 2 Γνωρίσματα της ύλης (μάζα, όγκος, πυκνότητα). Μετρήσεις και μονάδες. Θεωρία 1. 2 Γνωρίσματα της ύλης (μάζα, όγκος, πυκνότητα). Μετρήσεις και μονάδες. 2.1. Τι είναι φυσικό μέγεθος; Τα φυσικά μεγέθη είναι ποσότητες που προσδιορίζουν τις διαστάσεις ενός σώματος ή ενός φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

O clítoris. e os seus segredos. María. María Victoria. Yolanda. M. Elísabeth. Lameiras Fernández. Carrera Fernández.

O clítoris. e os seus segredos. María. María Victoria. Yolanda. M. Elísabeth. Lameiras Fernández. Carrera Fernández. ] O clítoris e os seus segredos María Lameiras Fernández María Victoria Carrera Fernández Yolanda Rodríguez Castro ILUSTRADO POR M. Elísabeth Rodríguez González ] O clítoris e os seus segredos DIFUSORA

Διαβάστε περισσότερα

Anuncio Pág Reg. 07/13688-x.

Anuncio Pág Reg. 07/13688-x. Boletín Nº 282. Viernes, 7 de diciembre de 2007 IV. Administración local IV.2 Municipal Boiro Anuncio Pág. 13894 Reg. 07/13688-x. Anterior Siguiente Aprobación definitiva Ordenana municipal de contaminación

Διαβάστε περισσότερα

Ισπανικά Κίνητρα για φοιτητές Επιστημών.

Ισπανικά Κίνητρα για φοιτητές Επιστημών. Ισπανικά Κίνητρα για φοιτητές Επιστημών. Antonio Torres Jesús Gil. Colegio de Santo Tomás Villanueva, CECE. Γρανάδα ajtorresgil@agustinosgranada.es Αφηρημένο Σε αυτή την εργασία, πρόκειται να προβεί σε

Διαβάστε περισσότερα

PRODUCIÓN DE LEITE NA UE

PRODUCIÓN DE LEITE NA UE COMPOSICIÓN DA DIETA E CALIDADE DO LEITE NAS EXPLOTACIÓNS DE VACÚN DE GALICIA Gonzalo Flores e Sonia Pereira CIAM, 25 de setembro de 2014 PRODUCIÓN DE LEITE NA UE Produción de leite en kg / ha (EU/27,

Διαβάστε περισσότερα

Συνέλευση Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων Λατινικής Αμερικής. Γενική Γραμματεία ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνέλευση Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων Λατινικής Αμερικής. Γενική Γραμματεία ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Συνέλευση Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων Λατινικής Αμερικής Γενική Γραμματεία ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη» Μτ 28, 19 Συνήλθεν άπó τής 20ης έως 23ης Ιανουαρίου άρξαμένου έτους, είς

Διαβάστε περισσότερα

Las Funciones Trigonométricas

Las Funciones Trigonométricas Caítulo 3 Las Funciones Trigonométricas 3.. El círculo trigonométrico Vamos a suoner conocido el sistema cartesiano en lo que se refiere a concetos fundamentales como son los de abscisa y ordenada de un

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙ ΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Πέμπτη, 16 Ιουνίου 2011 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

GB PT ES IT GR. La linea Lifestyle sono pavimenti in legno che presentano la giusta bilancia del pavimento e dell arredamento moderno.

GB PT ES IT GR. La linea Lifestyle sono pavimenti in legno che presentano la giusta bilancia del pavimento e dell arredamento moderno. a m s t e r d a m v i e n n a l o n d o n p a r i s m o s c o w d u b l i n m i l a n c o p e n h a g e n g e n e v a a t h e n s b a r c e l o n a r e y k j a v i c k i e v GB PT ES IT GR Lifestyle is

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινήστε εδώ Οδηγός γρήγορης έναρξης

Ξεκινήστε εδώ Οδηγός γρήγορης έναρξης Blu-ray Disc /DVD Home Theatre System BDV-EF1100 Comece aqui Guia de início rápido Ξεκινήστε εδώ Οδηγός γρήγορης έναρξης BDV-EF1100 1 Conteúdo da embalagem/configurar os altifalantes Περιεχόμενα συσκευασίας/ρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ROTOLAVIT. Rev. 01 / 04.10 Hettich AG AB1006ESPTEL. ES Instrucciones de manejo... 6. PT Manual de operação... 37. EL Οδηγίες χειρισµού...

ROTOLAVIT. Rev. 01 / 04.10 Hettich AG AB1006ESPTEL. ES Instrucciones de manejo... 6. PT Manual de operação... 37. EL Οδηγίες χειρισµού... ROTOLAVIT ES Instrucciones de manejo... 6 PT Manual de operação... 37 EL Οδηγίες χειρισµού... 68 Rev. 01 / 04.10 Hettich AG AB1006ESPTEL A Fig. 1 3+ 1 3 3500 9:30 SPIN START WASH STOP SALINE CHECK Fig.

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα της Έκθεσης για την Ελλάδα

Συμπεράσματα της Έκθεσης για την Ελλάδα Συμπεράσματα της Έκθεσης για την Ελλάδα Conclusiones del Informe sobre Grecia Πρόγραμμα INVOLVE (DG EMPLOYMENT-VS/2015/0379). Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτείται με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Διαβάστε περισσότερα

1 3ª declinación: sustantivos e adxectivos 2 Historia de Grecia: Época Clásica

1 3ª declinación: sustantivos e adxectivos 2 Historia de Grecia: Época Clásica 1 3ª declinación: sustantivos e adxectivos 2 Historia de Grecia: Época Clásica ΒΛΕΠΕ! Entraremos na segunda parte da Historia de grecia (a Época Clásica) a través dunha nova presentación: 1. Ἱστορία τῆς

Διαβάστε περισσότερα

Los Determinantes y los Pronombres

Los Determinantes y los Pronombres Los Determinantes y los Pronombres Englobamos dentro de los determinantes al artículo y a todos los adjetivos determinativos (demostrativos, posesivos, numerales, indefinidos, interrogativos y exclamativos).

Διαβάστε περισσότερα

ἈΝΑΓΙΓΝΩΣΚΕ! Tempos segundos

ἈΝΑΓΙΓΝΩΣΚΕ! Tempos segundos 1 Tempos segundos, verbos depoñentes e verbos en -μι. Subordinación (sustantivas, temporais e finais). Formas nominais do verbo (I): o infinitivo 2 A literatura grega (I): Épica e Lírica ἈΝΑΓΙΓΝΩΣΚΕ! Tempos

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙ ΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Πέμπτη, 16 Ιουνίου 2011 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βιομάζα είναι κάιε υλικό που παράγεται από ζωντανοφσ οργανιςμοφσ: Ξύλο και ϊλλα δαςικϊ προώόντα, Τπολεύμματα καλλιεργειών, Κτηνοτροφικϊ απόβλητα,

Βιομάζα είναι κάιε υλικό που παράγεται από ζωντανοφσ οργανιςμοφσ: Ξύλο και ϊλλα δαςικϊ προώόντα, Τπολεύμματα καλλιεργειών, Κτηνοτροφικϊ απόβλητα, Βιομάζα είναι κάιε υλικό που παράγεται από ζωντανοφσ οργανιςμοφσ: Ξύλο και ϊλλα δαςικϊ προώόντα, Τπολεύμματα καλλιεργειών, Κτηνοτροφικϊ απόβλητα, Απόβλητα βιομηχανιών τροφύμων κ.λπ. Βαςικθ χρθςη: καύςιμο

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία εισαγωγής για τη Φυσική Α Λυκείου

Στοιχεία εισαγωγής για τη Φυσική Α Λυκείου Στοιχεία εισαγωγής για τη Φυσική Α Λυκείου 1 ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΠΡΑΞΕΩΝ 1.1 Προτεραιότητα Πράξεων Η προτεραιότητα των πράξεων είναι: (Από τις πράξεις που πρέπει να γίνονται πρώτες,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΠΛΟΤΗΤΑ. Innovación y simplicidad

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΠΛΟΤΗΤΑ. Innovación y simplicidad pro ima pro ima Innovación y simplicidad PROXIMA es la última innovación de Serrature Meroni, un producto diseñado tanto para aquellos que ya disponen de un pomo PremiApri Meroni en su puerta, como para

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Γνωριμία με το εργαστήριο Μετρήσεις

1.5 Γνωριμία με το εργαστήριο Μετρήσεις 1.5 Γνωριμία με το εργαστήριο Μετρήσεις 1. Το μήκος, ο χρόνος, η μάζα, η θερμοκρασία κτλ. είναι ποσότητες που τις χρησιμοποιούμε για να περιγράφουμε τα φαινόμενα. Οι ποσότητες αυτές ονομάζονται φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

Un calcolo deduttivo per la teoria ingenua degli insiemi. Giuseppe Rosolini da un università ligure

Un calcolo deduttivo per la teoria ingenua degli insiemi. Giuseppe Rosolini da un università ligure Un calcolo deduttivo per la teoria ingenua degli insiemi Giuseppe Rosolini da un università ligure Non è quella in La teoria ingenua degli insiemi Ma è questa: La teoria ingenua degli insiemi { < 3} è

Διαβάστε περισσότερα