O SOL E A ENERXÍA SOLAR

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "O SOL E A ENERXÍA SOLAR"

Transcript

1

2 O SOL E A ENERXÍA SOLAR Resumo: Cos exercicios que se propoñen nesta unidade preténdese que os alumnos coñezan o Sol un pouco mellor. Danse as ferramentas necesarias para calcular a enerxía solar que se recibe na Terra, a partir do simple feito de quentar un bote de auga, e para determinar a rotación do Sol, medindo as posicións das manchas solares. Contidos: 1. Medida da enerxía recibida do Sol Observacións Cálculo da constante solar e da luminosidade solar Comentarios e aplicacións 2. Observación da rotación do Sol Observación Cálculo do período de rotación Actividade solar Aplicacións e material adicional Nivel: Segundo ciclo de ESO e Bacharelato Referencia: L'astronomia a les aules. Manual didàctic per a educació primària i secundària Autores: Carme Jordi (Departament d'astronomia i meteorologia de la UB) Robert Estalella (Departament d'astronomia i meteorologia de la UB) Coordinadora apuntamentos pedagóxicos Con A de Astrónomas : Josefina Ling (Universidade de Santiago) Axudantes de maquetación e tradución: Surinye Olarte Vives, Alejandra Díaz Bouza

3 O SOL E A ENERXÍA SOLAR Introdución O Sol é a nosa estrela. Dela recibimos a enerxía que nos permite vivir. Cos exercicios que propomos pretendemos que os mozos e mozas o coñezan un pouco mellor. En particular, propomos que midan a enerxía que se recibe na Terra (quentando auga) e a determinación da rotación (medindo as posicións das manchas solares). A observación das manchas permite introducir os alumnos no concepto da actividade solar e o ciclo solar. Imaxe do Sol coas manchas na superficie. NASA Copyright 1

4 1. Medida da enerxía recibida do Sol O sinxelo exercicio de quentar auga durante un tempo fixado permite deducir a enerxía recibida e, como consecuencia, a enerxía emitida polo Sol, é dicir a súa luminosidade. 1.1 Obxectivos: Medir a cantidade de enerxía calorífica recibida pola Terra procedente do Sol. Calcular a constante solar. Relacionar a constante solar coa enerxía total producida polo Sol. 1.2 Material: Un bote de cristal cilíndrico de boca ancha, con tapa hermética (pódese aproveitar calquera bote de verdura ou legume cocido por exemplo). Plástico negro para cubrir a metade posterior do bote por dentro (fai falta fixar un pouco este plástico para que non quede flotando cando se poña auga dentro). Un termómetro para medir a temperatura da auga dentro do bote. Auga a cero graos (pódese conseguir cun cubo con xeo e auga). 1.3 Observacións: Énchese o bote con auga a 0 ºC. Colócase o bote perpendicularmente aos raios do Sol de modo que estes atravesen o cristal e se absorban dentro do bote na parte do plástico negro. Ao cabo de 15 minutos lese o incremento de temperatura que marca o termómetro. Medide a altura do Sol durante a observación. Podédelo facer coa axuda dun cuadrante, ou ben mirando a lonxitude da sombra dun pau cravado verticalmente no chan (sabendo a súa altura). Repítese a observación pondo esta vez o bote na sombra. Deste xeito mídense as perdas de enerxía do bote e a enerxía recibida pola contorna. O conxunto de observacións Sol-sombra repítese dúas veces para diminuír os erros de medida. Anotade os resultados na seguinte táboa: Inicial Final Increm. Hora Temp. Hora Temp. Temper. Increm. Temper. por min. Sol menos sombra Sol Sombra Sol Sombra Táboa 1: observacións da enerxía recibida do Sol. 2

5 1.4 Constante solar: O volume V de auga, en cm 3, é: V = π D 2 H / 4 Onde D é o diámetro interior do bote, e H a altura interior. Sexa S o área da superficie colectora, en cm 2 : S = D H Sexa ΔT o incremento de temperatura por minuto (Sol menos sombra) obtido a partir das observacións, en ºC/min, e deducido a partir da táboa. Calculade a constante solar, ou enerxía que recibimos, por unidade de área e unidade de tempo (recordade que 1 cal = 1 ºC/ cm 3 ): C ' = ΔTV S calcm 2 1 min Corrixide o valor obtido para a masa de aire da atmosfera, para ter en conta que a diferentes alturas o grosor de atmosfera que atravesan os raios do Sol é distinto: C = C / sin h onde h é a altura do Sol durante as observacións. Expresade a constante solar en W/m 2 (1 W = 15 cal/min). 1.5 Luminosidade solar: Imaxinade unha esfera ao redor do Sol, de raio r igual á distancia Sol-Terra (149,6 millóns de km). A partir da constante solar, canta enerxía atravesa esta esfera cada segundo? L = 4 π r 2 C Esta é a luminosidade do Sol ou, dito doutra maneira, a enerxía producida polo Sol por unidade de tempo. 1.6 Comentarios: Estritamente falando, a constante solar na Terra é a cantidade total de enerxía que chega á parte superior da atmosfera por unidade de área e de tempo. O resultado obtido nas observacións só mide a radiación electromagnética que atravesa a atmosfera. A atmosfera terrestre absorbe toda a radiación de altas frecuencias (raios gamma, X e ultravioletas) e parte das frecuencias máis longas (raios infravermellos). 3

6 Está ben que o experimento o realicen distintos alumnos, de modo que teñades bastantes medidas e poidades minimizar os erros: erros de medida das dimensións do bote, erro na cantidade de auga, erros nas temperaturas, etc. Se o profesor o cre conveniente, pode facer unha discusión do concepto da media e a dispersión dos valores deducidos por distintos alumnos, do descarte de medidas moi discordantes, etc., é dicir, basicamente, introducir os alumnos nos conceptos de tratamento estatístico de datos. 1.7 Aplicacións: Unha vez calculada a constante solar podedes expor moitas aplicacións. Para citar algunhas: Calculade aproximadamente a área colectora necesaria para xerar a potencia eléctrica dunha casa ou dunha cidade. Comparade a enerxía recibida por unidade de área e de tempo C en distintas alturas h do Sol (con isto podedes ensinar por que o Sol quenta máis ao mediodía que á primeira hora da mañá ou a última da tarde). Sabendo que a excentricidade da órbita da Terra é de 0,0167, calculade a diferenza de enerxía recibida no perixeo e no apoxeo (poderedes demostrar que este efecto non é moi importante). Combinando os dous puntos anteriores poderedes ensinar que o Sol quenta máis no verán porque se sitúa a maior altura. Se vivísemos en Venus, situado a unha distancia do Sol de aproximadamente 0,7 veces a da Terra, cal sería a constante solar? Se vivísemos en Marte, situado a unha distancia do Sol de aproximadamente 1,5 veces a da Terra, cal sería a constante solar? Tamén podedes comparar a nosa constante solar coa que teriamos se o Sol fose unha estrela distinta, por exemplo Vega de 37 veces a luminosidade solar. Podedes elixir calquera estrela. Para referencia podedes consultar: Paneis solares. Figura sacada de 4

7 2. Observación da rotación do Sol Se mirásemos a Terra desde o espazo poderiamos observar a súa rotación en 24 h porque veriamos como os continentes, e as súas montañas, vales, ríos, se van desprazando, van saíndo da cara oculta, transitan pola cara visible e volven esconderse. O Sol é unha esfera de gas sen continentes, vales e montañas. Cunha superficie completamente lisa non sería fácil apreciar a súa rotación. Pero as manchas que frecuentemente se aprecian sobre a superficie e o seu desprazamento, xogan a este efecto o mesmo papel que as montañas na Terra e permítennos deducir como vira o Sol. As observacións que propomos aquí son parecidas ás que xa fixo Galileo Galilei en Obxectivos: Observar as manchas solares. Determinar a traxectoria das manchas. Medir o ángulo entre o eixe de rotación do Sol e da Terra. Determinar o período de rotación do Sol. 2.2 Material: Telescopio con pantalla solar. Folla de papel con círculo graduado. Transparencias. Regra. 2.3 Observación: A observación do Sol pódese facer con calquera telescopio colocando un filtro para protexer o ollo da persoa que observa. Tamén se pode facer a observación de modo máis seguro recollendo a imaxe sobre unha pantalla que se coloca detrás do ocular. Nunca miredes o Sol directamente a través do ocular se non puxestes un filtro. Consultade: Se non tedes telescopio, tamén podedes utilizar un Solar scope O único problema é que a imaxe do Sol non se mantén quieta e é un pouco máis difícil de debuxar a posición das manchas. Outra opción é coller as imaxes diarias que envía o satélite SOHO, unha misión das axencias espaciais americana e europea. A imaxe etiquetada como MDI Continuum que é a que corresponde máis á imaxe visual. Podédela atopar en a) Sobre a pantalla colocamos unha folla de papel branco onde estea debuxado un círculo graduado como o da figura

8 Figura 2.1: círculo graduado para a observación das manchas solares. b) Movemos a posición da pantalla para que a imaxe do Sol teña o mesmo tamaño que o círculo graduado. c) Orientamos a pantalla de modo que o perfil da imaxe do Sol (ou unha mancha ben distinguible) percorra o diámetro que pasa polos 0º (figura 2.2). Figura 2.2: orientación do patrón. d) Observamos as diferenzas entre as manchas: illadas, grupos de manchas, grandes, pequenas, só con núcleo, con núcleo e penumbra. 6

9 Detalle dun grupo de manchas solares. As zonas máis escuras son as máis frías. Figura extraída de e) Debuxamos as manchas solares sobre o patrón e anotamos a data e a hora da observación. Esta observación débese repetir durante 5-6 días, se é posible á mesma hora do día aproximadamente. 2.4 Período de rotación: Unha vez feitas observacións durante uns cantos días, superpomos unhas coas outras. a) Observade que as manchas percorren traxectorias rectilíneas paralelas. Trazádeas. b) Trazade a perpendicular ás traxectorias rectilíneas (será a liña polo norte - polo sur). Debuxade o ecuador do Sol (figura 2.3). c) Observade que o ecuador do Sol non coincide coa liña 0º. Isto é porque o eixe de rotación do Sol e o da Terra non teñen a mesma dirección. Medide o seu ángulo. d) Medide a distancia x de cada mancha á liña que pasa polos polos Norte e Sur. Facédeo para cada observación. Ponde os resultados para cada mancha nunha cela da táboa 2. 7

10 Figura 2.3: superposición de observacións de diferentes días. Táboa 2: emprazamento das manchas sobre a superficie do Sol en cada observación. Cada cela debe conter as distintas observacións dunha mancha. Mancha Día Hora x D/E AB α ω Mancha Día Hora x D/E AB α ω 8

11 Mancha Día Hora x D/E AB α ω Debuxos Rosa Ursina de Scheiner do desprazamento das manchas co tempo. Figura extraída de Na figura 2.4 están representadas diferentes posicións dunha mancha, vista por encima do Polo Norte solar e vista sobre o papel. Así pois, a posición da mancha sobre a esfera solar, dada polo ángulo α, está relacionada coa posición sobre o papel: cos α= 2x / AB e) Calculade este ángulo e a distancia AB e completade a táboa 2. f) A velocidade de rotación de cada mancha podémola calcular sabendo que ángulo percorreu e en que intervalo de tempo. Velocidade angular = Δα Δt 9

12 Figura 2.4: rotación dunha mancha co tempo. g) Calculade o período de rotación. 2.5 Comentarios: No momento de elixir as manchas a debuxar e analizar é recomendable elixir manchas grandes porque son as que perduran máis no tempo e practicamente asegurámonos que nos seguintes días de observación volverémolas atopar. Para facer as medidas é recomendable elixir as manchas que están máis centradas no eixe, porque un mesmo desprazamento Δα tradúcese nun desprazamento Δx maior. Está ben que o experimento o realicen diferentes alumnos e que se utilicen distintas manchas de modo que teñades moitas medidas e poidades minimizar os erros: erros no debuxo da posición das manchas, no trazo das traxectorias, de medida das distancias AB e x, etc. Se o profesor o cre conveniente pode discutir o concepto de media e de dispersión dos valores deducidos por diferentes alumnos, do descarte de medidas moi discordantes, etc., é dicir, basicamente introducir os alumnos nos conceptos de tratamento estatístico de datos. 10

13 Facede notar aos alumnos a inclinación do eixe de rotación do Sol respecto do noso ecuador. Sabendo que o noso ecuador está inclinado 23,5º respecto da órbita ao redor do Sol, que ángulo forma o ecuador do Sol e o plano da órbita terrestre? 2.6 Actividade solar: As manchas do Sol son unha das manifestacións da actividade solar. Esta actividade non é permanente senón que ten unha periodicidade de aproximadamente 11 anos. É o que se chama ciclo solar. Seleccionade na dirección da misión SOHO, imaxes MDI Continuum de diferentes anos, por exemplo o mesmo día do ano, durante 11 anos, é dicir 11 imaxes. Comparade o número de manchas nas 11 imaxes, a medida das manchas e a súa posición no disco. Con este sinxelo exercicio podedes facer notar aos alumnos o ciclo de 11 anos e o diagrama de bolboreta: ás veces as manchas están situadas preto do ecuador e ás veces noutras. Distribución das manchas en forma de bolboreta e do ciclo de actividade solar. NASA Copyright 11

14 2.7 Aplicacións: Podedes expor moitas aplicacións. Para citar algunhas: Cálculo da velocidade lineal na superficie do Sol, coa rotación que deducistes e sabendo o raio do Sol de aproximadamente km. Comparade esta velocidade coa velocidade equivalente na Terra. Sabendo a masa do Sol (aproximadamente kg), calculade a velocidade de escape e comparádea coa velocidade actual. Calculade o mínimo período de rotación (máxima velocidade) para que o Sol se manteña como un corpo unido. A partir das 11 imaxes anuais analizadas, facede predicións de en que anos ocorren un máximo e un mínimo de actividade solar. Buscade imaxes destes anos e comprobádeo. Podedes facer notar aos alumnos que as manchas se coñecen desde antes da utilización dos telescopios porque ás veces son tan grandes que se distinguen a primeira ollada. 2.8 Material adicional: Hai moitas direccións web onde podedes atopar imaxes do Sol e información histórica do coñecemento e seguimento das manchas. En particular, citamos: O proxecto Galileo: e os seus debuxos de manchas solares (moi recomendable), onde ademais de imaxes atoparedes animacións da rotación. Lugar web: Nineplanets: Onde podedes atopar practicamente toda a información do Sistema Solar, incluído o Sol. Misión SOHO: satélite conxunto das axencias americana NASA e europea ESA que se lanzou en 1995 e que observa continuamente o Sol. Podedes utilizalo como observatorio virtual porque proporciona imaxes cada día. O telescopio máis grande do mundo para a observación do Sol. Ten un metro de diámetro, é sueco e está situado no Observatorio de Roque de los Muchachos na illa da Palma. 12

Física P.A.U. VIBRACIÓNS E ONDAS 1 VIBRACIÓNS E ONDAS

Física P.A.U. VIBRACIÓNS E ONDAS 1 VIBRACIÓNS E ONDAS Física P.A.U. VIBRACIÓNS E ONDAS 1 VIBRACIÓNS E ONDAS PROBLEMAS M.H.S.. 1. Dun resorte elástico de constante k = 500 N m -1 colga unha masa puntual de 5 kg. Estando o conxunto en equilibrio, desprázase

Διαβάστε περισσότερα

PAU SETEMBRO 2013 FÍSICA

PAU SETEMBRO 2013 FÍSICA PAU SETEMBRO 013 Código: 5 FÍSICA Puntuación máxima: Cuestións 4 puntos (1 cada cuestión, teórica ou práctica). Problemas 6 puntos (1 cada apartado). Non se valorará a simple anotación dun ítem como solución

Διαβάστε περισσότερα

As Mareas INDICE. 1. Introducción 2. Forza das mareas 3. Por que temos dúas mareas ó día? 4. Predición de marea 5. Aviso para a navegación

As Mareas INDICE. 1. Introducción 2. Forza das mareas 3. Por que temos dúas mareas ó día? 4. Predición de marea 5. Aviso para a navegación As Mareas INDICE 1. Introducción 2. Forza das mareas 3. Por que temos dúas mareas ó día? 4. Predición de marea 5. Aviso para a navegación Introducción A marea é a variación do nivel da superficie libre

Διαβάστε περισσότερα

PAAU (LOXSE) Setembro 2009

PAAU (LOXSE) Setembro 2009 PAAU (LOXSE) Setembro 2009 Código: 22 FÍSICA Elixir e desenvolver un problema e/ou cuestión de cada un dos bloques. O bloque de prácticas só ten unha opción. Puntuación máxima: Problemas 6 puntos ( cada

Διαβάστε περισσότερα

Problemas y cuestiones de electromagnetismo

Problemas y cuestiones de electromagnetismo Problemas y cuestiones de electromagnetismo 1.- Dúas cargas eléctricas puntuais de 2 e -2 µc cada unha están situadas respectivamente en (2,0) e en (-2,0) (en metros). Calcule: a) campo eléctrico en (0,0)

Διαβάστε περισσότερα

FÍSICA. = 4π 10-7 (S.I.)).

FÍSICA. = 4π 10-7 (S.I.)). 22 FÍSICA Elixir e desenvolver un problema e/ou cuestión de cada un dos bloques. O bloque de prácticas só ten unha opción. Puntuación máxima: Problemas, 6 puntos (1 cada apartado). Cuestións, 4 puntos

Διαβάστε περισσότερα

Eletromagnetismo. Johny Carvalho Silva Universidade Federal do Rio Grande Instituto de Matemática, Física e Estatística. ...:: Solução ::...

Eletromagnetismo. Johny Carvalho Silva Universidade Federal do Rio Grande Instituto de Matemática, Física e Estatística. ...:: Solução ::... Eletromagnetismo Johny Carvalho Silva Universidade Federal do Rio Grande Instituto de Matemática, Física e Estatística Lista -.1 - Mostrar que a seguinte medida é invariante d 3 p p 0 onde: p 0 p + m (1)

Διαβάστε περισσότερα

Física e química 4º ESO. As forzas 01/12/09 Nome:

Física e química 4º ESO. As forzas 01/12/09 Nome: DEPARTAMENTO DE FÍSICA E QUÍMICA Problemas Física e química 4º ESO As forzas 01/12/09 Nome: [6 Ptos.] 1. Sobre un corpo actúan tres forzas: unha de intensidade 20 N cara o norte, outra de 40 N cara o nordeste

Διαβάστε περισσότερα

EXERCICIOS DE SELECTIVIDADE DE FÍSICA CURSO

EXERCICIOS DE SELECTIVIDADE DE FÍSICA CURSO Física Exercicios de Selectividade Páxina 1 / 8 EXERCICIOS DE SELECTIVIDADE DE FÍSICA CURSO 15-16 http://ciug.cesga.es/exames.php TEMA 1. GRAVITACIÓN. 1) CUESTIÓN.- Un satélite artificial de masa m que

Διαβάστε περισσότερα

LUGARES XEOMÉTRICOS. CÓNICAS

LUGARES XEOMÉTRICOS. CÓNICAS LUGARES XEOMÉTRICOS. CÓNICAS Páxina REFLEXIONA E RESOLVE Cónicas abertas: parábolas e hipérboles Completa a seguinte táboa, na que a é o ángulo que forman as xeratrices co eixe, e, da cónica e b o ángulo

Διαβάστε περισσότερα

PAU XUÑO 2010 FÍSICA

PAU XUÑO 2010 FÍSICA PAU XUÑO 1 Cóigo: 5 FÍSICA Puntuación máxima: Cuestións 4 puntos (1 caa cuestión, teórica ou practica) Problemas 6 puntos (1 caa apartao) Non se valorará a simple anotación un ítem como solución ás cuestións;

Διαβάστε περισσότερα

TEORÍA DE XEOMETRÍA. 1º ESO

TEORÍA DE XEOMETRÍA. 1º ESO TEORÍA DE XEOMETRÍA. 1º ESO 1. CORPOS XEOMÉTRICOS No noso entorno observamos continuamente obxectos de diversas formas: pelotas, botes, caixas, pirámides, etc. Todos estes obxectos son corpos xeométricos.

Διαβάστε περισσότερα

PAU XUÑO 2015 FÍSICA

PAU XUÑO 2015 FÍSICA PAU XUÑO 2015 Código: 25 FÍSICA Puntuación máxima: Cuestións 4 puntos (1 cada cuestión, teórica ou práctica) Problemas 6 puntos (1 cada apartado) Non se valorará a simple anotación dun ítem como solución

Διαβάστε περισσότερα

Uso e transformación da enerxía

Uso e transformación da enerxía Educación secundaria para persoas adultas Ámbito científico tecnolóxico Educación a distancia semipresencial Módulo 4 Unidade didáctica 5 Uso e transformación da enerxía Páxina 1 de 50 Índice 1. Introdución...3

Διαβάστε περισσότερα

TRIGONOMETRIA. hipotenusa L 2. hipotenusa

TRIGONOMETRIA. hipotenusa L 2. hipotenusa TRIGONOMETRIA. Calcular las razones trigonométricas de 0º, º y 60º. Para calcular las razones trigonométricas de º, nos ayudamos de un triángulo rectángulo isósceles como el de la figura. cateto opuesto

Διαβάστε περισσότερα

FÍSICA. = 9, kg) = -1, C; m e

FÍSICA. = 9, kg) = -1, C; m e 22 FÍSICA Elixir e desenvolver un problema e/ou cuestión de cada un dos bloques. O bloque de prácticas só ten unha opción. Puntuación máxima: Problemas 6 puntos (1 cada apartado). Cuestións 4 puntos (1

Διαβάστε περισσότερα

Exercicios de Física 03b. Ondas

Exercicios de Física 03b. Ondas Exercicios de Física 03b. Ondas Problemas 1. Unha onda unidimensional propágase segundo a ecuación: y = 2 cos 2π (t/4 x/1,6) onde as distancias se miden en metros e o tempo en segundos. Determina: a) A

Διαβάστε περισσότερα

RADIACTIVIDADE. PROBLEMAS

RADIACTIVIDADE. PROBLEMAS RADIACTIVIDADE. PROBLEMAS 1. Un detector de radiactividade mide unha velocidade de desintegración de 15 núcleos/minuto. Sabemos que o tempo de semidesintegración é de 0 min. Calcula: a) A constante de

Διαβάστε περισσότερα

Radiotelescopios. Resumo: Contidos: Nivel: Segundo ciclo de ESO e Bacharelato

Radiotelescopios. Resumo: Contidos: Nivel: Segundo ciclo de ESO e Bacharelato Radiotelescopios Resumo: Nesta unidade introdúcense os alumnos no estudo dos radiotelescopios mediante a comparación destes cos telescopios ópticos, a explicación do seu funcionamento e a descrición das

Διαβάστε περισσότερα

S1301005 A REACCIÓN EN CADEA DA POLIMERASA (PCR) NA INDUSTRIA ALIMENTARIA EXTRACCIÓN DO ADN EXTRACCIÓN DO ADN CUANTIFICACIÓN. 260 280 260/280 ng/µl

S1301005 A REACCIÓN EN CADEA DA POLIMERASA (PCR) NA INDUSTRIA ALIMENTARIA EXTRACCIÓN DO ADN EXTRACCIÓN DO ADN CUANTIFICACIÓN. 260 280 260/280 ng/µl CUANTIFICACIÖN 26/VI/2013 S1301005 A REACCIÓN EN CADEA DA POLIMERASA (PCR) NA INDUSTRIA ALIMENTARIA - ESPECTROFOTÓMETRO: Cuantificación da concentración do ADN extraido. Medimos a absorbancia a dúas lonxitudes

Διαβάστε περισσότερα

13 Estrutura interna e composición da Terra

13 Estrutura interna e composición da Terra 13 composición da Terra EN PORTADA: Un mensaxeiro con diamantes En Kimberley (África do Sur) atópase unha das minas de diamantes máis importantes do planeta. En honor a esa cidade, déuselle o nome de kimberlita

Διαβάστε περισσότερα

A LUZ. ÓPTICA XEOMÉTRICA

A LUZ. ÓPTICA XEOMÉTRICA A LUZ. ÓPTICA XEOMÉTRICA PROBLEMAS. Un espello esférico ten 0,80 m de radio. a) Se o espello é cóncavo, calcular a qué distancia hai que colocar un obxecto para obter unha imaxe real dúas veces maior que

Διαβάστε περισσότερα

PAU XUÑO 2014 FÍSICA

PAU XUÑO 2014 FÍSICA PAU XUÑO 2014 Código: 25 FÍSICA Puntuación máxima: Cuestións 4 puntos (1 cada cuestión, teórica ou práctica), problemas 6 puntos (1 cada apartado) Non se valorará a simple anotación dun ítem como solución

Διαβάστε περισσότερα

TRAZADOS XEOMÉTRICOS FUNDAMENTAIS NO PLANO A 1. PUNTO E RECTA

TRAZADOS XEOMÉTRICOS FUNDAMENTAIS NO PLANO A 1. PUNTO E RECTA TRAZADOS XEOMÉTRICOS FUNDAMENTAIS NO PLANO 1. Punto e recta 2. Lugares xeométricos 3. Ángulos 4. Trazado de paralelas e perpendiculares con escuadro e cartabón 5. Operacións elementais 6. Trazado de ángulos

Διαβάστε περισσότερα

ONDAS. segundo a dirección de vibración. lonxitudinais. transversais

ONDAS. segundo a dirección de vibración. lonxitudinais. transversais PROGRAMACIÓN DE AULA MAPA DE CONTIDOS propagan enerxía, pero non materia clasifícanse ONDAS exemplos PROGRAMACIÓN DE AULA E magnitudes características segundo o medio de propagación segundo a dirección

Διαβάστε περισσότερα

PAU Xuño 2015 MATEMÁTICAS APLICADAS ÁS CIENCIAS SOCIAIS II

PAU Xuño 2015 MATEMÁTICAS APLICADAS ÁS CIENCIAS SOCIAIS II PAU Xuño 015 Código: 36 MATEMÁTICAS APLICADAS ÁS CIENCIAS SOCIAIS II (O alumno/a debe responder só aos exercicios dunha das opcións. Puntuación máxima dos exercicios de cada opción: exercicio 1 = 3 puntos,

Διαβάστε περισσότερα

Panel lateral/de esquina de la Synergy. Synergy πλαϊνή σταθερή πλευρά τετράγωνης καμπίνας. Rohová/boční zástěna Synergy

Panel lateral/de esquina de la Synergy. Synergy πλαϊνή σταθερή πλευρά τετράγωνης καμπίνας. Rohová/boční zástěna Synergy Instrucciones de instalación Suministrar al usuario ADVERTENCIA! Este producto pesa más de 19 kg, puede necesitarse ayuda para levantarlo Lea con atención las instrucciones antes de empezar la instalación.

Διαβάστε περισσότερα

Puerta corredera de la Synergy Synergy Συρόμενη πόρτα Posuvné dveře Synergy Porta de correr da Synergy

Puerta corredera de la Synergy Synergy Συρόμενη πόρτα Posuvné dveře Synergy Porta de correr da Synergy Instrucciones de instalación Suministrar al usuario ADVERTENCIA! Este producto pesa más de 19 kg, puede necesitarse ayuda para levantarlo Lea con atención las instrucciones antes de empezar la instalación.

Διαβάστε περισσότερα

ACTIVIDADES INICIALES

ACTIVIDADES INICIALES Solucionario Trigonometría ACTIVIDADES INICIALES.I. En una recta r hay tres puntos: A, B y C, que distan, sucesivamente, y cm. Por esos puntos se trazan rectas paralelas que cortan otra, s, en M, N y P.

Διαβάστε περισσότερα

Proyecto Mini-Robot con PICAXE-08 MINI-ROBOT CON PICAXE

Proyecto Mini-Robot con PICAXE-08 MINI-ROBOT CON PICAXE MINI-ROBOT CON PICAXE O constante avance dos microcontroladores, cada vez máis pequenos, mais poderosos e sobre todo baratos, fan posible a mini-robótica e imos construir un mini-robot cun destes "cerebros"

Διαβάστε περισσότερα

Polinomios. Obxectivos. Antes de empezar. 1.Expresións alxébricas... páx. 64 De expresións a ecuacións Valor numérico Expresión en coeficientes

Polinomios. Obxectivos. Antes de empezar. 1.Expresións alxébricas... páx. 64 De expresións a ecuacións Valor numérico Expresión en coeficientes 4 Polinomios Obxectivos Nesta quincena aprenderás: A traballar con expresións literais para a obtención de valores concretos en fórmulas e ecuacións en diferentes contextos. A regra de Ruffini. O teorema

Διαβάστε περισσότερα

IV FESTIVAL LEA. Concurso entre escuelas de aprendizaje del español

IV FESTIVAL LEA. Concurso entre escuelas de aprendizaje del español IV FESTIVAL LEA El IV Festival Iberoamericano Literatura En Atenas, organizado por la revista Cultural Sol Latino, el Instituto Cervantes de Atenas y la Fundación María Tsakos, dura este año dos semanas:

Διαβάστε περισσότερα

CiUG COMISIÓN INTERUNIVERSITARIA DE GALICIA

CiUG COMISIÓN INTERUNIVERSITARIA DE GALICIA CiUG COMISIÓN INTERUNIVERSITARIA DE GALICIA PAAU (LOXSE) XUÑO 2001 Código: 22 ÍSICA Elixir e desenrolar unha das dúas opcións propostas. Puntuación máxima: Problemas 6 puntos (1,5 cada apartado). Cuestións

Διαβάστε περισσότερα

preguntas arredor do ALZHEIMER

preguntas arredor do ALZHEIMER preguntas arredor do ALZHEIMER PRESENTACIÓN A enfermidade de Alzheimer produce unha grave deterioración na vida do individuo que leva con frecuencia a unha dependencia total e absoluta do enfermo coas

Διαβάστε περισσότερα

MARKSCHEME BARÈME DE NOTATION ESQUEMA DE CALIFICACIÓN

MARKSCHEME BARÈME DE NOTATION ESQUEMA DE CALIFICACIÓN IB DIPLOMA PROGRAMME PROGRAMME DU DIPLÔME DU BI PROGRAMA DEL DIPLOMA DEL BI M06/2/ABMGR/SP1/GRE/TZ0/XX/M MARKSCHEME BARÈME DE NOTATION ESQUEMA DE CALIFICACIÓN May / mai / mayo 2006 MODERN GREEK / GREC

Διαβάστε περισσότερα

Nro. 01 Septiembre de 2011

Nro. 01 Septiembre de 2011 SOL Cultura La Tolita, de 400 ac. a 600 dc. En su representación se sintetiza toda la mitología ancestral del Ecuador. Trabajado en oro laminado y repujado. Museo Nacional Banco Central del Ecuador Dirección

Διαβάστε περισσότερα

Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλητική Αρσ. γλ υκοί γλ υκών γλ υκούς γλ υκοί Θηλ. γλ υκές γλ υκών γλ υκές γλ υκές Ουδ. γλ υκά γλ υκών γλ υκά γλ υκά

Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλητική Αρσ. γλ υκοί γλ υκών γλ υκούς γλ υκοί Θηλ. γλ υκές γλ υκών γλ υκές γλ υκές Ουδ. γλ υκά γλ υκών γλ υκά γλ υκά Επίθετα και Μετοχές Nic o las Pe lic ioni de OLI V EI RA 1 Apresentação Modelo de declinação de adjetivos e particípios (επίθετα και μετοχές, em grego) apresentado pela universidade Thessaloniki. Só é

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά Παλετών του Οίκου SISMEBI

Χαρακτηριστικά Παλετών του Οίκου SISMEBI Χαρακτηριστικά Παλετών του Οίκου SISMEBI Συνήθης Χωρητικότητα παλέτας: 588 φιάλες 0,75lt (στα 75,9 mm διαμέτρου) Η Παλέτα δέχεται όλες τις φιάλες (σε 3 επίπεδα) που έχουν ύψος έως 330 mm. Αδρανείς σε οσμές,

Διαβάστε περισσότερα

Opalas de Pedro II: o APL como remediação da grande mina

Opalas de Pedro II: o APL como remediação da grande mina BrunoMilanez 1 JoséAntonioPuppimdeOliveira 2 1. Introdução 2. OmunicípiodePedroIIeseuentorno 1 2 United Nations University Institute of Advanced Studies 3 percapita percapita percapita per capita percapita

Διαβάστε περισσότερα

M14/1/AYMGR/HP1/GRE/TZ0/XX

M14/1/AYMGR/HP1/GRE/TZ0/XX M14/1/AYMGR/HP1/GRE/TZ0/XX 22142045 MODERN GREEK A: LANGUAGE AND LITERATURE HIGHER LEVEL PAPER 1 GREC MODERNE A : LANGUE ET LITTÉRATURE NIVEAU SUPÉRIEUR ÉPREUVE 1 GRIEGO MODERNO A: LENGUA Y LITERATURA

Διαβάστε περισσότερα

KIT DE DRENAJE DE CONDENSADOS

KIT DE DRENAJE DE CONDENSADOS KIT DE DRENAJE DE CONDENSADOS Estas instrucciones forman parte integrante del manual que acompaña el aparato en el cual está instalado este Kit. Este manual se refiere a ADVERTENCIAS GENERALES y REGLAS

Διαβάστε περισσότερα

MANUAL DE PROCEDIMENTO DA CONSELLERIA DE FACENDA PARA A REMISIÓN DA DOCUMENTACIÓN DE SINISTROS PÓLIZA DE RESPONSABILIDADE CIVIL/PATRIMONIAL SANITARIA

MANUAL DE PROCEDIMENTO DA CONSELLERIA DE FACENDA PARA A REMISIÓN DA DOCUMENTACIÓN DE SINISTROS PÓLIZA DE RESPONSABILIDADE CIVIL/PATRIMONIAL SANITARIA MANUAL DE PROCEDIMENTO DA CONSELLERIA DE FACENDA PARA A REMISIÓN DA DOCUMENTACIÓN DE SINISTROS PÓLIZA DE RESPONSABILIDADE CIVIL/PATRIMONIAL SANITARIA 1 O Decreto 307/2009, do 28 de maio, polo que se establece

Διαβάστε περισσότερα

Nro. 13 - Agosto de 2013

Nro. 13 - Agosto de 2013 SOL Cultura La Tolita, de 400 ac. a 600 dc. En su representación se sintetiza toda la mitología ancestral del Ecuador. Trabajado en oro laminado y repujado. Museo Nacional Banco Central del Ecuador Dirección

Διαβάστε περισσότερα

ENLACE QUÍMICO 1. CONCEPTO DE ENLACE EN RELACIÓN COA ESTABILIDADE ENERXÉTICA DOS ÁTOMOS ENLAZADOS.

ENLACE QUÍMICO 1. CONCEPTO DE ENLACE EN RELACIÓN COA ESTABILIDADE ENERXÉTICA DOS ÁTOMOS ENLAZADOS. ENLACE QUÍMICO 1. Concepto de enlace en relación coa estabilidade enerxética dos átomos enlazados. 2. Enlace iónico. Propiedades das substancias iónicas. Concepto de enerxía de rede. Ciclo de orn-haber.

Διαβάστε περισσότερα

UNIDADE 2. ACTIVIDADES DE AUTOAVALIACIÓN.

UNIDADE 2. ACTIVIDADES DE AUTOAVALIACIÓN. j UNIDADE 2. ACTIVIDADES DE AUTOAVALIACIÓN. Pra'xi" 1: 1. Busca no dicionario os seguintes artigos e explica que queren dicir as abreviaturas e as formas de presentación: ἡµετέρος, α, ον ἀµπλακίσκω δύσφορος

Διαβάστε περισσότερα

FUNCIONES Y FÓRMULAS TRIGONOMÉTRICAS

FUNCIONES Y FÓRMULAS TRIGONOMÉTRICAS 5 FUNCIONES Y FÓRMULAS TRIGONOMÉTRICAS Página PARA EMPEZAR, REFLEXIONA Y RESUELVE. Aunque el método para resolver las siguientes preguntas se sistematiza en la página siguiente, puedes resolverlas ahora:

Διαβάστε περισσότερα

TEMA 6.- BIOMOLÉCULAS ORGÁNICAS IV: ÁCIDOS NUCLEICOS

TEMA 6.- BIOMOLÉCULAS ORGÁNICAS IV: ÁCIDOS NUCLEICOS TEMA 6.- BIMLÉCULAS RGÁNICAS IV: ÁCIDS NUCLEICS A.- Características generales de los Ácidos Nucleicos B.- Nucleótidos y derivados nucleotídicos El esqueleto covalente de los ácidos nucleicos: el enlace

Διαβάστε περισσότερα

Black and White, an innovation in wooden flooring.

Black and White, an innovation in wooden flooring. a m s t e r d a m v i e n n a l o n d o n p a r i s m o s c o w d u b l i n m i l a n c o p e n h a g e n g e n e v a a t h e n s b a r c e l o n a r e y k j a v i c k i e v GB PT ES IT GR Black and White,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ.: συγκρότηση Επιτροπής για την επιλογή ελευθέρων βοηθηµάτων Ισπανικής γλώσσας

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ.: συγκρότηση Επιτροπής για την επιλογή ελευθέρων βοηθηµάτων Ισπανικής γλώσσας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Βαθµός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

PAU MATEMÁTICAS II APLICADAS ÁS CCSS

PAU MATEMÁTICAS II APLICADAS ÁS CCSS PAU 2011-2012 MATEMÁTICAS II APLICADAS ÁS CCSS Circular informativa curso 2011-2012 Como directora do Grupo de Traballo de Matemáticas Aplicadas ás Ciencias Sociais e no nome de todo o grupo, póñome en

Διαβάστε περισσότερα

PAU XUÑO 2013 FÍSICA

PAU XUÑO 2013 FÍSICA PAU XUÑO 2013 Código: 25 FÍSICA Puntuación máxima: Cuestións 4 puntos (1 cada cuestión, teórica ou práctica) Problemas 6 puntos (1 cada apartado) Non se valorará a simple anotación dun ítem como solución

Διαβάστε περισσότερα

Τ ο οριστ ικό άρθρο ΕΝΙΚΟΣ Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλ ητική Αρσενικός ο του το(ν) Θηλ υκός η της τη(ν) Ουδέτερο το του το ΠΛΗΘΥ ΝΤΙΚΟΣ

Τ ο οριστ ικό άρθρο ΕΝΙΚΟΣ Ονομαστική Γενική Αιτιατική Κλ ητική Αρσενικός ο του το(ν) Θηλ υκός η της τη(ν) Ουδέτερο το του το ΠΛΗΘΥ ΝΤΙΚΟΣ Apresentação Άρθρο και Ουσιαστικά Nic o las Pe lic ioni de OLI V EI RA 1 Modelo de declinação de artigos e substantivos (άρθρο και ουσιαστικά, em grego) apresentado pela universidade Thessaloniki. Só é

Διαβάστε περισσότερα

Escenas de episodios anteriores

Escenas de episodios anteriores Clase 09/10/2013 Tomado y editado de los apuntes de Pedro Sánchez Terraf Escenas de episodios anteriores objetivo: estudiar formalmente el concepto de demostración matemática. caso de estudio: lenguaje

Διαβάστε περισσότερα

REPÚBLICA DE ANGOLA EMBAIXADA DA REPÚBLICA DE ANGOLA NA GRÉCIA DIPLOMÁTICO OFICIAL ORDINÁRIO ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΣΗΜΗ ΚΑΝΟΝΙΚΗ

REPÚBLICA DE ANGOLA EMBAIXADA DA REPÚBLICA DE ANGOLA NA GRÉCIA DIPLOMÁTICO OFICIAL ORDINÁRIO ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΣΗΜΗ ΚΑΝΟΝΙΚΗ REPÚBLICA DE ANGOLA EMBAIXADA DA REPÚBLICA DE ANGOLA NA GRÉCIA PEDIDO DE VISTO ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΒΙΖΑ FOTO ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ DIPLOMÁTICO OFICIAL ORDINÁRIO ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΣΗΜΗ ΚΑΝΟΝΙΚΗ TRÂNSITO TRABALHO F. RESIDÊNCIA

Διαβάστε περισσότερα

Métodos Estadísticos en la Ingeniería

Métodos Estadísticos en la Ingeniería Métodos Estadísticos e la Igeiería INTERVALOS DE CONFIANZA Itervalo de cofiaza para la media µ de ua distribució ormal co variaza coocida: X ± z α/ µ = X = X i N µ X... X m.a.s. de X Nµ Itervalo de cofiaza

Διαβάστε περισσότερα

La experiencia de la Mesa contra el Racismo

La experiencia de la Mesa contra el Racismo La experiencia de la Mesa contra el Racismo Informe Di icultad para identi icarse como discriminado Subsistencia de mecanismos individuales para enfrentar el racismo Las propuestas de las organizaciones

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1 ης ΣΕΛΙΔΑΣ KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ

ΑΡΧΗ 1 ης ΣΕΛΙΔΑΣ KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ ΑΡΧΗ 1 ης ΣΕΛΙΔΑΣ KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ Α. Να αποδώσετε στο τετράδιό σας στην ελληνική γλώσσα το παρακάτω κείμενο,

Διαβάστε περισσότερα

Las Funciones Trigonométricas

Las Funciones Trigonométricas Caítulo 3 Las Funciones Trigonométricas 3.. El círculo trigonométrico Vamos a suoner conocido el sistema cartesiano en lo que se refiere a concetos fundamentales como son los de abscisa y ordenada de un

Διαβάστε περισσότερα

Συνέλευση Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων Λατινικής Αμερικής. Γενική Γραμματεία ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνέλευση Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων Λατινικής Αμερικής. Γενική Γραμματεία ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Συνέλευση Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων Λατινικής Αμερικής Γενική Γραμματεία ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη» Μτ 28, 19 Συνήλθεν άπó τής 20ης έως 23ης Ιανουαρίου άρξαμένου έτους, είς

Διαβάστε περισσότερα

OS PRONOMES RELATIVO INTERROGATIVOS E INDEFINIDOS SINTAXE DA ORACIÓN DE RELATIVO. O INFINITIVO E A SÚA SINTAXE.

OS PRONOMES RELATIVO INTERROGATIVOS E INDEFINIDOS SINTAXE DA ORACIÓN DE RELATIVO. O INFINITIVO E A SÚA SINTAXE. EPAPU OURENSE GREGO 1º BACHARELATO CURSO 2008-09 1 GREGO 1º BACHARELATO 11º QUINCENA OS PRONOMES RELATIVO INTERROGATIVOS E INDEFINIDOS SINTAXE DA ORACIÓN DE RELATIVO. O INFINITIVO E A SÚA SINTAXE. 1º.-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙ ΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Πέμπτη, 15 Σεπτεμβρίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

O clítoris. e os seus segredos. María. María Victoria. Yolanda. M. Elísabeth. Lameiras Fernández. Carrera Fernández.

O clítoris. e os seus segredos. María. María Victoria. Yolanda. M. Elísabeth. Lameiras Fernández. Carrera Fernández. ] O clítoris e os seus segredos María Lameiras Fernández María Victoria Carrera Fernández Yolanda Rodríguez Castro ILUSTRADO POR M. Elísabeth Rodríguez González ] O clítoris e os seus segredos DIFUSORA

Διαβάστε περισσότερα

Ámbito científico tecnolóxico. Reprodución e relación

Ámbito científico tecnolóxico. Reprodución e relación Educación secundaria para persoas adultas Ámbito científico tecnolóxico Módulo 2 Unidade didáctica 7 Reprodución e relación Páxina 1 de 42 Índice 1. Programación da unidade...3 1.1 Encadramento da unidade

Διαβάστε περισσότερα

PROXECTO LECTOR DO CENTRO

PROXECTO LECTOR DO CENTRO PROXECTO LECTOR DO CENTRO Colexio Casa de la Virgen Rodeira nº 12 36940 Cangas do Morrazo PONTEVEDRA Telf.: 986 39 23 13 Fax: 986 39 23 12 INDICE DE CONTIDOS: I. INTRODUCIÓN 5 II. UBICACIÓN E BREVE HISTORIA

Διαβάστε περισσότερα

Compra y Venta de divisas negociadas en el país por el Sistema Financiero privado

Compra y Venta de divisas negociadas en el país por el Sistema Financiero privado Compra y Venta de divisas negociadas en el país por el Sistema Financiero privado SUBGERENCIA DE PROGRAMACIÓN Y REGULACIÓN DIRECCIÓN NACIONAL DE SÍNTESIS MACROECONÓMICA www.bce.ec Nro. 22 Primer trimestre

Διαβάστε περισσότερα

Comece aqui. Ξεκινήστε εδώ Guia de início rápido. Blu-ray Disc /DVD Home Theatre System. Οδηγός γρήγορης έναρξης BDV-N9200WL BDV-N7200WL BDV-N7200WL

Comece aqui. Ξεκινήστε εδώ Guia de início rápido. Blu-ray Disc /DVD Home Theatre System. Οδηγός γρήγορης έναρξης BDV-N9200WL BDV-N7200WL BDV-N7200WL Blu-ray Disc /DVD Home Theatre System BDV-N9200WL BDV-N7200WL PT Comece aqui Ξεκινήστε εδώ Guia de início rápido Οδηγός γρήγορης έναρξης BDV-N7200WL BDV-N9200WL 1 PT Conteúdo da embalagem/configurar os

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινήστε εδώ Οδηγός γρήγορης έναρξης

Ξεκινήστε εδώ Οδηγός γρήγορης έναρξης Blu-ray Disc /DVD Home Theatre System BDV-EF1100 Comece aqui Guia de início rápido Ξεκινήστε εδώ Οδηγός γρήγορης έναρξης BDV-EF1100 1 Conteúdo da embalagem/configurar os altifalantes Περιεχόμενα συσκευασίας/ρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙ ΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Τετάρτη, 18 Σεπτεμβρίου 2013 ΟΔΗΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

bab.la Φράσεις: Προσωπική Αλληλογραφία Ευχές ελληνικά-πορτογαλικά

bab.la Φράσεις: Προσωπική Αλληλογραφία Ευχές ελληνικά-πορτογαλικά Ευχές : Γάμος Συγχαρητήρια. Σας ευχόμαστε όλη την ευτυχία του κόσμου. Desejando a vocês toda felicidade do mundo. νιόπαντρο ζευγάρι Θερμά συγχαρητήρια για τους δυο σας αυτήν την ημέρα του σας. Parabéns

Διαβάστε περισσότερα

ἈΝΑΓΙΓΝΩΣΚΕ! Tempos segundos

ἈΝΑΓΙΓΝΩΣΚΕ! Tempos segundos 1 Tempos segundos, verbos depoñentes e verbos en -μι. Subordinación (sustantivas, temporais e finais). Formas nominais do verbo (I): o infinitivo 2 A literatura grega (I): Épica e Lírica ἈΝΑΓΙΓΝΩΣΚΕ! Tempos

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ισπανικά για τον τουρισμό(α1-α2) Συγγραφέας: Δημήτρης Ε. Φιλιππής

Διαβάστε περισσότερα

TEST DE INDEPENDENCIA EN SERIES TEMPORALES

TEST DE INDEPENDENCIA EN SERIES TEMPORALES TEST DE INDEPENDENCIA EN SERIES TEMPORALES Titulación: Doctorado en Tecnologías Industriales Alumno/a: Salvador Vera Nieto Director/a/s: José Salvador Cánovas Peña Antonio Guillamón Frutos Cartagena, 10

Διαβάστε περισσότερα

90 LIBERTAS SEGUNDA ÉPOCA. Introducción: La necesidad de una Reforma Institucional

90 LIBERTAS SEGUNDA ÉPOCA. Introducción: La necesidad de una Reforma Institucional 1 3 - - Abstract - - - 90 LIBERTAS SEGUNDA ÉPOCA Introducción: La necesidad de una Reforma Institucional - - - - - - - - - UNA PROPUESTA DE REFORMA MONETARIA PARA ARGENTINA 91 1 políticas establecidas

Διαβάστε περισσότερα

M07/2/ABMGR/SP1/GRE/TZ0/XX/Q

M07/2/ABMGR/SP1/GRE/TZ0/XX/Q IB MODERN GREEK B STANDARD LEVEL PAPER 1 GREC MODERNE B NIVEAU MOYEN ÉPREUVE 1 GRIEGO MODERNO B NIVEL MEDIO PRUEBA 1 Monday 7 May 2007 (morning) Lundi 7 mai 2007 (matin) Lunes 7 de mayo de 2007 (mañana)

Διαβάστε περισσότερα

O RELEVO DE ESPAÑA. Val do Texo e Guadiana. Montes de Toledo (pouco elevados): Serra de Guadalupe. Serra de Montánchez. Serra de Villuercas.

O RELEVO DE ESPAÑA. Val do Texo e Guadiana. Montes de Toledo (pouco elevados): Serra de Guadalupe. Serra de Montánchez. Serra de Villuercas. COMPOSTO POR: O RELEVO DE ESPAÑA Unha meseta ocupa o centro da península. Cordilleiras que bordean a meseta. Cordilleiras exteriores á meseta. Depresións de ríos, chairas e costa. Arquipélago balear e

Διαβάστε περισσότερα

PAU XUÑO 2011 QUÍMICA OPCIÓN A

PAU XUÑO 2011 QUÍMICA OPCIÓN A AU XUÑO 011 Código: 7 QUÍMICA Cualificación: O alumno elixirá UNA das dúas opcións. Cada pregunta cualificarase con puntos OCIÓN A 1. 1.1. Que sucedería se utilizase unha culler de aluminio para axitar

Διαβάστε περισσότερα

www.absolualarme.com met la disposition du public, via www.docalarme.com, de la documentation technique dont les rιfιrences, marques et logos, sont

www.absolualarme.com met la disposition du public, via www.docalarme.com, de la documentation technique dont les rιfιrences, marques et logos, sont w. ww lua so ab me lar m.co t me la sit po dis ion du c, bli pu via lar ca do w. ww me.co m, de la ion nta t do cu me on t ed hn iqu tec les en ce s, rι fιr ma rq ue se t lo go s, so nt la pr op riι tι

Διαβάστε περισσότερα

Análisis de las Enneadas de Plotino. Gonzalo Hernández Sanjorge A Parte Rei 20

Análisis de las Enneadas de Plotino. Gonzalo Hernández Sanjorge A Parte Rei 20 Análisis de las Enneadas de Plotino, Tratado Cuarto de la Enneada Primera Acerca de la felicidad1 Gonzalo Hernández Sanjorge La felicidad vinculada al vivir bien: la sensación y la razón. Identificar qué

Διαβάστε περισσότερα

AC 250. Gaggenau [el] Οδηγίες χρήσης [es] Manual de instrucciones [pt] Manual de instruções [tr] Kullanım Kılavuzu

AC 250. Gaggenau [el] Οδηγίες χρήσης [es] Manual de instrucciones [pt] Manual de instruções [tr] Kullanım Kılavuzu Gaggenau [el] Οδηγίες χρήσης [es] Manual de instrucciones [pt] Manual de instruções [tr] Kullanım Kılavuzu AC 250 Απορροφητήρας Campana extractora Exaustor Davlumbaz el Σελίδα 3 es Página 8 pt Página 14

Διαβάστε περισσότερα

FORMULARIO DE ELASTICIDAD

FORMULARIO DE ELASTICIDAD U. D. Resistencia de Mateiales, Elasticidad Plasticidad Depatamento de Mecánica de Medios Continuos Teoía de Estuctuas E.T.S. Ingenieos de Caminos, Canales Puetos Univesidad Politécnica de Madid FORMULARIO

Διαβάστε περισσότερα

PRODUCIÓN DE LEITE NA UE

PRODUCIÓN DE LEITE NA UE COMPOSICIÓN DA DIETA E CALIDADE DO LEITE NAS EXPLOTACIÓNS DE VACÚN DE GALICIA Gonzalo Flores e Sonia Pereira CIAM, 25 de setembro de 2014 PRODUCIÓN DE LEITE NA UE Produción de leite en kg / ha (EU/27,

Διαβάστε περισσότερα

Método de Diferenças Finitas Aplicado à Precicação de Opções EDÍLIO ROCHA QUINTINO Dissertação de Mestrado submetida ao Programa de Pós-Graduação em Computação da Universidade Federal Fluminense como requisito

Διαβάστε περισσότερα

ROTOLAVIT. Rev. 01 / 04.10 Hettich AG AB1006ESPTEL. ES Instrucciones de manejo... 6. PT Manual de operação... 37. EL Οδηγίες χειρισµού...

ROTOLAVIT. Rev. 01 / 04.10 Hettich AG AB1006ESPTEL. ES Instrucciones de manejo... 6. PT Manual de operação... 37. EL Οδηγίες χειρισµού... ROTOLAVIT ES Instrucciones de manejo... 6 PT Manual de operação... 37 EL Οδηγίες χειρισµού... 68 Rev. 01 / 04.10 Hettich AG AB1006ESPTEL A Fig. 1 3+ 1 3 3500 9:30 SPIN START WASH STOP SALINE CHECK Fig.

Διαβάστε περισσότερα

A Terra de Trasancos Que son os celtas?

A Terra de Trasancos Que son os celtas? AS TREBAS OU POPULI DA GALLAECIA CELTA 1995-1997 Por André Pena Historiador, arqueólogo e arquiveiro do Concello de Narón Papeis publicados baixo o epígrafe Notas sobre la organización institucional celta

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο λογοτεχνικής μετάφρασης: Cruzando fronteras Συντονισμός: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Armando Quintero Αρμάντο Κιντέρο

Εργαστήριο λογοτεχνικής μετάφρασης: Cruzando fronteras Συντονισμός: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Armando Quintero Αρμάντο Κιντέρο Εργαστήριο λογοτεχνικής μετάφρασης: Cruzando fronteras Συντονισμός: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος Αθήνα, 19 Μαρτίου 2013 Armando Quintero Αρμάντο Κιντέρο Un lugar en el bosque Κάπου στο δάσος Lobo Abuelo cuenta

Διαβάστε περισσότερα

VERBOS II: A idéia de tempo, em grego, refere-se à qualidade da ação e não propriamente ao tempo,

VERBOS II: A idéia de tempo, em grego, refere-se à qualidade da ação e não propriamente ao tempo, 43 VERBOS II: A idéia de tempo, em grego, refere-se à qualidade da ação e não propriamente ao tempo, como em português. No presente, por exemplo, temos uma ação durativa ou linear. É uma ação em progresso,

Διαβάστε περισσότερα

Los Determinantes y los Pronombres

Los Determinantes y los Pronombres Los Determinantes y los Pronombres Englobamos dentro de los determinantes al artículo y a todos los adjetivos determinativos (demostrativos, posesivos, numerales, indefinidos, interrogativos y exclamativos).

Διαβάστε περισσότερα

PRODUCTOS PARA PERSONALIZAR / PRODUCTES PER PERSONALITZAR PRODUCTS TO PERSONALIZE / PRODUITS POUR PERSONNALISER ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΓΙΑ ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΗ

PRODUCTOS PARA PERSONALIZAR / PRODUCTES PER PERSONALITZAR PRODUCTS TO PERSONALIZE / PRODUITS POUR PERSONNALISER ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΓΙΑ ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΗ 11 DECORACIÓN PERSONALIZADA Le ofrecemos la posibilidad de personalizar sus productos: Simplemente debe enviarnos su logotipo original o escoger entre una de nuestras tipografías, decidir el tipo de producto

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Οδηγός καταχώρησης θερμοστάτη momit Smart... 3 Σύνδεση... 3 Εγγραφή... 3 Καταχώρηση συσκευής... 4

Περιεχόμενα. Οδηγός καταχώρησης θερμοστάτη momit Smart... 3 Σύνδεση... 3 Εγγραφή... 3 Καταχώρηση συσκευής... 4 Οδηγίες χρήσης 1 Περιεχόμενα Οδηγός καταχώρησης θερμοστάτη momit Smart... 3 Σύνδεση... 3 Εγγραφή... 3 Καταχώρηση συσκευής... 4 Εφαρμογή θερμοστάτη momit Smart... 5 Εκκίνηση... 5 Τεχνικό φυλλάδιο συσκευής...

Διαβάστε περισσότερα

LAGAN PT ES GR NL HGC3K

LAGAN PT ES GR NL HGC3K LAGAN PT ES GR NL HGC3K PORTUGUÊS 4 ESPAÑOL 13 ΕΛΛΗΝΙΚΑ 22 NEDERLANDS 31 PORTUGUÊS 4 Índice Informações de segurança 4 Descrição do produto 5 Utilização diária 6 Sugestões e conselhos úteis 6 Manutenção

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα της Έκθεσης για την Ελλάδα

Συμπεράσματα της Έκθεσης για την Ελλάδα Συμπεράσματα της Έκθεσης για την Ελλάδα Conclusiones del Informe sobre Grecia Πρόγραμμα INVOLVE (DG EMPLOYMENT-VS/2015/0379). Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτείται με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Διαβάστε περισσότερα

Digital HD Video Camera Recorder

Digital HD Video Camera Recorder 4-424-097-32(1) En la página Web de atención al cliente puede encontrar información adicional sobre este producto y respuesta a las preguntas hechas con más frecuencia. Informação adicional sobre este

Διαβάστε περισσότερα

bab.la Φράσεις: Προσωπική Αλληλογραφία Ευχές ελληνικά-ισπανικά

bab.la Φράσεις: Προσωπική Αλληλογραφία Ευχές ελληνικά-ισπανικά Ευχές : Γάμος Συγχαρητήρια. Σας ευχόμαστε όλη την ευτυχία του κόσμου. Felicitaciones. Les deseamos a ambos toda la felicidad del mundo. νιόπαντρο ζευγάρι Θερμά συγχαρητήρια για τους δυο σας αυτήν την ημέρα

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι Γενικά. Γενικά - Τα απαραίτητα. Γενικά - Συνομιλία. Παράκληση για βοήθεια. Ερώτηση σε πρόσωπο αν μιλά αγγλικά

Ταξίδι Γενικά. Γενικά - Τα απαραίτητα. Γενικά - Συνομιλία. Παράκληση για βοήθεια. Ερώτηση σε πρόσωπο αν μιλά αγγλικά - Τα απαραίτητα Você pode me ajudar, por favor? Παράκληση για βοήθεια Você fala inglês? Ερώτηση σε πρόσωπο αν μιλά αγγλικά Você fala _[idioma]_? Ερώτηση σε πρόσωπο αν μιλά ορισμένη γλώσσα Eu não falo_[idioma]_.

Διαβάστε περισσότερα

Golden Tulip Vivaldi Hotel, Dragonara Road, St. Julians - Malta. 10 November 2015

Golden Tulip Vivaldi Hotel, Dragonara Road, St. Julians - Malta. 10 November 2015 Draft Agenda of the Seminar on the results of the" Assessment of management scenarios for the preparation of long-term plans in the Mediterranean" 10 November 2015 English (click here) Français (cliquez

Διαβάστε περισσότερα

Compra y Venta de divisas negociadas en el país por el Sistema Financiero privado

Compra y Venta de divisas negociadas en el país por el Sistema Financiero privado Compra y Venta de divisas negociadas en el país por el Sistema Financiero privado SUBGERENCIA DE PROGRAMACIÓN Y REGULACIÓN DIRECCIÓN NACIONAL DE SÍNTESIS MACROECONÓMICA www.bce.ec Nro. 20 Cuarto Trimestre

Διαβάστε περισσότερα

EL ADJETIVO GRIEGO 2-1-2 2-2 3-1-3

EL ADJETIVO GRIEGO 2-1-2 2-2 3-1-3 EL ADJETIVO GRIEGO El adjetivo griego, al igual que el sustantivo, también se declina. El adjetivo griego tiene que concordar con el sustantivo en género, número y caso. En latín no podemos decir puer

Διαβάστε περισσότερα

PorTUGUese 4 spanish 11 Greek DUTch 25

PorTUGUese 4 spanish 11 Greek DUTch 25 LUFTIG PT ES GR NL Portuguese 4 Spanish 11 Greek 18 Dutch 25 português 4 Índice Informações sobre a segurança 4 Descrição do produto 5 Limpeza e manutenção 6 Informações sobre a segurança Para a sua segurança

Διαβάστε περισσότερα

INSTRUCCIONES PARA LA INSTALACIÓN INSTRUÇÕES DE INSTALAÇÃO ISTRUZIONI PER IL MONTAGGIO

INSTRUCCIONES PARA LA INSTALACIÓN INSTRUÇÕES DE INSTALAÇÃO ISTRUZIONI PER IL MONTAGGIO ES INSTRUCCIONES PARA LA INSTALACIÓN SUJECTO A MODIFICACIÓN Lea las INSTRUCCIONES PARA LA INSTALACIÓN antes de ponerla en marcha. Guarde estas INSTRUCCIONES PARA LA INSTALACIÓN como referencia para el

Διαβάστε περισσότερα

GB PT ES IT GR. La linea Lifestyle sono pavimenti in legno che presentano la giusta bilancia del pavimento e dell arredamento moderno.

GB PT ES IT GR. La linea Lifestyle sono pavimenti in legno che presentano la giusta bilancia del pavimento e dell arredamento moderno. a m s t e r d a m v i e n n a l o n d o n p a r i s m o s c o w d u b l i n m i l a n c o p e n h a g e n g e n e v a a t h e n s b a r c e l o n a r e y k j a v i c k i e v GB PT ES IT GR Lifestyle is

Διαβάστε περισσότερα